<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<bible translation="Turkish 2018 (Kitabı Mukaddes Eski ve Yeni Ahit)" status="Bible Society in Turkey" link="https://incil.info/KM/arama/Yuhanna+10">
	<testament name="Old">
		<book number="1">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">BAŞLANGIÇTA Allah gökleri ve yeri yarattı.</verse>
				<verse number="2">Ve yer ıssız ve boştu; ve enginin yüzü üzerinde karanlık vardı; ve Allahın Ruhu suların yüzü üzerinde hareket ediyordu.</verse>
				<verse number="3">Ve Allah dedi: Işık olsun; ve ışık oldu.</verse>
				<verse number="4">Ve Allah ışığın iyi olduğunu gördü; ve Allah ışığı karanlıktan ayırdı.</verse>
				<verse number="5">Ve Allah ışığa Gündüz, ve karanlığa Gece, dedi. Ve akşam oldu ve sabah oldu, bir gün.</verse>
				<verse number="6">Ve Allah dedi: Suların ortasında kubbe olsun, ve suları sulardan ayırsın.</verse>
				<verse number="7">Ve Allah kubbeyi yaptı, ve kubbe altında olan suları, kubbe üzerinde olan sulardan ayırdı; ve böyle oldu.</verse>
				<verse number="8">Ve Allah kubbeye Gök, dedi. Ve akşam oldu ve sabah oldu, ikinci gün.</verse>
				<verse number="9">Ve Allah dedi: Gök altındaki sular bir yere biriksin, ve kuru toprak görünsün; ve böyle oldu.</verse>
				<verse number="10">Ve Allah kuru toprağa Yer, dedi; ve suların birikintisine Denizler, dedi; ve Allah iyi olduğunu gördü.</verse>
				<verse number="11">Ve Allah dedi: Yer ot, tohum veren sebze, ve yer üzerinde tohumu kendisinde olup cinslerine göre meyva veren ağaçlar hasıl etsin; ve böyle oldu.</verse>
				<verse number="12">Ve yer ot, cinslerine göre tohum veren sebze, ve tohumu kendisinde olup cinslerine göre meyva veren ağaçlar çıkardı; ve Allah iyi olduğunu gördü.</verse>
				<verse number="13">Ve akşam oldu ve sabah oldu, üçüncü gün.</verse>
				<verse number="14">Ve Allah dedi: Gündüzü geceden ayırmak için gök kubbesinde ışıklar olsun; ve alâmetler için, ve vakitler için, ve günler ve seneler için olsunlar;</verse>
				<verse number="15">ve yer üzerine ışık vermek için gök kubbesinde ışıklar olarak bulunsunlar; ve böyle oldu.</verse>
				<verse number="16">Ve Allah, daha büyük olan ışık gündüze hükmetmek için, ve küçüğünü geceye hükmetmek için, iki büyük ışık yaptı; yıldızları da yaptı.</verse>
				<verse number="17">Ve yer üzerine ışık vermek, ve gündüze ve geceye hükmetmek, ve ışığı karanlıktan ayırmak için,</verse>
				<verse number="18">Allah onları göklerin kubbesine koydu; ve Allah iyi olduğunu gördü.</verse>
				<verse number="19">Ve akşam oldu ve sabah oldu, dördüncü gün.</verse>
				<verse number="20">Ve Allah dedi: Sular canlı mahlûkların sürülerile kaynaşsın, ve yerin üstünde, gökler kubbesinin yüzünde kuşlar uçsunlar.</verse>
				<verse number="21">Ve Allah büyük deniz canavarlarını, ve suların kendilerile kaynaştığı cinslerine göre hareket eden her canlı mahlûku, ve cinsine göre her kanatlı kuşu yarattı; ve Allah iyi olduğunu gördü.</verse>
				<verse number="22">Ve Allah: Semereli olun, ve çoğalın, ve denizlerde suları doldurun, ve karada kuşlar çoğalsın, diyerek onları mubarek kıldı.</verse>
				<verse number="23">Ve akşam oldu ve sabah oldu, beşinci gün.</verse>
				<verse number="24">Ve Allah dedi: Yer, cinslerine göre canlı mahlûkları, sığırları, ve sürünen şeyleri, ve cinslerine göre yerin hayvanlarını çıkarsın; ve böyle oldu.</verse>
				<verse number="25">Ve Allah yerin hayvanlarını cinslerine göre, ve sığırları cinslerine göre, ve toprakta sürünen her şeyi cinsine göre yaptı; ve Allah iyi olduğunu gördü.</verse>
				<verse number="26">Ve Allah dedi; Suretimizde, benzeyişimize göre insan yapalım; ve denizin balıklarına, ve göklerin kuşlarına, ve sığırlara, ve bütün yeryüzüne, ve yerde sürünen her şeye hâkim olsun.</verse>
				<verse number="27">Ve Allah insanı kendi suretinde yarattı, onu Allahın suretinde yarattı; onları erkek ve dişi olarak yarattı.</verse>
				<verse number="28">Ve Allah onları mubarek kıldı; ve Allah onlara dedi: Semereli olun, ve çoğalın, ve yeryüzünü doldurun, ve onu tâbi kılın; ve denizin balıklarına, ve göklerin kuşlarına, ve yer üzerinde hareket eden her canlı şeye hâkim olun.</verse>
				<verse number="29">Ve Allah dedi: İşte, bütün yeryüzü üzerinde olup tohum veren her sebzeyi, ve kendisinde ağaç meyvası olup tohum veren her ağacı size verdim; size yiyecek olacaktır;</verse>
				<verse number="30">ve yerin her hayvanına, ve göklerin her kuşuna, ve kendisinde hayat nefesi olup yeryüzünde sürünen her şeye, bütün yeşil otu yiyecek olarak verdim; ve böyle oldu.</verse>
				<verse number="31">Ve Allah yaptığı her şeyi gördü, ve işte, çok iyi idi. Ve akşam oldu ve sabah oldu, altıncı gün.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE gökler ve yer ve onların bütün orduları itmam olundu.</verse>
				<verse number="2">Ve Allah yaptığı işi yedinci günde bitirdi; ve yaptığı bütün işten yedinci günde istirahat etti.</verse>
				<verse number="3">Ve Allah yedinci günü mubarek kıldı, ve onu takdis etti; çünkü Allah yaratıp yaptığı bütün işten o günde istirahat etti.</verse>
				<verse number="4">RAB Allah yeri ve gökleri yaptığı günde, yaratıldıkları zaman, göklerin ve yerin asılları bunlardır.</verse>
				<verse number="5">Ve henüz yerde bir kır fidanı yoktu, ve bir kır otu henüz bitmemişti; çünkü RAB Allah yerin üzerine yağmur yağdırmamıştı; ve toprağı işlemek için adam yoktu;</verse>
				<verse number="6">ve yerden buğu yükseldi, ve bütün toprağın yüzünü suladı.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB Allah yerin toprağından adamı yaptı, ve onun burnuna hayat nefesini üfledi; ve adam yaşayan can oldu.</verse>
				<verse number="8">Ve RAB Allah şarka doğru Adende bir bahçe dikti; ve yaptığı adamı oraya koydu.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB Allah görünüşü güzel ve yenilmesi iyi olan her ağacı, ve bahçenin ortasında hayat ağacını, ve iyilik ve kötülüğü bilme ağacını yerden bitirdi.</verse>
				<verse number="10">Ve bahçeyi sulamak için Adenden bir ırmak çıktı; ve oradan bölündü, ve dört kol oldu.</verse>
				<verse number="11">Birinin adı Pişondur; kendisinde altın olan bütün Havila diyarını kuşatır;</verse>
				<verse number="12">ve bu diyarın altını iyidir; orada ak günnük ve akik taşı vardır.</verse>
				<verse number="13">Ve ikinci ırmağın adı Gihondur; bütün Kuş ilini kuşatan odur.</verse>
				<verse number="14">Ve üçüncü ırmağın adı Dicledir; Aşurun önünden akan odur. Ve dördüncü ırmak Fırattır.</verse>
				<verse number="15">Ve RAB Allah adamı aldı, baksın ve onu korusun diye Aden bahçesine koydu.</verse>
				<verse number="16">Ve RAB Allah adama emredip dedi: Bahçenin her ağacından istediğin gibi ye;</verse>
				<verse number="17">fakat iyilik ve kötülüğü bilme ağacından yemiyeceksin; çünkü ondan yediğin günde mutlaka ölürsün.</verse>
				<verse number="18">Ve RAB Allah dedi: Adamın yalnız olması iyi değildir; kendisine uygun bir yardımcı yapacağım.</verse>
				<verse number="19">Ve RAB Allah her kır hayvanını, ve göklerin her kuşunu topraktan yaptı; ve onlara ne ad koyacağını görmek için adama getirdi; ve adam her birinin adını ne koydu ise, canlı mahlûkun adı o oldu.</verse>
				<verse number="20">Ve adam bütün sığırlara, ve göklerin kuşlarına, ve her kır hayvanına ad koydu; fakat adam için kendisine uygun yardımcı bulunmadı.</verse>
				<verse number="21">Ve RAB Allah adamın üzerine derin uyku getirdi, ve o uyudu; ve onun kaburga kemiklerinden birini aldı, ve yerini etle kapadı;</verse>
				<verse number="22">ve RAB Allah adamdan aldığı kaburga kemiğinden bir kadın yaptı, ve onu adama getirdi.</verse>
				<verse number="23">Ve adam dedi: Şimdi bu benim kemiklerimden kemik, ve etimden ettir; buna Nisa denilecek, çünkü o İnsandan alındı.</verse>
				<verse number="24">Bunun için insan anasını ve babasını bırakacak, ve karısına yapışacaktır, ve bir beden olacaklardır.</verse>
				<verse number="25">Ve adam ve karısı, ikisi de çıplaktılar, ve utançları yoktu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE RAB Allahın yaptığı bütün kır hayvanlarının en hilekârı olan yılandı. Ve kadına dedi: Gerçek, Allah: Bahçenin hiç bir ağacından yemiyeceksiniz dedi mi?</verse>
				<verse number="2">Ve kadın yılana dedi: Bahçenin ağaçlarının meyvasından yiyebiliriz;</verse>
				<verse number="3">fakat bahçenin ortasında olan ağacın meyvası hakkında Allah: Ondan yemeyin, ve ona dokunmayın ki, ölmiyesiniz, dedi.</verse>
				<verse number="4">Ve yılan kadına dedi: Katiyen ölmezsiniz;</verse>
				<verse number="5">çünkü Allah bilir ki, ondan yediğiniz gün, o vakit gözleriniz açılacak, ve iyiyi ve kötüyü bilerek Allah gibi olacaksınız.</verse>
				<verse number="6">Ve kadın gördü ki, ağaç yemek için iyi, ve gözlere hoş, ve anlayışlı kılmak için arzu olunur bir ağaçtı; ve onun meyvasından aldı, ve yedi; ve kendisile beraber kocasına da verdi, o da yedi.</verse>
				<verse number="7">İkisinin de gözleri açıldı, ve kendilerinin çıplak olduklarını bildiler; ve incir yaprakları dikip kendilerine önlükler yaptılar.</verse>
				<verse number="8">Ve günün serinliğinde bahçede gezmekte olan RAB Allahın sesini işittiler; ve adamla karısı RAB Allahın yüzünden bahçenin ağaçları arasına gizlendiler.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB Allah adama seslenip ona dedi: Neredesin?</verse>
				<verse number="10">Ve o dedi: Senin sesini bahçede işittim, ve korktum, çünkü ben çıplaktım, ve gizlendim.</verse>
				<verse number="11">Ve dedi: Çıplak olduğunu sana kim bildirdi? Ondan yeme, diye sana emrettiğim ağaçtan yedin mi?</verse>
				<verse number="12">Ve adam dedi: Yanıma verdiğin kadın o ağaçtan bana verdi, ve yedim.</verse>
				<verse number="13">Ve RAB Allah kadına dedi: Bu yaptığın nedir? Ve kadın dedi: Yılan beni aldattı, ve yedim.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB Allah yılana dedi: Bunu yaptığın için, bütün sığırlardan, ve bütün kır hayvanlarından daha lânetlisin; karnın üzerinde yürüyeceksin, ve ömrünün bütün günlerinde toprak yiyeceksin;</verse>
				<verse number="15">ve seninle kadın arasına, ve senin zürriyetinle onun zürriyeti arasına düşmanlık koyacağım; o senin başına saldıracak, ve sen onun topuğuna saldıracaksın.</verse>
				<verse number="16">Kadına dedi: Zahmetini ve gebeliğini ziyadesile çoğaltacağım; ağrı ile evlât doğuracaksın; ve arzun kocana olacak, o da sana hâkim olacaktır.</verse>
				<verse number="17">Ve Âdeme dedi: Karının sözünü dinlediğin, ve: Ondan yemiyeceksin, diye sana emrettiğim ağaçtan yediğin için, toprak senin yüzünden lânetli oldu; ömrünün bütün günlerinde zahmetle ondan yiyeceksin;</verse>
				<verse number="18">ve sana diken ve çalı bitirecek; ve kır otunu yiyeceksin;</verse>
				<verse number="19">toprağa dönünciye kadar, alnının terile ekmek yiyeceksin; çünkü ondan alındın; çünkü topraksın, ve toprağa döneceksin.</verse>
				<verse number="20">Ve adam karısının adını Havva koydu; çünkü bütün yaşıyanların anası oldu.</verse>
				<verse number="21">Ve RAB Allah Âdem için ve karısı için deriden kaftan yaptı, ve onlara giydirdi.</verse>
				<verse number="22">Ve RAB Allah dedi: İşte, adam iyiyi ve kötüyü bilmekte bizden biri gibi oldu; ve şimdi elini uzatmasın ve hayat ağacından almasın, ve yemesin ve ebediyen yaşamasın diye —</verse>
				<verse number="23">böylece RAB Allah onu Aden bahçesinden, kendisinin içinden alındığı toprağı işlemek için çıkardı.</verse>
				<verse number="24">Ve adamı kovdu; ve hayat ağacının yolunu korumak için, Aden bahçesinin şarkına Kerubileri, ve her tarafa dönen kılıcın alevini koydu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE Âdem karısı Havvayı bildi; ve gebe kalıp Kaini doğurdu; ve: RABBİN yardımile bir adam kazandım, dedi.</verse>
				<verse number="2">Ve yine kardeşi Habili doğurdu. Ve Habil koyun çobanı oldu, fakat Kain çiftçi oldu.</verse>
				<verse number="3">Ve Kain, günler geçtikten sonra, toprağın semeresinden RABBE takdime getirdi.</verse>
				<verse number="4">Ve Habil, kendisi de sürünün ilk doğanlarından ve yağlarından getirdi. Ve RAB Habile ve onun takdimesine baktı;</verse>
				<verse number="5">fakat Kaine ve onun takdimesine bakmadı. Ve Kain çok öfkelendi, ve çehresini astı.</verse>
				<verse number="6">Ve RAB Kaine dedi: Niçin öfkelendin? ve niçin çehreni astın?</verse>
				<verse number="7">Eğer iyi davranırsan, o yükseltilmiyecek mi? ve eğer iyi davranmazsan, günah kapıda pusuya yatmıştır; ve onun istediği sensin; fakat sen ona üstün ol.</verse>
				<verse number="8">Ve Kain, kardeşi Habile söyledi. Ve vaki oldu ki, kırda oldukları zaman, Kain, kardeşi Habile karşı kalktı, ve onu öldürdü.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB Kaine dedi: Kardeşin Habil nerede? Ve dedi: Bilmiyorum; kardeşimin bekçisi miyim ben?</verse>
				<verse number="10">Ve dedi: Ne yaptın? kardeşinin kanının sesi topraktan bana bağırıyor.</verse>
				<verse number="11">Ve şimdi sen toprak tarafından lânet edildin, o toprak ki kardeşinin kanını senin elinden almak için ağzını açtı;</verse>
				<verse number="12">toprağı işlediğin zaman, artık sana kuvvetini vermiyecektir; yeryüzünde kaçak ve serseri olacaksın.</verse>
				<verse number="13">Ve Kain RABBE dedi: Cezam taşınamıyacak derecede büyüktür.</verse>
				<verse number="14">İşte, bugün toprağın yüzü üzerinden beni kovdun; ve senin yüzünden gizli kalacağım; ve yeryüzünde kaçak ve serseri olacağım; ve vaki olacak ki, her kim beni bulursa, beni öldürecektir.</verse>
				<verse number="15">Ve RAB ona dedi: Bunun için Kaini her kim öldürürse, ondan yedi kere öç alınacaktır. Ve RAB, her kim onu bulursa kendisini vurmasın diye, Kain üzerine bir nişane koydu.</verse>
				<verse number="16">Ve Kain RABBİN önünden çıktı, ve Adenin şarkında Nod diyarında oturdu.</verse>
				<verse number="17">Ve Kain karısını bildi, ve gebe kalıp Hanoku doğurdu; ve bir şehir bina etti, ve şehrin adını oğlunun adına göre Hanok koydu.</verse>
				<verse number="18">Ve Hanoka İrad doğdu; ve İrad Mehuyaelin babası oldu; ve Mehuyael Metuşaelin babası oldu; ve Metuşael Lamekin babası oldu.</verse>
				<verse number="19">Ve Lamek kendisine iki karı aldı; birinin adı Ada, ve obirinin adı Tsilla idi.</verse>
				<verse number="20">Ve Ada Yabali doğurdu; çadırda oturanların, ve sürü sahiplerinin atası bu idi.</verse>
				<verse number="21">Ve kardeşinin adı Yubal idi; çenk ve boru çalanların hepsinin atası bu idi.</verse>
				<verse number="22">Ve Tsilla, kendisi de Tubal-kaini doğurdu; tunç ve demir, bütün keskin âletleri döven bu idi; ve Tubal-kainin kızkardeşi Naama idi.</verse>
				<verse number="23">Ve Lamek karılarına dedi: Ey Ada ve Tsilla, sesimi dinleyin; Ey Lamekin karıları, sözüme kulak verin; Çünkü beni yaraladığı için bir adamı, Ve beni berelediği için bir genci öldürdüm;</verse>
				<verse number="24">Eğer Kainin yedi kere öcü alınacaksa, Lamekin de yetmiş yedi kere alınacaktır.</verse>
				<verse number="25">Ve Âdem karısını tekrar bildi; ve bir oğul doğurdu, ve onun ismini Şit koydu: Çünkü Allah Habil yerine bana başka bir zürriyet verdi; zira onu Kain öldürdü, dedi.</verse>
				<verse number="26">Ve Şitin, onun da bir oğlu doğdu; ve onun adını Enoş koydu. RABBİN ismini o zaman çağırmağa başladılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">ÂDEM zürriyetlerinin kitabı budur. Allah adamı yarattığı günde, onu Allah benzeyişinde yaptı;</verse>
				<verse number="2">onları erkek ve dişi yarattı, ve onları mubarek kıldı, ve yaratıldıkları günde onların adını Adam koydu.</verse>
				<verse number="3">Ve Âdem yüz otuz yaşında, kendi benzeyişinde, suretine göre bir oğulun babası oldu; ve onun adını Şit koydu,</verse>
				<verse number="4">ve Şitin babası olduktan sonra, Âdemin günleri sekiz yüz yıl oldu; ve oğullar ve kızlar babası oldu.</verse>
				<verse number="5">Ve Âdemin yaşadığı bütün günler dokuz yüz otuz yıl oldu; ve öldü.</verse>
				<verse number="6">Ve Şit yüz beş yaşında, Enoşun babası oldu;</verse>
				<verse number="7">ve Enoşun babası olduktan sonra, Şit sekiz yüz yedi yıl yaşadı, ve oğullar ve kızlar babası oldu;</verse>
				<verse number="8">ve Şitin bütün günleri dokuz yüz on iki yıl oldu; ve öldü.</verse>
				<verse number="9">Ve Enoş doksan yaşında, Kenânın babası oldu;</verse>
				<verse number="10">ve Kenânın babası olduktan sonra, Enoş sekiz yüz on beş yıl yaşadı, ve oğullar ve kızlar babası oldu;</verse>
				<verse number="11">ve Enoşun bütün günleri dokuz yüz beş yıl oldu; ve öldü.</verse>
				<verse number="12">Ve Kenân yetmiş yaşında, Mahalalelin babası oldu;</verse>
				<verse number="13">ve Mahalalelin babası olduktan sonra, Kenân sekiz yüz kırk yıl yaşadı, ve oğullar ve kızlar babası oldu;</verse>
				<verse number="14">ve Kenânın bütün günleri dokuz yüz on yıl oldu; ve öldü.</verse>
				<verse number="15">Ve Mahalalel altmış beş yaşında, Yaredin babası oldu;</verse>
				<verse number="16">ve Yaredin babası olduktan sonra, Mahalalel sekiz yüz otuz yıl yaşadı, ve oğullar ve kızlar babası oldu;</verse>
				<verse number="17">ve Mahalalelin bütün günleri sekiz yüz doksan beş yıl oldu; ve öldü.</verse>
				<verse number="18">Ve Yared yüz altmış iki yaşında, Hanokun babası oldu;</verse>
				<verse number="19">ve Hanokun babası olduktan sonra, Yared sekiz yüz yıl yaşadı, ve oğullar ve kızlar babası oldu;</verse>
				<verse number="20">ve Yaredin bütün günleri dokuz yüz altmış iki yıl oldu; ve öldü.</verse>
				<verse number="21">Ve Hanok altmış beş yaşında, Metuşelahın babası oldu;</verse>
				<verse number="22">ve Metuşelahın babası olduktan sonra, Hanok üç yüz yıl Allah ile yürüdü, ve oğullar ve kızlar babası oldu;</verse>
				<verse number="23">ve Hanokun bütün günleri üç yüz altmış beş yıl oldu;</verse>
				<verse number="24">ve Hanok Allah ile yürüdü; ve gözden kayboldu; çünkü onu Allah aldı.</verse>
				<verse number="25">Ve Metuşelah yüz seksen yedi yaşında, Lamekin babası oldu;</verse>
				<verse number="26">ve Lamekin babası olduktan sonra, Metuşelah yedi yüz seksen iki yıl yaşadı, ve oğullar ve kızlar babası oldu;</verse>
				<verse number="27">ve Metuşelahın bütün günleri dokuz yüz altmış dokuz yıl oldu; ve öldü.</verse>
				<verse number="28">Ve Lamek yüz seksen iki yaşında, bir oğulun babası oldu;</verse>
				<verse number="29">ve: İşimizden, RABBİN lânet ettiği topraktan olan ellerimizin zahmetinden, bu bizi teselli edecek, diyerek onun ismini Nuh koydu.</verse>
				<verse number="30">Ve Nuhun babası olduktan sonra, Lamek beş yüz doksan beş yıl yaşadı, ve oğullar ve kızlar babası oldu;</verse>
				<verse number="31">ve Lamekin bütün günleri yedi yüz yetmiş yedi yıl oldu; ve öldü.</verse>
				<verse number="32">Ve Nuh beş yüz yaşında idi; ve Samın, Hamın, ve Yafetin babası oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, toprağın yüzü üzerinde adamlar çoğalmağa başladı, ve onların kızları doğduğu zaman,</verse>
				<verse number="2">Allah oğulları adam kızlarının güzel olduklarını gördüler, ve bütün seçtiklerinden kendilerine karılar aldılar.</verse>
				<verse number="3">Ve RAB dedi: Ruhum adam ile ebediyen çekişmiyecektir, çünkü o da ettir; bunun için onun günleri yüz yirmi yıl olacaktır.</verse>
				<verse number="4">Allah oğulları insan kızlarına vardıkları, ve bu kızlar onlara çocuk doğurdukları zaman, o günlerde, hem de ondan sonra, yeryüzünde Nefilim vardı; bunlar eski zamandan zorbalar, şöhretli adamlardı.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB gördü ki, yeryüzünde adamın kötülüğü çoktu, ve her gün yüreğinin düşünceleri ve kuruntuları ancak kötü idi.</verse>
				<verse number="6">Ve RAB yeryüzünde adamı yaptığına nadim oldu, ve yüreğinde acı duydu.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB dedi: Yarattığım adamı, ve hayvanları, sürünenleri ve göklerin kuşlarını toprağın yüzü üzerinden sileceğim; çünkü onları yaptığıma nadim oldum.</verse>
				<verse number="8">Fakat Nuh, RABBİN gözünde inayet buldu.</verse>
				<verse number="9">Nuhun zürriyetleri bunlardır. Nuh sadık adamdı, ve kendi devirlerinde kâmildi; Nuh Allah ile yürüdü.</verse>
				<verse number="10">Ve Nuh üç oğul babası oldu: Sam, Ham ve Yafet.</verse>
				<verse number="11">Ve Allahın önünde yeryüzü bozulmuştu, ve yeryüzü zorbalıkla dolmuştu.</verse>
				<verse number="12">Ve Allah yeryüzünü gördü, ve işte, bozulmuştu; çünkü yeryüzünde bütün beşer yolunu bozmuştu.</verse>
				<verse number="13">Ve Allah Nuha dedi: Önüme bütün beşerin sonu geldi; çünkü onların sebebile yeryüzü zorbalıkla doldu, ve işte, ben onları yeryüzü ile beraber yok edeceğim.</verse>
				<verse number="14">Kendine gofer ağacından bir gemi yap; gemide odalar yapacaksın, ve onu içerden ve dışardan ziftle ziftliyeceksin.</verse>
				<verse number="15">Ve onu şöyle yapacaksın: geminin uzunluğu üç yüz arşın, genişliği elli arşın, ve yüksekliği otuz arşın olacaktır.</verse>
				<verse number="16">Gemiye ışıklık yapacaksın, ve onu yukarı doğru bir arşına tamamlıyacaksın; ve geminin kapısını yan tarafına koyacaksın; alt, ikinci, ve üçüncü katlı olarak onu yapacaksın.</verse>
				<verse number="17">Ve ben, işte ben, göklerin altında kendisinde hayat nefesi olan bütün beşeri yok etmek için yeryüzü üzerine sular tufanı getiriyorum; yeryüzünde olanların hepsi ölecektir.</verse>
				<verse number="18">Fakat seninle ahdimi sabit kılacağım; ve sen ve seninle beraber oğulların, ve senin karın, ve oğullarının karıları gemiye gireceksiniz.</verse>
				<verse number="19">Ve seninle beraber sağ kalmak için her yaşıyan, bütün beden sahibi olanlardan, her nevinden ikişer olarak gemiye getireceksin; erkek ve dişi olacaklar.</verse>
				<verse number="20">Cinslerine göre kuşlardan, ve cinslerine göre sığırlardan, cinslerine göre toprakta her sürünenden, her neviden ikişer olarak, sağ kalmak için sana gelecekler.</verse>
				<verse number="21">Ve sen yenilen her yemekten kendine al, ve yanına topla, ve sana ve onlara da yiyecek olacaktır.</verse>
				<verse number="22">Ve Nuh Allahın kendisine emrettiği her şeye göre yaptı; öyle yaptı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE RAB Nuha dedi: Sen bütün evindekilerle gemiye gir; çünkü seni önümde bu nesil içinde salih gördüm.</verse>
				<verse number="2">Bütün yeryüzü üzerinde zürriyetlerinin sağ kalması için, kendine her temiz hayvandan, erkek ve onun dişisi olarak yedişer, ve temiz olmıyan hayvanlardan, erkek ve onun dişisi olarak ikişer;</verse>
				<verse number="3">göklerin kuşlarından da erkek ve dişi olarak yedişer yedişer alacaksın.</verse>
				<verse number="4">Çünkü ben yedi gün sonra, yeryüzü üzerine kırk gün kırk gece yağmur yağdıracağım; yapmış olduğum her yaşıyan şeyi toprağın yüzü üzerinden sileceğim.</verse>
				<verse number="5">Ve Nuh RABBİN kendisine bütün emrettiğine göre yaptı.</verse>
				<verse number="6">Ve yeryüzü üzerinde sular tufanı olduğu zaman, Nuh altı yüz yaşında idi.</verse>
				<verse number="7">Ve tufanın suları yüzünden, Nuh, ve oğulları, ve karısı, ve oğullarının karıları kendisile beraber gemiye girdiler.</verse>
				<verse number="8">Allahın Nuha emretmiş olduğuna göre temiz hayvanlardan ve temiz olmıyan hayvanlardan ve kuşlardan ve toprak üzerinde sürünenlerin hepsinden,</verse>
				<verse number="9">erkek ve dişi olarak ikişer ikişer gemiye Nuhun yanına girdiler.</verse>
				<verse number="10">Ve vaki oldu ki, o yedi günden sonra, tufanın suları yeryüzü üzerinde idi.</verse>
				<verse number="11">Nuhun ömrünün altı yüzüncü senesinde, ikinci ayda, ayın on yedinci gününde, o günde büyük enginin bütün kaynakları yarıldılar, ve göklerin pencereleri açıldılar.</verse>
				<verse number="12">Ve yeryüzü üzerine kırk gün kırk gece yağmur yağdı.</verse>
				<verse number="13">Tam o günde Nuh, ve Nuhun oğulları, Sam ve Ham ve Yafet, ve Nuhun karısı, ve oğullarının üç karısı kendilerile beraber gemiye girdiler;</verse>
				<verse number="14">onlar, ve kendi cinsine göre her hayvan, ve cinslerine göre bütün sığırlar, ve cinsine göre toprak üzerinde her sürünen, ve cinsine göre her kuş, her çeşitten her kuş girdiler.</verse>
				<verse number="15">Ve kendisinde hayat nefesi olan her bedenden ikişer ikişer gemiye, Nuhun yanına girdiler.</verse>
				<verse number="16">Ve girenler Allahın ona emrettiği gibi bütün beden sahiplerinden, erkek ve dişi olarak girdiler, ve RAB onun üzerine kapıyı kapadı.</verse>
				<verse number="17">Ve yer üzerinde kırk gün tufan oldu, ve sular çoğalıp gemiyi kaldırdılar, ve yerden kalktı.</verse>
				<verse number="18">Ve sular yükseldiler, ve yer üzerinde ziyadesile çoğaldılar; ve gemi suların yüzü üstünde yürüdü.</verse>
				<verse number="19">Ve yer üzerinde sular pek çok yükseldiler, ve bütün gökler altında olan bütün yüksek dağlar örtüldüler.</verse>
				<verse number="20">Sular on beş arşın daha yükseldiler; ve dağlar örtüldüler.</verse>
				<verse number="21">Ve yer üzerinde hareket eden bütün beden sahipleri, gerek kuşlar, gerek sığırlar, ve hayvanlar, ve yer üzerinde her sürünen, ve her adam öldü;</verse>
				<verse number="22">bütün karada olanlardan, burunlarında hayat ruhunun nefesi olanların hepsi öldüler.</verse>
				<verse number="23">Ve adamdan sığırlara kadar, sürünenlere kadar, ve göklerin kuşlarına kadar, yeryüzü üzerinde yaşıyan her şey silindi; ve yeryüzünden silindiler; ve yalnız Nuh ve kendisile beraber gemide olanlar kaldılar.</verse>
				<verse number="24">Ve yüz elli gün sular yer üzerinde yükseldiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE Allah Nuhu, ve onunla beraber gemide olan bütün hayvanları, ve bütün sığırları hatırladı; ve Allah yerin üzerinden bir rüzgâr geçirdi, ve sular alçaldı;</verse>
				<verse number="2">ve enginin kaynakları ile göklerin pencereleri kapandılar, ve göklerden yağmurun ardı kesildi;</verse>
				<verse number="3">ve gittikçe sular yerden çekildiler; ve yüz elli gün bittikten sonra, sular azaldılar.</verse>
				<verse number="4">Ve gemi yedinci ayda, ayın on yedinci gününde, Ararat dağları üzerine oturdu.</verse>
				<verse number="5">Ve sular onuncu aya kadar, gittikçe azaldılar; onuncu ayda, ayın birinde, dağların başları göründüler.</verse>
				<verse number="6">Ve vaki oldu ki, kırk gün bittikten sonra, Nuh yapmış olduğu geminin penceresini açtı;</verse>
				<verse number="7">ve kuzgunu gönderdi, ve o, yerde sular kuruyuncıya kadar, öteye beriye gitti.</verse>
				<verse number="8">Ve sular toprağın yüzü üzerinden eksildi mi diye görmek için, yanından güvercini gönderdi;</verse>
				<verse number="9">fakat güvercin ayağının tabanına bir istirahat yeri bulmadı, ve gemiye onun yanına döndü; çünkü sular bütün yer üzerinde idiler; ve elini uzatıp onu tuttu, ve onu kendi yanına gemiye aldı.</verse>
				<verse number="10">Ve diğer yedi gün daha bekledi; ve güvercini gemiden tekrar gönderdi;</verse>
				<verse number="11">ve akşam vakti güvercin onun yanına girdi; ve işte, ağzında yeni koparılmış zeytin yaprağı vardı; ve Nuh suların yeryüzünden eksilmiş olduklarını bildi.</verse>
				<verse number="12">Ve diğer yedi gün daha bekledi, ve güvercini gönderdi; ve artık tekrar kendisine dönmedi.</verse>
				<verse number="13">Ve vaki oldu ki, altı yüz birinci yılında, birinci ayda, ayın birinde, yer üzerinden sular kurudular; ve Nuh geminin örtüsünü kaldırdı, ve baktı, ve işte, toprağın yüzü kurumuştu.</verse>
				<verse number="14">Ve ikinci ayda, ayın on yedinci gününde, yer kuru idi.</verse>
				<verse number="15">Ve Allah Nuha söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="16">Sen, ve senin karın, ve oğulların ve oğullarının karıları seninle beraber gemiden çıkın.</verse>
				<verse number="17">Seninle beraber olan her beden sahibi, her yaşıyan şeyi, gerek kuşları, gerek sığırları, gerekse yer üzerinde her sürüneni kendinle beraber çıkar; ta ki, onlar yerde türesinler, ve semereli olup yer üzerinde çoğalsınlar.</verse>
				<verse number="18">Ve Nuh, kendisile beraber oğulları, ve karısı, ve oğullarının karıları çıktılar;</verse>
				<verse number="19">her hayvan, her sürünen şey, ve her kuş, yer üzerinde her hareket eden şey, nevilerine göre gemiden çıktılar.</verse>
				<verse number="20">Ve Nuh RABBE bir mezbah yaptı, ve her temiz hayvandan, ve her temiz kuştan aldı, ve mezbah üzerinde yakılan takdimeler arzetti.</verse>
				<verse number="21">Ve RAB hoş kokuyu kokladı; ve RAB yüreğinde dedi: Adamın yüzünden artık toprağı tekrar lânetlemiyeceğim; çünkü adamın yüreğinin tasavvuru gençliğinden beri kötüdür; ve artık her yaşıyan şeyi, ettiğim gibi, tekrar vurmıyacağım.</verse>
				<verse number="22">Yerin bütün günlerinin devamınca, ekme ve biçme, soğuk ve sıcak, yaz ve kış, gündüz ve gece kesilmiyecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE Allah Nuhu ve oğullarını mubarek kılıp onlara dedi: Semereli olun, ve çoğalın, ve yeryüzünü doldurun.</verse>
				<verse number="2">Yerin her hayvanı, ve göklerin her kuşu üzerine sizden korku ve dehşet olacaktır; toprağın üzerinde hareket edenlerin hepsile denizin bütün balıkları sizin elinize verildiler.</verse>
				<verse number="3">Hareket eden her hayvan size yiyecek olacaktır, yeşil ot gibi, size hepsini verdim.</verse>
				<verse number="4">Fakat eti onun canı olan kanı ile yemiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="5">Ve gerçek sizin kanınızı, canlarınız için arıyacağım; her hayvanın elinden onu arıyacağım; ve insanın elinden, yani, her adamın kardeşinin elinden, insan canını arıyacağım.</verse>
				<verse number="6">Her kim adam kanı dökerse, onun kanı adam elile dökülecektir; çünkü Allah kendi suretinde adamı yaptı.</verse>
				<verse number="7">Ve siz semereli olun, ve çoğalın; yeryüzünde türeyin, ve onda çoğalın.</verse>
				<verse number="8">Ve Allah Nuha ve kendisile beraber oğullarına söyliyerek dedi:</verse>
				<verse number="9">Ve ben, işte, ben sizinle, ve sizden sonra zürriyetinizle,</verse>
				<verse number="10">ve sizinle beraber olan her canlı mahlûkla, gemiden çıkanların hepsinden bütün yerin hayvanlarına kadar, sizinle beraber olan kuşlar, sığırlar, ve bütün yerin hayvanları ile ahdimi sabit kılıyorum.</verse>
				<verse number="11">Ve ahdimi sizinle sabit kılacağım; ve bütün beşer artık tufanın suları ile kesilmiyecektir; ve yeryüzünü helâk etmek için artık tufan olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="12">Ve Allah dedi: Benimle sizin, ve ebedî devirlerce sizinle beraber olan her canlı mahlûkun arasında yapmakta olduğum ahdin alâmeti şudur:</verse>
				<verse number="13">yayımı buluta koydum, ve benimle yerin arasında bir ahit alâmeti olacaktır.</verse>
				<verse number="14">Ve vaki olacaktır ki, yerin üzerine bulut getirdiğim zaman, yay da bulutta görünecektir,</verse>
				<verse number="15">ve benimle sizin ve yaşıyan her beden sahibi mahlûkun arasında olan ahdimi hatırlıyacağım, bütün beden sahiplerini yok etmek için sular artık tufan olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="16">Ve bulutta yay olacaktır; ve Allahla yer üzerindeki bütün beden sahiplerinden yaşıyan her mahlûk arasında olan ebedî ahdi hatırlamak için onu göreceğim.</verse>
				<verse number="17">Ve Allah Nuha dedi: Benimle yer üzerindeki her beden sahibi arasında sabit kıldığım ahdin alâmeti budur.</verse>
				<verse number="18">Ve gemiden çıkan Nuhun oğulları, Sam ve Ham ve Yafet idiler; ve Ham Kenânın atasıdır.</verse>
				<verse number="19">Bu üçü Nuhun oğulları idiler; ve bütün yeryüzüne yayılanlar bunlardan oldu.</verse>
				<verse number="20">Ve Nuh çiftçi olmağa başladı, ve bir bağ dikti;</verse>
				<verse number="21">ve şaraptan içip sarhoş oldu; ve çadırının içinde çıplak oldu.</verse>
				<verse number="22">Ve Kenânın atası olan Ham, babasının çıplaklığını gördü, ve dışarda iki kardeşine söyledi.</verse>
				<verse number="23">Ve Sam ile Yafet bir esvap alıp onu kendi iki omuzları üzerine koydular, ve geri geri gidip babalarının çıplaklığını örttüler; ve yüzleri geri olup babalarının çıplaklığını görmediler.</verse>
				<verse number="24">Ve Nuh şarabından ayıldı, ve küçük oğlunun kendisine yaptığını anladı.</verse>
				<verse number="25">Ve dedi: Kenân lânetli olsun, Kardeşlerine kullar kulu olacaktır.</verse>
				<verse number="26">Ve dedi: Samın Allahı RAB mubarek olsun, Ve Kenân ona kul olsun.</verse>
				<verse number="27">Allah Yafete genişlik versin, Ve Samın çadırlarında otursun; Ve Kenân ona kul olsun.</verse>
				<verse number="28">Ve Nuh tufandan sonra üç yüz elli yıl yaşadı.</verse>
				<verse number="29">Ve Nuhun bütün günleri dokuz yüz elli yıldı; ve öldü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">NUHUN oğulları Sam ve Ham ve Yafetin zürriyetleri bunlardır; ve tufandan sonra onlara oğullar doğdu.</verse>
				<verse number="2">Yafetin oğulları: Gomer, ve Mecüc, ve Maday, ve Yavan, ve Tubal, ve Meşek, ve Tiras.</verse>
				<verse number="3">Ve Gomerin oğulları: Aşkenaz, ve Rifat, ve Togarma.</verse>
				<verse number="4">Ve Yavanın oğulları: Elişa, ve Tarşiş, Kittim, ve Dodanim.</verse>
				<verse number="5">Memleketlerinde her biri diline göre, milletlerinde kabilelerine göre, milletlerin adaları bunlardan bölündüler.</verse>
				<verse number="6">Ve Hamın oğulları: Kuş, ve Mitsraim, ve Put, ve Kenân.</verse>
				<verse number="7">Ve Kuşun oğulları: Seba, ve Havila, ve Sabta, ve Raama, ve Sabteka; ve Raamanın oğulları: Şeba, ve Dedan.</verse>
				<verse number="8">Ve Kuş Nimrodun babası oldu; o, yeryüzünde kudretli adam olmağa başladı.</verse>
				<verse number="9">O, RABBİN indinde kudretli avcı idi; bundan dolayı: RABBİN indinde Nimrod gibi kudretli avcı, denilir.</verse>
				<verse number="10">Ve onun kırallığının başlangıcı Şinar diyarında Babil, ve Erek, ve Akkad, ve Kalne idi.</verse>
				<verse number="11">O diyardan Aşura çıktı, ve Nineveyi ve Rehobot-iri, Kalahı,</verse>
				<verse number="12">ve Nineve ile Kalah arasında Reseni bina etti; büyük şehir budur.</verse>
				<verse number="13">Ve Mitsraim, Ludîlerin, ve Anamîlerin, ve Lehabîlerin, ve Naftuhîlerin,</verse>
				<verse number="14">ve Patrusîlerin, ve Kasluhîlerin (Filistîler bunlardan çıktılar), ve Kaftorîlerin babası oldu.</verse>
				<verse number="15">Ve Kenân ilk oğlu Tsidonun, ve Hetin,</verse>
				<verse number="16">ve Yebusînin, ve Amorînin, ve Girgaşînin,</verse>
				<verse number="17">ve Hivînin, ve Arkînin, ve Sinînin,</verse>
				<verse number="18">ve Arvadînin, ve Tsemarînin, ve Hamatînin babası oldu; ve sonra Kenânlı kabileleri dağıldılar.</verse>
				<verse number="19">Ve Kenânlının hududu Saydadan Gerare giderken, Gazaya kadar; Sodoma ve Gomorraya, ve Admaya, ve Tseboime giderken, Laşaya kadardı.</verse>
				<verse number="20">Memleketlerinde, milletlerinde, dillerine göre, kabilelerine göre Hamın oğulları bunlardır.</verse>
				<verse number="21">Eberin bütün çocuklarının atası ve Yafetin büyük kardeşi olan Sama da çocuklar doğdu.</verse>
				<verse number="22">Samın oğulları: Elam, ve Aşur, ve Arpakşad, ve Lud, ve Aram.</verse>
				<verse number="23">Ve Aramın oğulları: Uts, ve Hul, ve Geter, ve Maş.</verse>
				<verse number="24">Ve Arpakşad Şelahın babası oldu; ve Şelah Eberin babası oldu.</verse>
				<verse number="25">Ve Ebere iki oğul doğdu, birinin adı Peleg idi; çünkü onun günlerinde yeryüzü taksim olundu; ve kardeşinin adı Yoktan idi.</verse>
				<verse number="26">Ve Yoktan Almodadın, ve Şelefin, ve Hatsarmavetin, ve Yerahın,</verse>
				<verse number="27">ve Hadoramın, ve Uzalın, ve Diklanın,</verse>
				<verse number="28">ve Obalın, ve Abimaelin, ve Şebanın,</verse>
				<verse number="29">ve Ofirin, ve Havilanın, ve Yobabın babası oldu; bunların hepsi Yoktanın oğulları idiler.</verse>
				<verse number="30">Ve bunların oturdukları yer, Meşadan Sefare giderken, şark dağıdır.</verse>
				<verse number="31">Memleketlerinde, milletlerine göre, dillerine göre, kabilelerine göre Samın oğulları bunlardır.</verse>
				<verse number="32">Milletlerinde zürriyetlerine göre Nuh oğullarının kabileleri bunlardır; ve tufandan sonra yeryüzünde milletler bunlardan ayrıldılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE bütün dünyanın dili bir, ve sözü birdi.</verse>
				<verse number="2">Ve vaki oldu ki, şarkta göçtükleri zaman, Şinar diyarında bir ova buldular; ve orada oturdular.</verse>
				<verse number="3">Ve birbirlerine dediler: Gelin, kerpiç yapalım, ve onları iyice pişirelim. Ve onların taş yerine kerpiçleri, ve harç yerine ziftleri vardı.</verse>
				<verse number="4">Ve dediler: Bütün yeryüzü üzerine dağılmıyalım diye, gelin, kendimize bir şehir ve başı göklere erişecek bir kule bina edelim, ve kendimize bir nam yapalım.</verse>
				<verse number="5">Ve âdem oğullarının yapmakta oldukları şehri ve kuleyi görmek için RAB indi.</verse>
				<verse number="6">Ve RAB dedi: İşte, bir kavmdırlar, ve onların hepsinin bir dili var; ve yapmağa başladıkları şey budur; ve şimdi yapmağa niyet ettiklerinden hiç bir şey onlara men edilmiyecektir.</verse>
				<verse number="7">Gelin, inelim, ve birbirinin dilini anlamasınlar diye, onların dilini orada karıştıralım.</verse>
				<verse number="8">Ve RAB onları bütün yeryüzü üzerine oradan dağıttı; ve şehri bina etmeği bıraktılar.</verse>
				<verse number="9">Bundan dolayı onun adına Babil denildi; çünkü RAB bütün dünyanın dilini orada karıştırdı; ve RAB onları bütün yeryüzü üzerine oradan dağıttı.</verse>
				<verse number="10">Samın zürriyetleri bunlardır. Sam yüz yaşında idi, ve tufandan iki yıl sonra Arpakşadın babası oldu;</verse>
				<verse number="11">ve Arpakşadın babası olduktan sonra, Sam beş yüz yıl yaşadı, ve oğullar ve kızlar babası oldu.</verse>
				<verse number="12">Ve Arpakşad otuz beş yıl yaşadı, ve Şelahın babası oldu;</verse>
				<verse number="13">ve Şelahın babası olduktan sonra, Arpakşad dört yüz üç yıl yaşadı, ve oğullar ve kızlar babası oldu.</verse>
				<verse number="14">Ve Şelah otuz yıl yaşadı, ve Eberin babası oldu;</verse>
				<verse number="15">ve Eberin babası olduktan sonra, Şelah dört yüz üç yıl yaşadı, ve oğullar ve kızlar babası oldu.</verse>
				<verse number="16">Ve Eber otuz dört yıl yaşadı, ve Pelegin babası oldu;</verse>
				<verse number="17">ve Pelegin babası olduktan sonra, Eber dört yüz otuz yıl yaşadı, ve oğullar ve kızlar babası oldu.</verse>
				<verse number="18">Ve Peleg otuz yıl yaşadı, ve Reunun babası oldu;</verse>
				<verse number="19">ve Reunun babası olduktan sonra, Peleg iki yüz dokuz yıl yaşadı, ve oğullar ve kızlar babası oldu.</verse>
				<verse number="20">Ve Reu otuz iki yıl yaşadı, ve Serucun babası oldu;</verse>
				<verse number="21">ve Serucun babası olduktan sonra, Reu iki yüz yedi yıl yaşadı, ve oğullar ve kızlar babası oldu.</verse>
				<verse number="22">Ve Seruc otuz yıl yaşadı, ve Nahorun babası oldu;</verse>
				<verse number="23">ve Nahorun babası olduktan sonra, Seruc iki yüz yıl yaşadı, ve oğullar ve kızlar babası oldu.</verse>
				<verse number="24">Ve Nahor yirmi dokuz yıl yaşadı, ve Terahın babası oldu;</verse>
				<verse number="25">ve Terahın babası olduktan sonra, Nahor yüz on dokuz yıl yaşadı, ve oğullar ve kızlar babası oldu.</verse>
				<verse number="26">Ve Terah yetmiş yıl yaşadı, ve Abramın, Nahorun ve Haranın babası oldu.</verse>
				<verse number="27">Ve Terahın zürriyetleri bunlardır. Terah Abramın, Nahorun ve Haranın babası oldu; ve Haran Lûtun babası oldu.</verse>
				<verse number="28">Ve Haran doğduğu memlekette, Kildanîlerin Ur şehrinde babası Terahın önünde öldü.</verse>
				<verse number="29">Ve Abram ve Nahor kendilerine karılar aldılar; Abramın karısının adı Saray, ve Nahorun karısının adı Milka idi; o, Milkanın babası ve İskanın babası Haranın kızı idi.</verse>
				<verse number="30">Ve Saray kısırdı, onun çocuğu olmazdı.</verse>
				<verse number="31">Ve Terah oğlu Abramı, ve Haranın oğlu, torunu Lûtu, ve gelini Sarayı, oğlu Abramın karısını, beraber aldı; ve Kenân diyarına gitmek üzre Kildanîlerin Ur şehrinden onlarla çıktı; ve Harana geldiler, ve orada oturdular.</verse>
				<verse number="32">Ve Terahın günleri iki yüz beş yıl oldu; ve Terah Haranda öldü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE RAB Abrama dedi: Memleketinden, ve akrabanın yanından, ve babanın evinden, sana göstereceğim memlekete git;</verse>
				<verse number="2">ve seni büyük millet edeceğim, ve seni mubarek kılacağım, ve senin adını büyük edeceğim; ve bereket ol;</verse>
				<verse number="3">ve seni mubarek kılanları mubarek kılacağım, ve sana lânet edene lânet edeceğim; ve yeryüzünün bütün kabileleri sende mubarek olacaktır.</verse>
				<verse number="4">Ve Abram RABBİN kendisine söylediği gibi gitti; Lût da kendisile beraber gitti; ve Abram Harandan gittiği vakit, yetmiş beş yaşında idi;</verse>
				<verse number="5">ve Abram karısı Sarayı, ve kardeşinin oğlu Lûtu, ve Haranda kazanmış oldukları bütün mallarını ve edinmiş oldukları canları aldı, ve Kenân diyarına gitmek üzre çıktılar; ve Kenân diyarına geldiler.</verse>
				<verse number="6">Ve Abram Şekem denilen yere, More meşesine kadar olan memleketi geçti. Ve o vakit Kenânlılar memlekette idiler.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB Abrama görünüp dedi: Bu memleketi senin zürriyetine vereceğim; ve kendisine görünmüş olan RABBE orada bir mezbah yaptı.</verse>
				<verse number="8">Ve oradan Beyt-elin şarkında olan dağa hareket etti, garbında Beyt-el ve şarkında Ay olarak çadırını kurdu; ve orada RABBE bir mezbah yaptı, ve RABBİN ismini çağırdı.</verse>
				<verse number="9">Ve Abram git gide Cenuba doğru göç ediyordu.</verse>
				<verse number="10">Ve memlekette kıtlık oldu; ve Abram orada misafir olmak üzre Mısıra gitti; çünkü memlekette kıtlık ağırdı.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, Mısıra girmesi yaklaştığı zaman, karısı Saraya dedi: İşte, biliyorum ki, sen görünüşü güzel bir kadınsın;</verse>
				<verse number="12">ve olur ki, Mısırlılar seni görünce: Bu onun karısıdır, derler; ve beni öldürürler, fakat seni sağ bırakırlar.</verse>
				<verse number="13">Senin yüzünden bana karşı iyi davranılsın, ve senin sebebinle canım yaşasın diye: Onun kızkardeşiyim, de.</verse>
				<verse number="14">Ve vaki oldu ki, Abram Mısıra girdiği zaman, Mısırlılar kadının çok güzel olduğunu gördüler.</verse>
				<verse number="15">Ve Firavunun emîrleri onu gördüler, ve onu Firavuna methettiler; ve kadın Firavunun sarayına alındı.</verse>
				<verse number="16">Ve onun yüzünden Abrama karşı iyi davrandı; ve onun koyunları, sığırları ve eşekleri, ve köleleri ve cariyeleri, ve dişi eşekleri, ve develeri oldu.</verse>
				<verse number="17">Ve RAB Abramın karısı Saraydan dolayı, Firavunu ve onun sarayını büyük vuruşlarla vurdu.</verse>
				<verse number="18">Ve Firavun Abramı çağırıp dedi: Bana bu yaptığın nedir? bu senin karın olduğunu niçin bana bildirmedin?</verse>
				<verse number="19">Niçin: Bu benim kızkardeşimdir, dedin, ben de onu karı olarak aldım? ve şimdi, işte karın, al ve git.</verse>
				<verse number="20">Ve onların hakkında Firavun adamlara emretti; ve onu, ve karısını, ve kendisine ait olan her şeyi gönderdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">VE Abram, Lût da beraberinde olduğu halde, kendisi ve karısı, ve kendisine ait olan her şey Mısırdan Cenuba çıktılar.</verse>
				<verse number="2">Ve Abram sürülerde, gümüşte ve altında çok zengindi.</verse>
				<verse number="3">Ve konaktan konağa göçerek Cenuptan Beyt-ele, Beyt-el ile Ay arasında başlangıçta çadırının olduğu yere kadar,</verse>
				<verse number="4">evelce orada yapmış olduğu mezbahın yerine kadar gitti; ve orada Abram RABBİN ismini çağırdı.</verse>
				<verse number="5">Abramla beraber giden Lûtun da koyunları, ve sığırları, ve çadırları vardı.</verse>
				<verse number="6">Ve birlikte oturmak için yer onları taşıyamıyordu; çünkü onların malı çoktu, ve birlikte oturamıyorlardı.</verse>
				<verse number="7">Ve Abramın sürülerinin çobanları ile Lûtun sürülerinin çobanları arasında çekişme oldu. (Ve Kenânlılar ve Perizzîler o zaman memlekette oturuyorlardı).</verse>
				<verse number="8">Ve Abram Lûta dedi: Rica ederim, benimle senin aranda ve benim çobanlarımla senin çobanlarının arasında çekişme olmasın; çünkü biz kardeşiz.</verse>
				<verse number="9">Bütün memleket senin önünde değil mi? rica ederim, benden ayrıl; eğer sola gidersen, ben sağa, ve eğer sağa gidersen, ben sola giderim.</verse>
				<verse number="10">Ve Lût gözlerini kaldırdı, ve bütün Erden Havzasının, Sodom ve Gomorrayı RAB helâk etmeden evel RABBİN bahçesi gibi, Tsoara giderken Mısır diyarı gibi, her yerde suyu bol olduğunu gördü.</verse>
				<verse number="11">Ve Lût bütün Erden Havzasını kendisine seçti; ve Lût şarka doğru göç etti; ve birbirinden ayrıldılar.</verse>
				<verse number="12">Abram Kenân diyarında oturdu, ve Lût Havza şehirlerinde oturdu, ve Sodoma doğru çadır kurardı.</verse>
				<verse number="13">Ve Sodom halkı kötü ve RABBE karşı çok günahkârdılar.</verse>
				<verse number="14">Ve Lût kendi yanından ayrıldıktan sonra RAB Abrama dedi: Şimdi gözlerini kaldır, ve bulunduğun yerden şimale ve cenuba ve şarka ve garbe bak;</verse>
				<verse number="15">çünkü görmekte olduğun bütün memleketi sana, ve ebediyen senin zürriyetine vereceğim.</verse>
				<verse number="16">Ve senin zürriyetini yerin tozu gibi edeceğim; şöyle ki, bir adam yerin tozunu sayabilirse, senin zürriyetin de sayılabilir.</verse>
				<verse number="17">Kalk, memleketi enine boyuna gez; çünkü onu sana vereceğim.</verse>
				<verse number="18">Ve Abram çadırını kaldırdı, ve gelip Hebronda olan Mamre meşeliğinde oturdu, ve orada RABBE bir mezbah yaptı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">ŞİNAR kıralı Amrafelin, Ellasar kıralı Aryokun, Elam kıralı Kedorlaomerin, ve Goyim kıralı Tidalın günlerinde vaki oldu ki,</verse>
				<verse number="2">bunlar Sodom kıralı Bera, ve Gomorra kıralı Birşa, Adma kıralı Şinab, ve Tseboim kıralı Şemeber ve Bela (ki, Tsoardır) kıralı ile cenkettiler.</verse>
				<verse number="3">Bunların hepsi Siddim vadisinde (bu Tuz Denizidir) birleştiler.</verse>
				<verse number="4">On iki yıl Kedorlaomere kulluk etmişlerdi, ve on üçüncü yılda âsi oldular.</verse>
				<verse number="5">Ve on dördüncü yılda Kedorlaomer ve kendisile beraber olan kırallar geldiler, ve Refaları Aşterot-karnaimde, ve Zuzleri Hamda, ve Emleri Şave-kiryataimde,</verse>
				<verse number="6">ve Horîleri çöl kenarında El-parana kadar dağları olan Seirde vurdular.</verse>
				<verse number="7">Ve dönüp Eyn-mişpata (bu Kadeştir) geldiler; Amalekîlerin bütün kırlarını ve Hatsatson-tamarda oturan Amorîleri de vurdular.</verse>
				<verse number="8">Ve Sodom kıralı, Gomorra kıralı, ve Adma kıralı, ve Tseboim kıralı ve Bela (bu Tsoardır) kıralı çıktılar;</verse>
				<verse number="9">ve onlara, yani, Elam kıralı Kedorlaomer, ve Goyim kıralı Tidal, ve Şinar kıralı Amrafel, ve Ellasar kıralı Aryoka, dört kıral beş kırala karşı, Siddim vadisinde cenge dizildiler.</verse>
				<verse number="10">Ve Siddim vadisi zift kuyuları ile dolu idi; ve Sodom ve Gomorra kıralları kaçtılar, ve orada düştüler, ve geri kalanlar dağa kaçtılar.</verse>
				<verse number="11">Ve Sodom ve Gomorranın bütün malını ve bütün yiyeceklerini alıp gittiler.</verse>
				<verse number="12">Ve Abramın kardeşi oğlu Lûtu, ve onun malını alıp gittiler; ve o Sodomda oturuyordu.</verse>
				<verse number="13">Ve bir kaçak geldi, ve İbranî Abrama bildirdi; ve o Eşkolun ve Anerin kardeşi Amorî Mamrenin meşeliğinde oturuyordu; ve bunların Abramla muahedeleri vardı.</verse>
				<verse number="14">Ve Abram kardeşi esir alınmış olduğunu işitince, evinde doğup talim edilmiş olan üç yüz on sekiz uşağını çıkardı, ve Dana kadar kovaladı.</verse>
				<verse number="15">Kendisi ve kulları onlara karşı geceleyin bölük bölük oldular, ve onları vurup Şamın sol tarafında olan Hobaha kadar kendilerini kovaladı.</verse>
				<verse number="16">Ve bütün malı, hem de kardeşi Lûtu, ve onun malını, hem de kadınları ve halkı geri getirdi.</verse>
				<verse number="17">Ve Abram, Kedorlaomer ve beraberinde olan kıralları vurup döndükten sonra, Şave vadisine Sodom kıralı onu karşılamağa çıktı (bu Kıralın Vadisidir).</verse>
				<verse number="18">Ve Salem kıralı Melkisedek ekmek ve şarap çıkardı; ve Yüce Allahın kâhini idi.</verse>
				<verse number="19">Ve onu mubarek kılıp dedi: Göklerin ve yerin sahibi Yüce Allah tarafından Abram mubarek olsun;</verse>
				<verse number="20">ve senin düşmanlarını eline teslim eden Yüce Allah mubarek olsun. Ve her şeyden kendisine ondalık verdi.</verse>
				<verse number="21">Ve Sodom kıralı Abrama dedi: Canları bana ver, ve malı kendine al.</verse>
				<verse number="22">Ve Abram Sodom kıralına dedi: Göklerin ve yerin sahibi Yüce Allaha, RABBE,</verse>
				<verse number="23">ne bir iplik, ne bir çarık bağı, ne de sana ait olan bir şeyi almamağa elimi kaldırdım, ta ki: Abramı zengin ettim, demiyesin.</verse>
				<verse number="24">Ancak gençlerin yediklerinden, ve benimle giden adamların, Aner, Eşkol ve Mamrenin payından başkası bana olmasın; bunlar paylarını alsınlar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">BU şeylerden sonra, ruyada Abrama RABBİN şu sözü geldi: Ey Abram, korkma; ben sana kalkanım, senin çok büyük mükâfatınım.</verse>
				<verse number="2">Ve Abram dedi: Ya RAB Yehova, bana ne vereceksin? Ben çocuksuz gidiyorum, ve evimin sahibi bu Şamlı Eliezer olacaktır.</verse>
				<verse number="3">Ve Abram dedi: İşte, bana zürriyet vermedin; ve işte, evimde doğan benim mirasçım olacaktır.</verse>
				<verse number="4">Ve işte, kendisine RABBİN şu sözü geldi: Bu senin mirasçın olmıyacak; ancak senin sulbünden çıkacak olan senin mirasçın olacaktır.</verse>
				<verse number="5">Ve onu dışarıya çıkarıp dedi: Şimdi göklere bak, ve eğer yıldızları sayabilirsen, onları say; ve ona dedi: Zürriyetin böyle olacaktır.</verse>
				<verse number="6">Ve RABBE iman etti, ve onu kendisine salâh saydı.</verse>
				<verse number="7">Ve ona dedi: Bu diyarı miras almak üzre, onu sana vermek için seni Kildanîlerin Ur şehrinden çıkaran RAB ben im.</verse>
				<verse number="8">Ve dedi: Ya Rab Yehova, onu miras alacağımı ne ile bileceğim?</verse>
				<verse number="9">Ve ona dedi: Bana üç yıllık bir inek, ve üç yıllık bir keçi, ve üç yıllık bir koç, ve bir kumru, ve bir güvercin yavrusu al.</verse>
				<verse number="10">Ve bütün bunları ona aldı, ve onları ortadan yardı, ve her yarımı ötekinin karşısına koydu, fakat kuşları yarmadı.</verse>
				<verse number="11">Ve yırtıcı kuşlar cesetlerin üzerine indiler, ve Abram onları kovdu.</verse>
				<verse number="12">Ve vaki oldu ki, güneş batarken, Abramın üzerine ağır bir uyku düştü; ve işte, onun üzerine bir dehşet, koyu karanlık, düştü.</verse>
				<verse number="13">Ve Abrama dedi: İyi bil ki, senin zürriyetin kendilerinin olmıyan bir memlekette garip olacak, ve onlara kulluk edecekler, ve kendilerine dört yüz yıl cefa edecekler;</verse>
				<verse number="14">ve kulluk edecekleri millete ben hükmedeceğim; ve ondan sonra büyük malla çıkacaklardır.</verse>
				<verse number="15">Fakat sen atalarına selâmetle gideceksin; ve güzel ihtiyarlıkta gömüleceksin.</verse>
				<verse number="16">Ve dördüncü nesilde buraya döneceklerdir; çünkü Amorîlerin fesadı henüz tamam olmamıştır.</verse>
				<verse number="17">Ve vaki oldu ki, güneş batıp karanlık olunca, işte, dumanlı bir fırın ve alevli bir meşale bu parçaların arasından geçti.</verse>
				<verse number="18">O günde RAB Abramla ahdedip dedi: Mısır ırmağından büyük ırmağa, Fırat ırmağına kadar, bu diyarı,</verse>
				<verse number="19">Kenîleri, ve Kenizzîleri, ve Kadmonîleri,</verse>
				<verse number="20">ve Hittîleri, ve Perizzîleri, ve Refaları,</verse>
				<verse number="21">ve Amorîleri, ve Kenânlıları, ve Girgaşîleri, ve Yebusîleri senin zürriyetine verdim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">VE Abramın karısı Saray ona çocuk doğurmadı; ve Sarayın bir cariyesi, bir Mısırlı, vardı, ve onun adı Hacardı.</verse>
				<verse number="2">Ve Saray Abrama dedi: İşte, RAB beni doğurmaktan alıkoydu; rica ederim, cariyemin yanına gir, belki ondan çocuklarım olur. Ve Abram Sarayın sözünü dinledi.</verse>
				<verse number="3">Ve Abramın karısı Saray, cariyesi Mısırlı Hacarı aldı, ve onu kocası Abrama, karısı olmak üzre verdi; Abram Kenân diyarında oturduktan on sene sonra idi.</verse>
				<verse number="4">Ve Hacarın yanına girdi, ve o gebe kaldı; ve gebe kaldığını görünce, kendi hanımı gözünde küçüldü.</verse>
				<verse number="5">Ve Saray Abrama dedi: Bana olan tecavüz senin üzerine olsun; cariyemi senin koynuna ben verdim; gebe kaldığını görünce, onun gözünde ben küçüldüm, seninle benim aramda RAB hükmetsin.</verse>
				<verse number="6">Fakat Abram Saraya dedi: İşte, cariyen senin elindedir; gözünde iyi olanı kendisine yap. Ve Saray ona cefa etti, ve Hacar onun yanından kaçtı.</verse>
				<verse number="7">Ve RABBİN meleği Şur yolunda olan pınarın, çölde sular pınarının başında onu buldu.</verse>
				<verse number="8">Ve dedi: Ey Sarayın cariyesi Hacar, nereden geldin? ve nereye gidiyorsun? Ve dedi: Ben hanımım Sarayın yanından kaçıyorum.</verse>
				<verse number="9">RABBİN meleği ona dedi: Hanımına dön, ve onun eli altında boyun iğ.</verse>
				<verse number="10">Ve RABBİN meleği ona dedi: Senin zürriyetini çoğalttıkça çoğaltacağım, ve çokluğundan sayılmıyacaktır.</verse>
				<verse number="11">Ve RABBİN meleği ona dedi: İşte, sen gebesin, ve bir oğul doğuracaksın, ve onun adını İsmail koyacaksın, çünkü RAB sana olan cefayı işitti.</verse>
				<verse number="12">Ve o, insanlar arasında yabani adam olacaktır; onun eli herkese karşı, ve herkesin eli ona karşı olacak, ve bütün kardeşlerinin şarkında sakin olacaktır.</verse>
				<verse number="13">Ve Hacar kendisine söyliyen RABBİN ismini, Sen, ya Allah, beni görüyorsun, diye çağırdı; çünkü dedi: Burada da mı beni göreni gördüm?</verse>
				<verse number="14">Bunun için kuyuya Beer-lahay-roi denildi; işte, Kadeş ile Bered arasındadır.</verse>
				<verse number="15">Ve Hacar Abrama bir oğul doğurdu, ve Abram Hacarın doğurduğu oğlun adını İsmail koydu.</verse>
				<verse number="16">Ve Hacar Abrama İsmaili doğurduğunda Abram seksen altı yaşında idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">VE Abram doksan dokuz yaşında iken, RAB Abrama göründü; ve ona dedi: Ben Kadîr Allahım; benim önümde yürü, ve kâmil ol.</verse>
				<verse number="2">Ve ahdimi seninle benim aramda edeceğim, ve seni ziyadesile çoğaltacağım.</verse>
				<verse number="3">Ve Abram yüz üstü düştü, ve Allah onunla söyleşip dedi:</verse>
				<verse number="4">Ben ise, işte, ahdim seninledir, ve bir çok milletlerin babası olacaksın.</verse>
				<verse number="5">Ve artık adın Abram çağırılmıyacak, fakat adın İbrahim olacak; çünkü seni bir çok milletlerin babası ettim.</verse>
				<verse number="6">Ve seni ziyadesile semereli kılacağım, ve seni milletler yapacağım, ve senden kırallar çıkacaklar.</verse>
				<verse number="7">Ve sana, ve senden sonra zürriyetine, Allah olmak için seninle ve senden sonra zürriyetinle benim aramda ahdimi, nesillerince ebedî ahit olarak sabit kılacağım.</verse>
				<verse number="8">Ve senin gurbet diyarını, bütün Kenân diyarını, sana ve senden sonra zürriyetine ebedî mülk olarak vereceğim; ve onların Allahı olacağım.</verse>
				<verse number="9">Ve Allah İbrahime dedi: Ve sen ise, sen ve senden sonra zürriyetin, nesillerince, ahdimi tutacaksınız.</verse>
				<verse number="10">Sizinle ve senden sonra zürriyetinle benim aramda tutacağınız ahdim budur; aranızda her erkek sünnet olunacaktır.</verse>
				<verse number="11">Ve gulfe etinizde sünnet olunacaksınız; ve sizinle benim aramdaki ahdin alâmeti olacaktır.</verse>
				<verse number="12">Ve aranızda evde doğmuş, yahut senin zürriyetinden olmayıp her yabancıdan para ile satın alınmış olan sekiz günlük her erkek çocuk nesillerinizce sünnet olunacaktır.</verse>
				<verse number="13">Ve senin evinde doğmuş olan, ve senin paranla satın alınmış olan mutlaka sünnet olunacaktır, ve ahdim ebedî bir ahit olarak sizin etinizde olacaktır.</verse>
				<verse number="14">Ve gulfe etinde sünnet olunmamış sünnetsiz erkek varsa, o can kendi kavmından kesilecektir; o benim ahdimi bozmuştur.</verse>
				<verse number="15">Ve Allah İbrahime dedi: Senin karın Saraya gelince, onun adını Saray çağırmıyacaksın, fakat onun adı Sara olacaktır.</verse>
				<verse number="16">Ve onu mubarek kılacağım, ve ondan da sana bir oğul vereceğim; evet, onu mubarek kılacağım, ve milletlerin anası olacaktır; kavmların kıralları ondan olacaklardır.</verse>
				<verse number="17">Ve İbrahim yüz üstü düştü, ve güldü, ve yüreğinde dedi: Yüz yaşında olana bir oğul doğar mı? ve doksan yaşında olan Sara doğurur mu?</verse>
				<verse number="18">Ve İbrahim Allaha dedi: Keşke İsmail senin önünde yaşıyabilse!</verse>
				<verse number="19">Ve Allah dedi: Gerçek senin karın Sara sana bir oğul doğuracak; ve onun adını İshak koyacaksın; ve onunla ve ondan sonra zürriyetile ahdimi ebedî ahit olarak sabit kılacağım.</verse>
				<verse number="20">Ve İsmaile gelince, seni işittim; işte, onu mubarek kıldım, ve onu semereli edeceğim, ve onu ziyadesile çoğaltacağım; on iki beyin babası olacak, ve onu büyük millet edeceğim.</verse>
				<verse number="21">Fakat gelecek yıl bu muayyen vakitte Saranın sana doğuracağı İshakla ahdimi sabit kılacağım.</verse>
				<verse number="22">Ve onunla söyleşmeği bitirdi, ve Allah İbrahimin yanından yukarı çıktı.</verse>
				<verse number="23">Ve İbrahim, oğlu İsmaili, ve evinde doğanların hepsini, ve parası ile satın alınanların hepsini, İbrahim evinin adamları arasında her erkeği aldı, ve Allahın kendisine söylemiş olduğu gibi, ayni o günde gulfeleri etinde sünnet etti.</verse>
				<verse number="24">Ve İbrahim gulfe etinde sünnet olunduğu vakit, doksan dokuz yaşında idi.</verse>
				<verse number="25">Ve oğlu İsmail gulfesinin etinde sünnet olunduğu vakit, on üç yaşında idi.</verse>
				<verse number="26">İbrahim ve oğlu İsmail ayni o günde sünnet olundular.</verse>
				<verse number="27">Ve evinin bütün adamları, evde doğmuş olanlar, ve para ile yabancıdan satın alınmış olanlar onunla beraber sünnet olundular.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">VE Mamre meşeliğinde RAB ona göründü; ve o, günün sıcağında çadırın kapısında oturuyordu;</verse>
				<verse number="2">ve gözlerini kaldırıp baktı, ve işte, karşısında üç adam duruyordu; ve onları görünce, çadırın kapısından onları karşılamağa koştu, ve yere kadar iğildi, ve dedi:</verse>
				<verse number="3">Ey efendim, eğer şimdi gözünde lûtuf buldumsa, kulunun yanında kalmadan geçme;</verse>
				<verse number="4">şimdi biraz su getirilsin, ve ayaklarınızı yıkayın, ve ağaç altında dinlenin;</verse>
				<verse number="5">bir parça ekmek getireyim de yüreğinizi kuvvetlendirin; ve ondan sonra geçersiniz, mademki kulunuza geldiniz.</verse>
				<verse number="6">Ve dediler: Söylediğin gibi olsun, öyle yap. Ve İbrahim çadıra, Saranın yanına seğirtip dedi: Çabuk, üç ölçek has un hazırla, yoğur, ve pide yap.</verse>
				<verse number="7">Ve İbrahim sığırlara koştu, ve körpe ve iyi bir buzağı alıp uşağına verdi, ve onu hazırlamakta acele etti.</verse>
				<verse number="8">Ve ayranla süt ve hazırladığı buzağıyı alıp önlerine koydu; ve kendisi yanlarında, ağaç altında durdu, onlar da yediler.</verse>
				<verse number="9">Ve ona dediler: Karın Sara nerede? Ve dedi: İşte, çadırda.</verse>
				<verse number="10">Ve o dedi: Gelecek sene bu mevsimde mutlaka senin yanına döneceğim; ve işte, karın Saranın bir oğlu olacaktır. Ve Sara onun arkasında olan çadırın kapısında dinliyordu.</verse>
				<verse number="11">Ve İbrahimle Sara kocamış, ve yaşta ilerlemişlerdi; Sara âdetten kesilmişti.</verse>
				<verse number="12">Ve Sara: İhtiyar olduktan sonra bana sevinç olur mu? efendim de kocamıştır, diyerek içinden güldü.</verse>
				<verse number="13">Ve RAB İbrahime dedi: Sara: Gerçekten doğuracak mıyım? ve ben kocadım, diyerek niçin güldü?</verse>
				<verse number="14">RAB için imkânsız bir şey var mıdır? Muayyen vakitte, gelecek sene bu mevsimde, yanına döneceğim, ve Saranın bir oğlu olacaktır.</verse>
				<verse number="15">Ve Sara: Gülmedim, diyerek inkâr etti; çünkü korktu. Ve o: Hayır, fakat güldün, dedi.</verse>
				<verse number="16">Ve adamlar oradan kalktılar, ve Sodoma doğru baktılar; ve İbrahim onları geçirmek için beraber gidiyordu.</verse>
				<verse number="17">Ve RAB dedi: Ben yapmakta olduğum şeyi İbrahimden gizliyecek miyim?</verse>
				<verse number="18">Çünkü İbrahim gerçekten büyük ve kuvvetli millet olacak, ve yeryüzünün bütün milletleri onda mubarek kılınacaklardır.</verse>
				<verse number="19">Kendisinden sonra oğullarına ve evi halkına salâh ve adalet yapmak için RABBİN yolunu tutmalarını emretsin diye, onu tanıdım; ta ki, RAB onun hakkında söylemiş olduğu şeyi İbrahimin üzerine getirsin.</verse>
				<verse number="20">Ve RAB dedi: Sodom ve Gomorranın feryadı büyük, ve onların günahı çok ağır olduğu için,</verse>
				<verse number="21">şimdi ineceğim, ve bana gelen feryadına göre tamamen yaptılar mı göreceğim; ve yapmadılarsa, bileceğim.</verse>
				<verse number="22">Ve adamlar oradan dönüp Sodoma doğru gittiler; fakat İbrahim hâlâ RABBİN önünde duruyordu.</verse>
				<verse number="23">Ve İbrahim yaklaşıp dedi: Salihi kötü ile beraber yok edecek misin?</verse>
				<verse number="24">Belki şehrin içinde elli salih vardır; içinde olan elli salih için bağışlamıyıp yeri yok edecek misin?</verse>
				<verse number="25">Böyle yapmak senden ırak olsun, salih de kötü gibi olsun diye, salihi kötü ile beraber öldürmek senden ırak olsun; bütün dünyanın Hâkimi adalet yapmaz mı?</verse>
				<verse number="26">Ve RAB dedi: Eğer Sodomda, şehrin içinde, elli salih bulursam, bütün yeri onların hatırı için bağışlıyacağım.</verse>
				<verse number="27">Ve İbrahim cevap verip dedi: Ben toz ve külüm, ve işte, şimdi RABBE söylemeği üzerime aldım;</verse>
				<verse number="28">belki elli salihten beşi eksilir, beş kişi için bütün şehri harap edecek misin? Ve dedi: Eğer orada kırk beş kişi bulursam, harap etmiyeceğim.</verse>
				<verse number="29">Bir kere daha ona söyliyip dedi: Belki orada kırk kişi bulunur. Ve dedi: Kırk kişinin hatırı için yapmıyacağım.</verse>
				<verse number="30">Ve dedi: Şimdi RAB darılmasın, ve söyliyeceğim; belki orada otuz kişi bulunur. Ve dedi: Eğer orada otuz kişi bulursam, yapmıyacağım.</verse>
				<verse number="31">Ve dedi: İşte, şimdi RABBE söylemeği üzerime aldım; belki orada yirmi kişi bulunur. Ve dedi: Yirmi kişinin hatırı için harap etmiyeceğim.</verse>
				<verse number="32">Ve dedi: Şimdi RAB darılmasın, ve ancak bir kere daha söyliyeceğim; belki orada on kişi bulunur. Ve dedi: On kişinin hatırı için harap etmiyeceğim.</verse>
				<verse number="33">Ve RAB İbrahimle konuşmağı bitirince, gitti; İbrahim de yerine döndü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">Oiki melek de akşamlayın Sodoma vardılar; ve Lût Sodomun kapısında oturuyordu; ve Lût görüp onları karşılamak için kalktı; ve yere kapandı;</verse>
				<verse number="2">ve dedi: İşte, efendilerim, şimdi kulunuzun evine inin, ve geceyi geçirin, ve ayaklarınızı yıkayın, ve erken kalkıp yolunuza gidersiniz. Ve dediler: Hayır, fakat biz geceyi meydanda geçireceğiz.</verse>
				<verse number="3">Ve onları çok zorladı; ve onun yanına indiler, ve evine girdiler; ve onlara ziyafet yaptı, ve mayasız ekmek pişirdi, ve yediler.</verse>
				<verse number="4">Fakat onlar yatmazdan önce, şehrin adamları, Sodom adamları, her mahalleden gençten ihtiyara kadar bütün halk, evi sardılar;</verse>
				<verse number="5">ve Lûtu çağırıp ona dediler: Bu gece senin yanına giren o adamlar nerede? onları bize çıkar, ve onları bilelim.</verse>
				<verse number="6">Ve Lût onlara kapıya çıktı, ve arkasından kapıyı kapadı.</verse>
				<verse number="7">Ve dedi: Ey kardeşlerim, rica ederim, kötülük etmeyin.</verse>
				<verse number="8">İşte, benim ere varmamış iki kızım var; rica ederim, onları size çıkarayım, ve onlara gözünüzde iyi olana göre yapın; ancak bu adamlara bir şey yapmayın; mademki damımın gölgesine geldiler.</verse>
				<verse number="9">Ve dediler: Geri çekil! Ve dediler: Bu adam garip olarak geldi, ve kendisini hâkim sayıyor; şimdi sana onlardan ziyade kötülük ederiz. Ve adamı, Lûtu, çok zorladılar, ve kapıyı kırmak için yaklaştılar.</verse>
				<verse number="10">Fakat adamlar ellerini uzatıp Lûtu yanlarına, evin içine getirdiler, ve kapıyı kapadılar.</verse>
				<verse number="11">Ve evin kapısında olan adamları, küçükten büyüğe kadar körlükle vurdular, şöyle ki, kapıyı bulmak için yoruldular.</verse>
				<verse number="12">Ve adamlar Lûta dediler: Senin burada daha kimin var? damatlarını ve oğullarını ve kızlarını ve şehirde sana ait olanların hepsini bu yerden çıkar;</verse>
				<verse number="13">çünkü biz bu yeri harap edeceğiz, çünkü RABBİN önünde onların feryadı büyümüştür; ve RAB onu harap etmek için bizi gönderdi.</verse>
				<verse number="14">Ve Lût çıktı, ve kızlarını alacak olan damatlarına söyliyip dedi: Kalkın, bu yerden kaçın; çünkü RAB şehri harap edecektir. Fakat damatlarının gözünde şaka eder gibi göründü.</verse>
				<verse number="15">Ve seher vakti olunca, melekler: Kalk, karını ve buradaki iki kızını al, yoksa şehrin fesadı içinde yok olursun, diyerek Lûtu acele ettirdiler.</verse>
				<verse number="16">Fakat yavaş davrandı; ve RAB onlara merhametli olarak, adamlar onun elinden, ve karısının elinden, ve iki kızlarının elinden tuttular; ve onu çıkarıp şehrin dışarısına koydular.</verse>
				<verse number="17">Ve vaki oldu ki, onları dışarı çıkarmış oldukları zaman, dedi: Canın için kaç; arkana bakma, ve bütün Havzada durma; dağa kaç; yoksa telef olursun.</verse>
				<verse number="18">Ve Lût onlara dedi: Aman efendim!</verse>
				<verse number="19">işte, şimdi kulun senin gözünde inayet buldu, ve canımı yaşatmakla bana yaptığın lûtfunu büyük ettin; fakat dağa kaçamam, yoksa kötülük bana yetişir, ve ölürüm.</verse>
				<verse number="20">İşte, şimdi bu şehir, oraya kaçmak için yakındır, ve o küçüktür. Şimdi oraya kaçayım (o küçük değil mi?), ve canım yaşar.</verse>
				<verse number="21">Ve ona dedi; İşte, hakkında söylediğin şehri altüst etmemek üzre bu şey için de ricanı kabul ettim.</verse>
				<verse number="22">Çabuk ol, oraya kaç; çünkü sen oraya yetişinciye kadar bir şey yapamam. Bunun için o şehrin adı Tsoar çağırıldı.</verse>
				<verse number="23">Ve Lût Tsoara geldiği zaman, güneş yer üzerine doğmuştu.</verse>
				<verse number="24">Ve RAB Sodom üzerine ve Gomorra üzerine RAB tarafından göklerden kükürt ve ateş yağdırdı;</verse>
				<verse number="25">ve o şehirleri, ve bütün Havzayı, ve şehirlerde oturanların hepsini, ve toprağın nebatını altüst etti.</verse>
				<verse number="26">Fakat karısı onun arkasından geriye baktı, ve bir tuz direği oldu.</verse>
				<verse number="27">Ve İbrahim sabahlayın erken kalkıp RABBİN önünde durduğu yere gitti;</verse>
				<verse number="28">ve Sodom ve Gomorraya doğru ve bütün Havza memleketine doğru baktı, ve gördü, ve işte, yerin dumanı ocak dumanı gibi çıkıyordu.</verse>
				<verse number="29">Ve vaki oldu ki, Allah Havzanın şehirlerini harap ettiği zaman, Allah İbrahimi hatırladı, ve Lûtun onlarda oturduğu şehirleri altüst ettiği zaman, Lûtu bu altüst olma içinden gönderdi.</verse>
				<verse number="30">Ve Lût Tsoardan çıkıp dağda oturdu, ve iki kızı onunla beraberdi; çünkü Tsoarda oturmaktan korktu; ve o, ve iki kızı bir mağarada oturdular.</verse>
				<verse number="31">Ve büyük kızı küçüğüne dedi: Babamız kocamıştır, ve bütün dünyanın yoluna göre yanımıza girmek için memlekette erkek yoktur;</verse>
				<verse number="32">gel, babamıza şarap içirelim, ve babamızdan zürriyeti yaşatmak için onunla yatarız.</verse>
				<verse number="33">Ve o gecede babalarına şarap içirdiler; ve büyük kız girip babası ile yattı, ve onun yatmasını ve kalkmasını bilmedi.</verse>
				<verse number="34">Ve vaki oldu ki, ertesi gün büyük kız küçüğüne dedi: İşte, dün gece babamla yattım; bu gece de ona şarap içirelim, ve babamızdan zürriyet yaşatmak için, gir, onunla yat.</verse>
				<verse number="35">Ve o gecede dahi babalarına şarap içirdiler, ve küçük kız kalkıp onunla yattı; ve onun yatmasını ve kalkmasını bilmedi.</verse>
				<verse number="36">Lûtun iki kızı böylece babalarından gebe kaldılar.</verse>
				<verse number="37">Ve büyük kız bir oğul doğurdu, ve onun adını Moab çağırdı; o bugüne kadar Moablıların atasıdır.</verse>
				<verse number="38">Ve küçük kız, o da bir oğul doğurdu, ve onun adını Ben-ammi çağırdı; o bugüne kadar Ammon oğullarının atasıdır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE İbrahim oradan Cenup diyarına göç etti, ve Kadeş ile Şur arasında oturdu; ve Gerarda misafir oldu.</verse>
				<verse number="2">Ve İbrahim, karısı Sara hakkında: Bu kızkardeşimdir, dedi, ve Gerar kıralı Abimelek gönderip Sarayı aldı.</verse>
				<verse number="3">Fakat Allah Abimeleke gece ruyasında gelip ona dedi: Aldığın kadın sebebile, işte, sen bir ölüsün; çünkü o bir adamın karısıdır.</verse>
				<verse number="4">Abimelek ise ona yaklaşmamıştı; ve dedi: Ya Rab, salih bir milleti de öldürecek misin?</verse>
				<verse number="5">Kendisi bana: Bu kızkardeşimdir, demedi mi? Ve kadın, kendisi de: O kardeşimdir, dedi; yüreğimin kemalinde ve ellerimin suçsuzluğu ile bunu yaptım.</verse>
				<verse number="6">Ve Allah ruyada dedi: Ben de yüreğinin kemalinde bunu yaptığını biliyorum, ben de seni bana karşı günah işlemekten alıkoydum, bunun için seni ona dokunmağa bırakmadım.</verse>
				<verse number="7">Ve şimdi adamın karısını geri ver; çünkü o peygamberdir, ve senin için dua eder, ve yaşarsın; fakat eğer geri vermezsen, bil ki, sen ve sana ait olanların hepsi mutlaka öleceksiniz.</verse>
				<verse number="8">Ve Abimelek sabahlayın erken kalktı, ve kullarının hepsini çağırıp bütün bu sözleri onların önünde söyledi; ve adamlar çok korktular.</verse>
				<verse number="9">Ve Abimelek İbrahimi çağırıp ona dedi: Bize ne yaptın? sana karşı ne işle günah ettim de, üzerime ve ülkem üzerine büyük günah getirdin? Bana yapılmaz işler yaptın.</verse>
				<verse number="10">Ve Abimelek İbrahime dedi: Ne gördün de, bu işi yaptın?</verse>
				<verse number="11">Ve İbrahim dedi: Çünkü: Gerçekten bu yerde Allah korkusu yoktur; ve karım yüzünden beni öldürecekler, dedim.</verse>
				<verse number="12">Ve gerçekten de kızkardeşimdir, kendisi babamın kızıdır, fakat annemin kızı değildir; ve benim karım oldu;</verse>
				<verse number="13">ve vaki oldu ki, Allah beni babamın evinden gurbete çıkardığı zaman, kendisine dedim: Gideceğimiz her yerde benim için: Bu benim kardeşimdir, de; bana edeceğin lûtuf budur.</verse>
				<verse number="14">Ve Abimelek koyunlar ve sığırlar, ve köleler ve cariyeler alıp İbrahime verdi, ve karısı Sarayı ona geri verdi.</verse>
				<verse number="15">Ve Abimelek dedi: İşte, memleketim senin önündedir; gözünde iyi olan yerde otur.</verse>
				<verse number="16">Ve Saraya dedi: İşte, kardeşine bin parça gümüş verdim; işte, bu senin için yanında olanların hepsinin gözünde örtüdür; ve bütün adamların önünde sen suçsuz olursun.</verse>
				<verse number="17">Ve İbrahim Allaha dua etti; ve Allah Abimeleke ve karısına ve cariyelerine şifa verdi; ve çocuk doğurdular.</verse>
				<verse number="18">Çünkü İbrahimin karısı Sara yüzünden RAB Abimelekin evindeki bütün rahimleri tamamı ile kapamıştı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">VE RAB demiş olduğu gibi Sarayı ziyaret etti, ve RAB Saraya söylemiş olduğu gibi etti.</verse>
				<verse number="2">Ve Sara gebe kaldı, ve İbrahime ihtiyarlığında, Allahın ona söylemiş olduğu muayyen vakitte, bir oğul doğurdu.</verse>
				<verse number="3">Ve İbrahim, kendisine doğan, Saranın kendisine doğurduğu oğlunun adını İshak koydu.</verse>
				<verse number="4">Ve İbrahim, Allahın kendisine emretmiş olduğu üzre, oğlu İshakı sekiz günlükken sünnet etti.</verse>
				<verse number="5">Ve İbrahim, oğlu İshak kendisine doğduğu zaman, yüz yaşında idi.</verse>
				<verse number="6">Ve Sara dedi: Allah beni güldürdü, her işiten benimle beraber gülecektir.</verse>
				<verse number="7">Ve dedi: Saranın çocuklar emzireceğini İbrahime kim derdi? çünkü onun ihtiyarlığında kendisine bir oğul doğurdum.</verse>
				<verse number="8">Ve çocuk büyüdü, ve sütten kesildi; ve İshakın sütten kesildiği günde, İbrahim büyük bir ziyafet yaptı.</verse>
				<verse number="9">Ve Sara Mısırlı Hacarın İbrahime doğurmuş olduğu oğlunun güldüğünü gördü.</verse>
				<verse number="10">Ve İbrahime dedi: Bu cariyeyi ve oğlunu dışarı at; çünkü bu cariyenin oğlu benim oğlumla, İshakla, beraber mirasçı olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="11">Ve oğlundan dolayı bu şey İbrahimin gözüne çok kötü göründü.</verse>
				<verse number="12">Ve Allah İbrahime dedi: Çocuktan dolayı ve cariyenden dolayı gözünde kötü olmasın; Saranın sana söylediği her şeyde onun sözünü dinle; çünkü senin zürriyetin İshakta çağırılacaktır.</verse>
				<verse number="13">Ve cariyenin oğlunu da bir millet edeceğim, çünkü o senin zürriyetindir.</verse>
				<verse number="14">Ve İbrahim sabahlayın erken kalktı, ve ekmekle bir su tulumu aldı, ve omuzu üzerine koyarak Hacara verdi, çocuğu da verip onu gönderdi; ve Hacar gidip Beer-şeba çölünde dolaştı.</verse>
				<verse number="15">Ve tulumdan su tükendi, ve çocuğu bir çalı altına attı.</verse>
				<verse number="16">Ve gidip karşıda bir ok atımı kadar uzakta oturdu; çünkü: Çocuğun ölümünü görmiyeyim, dedi. Ve karşıda oturdu, ve sesini yükseltip ağladı.</verse>
				<verse number="17">Ve Allah çocuğun sesini işitti; ve Allahın meleği göklerden Hacara çağırıp kendisine dedi: Nen var, Hacar? korkma; çünkü bulunduğu yerden çocuğun sesini Allah işitti.</verse>
				<verse number="18">Kalk, çocuğu kaldır, ve onu kendi elinde tut, çünkü onu büyük millet yapacağım.</verse>
				<verse number="19">Ve Allah Hacarın gözlerini açtı, ve bir su kuyusu gördü; ve gidip tulumu su ile doldurdu, ve çocuğa içirdi.</verse>
				<verse number="20">Ve Allah çocukla beraberdi, ve o büyüdü; ve çölde oturdu, ve büyüyerek okçu oldu.</verse>
				<verse number="21">Ve Paran çölünde oturdu; ve anası ona Mısır diyarından bir kadın aldı.</verse>
				<verse number="22">Ve o vakitte vaki oldu ki, Abimelek ve ordusunun başbuğu Fikol İbrahime söyliyip dediler: Yapmakta olduğun her şeyde Allah seninledir;</verse>
				<verse number="23">ve şimdi, burada Allah hakkı için bana yemin et ki, bana ve oğluma ve oğlumun oğluna hile ile davranmıyacaksın; fakat benimle ve içinde misafir olduğun memleketle sana yaptığım lûtufa göre muamele edeceksin.</verse>
				<verse number="24">Ve İbrahim: Yemin ederim, dedi.</verse>
				<verse number="25">Ve Abimelekin kulları tarafından gaspedilmiş olan su kuyusundan dolayı İbrahim Abimeleki azarladı.</verse>
				<verse number="26">Ve Abimelek dedi: Bu şeyi kim yaptı bilmiyorum; ve sen de bana bildirmedin, ve ben de ancak bugün işittim.</verse>
				<verse number="27">Ve İbrahim koyunlar ve sığırlar alıp Abimeleke verdi; onların ikisi de ahdettiler.</verse>
				<verse number="28">Ve İbrahim sürüsünden yedi dişi kuzuyu ayrıca koydu.</verse>
				<verse number="29">Ve Abimelek İbrahime dedi: Ayrıca koyduğun bu yedi dişi kuzu ne demektir?</verse>
				<verse number="30">Ve dedi: Bu yedi dişi kuzuyu benim elimden almalısın, ta ki, bu kuyuyu kazdığıma bana şehadet olsun.</verse>
				<verse number="31">Bundan dolayı o yeri Beer-şeba çağırdı; çünkü onların ikisi orada yemin ettiler.</verse>
				<verse number="32">Böylece Beer-şebada muahede yaptılar; ve Abimelekle ordusunun başbuğu Fikol kalkıp Filistîler diyarına döndüler.</verse>
				<verse number="33">Ve İbrahim Beer-şebada bir ılgın ağacı dikti, ve orada RABBİN, Ebedî Allahın, ismini çağırdı.</verse>
				<verse number="34">Ve İbrahim Filistîler diyarında hayli zaman misafir oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">VE bu şeylerden sonra, vaki oldu ki, Allah İbrahimi deneyip ona dedi: Ey İbrahim; ve o: İşte ben, dedi.</verse>
				<verse number="2">Ve dedi: Şimdi oğlunu, sevdiğin biricik oğlunu, İshakı, al ve Moriya diyarına git, ve orada sana söyliyeceğim dağların biri üzerinde onu yakılan kurban olarak takdim et.</verse>
				<verse number="3">Ve İbrahim sabahlayın erken kalktı, ve eşeğine palan vurdu, ve kendisile beraber uşaklarından ikisini, ve oğlu İshakı aldı; ve yakılan kurban odunlarını yardı, ve kalkıp Allahın kendisine söylemiş olduğu yere gitti.</verse>
				<verse number="4">İbrahim üçüncü günde gözlerini kaldırıp uzaktan o yeri gördü.</verse>
				<verse number="5">Ve İbrahim uşaklarına dedi: Siz burada eşekle beraber kalın, ve ben çocukla beraber oraya gideceğim; ve secde edip yanınıza döneriz.</verse>
				<verse number="6">Ve İbrahim yakılan kurban odunlarını alıp oğlu İshaka yükletti; ve ateşi ve bıçağı kendi elinde taşıdı, ve onların ikisi birlikte gittiler.</verse>
				<verse number="7">Ve İshak babası İbrahime söyliyip dedi: Ey baba; ve dedi: İşte ben, oğlum. Ve dedi: İşte ateş ve odun; fakat yakılan kurban için kuzu nerede?</verse>
				<verse number="8">Ve İbrahim dedi: Oğlum, yakılan kurban için kuzuyu Allah kendisi tedarik eder. Ve onların ikisi birlikte gittiler.</verse>
				<verse number="9">Ve Allahın kendisine demiş olduğu yere vardılar; ve İbrahim orada bir mezbah yaptı, ve odunları dizdi, ve oğlu İshakı bağlıyıp onu mezbah üzerine, odunların üstüne koydu.</verse>
				<verse number="10">Ve İbrahim elini uzattı, ve oğlunu boğazlamak için bıçağı aldı.</verse>
				<verse number="11">Ve RABBİN meleği göklerden ona çağırıp dedi: İbrahim, İbrahim; ve: İşte ben, dedi.</verse>
				<verse number="12">Ve dedi: Elini çocuğa uzatma, ve ona bir şey yapma; çünkü şimdi bildim ki, sen Allahtan korkuyorsun, ve kendi biricik oğlunu benden esirgemedin.</verse>
				<verse number="13">Ve İbrahim gözlerini kaldırıp gördü; ve işte, arkasında bir koç çalılıkta boynuzlarından tutulmuştu; ve İbrahim gidip koçu aldı, ve oğlunun yerine onu yakılan kurban olarak takdim etti.</verse>
				<verse number="14">Ve İbrahim o yerin adını Yehova-yire koydu; nasıl ki, bugüne kadar: RABBİN dağında tedarik olunacaktır, deniliyor.</verse>
				<verse number="15">Ve RABBİN meleği ikinci defa göklerden İbrahime çağırdı, ve dedi:</verse>
				<verse number="16">Zatım hakkı için yemin ettim, RAB buyurur, mademki bu şeyi yaptın, ve biricik oğlunu esirgemedin,</verse>
				<verse number="17">seni ziyadesile mubarek kılacağım, ve senin zürriyetini, göklerin yıldızları gibi, deniz kenarında olan kum gibi ziyadesile çoğaltacağım;</verse>
				<verse number="18">senin zürriyetin düşmanlarının kapısına hâkim olacaktır; ve zürriyetinde yerin bütün milletleri mubarek kılınacaklar; çünkü sözümü dinledin.</verse>
				<verse number="19">O zaman İbrahim uşaklarının yanına döndü, ve kalkıp birlikte Beer-şebaya gittiler; ve İbrahim Beer-şebada oturdu.</verse>
				<verse number="20">Ve bu şeylerden sonra vaki oldu ki, İbrahime haber verilip denildi: İşte, Milka, kardeşin Nahora çocuklar doğurdu;</verse>
				<verse number="21">ilk oğlu Uts, ve kardeşi Buz, ve Aramın atası olan Kemuel,</verse>
				<verse number="22">ve Kesed, ve Hazo, ve Pildaş, ve Yidlaf, ve Betueldir.</verse>
				<verse number="23">Ve Betuel Rebekanın babası oldu; bu sekizi, Milka İbrahimin kardeşi Nahora doğurdu.</verse>
				<verse number="24">Ve adı Reuma olan cariyesi, o da Tebahı, ve Gahamı, ve Tahaşı, ve Maakayı doğurdu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">VE Saranın ömrü yüz yirmi yedi yıl oldu; Saranın ömrünün yılları bu kadardı.</verse>
				<verse number="2">Ve Sara Kenân diyarında Kiryat-arbada (bu Hebrondur) öldü, ve İbrahim Sara için dövünmeğe ve ona ağlamağa geldi.</verse>
				<verse number="3">Ve İbrahim ölüsünün önünden kalktı, ve Het oğullarına söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="4">Ben sizin yanınızda garip ve misafirim; yanınızda mülk olarak bana kabir verin, ve ölümü önümden kaldırıp gömeyim.</verse>
				<verse number="5">Ve Het oğulları İbrahime cevap verip ona dediler:</verse>
				<verse number="6">Ey efendim, bizi dinle; sen aramızda Allahın bir beyisin; senin ölünü kabirlerimizin en âlâsına göm; ölünü gömmek için bizden kimse kabrini senden esirgemez.</verse>
				<verse number="7">Ve İbrahim kalkıp diyarın kavmına, Het oğullarına, iğildi.</verse>
				<verse number="8">Ve onlarla söyleşip dedi: Ölümü önümden kaldırıp gömmek için eğer gönlünüz razı ise, beni dinleyin, ve Tsohar oğlu Efrona benim için rica edin ki,</verse>
				<verse number="9">tarlasının nihayetinde kendi mülkü olan Makpela mağarasını bana versin; aranızda benim için mülk olarak bir kabir olmak üzre onu tam pahası ile bana versin.</verse>
				<verse number="10">Ve Efron, Het oğulları arasında oturuyordu; ve Hittî Efron, Het oğulları kendi şehrinin kapılarından girenlerin hepsi dinlerken, İbrahime cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="11">Hayır efendim; beni dinle; tarlayı sana veriyorum, ve onda olan mağarayı sana veriyorum; kavmım oğulları önünde onu sana veriyorum; ölünü göm.</verse>
				<verse number="12">Ve İbrahim, diyarın kavmı önünde iğildi.</verse>
				<verse number="13">Ve diyarın kavmı dinlerken Efrona söyliyip dedi: Fakat sana rica ederim, eğer istiyorsan, beni dinle; tarlanın pahasını veririm; onu benden al ve ölümü oraya gömeyim.</verse>
				<verse number="14">Ve Efron İbrahime cevap verip ona dedi:</verse>
				<verse number="15">Efendim, beni dinle; seninle benim aramda dört yüz şekel gümüşlük yer nedir? ölünü göm.</verse>
				<verse number="16">Ve İbrahim Efronu dinledi; ve İbrahim, Het oğulları dinlerken Efronun söylemiş olduğu dört yüz şekel gümüşü, tüccar indinde geçen akçe olarak ona tarttı.</verse>
				<verse number="17">Böylece Mamre karşısındaki Makpelada olan Efronun tarlası, tarlanın bütün hududu içinde etrafında olan ağaçların hepsile beraber onda olan mağara,</verse>
				<verse number="18">Het oğullarının huzurunda, kendi şehrinin kapısından girenlerin hepsinin önünde İbrahime mülk edildi.</verse>
				<verse number="19">Ve bundan sonra İbrahim karısı Sarayı, Kenân diyarında, Mamre (o Hebrondur) karşısında, Makpela tarlasının mağarasına gömdü.</verse>
				<verse number="20">Ve tarla ve onda olan mağara Het oğulları tarafından kabir olmak üzre İbrahime mülk edildi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">VE İbrahim kocamış ve yaşı ilerlemişti; ve RAB İbrahimi her şeyde mubarek kılmıştı.</verse>
				<verse number="2">Ve İbrahim, evinin ihtiyarı olup kendisine ait bütün şeyleri idare eden kölesine dedi: Rica ederim, elini uyluğumun altına koy,</verse>
				<verse number="3">ve göklerin Allahı, ve yerin Allahı RABBİN hakkı için sana yemin verdiririm ki, içinde oturmakta olduğum Kenânlıların kızlarından oğluma kadın almıyacaksın;</verse>
				<verse number="4">fakat benim memleketime, ve akrabama gideceksin, ve oğlum İshak için bir kadın alacaksın.</verse>
				<verse number="5">Ve köle ona dedi: Belki kadın benim ardımca bu diyara gelmeğe razı olmaz; oğlunu çıktığın diyara mutlaka götürmeli miyim?</verse>
				<verse number="6">Ve İbrahim ona dedi: Sakın, oğlumu oraya götürme.</verse>
				<verse number="7">Beni babamın evinden, ve doğduğum memleketten alan ve: Bu diyarı senin zürriyetine vereceğim, diyerek bana söyliyip yemin eden göklerin Allahı, RAB, senin önünde meleğini gönderecek, ve oradan oğlum için bir kadın alacaksın.</verse>
				<verse number="8">Ve eğer kadın senin ardınca gelmeğe razı olmazsa, sen de bu yeminimden serbest olursun, yalnız oğlumu oraya götürmiyeceksin.</verse>
				<verse number="9">Ve köle elini efendisi İbrahimin uyluğu altına koydu, ve ona bu iş hakkında yemin etti.</verse>
				<verse number="10">Ve efendisinin bütün şeyleri elinde olduğundan, köle efendisinin develerinden on deve alıp gitti; ve kalkıp Mezopotamyaya, Nahorun şehrine gitti.</verse>
				<verse number="11">Ve akşam vakti, kadınların su çekmek için çıktıkları vakit, develeri şehrin dışarısında su kuyusu yanında çöktürdü.</verse>
				<verse number="12">Ve dedi: Ya RAB, efendim İbrahimin Allahı, niyaz ederim, bugün işimi rast getir, ve efendim İbrahime lûtfeyle.</verse>
				<verse number="13">İşte, ben su pınarı yanında duruyorum; ve şehir halkının kızları su çekmek için çıkıyorlar;</verse>
				<verse number="14">ve vaki olsun ki, kendisine: Rica ederim, testini indir de içeyim, diyeceğim ve: İç, ve senin develerine de içireyim, diyecek olan genç kadın, kulun İshak için senin tayin ettiğin olsun; ve efendime lûtfeylediğini bununla bileyim.</verse>
				<verse number="15">Ve vaki oldu ki, o, sözünü bitirmeden evel, işte, İbrahimin kardeşi Nahorun karısı olan Milkanın oğlu Betuele doğmuş olan Rebeka, testisi omuzunda olarak çıktı.</verse>
				<verse number="16">Ve genç kadın bakılışta çok güzeldi, kız olup onu erkek bilmemişti; ve pınara indi, ve testisini doldurup çıktı.</verse>
				<verse number="17">Ve köle onu karşılamak için koşup dedi: Rica ederim, senin testinden bana biraz su içir.</verse>
				<verse number="18">Ve dedi: İç, efendim; ve acele edip testisini eli üzerine indirdi, ve ona içirdi.</verse>
				<verse number="19">Ve ona içirmeği bitirince dedi: Develerin içmeği bitirinciye kadar, onlar için de su çekeyim.</verse>
				<verse number="20">Ve acele edip testisini tekneye boşalttı, ve su çekmek için tekrar kuyuya koştu, ve onun bütün develeri için su çekti.</verse>
				<verse number="21">Ve RAB yolunu açık etti mi diye, bilmek için adam sükût ederek genç kadına dikkatle bakıyordu.</verse>
				<verse number="22">Ve vaki oldu ki, develer içmeği bitirince, adam yarım şekel ağırlığında altın bir halka, ve kolları için on şekellik altın ağırlığında iki bilezik aldı, ve dedi:</verse>
				<verse number="23">Rica ederim, bana bildir, sen kimin kızısın? Babanın evinde bizim için geceyi geçirmeğe yer var mı?</verse>
				<verse number="24">Ve ona dedi: Ben Milkanın Nahora doğurduğu Betuelin kızıyım.</verse>
				<verse number="25">Ve ona dedi: Bizde saman da, yem de çok, geceyi geçirmek için yer de var.</verse>
				<verse number="26">Ve adam iğildi, ve RABBE secde etti.</verse>
				<verse number="27">Ve dedi: Efendim İbrahimin Allahı RAB mubarek olsun ki, lûtfunu ve hakikatini efendimden kesmedi; ben yolda iken RAB efendimin kardeşlerinin evine bana yol gösterdi.</verse>
				<verse number="28">Ve genç kadın koştu, ve anasının evine bu sözlere göre haber verdi.</verse>
				<verse number="29">Ve Rebekanın bir kardeşi vardı, ve onun adı Labandı; ve Laban dışarıya, adamın yanına, pınara koştu.</verse>
				<verse number="30">Ve vaki oldu ki, halkayı, ve kızkardeşinin kollarında bilezikleri gördüğü zaman, ve: O adam bana böyle söyledi, diyerek kızkardeşi Rebekanın sözlerini işittiği zaman, adamın yanına geldi; ve işte, pınar başında develerin yanında duruyordu.</verse>
				<verse number="31">Ve dedi: Ey RABBİN mubareki, içeri gir; niçin dışarda duruyorsun? çünkü evi, ve develer için yeri hazırladım.</verse>
				<verse number="32">Ve adam eve girdi, ve develerin kolanlarını çözdü; ve develere saman ve yem, ve onun ayaklarını ve onunla beraber olan adamların ayaklarını yıkamak için su verdi.</verse>
				<verse number="33">Ve yemek için önüne yiyecek konuldu; fakat dedi: İşimi söyleyinciye kadar, yemiyeceğim. Ve dedi: Söyle.</verse>
				<verse number="34">Ve dedi: Ben İbrahimin kölesiyim.</verse>
				<verse number="35">Ve RAB efendimi çok mubarek kıldı; ve o büyük oldu; ve ona koyunlar ve sığırlar, ve gümüş ve altın, ve köleler ve cariyeler, ve develer, ve eşekler verdi.</verse>
				<verse number="36">Ve efendimin karısı Sara ihtiyarken, efendime bir oğul doğurdu; ve kendisine ait olan her şeyi ona verdi.</verse>
				<verse number="37">Ve efendim: Memleketlerinde oturmakta olduğum Kenânlıların kızlarından oğluma kadın almıyacaksın;</verse>
				<verse number="38">fakat babamın evine, ve akrabama gideceksin, ve oğlum için bir kadın alacaksın, diyerek bana yemin ettirdi.</verse>
				<verse number="39">Ve efendime dedim: Belki kadın ardımca gelmez.</verse>
				<verse number="40">Ve bana dedi: Huzurunda yürümekte olduğum RAB, meleğini seninle gönderecek, yolunu da açık edecek; ve akrabamdan ve babamın evinden oğluma bir kadın alacaksın;</verse>
				<verse number="41">akrabama vardığında, o zaman yeminimden serbest olacaksın; eğer onu sana vermezlerse, yeminimden serbest olacaksın.</verse>
				<verse number="42">Ve bugün pınara geldim ve dedim: Ya RAB, efendim İbrahimin Allahı, niyaz ederim, eğer üzerinde yürümekte olduğum yolu açık edersen;</verse>
				<verse number="43">işte, ben su pınarı başında duruyorum; ve su çekmeğe çıkan, ve kendisine: Rica ederim, bana testinden biraz su içir, diyeceğim,</verse>
				<verse number="44">ve bana: Sen de iç, develerine de su çekeyim, diyecek olan genç kadın, efendimin oğlu için RABBİN tayin ettiği kadın olsun.</verse>
				<verse number="45">Ben ise, yüreğimde söylediğimi bitirmeden önce, işte, Rebeka, testisi omuzunda çıktı, ve pınara inip su çekti; ve ona dedim: Rica ederim, bana içir.</verse>
				<verse number="46">Ve acele etti, ve testisini omuzundan indirip dedi: İç, ve develerine de içireyim; ve içtim, develere de içirdi.</verse>
				<verse number="47">Ve ona sorup dedim: Sen kimin kızısın? ve dedi: Milkanın Nahora doğurduğu Betuelin kızıyım; ve burnuna halkayı, ve kollarına bilezikleri taktım.</verse>
				<verse number="48">Ve iğilip RABBE secde ettim, ve oğluna efendimin kardeş kızını almak için doğru yolda bana rehber olan efendim İbrahimin Allahı RABBİ takdis ettim.</verse>
				<verse number="49">Ve şimdi efendimle lûtuf ve hakikat üzre davranacaksanız, bana bildirin; ve yoksa, bana bildirin ki, sağa yahut sola döneyim.</verse>
				<verse number="50">Ve Laban ve Betuel cevap verip dediler: Bu iş RABDEN çıktı; sana iyi yahut kötü diyemeyiz.</verse>
				<verse number="51">İşte, Rebeka karşındadır, al ve git, ve RABBİN söylediği gibi senin efendinin oğluna karı olsun.</verse>
				<verse number="52">Ve vaki oldu ki, İbrahimin kölesi onların sözlerini işittiği zaman, yere kapanıp RABBE secde kıldı.</verse>
				<verse number="53">Ve köle gümüş takımlar, ve altın takımlar, ve esvaplar çıkarıp Rebekaya verdi; ve onun kardeşile anasına kıymetli şeyler verdi.</verse>
				<verse number="54">Ve kendisile beraberinde olan adamlar yediler ve içtiler ve geceyi geçirdiler; ve sabahlayın kalktılar, ve dedi: Beni efendime gönder.</verse>
				<verse number="55">Ve kızın kardeşile anası dediler: Kız bizimle bir kaç gün, hiç olmazsa on gün kalsın; sonra gider.</verse>
				<verse number="56">Ve onlara dedi: Mademki RAB yolumu açık etti, beni geciktirmeyin; beni gönderin, efendime gideyim.</verse>
				<verse number="57">Ve dediler: Kızı çağırır ve onun ağzından sorarız.</verse>
				<verse number="58">Ve Rebekayı çağırıp kendisine dediler: Bu adamla gider misin? Ve: Giderim, dedi.</verse>
				<verse number="59">Ve onlar kızkardeşleri Rebekayı ve dadısını, ve İbrahimin kölesile adamlarını gönderdiler.</verse>
				<verse number="60">Ve Rebekaya hayır dua edip ona dediler: Ey kızkardeşimiz, binlerce on binler anası ol, ve zürriyetin kendilerinden nefret edenlerin kapılarını miras alsınlar.</verse>
				<verse number="61">Ve Rebeka genç kadınları ile kalktı, ve develer üzerine bindiler, ve adamın ardınca gittiler; ve köle Rebekayı alıp yürüdü.</verse>
				<verse number="62">Ve İshak Beer-lahay-roi yolundan geldi; çünkü Cenup diyarında oturuyordu.</verse>
				<verse number="63">Ve İshak akşama doğru düşünceye varmak için tarlaya çıktı; ve gözlerini kaldırıp gördü, ve işte, develer geliyordu.</verse>
				<verse number="64">Ve Rebeka gözlerini kaldırıp İshakı görünce, deveden indi.</verse>
				<verse number="65">Ve köleye dedi: Bizi karşılamak için tarlada yürüyen bu adam kimdir? Ve köle: Efendimdir, dedi; ve Rebeka peçesini alıp örtündü.</verse>
				<verse number="66">Ve köle yapmış olduğu bütün şeyleri İshaka anlattı.</verse>
				<verse number="67">Ve İshak Rebekayı anası Saranın çadırına götürüp onu aldı, ve Rebeka onun karısı oldu; ve onu sevdi; ve İshak anasının ölümünden sonra teselli buldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">VE İbrahim başka bir kadın aldı, ve onun adı Ketura idi.</verse>
				<verse number="2">Ve ona Zimranı, ve Yokşanı, ve Medanı, ve Midyanı, ve Yişbakı, ve Şuahı doğurdu.</verse>
				<verse number="3">Ve Yokşan Şebanın ve Dedanın babası oldu. Ve Dedanın oğulları Aşurim, ve Letuşim, ve Leummim;</verse>
				<verse number="4">ve Midyanın oğulları Eyfa, ve Efer, ve Hanok, ve Abida, ve Eldaa idiler. Bunların hepsi Keturanın oğullarıdırlar.</verse>
				<verse number="5">Ve İbrahim kendisine ait olan her şeyi İshaka verdi.</verse>
				<verse number="6">İbrahimin olan cariyelerinin oğullarına ise, İbrahim hediyeler verdi; ve henüz hayatta iken onları oğlu İshakın yanından şarka doğru, şark diyarına gönderdi.</verse>
				<verse number="7">Ve İbrahimin yaşadığı ömrünün yıllarının günleri bunlardır, yüz yetmiş beş yıl.</verse>
				<verse number="8">Ve İbrahim kocamış ve günlere doymuş olarak güzel ihtiyarlıkta son soluğu verip öldü, ve kavmına katıldı.</verse>
				<verse number="9">Ve oğulları İshak ve İsmail onu Mamre karşısında olan Makpela mağarasına, Hittî Tsohar oğlu Efronun tarlasına,</verse>
				<verse number="10">İbrahimin Het oğullarından satın aldığı tarlaya gömdüler; İbrahim ve karısı Sara oraya gömüldüler.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, Allah İbrahimin ölümünden sonra oğlu İshakı mubarek kıldı; ve İshak Beer-lahay-roida oturuyordu.</verse>
				<verse number="12">Ve Saranın cariyesi Mısırlı Hacarın İbrahime doğurduğu İbrahim oğlu İsmailin zürriyetleri şunlardır;</verse>
				<verse number="13">ve adları ile nesillerine göre İsmail oğullarının adları şunlardır: İsmailin ilk oğlu Nebayot, ve Kedar, ve Adbeel, ve Mibsam,</verse>
				<verse number="14">ve Mişma, ve Duma, ve Massa,</verse>
				<verse number="15">Hadad, ve Tema, Yetur, Nafiş ve Kedema;</verse>
				<verse number="16">İsmailin oğulları bunlardır; ve köylerile, obaları ile, onların adları bunlardır, kavmlarına göre on iki bey idiler.</verse>
				<verse number="17">Ve İsmailin ömrünün yılları şunlardır, yüz otuz yedi yıl; ve son soluğu verip öldü, ve kavmına katıldı.</verse>
				<verse number="18">Ve Haviladan Şura kadar (ki bu Aşura giderken Mısırın önündedir), oturdular; o bütün kardeşlerinin karşısında yerleşti.</verse>
				<verse number="19">Ve İbrahim oğlu İshakın zürriyetleri şunlardır; İbrahim İshakın babası oldu;</verse>
				<verse number="20">ve İshak Aramî Labanın kızkardeşini, Paddan-aramdan Aramî Betuelin kızı Rebekayı kendisine karı olarak aldığı zaman, kırk yaşında idi.</verse>
				<verse number="21">Ve İshak karısı için RABBE yalvardı, çünkü o kısırdı; ve RAB yalvarışını kabul etti, ve karısı Rebeka gebe kaldı.</verse>
				<verse number="22">Ve çocuklar onun karnında itiştiler; ve: Eğer böyle ise, niçin yaşıyorum? dedi. Ve RABDEN sormağa gitti.</verse>
				<verse number="23">Ve RAB ona dedi: Senin rahminde iki ümmet var, Ve senin karnından iki kavm ayrılacak; Ve bir kavm obir kavmdan kuvvetli olacak; Ve büyüğü küçüğüne kulluk edecektir.</verse>
				<verse number="24">Ve doğurmak için onun günleri dolunca, işte, onun rahminde ikiz vardı.</verse>
				<verse number="25">Ve ilki kızıl doğdu, her tarafı tüylü cübbe gibi idi, ve onun adını Esav koydular.</verse>
				<verse number="26">Ve ondan sonra kardeşi doğdu, ve onun eli Esavın topuğunu tutuyordu; ve onun adı Yakub konuldu; ve Rebeka onları doğurduğu vakit İshak altmış yaşında idi.</verse>
				<verse number="27">Ve çocuklar büyüdüler; ve Esav avcılık bilen bir adam, kır adamı, oldu; ve Yakub çadırlarda oturan sakin bir adam oldu.</verse>
				<verse number="28">Ve İshak Esavı severdi, çünkü onun av etini yerdi, ve Rebeka Yakubu severdi.</verse>
				<verse number="29">Ve Yakub çorba pişiriyordu; ve Esav kırdan geldi, ve baygındı;</verse>
				<verse number="30">ve Esav Yakuba dedi: Rica ederim, kızıldan, bu kızıldan bana yedir, çünkü baygınım; bundan dolayı onun adı Edom konuldu.</verse>
				<verse number="31">Ve Yakub dedi: Önce senin ilk oğulluk hakkını bana sat.</verse>
				<verse number="32">Ve Esav dedi: İşte, ben ölmek üzreyim; ve ilkliğin bana ne faydası olur?</verse>
				<verse number="33">Ve Yakub dedi: Önce bana yemin et; ve ona yemin etti; ve ilk oğulluk hakkını Yakuba sattı.</verse>
				<verse number="34">Ve Yakub Esava ekmek ve mercimek çorbası verdi; ve yedi ve içti, ve kalkıp gitti; böylece Esav ilk oğulluk hakkını hor gördü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">VE İbrahimin günlerinde olan evelki kıtlıktan başka, memlekette bir kıtlık oldu. Ve İshak Gerara, Filistîlerin kıralı Abimeleke gitti.</verse>
				<verse number="2">Ve RAB ona görünüp dedi: Mısıra inme; sana söyliyeceğim memlekette otur;</verse>
				<verse number="3">bu diyarda misafir ol, ve seninle olacağım, ve seni mubarek kılacağım; çünkü bütün bu memleketleri sana ve zürriyetine vereceğim, ve baban İbrahime ettiğim yemini pekiştireceğim;</verse>
				<verse number="4">ve senin zürriyetini göklerin yıldızları gibi çoğaltacağım, ve zürriyetine bütün bu memleketleri vereceğim; ve yerin bütün milletleri senin zürriyetinde mubarek kılınacaklar;</verse>
				<verse number="5">çünkü İbrahim sözümü dinledi, ve tenbihimi, emirlerimi, kanunlarımı ve şeriatlerimi tuttu.</verse>
				<verse number="6">İshak da Gerarda oturdu;</verse>
				<verse number="7">ve bu mahalin ahalisi karısı için sordular; ve: Kızkardeşimdir, dedi; çünkü: Karımdır, demeğe korktu; yoksa Rebeka için bu yerin ahalisi beni öldürürler, dedi; çünkü o bakılışta güzeldi.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki oldu ki, orada uzun günler kaldıktan sonra, Filistîler kıralı Abimelek pencereden bakıp gördü, ve işte, İshak karısı Rebeka ile oynaşıyordu.</verse>
				<verse number="9">Ve Abimelek İshakı çağırıp dedi: İşte, bu gerçekten senin karındır; ve nasıl: Bu benim kızkardeşimdir, dedin? Ve İshak ona dedi: Çünkü onun yüzünden ölmiyeyim, dedim.</verse>
				<verse number="10">Ve Abimelek dedi: Bize yaptığın bu nedir? az kaldı halktan biri senin karınla yatacaktı, ve üzerimize cürüm getirmiş olacaktın.</verse>
				<verse number="11">Ve Abimelek: Bu adama ve karısına dokunan mutlaka öldürülecektir, diyerek bütün halka emretti.</verse>
				<verse number="12">Ve İshak o diyarda ekin yaptı, ve o senede yüz katını aldı; ve RAB onu mubarek kıldı.</verse>
				<verse number="13">Ve bu adam büyük oldu, ve çok büyük oluncıya kadar, git gide büyümekte idi;</verse>
				<verse number="14">onun koyun sürüleri ve sığır sürüleri ve sayısı çok ev halkı oldu, ve Filistîler onu kıskandılar.</verse>
				<verse number="15">Ve babası İbrahimin günlerinde babasının kölelerinin kazmış oldukları bütün kuyuları Filistîler kapamışlar, ve toprakla doldurmuşlardı.</verse>
				<verse number="16">Ve Abimelek İshaka dedi: Yanımızdan git, çünkü bizden çok kuvvetli oldun.</verse>
				<verse number="17">Ve İshak oradan gitti, ve Gerar vadisinde kondu, ve orada oturdu.</verse>
				<verse number="18">Ve İshak, babası İbrahimin günlerinde kazdıkları su kuyularını tekrar kazdı; çünkü Filistîler İbrahimin ölümünden sonra onları kapamışlardı; ve babasının onlara koyduğu adlara göre onlara ad koydu.</verse>
				<verse number="19">Ve İshakın köleleri vadide kazdılar, ve orada bir diri su kuyusu buldular.</verse>
				<verse number="20">Ve Gerar çobanları: Su bizimdir, diyerek İshakın çobanları ile kavga ettiler; ve kuyunun adını Esek koydu, çünkü kendisile çekişmişlerdi.</verse>
				<verse number="21">Ve başka bir kuyu kazdılar, onun için de kavga ettiler; ve onun adını Sitna koydu.</verse>
				<verse number="22">Ve oradan göç edip başka bir kuyu kazdı; ve bunun için kavga etmediler; ve bunun adını Rehobot koydu; ve dedi: Çünkü şimdi RAB bize genişlik verdi, ve memlekette semereli olacağız.</verse>
				<verse number="23">Ve oradan Beer-şebaya çıktı.</verse>
				<verse number="24">Ve o gecede RAB ona görünüp dedi: Ben baban İbrahimin Allahıyım; korkma, çünkü ben seninle beraberim, ve seni mubarek kılacağım, ve kulum İbrahimin yüzünden senin zürriyetini çoğaltacağım.</verse>
				<verse number="25">Ve orada bir mezbah yaptı, ve RABBİN ismini çağırdı, ve orada çadırını kurdu, ve İshakın köleleri orada bir kuyu kazdılar.</verse>
				<verse number="26">O zaman Abimelek, dostu Ahuzzat ve ordusunun başbuğu Fikol ile Gerardan İshakın diyarına gitti.</verse>
				<verse number="27">Ve İshak onlara dedi: Niçin yanıma geldiniz, siz ki, benden nefret ediyorsunuz, ve beni yanınızdan gönderdiniz?</verse>
				<verse number="28">Ve dediler: RAB seninle olduğunu biz açıkça gördük; ve şimdi aramızda, seninle bizim aramızda, bir yemin olsun,</verse>
				<verse number="29">biz sana dokunmadığımız, ve sana yalnız iyilik edip seni selâmetle gönderdiğimiz gibi, sen de bize hiç bir kötülük etmiyesin diye seninle ahdedelim, dedik; sen şimdi RABBİN mubarekisin.</verse>
				<verse number="30">Ve onlara bir ziyafet yaptı, ve yediler ve içtiler.</verse>
				<verse number="31">Ve sabahlayın erken kalktılar, ve birbirine yemin ettiler; ve İshak onları gönderdi, ve yanından selâmetle gittiler.</verse>
				<verse number="32">Ve o günde vaki oldu ki, İshakın köleleri geldiler, ve kazdıkları kuyu hakkında ona bildirdiler, ve kendisine: Su bulduk, dediler.</verse>
				<verse number="33">Ve onun adını Şiba koydu; bunun için şehrin adı bugüne kadar Beer-şebadır.</verse>
				<verse number="34">Ve Esav kırk yaşına gelince, Hittî Beerinin kızı Yuditi ve Hittî Elonun kızı Basematı karı olarak aldı;</verse>
				<verse number="35">ve bunlar İshaka ve Rebekaya yürek acısı oldular.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, İshak kocamış olup gözleri göremediği zaman, büyük oğlu Esavı çağırdı, ve ona dedi: Ey oğlum; ve ona: İşte, ben, dedi.</verse>
				<verse number="2">Ve dedi: İşte, şimdi kocadım; öleceğim günü bilmiyorum.</verse>
				<verse number="3">Ve şimdi silâhlarını, ok kılıfını ve yayını al, ve kıra çıkıp benim için av avla;</verse>
				<verse number="4">ve benim için sevdiğim gibi lezzetli yemek yap, ve bana getir de yiyeyim; ta ki, ben ölmeden önce canım seni mubarek kılsın.</verse>
				<verse number="5">Ve İshak oğlu Esava söylediği zaman, Rebeka işitti. Ve Esav av avlıyıp getirmek için kıra gitti.</verse>
				<verse number="6">Ve Rebeka, oğlu Yakuba söyliyip dedi: İşte, kardeşin Esava:</verse>
				<verse number="7">Bana av getir, ve benim için lezzetli yemek yap, ve yiyeyim ve seni ölümümden önce RABBİN huzurunda mubarek kılayım, diyerek babanın söylediğini işittim.</verse>
				<verse number="8">Ve şimdi, oğlum, sana emrettiğime göre sözümü dinle.</verse>
				<verse number="9">Şimdi sürüye git, ve oradan bana keçilerden iki iyi oğlak al; ve onları baban için sevdiği gibi lezzetli yemek yapacağım;</verse>
				<verse number="10">ve yemesi için babana götüreceksin, ta ki, o, ölümünden önce seni mubarek kılsın.</verse>
				<verse number="11">Ve Yakub anası Rebekaya dedi: İşte, kardeşim Esav kıllı adamdır, ve ben kılsız adamım.</verse>
				<verse number="12">Belki babam bana el sürer, ve onun gözünde aldatıcı gibi olurum, ve üzerime bereket değil, lânet getiririm.</verse>
				<verse number="13">Ve anası ona dedi: Senin lânetin benim üzerime olsun, oğlum; ancak sözümü dinle, ve git, bana al.</verse>
				<verse number="14">Ve gidip aldı, ve anasına getirdi; ve anası babasının sevdiği gibi lezzetli yemek yaptı.</verse>
				<verse number="15">Ve Rebeka büyük oğlu Esavın evde yanında bulunan en güzel esvabını aldı, ve küçük oğlu Yakuba giydirdi:</verse>
				<verse number="16">ve onun elleri üzerine ve boynunun kılsız yeri üzerine keçi oğlaklarının derilerini giydirdi;</verse>
				<verse number="17">ve yapmış olduğu lezzetli yiyeceği ve ekmeği oğlu Yakubun eline verdi.</verse>
				<verse number="18">Ve babasına gelip dedi: Ey babam; ve dedi: İşte, ben; sen kimsin, oğlum?</verse>
				<verse number="19">Ve Yakub babasına dedi: Ben senin ilk oğlun Esavım; bana söylediğin gibi yaptım; rica ederim, kalk otur ve avımdan ye, ta ki, canın beni mubarek kılsın.</verse>
				<verse number="20">Ve İshak oğluna dedi: Nasıl oldu da bu kadar çabuk buldun, oğlum? Ve dedi: Çünkü senin Allahın RAB bana rast getirdi.</verse>
				<verse number="21">Ve İshak Yakuba dedi: Yaklaş, rica ederim, sen gerçekten oğlum Esav mısın, yoksa değil misin diye sana el süreyim.</verse>
				<verse number="22">Ve Yakub babası İshaka yaklaştı; ve ona el sürüp dedi: Ses Yakubun sesi, fakat eller Esavın elleri.</verse>
				<verse number="23">Ve onu farketmedi, çünkü elleri kardeşi Esavın elleri gibi kıllı idiler; ve onu mubarek kıldı.</verse>
				<verse number="24">Ve dedi: Sen gerçekten oğlum Esav mısın? Ve dedi: Ben im.</verse>
				<verse number="25">Ve dedi: Bana yaklaştır, oğlumun avından yiyeyim, ta ki, canım seni mubarek kılsın. Ve ona yaklaştırdı, ve yedi, ve ona şarap getirdi, ve içti.</verse>
				<verse number="26">Ve babası İshak ona dedi: Şimdi yaklaş, ve beni öp, oğlum.</verse>
				<verse number="27">Ve yaklaşıp onu öptü; ve esvabının kokusunu kokladı, ve onu mubarek kılıp dedi: Bak, oğlumun kokusu RABBİN mubarek kıldığı kırın kokusu gibidir;</verse>
				<verse number="28">Ve Allah sana göklerin çiğinden, Ve yerin semizliğinden, Buğdayın, ve yeni şarabın çokluğunu versin;</verse>
				<verse number="29">Kavmlar sana kulluk etsinler, Ve milletler sana baş iğsinler; Kardeşlerine efendi ol, Ve ananın oğulları sana baş iğsinler; Sana lânet edenler lânetli olsunlar, Ve seni mubarek kılanlar mubarek olsunlar.</verse>
				<verse number="30">Ve vaki oldu ki, İshak Yakubu mubarek kılmağa nihayet verip Yakub da babası İshakın yanından çıkar çıkmaz, kardeşi Esav avından geldi.</verse>
				<verse number="31">Ve o da lezzetli yemek yaptı, ve babasına getirdi, ve babasına dedi: Babam kalksın, ve oğlunun avından yesin, ta ki, canın beni mubarek kılsın.</verse>
				<verse number="32">Ve babası İshak ona dedi: Sen kimsin? Ve dedi: Ben oğlun, ilk oğlun, Esavım.</verse>
				<verse number="33">Ve İshak büyük bir titreme ile çok titredi ve dedi: Öyle ise, av avlıyan ve bana getiren kimdi? ve sen gelmezden önce hepsinden yedim, ve onu mubarek kıldım; ve o da mubarek olacaktır.</verse>
				<verse number="34">Esav babasının sözlerini işittiği zaman, büyük ve acı bağırışla ziyadesile bağırdı, ve babasına dedi: Beni mubarek kıl, beni de, ey babam.</verse>
				<verse number="35">Ve dedi: Kardeşin hile ile geldi, ve senin bereketini aldı.</verse>
				<verse number="36">Ve dedi: Onun adı hakkı ile Yakub çağırılmıyor mu? Çünkü bu iki keredir beni aldattı: ilk oğulluk hakkımı aldı; ve, işte, şimdi bereketimi almış. Ve dedi: Benim için bereket alıkoymadın mı?</verse>
				<verse number="37">Ve İshak cevap verip Esava dedi: İşte, onu sana efendi ettim, ve bütün kardeşlerini ona kul olarak verdim; ve buğday ve yeni şarapla onu besledim; ve öyle ise, senin için ne yapayım, oğlum?</verse>
				<verse number="38">Ve Esav babasına dedi: Sende yalnız bu tek bereket mi var, baba? Beni mubarek kıl, beni de, baba.</verse>
				<verse number="39">Ve Esav yüksek sesle ağladı. Ve babası İshak cevap verip ona dedi: İşte meskenin yerin semizliğinde, Ve yukarıdan göklerin çiğinden olacak;</verse>
				<verse number="40">Ve kılıcınla yaşıyacak, ve kardeşine kulluk edeceksin; Ve vaki olacak ki, sen serbest gezdiğin zaman, Onun boyunduruğunu boynunun üzerinden kırıp atacaksın.</verse>
				<verse number="41">Ve babasının Yakubu mubarek kıldığı bereket yüzünden Esav ona kin bağladı; ve Esav yüreğinde dedi: Babamın matem günleri yaklaştı; o zaman kardeşim Yakubu öldürürüm.</verse>
				<verse number="42">Ve büyük oğlu Esavın sözleri Rebekaya haber verildi; ve gönderip küçük oğlu Yakubu çağırdı, ve ona dedi: İşte, kardeşin Esav seni öldürmek niyetile senin hakkında kendini teselli ediyor.</verse>
				<verse number="43">Ve şimdi, oğlum, sözümü dinle, ve kalk Harana, kardeşim Labanın yanına kaç,</verse>
				<verse number="44">ve onun yanında, kardeşinin öfkesi geçinciye kadar, kardeşinin gazabı senden dönünciye, ve kendisine yaptığın şeyi unutuncıya kadar, bir müddet otur;</verse>
				<verse number="45">o vakit gönderir ve seni oradan alırım; niçin bir günde ikinizden mahrum olayım?</verse>
				<verse number="46">Ve Rebeka İshaka dedi: Het kızları yüzünden hayatımdan bıktım; eğer Yakub bunlar gibi, Het kızlarından, memleketin kızlarından, kadın alırsa, ne diye yaşıyayım?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="28">
				<verse number="1">VE İshak Yakubu çağırdı, ve onu mubarek kıldı, ve tenbih edip ona dedi: Kenân kızlarından kadın almıyacaksın.</verse>
				<verse number="2">Kalk, Paddan-arama, ananın babası Betuelin evine git; ve oradan ananın kardeşi Labanın kızlarından kendine kadın al.</verse>
				<verse number="3">Ve Kadîr olan Allah seni mubarek kılsın, ve seni semereli etsin, ve seni çoğaltsın, ta ki, kavmlar cümhuru olasın; ve sana İbrahimin bereketini,</verse>
				<verse number="4">sana, ve seninle beraber zürriyetine versin; ta ki, Allahın İbrahime verdiği senin gurbet diyarını miras alasın.</verse>
				<verse number="5">Ve İshak Yakubu gönderdi; ve Paddan-arama, Yakub ile Esavın anası Rebekanın kardeşi, Aramî Betuel oğlu Labana gitti.</verse>
				<verse number="6">Ve Esav gördü ki, İshak Yakubu mubarek kıldı, ve onu Paddan-arama, kendisine oradan kadın almak için gönderdi; ve onu mubarek kıldığı zaman: Kenân kızlarından kadın almıyacaksın, diyerek kendisine tenbih etti;</verse>
				<verse number="7">ve Yakub babasını ve anasını dinledi, ve Paddan-arama gitti;</verse>
				<verse number="8">ve Esav gördü ki, Kenân kızları babası İshakın gözünde kötü idiler;</verse>
				<verse number="9">ve Esav İsmaile gitti, ve İbrahim oğlu İsmailin kızı Nebayotun kızkardeşi Mahalatı, karıları üzerine, karı olarak aldı.</verse>
				<verse number="10">Ve Yakub Beer-şebadan çıktı, ve Harana doğru gitti.</verse>
				<verse number="11">Ve bir yere erişip orada geceledi, çünkü güneş batmıştı; ve o yerin taşlarından birini alıp başı altına koydu, ve o yerde yattı.</verse>
				<verse number="12">Ve ruya gördü, ve işte, yer üzerine bir merdiven dikilmiş ve başı göklere ermişti; ve işte, onda Allahın melekleri çıkmakta ve inmekte idiler.</verse>
				<verse number="13">Ve işte, RAB onun üzerinde durup dedi: Baban İbrahimin Allahı ve İshakın Allahı RAB ben im; üzerinde yatmakta olduğun diyarı sana ve senin zürriyetine vereceğim;</verse>
				<verse number="14">ve senin zürriyetin yerin tozu gibi olacak, ve garba, ve şarka, ve şimale, ve cenuba yayılacaksın; ve yerin bütün kabileleri sende ve zürriyetinde mubarek kılınacaktır.</verse>
				<verse number="15">Ve işte, ben seninle beraberim, ve gireceğin her yerde seni tutacağım, ve seni bu diyara geri getireceğim; çünkü sana söylediğimi yapıncıya kadar seni bırakmıyacağım.</verse>
				<verse number="16">Ve Yakub uykusundan uyanıp dedi: Gerçek RAB bu yerdedir; ve ben onu bilmedim.</verse>
				<verse number="17">Ve korkup dedi: Bu yer ne heybetli! Bu başka bir şey değil, ancak Allahın evidir, ve bu, göklerin kapısıdır.</verse>
				<verse number="18">Ve Yakub sabahlayın erken kalktı, ve başı altına koymuş olduğu taşı aldı, ve onu direk olarak dikti, ve tepesine zeytin yağı döktü.</verse>
				<verse number="19">Ve o yerin adını Beyt-el koydu; fakat başlangıçta şehrin adı Luz idi.</verse>
				<verse number="20">Ve Yakub adak adayıp dedi: Eğer Allah benimle olursa, ve gitmekte olduğum bu yolda beni tutarsa, ve bana yemek için ekmek ve giymek için esvap verirse,</verse>
				<verse number="21">ve selâmetle babamın evine dönersem, o zaman RAB bana Allah olacak,</verse>
				<verse number="22">ve direk olarak diktiğim bu taş Allahın evi olacaktır, ve bana vereceğin her şeyin mutlaka ondalığını sana vereceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="29">
				<verse number="1">VE Yakub yürüyüşüne koyuldu, ve şark oğullarının memleketine gitti.</verse>
				<verse number="2">Ve gördü, ve işte, kırda bir kuyu, ve işte, orada, yanında üç koyun sürüsü yatmakta idi; çünkü sürüleri o kuyudan suvarırlardı; ve kuyunun ağzı üzerindeki taş büyüktü.</verse>
				<verse number="3">Ve oraya bütün sürüler toplanırlardı, ve taşı kuyunun ağzından yuvarlıyıp koyunları suvarırlardı, ve yine taşı kuyunun ağzı üzerine, yerine korlardı.</verse>
				<verse number="4">Ve Yakub onlara dedi: Ey kardeşlerim, neredensiniz?</verse>
				<verse number="5">Ve dediler: Biz Harandanız. Ve onlara dedi: Nahor oğlu Labanı tanır mısınız? Ve dediler: Tanırız. Ve onlara dedi; Selâmette midir?</verse>
				<verse number="6">Ve dediler: Selâmettedir, ve işte, kızı Rahel koyunlarla geliyor.</verse>
				<verse number="7">Ve dedi: İşte, daha akşama çok vakit var, sürülerin toplanma vakti değildir; koyunları suvarın, ve gidip otlatın.</verse>
				<verse number="8">Ve dediler: Bütün sürüler toplanıncıya, ve taş kuyunun ağzından yuvarlanıncıya kadar yapamayız; o zaman koyunları suvarırız.</verse>
				<verse number="9">Henüz onlarla söyleşmekte iken, Rahel babasının koyunları ile geldi; çünkü o çobandı.</verse>
				<verse number="10">Ve vaki oldu ki, Yakub dayısı Labanın kızı Raheli, ve dayısı Labanın koyunlarını gördüğü zaman, yaklaşıp taşı kuyunun ağzı üzerinden yuvarladı, ve dayısı Labanın koyunlarını suvardı.</verse>
				<verse number="11">Ve Yakub Raheli öptü, ve yüksek sesle ağladı.</verse>
				<verse number="12">Ve Yakub Rahele babasının akrabasından, ve Rebekanın oğlu olduğunu bildirdi; o da babasına koşup bildirdi.</verse>
				<verse number="13">Ve vaki oldu ki, Laban kızkardeşinin oğlu Yakubun haberini işitince, onu karşılamağa koştu, kendisini kucaklıyıp öptü, ve onu evine getirdi. Ve bütün bu şeyleri Labana anlattı.</verse>
				<verse number="14">Ve Laban ona dedi: Sen gerçek benim kemiğim ve etimsin. Ve onunla bir ay müddet oturdu.</verse>
				<verse number="15">Ve Laban Yakuba dedi: Kardeşim olduğun için meccanen mi hizmet edeceksin? Söyle bana, ücretin nedir?</verse>
				<verse number="16">Ve Labanın iki kızı vardı; büyüğünün adı Lea, ve küçüğünün adı Raheldi.</verse>
				<verse number="17">Ve Leanın gözleri zayıftı, ve Rahel güzel endamlı ve bakılışı güzeldi.</verse>
				<verse number="18">Ve Yakub Raheli sevdi, ve dedi: Küçük kızın Rahel için sana yedi sene hizmet ederim.</verse>
				<verse number="19">Ve Laban dedi: Onu sana vermek, onu başka bir adama vermemden iyidir; benimle kal.</verse>
				<verse number="20">Ve Yakub Rahel için yedi sene hizmet etti; ona olan sevgisinden dolayı gözünde bir kaç gün gibi idi.</verse>
				<verse number="21">Ve Yakub Labana dedi: Karımı ver, çünkü günlerim doldu, ve onun yanına gireyim.</verse>
				<verse number="22">Ve Laban o yerin bütün adamlarını topladı, ve bir ziyafet yaptı.</verse>
				<verse number="23">Ve vaki oldu ki, akşamlayın kızı Leayı alıp ona götürdü; ve onun yanına girdi.</verse>
				<verse number="24">Ve Laban cariyesi Zilpayı, kızı Leaya cariye olarak verdi.</verse>
				<verse number="25">Ve vaki oldu ki, sabahlayın, işte, o Lea idi. Ve Labana dedi: Bana yaptığın bu nedir? Senin yanında Rahel için hizmet etmedim mi? Öyle ise, beni niçin aldattın?</verse>
				<verse number="26">Ve Laban dedi: Küçük kızı büyüğünden evel vermek, bizim yerde böyle olmaz.</verse>
				<verse number="27">Bunun haftasını tamamla, ve yanımda edeceğin başka yedi sene daha hizmete karşılık, onu da sana veririz.</verse>
				<verse number="28">Ve Yakub öyle yaptı, ve onun haftasını tamamladı; ve kızı Raheli ona karı olarak verdi.</verse>
				<verse number="29">Ve Laban cariyesi Bilhayı, kızı Rahele cariye olarak verdi.</verse>
				<verse number="30">Ve Rahelin de yanına girdi, ve Raheli de Leadan ziyade sevdi, ve Labanın yanında başka yedi sene daha hizmet etti.</verse>
				<verse number="31">Ve RAB Leanın sevilmediğini gördü, ve onun rahmini açtı: fakat Rahel kısırdı.</verse>
				<verse number="32">Ve Lea gebe kalıp bir oğul doğurdu, ve onun adını Ruben koydu; çünkü dedi: Çünkü RAB hakirliğimi gördü; çünkü kocam şimdi beni sevecek.</verse>
				<verse number="33">Ve yine gebe kaldı, ve bir oğul doğurdu; ve dedi: Sevilmediğimi RAB işittiği için bana bunu da verdi; ve onun adını Şimeon koydu.</verse>
				<verse number="34">Ve yine gebe kaldı, ve bir oğul doğurdu; ve dedi: Şimdi bu defa kocam bana bağlanacak, çünkü ona üç oğul doğurdum; bunun için onun adı Levi konuldu.</verse>
				<verse number="35">Ve yine gebe kaldı, ve bir oğul doğurdu; ve dedi: Bu defa RABBE hamdedeceğim; bunun için onun adını Yahuda koydu, ve doğurmaktan kaldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="30">
				<verse number="1">VE Rahel Yakuba çocuk doğurmadığını görünce, kızkardeşini kıskanıp Yakuba dedi: Bana çocuklar ver, yoksa ölürüm.</verse>
				<verse number="2">Ve Rahele karşı öfkesi alevlenip Yakub dedi: Ben rahmin semeresini senden esirgiyen Allahın yerinde miyim?</verse>
				<verse number="3">Ve Rahel dedi: İşte, cariyem Bilha, onun yanına gir; ta ki, dizlerimin üzerinde doğursun da, ondan çocuklarım olsun.</verse>
				<verse number="4">Ve cariyesi Bilhayı karı olarak ona verdi; ve Yakub onun yanına girdi.</verse>
				<verse number="5">Ve Bilha gebe kaldı, ve Yakuba bir oğul doğurdu.</verse>
				<verse number="6">Ve Rahel dedi: Allah davamı gördü, ve sesimi de işitip bana bir oğul verdi; bunun için onun adını Dan koydu.</verse>
				<verse number="7">Ve Rahelin cariyesi Bilha yine gebe kaldı, ve Yakuba ikinci bir oğul doğurdu.</verse>
				<verse number="8">Ve Rahel dedi: Kızkardeşimle gayet büyük güreşler yaptım, hem de yendim; ve onun adını Naftali koydu.</verse>
				<verse number="9">Ve Lea doğurmaktan kalmış olduğunu gördüğü zaman, cariyesi Zilpayı alıp onu Yakuba karı olarak verdi.</verse>
				<verse number="10">Ve Leanın cariyesi Zilpa Yakuba bir oğul doğurdu.</verse>
				<verse number="11">Ve Lea: Uğurlu! dedi, ve onun adını Gad koydu.</verse>
				<verse number="12">Ve Leanın cariyesi Zilpa Yakuba ikinci bir oğul doğurdu.</verse>
				<verse number="13">Ve Lea dedi: Mutluyum! çünkü kızlar beni kutluyacaklar; ve onun adını Aşer koydu.</verse>
				<verse number="14">Ve Ruben buğday biçme günlerinde gitti, ve tarlada lüffah meyvaları buldu, ve onları anası Leaya getirdi. Ve Rahel Leaya dedi: Rica ederim, oğlunun lüffahlarından bana ver.</verse>
				<verse number="15">Ve ona dedi: Kocamı aldığın yetmiyor mu? oğlumun lüffahlarını da mı alacaksın? Ve Rahel dedi: Öyle ise, oğlunun lüffahlarına bedel bu gece seninle yatacak.</verse>
				<verse number="16">Ve Yakub akşamlayın kırdan geldi, ve Lea onu karşılamağa çıkıp dedi: Benim yanıma gireceksin; çünkü seni oğlumun lüffahları ile kiraladım. Ve o gece onunla yattı.</verse>
				<verse number="17">Ve Allah Leayı işitti, ve gebe kalıp Yakuba beşinci bir oğul doğurdu.</verse>
				<verse number="18">Ve Lea dedi: Allah ücretimi verdi, çünkü cariyemi kocama verdim; ve onun adını İssakar koydu.</verse>
				<verse number="19">Lea yine gebe kalıp Yakuba altıncı bir oğul doğurdu.</verse>
				<verse number="20">Ve Lea dedi: Allah bana iyi bir hediye verdi, şimdi kocam benimle oturacaktır; çünkü ona altı oğul doğurdum. Ve onun adını Zebulun koydu.</verse>
				<verse number="21">Ve sonra bir kız doğurup onun adını Dina koydu.</verse>
				<verse number="22">Ve Allah Raheli hatırlıyıp onu işitti, ve onun rahmini açtı.</verse>
				<verse number="23">Ve gebe kalıp bir oğul doğurdu; ve dedi: Allah utancımı kaldırdı;</verse>
				<verse number="24">ve onun adını Yusuf koyup dedi: RAB bana bir oğul daha artırsın!</verse>
				<verse number="25">Ve vaki oldu ki, Rahel Yusufu doğurduktan sonra, Yakub Labana dedi: Beni gönder, yerime ve memleketime gideyim;</verse>
				<verse number="26">kendileri için sana hizmet ettiğim karılarımı ve çocuklarımı ver de gideyim; çünkü sana etmiş olduğum hizmetimi sen bilirsin.</verse>
				<verse number="27">Ve Laban ona dedi: Eğer şimdi senin gözünde lûtuf buldumsa, kal; çünkü RABBİN senin yüzünden beni mubarek kılmış olduğunu keşfettim.</verse>
				<verse number="28">Ve dedi: Ücretini bana tayin et de vereyim.</verse>
				<verse number="29">Ve ona dedi: Sana nasıl hizmet ettiğimi, sürülerin benimle ne olduklarını sen bilirsin.</verse>
				<verse number="30">Çünkü benden evel senin malın az idi ve ziyadesile çoğaldı; ve RAB benim gelişimle seni mubarek kıldı: ve şimdi ben de kendi evim için ne vakit çalışacağım?</verse>
				<verse number="31">Ve dedi: Sana ne vereyim? Ve Yakub dedi: Bana bir şey vermiyeceksin; eğer bana şunu yaparsan, yine senin sürünü güderim ve beklerim.</verse>
				<verse number="32">Bugün bütün senin sürün içinden geçerek her noktalı ve benekli olanı, ve koyunlar arasında her siyah koyunu, ve keçilerde benekli ve noktalı olanları ayıracağım, ve ücretim bu olur.</verse>
				<verse number="33">Bundan sonra senin önünde bulunacak ücretim için geldiğin zaman, doğruluğum benim hakkımda şehadet edecektir; yanımda keçiler arasında noktalı ve benekli, ve koyunlar arasında siyah olmıyanların her biri çalınmış sayılacaktır.</verse>
				<verse number="34">Ve Laban dedi: İşte, senin sözün gibi olsun.</verse>
				<verse number="35">Ve o gün çizgili ve benekli ergeçleri, ve bütün noktalı ve benekli keçileri, ve kendisinde beyaz olan her birini, ve koyunlar arasında bütün siyahları ayırdı, ve oğullarının eline verdi;</verse>
				<verse number="36">ve kendisile Yakub arasında üç günlük yol bıraktı; ve Yakub Labanın baki sürüsünü güdüyordu.</verse>
				<verse number="37">Ve Yakub kendisi için kavak ve badem ve çınar ağaçlarından taze çubuklar aldı; ve üzerlerinden kabuğu soyup çubuklardaki ak rengi meydana çıkararak çizgiler yaptı.</verse>
				<verse number="38">Ve kabuğunu soymuş olduğu çubukları sürülerin içmek için geldikleri oluklara, su teknelerine, sürünün önüne koydu; ve içmek için geldikleri zaman kızışırlardı.</verse>
				<verse number="39">Ve çubukların önünde sürüler kızışırlardı, ve sürüler çizgili, noktalı ve benekli doğarlardı.</verse>
				<verse number="40">Ve Yakub kuzuları ayırırdı, ve sürülerinin yüzlerini Labanın sürüsünde olan bütün çizgili ve bütün siyahlara doğru koyardı; ve kendi sürülerini ayrıca koydu, ve onları Labanın sürüsüne koymadı.</verse>
				<verse number="41">Ve vaki oldu ki, sürünün daha kuvvetlileri kızıştıkları zaman, çubuklar arasında kızışsınlar diye Yakub oluklara, sürünün gözleri önüne çubukları koyardı;</verse>
				<verse number="42">fakat sürü zayıf olduğu zaman koymazdı, ve böylece daha zayıf olanlar Labanın, ve daha kuvvetli olanlar Yakubundular.</verse>
				<verse number="43">Ve bu adam pek çok büyüdü, ve bir çok sürüleri, ve cariyeleri, ve köleleri, ve develeri ve eşekleri oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="31">
				<verse number="1">VE: Yakub babamıza ait olan her şeyi aldı; ve bütün bu serveti babamıza ait olan şeylerden yaptı, diyen Laban oğullarının sözlerini Yakub işitti.</verse>
				<verse number="2">Ve Yakub Labanın yüzünü gördü, ve işte kendisine karşı evelce olduğu gibi değildi.</verse>
				<verse number="3">Ve RAB Yakuba dedi: Babalarının memleketine ve akrabanın yanına dön, ve ben seninle beraber olacağım.</verse>
				<verse number="4">Ve Yakub gönderip Raheli ve Leayı kıra, sürüsünün yanına çağırdı,</verse>
				<verse number="5">ve onlara dedi: Ben babanızın yüzünü görüyorum, o bana karşı evelce olduğu gibi değil, fakat babamın Allahı benimle beraber olmuştur.</verse>
				<verse number="6">Ve siz bilirsiniz ki, babanıza bütün kuvvetimle hizmet ettim.</verse>
				<verse number="7">Ve babanız beni aldattı, ve ücretimi on defa değiştirdi, fakat Allah bana kötülük etmeğe onu bırakmadı.</verse>
				<verse number="8">Benekliler senin ücretin olacak dedikçe, bütün sürü benekli doğurdu: Senin ücretin çizgililer olacak dedikçe, bütün sürü çizgili doğurdu.</verse>
				<verse number="9">Ve Allah babanızın davarlarını almış ve bana vermiştir.</verse>
				<verse number="10">Ve vaki oldu ki, sürünün kızıştığı vakitte gözlerimi kaldırdım, ve ruyada gördüm, ve işte, sürüye aşan ergeçler çizgili, noktalı, ve kırçıl idiler.</verse>
				<verse number="11">Ve Allahın meleği ruyada bana dedi: Yakub, ve: İşte ben, dedim.</verse>
				<verse number="12">Ve dedi: Şimdi gözlerini kaldırıp gör, sürü üzerine aşan bütün ergeçler çizgili, noktalı, ve kırçıldırlar, çünkü Labanın sana yapmakta olduğu bütün şeyleri gördüm.</verse>
				<verse number="13">Ben Beyt-elin Allahıyım; orada bir direk meshettin, orada bana bir adak adadın; şimdi kalk, bu diyardan çık, ve doğduğun diyara dön.</verse>
				<verse number="14">Ve Rahelle Lea cevap verip ona dediler: Babamızın evinde artık hissemiz ve mirasımız var mı?</verse>
				<verse number="15">Ona yabancı sayılmıyor muyuz? çünkü bizi sattı, ve bedelimizi de tamamile yedi.</verse>
				<verse number="16">Çünkü Allahın babamızdan aldığı bütün o servet bizim ve çocuklarımızındır, ve şimdi Allahın sana söylediğinin hepsini yap.</verse>
				<verse number="17">Ve Yakub kalktı, ve çocukları ile karılarını develere bindirdi;</verse>
				<verse number="18">ve bütün davarlarını, topladığı bütün mallarını, Paddan-aramda toplamış olduğu kazanç davarlarını, Kenân diyarına, babası İshakın yanına gitmek üzre sürdü.</verse>
				<verse number="19">Ve Laban koyunlarını kırkmağa gitmişti, ve Rahel babasına ait olan Terafimi çaldı.</verse>
				<verse number="20">Ve Yakub kaçtığını bildirmemekle Aramî Labandan gizlice sıvıştı.</verse>
				<verse number="21">Böylece bütün kendisine ait olan şeylerle kaçtı; ve kalkıp Irmağı geçti, ve Gilead dağına yüneldi.</verse>
				<verse number="22">Ve Yakubun kaçmış olduğu, üçüncü gün Labana bildirildi.</verse>
				<verse number="23">Ve kardeşlerini kendisile beraber alıp yedi gün yol onun arkasına düştü; ve Gilead dağında kendisine yetişti.</verse>
				<verse number="24">Ve Allah gece ruyasında Aramî Labana gelip ona dedi: Kendini sakın, Yakuba ne iyi ne kötü bir şey söylemiyesin.</verse>
				<verse number="25">Ve Laban Yakuba yetişti. Ve Yakub çadırını dağda kurmuştu; ve Laban kardeşlerile Gilead dağında çadır kurdu.</verse>
				<verse number="26">Ve Laban Yakuba dedi: Yaptığın nedir? benden gizlice sıvıştın, ve kızlarımı harp esirleri gibi götürdün.</verse>
				<verse number="27">Niçin gizlice kaçtın, ve benden gizlice sıvıştın, ve bana bildirmedin ki, seni sevinçle, ve terennümlerle, tefle ve çenkle göndereyim,</verse>
				<verse number="28">ve beni çocuklarımla kızlarımı öpmeğe bırakmadın? şimdi akılsızca davrandın.</verse>
				<verse number="29">Size kötülük etmek elimdedir, fakat babanızın Allahı dün gece bana söyliyip dedi: Kendini sakın, Yakuba ne iyi ne kötü bir şey söylemiyesin.</verse>
				<verse number="30">Ve şimdi, babanın evini şiddetle özlediğin için çıkıp gittin; niçin ilâhlarımı çaldın?</verse>
				<verse number="31">Ve Yakub cevap verip Labana dedi: Çünkü korktum; çünkü, belki kızlarını zorla benden alırsın, dedim.</verse>
				<verse number="32">İlâhlarını kimin yanında bulursan, o yaşamıyacaktır; yanımda nen varsa, kardeşlerimizin karşısında sen kendin muayene et ve al. Çünkü Yakub Rahelin onları çaldığını bilmiyordu.</verse>
				<verse number="33">Ve Laban Yakubun çadırına, ve Leanın çadırına, ve iki cariyenin çadırına girdi, ve onları bulmadı. Ve Leanın çadırından çıkıp Rahelin çadırına girdi.</verse>
				<verse number="34">Ve Rahel Terafimi almış ve onları devenin semeri içine koymuştu, ve üzerlerine oturmuştu. Ve Laban bütün çadırı yokladı fakat onları bulmadı.</verse>
				<verse number="35">Ve babasına dedi: Huzurunda kalkamadığımdan dolayı efendim öfkelenmesin; çünkü kadınların âdeti üzerimdedir. Ve o araştırdı, fakat Terafimi bulmadı.</verse>
				<verse number="36">Ve Yakub öfkelenip Labanla çekişti, ve Yakub cevap verip Labana dedi: Günahım nedir? suçum ne, ki, hararetle arkama düştün?</verse>
				<verse number="37">Bütün eşyamı yokladın da, senin bütün ev eşyandan ne buldun? Onu kardeşlerimin ve kendi kardeşlerinin önüne koy, ve ikimizin arasında hüküm versinler.</verse>
				<verse number="38">Yirmi yıldır senin yanında bulundum, koyunların ve keçilerin yavrularını düşürmediler, ve sürülerinin koçlarını yemedim.</verse>
				<verse number="39">Vahşi hayvanların yırttığını sana getirmezdim; zararını ben çekerdim, gerek gündüzün çalınmış olanı, gerek geceleyin çalınmış olanı benim elimden talep ederdin.</verse>
				<verse number="40">Böyle idim; gündüz kuraklık ve geceleyin kırağı beni yiyip bitirdi; ve uykum gözlerimden kaçardı.</verse>
				<verse number="41">Yirmi yıldır senin evinde idim; iki kızın için on dört yıl, ve sürün için altı yıl sana hizmet ettim; ve on defa ücretimi değiştirdin.</verse>
				<verse number="42">Babamın Allahı, İbrahimin Allahı ve İshakın Korktuğu benimle beraber olmasaydı, şimdi mutlaka beni boş gönderirdin. Allah düşkünlüğümü ve ellerimin emeğini gördü, ve dün gece seni azarladı.</verse>
				<verse number="43">Ve Laban cevap verip Yakuba dedi: Kızlar benim kızlarım, ve çocuklar benim çocuklarım, ve sürüler benim sürülerim, ve senin gördüğün her şey benimdir, ve bugün kızlarıma yahut onların doğurdukları çocuklara ne yapabilirim?</verse>
				<verse number="44">Ve şimdi gel, ben ve sen ahdedelim; ve seninle benim aramızda şahit olsun.</verse>
				<verse number="45">Ve Yakub bir taş alıp onu direk olarak dikti.</verse>
				<verse number="46">Ve Yakub kardeşlerine: Taş toplayın, dedi; ve taşlar alıp bir yığın yaptılar, ve orada, yığının yanında yemek yediler.</verse>
				<verse number="47">Ve Laban onun adını Yegar-sahaduta koydu; ve Yakub onun adını Galed koydu.</verse>
				<verse number="48">Ve Laban dedi: Bu yığın bugün seninle benim aramızda şahittir. Bunun için adı Galed,</verse>
				<verse number="49">ve Mitspa konuldu, çünkü dedi: Birbirimizi gözden kaybettiğimiz zaman, RAB seninle benim aramızda gözcü olsun.</verse>
				<verse number="50">Eğer kızlarımı incitirsen, ve eğer kızlarımın üzerine karı alırsan, seninle benim aramızda adam yok; bak, seninle benim aramızda Allah şahittir.</verse>
				<verse number="51">Ve Laban Yakuba dedi: İşte, bu yığın, ve işte, seninle benim aramızda diktiğim direk!</verse>
				<verse number="52">Bu yığın şahit olsun, ve direk şahit olsun ki, kötülük için senin tarafına ben bu yığını geçmiyeceğim, ve sen benim tarafıma bu yığını ve bu direği geçmiyeceksin.</verse>
				<verse number="53">İbrahimin Allahı ve Nahorun Allahı, babalarının Allahı aramızda hükmetsin. Ve Yakub babası İshakın Korktuğunun hakkı için yemin etti.</verse>
				<verse number="54">Ve Yakub dağda kurban kesti, ve kardeşlerini ekmek yemeğe çağırdı, ve ekmeği yediler ve dağda gecelediler.</verse>
				<verse number="55">Ve Laban sabahlayın erken kalktı, ve oğullarını ve kızlarını öptü, ve onları mubarek kıldı, ve Laban gidip kendi yerine döndü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="32">
				<verse number="1">VE Yakub yoluna gitti, ve Allahın melekleri ona rast geldiler.</verse>
				<verse number="2">Ve Yakub onları görünce, dedi: Bu Allahın ordusudur; ve o yerin adını Mahanaim koydu.</verse>
				<verse number="3">Ve Yakub kendi önünce Edom kırına, Seir diyarına, kardeşi Esava haberciler gönderdi.</verse>
				<verse number="4">Ve onlara emredip dedi: Efendim Esava diyeceksiniz: Kulun Yakub böyle diyor: Labanın yanında misafir oldum, ve şimdiye kadar kaldım;</verse>
				<verse number="5">öküzlerim, ve eşeklerim, ve sürülerim, ve kölelerim, ve cariyelerim oldu; ve gözünde lûtuf bulayım diye efendime haber vermek için gönderdim.</verse>
				<verse number="6">Ve haberciler Yakuba dönüp dediler: Kardeşinin, Esavın yanına vardık, ve seni karşılamak için de geliyor, ve kendisinin yanında dört yüz kişi var.</verse>
				<verse number="7">Ve Yakub çok korktu ve sıkıldı; ve kendi yanında olan halkı, ve sürüleri, ve sığırları, ve develeri iki bölüğe ayırdı,</verse>
				<verse number="8">ve dedi: Eğer Esav bir bölüğe gelir ve onu vurursa, geri kalan bölük kurtulur.</verse>
				<verse number="9">Ve Yakub dedi: Ey babam İbrahimin Allahı, ve babam İshakın Allahı RAB, sen ki, bana: Memleketine ve akrabanın yanına dön, ve sana iyilik edeceğim, dedin,</verse>
				<verse number="10">kuluna yaptığın bütün inayetlere ve bütün hakikate lâyık değilim; çünkü bu Erdeni değneğimle geçtim, ve şimdi iki ordu oldum.</verse>
				<verse number="11">Niyaz ederim, beni kardeşimin elinden, Esavın elinden kurtar, çünkü gelip beni, çocuklarla anayı vurmasın diye ondan korkuyorum.</verse>
				<verse number="12">Ve sen dedin: Mutlaka sana iyilik edeceğim; ve senin zürriyetini çokluğundan sayılmıyan deniz kumu gibi yapacağım.</verse>
				<verse number="13">Ve o geceyi orada geçirdi, ve kendisile gelmiş olandan, kardeşi Esava hediye olarak</verse>
				<verse number="14">iki yüz keçi ve yirmi ergeç, iki yüz koyun ve yirmi koç,</verse>
				<verse number="15">yavruları ile otuz emzikli deve, kırk inek ve on boğa, yirmi dişi eşek ve on sıpa aldı.</verse>
				<verse number="16">Ve sürüleri ayrı ayrı kölelerinin eline verdi, ve kölelerine dedi: Önüme geçin, ve sürü ile sürü arasında yer bırakın.</verse>
				<verse number="17">Ve birincisine emredip dedi: Kardeşim Esav sana rast geldiği zaman, sana: Kiminsin? ve nereye gidiyorsun? ve bu önünde olanlar kimindir? diye sorunca,</verse>
				<verse number="18">o zaman diyeceksin: Kulun Yakubundur; bu efendim Esava gönderilmiş hediyedir; işte, kendisi de bizim arkamızdadır.</verse>
				<verse number="19">Ve ikincisine de, üçüncüsüne de, ve sürülerin arkasından gidenlerin hepsine de emredip dedi: Esavı bulduğunuz zaman, bu söze göre söyliyeceksiniz;</verse>
				<verse number="20">ve diyeceksiniz: İşte, kulun Yakub da arkamızdadır. Çünkü dedi: Onu önümden giden hediye ile yatıştırırım, ve ondan sonra onun yüzünü görürüm, belki beni kabul eder.</verse>
				<verse number="21">Ve hediye kendisinden ileri geçti; ve kendisi o geceyi bölükte geçirdi.</verse>
				<verse number="22">Ve o gece kalkıp iki karısını, ve iki cariyesini, ve on bir çocuğunu aldı, ve Yabbok geçidini geçti.</verse>
				<verse number="23">Ve onları alıp çayı geçirdi, kendisine ait olan şeyleri de geçirdi.</verse>
				<verse number="24">Ve Yakub yalnız başına kaldı; ve seher sökünciye kadar, bir adam onunla güreşti.</verse>
				<verse number="25">Ve onu yenmediğini görünce, uyluğunun başına dokundu, ve onunla güreşirken Yakubun uyluk başı incidi.</verse>
				<verse number="26">Ve dedi: Bırak gideyim, çünkü seher vakti oluyor. Ve dedi: Beni mubarek kılmadıkça seni bırakmam.</verse>
				<verse number="27">Ve ona dedi: Adın nedir? Ve o dedi: Yakub.</verse>
				<verse number="28">Ve dedi: Artık sana Yakub değil, ancak İsrail denilecek; çünkü Allah ile ve insanlarla uğraşıp yendin.</verse>
				<verse number="29">Ve Yakub sorup dedi: Rica ederim, adını bildir. Ve dedi: Adımı niçin soruyorsun? Ve orada onu mubarek kıldı.</verse>
				<verse number="30">Ve Yakub o yerin adını Peniel koydu; çünkü: Allahı yüz yüze gördüm, ve canım sağ kaldı, dedi.</verse>
				<verse number="31">Ve Penueli geçtiği zaman, güneş üzerine doğdu, ve uyluğu üzerinde aksıyordu.</verse>
				<verse number="32">Bunun için bugüne kadar İsrail oğulları uyluk başı üzerindeki kalça adalesini yemezler; çünkü Yakubun uyluk başına kalça adalesine dokundu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="33">
				<verse number="1">VE Yakub gözlerini kaldırıp gördü, ve işte, Esav ve onunla beraber dört yüz kişi geliyordu. Ve çocukları Leaya, ve Rahele, ve iki cariyeye taksim etti.</verse>
				<verse number="2">Ve cariyelerle onların çocuklarını öne, ve Leayı ve onun çocuklarını arkaya, ve Rahelle Yusufu en arkaya koydu.</verse>
				<verse number="3">Ve kendisi onların önüne geçti, ve kardeşine yaklaşıncıya kadar yedi defa yere iğildi.</verse>
				<verse number="4">Ve Esav onu karşılamak için koştu, ve onu kucakladı, ve onun boynuna düşüp onu öptü; ve ağlaştılar.</verse>
				<verse number="5">Ve gözlerini kaldırıp kadınları ve çocukları gördü; ve dedi: Bunlar senin nendir? Ve dedi: Senin kuluna Allahın lûtfettiği çocuklardır.</verse>
				<verse number="6">Ve cariyelerle çocukları yaklaştılar ve iğildiler.</verse>
				<verse number="7">Ve Lea da çocukları ile yaklaştı, ve iğildiler; ve sonra Yusufla Rahel yaklaştı, ve iğildiler.</verse>
				<verse number="8">Ve dedi: Rast geldiğim bütün bu ordu ile muradın nedir? Ve dedi: Efendimin gözünde lûtuf bulmak içindir.</verse>
				<verse number="9">Ve Esav dedi: Bende çok var, kardeşim; sende olan senin olsun.</verse>
				<verse number="10">Ve Yakub dedi: Hayır, rica ederim, eğer şimdi gözünde lûtuf buldumsa, elimden hediyemi alırsın; çünkü senin yüzünü Allahın yüzünü görür gibi gördüm, ve benden razı oldun.</verse>
				<verse number="11">Rica ederim, sana getirilen hediyemi al, çünkü Allah bana lûtfetti, ve çünkü bende her şey var. Ve onu zorladı, ve aldı.</verse>
				<verse number="12">Ve dedi: Göç edip gidelim, ve ben senin önünden gideceğim.</verse>
				<verse number="13">Ve ona dedi: Efendim bilir ki, çocuklar naziktir, ve yanımda olan koyunlar ve sığırlar emziklidir; ve onları bir gün fazla sürerlerse, bütün sürüler ölür.</verse>
				<verse number="14">Rica ederim, efendim kulundan ileri geçsin, ve ben efendime, Seire varıncıya kadar önümde olan davarın ayağına göre, çocukların ayağına göre yavaş süreceğim.</verse>
				<verse number="15">Ve Esav dedi: Şimdi benimle beraber olan halktan senin yanına bırakayım. Ve dedi: Bu niçin? Efendimin gözünde lûtuf bulayım.</verse>
				<verse number="16">Ve Esav o günde yoluna, Seire döndü.</verse>
				<verse number="17">Ve Yakub Sukkota göç etti, ve kendisine ev bina etti, ve hayvanlarına ağıllar yaptı; onun için bu yerin adına Sukkot denilir.</verse>
				<verse number="18">Ve Yakub Paddan-aramdan geldiği zaman, Kenân diyarında Şekem şehrine selâmetle vardı, ve şehrin önünde kondu.</verse>
				<verse number="19">Ve çadırını kurduğu tarla parçasını Şekemin babası Hamor oğullarının elinden yüz parça gümüşe satın aldı.</verse>
				<verse number="20">Ve orada bir mezbah kurup onun adını El-Elohe-İsrail koydu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="34">
				<verse number="1">VE Leanın Yakuba doğurmuş olduğu kızı Dina, memleketin kızlarını görmek için çıktı.</verse>
				<verse number="2">Memleketin beyi Hivîlerden Hamorun oğlu Şekem onu gördü, ve onu alıp kendisile yattı, ve onu alçalttı.</verse>
				<verse number="3">Ve Yakubun kızı Dinaya gönül verdi, ve genç kadını sevdi, ve genç kadının yüreğine hitap etti.</verse>
				<verse number="4">Ve Şekem babası Hamora: Bu kızı bana karı olarak al, diye söyledi.</verse>
				<verse number="5">Ve Yakub, kızı Dinayı murdar ettiğini işitti, ve oğulları onun davarları ile kırda idiler; ve Yakub onlar gelinciye kadar sustu.</verse>
				<verse number="6">Ve Şekemin babası Hamor Yakubla konuşmak için onun yanına çıktı.</verse>
				<verse number="7">Ve Yakubun oğulları işitince, kırdan geldiler, ve bu adamlar kederlenip çok kızdılar, çünkü Yakubun kızı ile yatmakla İsrailde çirkin olanı yaptı; ve böyle iş olmaz.</verse>
				<verse number="8">Ve Hamor onlarla söyleşip dedi: Oğlum Şekem kızınızı özliyor; rica ederim, onu kendisine karı olarak verin.</verse>
				<verse number="9">Ve bizimle hısım olun; kızlarınızı bize verin, ve kızlarımızı kendinize alın.</verse>
				<verse number="10">Ve bizimle oturursunuz, ve memleket önünüzdedir; oturun, ve onda ticaret edin, ve mülk sahibi olun.</verse>
				<verse number="11">Ve Şekem kızın babası ile kardeşlerine dedi: Gözünüzde lûtuf bulayım, bana ne derseniz onu veririm.</verse>
				<verse number="12">Benden çok fazla ağırlık ve hediye isteyin, ve bana söyliyeceğinize göre veririm; ancak genç kadını karı olarak bana verin.</verse>
				<verse number="13">Ve Yakubun oğulları Şekeme ve babası Hamora hile ile cevap verip söylediler, çünkü kızkardeşlerini, Dinayı, murdar etmişti,</verse>
				<verse number="14">ve onlara dediler: Kızkardeşimizi sünnetli olmıyan bir adama vermek, bu şeyi yapamayız, bu bize utanç olur.</verse>
				<verse number="15">Ancak bu şartla size razı oluruz; bütün erkekleriniz sünnet edilip bizim gibi olursanız,</verse>
				<verse number="16">o zaman kızlarımızı size veririz, ve kızlarınızı kendimize alırız, ve sizinle otururuz ve bir kavm oluruz.</verse>
				<verse number="17">Ve eğer bizi dinlemez ve sünnet olmazsanız, kızımızı alır gideriz.</verse>
				<verse number="18">Ve onların sözleri Hamorun gözünde, ve Hamorun oğlu Şekemin gözünde iyi idi.</verse>
				<verse number="19">Ve genç adam o şeyi yapmakta gecikmedi, çünkü Yakubun kızını çok beğenmişti, ve kendisi babasının evinde hepsinden itibarlı idi.</verse>
				<verse number="20">Ve Hamor ve oğlu Şekem şehirlerinin kapısına geldiler, ve şehirlerinin adamlarına söyliyip dediler:</verse>
				<verse number="21">Bu adamlar bizimle selâmet üzredirler; ve memlekette otursunlar, ve onda ticaret etsinler; ve işte, memleket onlar için kâfi derecede geniştir; onların kızlarını karı olarak kendimize alalım, ve kızlarımızı onlara verelim.</verse>
				<verse number="22">Bu adamlar bir kavm olmak üzre bizimle oturmak için ancak bu şartla, onlar sünnetli oldukları gibi aramızda her erkek sünnet edilirse, razı oluyorlar.</verse>
				<verse number="23">Onların sürüleri ve onların malları ve bütün hayvanları bizim olmaz mı? Ancak bunlara razı olalım, ve bizimle beraber otururlar.</verse>
				<verse number="24">Ve şehrinin kapısından bütün çıkanlar Hamoru ve oğlu Şekemi dinlediler; ve şehrinin kapısından bütün çıkanlar, bütün erkekler, sünnet oldular.</verse>
				<verse number="25">Ve üçüncü günde vaki oldu ki, onlar sızı çekmekte iken, Yakubun iki oğlu, Dinanın kardeşleri Şimeon ve Levi, her biri kılıcını alıp korkusuz şehre girdiler, ve bütün erkekleri öldürdüler.</verse>
				<verse number="26">Ve Hamoru ve oğlu Şekemi kılıçtan geçirdiler, ve Dinayı Şekemin evinden alıp çıktılar.</verse>
				<verse number="27">Yakubun oğulları maktuller üzerine geldiler, ve şehri yağma ettiler; çünkü kızkardeşlerini murdar etmişlerdi.</verse>
				<verse number="28">Onların koyunlarını ve sığırlarını ve eşeklerini, ve şehirde olanı ve kırda olanı aldılar;</verse>
				<verse number="29">ve bütün mallarını, ve bütün çocuklarını ve kadınlarını ele geçirdiler, onları ve evde olan her şeyi yağma ettiler.</verse>
				<verse number="30">Ve Yakub Şimeon ve Leviye dedi: Memlekette oturan Kenânlılar ve Perizzîler arasında beni iğrenç ederek derde soktunuz; ve ben sayıca azım, bana karşı toplanıp beni vuracaklar; ve evimle beraber ben helâk olacağım.</verse>
				<verse number="31">Ve dediler: Kızkardeşimize bir fahişeye olduğu gibi davranmalı mıydı?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="35">
				<verse number="1">VE Allah Yakuba dedi: Kalk, Beytele çık, ve orada otur; ve kardeşin Esavın yüzünden kaçtığın zaman sana görünen Allaha orada bir mezbah yap.</verse>
				<verse number="2">Ve Yakub evine ve kendisile beraber olanların hepsine dedi: Aranızda olan yabancı ilâhları atın, ve kendinizi tathir edip esvabınızı değiştirin;</verse>
				<verse number="3">ve kalkalım, Beyt-ele çıkalım, ve sıkıntımın gününde bana cevap veren, ve gittiğim yolda benimle beraber olan Allaha orada bir mezbah yapacağım.</verse>
				<verse number="4">Ve ellerinde olan bütün yabancı ilâhları, ve kulaklarındaki küpeleri Yakuba verdiler, ve Yakub onları Şekemin yanında olan meşe ağacı altına gömdü.</verse>
				<verse number="5">Ve göç ettiler, ve Allah dehşeti çevrelerindeki şehirlerin üzerinde idi, ve Yakub oğullarının ardına düşmediler.</verse>
				<verse number="6">Ve Yakub yanında olan bütün halk ile Kenân diyarındaki Luza (o Beyt-eldir) geldi.</verse>
				<verse number="7">Ve orada bir mezbah yapıp o yerin adını El-Beyt-el koydu, çünkü kardeşinin yüzünden kaçtığı zaman, Allah orada kendisine görünmüştü.</verse>
				<verse number="8">Ve Rebekanın dadısı Debora öldü, ve Beyt-elin alt tarafındaki meşe altında gömüldü; onun adı Allon-bakut konuldu.</verse>
				<verse number="9">Ve Paddan-aramdan geldiği zaman, Yakuba Allah yine göründü, ve onu mubarek kıldı.</verse>
				<verse number="10">Ve Allah ona dedi: Senin adın Yakubdur; artık adın Yakub çağırılmıyacak, fakat adın İsrail olacaktır; ve onun adını İsrail koydu.</verse>
				<verse number="11">Ve Allah ona dedi: Ben Kadîr Allahım; semereli ol ve çoğal; senden bir millet ve milletler cümhuru olacak, ve senin sulbünden kırallar çıkacak;</verse>
				<verse number="12">ve İbrahime ve İshaka verdiğim diyarı sana vereceğim, ve senden sonra diyarı senin zürriyetine vereceğim.</verse>
				<verse number="13">Ve Allah onunla söyleştiği yerde, onun yanından yukarı çıktı.</verse>
				<verse number="14">Ve Yakub onunla söyleştiği yerde bir direk, bir taş direk, dikti; ve üzerine dökülen takdime serpti, ve üzerine yağ döktü.</verse>
				<verse number="15">Ve Yakub Allahın kendisile söyleştiği yerin adını Beyt-el koydu.</verse>
				<verse number="16">Ve Beyt-elden göç ettiler; ve Efrata varmak için daha bir az mesafe vardı; ve Rahel doğurdu, ve doğurmasında çok ağrı çekti.</verse>
				<verse number="17">Ve vaki oldu ki, doğurmasında çok ağrı çektiği zaman, ebe ona dedi: Korkma; çünkü bu da sana bir oğuldur.</verse>
				<verse number="18">Ve vaki oldu ki, can verirken (çünkü öldü), onun adını Ben-oni koydu; fakat babası onun adını Benyamin koydu.</verse>
				<verse number="19">Ve Rahel öldü, ve Efrat yolunda gömüldü (o Beyt-lehemdir).</verse>
				<verse number="20">Ve Yakub onun kabri üzerine bir taş dikti; o, bugüne kadar Rahelin mezar taşıdır.</verse>
				<verse number="21">Ve İsrail göç etti, ve Eder kulesinin ötesinde çadırını kurdu.</verse>
				<verse number="22">Ve vaki oldu ki, İsrail bu diyarda otururken, Ruben gidip babasının cariyesi Bilha ile yattı, ve İsrail işitti.</verse>
				<verse number="23">Ve Yakubun on iki oğlu vardı; Leanın oğulları: Yakubun ilki olan Ruben, ve Şimeon, ve Levi, ve Yahuda, ve İssakar, ve Zebulun;</verse>
				<verse number="24">Rahelin oğulları: Yusuf ve Benyamin;</verse>
				<verse number="25">ve Rahelin cariyesi Bilhanın oğulları: Dan ve Naftali;</verse>
				<verse number="26">ve Leanın cariyesi Zilpanın oğulları: Gad ve Aşerdir; Paddan-aramda doğmuş olan Yakubun oğulları bunlardır.</verse>
				<verse number="27">Ve Yakub Mamreye, İbrahim ve İshakın misafir olduğu Kiryat-arbaya (o Hebrondur), babası İshaka geldi.</verse>
				<verse number="28">Ve İshakın günleri yüz seksen yıl oldu.</verse>
				<verse number="29">Ve İshak kocamış, ve günlere doymuş olarak son soluğu verip öldü, ve kavmına katıldı; ve oğulları Esav ve Yakub onu gömdüler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="36">
				<verse number="1">VE Esavın (o Edomdur) zürriyeti şunlardır:</verse>
				<verse number="2">Esav karılarını Kenân kızlarından, Hittî Elonun kızı Adayı, ve Hivî Tsibeonun kızı, Ananın kızı Oholibamayı,</verse>
				<verse number="3">ve Nebayotun kızkardeşi, İsmailin kızı Basematı aldı.</verse>
				<verse number="4">Ve Ada, Esava Elifazı doğurdu; ve Basemat, Reueli doğurdu;</verse>
				<verse number="5">ve Oholibama, Yeuşu ve Yalamı ve Korahı doğurdu; Esavın oğulları bunlardır, ona Kenân diyarında doğdular.</verse>
				<verse number="6">Ve Esav karılarını, ve oğullarını, ve kızlarını, ve evinin bütün canlarını, ve davarını, ve bütün hayvanlarını, ve Kenân diyarında kazanmış olduğu bütün mallarını aldı; ve kardeşi Yakubun yanından bir diyara gitti.</verse>
				<verse number="7">Çünkü kazandıkları şeyler birlikte oturmak için pek çoktu; ve onların gurbet diyarı davarlarının yüzünden kendilerini taşıyamıyordu.</verse>
				<verse number="8">Ve Esav, Seir dağında oturdu; Esav Edomdur.</verse>
				<verse number="9">Ve Seir dağında, Edomluların babası Esavın zürriyeti şunlardır;</verse>
				<verse number="10">Esavın oğullarının adları şunlardır: Esavın karısı Adanın oğlu Elifaz, Esavın karısı Basematın oğlu Reuel.</verse>
				<verse number="11">Ve Elifazın oğulları, Teman, Omar, Tsefo, ve Gatam, ve Kenazdır.</verse>
				<verse number="12">Ve Timna, Esavın oğlu Elifaza cariye idi; ve Elifaza Amaleki doğurdu; Esavın karısı Adanın oğulları bunlardır.</verse>
				<verse number="13">Ve Reuelin oğulları şunlardır: Nahat, ve Zerah, Şamma, ve Mizza; bunlar Esavın karısı Basematın oğullarıdır.</verse>
				<verse number="14">Tsibeonun kızı, Ananın kızı olan Esavın karısı Oholibamanın oğulları şunlardır: ve Esava Yeuşu, ve Yalamı, ve Korahı doğurdu.</verse>
				<verse number="15">Esav oğullarının emîrleri şunlardır: Esavın ilk oğlu Elifazın oğulları: Emîr Teman, emîr Omar, emîr Tsefo, emîr Kenaz,</verse>
				<verse number="16">emîr Korah, emîr Gatam, emîr Amalek; Edom diyarında Elifazdan olan emîrler bunlardır; bunlar Adanın oğullarıdır.</verse>
				<verse number="17">Ve Esavın oğlu Reuelin oğulları şunlardır: Emîr Nahat, emîr Zerah, emîr Şamma, emîr Mizza; Edom diyarında Reuelden olan emîrler bunlardır; bunlar Esavın karısı Basematın oğullarıdır.</verse>
				<verse number="18">Ve Esavın karısı Oholibamanın oğulları şunlardır: Emîr Yeuş, emîr Yalam, emîr Korah; bunlar Ananın kızı olan Esavın karısı Oholibamadan olan emîrlerdir.</verse>
				<verse number="19">Esavın oğulları bunlardır, o Edomdur; ve bunlar onların emîrleridir.</verse>
				<verse number="20">Horî Seirin oğulları, memlekette oturanlar, şunlardır: Lotan ve Şobal ve Tsibeon ve Ana,</verse>
				<verse number="21">ve Dişon ve Etser ve Dişan; Edom diyarında Seirin oğulları, Horîlerden olan emîrler bunlardır.</verse>
				<verse number="22">Ve Lotanın oğulları Horî ve Hemandır; ve Lotanın kızkardeşi Timnadır.</verse>
				<verse number="23">Ve Şobalın oğulları şunlardır: Alvan ve Manahat ve Ebal, Şefo ve Onam.</verse>
				<verse number="24">Ve Tsibeonun oğulları şunlardır: Ayya ve Ana; babası Tsibeonun eşeklerini güderken, çölde sıcak su kaynakları bulan Ana budur.</verse>
				<verse number="25">Ananın çocukları şunlardır: Dişon ve Ananın kızı Oholibama.</verse>
				<verse number="26">Ve Dişonun oğulları şunlardır: Hemdan ve Eşban ve İtran ve Keran.</verse>
				<verse number="27">Etserin oğulları şunlardır: Bilhan ve Zaavan ve Akan.</verse>
				<verse number="28">Dişanın oğulları şunlardır: Uts ve Aran.</verse>
				<verse number="29">Horîlerden olan emîrler şunlardır: Emîr Lotan, emîr Şobal, emîr Tsibeon, emîr Ana,</verse>
				<verse number="30">emîr Dişon, emîr Etser, emîr Dişan; Seir diyarındaki emîrlerine göre Horîlerden olan emîrler bunlardır.</verse>
				<verse number="31">İsrail oğulları üzerine bir kıral kırallık etmeden önce, Edom diyarında kırallık eden kırallar şunlardır.</verse>
				<verse number="32">Edomda Beorun oğlu Bela kıral oldu; ve şehrinin adı Dinhaba idi.</verse>
				<verse number="33">Bela öldü, ve onun yerine Botsralı Zerahın oğlu Yobab kıral oldu.</verse>
				<verse number="34">Yobab öldü, ve onun yerine Temanîlerin diyarından Huşam kıral oldu.</verse>
				<verse number="35">Huşam öldü, ve Moab kırında Midyanı vuran Bedad oğlu Hadad onun yerine kıral oldu; ve şehrinin adı Avit idi.</verse>
				<verse number="36">Hadad öldü, ve onun yerine Masrekalı Samla kıral oldu.</verse>
				<verse number="37">Samla öldü, ve onun yerine Irmak kenarındaki Rehobottan olan Şaul kıral oldu.</verse>
				<verse number="38">Şaul öldü, onun yerine Akborun oğlu Baal-hanan kıral oldu.</verse>
				<verse number="39">Ve Akborun oğlu Baal-hanan öldü, ve onun yerine Hadar kıral oldu; ve şehrinin adı Pau idi; ve karısının adı, Me-zahabın kızı, Matredin kızı Mehetabel idi.</verse>
				<verse number="40">Esavdan olan emîrlerin adları, ailelerine göre, yerlerine göre, adları ile şunlardır: Emîr Timna, emîr Alva, emîr Yetet,</verse>
				<verse number="41">emîr Oholibama, emîr Ela, emîr Pinon,</verse>
				<verse number="42">emîr Kenaz, emîr Teman, emîr Mibtsar,</verse>
				<verse number="43">emîr Magdiel, emîr İram; mülkleri olan diyarda oturdukları yerlere göre Edom emîrleri bunlardır. Edomluların babası Esav budur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="37">
				<verse number="1">VE Yakub babasının gurbet diyarında, Kenân diyarında, oturdu.</verse>
				<verse number="2">Yakubun zürriyetleri bunlardır. Yusuf on yedi yaşında olarak kardeşlerile beraber sürüyü gütmekte idi; ve o, genç olup babasının karıları Bilhanın ve Zilpanın oğulları ile beraberdi; ve Yusuf onların fena sözlerini babalarına getirdi.</verse>
				<verse number="3">Ve İsrail Yusufu bütün oğullarından ziyade severdi, çünkü o ihtiyarlığının oğlu idi; ve ona alaca entari yaptı.</verse>
				<verse number="4">Ve babalarının bütün kardeşlerinden ziyade onu sevdiğini kardeşleri gördüler; ve ondan nefret ettiler, ve ona tatlı söz söyliyemezlerdi.</verse>
				<verse number="5">Ve Yusuf ruya görüp kardeşlerine bildirdi, ve ondan daha ziyade nefret ettiler.</verse>
				<verse number="6">Ve onlara dedi: Rica ederim, gördüğüm bu ruyayı dinleyin;</verse>
				<verse number="7">işte, tarlanın ortasında biz demetler bağlıyorduk, ve işte, benim demetim kalktı ve dikildi, ve işte, sizin demetleriniz etrafını kuşatıp benim demetime iğildiler.</verse>
				<verse number="8">Ve kardeşleri ona dediler: Gerçek üzerimize kıral mı olacaksın? yahut gerçek üzerimizde hüküm mü süreceksin? Ve ruyalarından ve sözlerinden dolayı ondan daha ziyade nefret ettiler.</verse>
				<verse number="9">Ve yine başka ruya gördü, ve onu kardeşlerine anlatıp dedi: İşte, bir ruya daha gördüm; ve işte, güneş ve ay ve on bir yıldız bana iğildiler.</verse>
				<verse number="10">Ve babasına ve kardeşlerine anlattı; ve babası onu azarlıyıp kendisine dedi: Bu gördüğün ruya nedir? Gerçek ben ve anan ve kardeşlerin yere kadar sana iğilmek için mi geleceğiz?</verse>
				<verse number="11">Ve kardeşleri onu kıskandılar; fakat babası bu sözü yüreğinde tuttu.</verse>
				<verse number="12">Ve kardeşleri babalarının sürüsünü Şekemde gütmek için gittiler.</verse>
				<verse number="13">Ve İsrail Yusufa dedi: Kardeşlerin sürüyü Şekemde gütmiyorlar mı? gel de seni onların yanına göndereyim. Ve ona dedi: İşte ben.</verse>
				<verse number="14">Ve ona dedi: Git, bak, kardeşlerin iyi mi, ve sürü iyi mi? ve bana haber getir. Ve onu Hebron vadisinden gönderdi, ve Şekeme vardı.</verse>
				<verse number="15">Ve bir adam onu buldu, ve işte, o, kırda avare dolaşıyordu, ve adam: Ne arıyorsun? diye ona sordu.</verse>
				<verse number="16">Ve dedi: Ben kardeşlerimi arıyorum; rica ederim, onlar sürüyü nerede güdüyorlar, bana bildir.</verse>
				<verse number="17">Ve adam dedi: Buradan göç ettiler; çünkü onların: Dotana gidelim, dediklerini işittim. Ve Yusuf kardeşlerinin ardına düştü, ve onları Dotanda buldu.</verse>
				<verse number="18">Ve onu uzaktan gördüler, ve kendilerine yaklaşmazdan önce, onu öldürmek için düzen kurdular.</verse>
				<verse number="19">Ve birbirine dediler: İşte, bu ruyalar sahibi geliyor.</verse>
				<verse number="20">Ve şimdi gelin, ve onu öldürelim, ve onu kuyulardan birisinin içine atalım, ve: Kötü bir canavar onu yedi, deriz; ve onun ruyaları ne olacak görürüz.</verse>
				<verse number="21">Ve Ruben işitip onların elinden onu kurtardı, ve dedi: Canına kıymıyalım.</verse>
				<verse number="22">Ve onu babasına geri götürmek üzre onların elinden kurtarsın diye Ruben onlara dedi: Kan dökmeyin; onu çölde olan bu kuyuya atın, fakat ona el uzatmayın.</verse>
				<verse number="23">Ve Yusuf kardeşlerinin yanına geldiği zaman, vaki oldu ki, Yusufun entarisini, üzerinde olan alaca entariyi, çekip çıkardılar;</verse>
				<verse number="24">ve kendisini alıp kuyuya attılar; ve kuyu boştu, onda su yoktu.</verse>
				<verse number="25">Ve ekmek yemek için oturdular; ve gözlerini kaldırıp gördüler, ve işte, Gileaddan İsmailîlerin bir kervanı geliyordu, ve onların develeri baharat, pelesenk ve mür yüklü idi, ve Mısıra indirmek için gidiyorlardı.</verse>
				<verse number="26">Ve Yahuda kardeşlerine dedi: Eğer kardeşimizi öldürür, ve onun kanını gizlersek, ne kazanç var?</verse>
				<verse number="27">Gelin, ve onu İsmailîlere satalım, ve elimiz ona dokunmasın; çünkü o kardeşimizdir, etimizdir. Ve kardeşleri sözünü dinlediler.</verse>
				<verse number="28">Ve Midyanîler, tacirler, geçiyorlardı; ve Yusufu çekip kuyudan çıkardılar, ve Yusufu İsmailîlere yirmi gümüşe sattılar. Ve onlar Yusufu Mısıra götürdüler.</verse>
				<verse number="29">Ve Ruben kuyuya döndü, ve işte, Yusuf kuyuda yoktu; ve esvabını yırttı.</verse>
				<verse number="30">Ve kardeşlerinin yanına dönüp dedi: Çocuk yok, ve ben, ben nereye gideyim?</verse>
				<verse number="31">Ve Yusufun entarisini aldılar, ve bir ergeç kesip entariyi kana batırdılar;</verse>
				<verse number="32">ve alaca entariyi gönderdiler, ve babalarına getirip dediler: Bunu bulduk, bak, oğlunun entarisi mi, yahut değil mi?</verse>
				<verse number="33">Ve onu tanıyıp dedi: Oğlumun entarisidir; kendisini kötü bir canavar yemiştir; Yusuf mutlaka parçalanmıştır.</verse>
				<verse number="34">Ve Yakub esvabını yırttı, ve beline çul sardı, ve çok günler oğluna yas tuttu.</verse>
				<verse number="35">Ve bütün oğulları ile bütün kızları onu teselliye kalktılar; ve teselli edilmek istemedi, ve dedi: Çünkü oğlumun yanına, ölüler diyarına yas tutarak ineceğim. Ve babası onun için ağladı.</verse>
				<verse number="36">Ve Midyanîler onu Mısırda Firavunun bir memuru, muhafız askerler reisi olan Potifara sattılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="38">
				<verse number="1">VE o zamanda vaki oldu ki, Yahuda kardeşlerinin yanından indi, ve Adullamlı bir adamın yanına indi, ve onun adı Hira idi.</verse>
				<verse number="2">Ve Yahuda orada Kenânlı bir adamın kızını gördü, ve adamın adı Şua idi; ve kızı alıp yanına girdi.</verse>
				<verse number="3">Ve gebe kalıp bir oğul doğurdu; ve onun adını Er koydu.</verse>
				<verse number="4">Ve yine gebe kalıp bir oğul doğurdu; ve onun adını Onan koydu.</verse>
				<verse number="5">Ve tekrar bir oğul daha doğurup onun adını Şela koydu; ve onu doğurduğu zaman, Yahuda Kezibde idi.</verse>
				<verse number="6">Ve Yahuda ilk oğlu Er için bir karı aldı, ve onun adı Tamardı.</verse>
				<verse number="7">Ve Yahudanın ilk oğlu Er RABBİN gözünde kötü idi; ve RAB onu öldürdü.</verse>
				<verse number="8">Ve Yahuda Onana dedi: Kardeşinin karısının yanına gir, ve ona kayın biraderlik vazifesini yap, ve kendi kardeşine zürriyet yetiştir.</verse>
				<verse number="9">Ve Onan o zürriyet kendisinin olmıyacağını bildi; ve vaki oldu ki, kardeşinin karısının yanına girdiği zaman, kardeşine zürriyet vermesin diye yere dökerdi.</verse>
				<verse number="10">Ve yaptığı şey RABBİN gözünde kötü oldu; ve onu da öldürdü.</verse>
				<verse number="11">Ve Yahuda gelini Tamara dedi: Oğlum Şela büyüyünciye kadar kendi babanın evinde dul kal; çünkü: O da kardeşleri gibi ölmesin, dedi. Ve Tamar gidip babasının evinde oturdu.</verse>
				<verse number="12">Ve çok zaman sonra Şuanın kızı, Yahudanın karısı, öldü, ve Yahuda teselli buldu, ve kendisi dostu Adullamlı Hira ile Timnata, sürüsünü kırkanların yanına çıktı.</verse>
				<verse number="13">Ve: İşte, kaynatan sürüsünü kırkmak için Timnata çıkıyor, diye Tamara bildirildi.</verse>
				<verse number="14">Ve üzerinden dulluk esvabını çıkardı, peçesile örtündü, ve Timnat yolu üzerinde olan Enaim kapısında sarınıp oturdu; çünkü Şelanın büyüyüp kendisinin ona karı olarak verilmediğini gördü.</verse>
				<verse number="15">Ve Yahuda onu görünce, kendisini kötü kadın sandı; çünkü yüzünü kapamıştı.</verse>
				<verse number="16">Ve yolda onun yanına inip dedi: Rica ederim, gel senin yanına gireyim; çünkü onun kendi gelini olduğunu bilmedi. Ve dedi: Yanıma girmek için bana ne verirsin?</verse>
				<verse number="17">Ve dedi: Sürüden bir oğlak gönderirim. Ve dedi: Onu gönderinciye kadar bir rehin verir misin?</verse>
				<verse number="18">Ve dedi: Sana ne rehin vereyim? ve dedi: Kendi mühürünü ve kaytanını ve elinde olan değneğini. Ve ona verip onun yanına girdi, ve kadın ondan gebe kaldı.</verse>
				<verse number="19">Ve kalkıp gitti, ve üzerinden peçesini çıkardı, ve dulluk esvabını giydi.</verse>
				<verse number="20">Ve Yahuda kadının elinden rehini almak için Adullamlı dostunun elile oğlağı gönderdi; fakat onu bulmadı.</verse>
				<verse number="21">Ve kadının bulunduğu yerin adamlarına sorup dedi: Enaimde yol kenarındaki o kötü kadın nerededir?</verse>
				<verse number="22">Ve dediler: Burada kötü kadın yoktu. Ve Yahudanın yanına dönüp dedi: Onu bulamadım; ve hem de o yerin adamları: Burada kötü kadın yoktu, dediler.</verse>
				<verse number="23">Ve Yahuda dedi: Kendisinin olsun, bize utanç olmasın; işte, bu oğlağı gönderdim, ve sen kendisini bulmadın.</verse>
				<verse number="24">Ve üç ay kadar sonra vaki oldu ki, Yahudaya: Gelinin Tamar zina etmiştir, ve hem de işte, zina ile gebe kalmıştır, diye bildirildi. Yahuda dedi: Onu çıkarın, ve yakılsın.</verse>
				<verse number="25">Ve o dışarı çıkarıldığı zaman: Bu şeyler kimin ise, ben o adamdan gebe kaldım, diyerek kaynatasına gönderdi; ve dedi: Rica ederim, bak, bu mühür, ve kaytanlar ve değnek kimindir?</verse>
				<verse number="26">Ve Yahuda tanıyıp dedi: Mademki onu oğlum Şelaya vermedim, o benden daha salihtir. Ve artık onu tekrar bilmedi.</verse>
				<verse number="27">Ve onun doğurduğu vakitte vaki oldu ki, işte, rahminde ikiz vardı.</verse>
				<verse number="28">Ve doğurduğunda vaki oldu ki, biri elini çıkardı, ve ebe aldı, onun eline bir kırmızı iplik bağlıyıp dedi: Bu önce doğdu.</verse>
				<verse number="29">Ve elini geri aldığı zaman vaki oldu ki, işte, kardeşi doğdu; ve ebe dedi: Niçin kendine gedik açtın? bunun için adı Perets konuldu.</verse>
				<verse number="30">Ve sonra elinde kırmızı iplik olan kardeşi doğdu; ve onun adı Zerah konuldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="39">
				<verse number="1">VE Yusuf Mısıra indirildi; Firavunun bir memuru, muhafız askerler reisi, Mısırlı Potifar, onu oraya indirmiş olan İsmailîlerin elinden satın aldı.</verse>
				<verse number="2">Ve RAB Yusufla idi, ve muvaffakıyetli adamdı; ve Mısırlı efendisinin evinde idi.</verse>
				<verse number="3">Ve efendisi gördü ki, RAB onunla idi, ve yaptığı her şeyde RAB ona muvaffakıyet veriyordu.</verse>
				<verse number="4">Ve Yusuf onun gözünde lûtuf buldu, ve onun hizmetinde bulunuyordu; ve onu evi üzerine tayin etti, ve kendisine ait olan her şeyi onun eline verdi.</verse>
				<verse number="5">Onu evinde, ve kendisine ait olan her şeyi üzerine tayin ettiği zamandan itibaren vaki oldu ki, RAB Yusufun yüzünden Mısırlının evini mubarek kıldı; ve evin içinde ve tarlada, ona ait olan her şeyde RABBİN bereketi vardı.</verse>
				<verse number="6">Ve kendine ait olan her şeyi Yusufun eline bıraktı; ve yediği ekmekten başka onun yanında olan hiç bir şeyi bilmezdi. Ve Yusuf endamı güzel, ve bakılışta güzeldi.</verse>
				<verse number="7">Ve bu şeylerden sonra vaki oldu ki, efendisinin karısı Yusufa göz atıp: Benimle yat, dedi.</verse>
				<verse number="8">Fakat reddedip efendisinin karısına dedi: İşte, efendim benimle evde ne olduğunu bilmez, ve kendisine ait olan her şeyi elime vermiştir,</verse>
				<verse number="9">bu evde o benden büyük değildir; ve senden başka bir şeyi benden esirgemedi, çünkü sen karısısın; ve nasıl bu büyük kötülüğü yapayım, ve Allaha karşı suç edeyim?</verse>
				<verse number="10">Ve her gün Yusufa söylediği halde, onun yanında yatmak, yahut onunla beraber olmak ricasını dinlemezdi.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, günlerin birinde işini yapmak için eve girdi, ve orada ev halkından içerde kimse yoktu.</verse>
				<verse number="12">Ve: Benimle beraber yat, diyerek onu esvabından tuttu; ve Yusuf esvabını onun elinde bırakıp kaçtı, ve dışarı çıktı.</verse>
				<verse number="13">Ve vaki oldu ki, esvabını elinde bırakıp dışarı kaçtığını görünce,</verse>
				<verse number="14">evinin adamlarını çağırdı, ve onlara dedi: Bakın, bizimle eğlenmek için bu İbranî adamı bize getirdi; benimle yatmak için yanıma geldi, ve yüksek sesle çağırdım;</verse>
				<verse number="15">ve vaki oldu ki, sesimi yükseltip çağırdığımı işitince, esvabını yanıma bırakıp kaçtı, ve dışarı çıktı.</verse>
				<verse number="16">Ve efendisi evine gelinciye kadar, esvabını yanında alıkoydu.</verse>
				<verse number="17">Ve ona bu sözlere göre söyliyip dedi: Bize getirdiğin İbranî köle benimle istihza etmek için yanıma geldi;</verse>
				<verse number="18">ve vaki oldu ki, sesimi yükseltip çağırdığım zaman, esvabını yanıma bırakıp dışarı kaçtı.</verse>
				<verse number="19">Ve vaki oldu ki, efendisi: Bana senin kölen böyle yaptı, diyerek karısının kendisine söylediği sözleri işittiği zaman, öfkesi alevlendi.</verse>
				<verse number="20">Ve Yusufun efendisi onu alıp zindana, kıralın mahpuslarının bağlandığı yere, teslim etti, ve orada zindanda kaldı.</verse>
				<verse number="21">Fakat RAB Yusufla idi, ve ona inayet gösterdi, ve zindan müdürünün gözünde ona lûtuf verdi.</verse>
				<verse number="22">Ve zindan müdürü zindanda olan bütün mahpusları Yusufun eline verdi; ve orada yapılan her şeyi yapan o idi.</verse>
				<verse number="23">Zindan müdürü onun elinde olan hiç bir şeye bakmazdı, çünkü RAB onunla idi, ve yaptığı şeyde RAB ona muvaffakıyet veriyordu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="40">
				<verse number="1">VE bu şeylerden sonra vaki oldu ki, Mısır kıralının sakisi ve ekmekçisi efendileri Mısır kıralına karşı suç ettiler.</verse>
				<verse number="2">Ve Firavun iki memuruna karşı, baş saki ve baş ekmekçiye karşı, öfkelendi.</verse>
				<verse number="3">Ve onları hapishaneye, muhafız askerleri reisinin evine, zindana, Yusufun mahpus olduğu yere teslim etti.</verse>
				<verse number="4">Ve muhafız askerler reisi Yusufu onların üzerine koydu, ve onlara hizmet etti; ve bir müddet hapishanede kaldılar.</verse>
				<verse number="5">Mısır kıralının zindanda mahpus olan sakisi ve ekmekçisi, her ikisi bir gecede, her biri ruyasının tabirine göre birer ruya gördüler.</verse>
				<verse number="6">Ve sabahlayın, Yusuf onların yanına geldi, ve onları gördü, ve işte, kederli idiler.</verse>
				<verse number="7">Ve hapishanede, efendisinin evinde, kendisile beraber olan Firavunun memurlarına sorup dedi: Niçin bugün yüzünüz bozuk?</verse>
				<verse number="8">Ve ona dediler: Ruya gördük, ve onu tabir eden yok. Ve Yusuf onlara dedi: Tabir Allaha mahsus değil mi? rica ederim, bana anlatın.</verse>
				<verse number="9">Ve baş saki ruyasını Yusufa hikâye edip ona dedi: Ruyamda işte, önümde bir asma, ve asmada üç çubuk vardı;</verse>
				<verse number="10">ve tomurcuklanır gibi idi, ve çiçekleri çıkıp salkımları olgun üzümler verdiler;</verse>
				<verse number="11">ve Firavunun kâsesi elimde idi; ve üzümleri alıp onları Firavunun kâsesi içine sıktım, ve kâseyi Firavunun eline verdim.</verse>
				<verse number="12">Ve Yusuf ona dedi: Onun tabiri şudur: Üç çubuk üç gündür;</verse>
				<verse number="13">artık üç güne kadar Firavun senin başını yükseltecek, ve yine seni memuriyetine döndürecek; ve onun sakisi bulunduğun vakitte olduğu gibi, evelki usule göre, Firavunun kâsesini onun eline vereceksin.</verse>
				<verse number="14">Fakat sana iyilik olduğu zaman, beni hatırına getir, rica ederim, bana lûtfet, ve beni Firavuna söyle, ve beni bu evden çıkar;</verse>
				<verse number="15">çünkü gerçek ben İbranîler diyarından çalındım, ve burada dahi zindana konulacak bir şey yapmadım.</verse>
				<verse number="16">Ve baş ekmekçi tabirin iyi olduğunu görünce, Yusufa dedi: Ben de ruyamda idim, ve işte, başımın üzerinde üç sepet beyaz ekmek vardı;</verse>
				<verse number="17">ve en üstteki sepette Firavunun yiyeceklerinin her çeşidinden, ekmekçi işleri vardı; ve kuşlar başımın üzerindeki sepetten onları yiyorlardı.</verse>
				<verse number="18">Ve Yusuf cevap verip dedi: Onun tabiri şudur: Üç sepet üç gündür;</verse>
				<verse number="19">artık üç güne kadar Firavun senin başını senden kaldıracak, ve seni ağaca asacak, ve kuşlar senin etini üzerinden yiyecekler.</verse>
				<verse number="20">Ve üçüncü günde, Firavunun doğum gününde, vaki oldu ki, bütün kullarına ziyafet yaptı; ve kullarının ortasında baş sakinin başını ve baş ekmekçinin başını yükseltti,</verse>
				<verse number="21">ve Yusufun onlara tabir ettiği gibi, baş sakiyi sakiliğine döndürdü; ve kâseyi Firavunun eline verdi;</verse>
				<verse number="22">fakat baş ekmekçiyi astı.</verse>
				<verse number="23">Fakat baş saki Yusufu hatırlamadı, ve onu unuttu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="41">
				<verse number="1">VE iki tam yıl sonunda vaki oldu ki, Firavun bir ruya gördü; ve işte ırmağın yanında duruyordu.</verse>
				<verse number="2">Ve işte, ırmaktan bakılışta güzel ve ette semiz yedi inek çıktı, ve sazlar arasında otlanıyorlardı.</verse>
				<verse number="3">Ve işte, onlardan sonra, bakılışta çirkin ve ette cılız başka yedi inek çıktı, ve ırmağın kenarında ineklerin yanında durdular.</verse>
				<verse number="4">Ve bakılışta çirkin ve ette cılız inekler bakılışta güzel ve semiz yedi ineği yediler. Ve Firavun uyandı.</verse>
				<verse number="5">Ve uykuya varıp ikinci defa ruya gördü; ve işte, bir sapta yedi semiz ve iyi başak çıktı.</verse>
				<verse number="6">Ve işte, onlardan sonra cılız ve şark rüzgârından yanmış yedi başak bitti.</verse>
				<verse number="7">Ve cılız başaklar yedi semiz ve dolgun başağı yuttular. Ve Firavun uyandı, ve işte, ruya idi.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki oldu ki, sabahlayın, onun canı rahatsızdı; ve gönderip Mısırın bütün sihirbazlarını, ve bütün hikmetlilerini çağırdı; ve Firavun onlara ruyasını anlattı; fakat onları Firavuna tabir edebilen bulunmadı.</verse>
				<verse number="9">Ve baş saki Firavuna söyliyip dedi: Ben bugün suçlarımı hatırlıyorum;</verse>
				<verse number="10">Firavun kullarına öfkelendi, ve beni ve baş ekmekçiyi hapishaneye, muhafız askerler reisinin evine, teslim etti;</verse>
				<verse number="11">ve ben ve o, bir gecede ruya gördük; her biri ruyasının tabirine göre ruya gördük.</verse>
				<verse number="12">Ve orada bizimle beraber muhafız askerler reisinin kulu, İbranî bir genç vardı; ve ona anlattık, ve bize ruyalarımızı tabir etti; her birimize ruyasına göre tabir etti.</verse>
				<verse number="13">Ve vaki oldu ki, bize nasıl tabir etti ise, öyle oldu; ben memuriyetime döndürüldüm, ve o asıldı.</verse>
				<verse number="14">Ve Firavun gönderip Yusufu çağırdı ve onu zindandan çabuk çıkardılar; ve tıraş olup esvabını değiştirdi, ve Firavunun huzuruna girdi.</verse>
				<verse number="15">Ve Firavun Yusufa dedi: Ruya gördüm, ve onu tabir eden yoktur; ve ben senin hakkında, ne zaman ruya işitirsen, onu tabir edebilirsin diye işittim.</verse>
				<verse number="16">Ve Yusuf Firavuna cevap verip dedi: Bende yoktur; Allah Firavuna hayırlı cevap verecektir.</verse>
				<verse number="17">Ve Firavun Yusufa dedi: Ruyamda, işte, ırmağın kenarında duruyordum;</verse>
				<verse number="18">ve işte, ırmaktan ette semiz ve görünüşte güzel yedi inek çıktı; ve sazlar arasında otlanıyorlardı;</verse>
				<verse number="19">ve işte, onlardan sonra düşkün ve görünüşte çok çirkin ve ette cılız başka yedi inek çıktı, bütün Mısır diyarında çirkinlikçe onlar gibi inek görmedim;</verse>
				<verse number="20">ve cılız ve çirkin inekler evelki yedi semiz ineği yediler,</verse>
				<verse number="21">ve onların karnına girdikleri zaman, onların karnına girmiş oldukları bilinmezdi, ve onların bakılışı başlangıçta olduğu gibi kötü idi. Ve uyandım.</verse>
				<verse number="22">Ve ruyamda gördüm, ve işte, bir sapta dolgun ve iyi yedi başak çıktı;</verse>
				<verse number="23">ve işte, onlardan sonra solgun, cılız, ve şark yelinden yanmış yedi başak bitti,</verse>
				<verse number="24">ve cılız başaklar yedi iyi başağı yuttular; ve sihirbazlara söyledim, fakat bana bildiren bulunmadı.</verse>
				<verse number="25">Ve Yusuf Firavuna dedi: Firavunun ruyası birdir; Allah yapmak üzre olduğu şeyi Firavuna bildirdi.</verse>
				<verse number="26">Yedi iyi inek yedi yıldır, ve yedi iyi başak yedi yıldır; ruya birdir.</verse>
				<verse number="27">Ve onlardan sonra çıkan yedi cılız ve çirkin inek, ve şark yelinden yanmış boş yedi başak da yedi yıldır; yedi kıtlık yılı olacaktır.</verse>
				<verse number="28">Firavuna dediğim şey budur; Allah yapmak üzre olduğu şeyi Firavuna gösterdi.</verse>
				<verse number="29">İşte, bütün Mısır diyarında yedi büyük bolluk yılı gelecektir;</verse>
				<verse number="30">ve onlardan sonra yedi kıtlık yılı çıkacaktır; ve Mısır diyarında bütün bolluk unutulacaktır; ve diyarı kıtlık telef edecektir;</verse>
				<verse number="31">ve diyarda bolluk, ardınca gelen bu kıtlık yüzünden bilinmiyecektir; çünkü çok ağır olacaktır.</verse>
				<verse number="32">Ve ruya Firavuna iki defa tekrar edildi, çünkü mesele Allah tarafından sabittir, ve Allah onu yapmakta acele edecektir.</verse>
				<verse number="33">Ve şimdi, Firavun akıllı ve hikmetli bir adam arasın, ve onu Mısır diyarı üzerine koysun.</verse>
				<verse number="34">Firavun bunu yapsın, ve bütün diyar üzerine memurlar koysun, ve yedi bolluk yılında Mısır diyarının beşte birini alsın.</verse>
				<verse number="35">Ve bu gelecek iyi yılların bütün yiyeceğini toplasınlar; ve buğdayı şehirlerde yiyecek olarak Firavunun eli altında yığsınlar, ve saklasınlar.</verse>
				<verse number="36">Ve bu yiyecek Mısır diyarında olacak yedi kıtlık yılı için memlekete zahire olacaktır; ta ki, memleket kıtlıkla kırılmasın.</verse>
				<verse number="37">Ve bu söz Firavunun gözünde ve bütün kullarının gözünde iyi idi.</verse>
				<verse number="38">Ve Firavun kullarına dedi: Bunun gibi, kendisinde Allahın ruhu olan bir adam bulabilir miyiz?</verse>
				<verse number="39">Ve Firavun Yusufa dedi: Mademki Allah sana bütün bu şeyi bildirdi, senin gibi akıllı ve hikmetli adam yoktur;</verse>
				<verse number="40">sen evimin üzerinde bulunacaksın, ve bütün kavmım senin emrin üzerine idare olunacaktır; ben yalnız tahtta senden büyük olacağım.</verse>
				<verse number="41">Ve Firavun Yusufa dedi: Bak, seni bütün Mısır diyarı üzerine koydum.</verse>
				<verse number="42">Ve Firavun mühürünü parmağından çıkardı, ve onu Yusufun parmağına taktı; ve ona ince keten esvap giydirdi, ve boynuna altın zincir taktı,</verse>
				<verse number="43">ve onu kendisinin ikinci arabasına bindirdi; ve onun önünde: Diz çökün, diye bağırdılar; ve onu bütün Mısır diyarı üzerine koydu.</verse>
				<verse number="44">Ve Firavun Yusufa dedi: Ben Firavunum, ve bütün Mısır diyarında hiç kimse sensiz elini yahut ayağını kaldırmıyacaktır.</verse>
				<verse number="45">Ve Firavun Yusufun adını Zafenat-paneah koydu; ve kendisine On şehrinin kâhini Poti-feranın kızı Asenatı karı olarak verdi. Ve Yusuf bütün Mısır diyarını devre çıktı.</verse>
				<verse number="46">Ve Mısır kıralı Firavunun huzurunda durduğu zaman, Yusuf otuz yaşında idi. Ve Yusuf Firavunun huzurundan çıkıp bütün Mısır diyarında dolaştı.</verse>
				<verse number="47">Ve yedi bolluk yılında toprak avuçlarla verdi.</verse>
				<verse number="48">Ve Mısır diyarında olan yedi yılın bütün yiyeceğini topladı, ve yiyeceği şehirlere koydu; her şehrin etrafında olan tarlada yetişen yiyeceği o şehrin içine koydu.</verse>
				<verse number="49">Ve Yusuf deniz kumu gibi pek çok buğdayı, onu hesap etmekten vazgeçinciye kadar yığdı; çünkü sayısı yoktu.</verse>
				<verse number="50">Ve kıtlık yılı gelmeden evel Yusufun iki oğlu oldu, onları On kâhini Poti-feranın kızı Asenat kendisine doğurdu.</verse>
				<verse number="51">Ve Yusuf ilk oğlunun adını Manasse koydu: Çünkü Allah bana bütün zahmetimi ve bütün babamın evini unutturdu, dedi.</verse>
				<verse number="52">Ve ikincinin adını Efraim koydu: Çünkü Allah düşkünlüğüm diyarında beni semereli kıldı, dedi.</verse>
				<verse number="53">Ve Mısır diyarında olan yedi bolluk yılı bitti.</verse>
				<verse number="54">Ve Yusufun söylemiş olduğu gibi yedi kıtlık yılı gelmeğe başladı, ve bütün memleketlerde kıtlık vardı; fakat bütün Mısır diyarında ekmek vardı.</verse>
				<verse number="55">Ve bütün Mısır diyarı aç kalınca, kavm Firavuna ekmek için feryat ettiler, ve Firavun bütün Mısırlılara dedi: Yusufa gidin; onun size diyeceğini yapın.</verse>
				<verse number="56">Ve kıtlık bütün yeryüzü üzerinde idi, ve Yusuf yiyecek bulunan bütün yerleri açıp Mısırlılara satıyordu, ve kıtlık Mısır diyarında şiddetlendi.</verse>
				<verse number="57">Ve bütün memleketler buğday satın almak için Mısıra, Yusufa geldiler; çünkü bütün yeryüzünde kıtlık şiddetli idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="42">
				<verse number="1">VE Yakub Mısırda buğday olduğunu gördü, ve Yakub oğullarına dedi: Niçin birbirinize bakıyorsunuz?</verse>
				<verse number="2">Ve dedi: İşte, Mısırda buğday olduğunu işittim; oraya inin, ve oradan bize satın alın; ta ki, yaşıyalım, ve ölmiyelim.</verse>
				<verse number="3">Ve Yusufun on kardeşi Mısırdan buğday satın almak için indiler.</verse>
				<verse number="4">Fakat Yakub Yusufun kardeşi Benyamini kardeşlerile göndermedi; çünkü dedi: Belki ona bir zarar dokunur.</verse>
				<verse number="5">Gelenler arasında İsrail oğulları da satın almak için geldiler; çünkü Kenân diyarında kıtlık vardı.</verse>
				<verse number="6">Ve memleket üzerine vali olan Yusuftu; memleketin bütün kavmına satan kendisi idi. Ve Yusufun kardeşleri geldiler, ve onun önünde yere kapandılar.</verse>
				<verse number="7">Ve Yusuf kardeşlerini görüp onları tanıdı, fakat kendisi bir yabancı imiş gibi davranarak onlara sert söyledi; ve onlara dedi: Nereden geliyorsunuz? Ve dediler: Yiyecek satın almak için Kenân diyarından.</verse>
				<verse number="8">Ve Yusuf kardeşlerini tanıdı, fakat onlar kendisini tanımadılar.</verse>
				<verse number="9">Ve Yusuf onlar hakkında gördüğü ruyaları hatırladı, ve onlara dedi: Siz çaşıtsınız; memleketin çıplaklığını görmek için geldiniz.</verse>
				<verse number="10">Ve ona dediler: Hayır efendim, ancak kulların yiyecek satın almak için geldiler.</verse>
				<verse number="11">Biz hepimiz bir adamın oğullarıyız; biz doğru adamlarız, kulların çaşıt değildir.</verse>
				<verse number="12">Ve onlara dedi: Hayır, fakat memleketin çıplaklığını görmek için geldiniz.</verse>
				<verse number="13">Ve dediler: Biz kulların, Kenân diyarında bir adamın oğulları, on iki kardeşiz; ve işte, küçüğü bugün babamızın yanındadır, biri de yoktur.</verse>
				<verse number="14">Ve Yusuf onlara dedi: Çaşıtsınız diye size söylediğim budur;</verse>
				<verse number="15">bununla tecrübe edileceksiniz, Firavunun hayatına yemin ederim, küçük kardeşiniz buraya gelmedikçe buradan çıkmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="16">Sizden birini gönderin de kardeşinizi getirsin, ve siz bağlanacaksınız, ta ki, sizde hakikat var mı diye sözleriniz tecrübe olunsun; yoksa, Firavunun hayatına yemin ederim ki, siz çaşıtsınız.</verse>
				<verse number="17">Ve üç gün onları hapishaneye koydu.</verse>
				<verse number="18">Ve üçüncü günde Yusuf onlara dedi: Bunu yapın ve sağ kalın; çünkü ben Allahtan korkarım;</verse>
				<verse number="19">eğer doğru adamlarsanız, kardeşinizden biri hapsedildiğiniz evde bağlansın; fakat siz gidin, ve evlerinizin kıtlığı için buğday götürün;</verse>
				<verse number="20">ve küçük kardeşinizi bana getirin; böylece sözleriniz doğru çıkacak, ve ölmiyeceksiniz. Ve böyle yaptılar.</verse>
				<verse number="21">Ve birbirine dediler: Gerçekten biz kardeşimize karşı suçluyuz, çünkü bize yalvardığı zaman, canının sıkıntısını gördük, ve dinlemedik; onun için üzerimize bu sıkıntı geldi.</verse>
				<verse number="22">Ve Ruben onlara cevap verip dedi: Çocuğa karşı suç etmeyin diye size söylemedim mi? ve dinlemediniz; ve onun kanı da işte, aranılıyor.</verse>
				<verse number="23">Ve Yusufun kendilerini anladığını bilmediler; çünkü aralarında tercüman vardı.</verse>
				<verse number="24">Ve onlardan ayrılıp ağladı; ve onlara dönüp kendilerile konuştu, ve aralarından Şimeonu alıp gözleri önünde onu bağladı.</verse>
				<verse number="25">Ve Yusuf emretti ki, onların kapları buğdayla doldurulsun, ve her birinin parası kendi çuvalına geri konulsun, ve onlara yol için azık verilsin; ve onlara böyle yapıldı.</verse>
				<verse number="26">Ve buğdaylarını eşekleri üzerine yüklediler, ve oradan gittiler.</verse>
				<verse number="27">Ve biri konak yerinde eşeğine yem vermek için çuvalını açınca, parasını gördü; ve işte, o, çuvalının ağzında idi.</verse>
				<verse number="28">Ve kardeşlerine dedi: Param geri verilmiş; ve işte, hattâ çuvalımdadır; ve yürekleri yerinden oynadı, ve titriyerek birbirlerine dönüp dediler: Allahın bize bu yaptığı nedir?</verse>
				<verse number="29">Ve Kenân diyarına, babaları Yakuba geldiler, ve kendilerine olan bütün bu şeyleri ona anlatıp dediler:</verse>
				<verse number="30">Memleketin efendisi olan adam bizimle sert söyleşti, memleketi çaşıtlıyanlar gibi tuttu.</verse>
				<verse number="31">Ve ona dedik: Biz doğru adamlarız, çaşıt değiliz, biz babamızın oğulları,</verse>
				<verse number="32">on iki kardeşiz; biri yoktur, ve küçüğü bugün Kenân diyarında babamızın yanındadır.</verse>
				<verse number="33">Ve o adam, memleketin efendisi, bize dedi: Sizin doğru adamlar olduğunuzu bununla bileceğim, kardeşlerinizden birini yanımda bırakın, ve evlerinizin kıtlığı için buğday alıp gidin,</verse>
				<verse number="34">ve küçük kardeşinizi bana getirin; o zaman sizin çaşıt değil, doğru adamlar olduğunuzu bileceğim, ve kardeşinizi size vereceğim ve memlekette alış veriş edersiniz.</verse>
				<verse number="35">Ve vaki oldu ki, onlar çuvallarını boşaltırken, işte, her birinin para çıkını çuvalında idi, ve kendileri ve babaları paralarının çıkınlarını görünce, korktular.</verse>
				<verse number="36">Ve babaları Yakub onlara dedi: Beni çocuklarımdan ettiniz; Yusuf yok, ve Şimeon yok, Benyamini de alacaksınız; bütün bunlar benim başıma geliyor.</verse>
				<verse number="37">Ve Ruben babasına söyliyip dedi: Eğer onu sana getirmezsem, benim iki oğlumu öldür; onu benim elime ver, ben de onu sana geri getiririm.</verse>
				<verse number="38">Ve dedi: Benim oğlum sizinle beraber inmiyecektir; çünkü kardeşi öldü, ve yalnız bu kaldı; eğer gideceğiniz yolda kendisine bir zarar değerse, o vakit benim ak saçımı ölüler diyarına kederle indireceksiniz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="43">
				<verse number="1">VE diyarda kıtlık ağırdı.</verse>
				<verse number="2">Ve Mısırdan getirdikleri buğdayı yiyip tükettikleri zaman, vaki oldu ki, babaları onlara dedi: Yine gidin, bize biraz yiyecek satın alın.</verse>
				<verse number="3">Ve Yahuda ona söyliyip dedi: O adam bize: Eğer kardeşiniz sizinle olmazsa, yüzümü görmezsiniz, diye sıkı tenbih etti.</verse>
				<verse number="4">Eğer sen kardeşimizi bizimle gönderirsen, ineriz, ve sana yiyecek satın alırız.</verse>
				<verse number="5">Fakat göndermezsen, inmeyiz; çünkü o adam bize: Kardeşiniz sizinle olmazsa, yüzümü görmezsiniz, dedi.</verse>
				<verse number="6">Ve İsrail dedi: Niçin o adama bir kardeşiniz daha olduğunu bildirmekle bana kötülük ettiniz?</verse>
				<verse number="7">Ve dediler: O adam: Daha babanız sağ mı? başka kardeşiniz var mı? diye bizim hakkımızda ve akrabamız hakkında sordukça sordu, biz de ona bu sözlere göre bildirdik. Kardeşinizi getirin, diyeceğini hiç bilir mi idik?</verse>
				<verse number="8">Ve Yahuda babası İsraile dedi: Çocuğu benimle gönder, ve kalkıp gideriz; ve sen de, biz de ve yavrularımız da yaşarız ve ölmeyiz.</verse>
				<verse number="9">Ona ben kefil olurum; onu benden ararsın; eğer onu sana getirmezsem ve karşında durdurmazsam, ebediyen sana karşı suçlu olayım;</verse>
				<verse number="10">çünkü gecikmeseydik, şimdi ikinci defa dönmüş olacaktık.</verse>
				<verse number="11">Ve babaları İsrail onlara dedi: Eğer şimdi böyle ise, bunu yapın; kaplarınızda bu memleketin iyi şeylerinden alın, ve o adama bir hediye, biraz pelesenk, ve biraz bal, baharat ve mür, fıstık ve badem götürün,</verse>
				<verse number="12">ve yanınıza iki kat para alın, ve çuvallarınızın ağzında geri verilmiş olan parayı elinizde geri götürün; belki bir yanlışlık olmuştur;</verse>
				<verse number="13">ve kardeşinizi alıp kalkın, ve o adamın yanına dönün,</verse>
				<verse number="14">ve o adamın önünde Kadîr olan Allah size merhamet ihsan etsin, diğer kardeşinizi ve Benyamini size teslim etsin. Ve ben çocuklarımdan edileceksem, edileyim.</verse>
				<verse number="15">Ve adamlar bu hediyeyi aldılar, ve ellerinde iki kat para, ve Benyamini alıp kalktılar, ve Mısıra indiler, ve Yusufun önünde durdular.</verse>
				<verse number="16">Ve Yusuf Benyamini onlarla beraber görünce, evinin kâhyasına dedi: Bu adamları eve götür; ve davar kesip hazırla; çünkü onlar öğleyin benimle beraber yiyecekler.</verse>
				<verse number="17">Ve adam Yusufun dediği gibi yaptı; o adamları Yusufun evine götürdü.</verse>
				<verse number="18">Ve adamlar korktular, çünkü Yusufun evine götürülmekte idiler, ve dediler: Evelce çuvallarımızda geri verilmiş olan para meselesi üzerine götürülüyoruz; ta ki, bize karşı bahane arayıp üzerimize düşsün, ve köle olarak bizi ve eşeklerimizi alsın.</verse>
				<verse number="19">Ve Yusufun evinin kâhyasına yaklaştılar, ve evin kapısında ona söyliyip dediler:</verse>
				<verse number="20">Aman efendim, ilk defa yiyecek satın almak için indik;</verse>
				<verse number="21">ve vaki oldu ki, konak yerine vardığımız zaman çuvallarımızı açtık, ve işte, tartısı eksik olmıyarak paramız, her birinin parası, çuvalının ağzında idi; ve onu elimizde yine getirdik.</verse>
				<verse number="22">Ve yiyecek satın almak için ellerimizde başka para getirdik; paramızı çuvallarımıza kim koydu, bilmiyoruz.</verse>
				<verse number="23">Ve dedi: Selâmette olun, korkmayın; Allahınız ve babanızın Allahı size çuvallarınızda hazine verdi; paranız bana geldi. Ve Şimeonu onlara çıkardı.</verse>
				<verse number="24">Ve birisi adamları Yusufun evine getirdi, ve ayaklarını yıkamaları için su verdi, ve eşeklerine yem verdi.</verse>
				<verse number="25">Ve öğle vakti Yusufun gelmesine kadar hediyeyi hazırladılar; çünkü orada ekmek yiyeceklerini işitmişlerdi.</verse>
				<verse number="26">Ve Yusuf eve gelince, ellerinde olan hediyeyi, evin içine, ona getirdiler, ve ona yere kadar iğildiler.</verse>
				<verse number="27">Ve onlardan hal ve hatır sordu, ve dedi: O dediğiniz kocamış adam, babanız, selâmette mi? hâlâ yaşıyor mu?</verse>
				<verse number="28">Ve dediler: Babamız kulun selâmette, hâlâ yaşıyor. Ve baş iğip secde kıldılar.</verse>
				<verse number="29">Ve gözünü kaldırıp anasının oğlu, kardeşi Benyamini gördü ve dedi: Bana söylediğiniz küçük kardeşiniz bu mudur? Ve dedi: Ey oğlum, Allah sana lûtfetsin.</verse>
				<verse number="30">Ve Yusuf acele etti; çünkü kardeşi için yüreği yanıyordu; ve ağlıyacak bir yer aradı; ve odasına girip orada ağladı.</verse>
				<verse number="31">Ve yüzünü yıkayıp çıktı; ve kendisini tuttu, ve dedi: Yemek koyun.</verse>
				<verse number="32">Ve ona ayrıca, ve onlara ayrıca, ve kendisile yiyen Mısırlılara ayrıca koydular; çünkü Mısırlılar İbranîlerle beraber yemek yemezlerdi; çünkü o, Mısırlılara mekruhtu.</verse>
				<verse number="33">Ve onun önünde ilk doğan ilk oğulluk hakkına göre ve küçüğü küçüklüğüne göre oturdular; ve adamlar birbirine bakıp şaştılar.</verse>
				<verse number="34">Ve önünde olandan onlara pay ayırdı; fakat Benyaminin payı obirlerinden her birinin payından beş kat ziyade idi. Ve içtiler, ve onunla beraber hoş vakit geçirdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="44">
				<verse number="1">VE evinin kâhyasına emredip dedi: Bu adamların çuvallarını, kaldırabildikleri kadar yiyecekle doldur, ve her adamın parasını çuvalının ağzına koy.</verse>
				<verse number="2">Ve küçüğün çuvalının ağzına kâsemi, gümüş kâseyi, ve buğdayının parasını koy. Ve Yusufun söylediği söze göre yaptı.</verse>
				<verse number="3">Ve sabah aydınlanınca, adamlar, kendileri ve eşekleri gönderildiler.</verse>
				<verse number="4">Henüz şehirden çıkmışlar, daha uzaklaşmamışlardı; ve Yusuf, evinin kâhyasına dedi: Kalk, o adamların ardınca seğirt; ve onlara yetiştiğin zaman kendilerine de: Niçin iyiliğe karşı kötülükle ödediniz?</verse>
				<verse number="5">Bu, efendimin ondan içtiği, ve hem de onunla fala baktığı kâse değil midir? Yaptığınız işle kötülük ettiniz.</verse>
				<verse number="6">Ve onlara yetişti, ve bu sözleri kendilerine söyledi.</verse>
				<verse number="7">Ve ona dediler: Niçin efendim bu gibi sözler söyliyor? Haşa, kulların böyle bir şey yapmazlar.</verse>
				<verse number="8">İşte, çuvallarımızın ağzında bulmuş olduğumuz parayı Kenân diyarından sana geri getirdik, ve senin efendinin evinden nasıl gümüş veya altın çalmış olalım?</verse>
				<verse number="9">Kullarından kimin yanında bulunursa, o ölsün, ve biz de efendime köle olalım.</verse>
				<verse number="10">Ve dedi: Peki, şimdi sözünüze göre olsun; kimin yanında bulunursa, o bana köle olsun, ve siz suçsuz olursunuz.</verse>
				<verse number="11">Ve acele ettiler, ve her biri kendi çuvalını yere indirdi, ve her biri kendi çuvalını açtı.</verse>
				<verse number="12">Ve aradı, büyükten başlıyıp küçükte bitirdi, ve kâse Benyaminin çuvalında bulundu.</verse>
				<verse number="13">Ve esvaplarını yırttılar, ve her biri eşeğini yükliyip şehre döndüler.</verse>
				<verse number="14">Ve Yahuda kardeşlerile Yusufun evine geldi; ve kendisi daha orada idi, ve onun önünde yere kapandılar.</verse>
				<verse number="15">Ve Yusuf onlara dedi: Yaptığınız bu iş nedir? Bilmediniz mi ki, benim gibi bir adam elbet fala bakabilir?</verse>
				<verse number="16">Ve Yahuda dedi: Efendime ne diyelim? ne söyliyelim? ve kendimizi nasıl suçsuz çıkaralım? Allah kullarının fesadını buldu; işte, hem biz hem kâse elinde bulunan, efendime köleyiz.</verse>
				<verse number="17">Ve dedi: Haşa, ben bunu yapmam; elinde kâse bulunan adam, o bana köle olacak; fakat siz babanıza selâmetle gidin.</verse>
				<verse number="18">Ve Yahuda ona yaklaşıp dedi: Aman efendim, rica ederim, kulun bir söz söylesin de efendim dinlesin; ve kuluna karşı öfken alevlenmesin; çünkü sen de Firavun gibisin.</verse>
				<verse number="19">Efendim kullarına sorup demişti: Sizin babanız yahut kardeşiniz var mı?</verse>
				<verse number="20">Ve efendime demiştik: Bizde kocamış adam, babamız, ve küçük, ihtiyarlık çocuğu var, ve kardeşi öldü, ve anasından yalnız o kaldı; ve babası onu sever.</verse>
				<verse number="21">Ve kullarına demiştin: Kendisini bana indirin, onu gözümle göreyim.</verse>
				<verse number="22">Ve efendime demiştik: Çocuk babasını bırakamaz, çünkü babasını bırakırsa, babası ölür.</verse>
				<verse number="23">Ve kullarına demiştin: Eğer küçük kardeşiniz sizinle inmezse, bir daha yüzümü görmezsiniz.</verse>
				<verse number="24">Ve babam kulunun yanına çıktığımız zaman, vaki oldu ki, efendimin sözlerini ona bildirdik.</verse>
				<verse number="25">Ve babamız dedi: Yine gidin, bize biraz yiyecek satın alın.</verse>
				<verse number="26">Ve dedik: İnemeyiz; eğer küçük kardeşimiz bizimle olursa ineriz; çünkü küçük kardeşimiz bizimle olmazsa, o adamın yüzünü göremeyiz.</verse>
				<verse number="27">Ve babam kulun bize dedi: Bilirsiniz ki, karım bana iki oğul doğurdu;</verse>
				<verse number="28">ve biri yanımdan gitti, ve: Mutlaka parçalandı, dedim; ve şimdiye kadar onu görmedim;</verse>
				<verse number="29">bunu da benden alırsanız, ve ona bir zarar değerse, ak saçımı kederle ölüler diyarına indirirsiniz.</verse>
				<verse number="30">Ve şimdi babam kulunun yanına vardığım zaman, çocuk bizimle beraber olmazsa, onun canı çocuğun canına bağlı olduğundan,</verse>
				<verse number="31">çocuğun bizimle beraber olmadığını görünce, olur ki, ölür, ve kulların babamın ak saçını ölüler diyarına kederle indirirler.</verse>
				<verse number="32">Çünkü kulun babama çocuk için kefil olup dedim: Onu sana getirmezsem, ebediyen babama karşı suçlu olayım.</verse>
				<verse number="33">Ve şimdi rica ederim, çocuğun yerine efendime köle olarak kulun kalsın; ve çocuk kardeşlerile beraber çıksın.</verse>
				<verse number="34">Çünkü çocuk benimle beraber olmazsa, nasıl babama gideyim, ve babama gelecek fenalığı göreyim?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="45">
				<verse number="1">VE Yusuf yanında duranların hepsinin önünde kendini tutamadı; ve bağırdı: Herkesi yanımdan çıkarın. Ve Yusuf kendisini kardeşlerine tanıttığı zaman, yanında hiç kimse yoktu.</verse>
				<verse number="2">Ve yüksek sesle ağladı; ve Mısırlılar işittiler, ve Firavunun evi işitti.</verse>
				<verse number="3">Ve Yusuf kardeşlerine dedi: Ben Yusufum, babam hâlâ yaşıyor mu? Ve kardeşleri kendisine cevap veremediler; çünkü karşısında şaşırdılar.</verse>
				<verse number="4">Ve Yusuf kardeşlerine dedi: Rica ederim, bana yaklaşın. Ve yaklaştılar. Ve dedi: Mısıra sattığınız kardeşiniz Yusuf ben im.</verse>
				<verse number="5">Ve şimdi beni buraya sattığınıza kederlenmeyin, ve size güç gelmesin; çünkü Allah hayatı korumak için beni önünüzden gönderdi.</verse>
				<verse number="6">Çünkü bu iki yıldır memlekette kıtlık var; ve daha beş yıl var ki, onlarda çift sürme ve biçme olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="7">Ve Allah yeryüzünde sizin için bir bakiye saklamak ve sizi büyük kurtuluşla yaşatmak için beni önünüzden gönderdi.</verse>
				<verse number="8">Ve şimdi beni buraya gönderen siz değilsiniz, ancak Allahtır; ve beni Firavuna baba, ve bütün evine efendi, ve bütün Mısır diyarına hükümdar kıldı.</verse>
				<verse number="9">Acele edin, ve babama gidin, ve ona diyin: Oğlun Yusuf böyle diyor: Allah beni bütün Mısır diyarına hükümdar kıldı; yanıma in, durma;</verse>
				<verse number="10">ve Goşen vilâyetinde oturursun, ve sen, ve oğulların, ve oğullarının oğulları, ve sürülerin, ve sığırların, ve senin olan her şey bana yakın olursunuz;</verse>
				<verse number="11">ve seni orada beslerim; çünkü daha beş yıl kıtlık olacaktır; yoksa sen ve evin ve senin olanların hepsi yoksulluk çekersiniz.</verse>
				<verse number="12">Ve işte, gözleriniz ve kardeşim Benyaminin gözleri görüyor ki, size söyliyen benim ağzımdır.</verse>
				<verse number="13">Ve Mısırda olan bütün izzetimi ve bütün gördüğünüzü babama bildirirsiniz; ve acele edip babamı buraya indirirsiniz.</verse>
				<verse number="14">Ve kardeşi Benyaminin boynuna kapanıp ağladı; ve Benyamin onun boynunda ağladı.</verse>
				<verse number="15">Ve bütün kardeşlerini öpüp onların boynunda ağladı; ve ondan sonra kardeşleri kendisile konuştular.</verse>
				<verse number="16">Ve Yusufun kardeşleri geldi diye Firavunun evinde haber işitildi; ve Firavunun gözünde ve kullarının gözlerinde hoş göründü.</verse>
				<verse number="17">Ve Firavun Yusufa dedi: Kardeşlerine söyle: Bunu yapın; hayvanlarınızı yükletin, ve gidip Kenân diyarına varın;</verse>
				<verse number="18">ve babanızı ve evleriniz halkını alıp yanıma gelin; ve size Mısır diyarında iyi olanı vereceğim, ve diyarın yağından yersiniz.</verse>
				<verse number="19">Ve sana emrolundu, bunu yapın; yavrularınız için ve karılarınız için Mısır diyarından kendinize arabalar alın, ve babanızı getirip gelin.</verse>
				<verse number="20">Gözleriniz de eşyanız üzerinde kalmasın, çünkü bütün Mısır diyarının iyi şeyleri sizindir.</verse>
				<verse number="21">Ve İsrailin oğulları böyle yaptılar; ve Yusuf Firavunun emri üzerine onlara arabalar verdi, ve yol için onlara azık verdi.</verse>
				<verse number="22">Hepsine, her birine birer kat yedek esvap verdi; fakat Benyamine üç yüz parça gümüş, ve beş kat yedek esvap verdi.</verse>
				<verse number="23">Ve babasına böylece, yani, Mısırın iyi şeylerile yüklü on eşek, ve babası için yolda buğday ve ekmek ve azık yüklü on dişi eşek gönderdi.</verse>
				<verse number="24">Ve kardeşlerini gönderdi, ve gittiler: ve onlara dedi: Yolda kavga etmeyin.</verse>
				<verse number="25">Ve Mısırdan çıkıp Kenân diyarına babaları Yakuba geldiler.</verse>
				<verse number="26">Ve ona: Yusuf hâlâ yaşıyor, ve o bütün Mısır diyarına hükümdardır, diye bildirdiler. Ve yüreği donuk kaldı, çünkü onlara inanmadı.</verse>
				<verse number="27">Ve Yusufun kendilerine dediği bütün sözleri ona söylediler; ve kendisini taşımak için Yusufun gönderdiği arabaları görünce, babaları Yakubun canı dirildi;</verse>
				<verse number="28">ve İsrail dedi: Yeter; oğlum Yusuf hâlâ yaşıyor; gideyim, ve ben ölmeden evel onu göreyim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="46">
				<verse number="1">VE İsrail kendisine ait olan her şeyle beraber göç etti, ve Beer-şebaya geldi, ve babası İshakın Allahına kurbanlar kesti.</verse>
				<verse number="2">Ve Allah İsraile gece ruyalarında söyliyip dedi: Yakub, Yakub! Ve o dedi: İşte ben.</verse>
				<verse number="3">Ve dedi: Ben Allah, babanın Allahıyım; Mısıra inmekten korkma; çünkü orada seni büyük bir millet edeceğim;</verse>
				<verse number="4">Mısıra ben seninle beraber ineceğim; ve mutlaka seni yine çıkaracağım; ve senin gözlerini Yusufun eli kapıyacaktır.</verse>
				<verse number="5">Ve Yakub Beer-şebadan kalktı; ve İsrailin oğulları babaları Yakubu, ve yavrularını, ve karılarını, onu taşımak için Firavunun göndermiş olduğu arabalarda taşıdılar.</verse>
				<verse number="6">Yakub ve kendisile bütün zürriyeti, davarlarını, ve Kenân diyarında kazanmış oldukları şeyleri alıp Mısıra geldiler;</verse>
				<verse number="7">ve kendisile beraber oğullarını, ve oğullarının oğullarını, ve kendisile beraber kızlarını, ve oğullarının kızlarını ve bütün zürriyetini Mısıra getirdi.</verse>
				<verse number="8">Mısıra gelen İsrailin oğullarının adları şunlardır: Yakub ve oğulları, Yakubun ilk oğlu, Ruben.</verse>
				<verse number="9">Ve Rubenin oğulları: Hanok, ve Pallu, ve Hetsron, ve Karmi.</verse>
				<verse number="10">Ve Şimeonun oğulları: Yemuel, ve Yamin, ve Ohad, ve Yakin, ve Tsohar, ve Kenânlı bir kadının oğlu olan Şaul.</verse>
				<verse number="11">Ve Levinin oğulları: Gerşon, Kohat, ve Merari.</verse>
				<verse number="12">Ve Yahudanın oğulları: Er, ve Onan, ve Şela, ve Perets, ve Zerah; ancak Er ve Onan Kenân diyarında öldüler. Ve Peretsin oğulları: Hetsron ve Hamul idi.</verse>
				<verse number="13">Ve İssakarın oğulları: Tola, ve Puva, ve Yob, ve Şimron.</verse>
				<verse number="14">Ve Zebulunun oğulları: Sered, ve Elon, ve Yahleel.</verse>
				<verse number="15">Bunlar Leanın oğullarıdır, kızı Dina ile onları Paddan-aramda Yakuba doğurdu; oğulları ve kızları bütün canlar otuz üçtü.</verse>
				<verse number="16">Ve Gadın oğulları: Tsifyon, ve Haggi, Şuni, ve Etsbon, Eri, ve Arodi, ve Areli.</verse>
				<verse number="17">Ve Aşerin oğulları: Yimna, ve Yişva, ve Yişvi, ve Beria, ve kızkardeşleri Serah; ve Berianın oğulları: Heber ve Malkiel.</verse>
				<verse number="18">Bunlar Labanın, kızı Leaya verdiği Zilpanın oğullarıdır; ve on altı can olarak bunları Yakuba doğurdu.</verse>
				<verse number="19">Yakubun karısı Rahelin oğulları: Yusuf ve Benyamin.</verse>
				<verse number="20">Ve Mısır diyarında Yusufa Manasse ve Efraim doğdu, onları kendisine On şehri kâhini Poti-feranın kızı Asenat doğurdu.</verse>
				<verse number="21">Ve Benyaminin oğulları: Bela ve Beker, ve Aşbel, Gera, ve Naaman, Ehi, ve Roş, Muppim, ve Huppim, ve Ard.</verse>
				<verse number="22">Bunlar Rahelin Yakuba doğurduğu oğullardır; bütün canlar on dörttü.</verse>
				<verse number="23">Ve Danın oğulları: Huşim.</verse>
				<verse number="24">Ve Naftalinin oğulları: Yahtseel, ve Guni ve Yetser, ve Şillem.</verse>
				<verse number="25">Bunlar Labanın, kızı Rahele verdiği Bilhanın oğullarıdır, ve bunları Yakuba doğurdu; bütün canlar yedi idi.</verse>
				<verse number="26">Bütün canlar, Yakubun oğullarının karılarından başka Yakubun sulbünden çıkan, onunla Mısıra gelen bütün canlar altmış altı idi;</verse>
				<verse number="27">ve kendisine Mısırda doğan Yusufun oğulları iki candır; Yakubun evinin Mısıra gelen bütün canları yetmiş idi.</verse>
				<verse number="28">Ve önünden Goşene yol göstermek üzre Yahudayı kendinden önce Yusufa gönderdi; ve Goşen vilâyetine girdiler.</verse>
				<verse number="29">Ve Yusuf arabasını hazırladı, ve babası İsraili karşılamak için Goşene çıktı; ve ona kendisini takdim etti, ve onun boynuna kapanıp epeyi müddet boynu üzerinde ağladı.</verse>
				<verse number="30">Ve İsrail Yusufa dedi: Senin yüzünü gördükten sonra, şimdi öleyim, çünkü sen hâlâ yaşıyorsun.</verse>
				<verse number="31">Ve Yusuf kardeşlerine ve babasının evine dedi: Çıkıp Firavuna bildireyim, ve ona diyeyim: Kenân diyarında olan kardeşlerim ve babamın evi yanıma geldiler;</verse>
				<verse number="32">ve bu adamlar çobandırlar, çünkü davar sahibidirler; ve kendi sürülerini ve sığırlarını ve kendilerine ait olan bütün şeyleri getirdiler.</verse>
				<verse number="33">Ve olur ki, sizi Firavun çağırır, ve: İşiniz nedir? der;</verse>
				<verse number="34">siz de: Çocukluktan şimdiye kadar hem biz hem babalarımız, kulların, davar adamlarıdır, diyin; ki, Goşen vilâyetinde oturasınız; çünkü Mısırlılar için her çoban mekruhtur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="47">
				<verse number="1">VE Yusuf içeri girdi, ve Firavuna bildirip dedi: Babam ve kardeşlerim, ve sürüleri, ve sığırları, ve onlara ait olan her şey, Kenân diyarından geldiler; ve işte, onlar Goşen vilâyetindedirler.</verse>
				<verse number="2">Ve kardeşleri arasından beş kişi aldı, ve onları Firavunun karşısına çıkardı.</verse>
				<verse number="3">Ve Firavun onun kardeşlerine dedi: İşiniz nedir? Ve Firavuna dediler: Kulların, hem biz ve hem babalarımız çobandırlar.</verse>
				<verse number="4">Ve Firavuna dediler: Memlekete misafir olmak için geldik; çünkü kullarının sürüleri için otlak yoktur; çünkü Kenân diyarında kıtlık ağırdır; ve şimdi rica ederiz, kulların Goşen vilâyetinde otursunlar.</verse>
				<verse number="5">Ve Firavun Yusufa söyliyip dedi: Baban ve kardeşlerin sana geldiler;</verse>
				<verse number="6">Mısır diyarı senin önündedir; babanı ve kardeşlerini memleketin en iyi yerinde oturt; Goşen vilâyetinde otursunlar; ve onlar arasında becerikli adamlar olduğunu biliyorsan, onları benim davarlarım üzerine reis koy.</verse>
				<verse number="7">Ve Yusuf babası Yakubu içeri getirdi, ve kendisini Firavunun karşısında durdurdu; ve Yakub Firavuna hayırdua etti.</verse>
				<verse number="8">Ve Firavun Yakuba dedi: Ömrünün yıllarının sayısı kaçtır?</verse>
				<verse number="9">Ve Yakub Firavuna dedi: Gurbet yıllarımın sayısı yüz otuz yıldır; ömrümün yıllarının sayısı az ve kötü oldu, ve babalarımın gurbetlerinin günlerinde ömürlerinin yıllarının sayısına varmadı.</verse>
				<verse number="10">Ve Yakub Firavuna hayırdua etti, ve Firavunun yanından çıktı.</verse>
				<verse number="11">Ve Yusuf babasını ve kardeşlerini yerleştirdi, ve Firavunun emreylediği gibi Mısır diyarında, memleketin en iyi yerinde, Ramses civarında onlara mülk verdi.</verse>
				<verse number="12">Ve Yusuf babasını ve kardeşlerini ve babasının bütün evini ailelerine göre ekmekle besledi.</verse>
				<verse number="13">Ve bütün memlekette ekmek yoktu; çünkü kıtlık çok ağırdı, ve kıtlık yüzünden Mısır diyarı ve Kenân diyarı zebun oldular.</verse>
				<verse number="14">Ve Yusuf, satın aldıkları buğdaya bedel Mısır diyarında ve Kenân diyarında bulunan bütün parayı topladı; ve Yusuf parayı Firavunun evine getirdi.</verse>
				<verse number="15">Ve Mısır diyarında, ve Kenân diyarında para tükenince, bütün Mısırlılar Yusufa geldiler, ve dediler: Bize ekmek ver; niçin senin karşında ölelim? çünkü para bitti.</verse>
				<verse number="16">Ve Yusuf dedi: Davarlarınızı verin, eğer para bitti ise, davarlarınıza bedel veririm.</verse>
				<verse number="17">Ve davarlarını Yusufa getirdiler; ve Yusuf atlara bedel, ve koyun sürülerine bedel, ve sığır sürülerine bedel, ve eşeklere bedel onlara ekmek verdi; ve bütün davarlara bedel o sene onları ekmekle besledi.</verse>
				<verse number="18">Ve o yıl sona erince ikinci yılda ona geldiler, ve kendisine dediler: Efendimden gizlemiyeceğiz ki, para tükendi; ve davar sürüleri efendimindir; bedenlerimiz ve toprağımızdan başka efendimin önünde bir şey kalmadı;</verse>
				<verse number="19">hem biz, hem toprağımız senin gözlerinin önünde niçin ölelim? bizi ve toprağımızı ekmekle satın al, ve biz ve toprağımız Firavuna köle olalım; ve tohum ver, ve yaşıyalım, ve ölmiyelim, ve toprak çöl olmasın.</verse>
				<verse number="20">Böylece Yusuf Mısırın bütün toprağını Firavuna satın aldı; çünkü Mısırlılar, her biri kendi tarlasını sattı, çünkü kıtlık onları sıkıştırıyordu; ve toprak Firavunun oldu.</verse>
				<verse number="21">Kavma gelince, Mısır hududunun bir ucundan obir ucuna kadar onları şehirlere geçirdi.</verse>
				<verse number="22">Ancak kâhinlerin toprağını satın almadı; çünkü kâhinlere Firavun tarafından tayin vardı, ve Firavunun onlara verdiği tayini yerlerdi; bunun için topraklarını satmadılar.</verse>
				<verse number="23">Ve Yusuf kavma dedi: İşte, bugün sizi ve toprağınızı Firavuna satın aldım; işte, size tohum, ve toprağı ekeceksiniz.</verse>
				<verse number="24">Ve mahsul vaktinde beşte birini Firavuna vereceksiniz, ve dört kısmı tarla tohumu için, ve yiyeceğiniz için, ve evinizde olanlar için, ve yavrularınıza yiyecek olarak sizin olacaktır.</verse>
				<verse number="25">Ve dediler: Hayatımızı kurtardın; efendimin gözünde lûtuf bulalım, ve Firavuna köle oluruz.</verse>
				<verse number="26">Ve Yusuf bunu Mısır toprağı üzerine kanun yaptı; bugüne kadar beşte biri Firavunundur; ancak yalnız kâhinlerin toprağı Firavunun olmadı.</verse>
				<verse number="27">Ve İsrail Mısır diyarında, Goşen vilâyetinde oturdu; ve orada mülk sahibi oldular, ve semereli olup ziyadesile çoğaldılar.</verse>
				<verse number="28">Ve Yakub Mısır diyarında on yedi yıl yaşadı; ve Yakubun günleri, ömrünün yılları yüz kırk yedi yıl oldu.</verse>
				<verse number="29">Ve İsrailin öleceği günler yaklaştığı zaman, oğlu Yusufu çağırdı, ve ona dedi: Eğer şimdi senin gözünde lûtuf buldumsa, rica ederim, elini uyluğumun altına koy, ve bana lûtuf ve hakikat göster; rica ederim, beni Mısırda gömme;</verse>
				<verse number="30">fakat ne vakit atalarımla beraber uykuya varırsam, beni Mısırdan kaldırırsın, ve beni onların kabristanına gömersin. Ve dedi: Dediğin gibi yaparım.</verse>
				<verse number="31">Ve dedi: Bana yemin et; ve ona yemin etti. Ve İsrail yatağının başı ucunda secde kıldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="48">
				<verse number="1">VE bu şeylerden sonra vaki oldu ki, Yusufa denildi: İşte, baban hastadır; ve iki oğlunu, Manasseyi ve Efraimi kendisile beraber aldı.</verse>
				<verse number="2">Ve Yakuba bildirilip denildi: İşte, oğlun Yusuf sana geliyor; ve İsrail kendisini topladı, ve yatağı üzerine oturdu.</verse>
				<verse number="3">Ve Yakub Yusufa dedi: Kadîr olan Allah Luzda, Kenân diyarında, bana göründü, ve beni mubarek kıldı,</verse>
				<verse number="4">ve bana dedi: İşte, ben seni semereli kılacağım, ve seni çoğaltacağım, ve seni kavmlar cümhuru edeceğim, ve senden sonra bu diyarı senin zürriyetine ebedî mülk olarak vereceğim.</verse>
				<verse number="5">Ve şimdi, ben senin yanına Mısıra gelmeden evel, Mısır diyarında sana doğan iki oğlun benimdir; Efraim ve Manasse, Ruben ve Şimeon gibi benim olacaklardır.</verse>
				<verse number="6">Ve onlardan sonra sana doğan çocukların senin olacaklardır; miraslarında kardeşlerinin adına göre çağırılacaklardır.</verse>
				<verse number="7">Ve ben Paddandan geldiğim zaman, Kenân diyarında, yolda, Efrata daha biraz mesafe kalmışken, Rahel yanımda öldü; ve onu orada, Efrat yolunda gömdüm (o Beyt-lehemdir).</verse>
				<verse number="8">Ve İsrail Yusufun oğullarını görüp dedi: Bunlar kimdir?</verse>
				<verse number="9">Ve Yusuf babasına dedi: Allahın burada bana verdiği oğullarımdır. Ve dedi: Rica ederim, onları bana getir, ve onları mubarek kılayım.</verse>
				<verse number="10">Ve İsrailin gözleri ihtiyarlıktan zayıflamıştı, göremiyordu. Ve onları kendisine yaklaştırdı; ve onları öpüp kucakladı.</verse>
				<verse number="11">Ve İsrail Yusufa dedi: Senin yüzünü görmeği düşünmemiştim; ve işte, Allah bana senin zürriyetini de gösterdi.</verse>
				<verse number="12">Ve Yusuf onları dizleri arasından çıkardı; ve yere kapandı.</verse>
				<verse number="13">Ve Yusuf Efraimi sağ eline İsrailin sol eline doğru ve Manasseyi sol eline İsrailin sağ eline doğru ikisini aldı, ve ona yaklaştırdı.</verse>
				<verse number="14">İsrail sağ elini uzatıp küçüğü olan Efraimin başı üzerine, ve sol elini Manassenin başı üzerine koydu; ve ellerini kasten değiştirdi, çünkü Manasse ilk doğandı.</verse>
				<verse number="15">Ve Yusufu mubarek kılıp dedi: Babalarım İbrahim ve İshakın önünden yürüdükleri Allah, bugüne kadar bütün ömrümde beni güden Allah,</verse>
				<verse number="16">beni her kötülükten kurtaran melek, çocukları mubarek kılsın; ve onların üzerine benim adım, ve babalarım İbrahim ve İshakın adı çağırılsın; ve yeryüzünde ziyadesile çoğalsınlar.</verse>
				<verse number="17">Ve Yusuf babasının sağ elini Efraimin başı üzerine koyduğunu gördü, ve gözünde kötü göründü; ve babasının elini Efraimin başı üzerinden Manassenin başı üzerine değiştirmek için kaldırdı.</verse>
				<verse number="18">Ve Yusuf babasına dedi: Baba, öyle değil, çünkü bu ilk doğandır; sağ elini onun başı üzerine koy.</verse>
				<verse number="19">Ve babası koymak istemedi ve dedi: Bilirim, oğlum, bilirim; o da bir kavm olacak, o da büyük olacak; fakat küçük kardeşi kendisinden daha büyük olacak ve onun zürriyeti milletler cümhuru olacak.</verse>
				<verse number="20">Ve o günde onları mubarek kılıp dedi: Allah seni Efraim gibi ve Manasse gibi etsin, diyerek İsrail sende hayır dua edecektir. Ve Efraimi Manasseden evel koydu.</verse>
				<verse number="21">Ve İsrail Yusufa dedi: İşte, ben ölüyorum, fakat Allah sizinle olacaktır, ve yine sizi babalarınızın diyarına getirecektir.</verse>
				<verse number="22">Ve ben sana kardeşlerinden ziyade bir hisse verdim, onu Amorînin elinden kılıcımla ve yayımla aldım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="49">
				<verse number="1">VE Yakub oğullarını çağırıp dedi: Toplanın, ve son günlerde başınıza gelecek şeyi size diyeyim.</verse>
				<verse number="2">Ey Yakubun oğulları, toplanın, ve işitin; Ve babanız İsraili dinleyin.</verse>
				<verse number="3">Ruben benim ilkim, kudretim, kuvvetimin başlangıcı; İtibarda birinci ve kuvvette birinci sensin.</verse>
				<verse number="4">Sular gibi oynak olan, sen birinci olmıyacaksın; Çünkü sen babanın yatağına çıktın; O zaman onu murdar ettin; o benim yatağıma çıktı.</verse>
				<verse number="5">Şimeon ve Levi kardeştirler; Zorbalık silâhları onların kılıçlarıdır.</verse>
				<verse number="6">Ey canım, sen onların meclislerine girme; Ey izzetim, sen onların cemiyetlerile birleşme; Çünkü onlar öfkelerinde adam öldürdüler; Ve kızgınlıklarında sığırlar topal ettiler.</verse>
				<verse number="7">Onların öfkesi lânetli olsun, çünkü o vahşi idi; Onların gazabı lânetli olsun, zira gaddardı; Onları Yakubda böleceğim; Ve onları İsrailde dağıtacağım.</verse>
				<verse number="8">Yahuda, kardeşlerin seni övecekler; Elin senin düşmanlarının boynunda olacaktır; Babanın oğulları senin önünde secde edeceklerdir;</verse>
				<verse number="9">Yahuda bir aslan yavrusudur; Ey oğlum, sen şikârından çıktın; O yere çöktü, aslan gibi, dişi aslan gibi yattı; Kim onu kaldırabilir?</verse>
				<verse number="10">Şilo gelinciye kadar, Saltanat asası Yahudadan, Hükümdarlık asası da ayaklarının arasından gitmiyecektir; Ve milletlerin itaati ona olacaktır.</verse>
				<verse number="11">Sıpasını asmaya, Ve eşeğinin yavrusunu seçme bir asmaya bağlıyarak, Esvaplarını şarapta, Ve kaftanını üzümlerin kanında yıkadı;</verse>
				<verse number="12">Onun gözleri şarapla kızıl, Ve dişleri sütle ak olacaktır.</verse>
				<verse number="13">Zebulun deniz kıyısında oturacaktır; Ve o, gemilere liman olacak; Onun hududu Sayda yanında olacaktır.</verse>
				<verse number="14">İssakar, koyun ağılları arasında yatan, Kuvvetli eşektir;</verse>
				<verse number="15">Ve iyi olan bir dinlenme yeri, Ve hoşa giden bir memleket gördü; Ve yük taşımak için omuzunu iğdi, Ve iş altında bir hizmetçi oldu.</verse>
				<verse number="16">Dan, İsrail sıptlarından biri olarak, Kavmına hükmedecektir.</verse>
				<verse number="17">Dan, yolda bir yılan, Yolda bir engerek olacaktır, Bir engerek ki, atın topuklarını ısırır, Ve onun atlısı arkası üstü düşer.</verse>
				<verse number="18">Ben senin kurtarışını bekledim, ya RAB.</verse>
				<verse number="19">Gad, bir çete onun üzerine salacaktır; Fakat kendisi onların topukları üzerine salacaktır.</verse>
				<verse number="20">Aşerden çıkan ekmek semiz olacaktır, Ve kırallara mahsus lezzetli yiyecekleri hasıl edecektir.</verse>
				<verse number="21">Naftali salıverilmiş geyiktir; Güzel sözler söyler.</verse>
				<verse number="22">Yusuf meyvalı bir dal, Kaynak başında meyvalı bir daldır; Onun filizleri duvarın üzerinden aşar.</verse>
				<verse number="23">Okçular onu hırpaladılar, Ona ok attılar, ve kendisine eza ettiler;</verse>
				<verse number="24">Fakat onun yayı kuvvetli kaldı, Ve onun elleri ve bazuları, Yakubun Kadîrinin ellerile, (İsrailin çobanı ve taşı oradandır),</verse>
				<verse number="25">Ve sana yardım edecek olan, Babanın Allahı ile, Ve Kadîr ile kuvvetlendirildi; O ki, yukarıdan göklerin bereketlerile, Aşağıda yatan deryanın bereketlerile, Meme ve rahim bereketlerile seni mubarek kılacaktır.</verse>
				<verse number="26">Senin babanın hayır duaları, Ebedî tepelerin en uzak hududuna kadar, Atalarımın hayır dualarından yüce oldu; Onlar Yusufun başı üzerinde, Ve kardeşlerinin arasında reis olanın başının tepesi üzerinde olacaklar.</verse>
				<verse number="27">Benyamin yırtıcı bir kurttur; Sabahlayın avı yutar, Ve akşamlayın ganimeti paylaşır.</verse>
				<verse number="28">Bunların hepsi İsrailin on iki sıptlarıdır; ve babalarının onlara söylediği budur, ve onları mubarek kıldı; her birini kendi bereketine göre olmak üzre onları mubarek kıldı.</verse>
				<verse number="29">Ve onlara emredip kendilerine dedi: Ben kavmıma katılmak üzreyim; beni babalarımla beraber Hittî Efronun tarlasında olan mağaraya, Kenân diyarında Mamre karşısında,</verse>
				<verse number="30">Makpela tarlasında olan, İbrahimin kabir için mülk olarak Hittî Efrondan satın aldığı mağaraya gömün.</verse>
				<verse number="31">İbrahim ve karısı Sarayı orada gömdüler; İshak ve karısı Rebekayı orada gömdüler: ve ben Leayı orada gömdüm.</verse>
				<verse number="32">Tarla ve içindeki mağara Het oğullarından satın alınmıştı.</verse>
				<verse number="33">Ve Yakub oğullarına emretmeği bitirince, ayaklarını yatağın içine topladı, ve son soluğu verdi, ve kavmına katıldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="50">
				<verse number="1">VE Yusuf babasının yüzü üzerine kapandı, ve onun üzerinde ağladı, ve onu öptü.</verse>
				<verse number="2">Ve Yusuf babasını mumya etmelerini hekim kullarına emretti; ve hekimler İsraili mumya ettiler.</verse>
				<verse number="3">Ve onun için kırk gün doldu; çünkü mumya etmenin günleri böylece dolar; ve Mısırlılar yetmiş gün ona ağladılar.</verse>
				<verse number="4">Ve onun ağlaması günleri geçince, Yusuf Firavunun evine söyliyip dedi: Eğer şimdi gözünüzde lûtuf buldumsa, Firavuna söyliyip diyin:</verse>
				<verse number="5">Babam: İşte, ben ölüyorum; beni Kenân diyarında kendim için kazdığım kabre, oraya gömeceksin, diyerek bana yemin ettirdi. Bunun için rica ederim, şimdi çıkayım, babamı gömeyim ve döneyim.</verse>
				<verse number="6">Ve Firavun dedi: Çık, ve sana yemin ettirdiği gibi babanı göm.</verse>
				<verse number="7">Ve Yusuf babasını gömmek için çıktı; ve Firavunun bütün kulları, evinin ihtiyarları, ve Mısır diyarının bütün ihtiyarları,</verse>
				<verse number="8">ve Yusufun bütün ev halkı, ve kardeşleri, ve babasının ev halkı kendisile beraber çıktılar; yalnız çocuklarını ve koyunlarını ve sığırlarını Goşen vilâyetinde bıraktılar.</verse>
				<verse number="9">Ve arabalar ve atlılar da kendisile beraber çıktılar; ve gayet büyük bir alay oldu.</verse>
				<verse number="10">Ve Erdenin öte tarafında olan Atad harmanına geldiler, ve orada çok büyük ve ağır dövünme ile dövündüler; ve babası için yedi gün yas tuttu.</verse>
				<verse number="11">Ve memleketin ahalisi, Kenânlılar, Atad harmanındaki yası görünce, dediler: Bu Mısırlılar için hüzünlü bir yastır; bundan dolayı Erden ötesinde olan o yere Abel-mitsraim denildi.</verse>
				<verse number="12">Ve onun oğulları onlara emretmiş olduğu gibi kendisine yaptılar;</verse>
				<verse number="13">ve oğulları onu Kenân diyarına götürdüler, ve onu Mamre karşısında Makpela tarlasının mağarasında gömdüler; o mağarayı tarla ile beraber İbrahim kabir için mülk olarak Hittî Efrondan satın almıştı.</verse>
				<verse number="14">Ve Yusuf, kendisi, ve kardeşleri, ve babasını gömmek için kendisile beraber çıkanların hepsi, babasını gömdükten sonra Mısıra döndüler.</verse>
				<verse number="15">Ve Yusufun kardeşleri babalarının öldüğünü görünce, dediler: Belki Yusuf bize kin tutar, ve bizim ona yaptığımız bütün kötülüğün karşılığını yapar.</verse>
				<verse number="16">Ve Yusufa haber gönderip dediler: Baban ölümünden evel: Yusufa böylece söyliyeceksiniz diye emretti:</verse>
				<verse number="17">Şimdi rica ederim, kardeşlerinin günahını ve suçlarını bağışla, çünkü sana kötülük ettiler. Ve şimdi, rica ederiz, babanın Allahının kullarının günahını bağışla. Ve onlar kendisine söyledikleri zaman, Yusuf ağladı.</verse>
				<verse number="18">Ve kardeşleri de gidip onun önünde yere kapandılar; ve dediler: İşte, biz senin kullarınız.</verse>
				<verse number="19">Ve Yusuf onlara dedi: Korkmayın, çünkü ben Allahın yerinde miyim?</verse>
				<verse number="20">Ve siz bana karşı kötülük düşündünüz; fakat Allah onu bugün olduğu gibi yapsın diye, çok kavm yaşatmak için iyilik olarak düşündü.</verse>
				<verse number="21">Ve şimdi korkmayın; ben sizi ve çocuklarınızı besliyeceğim. Ve onları teselli edip yüreklerine hitap etti.</verse>
				<verse number="22">Ve Yusuf, kendisi, ve babasının evi Mısırda oturdular; ve Yusuf yüz on yıl yaşadı.</verse>
				<verse number="23">Ve Yusuf Efraimin üçüncü göbek oğullarını gördü; ve Manassenin oğlu Makirin çocukları Yusufun dizleri üzerinde doğdular.</verse>
				<verse number="24">Ve Yusuf kardeşlerine dedi: Ben ölüyorum; fakat Allah mutlaka sizi arıyacaktır, ve bu diyardan sizi İbrahime ve İshaka ve Yakuba yemin ettiği diyara çıkaracaktır.</verse>
				<verse number="25">Ve Yusuf: Allah sizi mutlaka arıyacaktır, ve kemiklerimi buradan çıkaracaksınız, diyerek İsrailin oğullarına yemin ettirdi.</verse>
				<verse number="26">Ve Yusuf yüz on yaşında öldü; ve onu mumya edip Mısırda bir tabuta koydular.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="2">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">VE Mısıra gelen İsrail oğullarının adları şunlardır (her adam ve ev halkı Yakubla beraber geldi):</verse>
				<verse number="2">Ruben, Şimeon, Levi, ve Yahuda,</verse>
				<verse number="3">İssakar, Zebulun, ve Benyamin,</verse>
				<verse number="4">Dan ve Naftali, Gad ve Aşer.</verse>
				<verse number="5">Ve Yakubun sulbünden çıkan bütün canlar yetmiş candı; ve zaten Yusuf Mısırda idi.</verse>
				<verse number="6">Ve Yusuf, ve bütün kardeşleri, ve bütün o nesil öldü.</verse>
				<verse number="7">Ve İsrailin oğulları semereli oldular, ve türeyip çoğaldılar, ve ziyadesile kuvvetlendiler; ve memleket onlarla doldu.</verse>
				<verse number="8">Ve Mısır üzerine Yusufu bilmiyen yeni bir kıral çıktı.</verse>
				<verse number="9">Ve kavmına dedi: İşte, İsrail oğullarının kavmı bizden çok ve kuvvetlidir;</verse>
				<verse number="10">gelin, onlara karşı akıllıca davranalım, yoksa çoğalacaklar, ve olur ki, cenk vuku bulunca, onlar da düşmanlarımızla birleşirler, ve bize karşı cenkedip memleketten çıkarlar.</verse>
				<verse number="11">Ve onlara yüklerile eziyet etsinler diye üzerlerine angarya memurları koydular. Ve Firavun için Pitom ve Raamses ambar şehirlerini yaptılar.</verse>
				<verse number="12">Fakat onlara ne kadar eziyet ettilerse o kadar çoğaldılar, ve o kadar yayıldılar. Ve İsrail oğulları yüzünden korkuya düştüler.</verse>
				<verse number="13">Ve Mısırlılar İsrail oğullarını şiddetle işlettiler;</verse>
				<verse number="14">ve şiddetle işlettikleri bütün işlerinde, tarlada her çeşit işte, harçta ve kerpiçte, ağır işle hayatlarını acı ettiler.</verse>
				<verse number="15">Ve Mısır kıralı, birinin adı Şifra ve obirinin adı Pua olan İbranî ebelere söyledi;</verse>
				<verse number="16">ve dedi: İbranî kadınları için ebelik hizmetini yaptığınız, ve onları doğurma iskemlesi üzerinde gördüğünüz zaman, eğer bir erkek çocuksa, onu öldüreceksiniz; fakat eğer kız ise, o yaşıyacaktır.</verse>
				<verse number="17">Fakat ebeler Allahtan korkarlardı, ve Mısır kıralının kendilerine emrettiğine göre yapmadılar, ve erkek çocukları sağ bıraktılar.</verse>
				<verse number="18">Ve Mısır kıralı ebeleri çağırıp onlara dedi: Niçin bu şeyi yaptınız, ve erkek çocukları sağ bıraktınız?</verse>
				<verse number="19">Ve ebeler Firavuna dediler: Çünkü İbranî kadınları Mısırlı kadınlar gibi değildirler; çünkü onlar canlıdırlar, ve ebe onların yanına gelmeden evel doğuruyorlar.</verse>
				<verse number="20">Ve Allah ebelere iyilik etti; ve kavm çoğaldı ve ziyadesile kuvvetlendiler.</verse>
				<verse number="21">Ve vaki oldu ki, ebeler Allahtan korktuklarından, onları ev bark sahibi etti.</verse>
				<verse number="22">Ve Firavun bütün kavmına emredip dedi: Her doğan erkek çocuğu ırmağa atacaksınız; ve her kızı sağ bırakacaksınız.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE Levi evinden bir adam gitti, ve bir Levi kızını aldı.</verse>
				<verse number="2">Ve kadın gebe kalıp bir erkek çocuk doğurdu; ve onun güzel olduğunu gördü, ve üç ay onu gizledi.</verse>
				<verse number="3">Ve onu artık gizliyemiyince, onun için sazdan bir sepet alıp harç ve ziftle sıvadı; ve içine çocuğu koyup ırmağın kenarında sazlığın içine bıraktı.</verse>
				<verse number="4">Ve kızkardeşi ona ne olacağını bilmek için uzakta duruyordu.</verse>
				<verse number="5">Ve Firavunun kızı yıkanmak için ırmağa indi; ve onun kızları ırmağın kenarında yürüyorlardı; ve sazlık arasında sepeti görüp onu getirmek için cariyesini gönderdi.</verse>
				<verse number="6">Ve onu açıp çocuğu gördü; ve işte, çocuk ağlıyordu. Ve ona acıyıp dedi: Bu İbranîlerin çocuklarından biridir.</verse>
				<verse number="7">Ve kızkardeşi Firavunun kızına dedi: Senin için İbranî kadınlarından gidip emzikli bir kadın çağırayım mı? ve senin için çocuğu emzirir.</verse>
				<verse number="8">Ve Firavunun kızı ona: Git, dedi: Ve kız gidip çocuğun anasını çağırdı.</verse>
				<verse number="9">Ve Firavunun kızı ona dedi: Bu çocuğu al, ve onu benim için emzir, ve ben senin ücretini veririm. Ve kadın çocuğu aldı, ve onu emzirdi.</verse>
				<verse number="10">Ve çocuk büyüdü, ve onu Firavunun kızına getirdi, ve onun oğlu oldu. Ve onun adını Musa koyup dedi: Çünkü onu sulardan çıkardım.</verse>
				<verse number="11">Ve o günlerde vaki oldu ki, Musa büyüyünce, kardeşlerine çıktı, ve onların yüklerini gördü; ve bir Mısırlının kardeşlerinden bir İbranîye vurmakta olduğunu gördü;</verse>
				<verse number="12">ve etrafına bakınıp kimse olmadığını görünce, Mısırlıyı vurup onu kumda gizledi.</verse>
				<verse number="13">Ve ertesi gün çıktı, ve işte, iki İbranî birbirile kavga ediyorlardı; kötülük edene dedi: Niçin arkadaşına vuruyorsun?</verse>
				<verse number="14">Ve dedi: Kim seni üzerimize reis ve hâkim koydu? Mısırlıyı öldürdüğün gibi, beni de öldürmek fikrinde misin? Ve Musa korkup dedi: Gerçekten o iş bilindi.</verse>
				<verse number="15">Ve Firavun bu işi işitince, Musayı öldürmek için aradı. Fakat Musa Firavunun yüzünden kaçtı, ve Midyan diyarında kaldı, ve bir kuyunun başında oturdu.</verse>
				<verse number="16">Ve Midyan kâhininin yedi kızı vardı; ve gelip su çektiler, ve babalarının sürüsünü suvarmak için tekneleri doldurdular.</verse>
				<verse number="17">Ve çobanlar gelip onları kovdular; fakat Musa kalktı, ve onlara yardım edip sürülerini suvardı.</verse>
				<verse number="18">Ve babaları Reuele geldikleri zaman, o dedi: Nasıl oldu da, bugün çabuk geldiniz?</verse>
				<verse number="19">Ve dediler: Mısırlı bir adam bizi çobanların elinden kurtardı, ve bizim için de su çekip sürüyü suvardı.</verse>
				<verse number="20">Ve kızlarına dedi: Ve o nerede? bu adamı niçin bıraktınız? onu çağırın da ekmek yesin.</verse>
				<verse number="21">Ve Musa o adamla oturmağa razı oldu; o da kızı Tsipporayı Musaya verdi.</verse>
				<verse number="22">Ve bir oğul doğurdu, ve Musa onun adını Gerşom koydu; çünkü: Yabancı diyarda garip oldum, dedi.</verse>
				<verse number="23">Ve vaki oldu ki, o çok günler geçerken, Mısır kıralı öldü; ve İsrail oğulları kölelik sebebile inlediler, ve feryat ettiler, ve kölelik sebebinden onların figanı Allaha çıktı.</verse>
				<verse number="24">Ve Allah onların iniltilerini işitti, ve Allah İbrahimle, İshakla ve Yakubla olan ahdini hatırladı.</verse>
				<verse number="25">Ve Allah İsrail oğullarını gördü, ve Allaha malûm oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE Musa, kaynatası Midyan kâhini Yetronun sürüsünü güdüyordu; ve sürüyü çölün arkasına götürdü, ve Allahın dağına, Horebe geldi.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBİN meleği bir çalı ortasında ateş alevinde ona göründü; ve gördü, ve işte, çalı ateşle yanıyor, ve çalı tükenmiyordu.</verse>
				<verse number="3">Ve Musa dedi: Şimdi döneyim, ve bu büyük manzarayı göreyim, çalı niçin yanıp tükenmiyor.</verse>
				<verse number="4">Ve görmek için döndüğünü RAB görünce, Allah ona çalının ortasından çağırıp dedi: Musa, Musa! Ve o: İşte ben, dedi.</verse>
				<verse number="5">Ve dedi: Buraya yaklaşma; çarıklarını ayaklarından çıkar, çünkü üzerinde durduğun yer mukaddes topraktır.</verse>
				<verse number="6">Ve dedi: Ben babanın Allahı, İbrahimin Allahı, İshakın Allahı, ve Yakubun Allahıyım. Ve Musa yüzünü örttü; çünkü Allaha bakmağa korkuyordu.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB dedi: Gerçekten Mısırda olan kavmımın sıkıntısını gördüm, ve angarya memurlarının yüzünden onların feryadını işittim; çünkü onların acılarını bilirim;</verse>
				<verse number="8">ve onları Mısırlıların elinden kurtarmak için, ve onları o diyardan iyi ve geniş bir diyara, süt ve bal akan diyara, Kenânlı, ve Hittî, ve Amorî, ve Perizzî, ve Hivî, ve Yebusîlerin yerine çıkarmak için indim.</verse>
				<verse number="9">Ve şimdi, işte, İsrail oğullarının feryadı bana erişti; ve hem de Mısırlıların onlara ettikleri cefayı gördüm.</verse>
				<verse number="10">Ve şimdi gel, ve benim kavmımı, İsrail oğullarını, Mısırdan çıkarmak için seni Firavuna göndereyim.</verse>
				<verse number="11">Ve Musa Allaha dedi: Ben kimim ki, Firavuna gideyim, ve İsrail oğullarını Mısırdan çıkarayım?</verse>
				<verse number="12">Ve dedi: Gerçekten ben seninle olacağım; ve benim seni gönderdiğime senin için işaret şu olacak: Sen kavmı Mısırdan çıkardığın zaman, bu dağ üzerinde Allaha ibadet edeceksiniz.</verse>
				<verse number="13">Ve Musa Allaha dedi: İşte, ben İsrail oğullarına geldiğim zaman, onlara: Atalarınızın Allahı beni size gönderdi, dersem, ve onlar bana: Onun ismi nedir? derlerse, onlara ne diyeyim?</verse>
				<verse number="14">Ve Allah Musaya dedi: Ben, BEN OLANIM; ve dedi: İsrail oğullarına böyle diyeceksin: Beni size BEN'İM gönderdi</verse>
				<verse number="15">Ve yine Allah Musaya dedi: İsrail oğullarına böyle diyeceksin: Atalarınızın Allahı, İbrahimin Allahı, İshakın Allahı, Yakubun Allahı Yehova beni size gönderdi; ebediyen ismim bu, ve devirden devre anılmam budur.</verse>
				<verse number="16">Git, ve İsrail ihtiyarlarını topla, ve onlara de: Atalarınızın Allahı, İbrahimin, İshakın ve Yakubun Allahı Yehova bana göründü, ve dedi: Gerçekten sizi ziyaret ettim, ve Mısırda size yapılanı gördüm;</verse>
				<verse number="17">ve dedim: Sizi Mısırın sıkıntısından, Kenânlı, ve Hittî, ve Amorî, ve Perizzî, ve Hivî, ve Yebusîlerin diyarına, süt ve bal akan diyara, çıkaracağım.</verse>
				<verse number="18">Ve senin sözünü dinliyecekler; ve sen ve İsrail ihtiyarları Mısır kıralına geleceksiniz, ve ona diyeceksiniz: İbranîlerin Allahı Yehova bize rast geldi; ve şimdi rica ederiz, çölde üç günlük yol gidelim, ta ki, Allahımız Yehovaya kurban keselim.</verse>
				<verse number="19">Ve ben bilirim ki, Mısır kıralı kuvvetli bir el ile olsa bile, gitmek için size izin vermiyecektir.</verse>
				<verse number="20">Ve elimi uzatacağım ve Mısırı, içinde yapacağım bütün hârikalarımla vuracağım; ve sizi ondan sonra salıverecektir.</verse>
				<verse number="21">Ve Mısırlıların gözlerinde bu kavma lûtuf vereceğim; ve vaki olacak ki, gittiğiniz zaman, eli boş gitmiyeceksiniz;</verse>
				<verse number="22">fakat her kadın komşusundan, ve evinde olan misafirden gümüş şeyler, ve altın şeyler, ve esvaplar istiyecek; ve oğullarınızı ve kızlarınızı onlarla süsliyeceksiniz; ve Mısırlıları soyacaksınız.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE Musa cevap verip dedi: Fakat, işte, bana inanmıyacaklar, ve sözümü dinlemiyecekler; çünkü: RAB sana görünmedi, diyecekler.</verse>
				<verse number="2">Ve RAB ona dedi: Bu senin elindeki nedir? Ve dedi: Değnek.</verse>
				<verse number="3">Ve dedi: Onu yere at. Ve onu yere attı, ve yılan oldu; ve Musa onun önünden kaçtı.</verse>
				<verse number="4">Ve RAB Musaya dedi: Elini uzat, ve onun kuyruğundan tut (ve elini uzatıp onu tuttu, ve elinde değnek oldu);</verse>
				<verse number="5">ta ki, ataların Allahı, İbrahimin Allahı, İshakın Allahı, ve Yakubun Allahı RABBİN sana göründüğüne inansınlar.</verse>
				<verse number="6">Ve yine RAB ona dedi: Şimdi elini koynuna koy. Ve elini koynuna koydu; ve onu çıkardığı zaman, işte, eli kar gibi cüzamlı idi.</verse>
				<verse number="7">Ve dedi: Elini yine koynuna koy. (Ve elini yine koynuna koydu; ve onu koynundan çıkardığı zaman, işte, yine kendi teni gibi oldu).</verse>
				<verse number="8">Ve vaki olacak ki, eğer sana inanmazlarsa, ve evelki alâmetin sözünü dinlemezlerse, sonraki alâmetin sözüne inanacaklardır.</verse>
				<verse number="9">Ve vaki olacak ki, bu iki alâmete de inanmazlarsa, ve senin sözünü dinlemezlerse, ırmağın suyundan alıp karaya dökeceksin; ve ırmaktan aldığın su karada kan olacaktır.</verse>
				<verse number="10">Ve Musa RABBE dedi: Aman, ya RAB, ben ne dün ne evelki gün, ne de kuluna söylediğin vakitten beri, söz adamı değilim; çünkü ben ağzı ağır, ve dili ağır adamım.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB ona dedi: İnsan ağzını kim yaptı? insanı dilsiz yahut sağır, yahut görür, yahut görmez yapan kimdir? ben RAB değil miyim?</verse>
				<verse number="12">Ve şimdi git, ve ben senin ağzınla beraber olacağım, ve söyliyeceğin şeyi sana öğreteceğim.</verse>
				<verse number="13">Ve dedi: Aman, ya RAB, niyaz ederim, göndereceğin adamın elile gönder.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB Musaya karşı öfkelenip dedi: Senin kardeşin Levili Harun yok mu? bilirim ki, o iyi söyler. Hem de, işte, o seni karşılamak için çıkıyor; ve seni gördüğü zaman, yüreği sevinecektir.</verse>
				<verse number="15">Ve kendisine söyliyeceksin, ve sözleri onun ağzına koyacaksın; ve ben senin ağzınla ve onun ağzı ile beraber olacağım, ve yapacağınız şeyi size öğreteceğim.</verse>
				<verse number="16">Ve o senin için kavma söyliyecek; ve vaki olacak ki, o senin için ağız olacak, ve sen onun için Allah gibi olacaksın.</verse>
				<verse number="17">Ve alâmetleri onunla yapacağın bu değneği eline alacaksın.</verse>
				<verse number="18">Ve Musa gitti, ve kaynatası Yetronun yanına dönüp ona dedi: Rica ederim, gideyim, ve Mısırda olan kardeşlerimin yanına döneyim, ve onlar daha hayatta mıdırlar göreyim. Ve Yetro Musaya: Selâmetle git, dedi.</verse>
				<verse number="19">Ve Midyanda RAB Musaya dedi: Git, Mısıra dön; çünkü senin canını arıyan adamların hepsi öldüler.</verse>
				<verse number="20">Ve Musa karısını ve oğullarını aldı, ve onları eşeği üzerine bindirdi, ve Mısır diyarına döndü; ve Musa Allahın değneğini elinde götürdü.</verse>
				<verse number="21">Ve RAB Musaya dedi: Dönüp Mısıra gittiğin zaman, senin eline verdiğim bütün hârikaları Firavunun önünde yapmağa dikkat et; fakat ben onun yüreğini sertleştireceğim, ve kavmı salıvermiyecek.</verse>
				<verse number="22">Ve Firavuna diyeceksin: RAB şöyle diyor: İsrail, oğlum, ilkimdir;</verse>
				<verse number="23">ve sana dedim: Oğlumu salıver ki, bana ibadet etsin; ve onu göndermek istemedin; işte, ben senin oğlunu, senin ilkini öldüreceğim.</verse>
				<verse number="24">Ve yolda konakta vaki oldu ki, RAB ona rast geldi, ve onu öldürmek istedi.</verse>
				<verse number="25">Ve Tsippora keskin bir taş alıp oğlunun gulfesini kesti, ve onun ayaklarının dibine attı; ve dedi: Gerçekten sen bana kan güveyisin.</verse>
				<verse number="26">Ve RAB onu bıraktı. O zaman kadın dedi: Sünnet sebebile kan güveyisin.</verse>
				<verse number="27">Ve RAB Haruna dedi: Musayı karşılamak için çöle git. Ve gidip Allahın dağında ona rast geldi, ve onu öptü.</verse>
				<verse number="28">Ve Musa RABBİN kendisile gönderdiği bütün sözlerini, ve kendisine emretmiş olduğu bütün alâmetleri Haruna bildirdi.</verse>
				<verse number="29">Ve Musa ve Harun gidip İsrail oğullarının bütün ihtiyarlarını topladılar;</verse>
				<verse number="30">ve Harun RABBİN Musaya söylemiş olduğu bütün sözleri söyledi, ve kavmın gözleri önünde alâmetleri yaptı.</verse>
				<verse number="31">Ve kavm inandı; ve RABBİN İsrail oğullarını ziyaret ettiğini, ve onların sıkıntısını görmüş olduğunu işittikleri zaman, başlarını iğip secde kıldılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE sonra Musa ile Harun gelip Firavuna dediler: İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: Kavmımı salıver ki, çölde bana bayram etsinler.</verse>
				<verse number="2">Ve Firavun dedi: Yehova kimdir ki, İsraili salıvermek için onun sözünü dinliyeyim? Yehovayı tanımam, ve İsraili de salıvermem.</verse>
				<verse number="3">Ve dediler: İbranîlerin Allahı bize rast geldi; rica ederiz, çölde üç günlük yol gidelim, ve bizi veba ile, yahut kılıçla vurmasın diye, Allahımız RABBE kurban keselim.</verse>
				<verse number="4">Ve Mısır kıralı onlara dedi: Ey Musa ve Harun, niçin kavmı işlerinden alıkoyuyorsunuz? yüklerinize gidin.</verse>
				<verse number="5">Ve Firavun dedi: İşte, şimdi diyarın kavmı çoktur, ve onları işlerinden alıkoyuyorsunuz.</verse>
				<verse number="6">Ve Firavun o gün kavmın angaryacılarına, ve onların memurlarına emredip dedi:</verse>
				<verse number="7">Kerpiç yapmak için şimdiye kadar olduğu gibi, artık kavma saman vermiyeceksiniz; onlar gitsinler ve kendilerine saman toplasınlar.</verse>
				<verse number="8">Ve şimdiye kadar yapmakta oldukları kerpiçlerin sayısını onların üzerine koyacaksınız; ondan eksiltmiyeceksiniz, çünkü onlar tembeldirler; onun için: Gidelim, Allahımıza kurban keselim, diye bağırıyorlar.</verse>
				<verse number="9">Adamlar üzerine daha ağır iş konulsun, ta ki, o işte çalışsınlar; ve yalan sözleri dinlemesinler.</verse>
				<verse number="10">Ve kavmın angaryacıları ve onların memurları çıktılar, ve kavma söyliyip dediler: Firavun böyle diyor: Ben size saman vermiyeceğim.</verse>
				<verse number="11">Siz gidin, bulduğunuz yerden kendiniz için saman alın; çünkü işlerinizden bir şey eksiltilmiyecektir.</verse>
				<verse number="12">Ve kavm saman için anız toplamak üzre bütün Mısır diyarına dağıldı.</verse>
				<verse number="13">Ve angaryacılar: Saman olduğu vakit gibi, işinizi, gündelik vazifelerinizi, bitirin, diyerek onları sıkıştırıyorlardı.</verse>
				<verse number="14">Firavunun angaryacıları tarafından üzerlerine tayin olunan İsrail oğullarının memurları: Niçin dün ve bugün kerpiç yapmakta vazifenizi bitirmediniz? diye dövüldüler.</verse>
				<verse number="15">Ve İsrail oğullarının memurları geldiler, ve Firavuna feryat edip dediler: Niçin kullarına böyle yapıyorsun?</verse>
				<verse number="16">Kullarına saman verilmiyor, ve bize: Kerpiç yapın, diyorlar; ve işte, kulların dövülüyor; ve suç senin kavmınındır.</verse>
				<verse number="17">Ve dedi: Siz tembelsiniz, tembel; onun için: Gidelim, Rabbe kurban keselim, diyorsunuz.</verse>
				<verse number="18">Ve şimdi gidin, çalışın, ve saman da verilmiyecektir, fakat kerpiçlerin sayısını vereceksiniz.</verse>
				<verse number="19">Ve İsrail oğullarının memurları: Kerpiçlerinizden, gündelik vazifenizden, bir şey eksiltmiyeceksiniz, denildiği zaman, kendilerinin fena halde olduklarını gördüler.</verse>
				<verse number="20">Ve onlar Firavunun yanından çıktıkları zaman, yolda durmakta olan Musa ile Haruna rast geldiler;</verse>
				<verse number="21">ve onlara dediler: RAB sizi görsün, ve hükmetsin; çünkü bizi öldürmek üzre onların eline bir kılıç vermek için Firavunun ve kullarının gözlerinde bizi mekruh ettiniz.</verse>
				<verse number="22">Ve Musa RABBE dönüp dedi: Ya RAB, niçin bu kavma kötü muamele ettin? niçin beni gönderdin?</verse>
				<verse number="23">Çünkü senin isminle Firavuna söylemek için geldiğim zamandan beri, bu kavma fena muamele etti; ve sen kendi kavmını asla kurtarmadın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE RAB Musaya dedi: Firavuna yapacağımı şimdi göreceksin; çünkü kudretli el ile onları salıverecek, ve kudretli el ile onları kendi memleketinden kovacak.</verse>
				<verse number="2">Ve Allah Musaya söyliyip ona dedi: Ben RAB'İM</verse>
				<verse number="3">ve İbrahime, İshaka ve Yakuba, Kadîr olan Allah olarak göründüm; fakat onlara Yehova ismimle malûm olmadım.</verse>
				<verse number="4">Ve Kenân diyarını, onda garip oldukları gurbet diyarlarını, onlara vermek için kendilerile de ahdettim.</verse>
				<verse number="5">Ve Mısırlıların esirlikte tutmakta oldukları İsrail oğullarının iniltisini de işittim; ve ahdimi hatırladım.</verse>
				<verse number="6">Bunun için İsrail oğullarına söyle: Ben RAB'İM, ve sizi Mısırlıların yükleri altından çıkaracağım, ve sizi onların esirliğinden kurtaracağım, ve sizi uzanmış bazu ile ve büyük hükümlerle azat edeceğim;</verse>
				<verse number="7">ve sizi kendim için bir kavm olarak alacağım, ve size Allah olacağım; ve sizi Mısırlıların yükleri altından çıkaran Allahınız RAB ben olduğumu bileceksiniz.</verse>
				<verse number="8">Ve onu İbrahime, İshaka, ve Yakuba vermek için yemin ettiğim diyara sizi getireceğim; ve onu size miras olarak vereceğim; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="9">Ve Musa İsrail oğullarına böyle söyledi; fakat can sıkıntısı ve ağır esirlik sebebile Musayı dinlemediler.</verse>
				<verse number="10">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="11">Mısır kıralı Firavunun yanına gir, ve İsrail oğullarını memleketinden salıversin, diye söyle.</verse>
				<verse number="12">Ve Musa RABBİN önünde söyliyip dedi: İşte, İsrail oğulları beni dinlemediler; ve Firavun beni nasıl dinliyecek? ve dudakları sünnetsiz bir adamım.</verse>
				<verse number="13">Ve RAB Musaya ve Haruna söyledi, ve İsrail oğullarını Mısır diyarından çıkarmak üzre İsrail oğulları ve Mısır kıralı Firavun için onlara emir verdi.</verse>
				<verse number="14">Onların atalar evlerinin reisleri şunlardır: İsrailin ilki Rubenin oğulları: Hanok, ve Pallu, Hetsron, ve Karmi; Rubenin kabileleri bunlardır.</verse>
				<verse number="15">Ve Şimeonun oğulları: Yemuel, ve Yamin, ve Ohad, ve Yakin, ve Tsohar, ve Kenânlı bir kadının oğlu olan Şaul; Şimeonun kabileleri bunlardır.</verse>
				<verse number="16">Levi oğullarının adları doğuşlarına göre, şunlardır: Gerşon, ve Kohat, ve Merari; ve Levinin hayatının yılları yüz otuz yedi yıl idi.</verse>
				<verse number="17">Gerşonun oğulları, kabilelerine göre: Libni ve Şimeidir.</verse>
				<verse number="18">Ve Kohatın oğulları: Amram, ve Yitshar, ve Hebron, ve Uzziel; ve Kohatın hayatının yılları yüz otuz üç yıl idi.</verse>
				<verse number="19">Ve Merarinin oğulları: Mahli ve Muşidir. Doğuşlarına göre, Levinin kabileleri bunlardır.</verse>
				<verse number="20">Ve Amram kendisine babasının kız kardeşi Yokebedi karı olarak aldı; ve ona Harunu ve Musayı doğurdu; ve Amramın hayatının yılları yüz otuz yedi yıl idi.</verse>
				<verse number="21">Ve Yitsharın oğulları: Korah, ve Nefeg, ve Zikridir.</verse>
				<verse number="22">Ve Uzzielin oğulları: Mişael, ve Eltsafan, ve Sitridir.</verse>
				<verse number="23">Ve Harun kendisine Naşonun kızkardeşi Amminadabın kızı Elişebayı karı olarak aldı; ve ona Nadabı ve Abihuyu, Eleazarı ve İtamarı doğurdu.</verse>
				<verse number="24">Ve Korahın oğulları: Assir, ve Elkana, ve Abiasaf; Korahîlerin kabileleri bunlardır.</verse>
				<verse number="25">Ve Harunun oğlu Eleazar kendisine karı olarak Putielin kızlarından birini aldı; ve ona Finehası doğurdu. Kabilelerine göre Levililerin babalarının reisleri bunlardır.</verse>
				<verse number="26">İsrail oğullarını ordularına göre Mısır diyarından çıkarın, diye RABBİN kendilerine söylediği Harun ve Musa bunlardır.</verse>
				<verse number="27">İsrail oğullarını Mısırdan çıkarmak için Mısır kıralı Firavuna söyliyenler bunlardır; o Musa ve Harun bunlardır.</verse>
				<verse number="28">Ve vaki oldu ki, Mısır diyarında RABBİN Musaya söylediği günde, RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="29">Ben RAB'İM, bütün sana söylediğim şeyleri Mısır kıralı Firavuna söyle.</verse>
				<verse number="30">Ve Musa RABBİN önünde dedi: İşte ben dudakları sünnetsiz bir adamım, ve Firavun beni nasıl dinliyecek?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE RAB Musaya dedi: Bak seni Firavuna Allah gibi yaptım; ve kardeşin Harun senin peygamberin olacak.</verse>
				<verse number="2">Sana emrettiğim bütün şeyleri sen söyliyeceksin; ve kardeşin Harun Firavuna söyliyecek, ta ki, İsrail oğullarını memleketinden salıversin.</verse>
				<verse number="3">Ve ben Firavunun yüreğini katılaştıracağım, ve alâmetlerimi ve hârikalarımı Mısır diyarında çoğaltacağım.</verse>
				<verse number="4">Fakat Firavun sizi dinlemiyecek, ve elimi Mısırın üzerine koyacağım, ve ordularımı, kavmım İsrail oğullarını, Mısır diyarından büyük hükümlerle çıkaracağım.</verse>
				<verse number="5">Ve Mısırın üzerine elimi uzattığım, ve İsrail oğullarını onların ortasından çıkardığım zaman, Mısırlılar bilecekler ki, RAB ben im.</verse>
				<verse number="6">Ve Musa ile Harun öyle yaptılar; RABBİN kendilerine emrettiği gibi, öyle yaptılar.</verse>
				<verse number="7">Ve Firavuna söyledikleri zaman Musa seksen yaşında, ve Harun seksen üç yaşında idi.</verse>
				<verse number="8">Ve RAB Musaya ve Haruna söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="9">Firavun: Kendiniz için bir hârika gösterin, diye size söyliyeceği zaman, Haruna diyeceksin: Kendi değneğini al, ve yılan olsun diye, Firavunun önüne at.</verse>
				<verse number="10">Ve Musa ile Harun Firavunun yanına girdiler, ve RABBİN emrettiği gibi öyle yaptılar; ve Harun değneğini Firavunun önüne ve kullarının önünde yere attı, ve yılan oldu.</verse>
				<verse number="11">Ve Firavun da hikmetli adamları, ve afsuncuları çağırdı; ve Mısırın sihirbazları, onlar da büyülerile öyle yaptılar.</verse>
				<verse number="12">Ve her biri kendi değneğini attı, ve yılan oldular; ve Harunun değneği onların değneklerini yuttu.</verse>
				<verse number="13">Ve RABBİN söylediği gibi Firavunun yüreği katılaştı, ve onları dinlemedi.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB Musaya dedi: Firavunun yüreği inatçıdır, kavmı salıvermek istemiyor.</verse>
				<verse number="15">Sabahlayın Firavuna git; işte, o suya çıkıyor; ve onu karşılamak için ırmağın kenarında duracaksın; ve yılana değişilen değneği kendi eline alacaksın.</verse>
				<verse number="16">Ve ona diyeceksin: Çölde bana ibadet etmeleri için kavmımı salıver, diye İbranîlerin Allahı RAB beni sana gönderdi; ve işte, şimdiye kadar dinlemedin.</verse>
				<verse number="17">RAB böyle diyor: Bununla bileceksin ki, ben RAB'İM. İşte, ben elimde olan değnekle ırmakta olan sulara vuracağım, ve kana dönecekler.</verse>
				<verse number="18">Ve ırmakta olan balıklar ölecekler, ve ırmak kokacak; ve Mısırlılar ırmaktan su içmekten tiksinecekler.</verse>
				<verse number="19">Ve RAB Musaya dedi: Haruna söyle: Değneğini al, ve elini Mısırın suları üzerine, ırmakları üzerine, kanalları üzerine, havuzları üzerine, ve bütün su birikintileri üzerine uzat da kan olsunlar; ve bütün Mısır diyarında gerek ağaç kaplarda, gerek taş kaplarda kan olacak.</verse>
				<verse number="20">Ve Musa ile Harun RABBİN emrettiği gibi böyle yaptılar; ve Firavunun gözü önünde, ve kullarının gözleri önünde değneğini kaldırdı, ve ırmakta olan sulara vurdu; ve ırmakta olan bütün sular kana döndüler.</verse>
				<verse number="21">Ve ırmakta olan balıklar öldüler; ve ırmak koktu, ve Mısırlılar ırmaktan su içemediler; ve bütün Mısır diyarında kan vardı.</verse>
				<verse number="22">Ve Mısır sihirbazları büyülerile böyle yaptılar; ve RABBİN söylediği gibi Firavunun yüreği katılaştı, ve onları dinlemedi.</verse>
				<verse number="23">Ve Firavun dönüp evine girdi, ve buna bile ehemmiyet vermedi.</verse>
				<verse number="24">Ve bütün Mısırlılar içecek su için ırmağın etrafını kazdılar; çünkü ırmağın suyundan içemiyorlardı.</verse>
				<verse number="25">Ve RAB ırmağı vurduktan sonra yedi gün doldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE RAB Musaya dedi: Firavunun yanına gir, ve ona de: RAB şöyle diyor: Kavmımı salıver ki, bana ibadet etsinler.</verse>
				<verse number="2">Ve eğer sen salıvermek istemezsen, işte, ben senin bütün sınırlarını kurbağalarla vuracağım,</verse>
				<verse number="3">ve ırmak kurbağalarla kaynıyacak, ve çıkacaklar, ve senin evine, ve senin yatak odana, ve yatağının üzerine, ve kullarının evlerine ve kavmına ve fırınlarına ve hamur teknelerine girecekler;</verse>
				<verse number="4">ve senin üzerine, ve kavmının üzerine, ve bütün kullarının üzerine kurbağalar çıkacaklar.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB Musaya dedi: Haruna de: Elini değneğinle ırmaklar üzerine, kanallar üzerine, ve havuzlar üzerine uzat, ve Mısır diyarı üzerine kurbağalar çıkart.</verse>
				<verse number="6">Ve Harun elini Mısırın suları üzerine uzattı, ve kurbağalar çıkıp Mısır diyarını kapladılar.</verse>
				<verse number="7">Ve sihirbazlar büyülerile böyle yaptılar, ve kurbağaları Mısır diyarı üzerine çıkarttılar.</verse>
				<verse number="8">Ve Firavun Musayı ve Harunu çağırıp dedi: RABBE yalvarın ki, kurbağaları benden ve kavmımdan kaldırsın; ve kavmı RABBE kurban kessinler diye salıvereceğim.</verse>
				<verse number="9">Ve Musa Firavuna dedi: Sen buyur; kurbağalar senden ve evlerinden kesilsinler, yalnız ırmakta kalsınlar diye senin için, ve kulların için, ve kavmın için ne zaman yalvarayım?</verse>
				<verse number="10">Ve o: Yarın, dedi. Ve dedi: Senin sözüne göre olsun, ta ki, Allahımız RAB gibi yoktur bilesin.</verse>
				<verse number="11">Ve kurbağalar senden, ve evlerinden, ve senin kullarından, ve kavmından kalkacaklar; yalnız ırmakta kalacaklar.</verse>
				<verse number="12">Ve Musa ile Harun Firavunun yanından çıktılar; ve Musa, Firavunun üzerine getirmiş olduğu kurbağalardan dolayı RABBE feryat etti.</verse>
				<verse number="13">RAB da Musanın sözüne göre yaptı, ve kurbağalar evlerde, avlularda, ve tarlalarda öldüler.</verse>
				<verse number="14">Ve onları yığın yığın topladılar; ve memleket koktu.</verse>
				<verse number="15">Fakat Firavun ara verildiğini görüp RABBİN söylediği gibi yüreğini katılaştırdı, ve onları dinlemedi.</verse>
				<verse number="16">Ve RAB Musaya dedi: Haruna de: Değneğini uzat ve yerin tozuna vur, ta ki, bütün Mısır diyarında tatarcık olsun.</verse>
				<verse number="17">Ve böyle yaptılar; ve Harun elini değneğile uzattı, ve yerin tozuna vurdu, insanda ve hayvanda tatarcıklar vardı; ve bütün Mısır diyarında yerin bütün tozu tatarcık oldu.</verse>
				<verse number="18">Ve sihirbazlar tatarcıklar çıkarmak için büyülerile böyle yaptılar, fakat yapamadılar; ve insanda ve hayvanda tatarcık vardı.</verse>
				<verse number="19">Ve sihirbazlar Firavuna dediler: Bu Allahın parmağıdır; fakat RABBİN söylediği gibi Firavunun yüreği katılaştı, ve onları dinlemedi.</verse>
				<verse number="20">Ve RAB Musaya dedi: Sabahlayın erken kalk, ve Firavunun önünde dur; işte, o suya çıkıyor, ve ona de: RAB şöyle diyor: Kavmımı salıver ki, bana ibadet etsinler.</verse>
				<verse number="21">Yoksa, kavmımı salıvermezsen, işte, ben senin üzerine, ve kullarının üzerine, ve kavmının üzerine, ve senin evlerinin içine at sinekleri göndereceğim; ve Mısırlıların evleri, ve üzerinde bulundukları toprak da at sineklerile dolu olacak.</verse>
				<verse number="22">Ve o günde kavmımın içinde oturdukları Goşen diyarını, orada at sinekleri olmasın diye, ayıracağım; ta ki, dünyanın ortasında RAB ben olduğumu bilesin.</verse>
				<verse number="23">Ve senin kavmın ile benim kavmım arasına fark koyacağım; yarın bu alâmet olacaktır.</verse>
				<verse number="24">Ve RAB böyle yaptı, ve Firavunun evine, ve kullarının evlerine, pek çok at sineği geldi; ve at sinekleri yüzünden bütün Mısır diyarında memleket harap oldu.</verse>
				<verse number="25">Ve Firavun Musayı ve Harunu çağırıp dedi: Gidin, Allahınıza memlekette kurban kesin.</verse>
				<verse number="26">Ve Musa dedi: Böyle yapmak münasip değil; çünkü Mısırlıların mekruh saydıklarını Allahımıza kurban keseceğiz; işte, Mısırlıların mekruh saydıklarını onların gözleri önünde kurban kesersek bizi taşlamazlar mı?</verse>
				<verse number="27">Çölde üç gün yol gideceğiz, ve Allahımız RABBE, bize emredeceği gibi kurban keseceğiz.</verse>
				<verse number="28">Ve Firavun dedi: Ben sizi salıveririm, ve çölde Allahınız RABBE kurban kesersiniz; yalnız çok uzağa gitmiyeceksiniz; benim için yalvarın.</verse>
				<verse number="29">Ve Musa dedi: İşte, ben senin yanından çıkıyorum, ve Firavundan, ve kendi kullarından, ve kendi kavmından, at sineklerini yarın kaldırsın diye RABBE yalvaracağım; yalnız Firavun RABBE kurban kesmek için kavmı salıvermemekle bir daha hile ile davranmasın.</verse>
				<verse number="30">Ve Musa Firavunun yanından çıktı, ve RABBE yalvardı.</verse>
				<verse number="31">Ve RAB Musanın sözüne göre yaptı; ve Firavundan, ve kullarından, ve kavmından at sineklerini kaldırdı; bir tane kalmadı.</verse>
				<verse number="32">Ve bu kere de Firavun yüreğini katılaştırdı, ve kavmı salıvermedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE RAB Musaya dedi: Firavunun yanına gir, ve ona söyle: İbranîlerin Allahı RAB şöyle diyor: Kavmımı salıver ki, bana ibadet etsinler.</verse>
				<verse number="2">Yoksa eğer sen onları salıvermek istemezsen, ve onları daha tutarsan,</verse>
				<verse number="3">işte, RABBİN eli kırda olan hayvanların üzerinde, atların üzerinde, eşeklerin üzerinde, develerin üzerinde, sığırların üzerinde, ve koyunların üzerinde olacak; çok ağır kırgın olacak.</verse>
				<verse number="4">Ve RAB İsrailin hayvanları ile Mısırlıların hayvanları arasında fark koyacak; ve İsrail oğullarına ait olanların hepsinden bir şey ölmiyecektir.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB muayyen vakit tayin edip dedi: RAB memlekette bu şeyi yarın yapacaktır.</verse>
				<verse number="6">Ve RAB bu şeyi ertesi gün yaptı; ve Mısırlıların bütün hayvanları öldüler; fakat İsrail oğullarının hayvanlarından bir tane ölmedi.</verse>
				<verse number="7">Ve Firavun adam gönderdi, ve işte, İsrail hayvanlarından bir tane bile ölmemişti. Fakat Firavunun yüreği inatçı idi, ve kavmı salıvermedi.</verse>
				<verse number="8">Ve RAB Musa ile Haruna dedi: Yanınıza avuçlarınızın dolusu ocak külü alın, ve Musa Firavunun gözü önünde göke doğru saçsın.</verse>
				<verse number="9">Ve bütün Mısır diyarı üzerinde ince bir toz olacak, ve bütün Mısır diyarında insan ve hayvan üzerinde irin çıkaran çıban olacak.</verse>
				<verse number="10">Ve ocak külü alıp Firavunun önünde durdular; ve Musa onu göke doğru saçtı, ve insanda ve hayvanda irin çıkaran çıban oldu.</verse>
				<verse number="11">Ve sihirbazlar çıbandan dolayı Musanın önünde duramadılar; çünkü sihirbazlarda ve bütün Mısırlılarda çıbanlar vardı.</verse>
				<verse number="12">Ve RAB Firavunun yüreğini katılaştırdı; ve RABBİN Musaya söylediği gibi onları dinlemedi.</verse>
				<verse number="13">Ve RAB Musaya dedi: Sabahlayın erken kalk, ve Firavunun önünde durup ona de: İbranîlerin Allahı RAB şöyle diyor: Kavmımı salıver ki, bana ibadet etsinler.</verse>
				<verse number="14">Çünkü bütün dünyada benim gibisi olmadığını bilesin diye bu defa senin yüreğine ve kullarına ve kavmına bütün belâlarımı göndereceğim.</verse>
				<verse number="15">Çünkü şimdi elimi uzatmış olsa idim, ve seni ve kavmını veba ile vurmuş olsa idim, sen de yerden kesilmiş olurdun;</verse>
				<verse number="16">fakat gerçekten bunun için, ismim bütün dünyada ilân olunsun diye sende kudretimi göstermek için, seni durdurdum.</verse>
				<verse number="17">Kavmımı salıvermemek için onlara karşı hâlâ kendini yükseltiyor musun?</verse>
				<verse number="18">İşte, ben yarın bu vakte doğru, kurulduğu günden şimdiye kadar Mısırda onun gibisi olmamış, çok ağır dolu yağdıracağım.</verse>
				<verse number="19">Ve şimdi hayvanlarını, ve kırda sana ait olan her şeyi kaçır; çünkü kırda bulunan bütün insanlar ve hayvanlar eve getirilmezlerse, onların üzerine dolu inecek, ve öleceklerdir.</verse>
				<verse number="20">Firavunun kulları arasında RABBİN sözünden korkan, kullarını ve hayvanlarını evlere kaçırdı;</verse>
				<verse number="21">ve RABBİN sözüne ehemmiyet vermiyen, kullarını ve hayvanlarını tarlada bıraktı.</verse>
				<verse number="22">Ve RAB Musaya dedi: Elini göke doğru uzat, bütün Mısır diyarında insan üzerine, ve hayvan üzerine, Mısır diyarında olan kırın bütün otu üzerine dolu yağsın.</verse>
				<verse number="23">Ve Musa değneğini göke doğru uzattı; ve RAB gök gürlemeleri ve dolu gönderdi, ve ateş yere indi, ve RAB Mısır diyarı üzerine dolu yağdırdı.</verse>
				<verse number="24">Böylece çok ağır dolu vardı, ve doluya ateş karışmıştı, bir millet olduğu vakitten beri bütün Mısır diyarında onun gibisi olmamıştı.</verse>
				<verse number="25">Ve dolu bütün Mısır diyarında insandan hayvana kadar bütün kırda olan her şeyi vurdu; ve kırın bütün otunu vurdu, ve kırda olan her ağacı kırdı.</verse>
				<verse number="26">Ancak İsrail oğullarının bulunduğu Goşen diyarında dolu olmadı.</verse>
				<verse number="27">Ve Firavun gönderip Musayı ve Harunu çağırdı, ve onlara dedi: Bu defa suç ettim; RAB âdildir, ve ben ve kavmım kötüyüz.</verse>
				<verse number="28">RABBE yalvarın; bu kuvvetli gök gürlemeleri ve dolu yeter; ve sizi salıvereceğim, ve artık durmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="29">Ve Musa ona dedi: Şehirden çıkınca, ellerimi RABBE uzatacağım; dünya RABBİN olduğunu bilesin diye bu gök gürlemeleri duracak, ve artık dolu yağmıyacaktır.</verse>
				<verse number="30">Fakat sana ve senin kullarına gelince, RAB Allahtan daha korkmıyacağınızı bilirim.</verse>
				<verse number="31">Ve keten ile arpa vuruldular; çünkü arpa başaklanmış ve keten çiçeklenmişti.</verse>
				<verse number="32">Fakat buğday ve çavdar vurulmadılar; çünkü onlar bitmemişlerdi.</verse>
				<verse number="33">Ve Musa Firavunun yanından, şehirden çıktı, ve ellerini RABBE uzattı; ve gök gürlemeleri ve dolu durdu, ve yağmur yere dökülmedi.</verse>
				<verse number="34">Ve Firavun yağmurun ve dolu ile gök gürlemelerinin durduğunu görünce yine suç etti, ve kendisi ve kulları yüreklerini katılaştırdılar.</verse>
				<verse number="35">Ve Firavunun yüreği katılaştı, ve RABBİN Musa vasıtası ile söylediği gibi İsrail oğullarını salıvermedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE RAB Musaya dedi: Firavunun yanına gir; çünkü ben onun yüreğini ve kullarının yüreğini katılaştırdım; ta ki, benim bu alâmetlerimi onların arasında göstereyim,</verse>
				<verse number="2">sen de oğluna ve oğlunun oğluna Mısırda işlediğim şeyleri, ve onların arasında yaptığım alâmetlerimi hikâye edesin; ve RAB ben olduğumu bilesiniz.</verse>
				<verse number="3">Ve Musa ile Harun Firavunun yanına girip ona dediler: İbranîlerin Allahı RAB şöyle diyor: Ne vakte kadar önümde alçalmak istemiyeceksin? Kavmımı salıver, ta ki, bana ibadet etsinler.</verse>
				<verse number="4">Yoksa, eğer kavmımı salıvermek istemezsen, işte, senin hududuna ben yarın çekirgeler getireceğim;</verse>
				<verse number="5">ve yeryüzünü örtecekler, ve yeri görmek mümkün olmıyacak; ve doludan size arta kalmış olanı yiyecekler, ve sizin için kırda bitmiş olan bütün ağaçları yiyecekler;</verse>
				<verse number="6">ve senin evlerin, ve bütün kullarının evleri ve bütün Mısırlıların evleri dolacaklar; senin babaların, ve babalarının babaları, yeryüzünde oldukları günden bugüne kadar böylesini görmemişlerdir. Ve dönüp Firavunun yanından çıktı.</verse>
				<verse number="7">Ve Firavunun kulları kendisine dediler: Ne vakte kadar bu adam bize tuzak olacak? adamları salıver de Allahları RABBE ibadet etsinler; Mısırın harap olduğunu daha bilmiyor musun?</verse>
				<verse number="8">Ve Musa ile Harun tekrar Firavunun yanına getirildiler; ve onlara dedi: Gidin, Allahınız RABBE ibadet edin; fakat gidecek olanlar kimlerdir?</verse>
				<verse number="9">Ve Musa dedi: Gençlerimiz ile ve kocamış olanlarımızla gideceğiz; oğullarımız ve kızlarımızla, koyunlarımız ve sığırlarımızla gideceğiz; çünkü RAB bayramını yapacağız.</verse>
				<verse number="10">Ve onlara dedi: Eğer sizi ve çocuklarınızı salıverirsem, o zaman RAB yardımcınız olsun! Bakın; çünkü niyetiniz kötüdür.</verse>
				<verse number="11">Böyle olmaz; şimdi siz erkekler gidip RABBE ibadet edin; çünkü istediğiniz budur. Ve onlar Firavunun yanından kovuldular.</verse>
				<verse number="12">Ve RAB Musaya dedi: Çekirge için Mısır diyarı üzerine elini uzat, ta ki, Mısır diyarı üzerine çıksınlar, ve memleketin bütün otunu, dolunun bıraktığı her şeyi yesinler.</verse>
				<verse number="13">Ve Musa değneğini Mısır diyarı üzerine uzattı, ve bütün o gün ve bütün gece RAB memlekete şark yeli getirdi; ve sabah olunca şark yeli de çekirgeleri getirdi.</verse>
				<verse number="14">Ve bütün Mısır diyarı üzerine çekirge çıktı, ve Mısırın bütün hududuna kondu; gayet çok idiler; ondan evel böyle çekirge, bunun gibisi olmamıştı, ondan sonra da böylesi olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="15">Ve bütün yeryüzünü örttüler, ve memleket karardı; ve yerin bütün otunu, ve ağaçların doludan kalmış olan bütün meyvalarını yediler; ve bütün Mısır diyarında kırın ağacında, ve otunda, hiç bir yeşillik kalmadı.</verse>
				<verse number="16">Ve Firavun Musayı ve Harunu çağırmakta acele edip dedi: Allahınız RABBE karşı ve size karşı suç ettim.</verse>
				<verse number="17">Şimdi rica ederim, ancak bu kerelik suçumu bağışla, yalnız bu ölümü üzerimden kaldırması için Allahınız RABBE yalvarın.</verse>
				<verse number="18">Ve Firavunun yanından çıkıp RABBE yalvardı.</verse>
				<verse number="19">Ve RAB çok kuvvetli garp yelini döndürdü, o çekirgeleri kaldırıp Kızıl Denize sürdü; Mısırın bütün hududunda bir çekirge kalmadı.</verse>
				<verse number="20">Fakat RAB Firavunun yüreğini katılaştırdı, ve İsrail oğullarını salıvermedi.</verse>
				<verse number="21">Ve RAB Musaya dedi: Mısır diyarı üzerinde bir karanlık, el ile dokunulabilir bir karanlık olsun diye elini göke doğru uzat.</verse>
				<verse number="22">Ve Musa elini göke doğru uzattı; ve bütün Mısır diyarında üç gün koyu karanlık oldu;</verse>
				<verse number="23">birbirini görmediler, ve kimse üç gün yerinden kalkmadı; fakat meskenlerinde bütün İsrail oğullarına aydınlık vardı.</verse>
				<verse number="24">Ve Firavun Musayı çağırıp dedi: Gidin, RABBE ibadet edin; yalnız koyunlarınız ve sığırlarınız kalsın; ev halkınız da sizinle beraber gitsin.</verse>
				<verse number="25">Ve Musa dedi: Sen elimize kurbanlar ve yakılacak takdimeler de vermelisin, ta ki, Allahımız RABBE kurban keselim.</verse>
				<verse number="26">Ve hayvanlarımız bizimle beraber gidecekler; bir tırnak bile bırakılmıyacak; çünkü Allahımız RABBE ibadet etmek için onlardan almalıyız; ve oraya varmadan RABBE ne ile ibadet edeceğimizi bilmeyiz.</verse>
				<verse number="27">Fakat RAB Firavunun yüreğini katılaştırdı, ve onları salıvermek istemedi.</verse>
				<verse number="28">Ve Firavun ona dedi: Başımdan git, kendini sakın, bir daha yüzümü görme; çünkü yüzümü gördüğün günde öleceksin.</verse>
				<verse number="29">Ve Musa dedi: İyi söyledin; artık bir daha senin yüzünü görmiyeceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE RAB Musaya dedi: Artık Firavunun üzerine, ve Mısırın üzerine bir belâ daha getireceğim; ondan sonra sizi buradan salıverecektir; sizi salıverdiği zaman, mutlaka sizi buradan tamamen kovacaktır.</verse>
				<verse number="2">Şimdi kavmın kulaklarına söyle, ve her adam kendi komşusundan, ve her kadın kendi komşusundan, gümüş şeyler ve altın şeyler istesin.</verse>
				<verse number="3">Ve RAB Mısırlıların gözlerinde kavma lûtuf verdi. Musa da Mısır diyarında, Firavunun kullarının gözünde, ve kavmın gözünde çok büyük adamdı.</verse>
				<verse number="4">Ve Musa dedi: RAB şöyle söyliyor: Gece yarısı sularında ben Mısırın ortasına çıkacağım;</verse>
				<verse number="5">ve taht üzerinde oturan Firavunun ilkinden, değirmen ardında olan cariyenin ilkine kadar, Mısır diyarında bütün ilk doğanlar, ve hayvanların bütün ilkleri ölecekler.</verse>
				<verse number="6">Ve bütün Mısır diyarında misli olmamış ve bir daha olmıyacak büyük bir feryat olacak.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB Mısırlıları İsrailden nasıl ayırdığını bilesiniz diye, insandan hayvana kadar, bütün İsrail oğullarına karşı bir köpek bile ağzını açmıyacak.</verse>
				<verse number="8">Ve bütün bu senin kulların bana inecekler, ve bana iğilip diyecekler: Sen ve senin ardınca giden bütün kavm çıkın; ve ondan sonra ben çıkacağım. Ve Firavunun yanından şiddetli öfke ile çıktı.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB Musaya dedi: Mısır diyarında hârikalarım çoğalsın diye Firavun sizi dinlemiyecektir.</verse>
				<verse number="10">Ve Musa ile Harun bütün bu hârikaları Firavunun önünde yaptılar; ve RAB Firavunun yüreğini katılaştırdı, ve İsrail oğullarını memleketinden salıvermedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE RAB Mısır diyarında Musaya ve Haruna söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Bu ay size ayların başlangıcı olacak; size senenin ilk ayı olacaktır.</verse>
				<verse number="3">İsrailin bütün cemaatine söyliyip diyin: Bu ayın onunda her biri kendilerine bir kuzu, atalarının evlerine göre bir eve bir kuzu alacaklar;</verse>
				<verse number="4">ve eğer bir kuzu için ev küçükse, kendisi ve evine en yakın komşusu canların sayısına göre, bir tane alsınlar; kuzu için her birinin yemesine göre hesap edeceksiniz.</verse>
				<verse number="5">Kuzunuz kusursuz, erkek, bir yıllık olacak; kendinize koyunlardan yahut keçilerden alacaksınız.</verse>
				<verse number="6">Ve onu bu ayın on dördüncü gününe kadar saklıyacaksınız; ve İsrail cemaatinin bütün cümhuru onu akşam üstü boğazlıyacaklar.</verse>
				<verse number="7">Ve kandan alacaklar, ve onu içlerinde yiyecekleri evlerin iki kapı süvesi üzerine, ve üst eşiği üzerine sürecekler.</verse>
				<verse number="8">Ve o gece ateşte kebap olmuş eti ve mayasız ekmek yiyecekler; onu acı otlarla yiyecekler.</verse>
				<verse number="9">Ondan, çiğ ve yahut asla suda haşlanmış değil, fakat başı ve paçaları ve içlerile beraber ateşte kebap edilmiş olarak yiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="10">Ve ondan sabaha kadar bir şey bırakmıyacaksınız; fakat ondan sabaha kadar kalanı ateşle yakacaksınız.</verse>
				<verse number="11">Ve onu şöyle yiyeceksiniz; belleriniz kuşanmış, çarıklarınız ayaklarınızda, ve değneğiniz elinizde olacak; ve onu acele ile yiyeceksiniz; o RABBİN fıshıdır.</verse>
				<verse number="12">Ve o gece Mısır diyarından geçeceğim, ve insandan hayvana kadar bütün ilk doğanları vuracağım; ve Mısırın ilâhlarına hükümler yapacağım; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="13">Ve sizin bulunduğunuz evler üzerindeki kan size alâmet olacak; ve kanı görünce üzerinizden geçeceğim, ve Mısır diyarını vurduğum zaman helâk etmek için sizde belâ olmıyacak.</verse>
				<verse number="14">Ve bugün sizin için anılma günü olacak, onu RABBE bayram tutacaksınız; nesillerinizce ebedî kanun olarak onu bayram tutacaksınız.</verse>
				<verse number="15">Yedi gün mayasız ekmek yiyeceksiniz; hattâ birinci gün evlerinizden mayayı kaldıracaksınız; çünkü birinci günden yedinci güne kadar mayalı ekmek yiyen her can İsrailden atılacaktır.</verse>
				<verse number="16">Ve birinci günde mukaddes bir toplantı olacak, yedinci günde de mukaddes bir toplantı olacaktır; o günlerde aranızda hiç bir iş işlenmiyecek, ancak her can için yenilecek şey, tarafınızdan yalnız bu yapılacaktır.</verse>
				<verse number="17">Ve siz mayasız ekmek bayramını tutacaksınız; çünkü ordularınızı aynı o günde Mısır diyarından çıkardım; ve bu günü nesillerinizce ebedî kanun olarak tutacaksınız.</verse>
				<verse number="18">Birinci ayda, ayın on dördüncü günü akşamından, ayın yirmi birinci gününün akşamına kadar mayasız ekmek yiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="19">Yedi gün evlerinizde maya bulunmıyacak; çünkü mayalı yiyen her can, garip olsun veya memlekette doğmuş olsun, İsrail cemaatinden atılacaktır.</verse>
				<verse number="20">Asla mayalı ekmek yemiyeceksiniz, bütün meskenlerinizde mayasız ekmek yiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="21">Ve Musa İsrailin bütün ihtiyarlarını çağırıp onlara dedi: Ailelerinize göre kendiniz için kuzular çekip alın, ve fıshı boğazlayın.</verse>
				<verse number="22">Ve bir demet zufa otu alıp leğende olan kana batıracaksınız, ve leğende olan kandan kapının üst eşiğine ve iki süvesine serpeceksiniz; sabaha kadar hiç biriniz evinin kapısından çıkmıyacak.</verse>
				<verse number="23">Ve RAB Mısırlıları vurmak için geçecek; ve üst eşik üzerinde ve iki süve üzerinde kanı görünce, RAB kapı üzerinden geçecek, ve helâk ediciyi sizi vurmak için evlerinize girmeğe bırakmıyacaktır.</verse>
				<verse number="24">Ve bu şeyi kendin için, ve oğulların için, kanun olarak ebediyen tutacaksınız.</verse>
				<verse number="25">Ve vaki olacak ki, RABBİN söylediği gibi size vereceği diyara geldiğiniz zaman, bu hizmeti tutacaksınız.</verse>
				<verse number="26">Ve vaki olacak ki, size oğullarınız: Sizin için bu hizmet nedir? diyecekleri zaman:</verse>
				<verse number="27">Bu, Mısırlıları vurduğu zaman, Mısırda İsrail oğullarının evleri üzerinden geçip evlerimizi kurtaran RABBİN fısıh kurbanıdır, diyeceksiniz. Ve kavm iğilip secde kıldı.</verse>
				<verse number="28">Ve İsrail oğulları gidip böyle yaptılar; RABBİN Musaya ve Haruna emrettiği gibi böyle yaptılar.</verse>
				<verse number="29">Ve gece yarısında vaki oldu ki, RAB, tahtı üzerinde oturan Firavunun ilkinden, zindanda olan esirin ilkine kadar, Mısır diyarında bütün ilk doğanları, ve hayvanların bütün ilk doğanlarını vurdu.</verse>
				<verse number="30">Ve geceleyin Firavun, kendisi ve bütün kulları, ve bütün Mısırlılar kalktılar; ve Mısırda büyük feryat vardı; çünkü içinde ölü olmıyan bir ev yoktu.</verse>
				<verse number="31">Ve geceleyin Musayı ve Harunu çağırıp dedi: Kalkın, hem siz hem de İsrail oğulları, kavmımın içinden çıkın; ve gidin, söylediğiniz gibi RABBE ibadet edin;</verse>
				<verse number="32">söylediğiniz gibi koyunlarınızı, sığırlarınızı da alın ve gidin; ve beni de mubarek kılın.</verse>
				<verse number="33">Ve Mısırlılar onları acele diyardan çıkarmak için kavmı sıkıştırdılar; çünkü: Hepimiz öldük, dediler.</verse>
				<verse number="34">Ve kavm hamurlarını, daha mayası gelmeden, hamur tekneleri elbiselerine sarılmış omuzları üzerinde olarak taşıdılar.</verse>
				<verse number="35">Ve İsrail oğulları Musanın sözüne göre yaptılar; ve Mısırlılardan gümüş şeyler ve altın şeyler ve esvap istediler;</verse>
				<verse number="36">ve RAB Mısırlıların gözünde kavma lûtuf verdi, ve istediklerini verdiler. Ve Mısırlıları soydular.</verse>
				<verse number="37">Ve İsrail oğulları, çocuklardan başka, altı yüz bin kadar yaya erkekler olarak Ramsesten Sukkota göç ettiler.</verse>
				<verse number="38">Ve koyunlar, sığırlar, pek çok hayvanlarla, karışık çok halk da onlarla beraber çıktı.</verse>
				<verse number="39">Ve Mısırdan çıkardıkları hamurdan mayasız pideler pişirdiler; çünkü mayası gelmemişti, çünkü Mısırdan kovuldular, bekliyemediler, ve kendileri için de azık yapmamışlardı.</verse>
				<verse number="40">Ve İsrail oğullarının Mısırda oturdukları müddet dört yüz otuz yıl idi.</verse>
				<verse number="41">Ve vaki oldu ki, dört yüz otuz yılın sonunda, RABBİN bütün orduları Mısır diyarından aynı günde çıktılar.</verse>
				<verse number="42">Onları Mısır diyarından çıkardığı için, RABBE çok ehemmiyetle tutulacak bir gecedir; bütün İsrail oğulları tarafından, onların nesillerince, çok ehemmiyetle tutulacak olan RABBİN o gecesidir.</verse>
				<verse number="43">Ve RAB Musa ile Haruna dedi: Fıshın kanunu budur; hiç bir yabancı ondan yemiyecektir;</verse>
				<verse number="44">fakat her adamın para ile satın alınmış kölesi sünnet edildikten sonra, ondan yiyecektir.</verse>
				<verse number="45">Yabancı ve ücretli hizmetçi ondan yemiyecektir.</verse>
				<verse number="46">Bir evde yenilecek; evden dışarı etinden çıkarmıyacaksın; ve ondan bir kemik kırmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="47">İsrailin bütün cemaati onu tutacaktır.</verse>
				<verse number="48">Ve seninle beraber misafir garip, RABBE fıshı yapmak isterse, bütün erkekleri sünnet edilsinler; ve o zaman onu yapmak için yaklaşsın; ve memlekette doğan adam gibi olacaktır; fakat sünnetsiz hiç kimse ondan yemiyecektir.</verse>
				<verse number="49">Memlekette doğan adam için, ve aranızda misafir olan garip için şeriat bir olacaktır.</verse>
				<verse number="50">Ve bütün İsrail oğulları böyle yaptılar: RABBİN Musaya ve Haruna emrettiği gibi böyle yaptılar.</verse>
				<verse number="51">Ve vaki oldu ki, RAB aynı o günde İsrail oğullarını Mısır diyarından ordularınca çıkardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Bütün ilk doğanları, İsrail oğulları arasında, insanda ve hayvanda bütün rahmi açanları, benim için takdis et, o benimdir.</verse>
				<verse number="3">Ve Musa kavma dedi: Mısırdan, esirlik evinden çıktığınız bu günü hatırlayın, çünkü RAB el kuvvetile sizi oradan çıkardı; mayalı ekmek yenilmiyecektir.</verse>
				<verse number="4">Bugün siz Abib ayında çıkıyorsunuz.</verse>
				<verse number="5">Ve vaki olacak ki, RAB Kenânlı ve Hittî ve Amorî ve Hivî ve Yebusîlerin diyarına, sana vermeği atalarına and etmiş olduğu süt ve bal akan diyara, seni getirdiği zaman, bu ayda bu hizmeti tutacaksın.</verse>
				<verse number="6">Yedi gün mayasız ekmek yiyeceksin, ve yedinci gün RABBE bayram olacak.</verse>
				<verse number="7">Yedi gün mayasız ekmek yenilecek ve sende mayalı ekmek görülmiyecek, ve senin bütün hududun içinde sende maya görülmiyecek.</verse>
				<verse number="8">Ve o günde oğluna bildirip diyeceksin: Bu, Mısırdan çıktığım vakit RABBİN bana yaptığı iş içindir.</verse>
				<verse number="9">Ve elinin üzerinde alâmet ve gözlerin arasında sana anılma olacak, ta ki, RABBİN şeriati senin ağzında olsun, çünkü RAB kuvvetli elle seni Mısırdan çıkardı.</verse>
				<verse number="10">Ve yıldan yıla muayyen vaktinde bu kanunu tutacaksın.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki olacak ki, RAB sana ve atalarına and ettiği gibi, seni Kenânlının diyarına getirdiği, ve onu sana verdiği zaman,</verse>
				<verse number="12">rahmi açanların hepsini, ve sana ait hayvanın ilk doğanlarını, RABBE ayıracaksın; erkekler RABBİN olacaklar.</verse>
				<verse number="13">Fakat eşeğin ilk doğanı için, bir kuzu fidye vereceksin, ve eğer fidye vermiyeceksen onun boynunu kıracaksın; ve senin oğulların arasında insanın bütün ilk doğanları için fidye vereceksin.</verse>
				<verse number="14">Ve vaki olacak ki, ileride oğlun sana: Bu nedir? diye sorunca, ona diyeceksin: RAB bizi Mısırdan, esirlik evinden el kuvvetile çıkardı;</verse>
				<verse number="15">ve vaki oldu ki, Firavun bizi salıvermemekte inat ettiği zaman, RAB Mısır diyarında insanın ilkinden hayvanın ilkine kadar, bütün ilk doğanları öldürdü; onun için ben rahmi açan bütün erkekleri RABBE kurban ediyorum; fakat oğullarımın ilk doğanları için fidye veriyorum.</verse>
				<verse number="16">Ve senin elinin üzerinde alâmet ve gözlerinin arasında alın bağı olacak; çünkü bizi Mısırdan el kuvvetile çıkardı.</verse>
				<verse number="17">Ve vaki oldu ki, Firavun kavmı salıverdiği zaman, Allah onları Filistîler diyarının yolundan yakın olduğu halde götürmedi; çünkü Allah dedi: Kavm harp gördüğü zaman, belki nadim olup Mısıra döner;</verse>
				<verse number="18">fakat Allah kavmı Kızıl Deniz çölü yolundan dolaştırdı; ve İsrail oğulları Mısır diyarından silâhlanmış olarak çıktılar.</verse>
				<verse number="19">Ve Musa Yusufun kemiklerini kendisile beraber aldı; çünkü İsrail oğullarına: Gerçekten Allah sizi ziyaret edecektir; ve kemiklerimi sizinle beraber buradan çıkaracaksınız, diye sıkıca and ettirmişti.</verse>
				<verse number="20">Ve Sukkottan göç edip Etamda çölün kenarında kondular.</verse>
				<verse number="21">Ve gündüzün ve geceleyin yürüsünler diye, RAB onlara yol göstermek için, gündüzün bulut direğinde, ve geceleyin onlara ışık vermek için, ateş direğinde, önlerinde gidiyordu;</verse>
				<verse number="22">gündüzün bulut direği, ve geceleyin ateş direği kavmın önünden ayrılmadı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına söyle, dönsünler ve Pi-hahirot önünde, Migdol ile deniz arasında, Baal-tsefon önünde konsunlar; onun karşısında denizin yanında, konacaksınız.</verse>
				<verse number="3">Ve Firavun İsrail oğulları hakkında diyecek: Onlar memleket içinde tutulmuşlardır, çöl etraflarını sarmıştır.</verse>
				<verse number="4">Ve Firavunun yüreğini katılaştıracağım, ve onların arkalarına düşecek; ve Firavunda ve bütün ordusunda izzet bulacağım; ve Mısırlılar bilecekler ki, RAB ben im. Ve böyle yaptılar.</verse>
				<verse number="5">Ve kavmın kaçmış olduğu Mısır kıralına bildirildi; ve kavm hakkında Firavunun ve kullarının yüreği değişildi, ve dediler: Ne yaptık da İsraili bize kulluk etmekten salıverdik?</verse>
				<verse number="6">Ve kendi cenk arabasını hazırlıyıp kavmını beraberine aldı;</verse>
				<verse number="7">ve her biri üzerinde araba cenkçisi olmak üzere altı yüz seçme cenk arabası, Mısırın bütün cenk arabalarını aldı.</verse>
				<verse number="8">Ve RAB Mısır kıralı Firavunun yüreğini katılaştırdı, ve İsrail oğullarının arkasına düştü; ve İsrail oğulları yüksek elle çıktılar.</verse>
				<verse number="9">Ve Mısırlılar, Firavunun bütün atları ve cenk arabaları, ve atlıları ve ordusu onların arkasına düştüler, ve deniz kıyısında Pi-hahirot yanında Baal-tsefon önünde konaklamakta iken onlara yetiştiler.</verse>
				<verse number="10">Ve Firavun yaklaştı, ve İsrail oğulları gözlerini kaldırdılar, ve işte, Mısırlılar arkalarından yürüyorlardı; ve çok korktular, ve İsrail oğulları RABBE feryat ettiler.</verse>
				<verse number="11">Ve Musaya dediler: Mısırda kabirler bulunmadığı için mi çölde ölmek üzre bizi getirdin? Bizi Mısırdan çıkarmakla bize ettiğin bu nedir?</verse>
				<verse number="12">Mısırda sana: Bırak bizi, Mısırlılara kulluk edelim, diye söylediğimiz söz bu değil midir? Çünkü çölde ölmektense, Mısırlılara kulluk etmek bizim için daha iyi olurdu.</verse>
				<verse number="13">Ve Musa kavma dedi: Korkmayın, rahat durun, ve bugün RABBİN sizin için yapacağı kurtarışı görün; çünkü bugün gördüğünüz Mısırlıları artık bir daha ebediyen görmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="14">RAB sizin için cenkedecek, ve siz susacaksınız.</verse>
				<verse number="15">Ve RAB Musaya dedi: Niçin bana feryat ediyorsun? İsrail oğullarına söyle, ileri gitsinler.</verse>
				<verse number="16">Ve sen kendi değneğini kaldır, ve elini deniz üzerine uzat ve onu yar; ve İsrail oğulları denizin ortasına kuru yerden gireceklerdir.</verse>
				<verse number="17">Ve ben, işte ben, Mısırlıların yüreğini katılaştıracağım, ve onların arkasından girecekler; ve Firavunda ve bütün ordusunda, cenk arabalarında ve atlılarında, izzet bulacağım.</verse>
				<verse number="18">Ve Firavunda, cenk arabalarında ve atlılarında izzet bulduğum zaman Mısırlılar bilecekler ki, ben RAB'İM</verse>
				<verse number="19">Ve İsrail ordusunun önünde yürüyen Allahın meleği yerini değiştirip arkalarında yürüdü; ve bulut direği önlerinden yerini değiştirip arkalarında durdu;</verse>
				<verse number="20">ve Mısırlıların ordusu ile İsrail ordusunun arasına geldi; ve bulut ve karanlık vardı; fakat geceyi aydınlatıyordu; ve bütün gece biri ötekine yaklaşmadılar.</verse>
				<verse number="21">Ve Musa deniz üzerine elini uzattı; ve RAB bütün gece kuvvetli şark yeli ile denizi geri çevirdi, ve denizi kara etti, ve sular yarıldı.</verse>
				<verse number="22">Ve İsrail oğulları kuru yerden denizin ortasına girdiler; ve sular sağlarında ve sollarında onlara duvar oldular.</verse>
				<verse number="23">Ve Mısırlılar kovaladılar, ve Firavunun bütün atları ve cenk arabaları, ve atlıları arkalarından denizin ortasına girdiler.</verse>
				<verse number="24">Ve sabah nöbetinde vaki oldu ki, RAB ateş ve bulut direğinden Mısırlıların ordusuna baktı, ve Mısırlıların ordusunu bozdu.</verse>
				<verse number="25">Ve arabalarının tekerleklerini çıkardı, ve onları güçlükle sürdüler; ve Mısırlılar dediler: İsrailin önünden kaçalım; çünkü RAB onlar için Mısırlılara karşı cenkediyor.</verse>
				<verse number="26">Ve RAB Musaya dedi: Elini deniz üzerine uzat, ta ki, sular Mısırlılar üzerine, cenk arabaları üzerine, ve atlıları üzerine dönsünler.</verse>
				<verse number="27">Ve Musa elini deniz üzerine uzattı, ve sabaha karşı deniz kendi akınına döndü; ve onun karşısından Mısırlılar kaçtılar; ve RAB Mısırlıları denizin ortasına silkip attı.</verse>
				<verse number="28">Ve sular dönüp cenk arabalarını ve atlıları, onların arkasından denize girmiş olan bütün Firavun ordusunu örttü; onlardan bir nefer bile kalmadı.</verse>
				<verse number="29">Fakat İsrail oğulları denizin ortasında kuru yerden yürüdüler; ve sular onlar için sağlarında ve sollarında duvar oldu.</verse>
				<verse number="30">Ve RAB o günde İsraili Mısırlıların elinden kurtardı; ve İsrail Mısırlıları deniz kenarında ölü olarak gördü.</verse>
				<verse number="31">Ve İsrail RABBİN Mısırlılar üzerinde yapmış olduğu büyük işini gördü, ve kavm RABDEN korktu, ve RABBE, ve kulu Musaya inandılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">Ozaman Musa ve İsrail oğulları bu ilâhiyi RABBE terennüm ettiler, ve söyliyip dediler: RABBE terennüm edeceğim, çünkü gayetle yükseldi; Atı ve atlısını denize attı.</verse>
				<verse number="2">RAB kuvvetim ve mezmurumdur; O bana kurtuluş oldu; O benim Allahımdır, ve ona hamdedeceğim; Babamın Allahı, ve onu yükselteceğim.</verse>
				<verse number="3">RAB cenk eridir; İsmi Yehovadır.</verse>
				<verse number="4">Firavunun cenk arabalarını ve ordusunu denize attı; Ve seçme araba cenkçileri Kızıl Denizde battılar.</verse>
				<verse number="5">Enginler onları örtüyor; Taş gibi derinliklere indiler.</verse>
				<verse number="6">Senin sağ elin, ya RAB, kudrette celildir, Senin sağ elin, ya RAB, düşmanı ezer.</verse>
				<verse number="7">Ve sana karşı ayaklananları, azametinin çokluğunda yıkarsın; Gazabını gönderirsin, onları anız gibi yer.</verse>
				<verse number="8">Ve öfkenin soluğu ile sular yığıldılar, Akıntılar yığın gibi durdular; Derinlikler denizin ortasında dondular.</verse>
				<verse number="9">Düşman dedi: Kovalıyıp yetişeceğim, çapulu bölüşeceğim; Onlardan canım doyacak; Kılıcımı çekeceğim, elim onları helâk edecek.</verse>
				<verse number="10">Yelinle üfürdün, deniz onları örttü; Büyük sularda kurşun gibi battılar.</verse>
				<verse number="11">İlâhlar arasında senin gibi kim vardır, ya RAB? Kudsiyette celil, senalarda heybetli, Hârikalar yapan, senin gibi kim vardır?</verse>
				<verse number="12">Sağ elini uzattın, Yer onları yuttu.</verse>
				<verse number="13">Kurtardığın kavma inayetinle rehber oldun; Mukaddes meskenine kudretinle onlara yol gösterdin.</verse>
				<verse number="14">Kavmlar işittiler, titrediler; Filistinde oturanları ağrı tuttu.</verse>
				<verse number="15">O zaman Edomun emîrleri korktular; Moabın yiğitlerini titreme aldı; Kenânda oturanların hepsi eridiler.</verse>
				<verse number="16">Onların üzerine korku ve dehşet düştü; Senin kavmın geçinciye kadar, ya RAB, Edindiğin bu kavm geçinciye kadar, Senin bazunun büyüklüğü ile taş gibi hareketsiz oldular.</verse>
				<verse number="17">Onları içeri getireceksin, ve mirasının dağında, Ya RAB, kendi oturman için yaptığın yerde, Ya RAB, ellerinin sabit kıldığı makdiste onları dikeceksin.</verse>
				<verse number="18">RAB ebediyen ve daima saltanat sürecektir.</verse>
				<verse number="19">Çünkü Firavunun atları cenk arabaları ile ve atlıları ile denize girdiler, ve RAB denizin sularını onların üzerine geri getirdi; fakat İsrail oğulları denizin ortasında kuru yerden yürüdüler.</verse>
				<verse number="20">Ve Harunun kız kardeşi Nebiye Miryam eline tef aldı; ve bütün kadınlar teflerle ve rakıslarla onun arkasından çıktılar.</verse>
				<verse number="21">Ve Miryam onlara cevap verdi: RABBE terennüm edin, çünkü gayetle yükseldi; Atı ve atlısını denize attı.</verse>
				<verse number="22">Ve Musa İsraili Kızıl Denizden ileri götürdü; ve Şur çölüne çıktılar; ve çölde üç günlük yol gittiler, ve su bulmadılar.</verse>
				<verse number="23">Ve Maraya geldiler, Mara sularını içemediler, çünkü acı idiler; bunun için adı Mara çağırıldı.</verse>
				<verse number="24">Ve kavm Musaya karşı: Ne içeceğiz? diye söylendiler.</verse>
				<verse number="25">Ve o, RABBE feryat etti, ve RAB ona bir ağaç gösterdi, ve onu sulara attı, ve sular tatlı oldular. Orada onlar için kanun ve hüküm koydu, ve orada olanları imtihan etti;</verse>
				<verse number="26">ve dedi: Eğer senin Allahın RABBİN sözünü dikkatle dinlersen, ve onun gözünde doğru olanı yaparsan, ve onun emirlerine kulak verirsen, ve onun bütün kanunlarını tutarsan, Mısırlılara verdiğim hastalıkların hiç birini sana vermiyeceğim; çünkü ben sana şifa veren RAB'İM.</verse>
				<verse number="27">Ve Elime geldiler, orada on iki su kaynağı, ve yetmiş hurma ağacı vardı; ve orada suların yanında kondular.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">VE Elimden göç ettiler, ve İsrail oğullarının bütün cemaati, Mısır diyarından çıkışlarından sonra, ikinci ayın on beşinci gününde, Elim ile Sina arasında olan Sin çölüne geldiler.</verse>
				<verse number="2">Ve İsrail oğullarının bütün cemaati, çölde Musaya karşı ve Haruna karşı söylendiler;</verse>
				<verse number="3">ve İsrail oğulları onlara dediler: Keşke Mısır diyarında et kazanları başında oturduğumuz zaman, doyuncıya kadar ekmek yerken RABBİN elile ölse idik; çünkü bütün bu cemaati açlıkla öldürmek için bizi bu çöle çıkardınız.</verse>
				<verse number="4">Ve RAB Musaya dedi: İşte, ben sizin için gökten ekmek yağdıracağım; ve benim şeriatimde yürüyecekler mi yoksa değil mi, onları imtihan edeyim diye, kavm her gün çıkıp bir günlük devşirecekler.</verse>
				<verse number="5">Ve vaki olacak ki, altıncı günde, getirdiklerini hazırlıyacaklar, ve her gün devşirdiklerinin iki katı olacak.</verse>
				<verse number="6">Ve Musa ile Harun bütün İsrail oğullarına dediler: RAB sizi Mısır diyarından çıkardığını akşamlayın bileceksiniz;</verse>
				<verse number="7">ve sabahlayın da RABBİN izzetini göreceksiniz; çünkü RAB kendisine karşı söylenmelerinizi işitiyor; ve biz neyiz ki, bize karşı söyleniyorsunuz?</verse>
				<verse number="8">Ve Musa dedi: RAB size akşamlayın yemek için et, ve sabahlayın doyıncıya kadar ekmek verdiği zaman, bileceksiniz; çünkü kendisine karşı söylenmelerinizi RAB işitiyor; ve biz neyiz? söylenmeleriniz bize karşı değil fakat RABBE karşıdır.</verse>
				<verse number="9">Ve Musa Haruna dedi: Bütün İsrail oğullarının cemaatine de: RABBİN huzuruna yaklaşın; çünkü söylenmelerinizi işitti.</verse>
				<verse number="10">Ve vaki oldu ki, Harun İsrail oğullarının bütün cemaatine söylediği zaman, çöle doğru baktılar, ve işte, RABBİN izzeti bulutta göründü.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="12">İsrail oğullarının söylenmelerini işittim; onlara söyliyip de: Akşam üstü et yiyeceksiniz, ve sabahlayın ekmekle doyacaksınız; ve bileceksiniz ki, Allahınız RAB ben im.</verse>
				<verse number="13">Ve vaki oldu ki, akşamlayın bıldırcınlar çıkıp ordugâhı kapladılar, ve sabahlayın ordugâhın etrafında çiğ düşmüştü.</verse>
				<verse number="14">Ve düşmüş olan çiğ kalkınca, işte, çölün yüzünde, toprağın üzerinde, kırağı gibi küçük, yuvarlak bir şey vardı.</verse>
				<verse number="15">Ve İsrail oğulları görüp birbirine dediler: Bu nedir? çünkü o nedir bilmediler. Ve Musa onlara dedi: Bu, RABBİN yemek için size verdiği ekmektir.</verse>
				<verse number="16">RABBİN emrettiği şey budur. Her biriniz yiyeceğine göre ondan devşirin: adam başına bir omer olmak üzre canlarınızın sayısına göre; her biriniz çadırında olanlar için alacaksınız.</verse>
				<verse number="17">Ve İsrail oğulları böyle yaptılar, ve kimi çok ve kimi az devşirdi.</verse>
				<verse number="18">Ve omer ile ölçtükleri zaman çok devşirenin fazlası yoktu, ve az devşirenin eksiği yoktu; herkes yiyeceğine göre devşirmişti.</verse>
				<verse number="19">Ve Musa onlara dedi: Sabaha kadar hiç kimse ondan bırakmasın.</verse>
				<verse number="20">Fakat Musayı dinlemediler; ve bazıları ondan sabaha kadar bıraktılar, ve kurtlanıp koktu; ve Musa onlara öfkelendi.</verse>
				<verse number="21">Ve sabahtan sabaha her biri yiyeceğine göre ondan devşirdiler; ve güneş kızınca erirdi.</verse>
				<verse number="22">Ve vaki oldu ki, altıncı günde her biri için iki omer olarak iki kat ekmek devşirdiler; ve cemaatin bütün reisleri gelip Musaya bildirdiler.</verse>
				<verse number="23">Ve onlara dedi: RABBİN söylediği budur: Yarın istirahat günüdür, RABBE mukaddes Sebt günüdür; pişireceğinizi pişirin, ve haşlıyacağınızı haşlayın; ve bütün artanı kendiniz için sabaha kadar saklanılmak üzre alıkoyun.</verse>
				<verse number="24">Ve Musanın emrettiği gibi onu sabaha kadar alıkoydular; ve kokmadı, ve onda kurt yoktu.</verse>
				<verse number="25">Ve Musa dedi: Bugün onu yiyin; çünkü bugün RABBE Sebttir; bugün onu kırda bulmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="26">Altı gün onu devşireceksiniz; fakat yedinci gün Sebttir, o günde olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="27">Ve vaki oldu ki, yedinci günde devşirmek için kavmdan bazıları çıktılar, ve bulmadılar.</verse>
				<verse number="28">Ve RAB Musaya dedi: Ne vakte kadar emirlerimi ve şeriatlerimi tutmak istemiyeceksiniz?</verse>
				<verse number="29">Bakın, çünkü RAB size Sebti verdi, bunun için altıncı günde size iki günlük ekmeğinizi veriyor; herkes kendi yerinde kalsın, yedinci günde kimse yerinden çıkmasın.</verse>
				<verse number="30">Ve kavm yedinci günde istirahat ettiler.</verse>
				<verse number="31">Ve İsrail evi onun adını Man koydular; ve o kişniş tohumu gibi beyaz, ve lezzeti ballı yufka gibi idi.</verse>
				<verse number="32">Ve Musa dedi: RABBİN emrettiği şey budur: Mısır diyarından sizi çıkardığım zaman, çölde size yedirdiğim ekmeği görsünler diye nesiller için ondan bir omer dolusu saklanılsın.</verse>
				<verse number="33">Ve Musa Haruna dedi: Bir testi al, ve içine bir omer dolusu man koy, ve nesilleriniz için saklanılmak üzre onu RABBİN huzuruna koy.</verse>
				<verse number="34">Ve RABBİN Musaya emrettiği gibi saklanılmak üzre Harun onu Şehadetin önüne koydu.</verse>
				<verse number="35">Ve İsrail oğulları ahalisi olan bir diyara gelinciye kadar, kırk sene man yediler, Kenân diyarı hududuna gelinciye kadar man yediler.</verse>
				<verse number="36">Ve bir omer, efanın onda biridir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">VE İsrail oğullarının bütün cemaati RABBİN emrine göre Sin çölünden konaktan konağa göç edip Refidimde kondular; ve kavma içecek su yoktu.</verse>
				<verse number="2">Ve kavm Musa ile çekişip dediler: Bize su ver de içelim. Ve Musa onlara dedi: Niçin benimle çekişiyorsunuz? niçin RABBİ deniyorsunuz?</verse>
				<verse number="3">Ve kavm orada susadı; ve kavm Musaya karşı söylenip dedi: Bizi, oğullarımızı ve hayvanlarımızı susuzlukla öldürmek için, niye bizi Mısırdan çıkardın?</verse>
				<verse number="4">Ve Musa RABBE feryat edip dedi: Bu kavma ne yapayım? az daha beni taşlıyacaklar.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB Musaya dedi: Kavmın önüne geç, ve İsrail ihtiyarlarından bir kaçını seninle beraber al; ırmağa vurduğun değneği eline al, ve yürü.</verse>
				<verse number="6">İşte, ben orada, Horebde, kaya üzerinde, senin önünde duracağım; ve kayaya vuracaksın, ve kavm içsin diye ondan sular çıkacak. Ve Musa İsrail ihtiyarlarının gözü önünde böyle yaptı.</verse>
				<verse number="7">Ve o yerin adını Massa, ve Meriba koydu, çünkü İsrail oğulları çekiştiler, ve çünkü: Acaba RAB aramızda mı yoksa değil mi? diyerek RABBİ denediler.</verse>
				<verse number="8">Ve Amalek geldi, ve İsraille Refidimde cenketti.</verse>
				<verse number="9">Ve Musa Yeşua dedi: Bize adamlar seç, ve çıkıp Amalekle cenket; yarın ben, Allahın değneği elimde olarak, tepenin başında duracağım.</verse>
				<verse number="10">Ve Yeşu Musanın kendisine dediği gibi yaptı, ve Amalekle cenketti; ve Musa, Harun, ve Hur, tepenin başına çıktılar.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, Musa elini kaldırdığı zaman, İsrail galip geliyordu; ve elini indirdiği zaman, Amalek galip geliyordu.</verse>
				<verse number="12">Fakat Musanın elleri yoruldu; ve bir taş alıp onun altına koydular, ve üzerine oturdu; ve Harun ile Hur, biri bu yandan diğeri o yandan, ellerini yukarı tuttular, ve güneş batıncıya kadar elleri sabit kaldı.</verse>
				<verse number="13">Ve Yeşu Amaleki, ve kavmını kılıç ağzı ile kırdı.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB Musaya dedi: Bunu anılma olarak kitaba yaz, ve Yeşuun kulağına koy; çünkü Amalekin adını yeryüzünden büsbütün sileceğim.</verse>
				<verse number="15">Ve Musa bir mezbah yaparak adını Yehova-nissi koydu;</verse>
				<verse number="16">ve dedi: Rab yemin etti; RABBİN nesilden nesle Amalekle cengi olacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">VE Allahın Musa için, ve kavmı İsrail için yaptığı bütün şeyleri, RABBİN İsraili Mısırdan çıkardığını, Musanın kaynatası Midyan kâhini Yetro işitti.</verse>
				<verse number="2">Ve Musanın kaynatası Yetro Musanın geri göndermiş olduğu karısı Tsipporayı ve iki oğlunu aldı;</verse>
				<verse number="3">ki, birinin adı Gerşomdur; çünkü: Yabancı diyarda gariptim, demişti;</verse>
				<verse number="4">ve obirinin adı Eliezerdir; çünkü: Babamın Allahı benim yardımcımdı, ve beni Firavunun kılıcından kurtardı, demişti.</verse>
				<verse number="5">Ve Musanın kaynatası Yetro ve oğulları ile karısı Musaya, Allahın dağında kendisinin konmuş olduğu çöle geldiler;</verse>
				<verse number="6">ve Musaya dedi: Senin kaynatan ben, Yetro, ve senin karın, ve onunla beraber iki oğlu sana geldik.</verse>
				<verse number="7">Ve Musa kaynatasını karşılamak için çıktı, ve iğilip onu öptü; ve birbirine hal ve hatır sorup çadıra girdiler.</verse>
				<verse number="8">Ve Musa, İsrailin hatırı için RABBİN Firavuna ve Mısırlılara yaptığı bütün şeyleri, yolda çektikleri bütün zahmeti, ve RABBİN onları nasıl kurtardığını kaynatasına hikâye etti.</verse>
				<verse number="9">Ve Yetro RABBİN İsraile yaptığı bütün iyiliklere, onu Mısırlıların elinden kurtardığına sevindi.</verse>
				<verse number="10">Ve Yetro dedi: Sizi Mısırlıların elinden, ve Firavunun elinden kurtaran RAB mubarek olsun; kavmı Mısırlıların eli altından o kurtardı.</verse>
				<verse number="11">Şimdi biliyorum ki, RAB bütün ilâhlardan büyüktür; çünkü kabardıkları şeyde onlara üstün oldu.</verse>
				<verse number="12">Ve Musanın kaynatası Yetro Allah için yakılan takdime ve kurbanlar aldı; ve Harun ile İsrailin bütün ihtiyarları, Musanın kaynatası ile beraber, Allahın huzurunda ekmek yemek için geldiler.</verse>
				<verse number="13">Ve vaki oldu ki, Musa ertesi gün kavma hükmetmek için oturdu; ve kavm sabahtan akşama kadar Musanın etrafında durmakta idi.</verse>
				<verse number="14">Ve Musanın kaynatası kavm için onun yaptığı her şeyi görünce dedi: Kavma yaptığın bu şey nedir? niçin yalnız sen oturuyorsun, ve bütün kavm senin etrafında sabahtan akşama kadar duruyor?</verse>
				<verse number="15">Ve Musa kaynatasına dedi: Çünkü kavm Allahtan sormak için bana geliyor;</verse>
				<verse number="16">ne vakit bir meseleri olursa, bana gelirler; ve adamla komşusu arasında hükmederim, ve Allahın kanunlarını ve şeriatlerini onlara bildiririm.</verse>
				<verse number="17">Ve Musanın kaynatası ona dedi: Yaptığın bu şey iyi değildir.</verse>
				<verse number="18">Hem sen, ve hem de seninle beraber olan bu kavm, mutlaka zayıf düşersiniz; çünkü bu iş sana çok ağırdır; onu yalnız başına yapamazsın.</verse>
				<verse number="19">Şimdi sözümü dinle, sana öğüt vereyim, ve Allah seninle beraber olsun; sen kavm için Allahın önünde ol, ve meseleleri Allaha sen götür;</verse>
				<verse number="20">ve kanunları ve şeriatleri onlara öğretirsin ve yürüyecekleri yolu ve yapacakları işi onlara gösterirsin.</verse>
				<verse number="21">Ve sen bütün kavmın arasından, Allahtan korkar kabiliyetli adamları, kötü kazançtan nefret eder hakikat adamlarını hazırla; ve bunları binlerin reisleri, yüzlerin reisleri, ellilerin reisleri, ve onların reisleri olarak onların üzerine koy;</verse>
				<verse number="22">ve her vakit kavma hükmetsinler; ve vaki olacak ki, her büyük meseleyi sana getirecekler; fakat her küçük meseleye kendileri hükmedecekler; ve sana daha kolay olacaktır, ve onlar yükü seninle beraber taşıyacaklar.</verse>
				<verse number="23">Eğer bu şeyi yaparsan, Allah da sana emrederse, o zaman dayanabilirsin, ve hem bütün bu kavm da selâmetle yerine gider.</verse>
				<verse number="24">Ve Musa kaynatasının sözünü dinliyip dediği her şeyi yaptı.</verse>
				<verse number="25">Ve Musa bütün İsrailden kabiliyetli adamlar seçti, ve onları kavm üzerine başlar, binler reisleri, yüzler reisleri, elliler reisleri, ve onlar reisleri olarak koydu.</verse>
				<verse number="26">Ve her vakit kavma hükmettiler; güç meseleleri Musaya getirdiler, fakat her küçük meseleye kendileri hükmettiler.</verse>
				<verse number="27">Ve Musa kaynatasını salıverdi, ve o kendi memleketine gitti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">İSRAİL oğullarının Mısır diyarından çıkışlarının üçüncü ayında, o günde, Sina çölüne geldiler.</verse>
				<verse number="2">Ve Refidimden göç edip Sina çölüne geldikleri zaman, çölde kondular; ve İsrail orada dağın karşısında kondu.</verse>
				<verse number="3">Ve Musa Allahın huzuruna çıktı, ve RAB onu dağdan çağırıp dedi: Yakub evine böyle diyeceksin, ve İsrail oğullarına bildireceksin:</verse>
				<verse number="4">Mısırlılara ne yaptım, ve sizi nasıl kartal kanatları üzerinde taşıdım, ve sizi kendime getirdim, gördünüz.</verse>
				<verse number="5">Ve şimdi, eğer gerçekten sözümü dinliyecek ve ahdimi tutacaksanız, bana bütün kavmlardan has kavm olacaksınız; çünkü bütün dünya benimdir;</verse>
				<verse number="6">ve siz bana kâhinler melekûtu, ve mukaddes millet olacaksınız. Senin İsrail oğullarına söyliyeceğin sözler bunlardır.</verse>
				<verse number="7">Ve Musa gelip kavmın ihtiyarlarını çağırdı, ve RABBİN kendine emrettiği bütün bu sözleri onların önüne koydu.</verse>
				<verse number="8">Ve bütün kavm birlikte cevap verip dediler: RABBİN bütün söylediklerini yapacağız. Ve Musa kavmın sözlerini RABBE götürdü.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB Musaya dedi: Seninle söyleştiğim zaman kavm işitsin, ve hem sana ebediyen inansınlar diye, işte, ben sana koyu bulut içinde geleceğim. Ve Musa kavmın sözlerini RABBE bildirdi.</verse>
				<verse number="10">Ve RAB Musaya dedi: Kavma git, ve onları bugün ve yarın takdis et, ve esvaplarını yıkasınlar,</verse>
				<verse number="11">ve üçüncü gün için hazır olsunlar; çünkü üçüncü günde bütün kavmın gözü önünde RAB Sina dağı üzerine inecek.</verse>
				<verse number="12">Ve etrafta kavma sınır kesip diyeceksin: Sakın, dağa çıkmayın, yahut onun kenarına dokunmayın; dağa her dokunan mutlaka öldürülecektir;</verse>
				<verse number="13">kendisine el dokunulmıyacak, fakat mutlaka taşlanacak, yahut okla vurulacaktır; hayvan olsun, insan olsun, yaşamıyacaktır; boru uzunca çalındığı zaman onlar dağa çıkacaklar.</verse>
				<verse number="14">Ve Musa dağdan kavmın yanına indi, ve kavmı takdis etti; ve esvaplarını yıkadılar.</verse>
				<verse number="15">Ve kavma dedi: Üçüncü gün için hazır olun; kadına yaklaşmayın.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki oldu ki, üçüncü günde sabah olunca gök gürlemeleri, ve şimşekler, ve dağ üzerinde koyu bir bulut, ve çok kuvvetli boru sesi oldu; ve ordugâhta olan bütün kavm titredi.</verse>
				<verse number="17">Ve Allahı karşılamak için Musa kavmı ordugâhtan çıkardı, ve dağın eteğinde durdular.</verse>
				<verse number="18">Ve Sina dağı, hep tütüyordu, çünkü RAB onun üzerine ateş içinde inmişti; ve onun dumanı ocak dumanı gibi çıkıyordu, ve bütün dağ çok titredi.</verse>
				<verse number="19">Ve boru sesi git gide kuvvetlenince, Musa söyledi, ve Allah ona sesle cevap verdi.</verse>
				<verse number="20">Ve RAB Sina dağı üzerine, dağın tepesine indi, ve RAB Musayı dağın tepesine çağırdı; Musa da çıktı.</verse>
				<verse number="21">Ve RAB Musaya dedi: İn, kavma tenbih et, sakın görmek için RAB tarafına sınırı geçmesinler, ve onlardan bir çoğu düşmesin.</verse>
				<verse number="22">Ve RABBE yaklaşan kâhinler de kendilerini takdis etsinler, ta ki, RAB onlara hücum etmesin.</verse>
				<verse number="23">Ve Musa RABBE dedi: Kavm Sina dağına çıkamaz; çünkü sen: Dağa sınır koy, ve onu takdis et, diye bize tenbih ettin.</verse>
				<verse number="24">Ve RAB ona dedi: Git, in; ve sen ve seninle beraber Harun çıkacaksınız; fakat kâhinlerle kavm RABBE çıkmak için geçmesinler, ta ki, onlara hücum etmesin.</verse>
				<verse number="25">Ve Musa kavma inip onlara söyledi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE Allah bütün bu sözleri söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Seni Mısır diyarından, esirlik evinden çıkaran Allahın Yehova ben im.</verse>
				<verse number="3">Karşımda başka ilâhların olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="4">Kendin için oyma put, yukarda göklerde olanın, yahut aşağıda yerde olanın, yahut yerin altında sularda olanın hiç suretini yapmıyacaksın;</verse>
				<verse number="5">onlara iğilmiyeceksin; ve onlara ibadet etmiyeceksin; çünkü ben, senin Allahın RAB, benden nefret edenlerden babalar günahını çocuklar üzerinde, üçüncü nesil üzerinde, ve dördüncü nesil üzerinde arıyan,</verse>
				<verse number="6">ve beni seven ve emirlerimi tutanların binlercesine inayet eden, kıskanç bir Allahım.</verse>
				<verse number="7">Allahın RABBİN ismini boş yere ağza almıyacaksın; çünkü RAB kendi ismini boş yere ağza alanı suçsuz tutmıyacaktır.</verse>
				<verse number="8">Sebt gününü takdis etmek için onu hatırında tut.</verse>
				<verse number="9">Altı gün işliyeceksin, ve bütün işini yapacaksın;</verse>
				<verse number="10">fakat yedinci gün Allahın RABBE Sebttir; sen ve oğlun ve kızın, kölen ve cariyen ve hayvanların, ve kapılarında olan garibin, hiç bir iş yapmıyacaksın;</verse>
				<verse number="11">çünkü RAB gökleri, yeri ve denizi ve onlarda olan bütün şeyleri altı günde yarattı, ve yedinci günde istirahat etti; bunun için RAB Sebt gününü mubarek kıldı, ve onu takdis etti.</verse>
				<verse number="12">Babana ve anana hürmet et, ta ki, Allahın RABBİN sana vermekte olduğu toprakta ömrün uzun olsun.</verse>
				<verse number="13">Katletmiyeceksin.</verse>
				<verse number="14">Zina etmiyeceksin.</verse>
				<verse number="15">Çalmıyacaksın.</verse>
				<verse number="16">Komşuna karşı yalan şehadet etmiyeceksin.</verse>
				<verse number="17">Komşunun evine tama etmiyeceksin; komşunun karısına, yahut kölesine, yahut cariyesine, yahut öküzüne, yahut eşeğine, yahut komşunun hiç bir şeyine tama etmiyeceksin.</verse>
				<verse number="18">Ve bütün kavm gök gürlemelerini, ve şimşekleri, ve boru sesini, ve dağın tüttüğünü gördüler; ve kavm görünce titrediler, ve uzakta durdular.</verse>
				<verse number="19">Ve Musaya dediler: Bizimle sen söyleş ve dinliyelim; fakat Allah bizimle söyleşmesin, ta ki, ölmiyelim.</verse>
				<verse number="20">Ve Musa kavma dedi: Korkmayın, çünkü Allah sizi imtihan etsin ve suç yapmıyasınız diye onun korkusu önünüzde olsun diye geldi.</verse>
				<verse number="21">Ve kavm uzakta durdu, ve Musa Allahın bulunduğu koyu karanlığa yaklaştı.</verse>
				<verse number="22">Ve RAB Musaya dedi: İsrail oğullarına böyle diyeceksin: Göklerden sizinle söyleştiğimi gördünüz.</verse>
				<verse number="23">Benimle başka ilâhlar yapmıyacaksınız; kendiniz için gümüşten ilâhlar, altından ilâhlar yapmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="24">Benim için topraktan mezbah yapacaksın, yakılan kurbanlarını, ve selâmet takdimelerini, koyunlarını ve öküzlerini, onun üzerinde kurban edeceksin; ismimi hatırlattığım her yerde sana geleceğim, ve seni mubarek kılacağım.</verse>
				<verse number="25">Ve eğer benim için taştan mezbah yaparsan, onu yonma taştan yapmıyacaksın, çünkü, eğer üzerine kalemini vurursan, onu murdar edersin.</verse>
				<verse number="26">Ve onun üzerinde çıplaklığın açılmasın diye, mezbahına basamakla çıkmıyacaksın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">VE onların önüne koyacağın hükümler şunlardır:</verse>
				<verse number="2">Eğer İbranî bir köle satın alırsan, altı yıl hizmet edecek; ve yedincide hür olarak meccanen çıkacaktır.</verse>
				<verse number="3">Eğer yalnız geldi ise yalnız çıkacaktır; eğer karısı ile geldi ise o zaman karısı kendisile beraber çıkacaktır.</verse>
				<verse number="4">Eğer efendisi ona bir kadın verir, ve o kendisine oğullar yahut kızlar doğurursa, kadın ve çocuklar efendisinin olacak, ve kendisi yalnız çıkacaktır.</verse>
				<verse number="5">Fakat eğer köle açıkça: Efendimi ve karımı ve çocuklarımı seviyorum, hür çıkmıyacağım, derse,</verse>
				<verse number="6">efendisi onu Allaha yaklaştıracak; ve onu kapıya yahut kapının süvesine yaklaştıracak, ve onun kulağını biz ile delecek, ve kendisine ebediyen hizmet edecektir.</verse>
				<verse number="7">Ve eğer bir adam kızını cariye olarak satarsa, o, kölelerin çıktığı gibi çıkmıyacaktır.</verse>
				<verse number="8">Eğer kendisine nişanlanmış olan kız, efendisinin gözünde kötü olursa, o zaman geri satın alınması için bırakacaktır; kendisile sadakatsiz davrandı diye onu yabancı kavma satamaz.</verse>
				<verse number="9">Ve eğer oğluna nişanlarsa, ona kızlar hakkındaki usule göre yapsın.</verse>
				<verse number="10">Eğer kendisine başka bir kadın alırsa, evelkinin nafakasını, esvabını ve karılık hakkını eksiltmiyecektir.</verse>
				<verse number="11">Ve eğer bu üç şeyi ona yapmazsa, o zaman meccanen, parasız çıkacaktır.</verse>
				<verse number="12">Bir adamı vuran, vurduğu ölürse, mutlaka öldürülecektir.</verse>
				<verse number="13">Ve eğer pusu kurmaz, fakat Allah onu kendi eline teslim ederse, o zaman sana tayin edeceğim yere kaçacaktır.</verse>
				<verse number="14">Eğer bir adam, hile ile öldürmek için komşusuna mağrurane gelirse, onu öldürmek için benim mezbahımdan bile alacaksın.</verse>
				<verse number="15">Ve babasına yahut anasına vuran mutlaka öldürülecektir.</verse>
				<verse number="16">Ve adam çalan, onu satmış olsun yahut kendi elinde bulunsun, mutlaka öldürülecektir.</verse>
				<verse number="17">Ve babasına yahut anasına lânet eden mutlaka öldürülecektir.</verse>
				<verse number="18">Ve eğer adamlar çekişirler, ve bir adam komşusunu taşla, yahut yumrukla vurursa, vurulan ölmez, fakat yatağa düşerse;</verse>
				<verse number="19">kalkar ve dışarda değneği ile gezerse, o zaman ona vuran suçsuz olacaktır; ancak kaybettiği vaktin bedelini verecek, ve onu iyice tedavi ettirecektir.</verse>
				<verse number="20">Eğer bir adam kölesine yahut cariyesine değnekle vurur, ve onun eli altında ölürse, mutlaka cezalandırılacaktır.</verse>
				<verse number="21">Ancak bir yahut iki gün yaşarsa, cezalandırılmıyacaktır; çünkü o kendi malıdır.</verse>
				<verse number="22">Ve eğer adamlar kavga edip bir gebe kadına çarparlar, ve onun çocuğu düşerse, ve bir zarar olmazsa, kocasının kendi üzerine tayin edeceği gibi tazmin edecek, ve hâkimler vasıtası ile verecektir.</verse>
				<verse number="23">Fakat zarar olursa, o zaman can yerine can,</verse>
				<verse number="24">göz yerine göz, diş yerine diş, el yerine el, ayak yerine ayak,</verse>
				<verse number="25">yanık yerine yanık, yara yerine yara, bere yerine bere vereceksin.</verse>
				<verse number="26">Ve eğer bir adam kölesinin gözüne, yahut cariyesinin gözüne vurur, ve onu sakat ederse, gözü yerine onu hür olarak salıverecektir.</verse>
				<verse number="27">Ve eğer kölesinin yahut cariyesinin dişini düşürürse, dişi yerine onu hür olarak salıverecektir.</verse>
				<verse number="28">Ve eğer bir öküz bir erkeği yahut bir kadını süserse, ve o ölürse, öküz mutlaka taşlanacak, ve onun eti yenilmiyecektir; ve öküzün sahibi suçsuz olacaktır.</verse>
				<verse number="29">Fakat öteden beri süsen bir öküz olup sahibine bildirildi, ve onu zaptetmedi, ve bir erkeği veya kadını öldürdü ise, öküz taşlanacak, ve sahibi de öldürülecektir.</verse>
				<verse number="30">Eğer kendi üzerine fidye konulursa, o zaman üzerine konulan ne ise, canının fidyesi olarak verecektir.</verse>
				<verse number="31">Gerek oğulu süsmüş, gerek kızı süsmüş olsun, ona bu hükme göre yapılacaktır.</verse>
				<verse number="32">Eğer öküz bir köleyi yahut bir cariyeyi süserse, onların efendisine otuz şekel gümüş verilecek, ve öküz taşlanacaktır.</verse>
				<verse number="33">Eğer bir adam bir çukur açar, yahut bir adam bir çukur kazar, ve onu örtmezse, ve oraya bir öküz yahut bir eşek düşerse,</verse>
				<verse number="34">çukurun sahibi karşılığını verecek; onların sahibine para verecek, ve ölü hayvan kendisinin olacaktır.</verse>
				<verse number="35">Ve eğer bir adamın öküzü komşusunun öküzünü incitirse, ve o da ölürse, o zaman diri öküzü satıp parasını paylaşacaklardır; ve ölü hayvanı da paylaşacaklardır.</verse>
				<verse number="36">Yahut öteden beri süsen bir öküz olup sahibinin onu zaptetmediği bilinirse, mutlaka öküz yerine öküz verecektir, ve ölü hayvan kendisinin olacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">EĞER bir adam öküz yahut koyun çalarsa, ve onu boğazlar yahut satarsa; bir öküz yerine beş öküz, ve bir koyun yerine dört koyun ödiyecektir.</verse>
				<verse number="2">Eğer hırsız duvar delerken yakalanırsa, ve vurulup ölürse, onun için kan hakkı yoktur.</verse>
				<verse number="3">Eğer onun üzerine güneş doğmuş olursa, kendisine kan hakkı olacaktır; mutlaka ödiyecektir; eğer kendisinin bir şeyi yoksa, o zaman hırsızlığı için satılacaktır.</verse>
				<verse number="4">Eğer çaldığı şey, öküz olsun, eşek olsun, yahut koyun olsun, diri olarak elinde bulunursa, iki kat ödiyecektir.</verse>
				<verse number="5">Eğer bir adam bir tarlada, yahut bir bağda otlanmak üzre kendi hayvanını salıverir, ve o başkasının tarlasında otlarsa; kendi tarlasının en iyisinden, ve bağının en iyisinden ödiyecektir.</verse>
				<verse number="6">Eğer ateş çıkıp dikenlere varırsa, ve demet yığınları, yahut ekin yahut tarla yanarsa, ateşi tutuşturan mutlaka ödiyecektir.</verse>
				<verse number="7">Eğer bir adam saklamak üzre komşusuna para, yahut eşya teslim edip o adamın evinden çalınırsa; eğer hırsız bulunursa mutlaka iki kat ödiyecek.</verse>
				<verse number="8">Eğer hırsız bulunmazsa, ev sahibi komşusunun eşyasına el uzatmadı mı diye görmek için Allaha yaklaşacaktır.</verse>
				<verse number="9">Her suç meselesi hakkında, öküz hakkında, eşek hakkında, koyun hakkında, esvap hakkında, bir kimsenin: Gaip eşya budur, diye iddia ettiği her şey hakkında, ikisinin meselesi Allaha gelecektir; Allahın suçlu çıkardığı kimse komşusuna iki kat ödiyecektir.</verse>
				<verse number="10">Eğer bir adam komşusuna saklamak üzre eşek, yahut öküz, yahut koyun, yahut her hangi bir hayvan teslim ederse, ve o ölür yahut sakatlanır, yahut gören yokken sürülürse;</verse>
				<verse number="11">komşusunun malına el uzatmadı mı diye RABBİN yemini ikisi arasında olacaktır; ve malın sahibi kabul edecek, ve adam ödemiyecektir.</verse>
				<verse number="12">Fakat yanından çalınmışsa, sahibine ödiyecektir.</verse>
				<verse number="13">Eğer parçalanmışsa, şehadet için onu getirsin; parçalanmışı ödemiyecektir.</verse>
				<verse number="14">Ve eğer bir adam komşusundan ödünç bir şey alırsa, ve sahibi kendisile beraber olmadığı halde sakatlanır, yahut ölürse, mutlaka ödiyecektir.</verse>
				<verse number="15">Ve eğer sahibi beraberse, ödemiyecektir; eğer o kiralanmışsa, kirasına sayılacaktır.</verse>
				<verse number="16">Ve eğer bir adam nişanlı olmıyan bir kızı aldatır, ve onunla yatarsa, kendi karısı olmak üzre mutlaka onun için ağırlık verecektir.</verse>
				<verse number="17">Eğer babası, ona kızı hiç vermek istemezse, kızlara verilen ağırlığa göre para verecektir.</verse>
				<verse number="18">Afsuncu kadını yaşatmıyacaksın.</verse>
				<verse number="19">Hayvanla her yatan mutlaka öldürülecektir.</verse>
				<verse number="20">Ancak RABDEN başka bir ilâha kurban kesen helâk edilecektir.</verse>
				<verse number="21">Garibe haksızlık etmiyeceksin, ve ona gadretmiyeceksin; çünkü siz Mısır diyarında gariptiniz.</verse>
				<verse number="22">Hiç bir dul kadını, ve öksüzü incitmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="23">Eğer onları incitirsen, ve bir yolla bana feryat ederlerse, onların feryadını mutlaka işiteceğim;</verse>
				<verse number="24">ve öfkem alevlenip sizi kılıçla öldüreceğim; ve kadınlarınız dul, ve çocuklarınız öksüz olacaklar.</verse>
				<verse number="25">Eğer kavmıma, yanında olan bir fakire, ödünç para verirsen, ona murabahacı olmıyacaksın; onun üzerine faiz koymıyacaksınız.</verse>
				<verse number="26">Eğer komşunun abasını rehin olarak almış olursan, güneş batmazdan evel ona geri vereceksin;</verse>
				<verse number="27">çünkü o kendisinin tek örtüsüdür, onun teni için esvabıdır; ne ile yatsın? ve vaki olacak ki, bana feryat ettiği zaman işiteceğim; çünkü ben lûtfediciyim.</verse>
				<verse number="28">Allaha sövmiyeceksin, ve kavmının reisi olana lânet etmiyeceksin.</verse>
				<verse number="29">Hasadını, ve masaranın akıttığını takdimde geciktirmiyeceksin. Oğullarının ilk doğanını bana vereceksin.</verse>
				<verse number="30">Kendi öküzlerin hakkında, ve kendi koyunların hakkında böyle yapacaksın; yedi gün anası ile beraber kalacak; sekizinci günde onu bana vereceksin.</verse>
				<verse number="31">Bana mukaddes adamlar olacaksınız; onun için kırda parçalanmış et yemiyeceksiniz; onu köpeklere atacaksınız.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">Yalan haber taşımıyacaksın; haksız şahit olmak için kötüye el vermiyeceksin.</verse>
				<verse number="2">Kötülük için çokluğun peşinde olmıyacaksın; ve bir davada adaleti bozmak için çokluğun ardınca saparak söylemiyeceksin;</verse>
				<verse number="3">ve fakiri davasında kayırmıyacaksın.</verse>
				<verse number="4">Eğer düşmanının kaybolan öküzüne, yahut eşeğine rastlarsan, mutlaka onu kendisine geri getireceksin.</verse>
				<verse number="5">Eğer senden nefret edenin eşeğini, yükü altında çökmüş görürsen, onu haline bırakmaktan çekineceksin; kendisile beraber mutlaka onu kurtaracaksın.</verse>
				<verse number="6">Davasında, fakirinin hakkını saptırmıyacaksın.</verse>
				<verse number="7">Yalan şeyden uzak ol; ve suçsuzu ve salihi öldürme; çünkü ben kötüyü suçsuz saymam.</verse>
				<verse number="8">Ve rüşvet almıyacaksın; çünkü rüşvet görenlerin gözlerini kör eder, ve salihlerin sözlerini döndürür.</verse>
				<verse number="9">Ve garibe gadretmiyeceksin; siz garibin gönlünü bilirsiniz, çünkü Mısır diyarında gariptiniz.</verse>
				<verse number="10">Ve toprağını altı yıl ekeceksin, ve mahsulünü toplıyacaksın,</verse>
				<verse number="11">fakat yedinci yıl onu rahat ve boş bırakacaksın, ta ki, kavmının fakirleri yesin; ve onların bıraktıklarını da kır hayvanları yerler. Bağın ve zeytinliğin hakkında da böyle yapacaksın.</verse>
				<verse number="12">Altı gün kendi işlerini yapacaksın, ve yedinci günde öküzün, ve eşeğin rahat etsinler, ve cariyenin oğlu ve garip dinlensinler diye istirahat edeceksin.</verse>
				<verse number="13">Ve size söylediğim her şeyde kendinizi sakının; ve başka ilâhların ismini anmayın, ve senin ağzından işitilmesin.</verse>
				<verse number="14">Yılda üç kere bana bayram edeceksin.</verse>
				<verse number="15">Mayasız ekmek bayramını tutacaksın; sana emrettiğim gibi Abib ayının muayyen vaktinde yedi gün mayasız ekmek yiyeceksin (çünkü Mısırdan o ayda çıktın); ve kimse önümde eli boş görünmiyecek;</verse>
				<verse number="16">ve tarlada ektiğin, işlerinin ilk mahsulünün biçme bayramını; ve yılın sonunda tarladan işlerini topladığın zaman toplama bayramını tutacaksın.</verse>
				<verse number="17">Senin bütün erkeklerin, yılda üç kere, Rab Yehovanın önünde görünecektir.</verse>
				<verse number="18">Kurbanımın kanını mayalı ekmekle takdim etmiyeceksin; ve bayramımın yağı sabaha kadar gecelemiyecektir.</verse>
				<verse number="19">Toprağının turfandalarının ilkini Allahın RABBİN evine getireceksin. Oğlağı anasının südünde pişirmiyeceksin.</verse>
				<verse number="20">İşte ben, yolda seni korumak için, ve hazırladığım yere seni getirmek üzre, önünden bir melek gönderiyorum.</verse>
				<verse number="21">Onun karşısında sakının, ve onun sözünü dinleyin, ona karşı koymayın; çünkü suçunuzu bağışlamıyacaktır; çünkü benim ismim ondadır.</verse>
				<verse number="22">Fakat gerçekten onun sözünü dinlersen, ve bütün söylediklerimi yaparsan; o zaman senin düşmanlarına düşman olacağım, ve senin hasımlarına hasım olacağım.</verse>
				<verse number="23">Çünkü benim meleğim senin önünden gidecek, ve seni Amorîlerin, Hittîlerin, ve Perizzîlerin, ve Kenânlıların, ve Hivîlerin, ve Yebusîlerin arasına götürecek; ve ben onları helâk edeceğim.</verse>
				<verse number="24">Onların ilâhlarına secde etmiyeceksin, ve onlara ibadet etmiyeceksin, ve onların işlerine göre yapmıyacaksın; fakat onları tamamen devireceksin, ve onların dikili taşlarını tamamen parçalıyacaksın.</verse>
				<verse number="25">Ve Allahınız RABBE ibadet edeceksiniz, ve senin ekmeğini ve suyunu bereketliyecektir; ve hastalığı senin içinden kaldıracağım.</verse>
				<verse number="26">Memleketinde kısır ve çocuk düşüren kadın olmıyacaktır; senin günlerinin sayısını tamamlıyacağım.</verse>
				<verse number="27">Heybetimi senin önünden gönderip üzerlerine varacağın bütün kavmları perişan edeceğim, ve bütün düşmanlarını senin önünden kaçıracağım.</verse>
				<verse number="28">Ve senin önünden eşek arısını göndereceğim, ve Hivîleri ve Kenânlıları ve Hittîleri senin önünden kovacak.</verse>
				<verse number="29">Memleket harap olmasın, ve senin üzerine kır hayvanları çoğalmasın diye, onları senin önünden bir yıl içinde kovmıyacağım.</verse>
				<verse number="30">Sen semereli oluncıya, ve memleketi miras alıncıya kadar onları senin önünden azar azar kovacağım.</verse>
				<verse number="31">Ve Kızıl Denizden Filistîlerin denizine kadar, ve çölden Irmağa kadar sana hudut koyacağım; çünkü memleketin ahalisini sizin elinize vereceğim; ve onları kendi önünden kovacaksın.</verse>
				<verse number="32">Onlarla ve ilâhları ile ahdetmiyeceksin.</verse>
				<verse number="33">Bana karşı sana suç işlettirmesinler diye, onlar senin diyarında oturmıyacaklar; çünkü eğer onların ilâhlarına ibadet edersen, mutlaka sana tuzak olacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">VE Musaya dedi: Sen ve Harun, Nadab ve Abihu, ve İsrail ihtiyarlarından yetmiş kişi RABBE çıkın; ve uzaktan secde kılın,</verse>
				<verse number="2">ve Musa yalnız olarak RABBE yaklaşacak; fakat onlar yaklaşmıyacaklar; ve kavm onunla beraber çıkmıyacaklar.</verse>
				<verse number="3">Ve Musa gelip kavma RABBİN bütün sözlerini ve bütün hükümlerini anlattı; ve bütün kavm bir sesle cevap verip dediler: RABBİN söylediği bütün sözleri yapacağız.</verse>
				<verse number="4">Ve Musa RABBİN bütün sözlerini yazdı, ve sabahlayın erken kalkıp dağın eteğinde bir mezbah, ve İsrailin on iki sıptına göre on iki sütun kurdu.</verse>
				<verse number="5">Ve İsrail oğullarından gençler gönderdi, ve yakılan takdimeler arzettiler, ve selâmet takdimeleri olarak RABBE öküzler kestiler.</verse>
				<verse number="6">Ve Musa kanın yarısını alıp leğenlere koydu, ve kanın yarısını mezbah üzerine serpti.</verse>
				<verse number="7">Ve ahit kitabını alıp kavmın karşısında okudu; ve dediler: RABBİN bütün söylediklerini yapacağız, ve dinliyeceğiz.</verse>
				<verse number="8">Ve Musa kanı aldı, ve kavmın üzerine serpip dedi: İşte, bütün bu sözler hakkında RABBİN sizinle ettiği ahdin kanı.</verse>
				<verse number="9">Ve Musa ile Harun, Nadab ve Abihu, ve İsrailin ihtiyarlarından yetmiş kişi çıktılar;</verse>
				<verse number="10">ve İsrailin Allahını gördüler; ve onun ayakları altında, gök yakuttan tuğla döşeme gibi, aydınlıkça asıl göke benzer bir şey vardı.</verse>
				<verse number="11">Ve İsrail oğullarının asilzadelerine dokunmadı; ve Allahı gördüler, ve yiyip içtiler.</verse>
				<verse number="12">Ve RAB Musaya dedi: Dağa, yanıma çık, ve orada bulun; ve taş levhalarını, ve yazdığım şeriat ve emirleri öğretmek için onları sana vereceğim.</verse>
				<verse number="13">Ve Musa ile hizmetkârı Yeşu kalktılar; ve Musa Allahın dağına çıktı.</verse>
				<verse number="14">Ve ihtiyarlara dedi: Size geri dönünciye kadar bizi burada bekleyin, ve işte, Harunla Hur yanınızdadırlar; bir kimsenin davası olursa onların önüne gitsin.</verse>
				<verse number="15">Ve Musa dağa çıktı, ve bulut dağı örttü.</verse>
				<verse number="16">Ve RABBİN izzeti Sina dağı üzerinde durdu, ve bulut onu altı gün örttü; ve yedinci günde bulutun içinden Musayı çağırdı.</verse>
				<verse number="17">Ve İsrail oğullarının gözünde RABBİN izzetinin görünüşü, dağın başında yiyip bitiren ateş gibi idi.</verse>
				<verse number="18">Ve Musa bulutun içine girip dağa çıktı; ve Musa kırk gün kırk gece dağda kaldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına: Bana takdime getirsinler, diye söyle; yüreğinden veren her adamdan benim takdimemi alacaksınız.</verse>
				<verse number="3">Ve onlardan alacağınız takdimeler şudur: altın, ve gümüş, ve tunç,</verse>
				<verse number="4">ve lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızı, ve ince keten, ve keçi kılı,</verse>
				<verse number="5">ve kırmızı boyalı koç derileri, ve yunusbalığı derileri, ve akasya ağaçları,</verse>
				<verse number="6">kandil için yağ, mesh yağı için, ve hoş kokulu günnük için baharat,</verse>
				<verse number="7">akik taşları, ve efod için, ve göğüslük için, kakılacak taşlar.</verse>
				<verse number="8">Ve aralarında oturayım diye benim için makdis yapsınlar.</verse>
				<verse number="9">Meskenin örneğine, ve bütün takımların örneğine, sana göstermekte olduğum her şeye göre, öyle yapacaksınız.</verse>
				<verse number="10">Ve akasya ağacından bir sandık yapacaklar; uzunluğu iki buçuk arşın ve eni bir buçuk arşın, ve yüksekliği bir buçuk arşın olacak.</verse>
				<verse number="11">Ve onu halis altınla kaplıyacaksın, onu içinden ve dışından kaplıyacaksın, ve onun üzerinde etrafına altın pervaz yapacaksın.</verse>
				<verse number="12">Ve onun için dört altın halka dökeceksin, ve onları dört ayağına takacaksın; ve iki halka onun bir yanında, ve iki halka obir yanında olacak.</verse>
				<verse number="13">Ve akasya ağacından kollar yapacaksın, ve onları altınla kaplıyacaksın.</verse>
				<verse number="14">Ve sandığı taşımak için kolları sandığın yanlarındaki halkalara geçireceksin.</verse>
				<verse number="15">Kollar sandığın halkalarında kalacaklar; ondan ayrılmıyacaklar.</verse>
				<verse number="16">Ve sana vereceğim şehadeti sandığın içine koyacaksın.</verse>
				<verse number="17">Ve halis altından bir kefaret örtüsü yapacaksın; onun uzunluğu iki buçuk arşın, ve eni bir buçuk arşın olacak.</verse>
				<verse number="18">Ve altından iki kerubi yapacaksın; onları dövmeci işi olarak kefaret örtüsünün iki ucunda yapacaksın.</verse>
				<verse number="19">Ve bir uçta bir kerubi, ve obir uçta bir kerubi yap; iki ucunda kerubileri kefaret örtüsü ile bir parça olarak yapacaksınız.</verse>
				<verse number="20">Ve kerubiler, yüzleri birbirine karşı, kanatları ile kefaret örtüsünü örterek, kanatlarını yukarı doğru açacaklar; kerubilerin yüzleri kefaret örtüsüne doğru olacaklar.</verse>
				<verse number="21">Ve kefaret örtüsünü sandığın üstü üzerine koyacaksın; ve sana vereceğim şehadeti sandığın içine koyacaksın.</verse>
				<verse number="22">Ve seninle orada buluşacağım, ve İsrail oğulları için sana emredeceğim bütün şeyler hakkında kefaret örtüsü üzerinden, şehadet sandığı üstündeki iki kerubi arasından, seninle söyleşeceğim.</verse>
				<verse number="23">Ve akasya ağacından bir sofra yapacaksın; uzunluğu iki arşın, ve eni bir arşın, ve yüksekliği bir buçuk arşın olacak.</verse>
				<verse number="24">Ve onu halis altınla kaplıyacaksın, ve etrafında ona altın pervaz yapacaksın.</verse>
				<verse number="25">Ve etrafında ona dört parmak eninde kenar yapacaksın; ve kenarın etrafına altın pervaz yapacaksın.</verse>
				<verse number="26">Ve onun için dört altın halka yapacaksın, ve halkaları onun dört ayağı üzerindeki dört köşeye koyacaksın.</verse>
				<verse number="27">Sofrayı taşımak üzre kolların geçirileceği yerler olarak, halkalar kenara yakın olacaklar.</verse>
				<verse number="28">Ve kolları akasya ağacından yapacaksın, ve onları altınla kaplıyacaksın, ve sofra onlarla taşınılacak.</verse>
				<verse number="29">Ve onun sahanlarını, ve kaşıklarını, ve testilerini, ve dökülecek takdimeler için taslarını yapacaksın; onları halis altından yapacaksın.</verse>
				<verse number="30">Ve huzur ekmeğini daima önümde, sofra üzerine koyacaksın.</verse>
				<verse number="31">Ve halis altından bir şamdan yapacaksın; şamdan, ayağı, ve direği dövmeci işi olacak; kadehleri, yumruları, ve çiçekleri kendinden olacaklar;</verse>
				<verse number="32">ve şamdanın üç kolu bir yanından, ve şamdanın üç kolu obir yanından olmak üzre, onun yanlarından çıkan altı kol olacaktır;</verse>
				<verse number="33">bir kolda badem çiçeği şeklinde üç kadeh, bir yumru ve bir çiçek, obir kolda badem çiçeği şeklinde üç kadeh, bir yumru ve bir çiçek olacak; şamdandan çıkan altı kol için böyle olacaktır;</verse>
				<verse number="34">ve şamdanda badem çiçeği şeklinde dört kadeh, onun yumruları, ve çiçekleri olacaktır;</verse>
				<verse number="35">ve şamdandan çıkan altı kol için, iki kol altında kendinden bir yumru, ve iki kol altında kendinden bir yumru, ve iki kol altında kendinden bir yumru olacaktır.</verse>
				<verse number="36">Onların yumruları ve kolları kendinden olacak, hepsi bir dövmeci işi, halis altından olacaktır.</verse>
				<verse number="37">Ve onun kandillerini yedi tane yapacaksın; ve karşısına ışık versin diye onun kandillerini yakacaklar.</verse>
				<verse number="38">Ve makasları ve tablaları halis altından olacak.</verse>
				<verse number="39">Bütün bu takımlarla beraber bir talant halis altından yapılacaktır.</verse>
				<verse number="40">Bak, ve dağda sana gösterilen örneklerine göre yap.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">VE meskeni on perdeden yapacaksın, bükülmüş ince keten, ve lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızıdan, üstat işi kerubilerle onları yapacaksın.</verse>
				<verse number="2">Her perdenin uzunluğu yirmi sekiz arşın, ve her perdenin eni dört arşın olacaktır; bütün perdeler için ölçü bir olacaktır.</verse>
				<verse number="3">Beş perde birbirine birleştirilecek; ve obir beş perde birbirine birleştirilecektir.</verse>
				<verse number="4">Ve bir takımın ucundaki perdenin kenarında lâcivert ilikler yapacaksın; ve obir takımın ucundaki perdenin kenarına öylece yapacaksın.</verse>
				<verse number="5">Bir perdede elli ilik yapacaksın, ve obir takımdaki perdenin kenarında elli ilik yapacaksın; ilikler birbirine karşı olacaktır.</verse>
				<verse number="6">Ve elli altın kopça yapacaksın, ve perdeleri birbirine kopçalarla birleştireceksin; ve mesken bir olacaktır.</verse>
				<verse number="7">Ve mesken üzerinde çadır olarak keçi kılından perdeler yapacaksın; onları on bir perde olarak yapacaksın.</verse>
				<verse number="8">Her perdenin uzunluğu otuz arşın, ve her perdenin eni dört arşın olacak; on bir perde için ölçü bir olacaktır.</verse>
				<verse number="9">Beş perdeyi ayrıca, ve altı perdeyi ayrıca birleştireceksin, ve altıncı perdeyi çadırın ön tarafında katlıyacaksın.</verse>
				<verse number="10">Ve bir takımın ucundaki perdenin kenarında elli ilik, ve obir takımın ucundaki perdenin kenarında elli ilik yapacaksın.</verse>
				<verse number="11">Ve tunçtan elli kopça yapacaksın, ve kopçaları iliklerin içine koyacaksın, ve bir olsun diye çadırı birleştireceksin.</verse>
				<verse number="12">Ve çadırın perdelerinden artıp sarkan, artan yarım perde, meskenin arkasından sarkacak.</verse>
				<verse number="13">Ve çadır perdelerinin uzunluğunda fazla kalan, bir tarafta bir arşın, ve obir tarafta bir arşın, o taraftan ve bu taraftan meskeni örtmek için onun yanları üzerinde sarkacaktır.</verse>
				<verse number="14">Ve çadır için, kırmızı boyalı koç derilerinden bir örtü, ve onun üstünde yunusbalığı derilerinden bir örtü yapacaksın.</verse>
				<verse number="15">Ve mesken için, akasya ağacından, dik duracak çerçeveler yapacaksın.</verse>
				<verse number="16">Bir çerçevenin uzunluğu on arşın, ve her çerçevenin eni bir buçuk arşın olacaktır.</verse>
				<verse number="17">Her çerçevenin birbirine uygun iki geçmesi olacak; meskenin bütün çerçeveleri için böyle yapacaksın.</verse>
				<verse number="18">Ve mesken için çerçeveler, cenup tarafı için, cenuba doğru yirmi çerçeve yapacaksın.</verse>
				<verse number="19">Ve bir çerçeve altında onun iki geçmesi için iki taban, ve bir çerçeve altında onun iki geçmesi için iki taban olmak üzre, yirmi çerçevenin altında kırk gümüş taban;</verse>
				<verse number="20">ve meskenin ikinci yanı, şimal tarafı için yirmi çerçeve,</verse>
				<verse number="21">ve bir çerçeve altında iki taban, olmak üzre onların kırk tabanını yapacaksın.</verse>
				<verse number="22">Ve garba doğru meskenin arkası için altı çerçeve yapacaksın.</verse>
				<verse number="23">Ve arkada meskenin köşeleri için iki çerçeve yapacaksın.</verse>
				<verse number="24">Ve aşağıda çift olacaklar, ve ayni surette tepesinde birinci halkaya kadar çift olacaklar; ikisi için böyle olacak; onlar iki köşe için olacak.</verse>
				<verse number="25">Ve sekiz çerçeve, ve bir çerçeve altında iki taban, ve bir çerçeve altında iki taban olmak üzre, onların gümüş tabanları, on altı taban olacaktır.</verse>
				<verse number="26">Ve meskenin bir yanının çerçeveleri için beş, ve meskenin obir yanının çerçeveleri için beş,</verse>
				<verse number="27">ve meskenin garba doğru olan arka yanının çerçeveleri için beş olmak üzere akasya ağacından mertekler yapacaksın.</verse>
				<verse number="28">Ve çerçevelerin ortasında olan orta mertek bir uçtan obir uca geçecektir.</verse>
				<verse number="29">Ve çerçeveleri altınla kaplıyacaksın, ve mertekler için yerler olmak üzre onların halkalarını altından yapacaksın, ve mertekleri altınla kaplıyacaksın.</verse>
				<verse number="30">Ve dağda sana gösterilen düzenine göre meskeni kuracaksın.</verse>
				<verse number="31">Ve lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızı, ve bükülmüş ince ketenden bir perde yapacaksın, üstat işi kerubilerle yapılacak;</verse>
				<verse number="32">ve onu dört gümüş taban üstünde duran akasya ağacından altın kaplı dört direği üzerine asacaksın; çengelleri altın olacak.</verse>
				<verse number="33">Ve perdeyi kopçaların altına asacaksın, ve şehadet sandığını, perdeden içeri, oraya getireceksin; ve sizin için perde, makdisle kudsülakdas arasında bölme olacaktır.</verse>
				<verse number="34">Ve kefaret örtüsünü kudsülakdasta şehadet sandığı üzerine koyacaksın.</verse>
				<verse number="35">Ve sofrayı perdenin dışarısına, ve şamdanı sofranın karşısına, meskenin cenuba doğru olan tarafına koyacaksın; ve sofrayı şimal tarafına koyacaksın.</verse>
				<verse number="36">Ve Çadırın kapısı için lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızı, ve bükülmüş ince ketenden nakışçı işi perde yapacaksın.</verse>
				<verse number="37">Ve perde için akasya ağacından beş direk yapacaksın, ve onları altınla kaplıyacaksın; onların çengelleri altın olacak; ve onlar için tunçtan beş taban dökeceksin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">VE mezbahı akasya ağacından, uzunluğu beş arşın, ve eni beş arşın olarak yapacaksın; mezbah murabba olacak; ve yüksekliği üç arşın olacak.</verse>
				<verse number="2">Ve onun boynuzlarını dört köşesi üzerinde yapacaksın; boynuzları kendisinden olacak; ve onu tunçla kaplıyacaksın.</verse>
				<verse number="3">Ve kül kaldıracak kaplarını, ve küreklerini, ve leğenlerini, ve et kancalarını, ve ateş kaplarını yapacaksın; bütün takımlarını tunçtan yapacaksın.</verse>
				<verse number="4">Ve onun için ağ biçiminde tunçtan bir ıskara yapacaksın; ve ıskaranın üzerine, onun dört köşesinde dört tunç halka yapacaksın.</verse>
				<verse number="5">Ve onu aşağıdan, mezbahın kenarı altına koyacaksın, ve ıskara mezbahın yarısına kadar yetişecek.</verse>
				<verse number="6">Ve mezbah için kollar, akasya ağacından kollar yapacaksın, ve onları tunçla kaplıyacaksın.</verse>
				<verse number="7">Ve onun kolları halkalara geçirilecek, ve onu taşıdıkları zaman, kollar mezbahın iki yanında olacaklar.</verse>
				<verse number="8">Onu tahtadan, içi boş olarak yapacaksın; dağda sana gösterildiği gibi böyle yapacaklar.</verse>
				<verse number="9">Ve meskenin avlusunu yapacaksın; cenup tarafı için, cenuba doğru, avlunun bir tarafı için, uzunluğu yüz arşın bükülmüş ince ketenden askılar olacak;</verse>
				<verse number="10">ve onun yirmi direği, ve onların tunçtan yirmi tabanı olacak; direklerin çengelleri, ve onların çemberleri gümüşten olacak.</verse>
				<verse number="11">Ve böylece şimal tarafı için, uzunluğuna, yüz arşın askılar, ve onun yirmi direği, ve tunçtan yirmi tabanları olacak, direklerin çengelleri ve çemberleri gümüşten olacak.</verse>
				<verse number="12">Ve garp tarafında, avlunun eni için elli arşın askı olacak; direkleri on, ve tabanları on olacak.</verse>
				<verse number="13">Ve şark tarafında avlunun eni, şarka doğru elli arşın olacak.</verse>
				<verse number="14">Kapının bir tarafı için on beş arşın askı olacak; direkleri üç ve tabanları üç olacak.</verse>
				<verse number="15">Ve kapının obir tarafı için on beş arşın askı olacak; direkleri üç ve tabanları üç olacak.</verse>
				<verse number="16">Ve avlunun kapısı için, lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızı, ve bükülmüş ince ketenden yirmi arşın nakışçı işi bir perde olacak; direkleri dört, ve tabanları dört olacak.</verse>
				<verse number="17">Avlunun etrafında, bütün direkler gümüşle çemberlenmiş olacak; onların çengelleri gümüşten, ve tabanları tunçtan olacak.</verse>
				<verse number="18">Avlunun uzunluğu yüz arşın, ve eni her yerde elli arşın, ve yüksekliği beş arşın olup bükülmüş ince ketenden, ve tabanları tunçtan olacak.</verse>
				<verse number="19">Meskenin her hizmetinde kullanılan bütün takımları, ve bütün kazıkları, ve avlunun bütün kazıkları tunçtan olacak.</verse>
				<verse number="20">Ve sen, kandil daima yansın diye, ışık için ezilmiş zeytinin halis yağını getirmelerini İsrail oğullarına emredeceksin.</verse>
				<verse number="21">Toplanma çadırında, şehadetin önündeki perdenin dışında, Harunla oğulları RABBİN huzurunda akşamdan sabaha kadar onu hazırlıyacaklar; İsrail oğulları için nesillerince daimî bir kanun olacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="28">
				<verse number="1">VE sen İsrail oğulları arasından bana kâhinlik etmesi için, kardeşin Harunu, ve kendisile beraber oğullarını, Harunu, ve oğulları Nadab ve Abihuyu, Eleazar ve İtamarı yanına getir.</verse>
				<verse number="2">Ve kardeşin Haruna, izzet ve ziynet için mukaddes esvap yapacaksın.</verse>
				<verse number="3">Ve sen hikmet ruhu ile doldurduğum bütün yüreği hikmetlilere söyliyeceksin, bana kâhinlik etmek üzre Harunu takdis etmek için onun esvabını yapsınlar.</verse>
				<verse number="4">Ve yapacakları esvaplar şunlardır: göğüslük, ve efod, ve entari, ve nakışlı gömlek, sarık, ve kuşak; ve bana kâhinlik etmek için kardeşin Haruna ve oğullarına mukaddes esvaplar yapacaklar.</verse>
				<verse number="5">Ve altını, ve lâciverdi, ve erguvanîyi, ve kırmızıyı, ve ince keteni alacaklar.</verse>
				<verse number="6">Ve efodu, altın, lâcivert, ve erguvanî, kırmızı ve bükülmüş ince ketenden üstat işi olarak yapacaklar.</verse>
				<verse number="7">Bitiştirilsin diye iki ucunda bitişik iki omuzluğu olacak.</verse>
				<verse number="8">Ve üzerinde olup onunla bağlanan hünerle dokunmuş şerit, onun işi gibi ve kendisinden, altın, lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızı, ve bükülmüş ince ketenden olacak.</verse>
				<verse number="9">Ve iki akik taşı alacaksın, ve üzerlerine İsrail oğullarının adlarını,</verse>
				<verse number="10">doğuşlarına göre onların adlarından altısını bir taş üzerine, ve kalan altı adı obir taş üzerine oyacaksın.</verse>
				<verse number="11">O iki taşı, İsrail oğullarının adlarına göre, oymacı işile, mühür oyması gibi oyacaksın; onları altın yuvalar içine koyduracaksın.</verse>
				<verse number="12">Ve iki taşı, İsrail oğulları için anılma taşları olarak efodun omuzlukları üzerine koyacaksın; ve anılma için, Harun onların adlarını RABBİN önünde iki omuzu üzerinde taşıyacaktır.</verse>
				<verse number="13">Ve altın yuvalar, ve halis altından iki zincir yapacaksın;</verse>
				<verse number="14">onları örme işi kordon gibi yapacaksın; ve örme zincirleri yuvalar üzerine koyacaksın.</verse>
				<verse number="15">Ve üstat işi bir hüküm göğüslüğü yapacaksın; onu efodun işi gibi yapacaksın; altın, lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızı, ve bükülmüş ince ketenden yapacaksın.</verse>
				<verse number="16">Murabba ve iki katlı, uzunluğu bir karış ve eni bir karış olacak.</verse>
				<verse number="17">Ve onun içine taş yuvaları, dört sıra taş koyacaksın; bir sıra, kırmızı akik, sarı yakut, ve zümrüt, birinci sıra;</verse>
				<verse number="18">ve ikinci sıra, kızıl yakut, safir, ve beyaz akik;</verse>
				<verse number="19">ve üçüncü sıra, gök yakut, süleymanî taşı, ve mor yakut;</verse>
				<verse number="20">ve dördüncü sıra, gök zümrüt, ve akik, ve yeşim olacak; onlar altın yuvalarına kakılacak.</verse>
				<verse number="21">Ve taşlar İsrail oğullarının adlarına göre, adlarına göre on iki olacak; on iki sıpt için her birinin adına göre mühür oyması gibi olacak.</verse>
				<verse number="22">Ve göğüslük üzerinde örme işi kordon gibi halis altından zincirler yapacaksın.</verse>
				<verse number="23">Ve göğüslük üzerinde iki altın halka yapacaksın, iki halkayı göğüslüğün iki ucuna koyacaksın.</verse>
				<verse number="24">Ve iki örme altın zinciri göğüslüğün uçlarına, iki halkaya takacaksın.</verse>
				<verse number="25">Ve iki örme zincirin obir iki ucunu iki yuvanın üzerine takacaksın, ve efodun ön tarafında onun omuzlukları üzerine takacaksın.</verse>
				<verse number="26">Ve iki altın halka yapacaksın, ve onları göğüslüğün iki ucuna, onun efod tarafında olan iç kenarı üzerine koyacaksın.</verse>
				<verse number="27">Ve iki altın halka yapacaksın, ve onları efodun ön tarafına, iki omuzluğu üzerine alttan, efodun kavuştuğu yere yakın, onun hünerle dokunmuş şeridi üstünden koyacaksın.</verse>
				<verse number="28">Ve efodun hünerle dokunmuş şeridi üzerinde olsun, ve göğüslük efoddan ayrılmasın, diye göğüslüğü kendi halkaları ile efodun halkalarına lâcivert kordonla bağlıyacaklar.</verse>
				<verse number="29">Ve Harun makdise girdiği zaman, RABBİN önünde daima anılma olarak İsrail oğullarının adlarını hüküm göğüslüğünde, yüreği üzerinde taşıyacaktır.</verse>
				<verse number="30">Ve Urim ile Tummimi hüküm göğüslüğü içine koyacaksın; ve RABBİN önüne girdiği zaman Harunun yüreği üzerinde olacaklar; ve Harun RABBİN önünde İsrail oğullarının hükmünü daima yüreği üzerinde taşıyacak.</verse>
				<verse number="31">Ve efodun entarisini büsbütün lâcivertten yapacaksın.</verse>
				<verse number="32">Ve onun ortasında baş için bir delik olacak; yırtılmasın diye etrafında, zırh deliği gibi, dokuma işi bir kenarlık olacak.</verse>
				<verse number="33">Ve onun etekleri üzerine lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızıdan, etekleri etrafına, narlar; ve etrafında, onların arasına altın çıngıraklar yapacaksın;</verse>
				<verse number="34">bir altın çıngırak ve bir nar, bir altın çıngırak ve bir nar olmak üzre çepçevre entarinin üzerinde, etekleri etrafında olacak.</verse>
				<verse number="35">Ve ibadet için Harunun üzerinde olacak; ve makdise, RABBİN önüne girip çıktığı zaman ölmesin diye onun sesi işitilecek.</verse>
				<verse number="36">Ve halis altından bir levha yapacaksın, onun üzerine mühür oyması olarak RABBE MUKADDES yazısını oyacaksın.</verse>
				<verse number="37">Ve onu lâcivert bir kordon üzerine koyacaksın, ve sarığın üzerinde olacak, sarığın ön tarafında olacak.</verse>
				<verse number="38">Ve Harunun alnı üzerinde olacak, ve İsrail oğullarının takdis ettikleri mukaddes hediyelerinde, bütün mukaddes şeylerindeki suçu Harun taşıyacak; ve onlar RABBİN önünde makbul olsunlar diye daima onun alnı üzerinde olacak.</verse>
				<verse number="39">Ve ince ketenden satrançlı gömlek dokutacaksın, ve ince ketenden sarık yapacaksın, ve nakışçı işi kuşak yapacaksın.</verse>
				<verse number="40">Ve Harunun oğulları için gömlekler yapacaksın, ve onlar için kuşaklar yapacaksın, ve onlar için izzet ve ziynet olarak başlıklar yapacaksın.</verse>
				<verse number="41">Ve bunları kardeşin Haruna, ve onunla beraber oğullarına giydireceksin, ve bana kâhinlik etmeleri için onları meshedeceksin, ve onları tahsis edeceksin, ve onları takdis edeceksin.</verse>
				<verse number="42">Ve bedenlerinin çıplaklığını örtmek için kendilerine keten donlar yapacaksın; belden kalçaya kadar olacak;</verse>
				<verse number="43">ve toplanma çadırına girdikleri yahut makdiste ibadet için mezbahın yanına geldikleri zaman, suç taşımasınlar ve ölmesinler diye, Harunun üzerinde, ve oğulları üzerinde olacaklar; kendisi için ve kendisinden sonra zürriyeti için ebedî bir kanun olacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="29">
				<verse number="1">Bana kâhinlik etmeleri için onları takdis etmek üzre kendilerine yapacağın şey şudur: genç bir boğa ve kusursuz iki koç,</verse>
				<verse number="2">ve mayasız ekmek, ve yağla yoğurulmuş mayasız pideler, ve yağ sürülmüş mayasız yufkalar al; onları ince buğday unundan yapacaksın.</verse>
				<verse number="3">Ve ekmekleri bir sepet içine koyacaksın, ve onları sepette, ve genç boğayı ve iki koçu getireceksin.</verse>
				<verse number="4">Ve Harunu ve oğullarını toplanma çadırının kapısına getireceksin, ve onları su ile yıkıyacaksın.</verse>
				<verse number="5">Ve esvapları alacaksın, ve gömleği, ve efodun entarisini, ve efodu, ve göğüslüğü Haruna giydireceksin, ve ona efodun hünerle dokunmuş şeridini bağlıyacaksın;</verse>
				<verse number="6">ve sarığı onun başına koyacaksın, ve sarığın üzerine mukaddes tacı koyacaksın.</verse>
				<verse number="7">O zaman mesh yağını alacaksın, ve onun başı üzerine döküp onu meshedeceksin.</verse>
				<verse number="8">Ve onun oğullarını getireceksin, ve onlara gömlek giydireceksin.</verse>
				<verse number="9">Ve onlara, Haruna ve oğullarına, kuşaklar kuşatacaksın, ve onlara başlıklar bağlıyacaksın; ve kâhinlik ebedî bir kanunla onların olacak; ve Harunu ve onun oğullarını tahsis edeceksin.</verse>
				<verse number="10">Ve genç boğayı toplanma çadırının önüne getireceksin; ve Harunla oğulları ellerini genç boğanın başı üzerine koyacaklar.</verse>
				<verse number="11">Ve genç boğayı RABBİN önünde, toplanma çadırının kapısında boğazlıyacaksın.</verse>
				<verse number="12">Ve genç boğanın kanından alacaksın, ve parmağınla mezbahın boynuzları üzerine süreceksin; ve bütün kanı mezbahın dibine dökeceksin.</verse>
				<verse number="13">Ve içini kaplıyan bütün yağı, ve karaciğer üzerindeki zarı, ve iki böbreği, ve onlar üzerindeki yağı alacaksın, ve onları mezbah üzerinde yakacaksın.</verse>
				<verse number="14">Fakat genç boğanın etini, ve derisini, ve gübresini ordugâhın dışında ateşte yakacaksın; suç kurbanıdır.</verse>
				<verse number="15">Ve bir koçu alacaksın; ve Harunla oğulları ellerini koçun başı üzerine koyacaklar.</verse>
				<verse number="16">Ve koçu boğazlıyacaksın, ve onun kanını alıp mezbahın üzerine çepçevre serpeceksin.</verse>
				<verse number="17">Ve koçu parçalarına göre böleceksin, ve içini, ve paçalarını yıkıyacaksın, ve onları parçaları ile ve başı ile beraber koyacaksın.</verse>
				<verse number="18">Ve bütün koçu mezbah üzerinde yakacaksın; RABBE yakılan takdimedir; hoş kokudur, RABBE ateşle yapılan takdimedir.</verse>
				<verse number="19">Ve obir koçu alacaksın; ve Harunla oğulları ellerini koçun başı üzerine koyacaklar.</verse>
				<verse number="20">Ve koçu boğazlıyacaksın, ve onun kanından alacaksın, ve Harunun sağ kulak memesi üzerine, ve oğullarının sağ kulak memeleri üzerine, ve sağ ellerinin baş parmağı üzerine, ve sağ ayaklarının baş parmağı üzerine koyacaksın, ve kanı çepçevre mezbah üzerine serpeceksin.</verse>
				<verse number="21">Ve mezbah üzerindeki kandan, ve mesh yağından alacaksın, ve Harunun üzerine, ve esvabı üzerine, ve kendisile beraber oğulları üzerine, ve oğullarının esvapları üzerine serpeceksin; ve o ve esvabı, ve kendisile beraber oğulları ve oğullarının esvapları takdis olunacak.</verse>
				<verse number="22">Ve koçtan yağı, ve yağlı kuyruğu, ve içi kaplıyan yağı, ve karaciğer zarını, ve iki böbrekleri, ve onlar üzerinde olan yağı, ve sağ budu (çünkü takdis koçudur),</verse>
				<verse number="23">ve RABBİN önünde olan mayasızlar sepetinden bir somun ekmek, ve bir yağlı pide, ve bir yufka alacaksın;</verse>
				<verse number="24">ve hepsini Harunun avuçları üzerine, ve oğullarının avuçları üzerine koyacaksın, ve onları RABBİN önünde sallama takdimesi olarak sallıyacaksın.</verse>
				<verse number="25">Ve ellerinden onları alacaksın, ve mezbah üzerinde, yakılan takdime üzerinde, RABBE hoş koku olarak yakacaksın; RABBE ateşle yapılan takdimedir.</verse>
				<verse number="26">Ve Harunun tahsis koçunun döşünü alacaksın, ve onu RABBİN önünde sallama takdimesi olarak sallıyacaksın; ve senin payın olacaktır.</verse>
				<verse number="27">Ve Harun için olan, ve oğulları için olan tahsis koçundan, sallanan sallama takdimesi döşünü, ve kaldırılan kaldırma budunu takdis edeceksin;</verse>
				<verse number="28">ve Harun için ve oğulları için, İsrail oğulları tarafından ebediyen pay olacaktır; çünkü kaldırma takdimesidir; ve İsrail oğullarının selâmet takdimeleri kurbanlarından kaldırma takdimesi, onların RABBE kaldırma takdimesi olacaktır.</verse>
				<verse number="29">Ve Harunun mukaddes esvapları, kendisinden sonra, onları giyerek mesh ve tahsis olunmak üzre oğullarının olacaktır.</verse>
				<verse number="30">Oğullarından onun yerine kâhin olan, makdiste ibadet etmek için, toplanma çadırına girdiği zaman, yedi gün onları giyecektir.</verse>
				<verse number="31">Ve tahsis koçunu alıp onun etini mukaddes bir yerde haşlıyacaksın.</verse>
				<verse number="32">Ve Harunla oğulları koçun etini, ve sepette olan ekmeği, toplanma çadırının kapısında yiyecekler.</verse>
				<verse number="33">Ve kendilerini tahsis ve takdis etmek için onlarla kefaret edilmiş olan bu şeyleri yiyecekler; fakat bir yabancı onlardan yemiyecek, çünkü onlar mukaddestir.</verse>
				<verse number="34">Ve eğer tahsis etinden, ve ekmekten sabaha kadar kalırsa, o zaman kalanı ateşte yakacaksın; yenilmiyecek, çünkü mukaddestir.</verse>
				<verse number="35">Ve Harunla oğullarına sana emrettiğim bütün şeylere göre böyle yapacaksın; yedi gün onları tahsis edeceksin.</verse>
				<verse number="36">Ve her gün kefaret için suç kurbanı olan genç boğayı takdim edeceksin; ve mezbah için kefaret ettiğin zaman onu tathir edeceksin; ve onu takdis etmek için meshedeceksin.</verse>
				<verse number="37">Yedi gün mezbah için kefaret edeceksin; ve onu takdis edeceksin; ve mezbah ziyadesile mukaddes olacak; mezbaha dokunan her şey mukaddes olacaktır.</verse>
				<verse number="38">Ve mezbah üzerinde takdim edeceğin budur: daima her gün birer yıllık iki kuzudur.</verse>
				<verse number="39">Bir kuzuyu sabahlayın takdim edeceksin; ve obir kuzuyu akşam üstü takdim edeceksin;</verse>
				<verse number="40">ve kuzunun birile dörtte bir hin ezilmiş zeytin yağile yoğrulmuş onda bir efa ince un; ve dökülen takdime için dörtte bir hin şarap takdim edeceksin.</verse>
				<verse number="41">Ve obir kuzuyu akşam üstü takdim edeceksin, hoş koku, RABBE ateşle yakılan takdime olarak ona, sabahın ekmek takdimesi gibi, ve dökülen takdimesi gibi yapacaksın.</verse>
				<verse number="42">Nesillerinizce, toplanma çadırının kapısında, RABBİN önünde, daimî yakılan takdime olacaktır; orada sana söylemek için, orada sizinle buluşacağım.</verse>
				<verse number="43">Ve orada İsrail oğulları ile buluşacağım; ve Çadır izzetimle takdis edilecek.</verse>
				<verse number="44">Ve toplanma çadırını, ve mezbahı takdis edeceğim; ve Harunu ve oğullarını, bana kâhinlik etmek için, takdis edeceğim.</verse>
				<verse number="45">Ve İsrail oğulları arasında oturacağım, ve onlara Allah olacağım.</verse>
				<verse number="46">Ve bilecekler ki, onların arasında oturmak için kendilerini Mısır diyarından çıkaran onların Allahı RAB ben im; onların Allahı RAB ben im.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="30">
				<verse number="1">VE üzerinde buhur yakmak için bir mezbah yapacaksın; onu akasya ağacından yapacaksın.</verse>
				<verse number="2">Uzunluğu bir arşın, ve eni bir arşın, murabba olacak; yüksekliği iki arşın, ve boynuzları kendisinden olacak.</verse>
				<verse number="3">Ve onu, üstünü, ve çepçevre yanlarını, ve boynuzlarını halis altınla kaplıyacaksın; ve onun çevresine altın pervaz yapacaksın.</verse>
				<verse number="4">Ve pervazın altında ona iki altın halka yapacaksın; onları iki yanlarında, iki tarafında yapacaksın; ve kollarla taşımak için onlara yerler olacaklar.</verse>
				<verse number="5">Ve kolları akasya ağacından yapacaksın, ve onları altınla kaplıyacaksın.</verse>
				<verse number="6">Ve onu şehadet sandığı yanında olan perdenin önüne, şehadetin üzerindeki kefaret örtüsünün, seninle buluşacağım o yerin önüne koyacaksın.</verse>
				<verse number="7">Ve Harun onun üzerinde hoş kokulu buhur yakacak; her sabah kandilleri düzelttiği zaman, onu yakacak.</verse>
				<verse number="8">Ve Harun akşam üstü kandilleri yaktığı zaman, RABBİN önünde nesillerinizce daimî buhur olarak onu yakacaktır.</verse>
				<verse number="9">Onun üzerinde yabancı buhur, yahut yakılan takdime, yahut ekmek takdimesi arzetmiyeceksiniz; ve onun üzerine dökülen takdime dökmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="10">Ve Harun onun boynuzları üzerinde yılda bir kere kefaret edecek; yılda bir kere kefaretlerin suç kurbanı kanı ile nesillerinizce kefaret edecektir; RABBE ziyadesile mukaddestir.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="12">İsrail oğullarının sayılanlarına göre sayımını yaptığın zaman, her biri canı için RABBE fidye verecektir; ta ki, onları saydığın zaman aralarında belâ olmasın.</verse>
				<verse number="13">Sayılmış olanlar tarafına geçenlerin hepsi şunu, makdisin şekeline göre yarım şekel (bir şekel yirmi geradır), RABBE takdime olarak yarım şekel verecekler.</verse>
				<verse number="14">Yirmi yaşında, ve ondan yukarı olup sayılanlar tarafına geçen her adam, RABBİN takdimesini verecektir.</verse>
				<verse number="15">Canlarınız için kefaret etmek üzre RABBİN takdimesini verdikleri zaman, zengin yarım şekelden fazla vermiyecek, ve fakir ondan eksik vermiyecektir.</verse>
				<verse number="16">Ve İsrail oğullarından kefaret parasını alacaksın, ve toplanma çadırının hizmetine vereceksin; ve canlarınız için kefaret etmek üzre İsrail oğullarına RABBİN önünde anılma olacaktır.</verse>
				<verse number="17">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="18">Yıkanmak için bir tunç kazan, onun ayağını da tunçtan yapacaksın. Ve onu toplanma çadırı ile mezbahın arasına koyacaksın, ve içine su koyacaksın.</verse>
				<verse number="19">Ve Harunla oğulları ellerini ve ayaklarını ondan yıkıyacaklar;</verse>
				<verse number="20">toplanma çadırına girdikleri zaman, yahut RABBE ateşle yapılan takdimeyi yakmak için, ibadet ederek mezbaha yaklaştıkları zaman, ölmesinler diye su ile yıkanacaklar.</verse>
				<verse number="21">Ve ölmesinler diye ellerile ayaklarını yıkıyacaklar; ve onlara, kendisine ve zürriyetine, nesillerince ebedî kanun olacak.</verse>
				<verse number="22">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="23">Ve sen kendine, başlıca kokulu baharat, beş yüz şekel seyyal mür, ve onun yarısı iki yüz elli şekel hoş kokulu tarçın, ve iki yüz elli şekel hoş kokulu kamış;</verse>
				<verse number="24">ve makdis şekeline göre beş yüz şekel hıyarşenber ve bir hin zeytin yağı al;</verse>
				<verse number="25">ve onu attar işile tertip olunmuş hoş kokulu mukaddes mesh yağı yapacaksın; mukaddes mesh yağı olacak.</verse>
				<verse number="26">Ve toplanma çadırını, ve şehadet sandığını, ve sofrayı ve onun bütün takımlarını,</verse>
				<verse number="27">ve şamdanı ve onun takımlarını, ve buhur mezbahını,</verse>
				<verse number="28">ve yakılan takdime mezbahını ve onun bütün takımlarını, ve kazanı ve ayağını, onunla meshedeceksin.</verse>
				<verse number="29">Ve onları takdis edeceksin, ve ziyadesile mukaddes olacaklar; onlara her dokunan şey mukaddes olacaktır.</verse>
				<verse number="30">Ve bana kâhinlik etmek için Harunu ve oğullarını meshedeceksin, ve onları takdis edeceksin.</verse>
				<verse number="31">Ve İsrail oğullarına söyliyip diyeceksin: Bu, nesillerinizce bana mukaddes mesh yağı olacak.</verse>
				<verse number="32">İnsan bedeni üzerine dökülmiyecek, ve onun tertibine göre onun gibisini yapmıyacaksınız; o mukaddestir, ve sizin için mukaddes olacaktır.</verse>
				<verse number="33">Onun gibisini tertip eden, yahut yabancı üzerine ondan koyan adam kavmından atılacaktır.</verse>
				<verse number="34">Ve RAB Musaya dedi: Kendine hoş kokulu baharat, kara günnük, ve hoş kokulu ezfar, ve kasnı zamkı, ve hoş kokulu baharat, ve safî günnük al; tartıları bir olacak;</verse>
				<verse number="35">ondan buhur, attar işi üzre tuzlanmış, temiz ve mukaddes hoş koku yapacaksın;</verse>
				<verse number="36">ve ondan bir parçasını çok ince döveceksin, ve toplanma çadırında, orada seninle buluşacağım şehadetin önüne koyacaksın; size ziyadesile mukaddes olacaktır.</verse>
				<verse number="37">Ve yapacağın buhurun tertibine göre kendiniz için buhur yapmıyacaksınız; senin için RABBE mukaddes olacaktır.</verse>
				<verse number="38">Koklamak için onun gibisini kim yaparsa, kavmından atılacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="31">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Bak, Yahuda sıptından, Hur oğlu, Uri oğlu Betsaleli adı ile çağırdım;</verse>
				<verse number="3">ve onu hikmette, ve anlayışta, ve bilgide, ve her çeşit sanatta, Allahın Ruhu ile doldurdum;</verse>
				<verse number="4">ta ki, hünerli işleri düşünsün; altında ve gümüşte ve tunçta işlesin,</verse>
				<verse number="5">ve kakılacak taşları oymakta, ve ağaç oymakta, her çeşit sanatta işlesin.</verse>
				<verse number="6">Ve işte ben Dan sıptından Ahisamak oğlu Oholiabı onun yanına koydum; ve yüreği hikmetli olanların hepsinin yüreğine hikmet koydum, ta ki, sana emrettiğim bütün şeyleri,</verse>
				<verse number="7">toplanma çadırını, ve şehadet sandığını, ve onun üzerinde olan kefaret örtüsünü, ve Çadırın bütün takımlarını,</verse>
				<verse number="8">ve sofrayı ve onun takımlarını, ve halis altın şamdanı ve bütün takımlarını, ve buhur mezbahını,</verse>
				<verse number="9">ve yakılan takdimenin mezbahını ve bütün takımlarını, ve kazanı ve onun ayağını,</verse>
				<verse number="10">ve kâhinlik etmek için ince dokunmuş esvabı, ve kâhin Harunun mukaddes esvabını, ve oğullarının esvabını,</verse>
				<verse number="11">ve mesh yağını, ve makdis için hoş kokulu baharlar buhurunu yapsınlar; bütün sana emrettiğim gibi yapsınlar.</verse>
				<verse number="12">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="13">Sen İsrail oğullarına söyliyerek de: Benim Sebt günlerimi gerçekten tutacaksınız; çünkü o, sizinle benim aramda nesillerinizce bir alâmettir; ta ki, sizi takdis eden RAB ben olduğumu bilesiniz.</verse>
				<verse number="14">Bunun için Sebti tutacaksınız; çünkü size mukaddestir; onu bozan mutlaka öldürülecektir; o günde her kim iş işlerse, o can kavmının içinden atılacaktır.</verse>
				<verse number="15">Altı gün iş işlenir, fakat yedinci günde RABBE mukaddes rahat Sebtidir; Sebt gününde iş işliyen herkes mutlaka öldürülecektir.</verse>
				<verse number="16">Ve nesillerinizce Sebti ebedî bir ahit etmek üzre, İsrail oğulları Sebti tutacaklar.</verse>
				<verse number="17">O, İsrail oğulları ile benim aramda ebediyen bir alâmettir; çünkü RAB gökleri ve yeri altı günde yarattı, ve yedinci günde rahat etti, ve dinlendi.</verse>
				<verse number="18">Ve Sina dağında, Musa ile söyleşmeği bitirince, şehadetin iki levhasını, Allahın parmağı ile yazılmış taş levhaları ona verdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="32">
				<verse number="1">VE dağdan inmek için Musanın geciktiğini kavm görünce, kavm Harunun yanına toplandı, ve ona dediler: Kalk, bizim için ilâh yap, önümüzden gitsinler; çünkü Musaya, bizi Mısırdan çıkaran bu adama, ne oldu bilmiyoruz.</verse>
				<verse number="2">Ve Harun onlara dedi: Karılarınızın, oğullarınızın, ve kızlarınızın kulaklarındaki altın küpeleri kırıp çıkarın, ve onları bana getirin.</verse>
				<verse number="3">Ve bütün kavm kendi kulaklarındaki altın küpeleri kırıp çıkardılar, ve onları Haruna getirdiler.</verse>
				<verse number="4">Ve onu ellerinden aldı, ve oymacı âletile ona biçim verdi, ve onu dökme bir buzağı yaptı; ve dediler: Ey İsrail, seni Mısır diyarından çıkaran ilâhların bunlardır.</verse>
				<verse number="5">Ve Harun onu gördü, ve onun önüne bir mezbah yaptı; ve Harun ilân edip dedi: Yarın RABBE bayramdır.</verse>
				<verse number="6">Ve ertesi gün erken kalktılar; ve yakılan takdimeleri arzettiler, ve selâmet takdimelerini getirdiler; ve kavm yemek ve içmek için oturdular, ve oynamak için kalktılar.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB Musaya dedi: Git, aşağı in; çünkü Mısır diyarından çıkardığın kavmın bozuldu;</verse>
				<verse number="8">onlara emrettiğim yoldan çabuk saptılar; kendileri için dökme bir buzağı yaptılar, ve ona secde kıldılar, ve ona kurban kestiler, ve dediler: Ey İsrail, seni Mısır diyarından çıkaran ilâhların bunlardır.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB Musaya dedi: Bu kavmı gördüm, ve işte, sert enseli bir kavmdır;</verse>
				<verse number="10">ve şimdi, beni bırak, onlara karşı öfkem alevlensin, ve onları telef edeyim; ve seni büyük millet edeceğim.</verse>
				<verse number="11">Ve Musa Allahı RABBE yalvarıp dedi: Ya RAB, Mısır diyarından büyük kuvvetle, ve kudretli elle çıkardığın kavmına karşı, niçin öfken alevleniyor?</verse>
				<verse number="12">Mısırlılar: Onları kötülük için, dağlarda öldürmek için, ve onları yeryüzünden yok etmek için çıkardı, diye niçin söylesinler? Kızgın öfkenden dön, ve kavmına karşı bu kötülüğe nadim ol.</verse>
				<verse number="13">Kulların İbrahimi, İshakı, ve İsraili hatırla, onlara kendin üzerine and ettin, ve onlara dedin: Zürriyetinizi göklerin yıldızları gibi çoğaltacağım, ve hakkında söylediğim bütün bu diyarı sizin zürriyetinize vereceğim, ve onu ebediyen miras alacaklar.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB kavmına edeceğini söylediği kötülüğe nadim oldu.</verse>
				<verse number="15">Ve Musa döndü, ve şehadetin iki levhası elinde olarak dağdan indi; levhaların iki tarafı yazılı idi; bir yüzü ve obir yüzü yazılı idi.</verse>
				<verse number="16">Ve levhalar Allahın işi idiler, ve levhalar üzerine oyulmuş yazı Allah yazısı idi.</verse>
				<verse number="17">Ve bağırıştıkları zaman, kavmın sesini Yeşu işitti, ve Musaya dedi: Ordugâhta cenk sesi var.</verse>
				<verse number="18">Ve o dedi: Yenenlerin bağırış sesi de yenilenlerin bağırış sesi de değil; ancak terennüm edenlerin sesini işitiyorum.</verse>
				<verse number="19">Ve vaki oldu ki, ordugâha yaklaşınca buzağıyı ve oyunlarını gördü; ve Musanın öfkesi alevlendi, ve elinden levhaları attı, ve dağın eteğinde onları kırdı.</verse>
				<verse number="20">Ve yaptıkları buzağıyı aldı, ve ateşte yaktı, ve toz oluncıya kadar ezdi, ve suyun yüzüne saçıp İsrail oğullarına içirdi.</verse>
				<verse number="21">Ve Musa Haruna dedi: Bu kavm sana ne yaptı ki, onun üzerine büyük suç getirdin?</verse>
				<verse number="22">Ve Harun dedi: Efendimin öfkesi alevlenmesin; kavmı sen bilirsin, o kötülüğe âmadedir.</verse>
				<verse number="23">Çünkü bana dediler: Bizim için önümüzden gidecek ilâh yap; çünkü Musaya, Mısır diyarından bizi çıkaran bu adama ne oldu, bilmiyoruz.</verse>
				<verse number="24">Ve onlara dedim: Kimlerde altın varsa kırıp çıkarsınlar; ve bana verdiler; ve onu ateşe attım, ve şu buzağı çıktı.</verse>
				<verse number="25">Ve Musa kavmın dizginsiz olduğunu gördü (çünkü Harun onu, düşmanlarına eğlence olmak üzre, dizginsiz bırakmıştı),</verse>
				<verse number="26">ve Musa ordugâhın kapısında durup dedi: RAB tarafında olan bana gelsin. Ve bütün Levi oğulları onun yanına toplandılar.</verse>
				<verse number="27">Ve onlara dedi: İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: Herkes kılıcını beline kuşansın, ve ordugâhta kapıdan kapıya dolaşsın, ve herkes kendi kardeşini, ve herkes kendi arkadaşını, ve herkes kendi komşusunu öldürsün.</verse>
				<verse number="28">Ve Levi oğulları Musanın söylediği gibi yaptılar; ve o gün kavmdan üç bin adam kadar düştü.</verse>
				<verse number="29">Ve Musa dedi: Bugün size bereket versin diye kendinizi RABBE tahsis edin, çünkü herkes oğluna karşı ve kardeşine karşı kalktı.</verse>
				<verse number="30">Ve ertesi gün vaki oldu ki, Musa kavma dedi: Siz büyük suç yaptınız; şimdi ben RABBİN önüne çıkacağım; belki suçunuz için kefaret ederim.</verse>
				<verse number="31">Ve Musa RABBE döndü, ve dedi: Ah, bu kavm büyük suç ettiler, ve kendilerine altın ilâhlar yaptılar.</verse>
				<verse number="32">Ve şimdi, eğer suçlarını bağışlarsan — ve yoksa, niyaz ederim, yazdığın kitabından beni sil.</verse>
				<verse number="33">Ve RAB Musaya dedi: Bana karşı kim suç etti ise kitabımdan onu sileceğim.</verse>
				<verse number="34">Ve şimdi git, kavmı sana söylediğim yere götür; işte, meleğim senin önünde yürüyecek; fakat onları aradığım günde suçlarını üzerlerinde arıyacağım.</verse>
				<verse number="35">Ve RAB kavmı vurdu, çünkü Harunun yaptığı buzağıyı yaptılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="33">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyledi: Git sen ve Mısır diyarından çıkarmış olduğun kavm, İbrahime, İshaka ve Yakuba: Senin zürriyetine vereceğim diye and ettiğim diyara buradan çık;</verse>
				<verse number="2">ve senin önünden, süt ve bal akan diyara bir melek göndereceğim; Kenânlı, ve Amorî, ve Hittî, ve Perizzî, ve Hivî, ve Yebusîleri kovacacağım;</verse>
				<verse number="3">çünkü senin aranda olarak ben çıkmıyacağım; çünkü sen sert enseli bir kavmsın; belki yolda seni telef ederim.</verse>
				<verse number="4">Ve kavm bu fena haberi işitince, yas tuttular; ve kimse süsünü takınmadı.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB Musaya dedi: İsrail oğullarına de: Siz sert enseli bir kavmsınız; aranda olarak bir dakika çıksam seni yok ederim; ve şimdi süslerini üzerinden kaldır ki, sana ne yapacağımı bileyim.</verse>
				<verse number="6">Ve Horeb dağından başlıyarak, İsrail oğulları süslerinden soyundular.</verse>
				<verse number="7">Ve Musa çadırı alırdı, ve onu ordugâhtan dışarı, ordugâhtan uzak kurardı; ve ona Toplanma çadırı derdi. Ve vaki oldu ki, RABBİ arıyan her adam, ordugâhtan dışarı olan toplanma çadırına çıkardı.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki oldurdu ki, Musa Çadıra çıktığı zaman, bütün kavm kalkar, ve herkes kendi çadırının kapısında dururdu, ve Musa Çadıra girinciye kadar arkasından bakarlardı.</verse>
				<verse number="9">Ve vaki oldu ki, Musa Çadıra girdiği zaman bulut direği iner, ve Çadırın kapısında dururdu; ve RAB Musa ile söyleşirdi.</verse>
				<verse number="10">Ve Çadırın kapısında duran bulut direğini bütün kavm görürdü; ve bütün kavm kalkar, ve herkes kendi çadırının kapısında secde kılardı.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB Musa ile, bir adam arkadaşı ile söyleşir gibi, yüz yüze söyleşirdi. Ve Musa ordugâha dönerdi; fakat hizmetçisi, genç adam, Nun oğlu Yeşu, Çadırın içinden ayrılmazdı.</verse>
				<verse number="12">Ve Musa RABBE dedi: İşte sen bana: Bu kavmı çıkar, diyorsun; ve benimle beraber kimi göndereceğini bana bildirmedin. Fakat: Seni adınla tanıyorum, ve gözümde lûtuf da buldun, dedin.</verse>
				<verse number="13">Ve şimdi niyaz ederim, eğer gözünde lûtuf buldumsa, bana yollarını şimdi bildir, ta ki, gözünde lûtuf bulayım diye seni bileyim; ve bu millet senin kavmın olduğunu düşün.</verse>
				<verse number="14">Ve dedi: Didarım seninle beraber gidecek, ve sana rahat vereceğim.</verse>
				<verse number="15">Ve ona dedi: Eğer didarın benimle gitmiyecekse, bizi buradan çıkarma.</verse>
				<verse number="16">Çünkü şimdi ne ile bilinecek ki, ben ve kavmın senin gözünde lûtuf bulduk? senin bizimle gitmenle, böylece benim ve senin kavmının yeryüzünde olan bütün kavmlardan ayrılmış olmamızla değil mi?</verse>
				<verse number="17">Ve RAB Musaya dedi: Söylediğin bu şeyi de yapacağım; çünkü gözümde lûtuf buldun, ve seni adınla tanıyorum.</verse>
				<verse number="18">Ve dedi: Niyaz ederim, kendi izzetini bana göster.</verse>
				<verse number="19">Ve dedi: Ben bütün iyiliğimi senin önünden geçireceğim, ve RABBİN ismini senin önünde ilân edeceğim; ve lûtfedeceğim adama lûtfedeceğim, ve acıyacağım adama acıyacağım.</verse>
				<verse number="20">Ve dedi: Yüzümü göremezsin; çünkü insan beni görüp de yaşıyamaz.</verse>
				<verse number="21">Ve RAB dedi: İşte, yanımda bir yer var, ve kaya üzerinde duracaksın;</verse>
				<verse number="22">ve vaki olacak ki, izzetim geçtiği zaman seni kayanın bir kovuğuna koyacağım, ve ben geçinciye kadar elimle seni örteceğim;</verse>
				<verse number="23">ve elimi kaldıracağım, ve arkamı göreceksin; fakat yüzüm görülmiyecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="34">
				<verse number="1">VE RAB Musaya dedi: Kendin için evelkiler gibi iki taş levha yon; ve kırdığın evelki levhaların üzerinde olan sözleri bu levhalar üzerine yazacağım.</verse>
				<verse number="2">Ve sabaha hazır ol, ve sabahlayın Sina dağına çık, ve dağın tepesi üzerinde önümde dur.</verse>
				<verse number="3">Ve hiç kimse seninle çıkmıyacak; ve bütün dağda kimse görülmesin; ve o dağın önünde koyun yahut sığır otlamasın.</verse>
				<verse number="4">Ve iki taş levhayı evelkiler gibi yondu; ve Musa RABBİN kendisine emretmiş olduğu gibi sabahlayın erken kalktı; ve Sina dağına çıktı, ve iki taş levhayı elinde götürdü.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB bulutta indi, ve orada onunla durdu, ve RABBİN ismini ilân etti.</verse>
				<verse number="6">Ve RAB onun önünden geçti, ve: Yehova, Yehova, çok acıyan ve lûtfeden, geç öfkelenen ve inayeti ve hakikati çok olan,</verse>
				<verse number="7">binlere inayetini saklıyan, haksızlığı ve günahı ve suçu bağışlıyan, ve suçluyu asla suçsuz çıkarmıyan, babaların günahını oğullarda, ve oğulların oğullarında, üçüncü ve dördüncü nesilde arıyan Allah, diye ilân etti.</verse>
				<verse number="8">Ve Musa acele edip yere iğildi, ve secde kıldı.</verse>
				<verse number="9">Ve dedi: Eğer senin gözünde lûtuf buldumsa, ya Rab, niyaz ederim, Rab bizimle beraber gelsin; çünkü bu sert enseli bir kavmdır; ve günahımızı ve suçumuzu bağışla, ve bizi kendi mirasın olarak al.</verse>
				<verse number="10">Ve dedi: İşte ben ahdediyorum; bütün senin kavmının önünde, bütün dünyada ve bütün milletlerde yapılmamış olan hârikalar yapacağım; ve arasında bulunduğun bütün kavm RABBİN işini görecek; çünkü seninle yaptığım şey heybetlidir.</verse>
				<verse number="11">Bugün sana emrettiğim şeyi tut; işte ben, Amorî, ve Kenânlı, ve Hittî, ve Perizzî, ve Hivî, ve Yebusîleri senin önünden kovarım.</verse>
				<verse number="12">Gitmekte olduğun memlekette oturanlarla ahdetmekten kendini sakın, ta ki, aranızda tuzak olmasın;</verse>
				<verse number="13">fakat onların mezbahlarını yıkacaksınız, ve onların dikili taşlarını parçalıyacaksınız, ve onların Aşerlerini keseceksiniz</verse>
				<verse number="14">(çünkü başka ilâha secde kılmıyacaksın; çünkü ismi Kıskanç olan RAB kıskanç bir Allahtır);</verse>
				<verse number="15">ta ki, diyarda oturanlarla ahdetmiyesin, ve onların ilâhlarına tâbi olarak zina etmesinler, ve onların ilâhlarına kurban kesmesinler, ve biri seni davet edip sen de onun kurbanından yemiyesin;</verse>
				<verse number="16">ve onların kızlarından oğullarına almıyasın, ve onların kızları kendi ilâhlarına tâbi olup zina etmekle, senin oğullarını kendi ilâhlarına tâbi kılarak senin oğullarına zina ettirmesinler.</verse>
				<verse number="17">Kendin için dökme ilâhlar yapmıyacaksın.</verse>
				<verse number="18">Mayasız ekmek bayramını tutacaksın. Sana emrettiğim gibi Abib ayında, muayyen vakitte, yedi gün mayasız ekmek yiyeceksin; çünkü Mısırdan Abib ayında çıktın.</verse>
				<verse number="19">Bütün ilk doğanlar benimdir; ve inekten ve koyundan, bütün hayvanlarının ilk doğan erkeklerin hepsi benimdir.</verse>
				<verse number="20">Ve eşeğin ilk doğanı için bir kuzu fidye vereceksin; ve eğer fidye vermiyeceksen, o zaman onun boynunu kıracaksın. Oğullarının bütün ilk doğanları için fidye vereceksin. Ve kimse önümde eli boş görünmiyecek.</verse>
				<verse number="21">Altı gün işliyeceksin, ve yedinci günde rahat edeceksin; ekim ve biçim vaktinde rahat edeceksin.</verse>
				<verse number="22">Ve buğday biçiminin turfandaları zamanında kendine haftalar bayramını, ve senenin sonunda devşirme bayramını yapacaksın.</verse>
				<verse number="23">Bütün erkeklerin senede üç kere, İsrailin Allahı Rab Yehovanın önünde görünecekler.</verse>
				<verse number="24">Çünkü senin önünden milletler kovacağım, ve senin hudutlarını genişleteceğim; ve senede üç kere RABBİN önünde görünmek için çıktığın zaman, kimse senin diyarına göz atmıyacak.</verse>
				<verse number="25">Kurbanımın kanını mayalı ekmekle arzetmiyeceksin; ve fısıh bayramının kurbanı sabaha kadar kalmıyacak.</verse>
				<verse number="26">Kendi toprağının turfandalarının ilkini, senin Allahın RABBİN evine getireceksin. Oğlağı anasının südünde pişirmiyeceksin.</verse>
				<verse number="27">Ve RAB Musaya dedi: Bu sözleri yaz; çünkü seninle ve İsraille bu sözlere göre ahdettim.</verse>
				<verse number="28">Ve orada RAB ile kırk gün kırk gece kaldı; ekmek yemedi ve su içmedi. Ve ahdin sözlerini, on emri levhalar üzerine yazdı.</verse>
				<verse number="29">Ve Musa Sina dağından indiği zaman vaki oldu ki, dağdan inerken şehadetin iki levhası kendi elinde idi; ve Musa RAB ile söyleştiğinden yüzünün derisi parladığını bilmiyordu.</verse>
				<verse number="30">Ve Harun ile bütün İsrail oğulları Musayı gördüler, ve işte, yüzünün derisi parlıyordu, ve ona yaklaşmağa korktular.</verse>
				<verse number="31">Ve Musa onları çağırdı; ve Harunla cemaatin bütün reisleri onun yanına döndüler; ve Musa onlara söyledi.</verse>
				<verse number="32">Ve ondan sonra bütün İsrail oğulları yaklaştılar; ve RABBİN Sina dağında kendisile söyleşmiş olduğu bütün şeyleri onlara emretti.</verse>
				<verse number="33">Ve Musa onlarla söyleşmeği bitirince, yüzüne bir peçe koydu.</verse>
				<verse number="34">Fakat Musa söyleşmek için RABBİN önüne girdiği zaman, çıkıncıya kadar, peçeyi kaldırırdı; ve dışarı çıkıp kendisine emrolunan şeyi İsrail oğullarına söylerdi.</verse>
				<verse number="35">Ve İsrail oğulları Musanın yüzünü, ve Musanın yüzünün derisi parladığını gördüler; ve Musa RAB ile söyleşmek için içeri girinciye kadar tekrar peçeyi kordu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="35">
				<verse number="1">VE Musa İsrail oğullarının bütün cemaatini topladı, ve onlara dedi: RABBİN yapın diye emrettiği şeyler şunlardır.</verse>
				<verse number="2">Altı gün iş işlenir; fakat yedinci günde, sizin için mukaddes Sebt, RABBE rahat günü olacak; onda iş işliyen her adam öldürülecektir.</verse>
				<verse number="3">Sebt gününde bütün meskenlerinizde ateş yakmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="4">Ve Musa İsrail oğullarının bütün cemaatine söyliyip dedi: RABBİN emredip dediği şey şudur:</verse>
				<verse number="5">Aranızda RABBE takdime alın; yüreği istekli olan herkes onu, RABBİN takdimesini, altın, ve gümüş, ve tunç,</verse>
				<verse number="6">ve lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızı, ve ince keten, ve keçi kılı,</verse>
				<verse number="7">ve kırmızı boyalı koç derileri, ve yunusbalığı derileri, ve akasya ağaçları,</verse>
				<verse number="8">ve ışık için yağ, ve mesh yağı için, ve hoş kokulu günnük için baharat,</verse>
				<verse number="9">ve efod için, ve göğüslük için akik taşları ve kakılacak taşlar getirsin.</verse>
				<verse number="10">Ve aranızda hikmetli adamların hepsi gelsinler, ve RABBİN emrettiği her şeyi yapsınlar;</verse>
				<verse number="11">meskeni, onun çadırını, ve örtüsünü, kopçalarını, ve çerçevelerini, merteklerini, direklerini, ve tabanlarını;</verse>
				<verse number="12">sandığı, ve onun kollarını, kefaret örtüsünü, ve bölme örtüsünü;</verse>
				<verse number="13">sofrayı, ve onun kollarını, ve bütün takımlarını, ve huzur ekmeğini;</verse>
				<verse number="14">ve ışık için şamdanı, ve onun takımlarını, ve kandillerini, ve ışık için yağı;</verse>
				<verse number="15">ve buhur mezbahını, ve onun kollarını, ve mesh yağını, ve hoş kokulu buhuru, ve meskenin kapısında kapı için perdeyi;</verse>
				<verse number="16">tunç ıskarası ile beraber yakılan takdimeler mezbahını, onun kollarını, ve bütün takımlarını, kazanı ve onun ayağını;</verse>
				<verse number="17">avlunun askılarını, direklerini, ve onların tabanlarını, ve avlu kapısının perdesini,</verse>
				<verse number="18">meskenin kazıklarını, ve avlunun kazıklarını ve onların iplerini;</verse>
				<verse number="19">kâhin Harunun mukaddes esvabını, ve kâhinlik etmek için oğullarının esvabını, makdiste ibadet etmek için ince dokunmuş esvapları yapsınlar.</verse>
				<verse number="20">Ve İsrail oğullarının bütün cemaati Musanın yanından çıktılar.</verse>
				<verse number="21">Ve yüreği kendisini harekete getiren her adam, ve ruhu kendisini istekli eden her adam gelip toplanma çadırının işi, ve onun bütün hizmeti için, ve mukaddes esvaplar için RABBİN takdimesini getirdiler.</verse>
				<verse number="22">Ve erkeklerle kadınlar, yüreği istekli olanların hepsi geldiler, RABBE altın takdime arzedenlerin her biri, broşlar ve halkalar, ve yüzükler ve bilezikler, takımların hepsi altın olarak, getirdiler.</verse>
				<verse number="23">Ve yanında lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızı, ve ince keten, ve keçi kılı, ve kırmızı boyalı koç derileri, ve yunusbalığı derileri olanların her biri onları getirdiler.</verse>
				<verse number="24">Gümüş ve tunç takdimeler arzedenlerin her biri, RABBİN takdimesini getirdiler; ve hizmetin her işi için, yanında akasya ağacı olan her adam onu getirdi.</verse>
				<verse number="25">Ve yüreği hikmetli bütün kadınlar ellerile eğirdiler, ve eğirdiklerini, lâciverdi, ve erguvanîyi, kırmızıyı, ve ince keteni, getirdiler.</verse>
				<verse number="26">Ve yüreği kendilerini hünerde harekete getiren bütün kadınlar keçi kılı eğirdiler.</verse>
				<verse number="27">Ve reisler, efod için ve göğüslük için, akik taşlarını ve kakılacak taşları;</verse>
				<verse number="28">ve ışık için, ve mesh yağı için, ve hoş kokulu günnük için baharatı, ve yağı getirdiler.</verse>
				<verse number="29">Musanın elile yapsınlar diye RABBİN emrettiği her bir iş için, yüreği getirmeğe kendilerini istekli eden her erkek ve her kadın, İsrail oğulları, RABBE gönüllü takdime getirdiler.</verse>
				<verse number="30">Ve Musa İsrail oğullarına dedi: Bakın, RAB Yahuda sıptından Hur oğlu Uri oğlu Betsaleli adı ile çağırdı;</verse>
				<verse number="31">ve hikmette, anlayışta ve bilgide, ve her çeşit sanatta;</verse>
				<verse number="32">ve hünerli işleri düşünmek, altında, ve gümüşte, ve tunçta işlemek için,</verse>
				<verse number="33">ve kakmak üzre taş yontmak için, ve ağaç oymasında her çeşit marifetli sanatta işlemek için, onu Allahın Ruhu ile doldurdu.</verse>
				<verse number="34">Ve onun yüreğine koydu ki, kendisi, ve Dan sıptından Ahisamak oğlu Oholiab öğretsinler.</verse>
				<verse number="35">Oymacı, ve üstat işlerinde, ve lâcivertte, erguvanîde, kırmızıda, ve ince ketende nakışçı, ve dokumacı işlerinde, her hangi bir sanatta işliyenler ve hünerli işler düşünenler olarak, her çeşit sanatı yapmak için onları yürek hikmetile doldurdu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="36">
				<verse number="1">VE Betsalel ve Oholiab, ve makdis hizmetinin bütün işini nasıl yapacaklarını bilmek üzre RABBİN kendisine hikmet ve anlayış verdiği yüreği hikmetli her adam, RABBİN emrettiği her şeye göre işliyeceklerdir.</verse>
				<verse number="2">Ve Musa, Betsaleli ve Oholiabı, ve RABBİN hikmet verdiği hikmetli her adamı, iş yapmak için ona girişmeğe yüreği kendisini harekete getiren her adamı çağırdı;</verse>
				<verse number="3">ve makdis hizmetinin işi için, onu yapsınlar diye, İsrail oğullarının getirmiş oldukları bütün takdimeyi Musanın önünden aldılar. Ve onlar her sabah kendisine yine gönüllü takdimeler getirdiler.</verse>
				<verse number="4">Ve bütün hikmetliler, makdisin bütün işini yapanlar, her biri yapmakta olduğu kendi işinden geldiler;</verse>
				<verse number="5">ve Musaya söyliyip dediler: Kavm, RABBİN yapın diye emrettiği iş için lüzumundan fazla getiriyor.</verse>
				<verse number="6">Ve Musa emretti, ve ordugâhta, gerek erkek, gerek kadın makdisin takdimesi için artık iş yapmasınlar diye ilân ettirdiler. Ve kavm getirmekten alıkondu.</verse>
				<verse number="7">Çünkü hazır olan eşya, yapılacak bütün iş için yeter, ve artardı.</verse>
				<verse number="8">Ve işi yapanlar arasında bütün yüreği hikmetli olanlar meskeni on perde ile yaptılar; Betsalel onları, bükülmüş ince keten, ve lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızıdan, üstat işi kerubilerle yaptı.</verse>
				<verse number="9">Her perdenin uzunluğu yirmi sekiz arşın, ve her perdenin eni dört arşındı; bütün perdelerin ölçüsü birdi.</verse>
				<verse number="10">Ve beş perdeyi birbirine bağladı; ve obir beş perdeyi birbirine bağladı.</verse>
				<verse number="11">Ve bir takımın uç tarafındaki perdenin kenarına lâcivert ilikler yaptı; obir takımın uç tarafındaki perdenin kenarına da böyle yaptı.</verse>
				<verse number="12">Bir perdeye elli ilik yaptı, obir takımdaki perdenin kenarına da elli ilik yaptı; ilikler birbirine karşı idiler.</verse>
				<verse number="13">Ve elli altın kopça yaptı, ve perdeleri kopçalarla birbirine bağladı; ve mesken bir oldu.</verse>
				<verse number="14">Ve mesken üzerinde çadır olmak üzre keçi kılından perdeler yaptı; yaptığı perdeler on birdi.</verse>
				<verse number="15">Her perdenin uzunluğu otuz arşın, ve her perdenin eni dört arşındı; on bir perdenin ölçüsü birdi.</verse>
				<verse number="16">Ve beş perdeyi ayrıca, ve altı perdeyi ayrıca bağladı.</verse>
				<verse number="17">Ve bir takımın en uç tarafındaki perdenin kenarına elli ilik yaptı, ve obir takımın en uç tarafındaki perdenin kenarına elli ilik yaptı.</verse>
				<verse number="18">Ve çadır bir olmak için onu bağlamak üzre elli tunç kopça yaptı.</verse>
				<verse number="19">Ve çadır için kırmızı boyalı koç derilerinden bir örtü, ve üstünde yunusbalığı derilerinden bir örtü yaptı.</verse>
				<verse number="20">Ve mesken için akasya ağacından dik duracak çerçeveler yaptı.</verse>
				<verse number="21">Bir çerçevenin uzunluğu on arşın, ve her çerçevenin eni bir buçuk arşındı.</verse>
				<verse number="22">Her çerçevenin birbirine birleştirilmiş iki kolu vardı; meskenin bütün çerçevelerini böyle yaptı.</verse>
				<verse number="23">Ve mesken için çerçeveler, cenuba doğru, cenup tarafı için yirmi çerçeve yaptı;</verse>
				<verse number="24">ve bir çerçeve altında onun iki kolu için iki taban, ve obir çerçeve altında onun iki kolu için iki taban olmak üzre yirmi çerçevenin altında kırk gümüş taban yaptı.</verse>
				<verse number="25">Ve meskenin ikinci tarafı için, şimal tarafında, yirmi çerçeve,</verse>
				<verse number="26">ve bir çerçeve altında iki taban, ve obir çerçeve altında iki taban olmak üzre onların kırk gümüş tabanını yaptı.</verse>
				<verse number="27">Ve garba doğru, meskenin arka tarafı için altı çerçeve yaptı.</verse>
				<verse number="28">Ve arka tarafında meskenin köşeleri için iki çerçeve yaptı.</verse>
				<verse number="29">Ve onlar aşağıda çifttiler; ve aynı surette tepesinde birinci halkaya kadar çift idiler; iki köşesinde onların ikisine böyle yaptı.</verse>
				<verse number="30">Ve sekiz çerçeve, ve her çerçeve altında iki taban olmak üzre, onların on altı gümüş tabanı vardı.</verse>
				<verse number="31">Ve meskenin bir tarafının çerçeveleri için akasya ağacından beş mertek,</verse>
				<verse number="32">ve meskenin obir tarafının çerçeveleri için beş mertek, ve garba doğru meskenin arka tarafı çerçeveleri için beş mertek yaptı.</verse>
				<verse number="33">Ve orta merteği, çerçevelerin ortasında, bir uçtan obir uca geçirmek üzre yaptı.</verse>
				<verse number="34">Ve çerçeveleri altınla kapladı, ve mertekler için yerler olmak üzre altın halkalar yaptı, ve mertekleri altınla kapladı.</verse>
				<verse number="35">Ve perdeyi lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızı, ve bükülmüş ince ketenden yaptı; onu üstat işi kerubilerle yaptı.</verse>
				<verse number="36">Ve akasya ağacından ona dört direk yaptı, ve onları altınla kapladı, onların çengelleri altındı; ve onlar için dört gümüş taban döktü.</verse>
				<verse number="37">Ve Çadırın kapısı için lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızı, ve bükülmüş ince ketenden nakışçı işi bir perde,</verse>
				<verse number="38">ve onun çengellerile beş direğini yaptı; ve onların başlıklarını, ve çemberlerini altınla kapladı, ve onların beş tabanı tunçtu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="37">
				<verse number="1">VE Betsalel sandığı akasya ağacından yaptı; uzunluğu iki buçuk arşın, ve eni bir buçuk arşın, ve yüksekliği bir buçuk arşın idi.</verse>
				<verse number="2">Ve onu, içinden ve dışından halis altınla kapladı, ve etrafına altın pervaz yaptı.</verse>
				<verse number="3">Ve onun dört köşesi üzerinde, bir yanda iki halka ve obir yanda iki halka olmak üzre, onun için dört altın halka döktü.</verse>
				<verse number="4">Ve akasya ağacından kollar yaptı, ve onları altınla kapladı.</verse>
				<verse number="5">Ve sandığı taşımak için kolları sandığın yanlarında olan halkalara geçirdi.</verse>
				<verse number="6">Ve kefaret örtüsünü halis altından yaptı; uzunluğu iki buçuk arşın, ve eni bir buçuk arşındı.</verse>
				<verse number="7">Ve iki altın kerubi yaptı; onları dövmeci işi olarak kefaret örtüsünün iki ucunda,</verse>
				<verse number="8">bir uçta bir kerubi ve obir uçta bir kerubi olmak üzre yaptı; kerubileri onun iki ucunda, kefaret örtüsü ile bir parça olarak yaptı.</verse>
				<verse number="9">Ve kerubiler, yüzleri birbirine karşı olmak üzre, kanatları ile kefaret örtüsünü örterek, kanatlarını yukarı doğru yaydılar; kerubilerin yüzleri kefaret örtüsüne doğru idi.</verse>
				<verse number="10">Ve sofrayı akasya ağacından yaptı; uzunluğu iki arşın, ve eni bir arşın, ve yüksekliği bir buçuk arşındı.</verse>
				<verse number="11">Ve onu halis altınla kapladı, ve onun etrafına altın bir pervaz yaptı;</verse>
				<verse number="12">ve onun etrafına dört parmak bir kenar yaptı, ve kenarın etrafına altın pervaz yaptı.</verse>
				<verse number="13">Ve onun için dört altın halka döktü, ve dört halkayı dört ayağı üzerinde olan dört köşeye koydu.</verse>
				<verse number="14">Halkalar, sofrayı taşımak üzre kollar için yerler olarak kenara yakındılar.</verse>
				<verse number="15">Ve sofrayı taşımak için kolları akasya ağacından yaptı, ve onları altınla kapladı.</verse>
				<verse number="16">Ve sofra üzerinde olan kapları, sahanlarını ve kaşıklarını, ve taslarını, ve dökülecek takdimeler için olan testilerini halis altından yaptı.</verse>
				<verse number="17">Ve şamdanı halis altından yaptı; şamdanı, ayağını ve direğini, dökmeci işi olarak yaptı; kadehleri, yumruları, ve çiçekleri kendisindendiler.</verse>
				<verse number="18">Ve şamdanın bir yanında üç kolu ve şamdanın obir yanında üç kolu olmak üzre onun yanlarından altı kol çıkıyordu;</verse>
				<verse number="19">bir kolda badem çiçeği şeklinde üç kadeh, bir yumru ve bir çiçek, ve obir kolda badem çiçeği şeklinde üç kadeh, bir yumru ve bir çiçek vardı; şamdandan çıkan altı kol böyle idi.</verse>
				<verse number="20">Ve şamdanda badem çiçeği şeklinde dört kadehle onların yumruları, ve çiçekleri vardı;</verse>
				<verse number="21">ve şamdandan çıkan altı kol için, iki kol altında kendisinden bir yumru, ve iki kol altında kendisinden bir yumru, ve iki kol altında kendisinden bir yumru vardı.</verse>
				<verse number="22">Yumruları ve kolları kendisindendi, hepsi halis altından bir dövmeci işi idi.</verse>
				<verse number="23">Ve yedi tane olarak onun kandillerini, ve makaslarını, ve tepsilerini halis altından yaptı.</verse>
				<verse number="24">Onu ve bütün takımlarını bir talant halis altından yaptı.</verse>
				<verse number="25">Ve buhur mezbahını akasya ağacından yaptı; uzunluğu bir arşın, ve eni bir arşın, murabba olup yüksekliği iki arşındı; boynuzları kendisindendiler.</verse>
				<verse number="26">Onu, üstünü ve çepçevre yanlarını, ve boynuzlarını halis altınla kapladı; ve onun etrafına altın pervaz yaptı.</verse>
				<verse number="27">Onu taşımak üzre kollar için yerler olarak, onun pervazı altında, iki yanları üzerine iki tarafına ona iki altın halka yaptı.</verse>
				<verse number="28">Ve kolları akasya ağacından yaptı, ve onları altınla kapladı.</verse>
				<verse number="29">Ve attar işi mukaddes mesh yağı ve baharattan halis buhur yaptı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="38">
				<verse number="1">VE yakılan takdimeler mezbahını akasya ağacından yaptı; uzunluğu beş arşın, ve eni beş arşın murabba olup yüksekliği üç arşındı.</verse>
				<verse number="2">Ve boynuzlarını dört köşesi üzerinde yaptı; boynuzları kendisindendiler; ve onu tunçla kapladı.</verse>
				<verse number="3">Ve mezbahın bütün takımlarını, kapları ve kürekleri, ve leğenleri, ve kancaları, ve ateş kaplarını yaptı; bütün takımlarını tunçtan yaptı.</verse>
				<verse number="4">Ve mezbah için pervazın altında aşağıdan yarısına kadar, tunçtan ağ biçiminde bir ıskara yaptı.</verse>
				<verse number="5">Ve kollar için yerler olarak tunç ıskaranın dört ucuna, dört halka döktü.</verse>
				<verse number="6">Ve kolları akasya ağacından yaptı, ve onları tunçla kapladı.</verse>
				<verse number="7">Ve kollarla mezbahı taşımak için, onun yanları üzerinde olan halkalara onları geçirdi; onu tahtadan içi boş yaptı.</verse>
				<verse number="8">Ve kazanı tunçtan, ve onun ayağını tunçtan, toplanma çadırının kapısında hizmet için biriken kadınların aynalarından yaptı.</verse>
				<verse number="9">Ve avluyu yaptı; cenup tarafı için, cenuba doğru avlunun askıları bükülmüş ince ketenden, yüz arşındı;</verse>
				<verse number="10">direkleri yirmi, ve tunç tabanları yirmi idi; direklerin çengelleri ve çemberleri gümüştü.</verse>
				<verse number="11">Ve şimal tarafı için yüz arşındı, direkleri yirmi ve tunç tabanları yirmi idi; direklerin çengelleri ve çemberleri gümüştü.</verse>
				<verse number="12">Ve garp tarafı için, elli arşın askı vardı, direkleri on ve tabanları ondu; direklerin çengelleri ve çemberleri gümüştü.</verse>
				<verse number="13">Ve şark tarafı için, şarka doğru elli arşındı.</verse>
				<verse number="14">Askılar, kapının bir tarafı için on beş arşındı; direkleri üç ve tabanları üçtü;</verse>
				<verse number="15">kapının obir tarafı için de böyle idi; avlunun kapısı için, bu taraftan ve o taraftan, askılar on beş arşındı; direkleri üç ve tabanları üçtü.</verse>
				<verse number="16">Avlunun etrafında bütün askıları bükülmüş ince ketendendi.</verse>
				<verse number="17">Ve direkler için tabanlar tunçtan, direklerin çengelleri ve çemberleri gümüşten, ve başlıkların kaplaması gümüştendi; avlunun bütün direkleri gümüşle çemberlenmişti.</verse>
				<verse number="18">Ve avlunun kapısı için perde, nakışçı işi lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızı, ve bükülmüş ince ketendendi; ve avlunun askılarının tıpkısı olarak uzunluğu yirmi arşın, ve eninde yüksekliği beş arşındı.</verse>
				<verse number="19">Ve onların direkleri dört olup, dört tabanı tunçtan, ve çengelleri gümüşten, ve başlıkların kaplamaları ve çemberleri gümüştendi.</verse>
				<verse number="20">Ve meskenin ve etrafındaki avlunun bütün kazıkları tunçtandı.</verse>
				<verse number="21">Mesken için, şehadet meskeni için olan şeylerin topu budur; onlar Musanın emrine göre kâhin Harunun oğlu İtamarın eli altında Levililerin çalışması ile sayıldı.</verse>
				<verse number="22">Ve Yahuda sıptından Hur oğlu, Uri oğlu Betsalel, RABBİN Musaya emrettiği bütün şeyleri yaptı.</verse>
				<verse number="23">Ve Dan sıptından, oymacı, üstat, ve lâcivertte, erguvanîde, ve kırmızıda, ve ince ketende nakışçı, Ahisamak oğlu Oholiab onunla beraberdir.</verse>
				<verse number="24">Makdisin bütün işlerinde, iş için kullanılan bütün altın, takdime altını, makdisin şekeline göre yirmi dokuz talant, ve yedi yüz otuz şekeldi.</verse>
				<verse number="25">Ve cemaatten sayılanların gümüşü, makdis şekeline göre yüz talant, ve bin yedi yüz yetmiş beş şekeldi;</verse>
				<verse number="26">yirmi yaşında ve yukarı olan altı yüz üç bin beş yüz elli kişi için, sayılanlar tarafına geçen her adam için, nufus başına bir beka, yani makdis şekeline göre yarım şekeldi.</verse>
				<verse number="27">Ve bu yüz talant gümüş makdisin tabanlarını, ve perdenin tabanlarını dökmek içindi, bir taban bir talant olup, yüz taban yüz talanttı.</verse>
				<verse number="28">Ve bin yedi yüz yetmiş beş şekelden direkler için çengeller yaptı, ve başlıklarını kapladı, ve onlara çemberler yaptı.</verse>
				<verse number="29">Ve takdime tuncu yetmiş talant, ve iki bin dört yüz şekeldi.</verse>
				<verse number="30">Ve bununla toplanma çadırı kapısının tabanlarını, ve tunç mezbahı, ve onun için olan tunç ıskarayı, ve mezbahın bütün takımlarını,</verse>
				<verse number="31">ve avlunun etrafındaki tabanları, ve avlu kapısının tabanlarını, ve meskenin bütün kazıklarını, ve avlunun etrafındaki bütün kazıkları yaptı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="39">
				<verse number="1">VE makdiste hizmet için, lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızıdan, ince dokunmuş esvaplar, ve Harun için mukaddes esvaplar yaptılar; RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptılar.</verse>
				<verse number="2">Ve efodu altın, lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızı, ve bükülmüş ince ketenden yaptı.</verse>
				<verse number="3">Ve altını ince levhalar halinde dövdüler, ve lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızı, ve ince keten arasına, üstat işi olarak işlemek için teller kestiler.</verse>
				<verse number="4">Onun için birleştirilmiş omuzluklar yaptılar; iki ucundan birleştirilmişti.</verse>
				<verse number="5">Ve kendi üzerinde olup onunla bağlanan hünerle dokunmuş şerit kendisinden ve onun işi gibi idi, altın, lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızı, ve bükülmüş ince ketendendi; RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptılar.</verse>
				<verse number="6">Ve altın yuvaları içine kakılmış, İsrail oğullarının adlarına göre mühür oyması ile oyulmuş, akik taşlarını işlediler.</verse>
				<verse number="7">Ve İsrail oğulları için anılma taşları olmak üzre, onları efodun omuzlukları üzerine koydu; RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptılar.</verse>
				<verse number="8">Ve göğüslüğü efodun işi gibi, altın, lâcivert, erguvanî, kırmızı, ve bükülmüş ince ketenden üstat işi yaptı.</verse>
				<verse number="9">Murabba idi; göğüslüğü iki katlı yaptılar; iki katlı olarak uzunluğu bir karış ve eni bir karıştı.</verse>
				<verse number="10">Ve onun içine dört sıra taş koydular. Bir sıra kırmızı akik, sarı yakut, ve zümrüt, birinci sıra idi;</verse>
				<verse number="11">ve ikinci sıra, kızıl yakut, safir, ve beyaz akik;</verse>
				<verse number="12">ve üçüncü sıra gök yakut, süleymanî taşı, ve mor yakut;</verse>
				<verse number="13">ve dördüncü sıra gök zümrüt, akik, ve yeşimdi; yuvalarında altın çerçeveler içine kakılmıştı.</verse>
				<verse number="14">Ve taşlar İsrail oğullarının adlarına göre, on iki sıpt için, her biri kendi adına göre, mühür oyması gibi adlarına göre, on iki idi.</verse>
				<verse number="15">Ve göğüslük üzerinde halis altından örmeci işi kordon gibi zincirler yaptılar.</verse>
				<verse number="16">Ve iki altın yuva, ve iki altın halka yaptılar, ve iki halkayı göğüslüğün iki ucu üzerine koydular.</verse>
				<verse number="17">Ve iki altın örme zinciri göğüslüğün uçları üzerindeki iki halkaya taktılar.</verse>
				<verse number="18">Ve iki örme zincirin obir iki ucunu iki yuva üzerine taktılar, ve onları efodun ön tarafında omuzlukları üzerine koydular.</verse>
				<verse number="19">Ve iki altın halka yaptılar, ve göğüslüğün iki ucu üzerine, efodun iç tarafına doğru olan kenarı üzerine koydular.</verse>
				<verse number="20">Ve iki altın halka yaptılar, ve onları, efodun ön tarafında, aşağıdan, hünerle dokunmuş şeridin yukarısında, efodun birleştiği yere yakın, iki omuzluğu üzerine koydular.</verse>
				<verse number="21">Ve göğüslük efoddan ayrılmasın, efodun hünerle dokunmuş şeridi üzerinde olsun diye göğüslüğü kendi halkaları ile, efodun halkalarına, lâcivert kordonla bağladılar; RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptılar.</verse>
				<verse number="22">Ve efodun entarisini bütün lâcivertten dokumacı işi yaptı;</verse>
				<verse number="23">ve entarinin ortasındaki deliği, yırtılmasın diye etrafına bir kenarlıkla zırh deliği gibi yaptı.</verse>
				<verse number="24">Ve entarinin etekleri üzerine lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızı, ve bükülmüş ince ketenden narlar yaptılar.</verse>
				<verse number="25">Ve halis altından çıngıraklar yaptılar, ve hizmet için çıngırakları narların arasına, entarinin etekleri üzerine, çepçevre narların arasına,</verse>
				<verse number="26">bir çıngırak ve bir nar, bir çıngırak ve bir nar olmak üzre, entarinin etekleri üzerine çepçevre koydular; RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptılar.</verse>
				<verse number="27">Ve Harunla oğulları için ince ketenden dokumacı işi gömlekleri,</verse>
				<verse number="28">ve ince ketenden sarığı, ve ince ketenden süslü başlıkları, ve bükülmüş ince ketenden keten donları,</verse>
				<verse number="29">ve bükülmüş ince ketenden, ve lâcivert, ve erguvanî, ve kırmızıdan nakışçı işi kuşağı yaptılar; RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptılar.</verse>
				<verse number="30">Ve mukaddes tacın levhasını halis altından yaptılar, ve üzerine mühür oyması gibi: RABBE MUKADDES, yazısını yazdılar.</verse>
				<verse number="31">Ve sarığın üzerine bağlamak için ona bir lâcivert kordon taktılar; RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptılar.</verse>
				<verse number="32">Böylece toplanma çadırı meskeninin bütün işleri bitti; ve İsrail oğulları RABBİN Musaya emrettiği her şeye göre yaptılar; öyle yaptılar.</verse>
				<verse number="33">Ve meskeni, Çadırı, ve onun bütün takımlarını, kopçalarını, çerçevelerini, merteklerini, ve direklerini, ve tabanlarını;</verse>
				<verse number="34">ve kırmızı boyalı koç derilerinden örtüyü, ve yunusbalığı derilerinden örtüyü, ve bölme perdesini;</verse>
				<verse number="35">şehadet sandığını, ve kollarını, ve kefaret örtüsünü;</verse>
				<verse number="36">sofrayı, bütün takımlarını, ve huzur ekmeğini;</verse>
				<verse number="37">halis altın şamdanı, kandillerini, dizilecek kandillerini, ve bütün takımlarını, ve ışık için yağı;</verse>
				<verse number="38">ve altın mezbahı, ve mesh yağını, ve hoş kokulu buhuru, ve Çadır kapısının perdesini;</verse>
				<verse number="39">tunç mezbahı, ve onun tunç ıskarasını, kollarını, ve bütün takımlarını, kazanı, ve onun ayağını;</verse>
				<verse number="40">avlunun askılarını, direklerini, ve tabanlarını, avlu kapısının perdesini, iplerini, ve kazıklarını, toplanma çadırı için mesken hizmetinin bütün âletlerini;</verse>
				<verse number="41">makdiste hizmet için ince dokunmuş esvapları, ve kâhinlik etmek için kâhin Harunun mukaddes esvaplarını, ve oğullarının esvaplarını Musaya getirdiler.</verse>
				<verse number="42">İsrail oğulları RABBİN Musaya emrettiği her şeye göre bütün işi böyle yaptılar.</verse>
				<verse number="43">Ve Musa bütün işi gördü, ve işte, onu yapmışlardı; RAB nasıl emretti ise onu öyle yapmışlardı; ve Musa onları mubarek kıldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="40">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Toplanma çadırının meskenini birinci ayın birinci gününde kuracaksın.</verse>
				<verse number="3">Ve oraya şehadet sandığını koyacaksın, ve sandığı perde ile gizliyeceksin.</verse>
				<verse number="4">Ve sofrayı içeri getireceksin, ve üzerindeki şeyleri dizeceksin; ve şamdanı içeri getireceksin, ve kandillerini yakacaksın.</verse>
				<verse number="5">Ve buhur için altın mezbahı şehadet sandığının önünde koyacaksın, ve mesken kapısının perdesini takacaksın.</verse>
				<verse number="6">Ve yakılan takdimeler mezbahını toplanma çadırının meskeninin kapısı önüne koyacaksın.</verse>
				<verse number="7">Ve kazanı toplanma çadırı ile mezbah arasına koyacaksın, ve içine su koyacaksın.</verse>
				<verse number="8">Ve etrafa avluyu kuracaksın, ve avlu kapısının perdesini asacaksın.</verse>
				<verse number="9">Ve mesh yağını alacaksın, ve meskeni ve onun içinde olan bütün şeyleri meshedeceksin, ve onu, ve bütün takımlarını takdis edeceksin; ve mukaddes olacaktır.</verse>
				<verse number="10">Ve yakılan takdimeler mezbahını, ve bütün takımlarını meshedeceksin, ve mezbahı takdis edeceksin; ve mezbah ziyadesile mukaddes olacaktır.</verse>
				<verse number="11">Ve kazanı ve ayağını meshedeceksin, ve onu takdis edeceksin.</verse>
				<verse number="12">Ve Harunla oğullarını toplanma çadırının kapısına getireceksin, ve onları su ile yıkıyacaksın.</verse>
				<verse number="13">Ve Haruna mukaddes esvapları giydireceksin; ve bana kâhinlik etmesi için onu meshedip takdis edeceksin.</verse>
				<verse number="14">Ve oğullarını getireceksin, ve onlara gömlekler giydireceksin;</verse>
				<verse number="15">ve bana kâhinlik etmeleri için, babalarını meshettiğin gibi onları da meshedeceksin; ve mesh olunmaları onlara nesillerinizce ebedî kâhinlik için olacaktır.</verse>
				<verse number="16">Ve Musa böylece yaptı; RABBİN kendisine emrettiği her şeye göre, öyle yaptı.</verse>
				<verse number="17">Ve vaki oldu ki, ikinci yılda, birinci ayda, ayın birinci gününde mesken kuruldu.</verse>
				<verse number="18">Ve Musa meskeni kurdu, ve tabanlarını koydu, ve çerçevelerini dikti, ve merteklerini taktı, ve direklerini dikti.</verse>
				<verse number="19">Ve çadırı mesken üzerine gerdi, ve çadırın örtüsünü üst taraftan onun üzerine koydu; RABBİN Musaya emrettiği gibi yapıldı.</verse>
				<verse number="20">Ve şehadeti alıp sandığın içine koydu, ve kolları sandığa taktı, ve kefaret örtüsünü üst taraftan sandığın üzerine koydu;</verse>
				<verse number="21">ve sandığı meskenin içine getirdi, ve bölme perdesini astı, ve şehadet sandığını gizledi; RABBİN Musaya emrettiği gibi yapıldı.</verse>
				<verse number="22">Ve sofrayı toplanma çadırının içine, meskenin şimale doğru olan tarafına, perdenin dışına koydu.</verse>
				<verse number="23">Ve RABBİN önünde onun üzerine ekmekleri dizdi; RABBİN Musaya emrettiği gibi yapıldı.</verse>
				<verse number="24">Ve şamdanı toplanma çadırının içine, sofranın karşısında, meskenin cenuba doğru olan tarafına koydu.</verse>
				<verse number="25">Ve RABBİN önünde kandilleri yaktı; RABBİN Musaya emrettiği gibi yapıldı.</verse>
				<verse number="26">Ve altın mezbahı toplanma çadırının içine, perdenin önüne koydu;</verse>
				<verse number="27">ve onun üzerinde hoş kokulu buhur yaktı; RABBİN Musaya emrettiği gibi yapıldı.</verse>
				<verse number="28">Ve mesken kapısının perdesini taktı.</verse>
				<verse number="29">Ve yakılan takdimeler mezbahını toplanma çadırının meskeni kapısına koydu, ve onun üzerinde yakılan takdimeyi, ve ekmek takdimesini arzetti; RABBİN Musaya emrettiği gibi yapıldı.</verse>
				<verse number="30">Ve kazanı toplanma çadırı ile mezbah arasına koydu; ve yıkanmak için içine su koydu.</verse>
				<verse number="31">Ve Musa ile Harun, ve oğulları ellerini ve ayaklarını oradan yıkadılar;</verse>
				<verse number="32">toplanma çadırına girdikleri, ve mezbaha yaklaştıkları zaman yıkanırlardı; RABBİN Musaya emrettiği gibi yaparlardı.</verse>
				<verse number="33">Ve avluyu meskenin ve mezbahın etrafına koydu, ve avlu kapısının perdesini taktı. Böylece Musa işi bitirdi.</verse>
				<verse number="34">O zaman bulut toplanma çadırını örttü, ve RABBİN izzeti meskeni doldurdu.</verse>
				<verse number="35">Ve Musa toplanma çadırına giremedi, çünkü bulut onun üzerinde duruyordu, ve RABBİN izzeti meskeni doldurmuştu.</verse>
				<verse number="36">Ve İsrail oğulları, bütün göçlerinde, bulut meskenin üzerinden kaldırıldığı zaman göç ederlerdi;</verse>
				<verse number="37">fakat bulut kaldırılmazsa kaldırıldığı güne kadar göç etmezlerdi.</verse>
				<verse number="38">Çünkü bütün göçlerinde, bütün İsrail evinin gözleri önünde, RABBİN bulutu gündüzün mesken üzerinde idi, ve geceleyin onda ateş vardı.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="3">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">VE RAB Musayı çağırdı, ve toplanma çadırından ona söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına söyle, ve onlara de: Sizden biri RABBE takdime arzettiği zaman, takdimenizi hayvanlardan, sığır ve davardan arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="3">Eğer takdimesi sığırdan, yakılan takdime ise, onu erkek, kusursuz olarak arzedecek; kendisi RABBİN önünde makbul olsun diye onu toplanma çadırının kapısında arzedecek.</verse>
				<verse number="4">Ve elini yakılan takdimenin başı üzerine koyacak; ve kendisi için kefaret etmek üzre kabul olunacaktır.</verse>
				<verse number="5">Ve genç boğayı RABBİN önünde boğazlıyacak; ve Harun oğulları, kâhinler, kanı takdim edecekler, ve kanı toplanma çadırının kapısında olan mezbah üzerine çepçevre serpecekler.</verse>
				<verse number="6">Ve yakılan takdimeyi yüzecek, ve onu kendi parçalarına göre kesecek.</verse>
				<verse number="7">Ve kâhin Harunun oğulları mezbah üzerine ateş koyacaklar, ve ateşin üzerine odunlar dizecekler;</verse>
				<verse number="8">ve Harun oğulları, kâhinler, mezbahta olan ateşin üzerindeki odunların üstüne parçaları, başı, ve yağı dizecekler;</verse>
				<verse number="9">fakat içlerini ve paçalarını su ile yıkıyacak. Ve kâhin hepsini, yakılan takdime, ateşle yapılan takdime, RABBE hoş koku olarak, mezbah üzerinde yakacaktır.</verse>
				<verse number="10">Ve eğer yakılan takdime olarak takdimesi davardan, koyunlardan, ve yahut keçilerdense, onu erkek, kusursuz olarak arzedecektir.</verse>
				<verse number="11">Ve onu mezbahın şimale doğru olan tarafında, RABBİN önünde boğazlıyacak; ve Harun oğulları, kâhinler, onun kanını mezbah üzerine çepçevre serpecekler.</verse>
				<verse number="12">Ve onu başı ve yağı ile beraber kendi parçalarına göre kesecek; ve kâhin onları mezbahta olan ateşin üzerindeki odunların üstüne dizecek;</verse>
				<verse number="13">fakat içleri ve paçaları su ile yıkıyacak; ve kâhin hepsini takdim edip mezbah üzerinde yakacaktır; yakılan takdime, ateşle yapılan takdime, RABBE hoş kokudur.</verse>
				<verse number="14">Ve eğer RABBE yakılan takdime olarak takdimesi kuşlardansa, o zaman takdimesini kumrulardan, yahut güvercin yavrularından arzedecektir.</verse>
				<verse number="15">Ve kâhin onu mezbaha getirecek, ve başını tırnağı ile kesip mezbah üzerinde onu yakacak; ve kanı mezbahın yan yüzü üzerine akıtılacak;</verse>
				<verse number="16">ve onun kursağını pisliğile ayıracak, ve onu mezbahın yanında, şarka doğru, kül yerine atacaktır,</verse>
				<verse number="17">ve onu kanatları ile çekip ayıracak, fakat onu bölmiyecek. Ve kâhin onu mezbahta, ateş üzerinde olan odunların üstünde yakacaktır; yakılan takdime, ateşle yapılan takdime, RABBE hoş kokudur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE birisi RABBE ekmek takdimesi arzettiği zaman, takdimesi ince undan olacak; ve üzerine yağ dökecek, ve onun üzerine günnük koyacaktır;</verse>
				<verse number="2">ve onu Harun oğullarına, kâhinlere getirecek; ve undan, onun ince unundan ve yağından bütün günnüğü ile beraber avuç dolusu alacak. Ve kâhin, onun anılması olarak onu mezbah üzerinde yakacaktır; o, ateşle yapılan takdime, RABBE hoş kokudur;</verse>
				<verse number="3">ve ekmek takdimesinden arta kalan Harunla oğulları içindir; RABBE ateşle yapılan takdimeler arasında çok mukaddestir.</verse>
				<verse number="4">Ve fırında pişmiş ekmek takdimesi arzettiğin zaman, yağla yoğurulmuş ince undan mayasız pideler, yahut üzerine yağ sürülmüş mayasız yufkalar olacak.</verse>
				<verse number="5">Eğer takdimen sacda pişmiş ekmek takdimesi ise, yağla yoğurulmuş mayasız ince undan olacak.</verse>
				<verse number="6">Onu parçalara ayıracaksın, ve üzerine yağ dökeceksin; ekmek takdimesidir.</verse>
				<verse number="7">Eğer takdimen tavada pişmiş ekmek takdimesi ise, ince undan yağla yapılacaktır.</verse>
				<verse number="8">Ve bu şeylerden yapılan ekmek takdimesini RABBE getireceksin; ve o kâhine takdim edilecek, o da mezbaha getirecek.</verse>
				<verse number="9">Ve kâhin, onun için anılma olarak, ekmek takdimesinden bir parça alacak, ateşle yapılan takdime, RABBE hoş koku olarak onu mezbah üzerinde yakacak.</verse>
				<verse number="10">Ve ekmek takdimesinden arta kalan Harunla oğulları içindir; ateşle yapılan RABBİN takdimeleri arasında çok mukaddestir.</verse>
				<verse number="11">RABBE arzedeceğiniz ekmek takdimelerinden hiç biri maya ile yapılmıyacaktır; çünkü RABBE ateşle yapılan takdime olarak hiç maya ve bal yakmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="12">Bunları RABBE turfanda takdimesi olarak arzedeceksiniz; fakat hoş koku olarak mezbah üzerine konulmıyacak.</verse>
				<verse number="13">Ve ekmek takdimelerinden her birini tuzlıyacaksın; ve ekmek takdimelerinin üzerinden Allahının ahdinin tuzunu eksik etmiyeceksin; bütün takdimelerin üzerinde tuz takdim edeceksin.</verse>
				<verse number="14">Ve eğer RABBE turfandaların ekmek takdimesini arzediyorsan, senin turfandalarının ekmek takdimesi olarak, ateşte kavrulmuş başakta buğday, dövülmüş taze başakta buğday arzedeceksin;</verse>
				<verse number="15">ve üzerine yağ dökeceksin, ve onun üzerine günnük koyacaksın; ekmek takdimesidir.</verse>
				<verse number="16">Ve kâhin, onun için anılma olarak, dövülmüş buğdayla yağından birer parçasını bütün günnüğü ile beraber yakacaktır; RABBE ateşle yapılan takdimedir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE eğer takdimesi selâmet takdimeleri kurbanı ise; eğer sığırdan takdim ediyorsa, erkek olsun dişi olsun, onu RABBİN önünde kusursuz olarak takdim edecektir.</verse>
				<verse number="2">Ve elini takdimesinin başı üzerine koyacak, ve onu toplanma çadırının kapısında boğazlıyacak; ve Harun oğulları, kâhinler, kanı mezbah üzerine çepçevre serpecekler.</verse>
				<verse number="3">Ve selâmet takdimeleri kurbanından RABBE ateşle yapılan bir takdime arzedecek; içleri kaplıyan yağı, ve bütün içler üzerinde olan yağı,</verse>
				<verse number="4">ve iki böbreği, ve onların üzerinde, belin yanında olan yağı, ve karaciğer üzerinde olan zarı böbreklerle beraber ayıracak.</verse>
				<verse number="5">Ve Harun oğulları, mezbahta, ateş üzerindeki odunlar üstünde yakılan takdimenin üzerinde onu yakacaklar; ateşle yapılan takdime, RABBE hoş kokudur.</verse>
				<verse number="6">Ve eğer takdimesi, RABBE selâmet takdimelerinden kurbanı olarak davardansa, erkek yahut dişi olsun, kusursuz olarak onu takdim edecek.</verse>
				<verse number="7">Eğer takdimesi olarak kuzu arzediyorsa, o zaman RABBİN önünde onu takdim edecek;</verse>
				<verse number="8">ve elini takdimesinin başı üzerine koyacak, ve onu toplanma çadırının önünde boğazlıyacak, ve Harun oğulları onun kanını mezbah üzerine çepçevre serpecekler.</verse>
				<verse number="9">Ve selâmet takdimeleri kurbanından RABBE ateşle yapılan takdime arzedecek; onun yağını, kuyruk sokumu yakınından bütün kuyruğu, ayıracak; ve içleri kaplıyan yağı, ve içler üzerinde olan bütün yağı,</verse>
				<verse number="10">ve iki böbreği, ve onların üzerinde belin yanında olan yağı, ve karaciğer üzerinde olan zarı böbreklerle beraber ayıracak.</verse>
				<verse number="11">Ve kâhin onu mezbah üzerinde yakacak; RABBE ateşle yapılan takdime yiyeceğidir.</verse>
				<verse number="12">Ve eğer takdimesi bir keçi ise, o zaman onu RABBİN önünde takdim edecek;</verse>
				<verse number="13">ve elini onun başı üzerine koyacak, ve onu toplanma çadırının önünde boğazlıyacak; ve Harun oğulları onun kanını mezbah üzerine çepçevre serpecekler.</verse>
				<verse number="14">Ve RABBE ateşle yapılan takdime olarak takdimesini ondan arzedecek; içleri kaplıyan yağı, ve içler üzerinde olan bütün yağı,</verse>
				<verse number="15">ve iki böbreği, ve onların üzerinde belin yanında olan yağı, ve karaciğer üzerinde olan zarı böbreklerle beraber ayıracak.</verse>
				<verse number="16">Ve kâhin onları mezbahta yakacak; hoş koku olarak ateşle yapılan takdime yiyeceğidir; bütün yağ RABBİNDİR.</verse>
				<verse number="17">Nesillerinizce bütün meskenlerinizde ebedî kanun olacak: iç yağı ve kan hiç yemiyeceksiniz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına söyliyip de: Eğer biri RABBİN yapılmıyacak diye emrettiği bütün şeylerden birinde bilmiyerek suç eder, ve onlardan birini yaparsa;</verse>
				<verse number="3">eğer meshedilmiş olan kâhin suç işliyerek kavmı da kabahatli ederse, o zaman işlediği suçundan dolayı RABBE suç takdimesi olarak kusursuz genç bir boğa arzedecektir.</verse>
				<verse number="4">Ve boğayı toplanma çadırının kapısına RABBİN önüne getirecek; ve elini boğanın başı üzerine koyacak, ve boğayı RABBİN önünde boğazlıyacak.</verse>
				<verse number="5">Ve meshedilmiş olan kâhin boğanın kanından alacak, ve onu toplanma çadırına getirecek,</verse>
				<verse number="6">ve kâhin parmağını kana batıracak, ve makdisin perdesinin önünde, RABBİN önünde kandan yedi kere serpecek.</verse>
				<verse number="7">Ve kâhin, toplanma çadırında, RABBİN önünde olan hoş kokulu buhur mezbahının boynuzlarına kandan sürecek; ve boğanın bütün kanını, toplanma çadırının kapısındaki yakılan takdimeler mezbahının dibine dökecek.</verse>
				<verse number="8">Ve suç takdimesi boğasının bütün yağını ondan alacak; içleri kaplıyan yağı, ve içler üzerinde olan bütün yağı,</verse>
				<verse number="9">ve iki böbreği, ve onların üzerinde belin yanında olan yağı, ve böbreklerle beraber karaciğer üzerindeki zarı,</verse>
				<verse number="10">selâmet takdimeleri kurbanının sığırından alındığı gibi ayıracak; ve kâhin yakılan takdimeler mezbahı üzerine onları yakacak.</verse>
				<verse number="11">Ve boğanın başı ve paçaları ile derisini, ve bütün etini, ve içlerini ve gübresini,</verse>
				<verse number="12">bütün boğayı, ordugâhın dışarısına temiz bir yere, kül dökülen yere çıkaracak, ve onu odunların üzerinde ateşle yakacaktır, kül dökülen yerde yakılacaktır.</verse>
				<verse number="13">Ve eğer bütün İsrail cemaati bir yanlışlık eder, ve o iş cemaatin gözünden kaçarsa, ve RABBİN yapılmıyacak diye emrettiği şeylerden birini yaparlar, ve suçlu olurlarsa;</verse>
				<verse number="14">işledikleri suç bilindiği zaman, cemaat suç takdimesi olarak genç bir boğa arzedecek, ve onu toplanma çadırının önüne getirecekler.</verse>
				<verse number="15">Ve RABBİN önünde, cemaatin ihtiyarları ellerini boğanın başı üzerine koyacaklar; ve boğa RABBİN önünde boğazlanacak.</verse>
				<verse number="16">Ve meshedilmiş olan kâhin boğanın kanından toplanma çadırına getirecek;</verse>
				<verse number="17">ve kâhin parmağını kana batıracak, ve RABBİN önünde, perdenin önünde yedi kere serpecek.</verse>
				<verse number="18">Ve toplanma çadırında, RABBİN önünde olan mezbahın boynuzları üzerine kan sürecek; ve bütün kanı, toplanma çadırının kapısındaki yakılan takdimeler mezbahının dibine dökecek.</verse>
				<verse number="19">Ve bütün yağını ondan alıp mezbah üzerinde yakacak.</verse>
				<verse number="20">Ve boğaya, suç takdimesi boğasına yaptığı gibi yapacak, ona öyle yapacak; ve kâhin onlar için kefaret edecek, ve onlara bağışlanacaktır.</verse>
				<verse number="21">Ve boğayı ordugâhın dışarısına çıkaracak, ve evelki boğayı yaktığı gibi onu yakacak; cemaat için suç takdimesidir.</verse>
				<verse number="22">Reislerden biri suç ederse, ve Allahı RABBİN yapılamıyacak diye emrettiği bütün şeylerden birini bilmiyerek yapar, ve suçlu olursa;</verse>
				<verse number="23">ve işlediği suçu kendisine bildirilirse, o zaman takdime olarak kusursuz bir ergeç getirecek.</verse>
				<verse number="24">Ve elini ergecin başı üzerine koyacak, ve yakılan takdimeleri boğazladıkları yerde, RABBİN önünde onu boğazlıyacak; suç takdimesidir.</verse>
				<verse number="25">Ve kâhin, suç takdimesinin kanından parmağı ile alacak, ve yakılan takdimeler mezbahının boynuzları üzerine sürecek; ve kanını yakılan takdimeler mezbahının dibine dökecek.</verse>
				<verse number="26">Ve bütün yağını, selâmet takdimeleri kurbanının yağı gibi yakacak; ve kâhin onun suçundan dolayı kefaret edecek, ve ona bağışlanacaktır.</verse>
				<verse number="27">Ve eğer memleket ahalisinden biri, RABBİN yapılmıyacak diye emrettiği şeylerden birini yapmakla, bilmiyerek suç eder, ve suçlu olursa;</verse>
				<verse number="28">ettiği suç kendisine bildirilirse, o zaman ettiği suçtan dolayı takdime olarak kusursuz bir keçi getirecek.</verse>
				<verse number="29">Ve elini suç takdimesinin başı üzerine koyacak, ve suç takdimesini yakılan takdimeler yerinde boğazlıyacak.</verse>
				<verse number="30">Ve kâhin onun kanından parmağı ile alacak, ve yakılan takdimeler mezbahının boynuzları üzerine sürecek; ve bütün kanını mezbahın dibine dökecek.</verse>
				<verse number="31">Ve bütün yağını, selâmet takdimeleri kurbanının üzerinden yağı ayrıldığı gibi ayıracak, ve kâhin RABBE hoş koku olarak onu mezbahta yakacak; ve kâhin onun için kefaret edecek, ve ona bağışlanacaktır.</verse>
				<verse number="32">Ve eğer takdimesi olarak, suç takdimesi olmak için, bir kuzu getirirse, onu dişi, kusursuz olarak getirecek.</verse>
				<verse number="33">Ve elini suç takdimesinin başı üzerine koyacak, ve yakılan takdimeleri boğazladıkları yerde onu suç takdimesi olarak boğazlıyacak.</verse>
				<verse number="34">Ve kâhin suç takdimesinin kanından parmağı ile alacak, ve yakılan takdimeler mezbahının boynuzları üzerine sürecek; ve bütün kanını mezbahın dibine dökecek.</verse>
				<verse number="35">Ve bütün yağını, selâmet takdimeleri kurbanından kuzunun yağı ayrıldığı gibi ayıracak, ve kâhin, RABBİN ateşle yapılan takdimelerine göre, onları mezbahta yakacak; ve ettiği suçundan dolayı kâhin onun için kefaret edecek, ve ona bağışlanacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE eğer biri suç edip, şahit olarak yemin teklifini işittiği zaman, gördüğünü ve bildiğini haber vermezse, o zaman haksızlığını yüklenir.</verse>
				<verse number="2">Yahut biri murdar bir şeye, gerek murdar bir canavar leşine, gerek murdar bir hayvan leşine, gerek yerde sürünen murdar hayvanlar leşine, dokunur, ve farkına varmaz, ve kendisi murdar olursa, o zaman suçlu olur.</verse>
				<verse number="3">Yahut insan murdarlığına, ne olursa olsun kendisini murdar eden her türlü murdarlığa dokunursa, ve farkına varmazsa; onu bildiği zaman suçlu olur.</verse>
				<verse number="4">Yahut biri kötülük etmek yahut iyilik etmek için düşüncesizlikle ağzı ile and ederse, insanın düşüncesizlikle and ettiği ne olursa olsun, farkına varmazsa, onu bildiği zaman bu şeylerden birinde suçlu olur.</verse>
				<verse number="5">Ve vaki olacak ki, bu şeylerden birinde suçlu olduğu zaman, suç ettiği şeyi itiraf edecektir;</verse>
				<verse number="6">ve ettiği suçtan dolayı RABBE günah takdimesini, sürüden bir dişi, bir kuzu yahut bir keçi, suç takdimesi olarak getirecek; ve suçundan dolayı kâhin onun için kefaret edecektir.</verse>
				<verse number="7">Ve eğer kuzu için gücü yetmezse, o zaman suç ettiği şey için günah takdimesini, biri suç takdimesi, ve obiri yakılan takdime olmak üzre RABBE iki kumru, yahut iki güvercin yavrusu getirecek.</verse>
				<verse number="8">Ve onları kâhine getirecek, o da önce suç takdimesi için olanı arzedecek, ve ensesinin yakınından başını tırnağı ile kesecek, fakat onu ayırmıyacak;</verse>
				<verse number="9">ve suç takdimesinin kanından mezbahın yan yüzü üzerine serpecek; ve kanın arta kalanı mezbahın dibine akıtılacak; suç takdimesidir.</verse>
				<verse number="10">Ve ikincisini yakılan takdime olarak usule göre arzedecek; ve ettiği suçundan dolayı kâhin onun için kefaret edecek, ve ona bağışlanacaktır.</verse>
				<verse number="11">Ve eğer iki kumru, yahut iki güvercin yavrusu için gücü yetmezse, o zaman suç ettiği iş için takdimesini, suç takdimesi olarak efanın onda biri ince un getirecek; onun üzerine yağ dökmiyecek, ve üzerine günnük koymıyacak; çünkü suç takdimesidir.</verse>
				<verse number="12">Ve onu kâhine getirecek, ve kâhin, onun anılması olarak ondan avuç dolusu alacak, ve mezbahta RABBİN ateş kurbanları üzerinde yakacak; suç takdimesidir.</verse>
				<verse number="13">Ve bu şeylerden birinde yapmış olduğu suçtan dolayı kâhin onun için kefaret edecek, ve ona bağışlanacaktır; ve ekmek takdimesi gibi, arta kalan kâhinin olacaktır.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="15">Eğer biri, RABBİN mukaddes şeylerinde tecavüz, ve bilmiyerek suç ederse; o zaman günah takdimesini, makdis şekeli ile gümüş şekel olarak senin biçtiğin değere göre, günah takdimesi olmak üzre, RABBE sürüden kusursuz bir koç getirecek;</verse>
				<verse number="16">ve mukaddes şeylerden suç ettiği şeyi ödiyecek, ve beşte birini üzerine katacak, ve onu kâhine verecek; ve kâhin günah takdimesinin koçu ile onun için kefaret edecek; ve ona bağışlanacaktır.</verse>
				<verse number="17">Eğer biri suç eder, ve RABBİN yapılmıyacak diye emrettiği şeylerden birini işlerse; bilmediği halde yine suçludur, ve haksızlığını yüklenir.</verse>
				<verse number="18">Ve kâhine, günah takdimesi olarak, senin biçtiğin değere göre sürüden kusursuz bir koç getirecek; ve bilmiyerek yapmış olduğu yanlışlıktan dolayı, kâhin onun için kefaret edecek, ve ona bağışlanacaktır.</verse>
				<verse number="19">Günah takdimesidir; gerçekten o adam RABBİN önünde suçludur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Eğer suç eder, ve RABBE karşı tecavüz ederse, ve emanet, yahut rehin, yahut çalınmış bir şeyde komşusuna hile ile davranırsa, yahut komşusuna gadrederse,</verse>
				<verse number="3">yahut kaybolan şeyi bulup onda hile ile davranırsa, yahut yalan yere and ederse; insanın yaptığı bütün bu şeylerden birinde suç ederse,</verse>
				<verse number="4">o zaman eğer suç etti ise ve kabahatli ise, çaldığı, yahut gaddarlıkla elde ettiği, yahut kendisine emanet edilen, yahut kaybolup kendisinin bulduğu şeyi,</verse>
				<verse number="5">yahut hakkında yalan yere and ettiği şeyi geri verecek; onu tamamı ile geri verecek, ve üzerine beşte birini katacaktır; o kiminse, günahı bilindiği günde ona verecektir.</verse>
				<verse number="6">Ve RABBE günah takdimesini, senin biçtiğin değere göre, sürüden kusursuz bir koç, kâhine günah takdimesi olarak getirecek;</verse>
				<verse number="7">ve kâhin onun için RABBİN önünde kefaret edecek; bütün yaptığı işlerden suçlu olduğu şey ne olursa olsun kendisine bağışlanacaktır.</verse>
				<verse number="8">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="9">Haruna ve oğullarına emredip de: Yakılan takdimenin şeriati şudur: yakılan takdime bütün gece, sabaha kadar mezbah üzerindeki ateş yeri üstünde olacak; ve mezbahın üzerinde ateşi yanmakta olacak.</verse>
				<verse number="10">Ve kâhin keten esvabını giyecek, ve bedeni üzerine keten donunu giyecek; ve mezbah üzerinde ateşin yiyip bitirdiği yakılan takdime külünü kaldıracak, ve onu mezbahın yanına koyacak.</verse>
				<verse number="11">Ve esvabını çıkarıp başka esvap giyecek, ve külü ordugâhın dışarısına temiz bir yere çıkaracak.</verse>
				<verse number="12">Ve ateş mezbahın üzerinde yanmakta olacak, sönmiyecek; ve kâhin onun üzerinde her sabah odun yakacak; ve yakılan takdimeyi onun üzerine dizecek, ve onun üzerinde selâmet takdimelerinin yağını yakacak.</verse>
				<verse number="13">Ateş mezbahın üzerinde daima yanacak; sönmiyecek.</verse>
				<verse number="14">Ve ekmek takdimesinin şeriati şudur: Harun oğulları onu RABBİN önünde, mezbahın önünde takdim edecekler.</verse>
				<verse number="15">Ve ondan, ekmek takdimesinin ince unundan, ve yağından, ekmek takdimesi üzerindeki bütün günnüğü ile bir avuç dolusu alacak, ve RABBE hoş koku, onun anılması olarak mezbahta yakacak.</verse>
				<verse number="16">Ve arta kalanı Harun ve oğulları yiyecekler; mukaddes bir yerde mayasız olarak yenilecek; onu toplanma çadırının avlusunda yiyecekler.</verse>
				<verse number="17">Maya ile pişirilmiyecek. Ateşle yapılan takdimelerimden onların payı olarak bunu verdim; suç takdimesi gibi ve günah takdimesi gibi, çok mukaddestir.</verse>
				<verse number="18">Nesillerinizce Harun çocukları arasında her erkek RABBİN ateşle yakılan takdimelerinden ebedî payı olarak ondan yiyecek; onlara her dokunan mukaddes olacaktır.</verse>
				<verse number="19">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="20">Mesholunduğu günde Harunun ve oğullarının RABBE arzedecekleri takdime şudur: daimî ekmek takdimesi olarak, yarısı sabahlayın ve yarısı akşamlayın bir efanın onda biri ince undur.</verse>
				<verse number="21">Tavada yağla yapılacak; yağı iyice çekince onu içeri getireceksin; RABBE hoş koku olarak, ekmek takdimesini pişmiş parçalar halinde arzedeceksin.</verse>
				<verse number="22">Ve oğullarından onun yerine geçecek mesholunmuş kâhin onu takdim edecek; ebediyen RABBİN payı olarak tamamen yakılacaktır.</verse>
				<verse number="23">Ve kâhinin her ekmek takdimesi tamamen yakılacak; yenilmiyecektir.</verse>
				<verse number="24">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="25">Haruna ve oğullarına söyliyip de: Suç takdimesinin şeriati şudur: suç takdimesi, yakılan takdimenin boğazlandığı yerde, RABBİN önünde boğazlanacak; çok mukaddestir.</verse>
				<verse number="26">Suç için takdim eden kâhin onu yiyecek; mukaddes bir yerde, toplanma çadırının avlusunda yenilecek.</verse>
				<verse number="27">Onun etine her dokunan mukaddes olacak; ve onun kanından bir esvap üzerine sıçrarsa, üzerine kan sıçrıyan şeyi mukaddes bir yerde yıkıyacaksın.</verse>
				<verse number="28">Ve içinde haşlanmış olduğu toprak kap kırılacak; fakat tunç kapta haşlanmışsa ovulacak, ve su ile çalkanacak.</verse>
				<verse number="29">Kâhinlerden her erkek onu yiyecek; çok mukaddestir.</verse>
				<verse number="30">Ve mukaddes yerde kefaret etmek için toplanma çadırının içine kanından getirilen hiç bir suç takdimesi yenilmiyecek; ateşle yakılacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE günah takdimesinin şeriati budur; çok mukaddestir.</verse>
				<verse number="2">Günah takdimesini, yakılan takdimeyi boğazladıkları yerde boğazlıyacaklar; ve onun kanını çepçevre mezbah üzerine serpecek.</verse>
				<verse number="3">Ve ondan bütün yağını takdim edecek; yağlı kuyruğu, ve içleri kaplıyan yağı;</verse>
				<verse number="4">ve iki böbreği, ve onların üzerinde belin yanında olan yağı, ve karaciğer üzerindeki zarı böbreklerle ayıracak;</verse>
				<verse number="5">ve kâhin, RABBE ateşle yapılan takdime olarak, onları mezbahta yakacak; günah takdimesidir.</verse>
				<verse number="6">Kâhinler arasında her erkek ondan yiyecek; mukaddes bir yerde yenilecek; çok mukaddestir.</verse>
				<verse number="7">Suç takdimesi nasılsa günah takdimesi de öyledir; onlar için bir şeriat vardır; onunla kefaret eden kâhin kim ise, onun olacak.</verse>
				<verse number="8">Ve bir adamın yakılan takdimesini arzeden kâhin, arzettiği takdimenin derisini kendisine alacak.</verse>
				<verse number="9">Ve fırında pişirilen her ekmek takdimesi, ve tavada, ve saç üzerinde yapılan her şey, onu takdim eden kâhinin olacak.</verse>
				<verse number="10">Ve yağla yoğurulmuş, yahut kuru, her ekmek takdimesi bütün Harun oğulları arasında kardeş payı olacak.</verse>
				<verse number="11">Ve bir adamın RABBE takdim edeceği selâmet takdimeleri kurbanının şeriati budur.</verse>
				<verse number="12">Eğer onu şükran için takdim ederse, o zaman şükran kurbanı ile beraber iyice karıştırılmış ince undan yağla yoğurulmuş mayasız pideler, ve yağ sürülmüş mayasız yufkalar, ve yağla yoğurulmuş pideler takdim edecek.</verse>
				<verse number="13">Takdimesini, şükran için selâmet takdimeleri kurbanı ile beraber, mayalı ekmek pidelerile takdim edecek.</verse>
				<verse number="14">Ve ondan, her takdimeden bir tanesini RABBE kaldırma takdimesi olarak arzedecek; selâmet takdimeleri kanını serpen kâhinin olacak.</verse>
				<verse number="15">Ve şükran için selâmet takdimeleri kurbanının eti, takdimesi gününde yenilecek; ondan sabaha kadar bırakmıyacak.</verse>
				<verse number="16">Fakat takdimesinin kurbanı adak yahut gönüllü takdime ise, kurbanını takdim ettiği günde yenilecek; ve ondan arta kalan ertesi gün yenilecek;</verse>
				<verse number="17">fakat kurbanının etinden arta kalan üçüncü günde ateşle yakılacak.</verse>
				<verse number="18">Ve selâmet takdimeleri etinden üçüncü günde yenilirse, kabul olunmıyacak, ve onu takdim edene sayılmıyacak; mekruh şey olacak, ve ondan yiyen can günahını yüklenecek.</verse>
				<verse number="19">Ve her türlü murdar şeye dokunan et yenilmiyecek; ateşle yakılacak. Ve ete gelince, her tahir kimse etten yiyebilir;</verse>
				<verse number="20">fakat murdarlığı kendi üzerinde olup RABBİN selâmet takdimeleri kurbanının etinden yiyen her can kavmından atılacak.</verse>
				<verse number="21">Ve bir kimse bir şeye, insan murdarlığına, yahut murdar bir hayvana, yahut her hangi murdar mekruh bir şeye dokunur, ve o zaman RABBİN selâmet takdimeleri kurbanının etinden yerse, o can kavmından atılacaktır.</verse>
				<verse number="22">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="23">İsrail oğullarına söyliyip de: Hiç bir yağ, öküz, yahut koyun, yahut keçi yağı yemiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="24">Ve kendiliğinden ölen, yahut parçalanmış olan hayvanın yağı başka her iş için kullanılabilir; fakat onu hiç yemiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="25">Çünkü ateşle yapılan takdime olarak RABBE arzedilmekte olan hayvanlardan birinin yağını kim yerse, ondan yiyen can kavmından atılacaktır.</verse>
				<verse number="26">Bütün meskenlerinizde, kuşun olsun, hayvanın olsun, hiç bir çeşit kan yemiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="27">Ne kanı olursa olsun, bir adam kan yerse, o can kavmından atılacaktır.</verse>
				<verse number="28">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="29">İsrail oğullarına söyliyip de: RABBE kendi selâmet takdimeleri kurbanını arzeden, RABBE takdimesini selâmet takdimeleri kurbanından getirecek;</verse>
				<verse number="30">RABBİN ateşle yapılan takdimelerini kendi elleri getirecek; yağı döşle beraber getirecek, ta ki, döş sallama takdimesi olarak RABBİN önünde sallanılsın.</verse>
				<verse number="31">Ve kâhin yağı mezbah üzerinde yakacak; ve döş Harunun ve oğullarının olacak.</verse>
				<verse number="32">Ve selâmet takdimeleriniz kurbanlarından sağ budu, kaldırma takdimesi olarak kâhine vereceksiniz.</verse>
				<verse number="33">Harun oğulları arasından selâmet kurbanları takdimelerinin kanını ve yağını arzedenin payı olarak, sağ but kendisinin olacak.</verse>
				<verse number="34">Çünkü İsrail oğullarından, onların selâmet takdimeleri kurbanlarından, sallama döşünü ve kaldırma budunu aldım, ve onları İsrail oğullarından kâhin Haruna ve oğullarına ebediyen pay olarak verdim.</verse>
				<verse number="35">Kâhinlik etmek için onları RABBE takdim ettiği günde, RABBE ateşle yapılan takdimelerden, Harunun mesh payı, ve oğullarının mesh payı budur;</verse>
				<verse number="36">bunun İsrail oğulları tarafından onlara verilmesini, kendilerini meshettiği günde RAB emretti. Nesillerince ebediyen onların payıdır.</verse>
				<verse number="37">Yakılan takdimenin, ekmek takdimesinin, ve suç takdimesinin, ve günah takdimesinin, ve tahsis takdimesinin, ve selâmet takdimeleri kurbanının şeriati budur;</verse>
				<verse number="38">RABBE Sina çölünde kurbanlarını takdim etmeleri için İsrail oğullarına emrettiği günde, RAB Sina dağında Musaya bunu emretti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Harunu, ve kendisile beraber oğullarını, ve esvapları, ve mesh yağını, ve suç takdimesinin genç boğasını, ve iki koçu, ve mayasız ekmek sepetini al;</verse>
				<verse number="3">ve bütün cemaati toplanma çadırının kapısına topla.</verse>
				<verse number="4">Ve Musa RABBİN kendisine emrettiği gibi yaptı; ve cemaat toplanma çadırının kapısına toplandı.</verse>
				<verse number="5">Ve Musa cemaate dedi: RABBİN yapılmasını emrettiği şey budur.</verse>
				<verse number="6">Ve Musa Harunu ve oğullarını getirdi, ve onları su ile yıkadı.</verse>
				<verse number="7">Ve ona gömleği giydirdi, ve beline kuşağı bağladı, ve ona entariyi giydirdi, ve ona efodu giydirdi, ve efodun hünerle dokunmuş şeridile onu kuşattı, ve efodu kendisine onunla bağladı.</verse>
				<verse number="8">Ve üzerine göğüslüğü koydu; ve göğüslüğün içine Urimi ve Tummimi koydu.</verse>
				<verse number="9">Ve başı üzerine sarığı koydu; ve sarığın üzerine, ön tarafına, altın levhayı, mukaddes tacı koydu; RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptı.</verse>
				<verse number="10">Ve Musa mesh yağını aldı, ve meskeni, ve içinde olan her şeyi meshetti, ve onları takdis etti.</verse>
				<verse number="11">Ve ondan mezbah üzerine yedi kere serpti, ve onları takdis etmek için, mezbahı ve onun bütün takımlarını, ve kazanı ve onun ayağını meshetti.</verse>
				<verse number="12">Ve Harunun başı üzerine mesh yağından döktü, ve kendisini takdis etmek için onu meshetti.</verse>
				<verse number="13">Ve Musa Harunun oğullarını getirdi, ve onlara gömlekleri giydirdi, ve onlara kuşaklar bağladı, ve onlara başlıklar bağladı; RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptı.</verse>
				<verse number="14">Ve suç takdimesinin genç boğasını getirdi; ve Harunla oğulları suç takdimesi boğasının başı üzerine ellerini koydular.</verse>
				<verse number="15">Ve onu boğazladı; ve Musa kanını aldı, ve parmağı ile mezbahın boynuzlarına çepçevre sürdü, ve mezbahı tathir etti, ve kanı mezbahın dibine döktü, ve onun için kefaret etmek üzre onu takdis etti.</verse>
				<verse number="16">Ve içleri üzerinde olan bütün yağı, ve karaciğerin zarını, ve iki böbreği, ve onların yağını aldı; ve Musa onları mezbahta yaktı.</verse>
				<verse number="17">Fakat boğayı, ve derisini, ve etini, ve gübresini ordugâhın dışında ateşle yaktı; RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptı.</verse>
				<verse number="18">Ve yakılan takdime koçunu arzetti; ve Harunla oğulları koçun başı üzerine ellerini koydular.</verse>
				<verse number="19">Ve onu boğazladı; ve Musa kanı mezbah üzerine çepçevre serpti.</verse>
				<verse number="20">Ve koçu parçalarına göre kesti; ve Musa başı, ve parçaları, ve yağı yaktı.</verse>
				<verse number="21">Ve içleri ve paçaları su ile yıkadı; ve Musa bütün koçu mezbahta yaktı; hoş koku olarak yakılan takdime idi; RABBE ateşle yapılan takdime idi; RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptı.</verse>
				<verse number="22">Ve obir koçu, tahsis koçunu takdim etti; ve Harunla oğulları koçun başı üzerine ellerini koydular.</verse>
				<verse number="23">Ve onu boğazladı; ve Musa onun kanından aldı, ve Harunun sağ kulak memesi üzerine, ve sağ elinin baş parmağı üzerine, ve sağ ayağının baş parmağı üzerine sürdü.</verse>
				<verse number="24">Ve Harunun oğullarını getirdi; ve Musa onların sağ kulak memesi üzerine, ve sağ ellerinin baş parmağı üzerine, ve sağ ayaklarının baş parmağı üzerine kandan sürdü; ve Musa kanı mezbah üzerine çepçevre serpti.</verse>
				<verse number="25">Ve yağı, ve yağlı kuyruğu, ve içler üzerinde olan bütün yağı, ve karaciğerin zarını, ve iki böbreği, ve onların yağını, ve sağ budu aldı;</verse>
				<verse number="26">ve RABBİN önünde olan mayasız ekmek sepetinden mayasız bir pide, ve bir yağlı ekmek, ve bir yufka aldı, ve yağların üzerine, ve sağ budun üzerine koydu;</verse>
				<verse number="27">ve hepsini Harunun avuçlarına, ve oğullarının avuçlarına koydu, ve sallama takdimesi olarak onları RABBİN önünde salladı.</verse>
				<verse number="28">Ve Musa avuçları üzerinden onları aldı, ve mezbahta yakılan takdime üzerinde yaktı; bunlar hoş koku olarak tahsis takdimesi idi; RABBE ateşle yapılan takdime idi.</verse>
				<verse number="29">Ve Musa döşü aldı, ve sallama takdimesi olarak RABBİN önünde onu salladı; tahsis koçundan Musanın payı idi; RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptı.</verse>
				<verse number="30">Ve Musa mesh yağından, ve mezbah üzerindeki kandan aldı, ve Harunun üzerine, esvapları üzerine, ve kendisile beraber oğulları üzerine, ve oğullarının esvapları üzerine serpti, ve Harunu, esvaplarını, ve kendisile beraber oğullarını, ve oğullarının esvaplarını takdis etti.</verse>
				<verse number="31">Ve Musa Haruna ve oğullarına dedi: Eti toplanma çadırının kapısında haşlayın; Harunla oğulları onu yiyecekler diye emretmiş olduğum gibi, onu ve tahsis sepetinde olan ekmeği orada yiyin.</verse>
				<verse number="32">Ve etten ve ekmekten arta kalanı ateşle yakacaksınız.</verse>
				<verse number="33">Ve tahsis günleri tamam oluncıya kadar yedi gün toplanma çadırının kapısından çıkmıyacaksınız; çünkü tahsisiniz yedi gün sürecektir.</verse>
				<verse number="34">Sizin için kefaret etmek üzre RAB, bu günde yapıldığı gibi yapılmasını emretti.</verse>
				<verse number="35">Ve toplanma çadırının kapısında, gece gündüz yedi gün kalacaksınız, ve ölmiyesiniz diye RABBİN emrini tutacaksınız; çünkü bana öyle emrolundu.</verse>
				<verse number="36">Ve Harunla oğulları RABBİN Musa vasıtası ile emrettiği bütün şeyleri yaptılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE sekizinci günde vaki oldu ki, Musa, Harunla oğullarını, ve İsrailin ihtiyarlarını çağırdı;</verse>
				<verse number="2">ve Haruna dedi: Kendin için suç takdimesi olarak sığırlardan kusursuz bir buzağı, ve yakılan takdime olarak kusursuz bir koç al, ve RABBİN önünde takdim et.</verse>
				<verse number="3">Ve İsrail oğullarına söyliyip diyeceksin: Suç takdimesi olarak bir ergeç, ve yakılan takdime olarak birer yıllık kusursuz bir buzağı ve bir kuzu,</verse>
				<verse number="4">ve RABBİN önünde kurban etmek için selâmet takdimeleri olarak bir öküz ve bir koç, ve yağ ile yoğurulmuş ekmek takdimesi alın; çünkü RAB bugün size görünecektir.</verse>
				<verse number="5">Ve Musanın emrettiği şeyleri toplanma çadırının önüne getirdiler; ve bütün cemaat yaklaştılar ve RABBİN önünde durdular.</verse>
				<verse number="6">Ve Musa dedi: RABBİN yapın diye emrettiği şey budur; ve RABBİN izzeti size görünecektir.</verse>
				<verse number="7">Ve Musa Haruna dedi: Mezbaha yaklaş, ve kendi suç takdimeni, ve yakılan takdimeni arzet, ve kendin için ve kavm için kefaret eyle; ve kavmın takdimesini arzedip onlar için kefaret et; RABBİN emrettiği gibi yap.</verse>
				<verse number="8">Ve Harun mezbaha yaklaştı, ve kendisi için olan suç takdimesinin buzağısını boğazladı.</verse>
				<verse number="9">Ve Harunun oğulları kendisine kanı takdim ettiler; ve parmağını kana batırdı, ve mezbahın boynuzları üzerine sürdü, ve kanı mezbahın dibine döktü;</verse>
				<verse number="10">ve suç takdimesinden yağı, ve böbrekleri, ve karaciğerin zarını mezbahta yaktı; RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptı.</verse>
				<verse number="11">Ve eti ve deriyi ordugâhın dışında ateşle yaktı.</verse>
				<verse number="12">Ve yakılan takdimeyi boğazladı; ve Harunun oğulları kanı kendisine teslim ettiler, ve onu mezbahın üzerine çepçevre serpti.</verse>
				<verse number="13">Ve parça parça olarak yakılan takdimeyi ve başı ona teslim ettiler; ve onları mezbah üzerinde yaktı.</verse>
				<verse number="14">Ve içleri ve paçaları yıkadı, ve mezbahta yakılan takdimenin üzerinde onları yaktı.</verse>
				<verse number="15">Ve kavmın takdimesini arzetti, ve kavm için olan suç takdimesi ergecini aldı, ve onu boğazladı, ve suç için evelkisi gibi takdim etti.</verse>
				<verse number="16">Ve yakılan takdimeyi arzetti, ve onu usule göre yaptı.</verse>
				<verse number="17">Ve ekmek takdimesini arzetti, ve ondan avucunu doldurdu, ve sabah yakılan takdimeden başka olarak onu mezbah üzerinde yaktı.</verse>
				<verse number="18">Kavm için selâmet takdimeleri kurbanı olan öküzü ve koçu da boğazladı; ve Harunun oğulları kanı kendisine teslim ettiler, ve onu mezbah üzerine çepçevre serpti,</verse>
				<verse number="19">öküzün ve koçun yağlarını, yağlı kuyruğu, ve içleri kaplıyan yağı, ve böbrekleri, ve karaciğerin zarını da kendisine teslim ettiler;</verse>
				<verse number="20">ve yağları döşler üzerine koydular, ve yağları mezbahta yaktı;</verse>
				<verse number="21">ve Harun döşleri ve sağ budu sallama takdimesi olarak RABBİN önünde salladı; Musanın emrettiği gibi yaptı.</verse>
				<verse number="22">Ve Harun ellerini kavma doğru kaldırdı, ve onları mubarek kıldı; ve suç takdimesini, ve yakılan takdimeyi, ve selâmet takdimelerini arzettikten sonra indi.</verse>
				<verse number="23">Ve Musa ile Harun toplanma çadırına girip çıktılar, ve kavmı mubarek kıldılar; ve RABBİN izzeti bütün kavma göründü.</verse>
				<verse number="24">Ve RABBİN önünden ateş çıktı, ve yakılan takdimeyi ve yağları mezbah üzerinde yiyip bitirdi; ve bütün kavm görünce bağırdılar, ve yüz üstü düştüler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE Harunun oğulları Nadab ve Abihu, ikisi de buhurdanlarını aldılar, ve onlara ateş koydular, ve üzerine buhur koydular, ve RABBİN önüne onlara emretmemiş olduğu yabancı bir ateş arzettiler.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBİN önünden ateş çıkıp onları yiyip bitirdi, ve RABBİN önünde öldüler.</verse>
				<verse number="3">Ve Musa Haruna dedi: Bana yaklaşanlarda takdis olunacağım, ve bütün kavmın önünde izzet bulacağım, diye RABBİN söylediği budur. Ve Harun sustu.</verse>
				<verse number="4">Ve Musa Harunun amcası Uzzielin oğullarını, Mişael ile Eltsafanı çağırdı, ve onlara dedi: Yaklaşın, kardeşlerinizi makdisin önünden ordugâhın dışarısına kaldırın.</verse>
				<verse number="5">Ve yaklaştılar, ve Musanın söylediği gibi onları gömleklerinin içinde ordugâhın dışarısına kaldırdılar.</verse>
				<verse number="6">Ve Musa Haruna ve oğulları Eleazar ile İtamara dedi: Saçlarınızı çözmeyin, ve esvaplarınızı yırtmayın ki, ölmiyesiniz, ve RAB bütün cemaate öfkelenmesin; fakat kardeşleriniz, bütün İsrail evi, RABBİN tutuşturduğu yangına ağlasınlar.</verse>
				<verse number="7">Ve ölmiyesiniz diye toplanma çadırının kapısından çıkmıyacaksınız; çünkü RABBİN mesh yağı üzerinizdedir. Ve Musanın söylediği gibi yaptılar.</verse>
				<verse number="8">Ve RAB Haruna söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="9">Sen ve seninle beraber oğulların, toplanma çadırına girdiğiniz zaman, ölmiyesiniz diye şarap ve içki içmeyin; nesillerinizce ebedî kanun olacak,</verse>
				<verse number="10">ta ki, mukaddesle bayağı şeyi, ve murdarla tahiri birbirinden ayırt edesiniz;</verse>
				<verse number="11">ve ta ki, RABBİN Musa vasıtası ile İsrail oğullarına söylemiş olduğu bütün kanunları kendilerine öğretesiniz.</verse>
				<verse number="12">Ve Musa Haruna ve kalan oğulları Eleazara ve İtamara söyledi: RABBİN ateşle yapılan takdimelerinden artan ekmek takdimesini alın, ve onu mayasız olarak mezbahın yanında yiyin; çünkü çok mukaddestir;</verse>
				<verse number="13">ve onu mukaddes bir yerde yiyeceksiniz, çünkü RABBİN ateşle yapılan takdimelerinden senin payın ve oğullarının payıdır; çünkü bana öyle emrolundu.</verse>
				<verse number="14">Ve sallama döşünü ve kaldırma budunu, sen ve oğulların ve seninle beraber kızların tahir bir yerde yiyeceksiniz; çünkü İsrail oğullarının selâmet takdimeleri kurbanlarından senin payın, ve oğullarının payı olarak verildi.</verse>
				<verse number="15">Yağlardan ateşle yapılan takdimelerle beraber, RABBİN önünde sallama takdimesi olarak sallamak için kaldırma budu, ve sallama döşü getirecekler; ve RABBİN emrettiği gibi ebedî pay olarak senin ve seninle beraber oğullarının olacaktır.</verse>
				<verse number="16">Ve Musa suç takdimesi ergeçini çok araştırdı, ve işte, o yanmıştı; ve Harunun kalan oğulları Eleazara ve İtamara öfkelenip dedi:</verse>
				<verse number="17">Suç takdimesini niçin makdiste yemediniz? çünkü çok mukaddestir, ve cemaatin günahını yüklenesiniz, RABBİN önünde onlar için kefaret edesiniz diye onu size vermiştir.</verse>
				<verse number="18">İşte, onun kanı makdisin içine getirilmemiş; emrettiğim gibi onu mutlaka makdiste yiyecektiniz.</verse>
				<verse number="19">Ve Harun Musaya söyledi: İşte bugün RABBİN önünde onların suç takdimesini ve yakılan takdimesini arzettiler; ve başıma bu gibi şeyler geldi; ve bugün suç takdimesini yemiş olsa idim, RABBİN gözünde iyi görünür mü idi?</verse>
				<verse number="20">Ve Musa bunu işitince hoş gördü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE RAB Musaya ve Haruna söyliyip onlara dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına söyliyip diyin: Yer üzerinde olan bütün hayvanlardan yiyebileceğiniz hayvanlar bunlardır.</verse>
				<verse number="3">Hayvanlar arasında, çatal ve yarık tırnaklı olan, ve geviş getiren her hayvanı yiyebilirsiniz.</verse>
				<verse number="4">Fakat geviş getirenlerden, ve çatal tırnaklılardan şunları yemiyeceksiniz: deveyi, çünkü o geviş getirir, fakat çatal tırnaklı değildir, size murdardır.</verse>
				<verse number="5">Ve kaya porsuğunu, çünkü o geviş getirir, fakat çatal tırnaklı değildir, size murdardır.</verse>
				<verse number="6">Ve tavşanı, çünkü o geviş getirir, fakat çatal tırnaklı değildir, size murdardır.</verse>
				<verse number="7">Ve domuzu, çünkü çatal ve yarık tırnaklıdır, fakat geviş getirmez, o size murdardır.</verse>
				<verse number="8">Onların etinden yemiyeceksiniz, ve leşlerine dokunmıyacaksınız; onlar size murdardır.</verse>
				<verse number="9">Sularda olanların hepsinden şunları yiyebilirsiniz: sularda, denizlerde, ve ırmaklarda kanatlı ve pullu olanların hepsini yiyebilirsiniz.</verse>
				<verse number="10">Ve sularda hareket edenlerin hepsinden, sularda olan canlı mahlûkların hepsinden, denizlerde ve ırmaklarda bütün kanatsız ve pulsuz olanlar sizin için mekruhtur,</verse>
				<verse number="11">ve sizin için mekruh olacaktır; onların etinden yemiyeceksiniz, ve onların leşlerini mekruh sayacaksınız.</verse>
				<verse number="12">Sularda kanatlı ve pullu olmıyanların hepsi sizin için mekruhtur.</verse>
				<verse number="13">Ve kuşlardan şunları mekruh sayacaksınız: Kartal, ve tavşancıl, ve kara kuş,</verse>
				<verse number="14">ve çaylak, ve cinsine göre şahin,</verse>
				<verse number="15">cinsine göre her karga,</verse>
				<verse number="16">ve deve kuşu, ve buhu, ve kukuma, ve cinsine göre atmaca,</verse>
				<verse number="17">ve küçük baykuş, ve karabatak, ve büyük baykuş,</verse>
				<verse number="18">ve kuğu kuşu, ve saka kuşu, ve akbaba,</verse>
				<verse number="19">ve leylek, ve cinsine göre balıkçın, ve hüdhüd, ve yarasa yenilmiyecek, bunlar mekruhtur.</verse>
				<verse number="20">Dört ayak üzerinde yürüyen, kanatlı haşaratın hepsi sizin için mekruhtur.</verse>
				<verse number="21">Fakat dört ayak üzerinde yürüyen kanatlı haşaratın hepsinden, yer üzerinde sıçramak için ayaklarının üstünde bacağı olanları yiyebilirsiniz;</verse>
				<verse number="22">onlardan şunları yiyebilirsiniz: cinsine göre çekirge, ve cinsine göre solam, ve cinsine göre hargol, ve cinsine göre hagob.</verse>
				<verse number="23">Fakat dört ayağı olan kanatlı haşaratın hepsi sizin için mekruhtur.</verse>
				<verse number="24">Ve siz şunlarla murdar olursunuz; her kim onların leşine dokunursa akşama kadar murdar olacaktır;</verse>
				<verse number="25">her kim onların leşinden taşırsa esvabını yıkıyacak, ve akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="26">Çatal tırnaklı olan, ve tırnağı yarık olmayıp geviş getirmiyen her hayvan size murdardır; onlara dokunan her adam murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="27">Ve dört ayak üzerinde yürüyen bütün hayvanlar arasında pençeleri üzerinde yürüyen her hayvan size murdardır; onların leşine dokunan her adam akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="28">Ve onların leşini taşıyan esvabını yıkıyacak, ve akşama kadar murdar olacaktır; onlar size murdardır.</verse>
				<verse number="29">Ve yer üzerinde sürünen haşarat arasında şunlar size murdardır: Gelincik, ve fare, ve cinsine göre koler,</verse>
				<verse number="30">ve anaka, ve koeh, ve letaa ve homet, ve bukalemun.</verse>
				<verse number="31">Bütün sürünen hayvanlar arasında size murdar olan bunlardır, onların ölüsüne dokunan her adam akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="32">Ve onlardan biri ölü olarak her neyin üzerine düşerse, o murdar olacaktır; gerek ağaç kap, gerek esvap, gerek deri, gerek çul, kendisile iş yapılan ne kap olursa olsun, suya konulmalıdır, ve akşama kadar murdar olup o zaman tahir olacaktır.</verse>
				<verse number="33">Ve içine onlardan biri düşen her toprak kap, onun içinde olan her şey murdar olacak, ve kabı kıracaksınız.</verse>
				<verse number="34">Onda olan yenilecek her yemekten su katılanlar murdar olacaktır; ve böyle bir kapta bütün içilen içkiler murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="35">Ve üzerine onların leşinden düşen her şey murdar olacaktır; gerek fırın olsun, gerek ocak olsun parçalanacaktır; onlar murdardır, ve size murdar olacaklardır.</verse>
				<verse number="36">Ancak kaynak, ve içinde su birikintisi olan sarnıç tahir olacaktır; fakat onların leşine dokunan murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="37">Ve eğer onların leşinden ekilecek tohumun üzerine düşerse, o tahirdir.</verse>
				<verse number="38">Fakat tohum üzerine su konulur, ve onun üzerine onların leşinden düşerse, o size murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="39">Ve yiyebileceğiniz hayvanlardan biri ölürse, onun leşine dokunan akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="40">Ve onun leşinden yiyen esvabını yıkıyacak, ve akşama kadar murdar olacaktır; onun leşini taşıyan da esvabını yıkıyacak, ve akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="41">Ve yer üzerinde sürünen bütün haşarat mekruhtur; yenilmiyecektir.</verse>
				<verse number="42">Yerde sürünen haşaratın hiç birini, karnı üzerinde sürünenlerin, ve dört ayak üzerinde yürüyenlerin, ve çok ayağı olanların hiç birini yemiyeceksiniz; çünkü onlar mekruhtur.</verse>
				<verse number="43">Sürünen haşaratın hiç birile canlarınızı mekruh etmiyeceksiniz, ve onlarla kendinizi kirletmek üzre kendinizi murdar etmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="44">Çünkü Allahınız RAB ben im; ve kendinizi takdis edin, ve mukaddes olun; çünkü ben mukaddesim; ve yer üzerinde hareket eden haşarattan hiç birile canlarınızı murdar etmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="45">Çünkü Allahınız olmak için sizi Mısır diyarından çıkaran RAB ben im; siz de mukaddes olacaksınız, çünkü ben mukaddesim.</verse>
				<verse number="46">Murdarı tahirden, ve yenilebilen hayvanı yenilemiyenden ayırt etmek için</verse>
				<verse number="47">hayvanın, ve kuşun, ve sularda hareket eden her canlı mahlûkun, ve yer üzerinde sürünen her mahlûkun şeriati budur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına söyliyip de: Bir kadın gebe kalır ve erkek çocuk doğurursa, o zaman yedi gün murdar olacaktır; âdet murdarlığı günlerinde olduğu gibi murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="3">Ve yedinci günde çocuğun gulfesi sünnet olunacaktır.</verse>
				<verse number="4">Ve otuz üç gün kendi tathiri kanında kalacak; ve tathiri günleri doluncıya kadar mukaddes hiç bir şeye dokunmıyacak, ve makdise girmiyecektir.</verse>
				<verse number="5">Fakat kız çocuk doğurursa, o zaman âdetinde olduğu gibi iki hafta murdar olacak; ve altmış altı gün kendi tathiri kanında kalacaktır.</verse>
				<verse number="6">Ve erkek çocuk için yahut kız çocuk için tathirinin günleri dolunca, toplanma çadırının kapısına, kâhine, yakılan takdime olarak bir yıllık bir kuzu, ve suç takdimesi olarak bir güvercin yavrusu yahut bir kumru getirecektir;</verse>
				<verse number="7">ve kâhin onu RABBİN önünde takdim edecek, ve kadın için kefaret edecek; ve kanının pınarından tahir olacaktır. Çocuk erkek olsun kız olsun, doğuran kadın için şeriat budur.</verse>
				<verse number="8">Ve kuzu için gücü yetmezse, o zaman biri yakılan takdime, ve obiri suç takdimesi olarak iki kumru, yahut iki güvercin yavrusu alacak; ve kâhin onun için kefaret edecek, ve tahir olacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">VE RAB Musaya ve Haruna söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Bir adamda, bedenin derisinde şiş, yahut kabuk, yahut parlak leke olup bedeninin derisinde cüzam hastalığı halini alırsa, o zaman kâhin Haruna, yahut kâhin olan oğullarından birisine götürülecektir;</verse>
				<verse number="3">ve kâhin bedenin derisinde olan hastalığı görecek; eğer hasta olan yerde kıl ağarmışsa, ve hasta olan yerin görünüşü bedenin derisinden derinse, cüzam hastalığıdır; ve kâhin onu görecek, ve onu murdar ilân edecektir.</verse>
				<verse number="4">Ve eğer parlak leke bedeninin derisinde beyazsa, ve görünüşü deriden derin değilse, ve kılı ağarmamışsa, o zaman kâhin hasta olanı yedi gün kapıyacaktır;</verse>
				<verse number="5">ve kâhin yedinci günde onu görecek; ve işte, eğer kâhinin gözünde hastalık durmuş, hastalık deride yayılmamışsa, o zaman onu yedi gün daha kapıyacaktır;</verse>
				<verse number="6">ve kâhin yedinci günde yine onu görecek; ve işte, hastalık olmuş, ve hastalık deride yayılmamışsa, o zaman kâhin onu tahir ilân edecektir; kabuktur; ve adam esvabını yıkıyıp tahir olacaktır.</verse>
				<verse number="7">Fakat tathir için kendisini kâhine gösterdikten sonra kabuk deride yayılırsa, kendisini yine kâhine gösterecektir;</verse>
				<verse number="8">ve kâhin görecek; ve işte, kabuk deride yayılmışsa, o zaman kâhin onu murdar ilân edecektir; cüzamdır.</verse>
				<verse number="9">Bir adamda cüzam hastalığı olunca, o zaman kâhine götürülecek;</verse>
				<verse number="10">ve kâhin görecek; ve işte, deride beyaz şiş olup o da kılı ağartmışsa, ve şişte diri kızıl et varsa,</verse>
				<verse number="11">bedeninin derisinde eskimiş cüzamdır, ve kâhin onu murdar ilân edecektir; onu kapamıyacak; çünkü murdardır.</verse>
				<verse number="12">Ve eğer cüzam deride meydana çıkarsa, ve kâhinin gözlerinin görebildiğine göre, eğer cüzam hastanın başından ayağına kadar bütün derisini kaplamışsa;</verse>
				<verse number="13">o zaman kâhin görecek; ve işte, cüzam bütün bedenini kaplamışsa, hastayı tahir ilân edecektir; hepsi ağarmıştır; tahirdir.</verse>
				<verse number="14">Fakat kendisinde kızıl et görünürse murdar olur.</verse>
				<verse number="15">Ve kâhin kızıl eti görecek, ve adamı murdar ilân edecektir; kızıl et murdardır; cüzamdır.</verse>
				<verse number="16">Eğer kızıl değişip ağarırsa, o zaman kâhine gelecek;</verse>
				<verse number="17">ve kâhin onu görecek; ve işte, eğer hastalık ağarmışsa, o zaman kâhin hastayı tahir ilân edecektir; tahirdir.</verse>
				<verse number="18">Ve ne zaman bedenin derisinde şifa bulmuş bir çıban olup</verse>
				<verse number="19">çıbanın yerinde beyaz şiş, yahut kırmızımsı beyaz parlak leke olursa, o zaman kâhine gösterilecek;</verse>
				<verse number="20">ve kâhin görecek; ve işte, onun görünüşü deriden derin olursa, ve onun kılı ağarmışsa, o zaman kâhin adamı murdar ilân edecektir; cüzam hastalığıdır, çıbanda meydana çıkmıştır.</verse>
				<verse number="21">Fakat kâhin onu görür, ve işte, onda beyaz kıl olmıyıp deriden derin değilse, ve solmuşsa, o zaman kâhin onu yedi gün kapıyacak;</verse>
				<verse number="22">ve eğer deride yayılırsa o zaman kâhin onu murdar ilân edecektir; hastalıktır.</verse>
				<verse number="23">Fakat parlak leke yerinde durur, ve yayılmazsa, çıbanın kabuğudur, ve kâhin onu tahir ilân edecektir.</verse>
				<verse number="24">Yahut bedenin derisinde ateş yanığı olduğu zaman, yanığın kızıl eti kırmızımsı beyaz, yahut beyaz parlak bir leke halini alırsa;</verse>
				<verse number="25">o zaman kâhin onu görecek; ve işte, parlak lekede kıl ağarmış, ve lekenin görünüşü deriden derinse, cüzamdır, yanıkta meydana çıkmıştır; ve kâhin onu murdar ilân edecektir; cüzam hastalığıdır.</verse>
				<verse number="26">Fakat kâhin onu gördüğü zaman, işte, parlak lekede beyaz kıl yoksa, ve leke deriden derin değilse, ve o solmuşsa; o zaman kâhin onu yedi gün kapıyacaktır;</verse>
				<verse number="27">ve kâhin yedinci günde onu görecek; eğer deride yayılıyorsa, kâhin onu murdar ilân edecektir; cüzam hastalığıdır.</verse>
				<verse number="28">Ve eğer parlak leke yerinde duruyorsa, eğer yayılmamışsa, ve solmuşsa, yanık şişidir; ve kâhin onu tahir ilân edecektir; çünkü yanığın kabuğudur.</verse>
				<verse number="29">Bir erkeğin yahut bir kadının başta yahut çenede hastalığı olursa,</verse>
				<verse number="30">o zaman kâhin hastalığı görecek; ve işte, onun görünüşü deriden derinse, ve onda ince sarı kıl varsa, o zaman kâhin onu murdar ilân edecektir; keldir, baş yahut çene cüzamıdır.</verse>
				<verse number="31">Ve kâhin kel hastalığını gördüğü zaman, işte, görünüşü deriden derin değilse, ve onda siyah kıl yoksa, o zaman kâhin kel hastalığı olan kimseyi yedi gün kapıyacak;</verse>
				<verse number="32">ve kâhin yedinci günde hastalığı görecek; ve işte, kel yayılmamışsa, ve onda sarı kıl yoksa, ve kelin görünüşü deriden derin değilse,</verse>
				<verse number="33">o zaman adam tıraş edilecek, fakat kelini tıraş etmiyecek; ve kâhin kel adamı yedi gün daha kapıyacak;</verse>
				<verse number="34">ve kâhin yedinci günde keli görecek; ve işte, kel deride yayılmamışsa, ve görünüşü deriden derin değilse; o zaman kâhin onu tahir ilân edecektir; ve adam esvabını yıkıyacak, ve tahir olacaktır.</verse>
				<verse number="35">Fakat eğer tathirinden sonra keli deride yayılmışsa,</verse>
				<verse number="36">o zaman kâhin onu görecek; ve işte, keli deride yayılmışsa, kâhin sarı kıl aramıyacak; murdardır.</verse>
				<verse number="37">Fakat kâhinin gözünde kel durmuş, ve onda siyah kıl bitmişse; kel iyi olmuştur, adam tahirdir; ve kâhin onu tahir ilân edecektir.</verse>
				<verse number="38">Ve bir erkeğin yahut bir kadının beden derisinde parlak lekeler, parlak beyaz lekeler olursa;</verse>
				<verse number="39">o zaman kâhin görecek; ve işte, bedenlerinin derisindeki parlak lekeler solgun beyaz olursa, temriyedir, deride meydana çıkmıştır; tahirdir.</verse>
				<verse number="40">Ve eğer bir adamın başından saçı dökülmüşse, tas başlıdır; tahirdir.</verse>
				<verse number="41">Ve eğer başının ön tarafında saçı dökülmüşse tas alınlıdır; tahirdir.</verse>
				<verse number="42">Fakat eğer tas başta, yahut tas alında kırmızımsı beyaz hastalık varsa, onun tas başında, yahut tas alnında meydana çıkan cüzamdır.</verse>
				<verse number="43">O zaman kâhin onu görecek; ve işte, eğer tas başında, yahut tas alnında hastalığın şişi, bedenin derisinde olan cüzamın görünüşü gibi, kırmızımsı beyazsa,</verse>
				<verse number="44">cüzamlı adamdır, murdardır; kâhin mutlaka onu murdar ilân edecektir; hastalığı başındadır.</verse>
				<verse number="45">Ve kendisinde cüzam hastalığı olan adamın esvabı yırtılacak, ve saçları çözülecek, üst dudağını kapayıp: Murdar, murdar, diye bağıracak.</verse>
				<verse number="46">Hastalık kendisinde devam ettiği bütün günlerde murdar olacaktır; murdardır; yalnız başına oturacaktır; meskeni ordugâhın dışarısında olacaktır.</verse>
				<verse number="47">Ve eğer bir esvapta, gerek yün esvapta, gerek keten esvapta,</verse>
				<verse number="48">gerek keten, gerek yün arışta yahut argaçta olsun; gerek deride, gerekse deriden yapılmış her hangi bir şeyde cüzam hastalığı olup;</verse>
				<verse number="49">esvapta yahut deride, arışta olsun argaçta olsun, yahut deriden her hangi bir şeyde olsun, hastalık yeşilimsi yahut kırmızımsı olursa cüzam hastalığıdır, ve kâhine gösterilecektir.</verse>
				<verse number="50">Ve kâhin hastalığı görecek, ve kendisinde hastalık olan şeyi yedi gün kapıyacaktır;</verse>
				<verse number="51">ve yedinci günde hastalığı görecek; eğer hastalık, gerek arışta olsun gerek argaçta olsun, esvapta, yahut her ne işte kullanılırsa kullanılsın deride yayılmışsa, hastalık azgın cüzamdır; murdardır.</verse>
				<verse number="52">Ve esvabı, yünde yahut ketende olsun, arışı yahut argacı, yahut kendisinde hastalık olan deriden yapılmış her bir şeyi yakacak; çünkü azgın cüzamdır; ateşle yakılacaktır.</verse>
				<verse number="53">Ve eğer kâhin gördüğü zaman, işte, esvapta, gerek arışta, gerek argaçta, yahut deriden her hangi bir şeyde hastalık yayılmamışsa;</verse>
				<verse number="54">o zaman kâhin emredecek, ve kendisinde hastalık olan şeyi yıkıyacaklar, ve kâhin onu yedi gün daha kapıyacak;</verse>
				<verse number="55">ve hastalık yıkandıktan sonra kâhin görecek; ve işte, eğer hastalık rengini değişmemişse, ve hastalık yayılmamışsa, murdardır; onu ateşte yakacaksın; tüysüzlük yüzünde olsun tersinde olsun kemirilmiştir.</verse>
				<verse number="56">Ve kâhin gördüğü zaman, işte, yıkandıktan sonra hastalık solmuşsa, o zaman esvaptan yahut deriden, yahut arıştan yahut argaçtan o parçayı yırtacak;</verse>
				<verse number="57">ve eğer arışta yahut argaçta olsun esvapta, yahut deriden her hangi bir şeyde hâlâ görünüyorsa, meydana çıkıyor; kendisinde hastalık olan o şeyi ateşte yakacaksın.</verse>
				<verse number="58">Ve yıkıyacağın esvap, yahut arış yahut argaç, yahut deriden her hangi bir şeyden hastalık geçmişse, o zaman ikinci defa yıkanacak, ve tahir olacaktır.</verse>
				<verse number="59">Bir şeyi tahir ilân etmek, yahut onu murdar ilân etmek için, yün yahut keten esvapta, arışta yahut argaçta yahut deriden her hangi bir şeyde cüzam hastalığının şeriati budur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Tathirinin gününde cüzamlının şeriati bu olacak: kâhine getirilecek;</verse>
				<verse number="3">ve kâhin ordugâhın dışarısına çıkacak; ve kâhin görecek, ve işte, eğer cüzamlıda cüzam hastalığı iyi olmuşsa,</verse>
				<verse number="4">o zaman kâhin emredecek, ve tathir olunacak adam için tahir iki diri kuş, ve erzağacı, ve kırmızı, ve zufa otu alacak;</verse>
				<verse number="5">ve kâhin emredecek, ve kuşlardan biri toprak kap içinde, akar su üzerinde boğazlanacak.</verse>
				<verse number="6">Diri kuşa gelince, onu, ve erzağacını, ve kırmızıyı, ve zufa otunu alacak, bunları ve diri kuşu akan su üzerinde boğazlanmış kuşun kanına batıracak,</verse>
				<verse number="7">ve cüzamdan tathir olunacak adamın üzerine yedi kere serpecek, ve onu tahir ilân edecek, ve diri kuşu kıra salıverecektir.</verse>
				<verse number="8">Ve tathir olunacak adam esvabını yıkıyacak, ve bütün kıllarını tıraş edecek, ve suda yıkanacak; ve tahir olacak; ve ondan sonra ordugâhın içine girecek, fakat yedi gün çadırının dışarısında oturacak.</verse>
				<verse number="9">Ve yedinci günde vaki olacak ki, başından bütün saçını ve sakalını ve kaşlarını, yani bütün kıllarını tıraş edecek; ve esvabını yıkıyacak, ve bedenini suda yıkıyacak, ve tahir olacaktır.</verse>
				<verse number="10">Ve sekizinci günde, kusursuz iki erkek kuzu, ve bir yıllık kusursuz bir dişi kuzu, ve ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş bir efanın onda üçü ince un, ve bir log yağ alacak.</verse>
				<verse number="11">Ve tathir eden kâhin tathir olunacak adamı ve bu şeyleri, RABBİN önünde, toplanma çadırının kapısında durduracak.</verse>
				<verse number="12">Ve kâhin erkek kuzulardan birini alacak, ve günah takdimesi olarak onu ve bir log yağı arzedecek, ve onları sallama takdimesi olarak RABBİN önünde sallıyacak;</verse>
				<verse number="13">ve erkek kuzuyu, suç takdimesini ve yakılan takdimeyi boğazladıkları yerde, mukaddes yerde boğazlıyacak; çünkü suç takdimesi gibi günah takdimesi de kâhinindir; çok mukaddestir.</verse>
				<verse number="14">Ve kâhin günah takdimesinin kanından alacak ve kâhin tathir olunacak adamın sağ kulak memesi üzerine, ve sağ elinin baş parmağı üzerine, ve sağ ayağının baş parmağı üzerine sürecek.</verse>
				<verse number="15">Ve kâhin bir log yağdan alacak, ve kendi sol avucuna dökecek;</verse>
				<verse number="16">ve kâhin sol avucunda olan yağa sağ parmağını batıracak ve RABBİN önünde parmağı ile yedi kere yağdan serpecek.</verse>
				<verse number="17">Ve kâhin avucunda kalan yağdan tathir olunacak adamın sağ kulak memesi üzerine, ve sağ elinin baş parmağı üzerine, ve sağ ayağının baş parmağı üzerine, günah takdimesinin kanı üzerine sürecek;</verse>
				<verse number="18">ve kâhin avucundaki yağdan arta kalanı tathir olunacak adamın başı üzerine sürecek, ve kâhin RABBİN önünde onun için kefaret edecek.</verse>
				<verse number="19">Ve kâhin suç takdimesini arzedecek, ve murdarlığından dolayı tathir olunacak adam için kefaret edecek; ve ondan sonra yakılan takdimeyi boğazlıyacak;</verse>
				<verse number="20">ve kâhin yakılan takdimeyi, ve ekmek takdimesini mezbahta arzedecek; ve kâhin onun için kefaret edecek, ve tahir olacaktır.</verse>
				<verse number="21">Ve eğer adam fakirse, ve o kadara eli erişmezse, o zaman kendisi için kefaret etmek üzre, sallanılacak günah takdimesi olarak bir erkek kuzu, ve ekmek takdimesi olarak bir efanın onda biri ince un, ve bir log yağ,</verse>
				<verse number="22">ve eli eriştiğine göre iki kumru, yahut iki güvercin yavrusu alacak; ve biri suç takdimesi, ve obiri yakılan takdime olacak.</verse>
				<verse number="23">Ve tathiri için onları sekizinci günde RABBİN önüne, toplanma çadırının kapısına, kâhine getirecek;</verse>
				<verse number="24">ve kâhin günah takdimesi kuzusunu ve bir log yağı alacak, ve kâhin onları sallama takdimesi olarak RABBİN önünde sallıyacak.</verse>
				<verse number="25">Ve günah takdimesi kuzusunu boğazlıyacak; ve kâhin günah takdimesinin kanından alacak, ve tathir olunacak adamın sağ kulak memesi üzerine, ve sağ elinin baş parmağı üzerine, ve sağ ayağının baş parmağı üzerine sürecek.</verse>
				<verse number="26">Ve kâhin kendi sol avucuna yağdan dökecek;</verse>
				<verse number="27">ve kâhin sol avucunda olan yağdan RABBİN önünde sağ parmağı ile yedi kere serpecek;</verse>
				<verse number="28">ve kâhin avucunda olan yağdan tathir olunacak adamın sağ kulak memesi üzerine, ve sağ elinin baş parmağı üzerine, ve sağ ayağının baş parmağı üzerine, günah takdimesi kanının yeri üzerine sürecek;</verse>
				<verse number="29">ve kâhin avucundaki yağdan arta kalanı RABBİN önünde, onun için kefaret etmek üzre, tathir olunacak adamın başı üzerine sürecek.</verse>
				<verse number="30">Ve elinin eriştiğine göre, kumrulardan yahut güvercin yavrularından birini,</verse>
				<verse number="31">eli neye erişmişse, birini suç takdimesi ve obirini yakılan takdime olarak ekmek takdimesile beraber arzedecek; ve kâhin tathir olunacak adam için RABBİN önünde kefaret edecek.</verse>
				<verse number="32">Kendisinde cüzam hastalığı olup tathiri için eli erişmiyen adam hakkında şeriat budur.</verse>
				<verse number="33">Ve RAB Musaya ve Haruna söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="34">Size mülk olarak vereceğim Kenân diyarına girdiğiniz zaman, mülkünüz diyarının bir evine cüzam hastalığı korsam,</verse>
				<verse number="35">o zaman ev sahibi gelecek, ve kâhine bildirip diyecek: Bana görünüyor ki, evde hastalık gibi bir şey var.</verse>
				<verse number="36">Ve kâhin emredecek, ve evde olanların hepsi murdar olmasın diye, kâhin hastalığı görmeğe girmezden evel evi boşaltacaklar; ve ondan sonra kâhin evi görmek için girecek;</verse>
				<verse number="37">ve hastalığa bakacak; ve işte, hastalık yeşilimsi yahut kırmızımsı lekeler halinde evin duvarlarında ise, ve onların görünüşü duvardan derinse;</verse>
				<verse number="38">o zaman kâhin evden evin kapısına çıkacak, ve evi yedi gün kapıyacak.</verse>
				<verse number="39">Ve kâhin yedinci günde geri gelecek, ve görecek; ve işte, eğer hastalık evin duvarlarında yayılmışsa;</verse>
				<verse number="40">o zaman kâhin emredecek, ve kendisinde hastalık olan taşları çekecekler, ve onları şehrin dışarısında murdar bir yere atacaklar;</verse>
				<verse number="41">ve evi içeriden çepçevre kazdıracak, ve kazdıkları harcı şehrin dışarısına, murdar bir yere dökecekler;</verse>
				<verse number="42">ve başka taşlar alıp o taşların yerine koyacaklar; ve başka harç alıp evi sıvıyacak.</verse>
				<verse number="43">Ve taşları çıkardıktan, ve evi kazdıktan, ve sıvadıktan sonra hastalık evde yine meydana çıkarsa;</verse>
				<verse number="44">o zaman kâhin girecek, ve görecek; ve işte, eğer hastalık evde yayılmışsa, evde azgın cüzamdır; murdardır.</verse>
				<verse number="45">Ve evi, onun taşlarını, ve kerestesini, ve evin bütün harcını yıkacak; ve onları şehrin dışarısına, murdar bir yere çıkaracak.</verse>
				<verse number="46">Kapalı kaldığı bütün günlerde eve giren de akşama kadar murdar olacak.</verse>
				<verse number="47">Evde yatan esvabını yıkıyacak; evde yiyen de esvabını yıkıyacak.</verse>
				<verse number="48">Ve kâhin girip gördüğü zaman, işte, ev sıvandıktan sonra hastalık evde yayılmamışsa; o zaman kâhin evi tahir ilân edecek, çünkü hastalık geçmiştir.</verse>
				<verse number="49">Ve evi tathir etmek için, iki kuş, ve erzağacı, ve kırmızı, ve zufa otu alacak;</verse>
				<verse number="50">ve bir kuşu toprak kapta akar su üzerinde boğazlıyacak;</verse>
				<verse number="51">ve erzağacını, ve zufa otunu, ve kırmızıyı, ve diri kuşu alacak, ve onları boğazlanmış kuşun kanına ve akar suya batıracak, ve eve yedi kere serpecek;</verse>
				<verse number="52">ve kuşun kanı, ve akar su, ve diri kuş, ve erzağacı, ve zufa otu, ve kırmızı ile evi tathir edecek;</verse>
				<verse number="53">ve diri kuşu şehrin dışarısına, kıra salıverecek; böylece ev için kefaret edecek; ve tahir olacaktır.</verse>
				<verse number="54">Her türlü cüzam hastalığı, ve kel,</verse>
				<verse number="55">ve esvap cüzamı, ve ev,</verse>
				<verse number="56">ve şiş, ve kabuk, ve parlak leke hakkında</verse>
				<verse number="57">ne zaman murdar, ve ne zaman tahir olduğunu öğretmek için şeriat budur; cüzamın şeriati budur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">VE RAB Musaya ve Haruna söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına söyleyin, ve onlara diyin: Bir adamın bedeninden akıntı olduğu zaman, akıntısından dolayı murdardır.</verse>
				<verse number="3">Ve onun akıntısında murdarlığı şu olacak: eğer bedeni akıntısını akıtıyorsa, yahut beden akıntısını tutuyorsa, yine onun murdarlığıdır.</verse>
				<verse number="4">Akıntısı olan adamın üzerine yattığı her yatak murdar olacaktır; ve üzerine oturduğu her şey murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="5">Ve onun yatağına her kim dokunursa, esvabını yıkıyacak, ve suda yıkanacak, ve akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="6">Ve akıntısı olanın oturmuş olduğu her hangi bir şeyin üzerine oturan, esvabını yıkıyacak, ve suda yıkanacak, ve akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="7">Ve akıntısı olanın bedenine dokunan, esvabını yıkıyacak, ve suda yıkanacak, ve akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="8">Ve eğer akıntısı olan tahir bir adama tükürürse, o zaman o adam esvabını yıkıyacak, ve suda yıkanacak, ve akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="9">Ve akıntısı olanın üzerine bindiği her eyer murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="10">Ve kendisinin altında bulunan her hangi bir şeye dokunan akşama kadar murdar olacaktır; ve o şeyleri taşıyan esvabını yıkıyacak, ve suda yıkanacak, ve akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="11">Ve akıntısı olan ellerini suda çalkamadan her kime dokunursa, o adam esvabını yıkıyacak, ve suda yıkanacak, ve akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="12">Ve akıntısı olanın dokunduğu toprak kap parçalanacak; ve her ağaç kap suda çalkanacaktır.</verse>
				<verse number="13">Ve akıntısı olan akıntısından tahir olunca, o zaman tahareti için kendisine yedi gün sayacak, ve esvabını yıkıyacak; ve bedenini akar suda yıkıyacak, ve tahir olacaktır.</verse>
				<verse number="14">Ve sekizinci günde kendisi için iki kumru, yahut iki güvercin yavrusu alacak, ve RABBİN önüne, toplanma çadırının kapısına gelecek, ve onları kâhine verecek;</verse>
				<verse number="15">ve kâhin, biri suç takdimesi, ve obiri yakılan takdime olarak onları arzedecek; ve kâhin RABBİN önünde akıntısından dolayı onun için kefaret edecektir.</verse>
				<verse number="16">Ve eğer bir adam, kendisinden meni çıkarsa, o zaman bütün bedenini suda yıkıyacak, ve akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="17">Ve üzerinde meni olan her esvap, ve her deri su ile yıkanacak, ve akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="18">Ve bir adam kadınla yatar ve ona yaklaşırsa, ikisi de su ile yıkanacaklar, ve akşama kadar murdar olacaklardır.</verse>
				<verse number="19">Ve eğer bir kadının akıntısı olur, ve bedeninde akıntısı kan olursa, yedi gün murdarlığında kalacak; ve ona her dokunan akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="20">Ve murdarlığında üzerinde yattığı her şey murdar olacak; üzerinde oturduğu her şey de murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="21">Ve onun yatağına dokunan her adam esvabını yıkıyacak, ve suda yıkanacak, ve akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="22">Ve kadının üzerinde oturmakta olduğu her hangi bir şeye dokunan her adam esvabını yıkıyacak, ve suda yıkanacak, ve akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="23">Ve kadının oturmuş olduğu yatak, yahut her hangi bir döşek üzerinde bir şey olursa, adam o şeye dokunduğu zaman, akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="24">Ve eğer bir adam onunla yatarsa, ve kadının murdarlığı ona bulaşırsa, yedi gün murdar olacak; ve üzerinde yattığı her yatak murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="25">Ve eğer, âdet zamanında değilken bir kadının çok günler kan akıntısı olursa, yahut âdet zamanından fazla olarak akıntısı olursa; murdarlığı akıntısının bütün günleri âdet günleri gibi olacaktır; murdardır.</verse>
				<verse number="26">Akıntısının bütün günlerinde üzerine yattığı her yatak kendisi için âdet yatağı gibi olacak; ve üzerine oturduğu her şey âdet murdarlığı gibi murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="27">Ve bu şeylere her dokunan murdar olacak, ve esvabını yıkıyacak, ve suda yıkanacak, ve akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="28">Fakat akıntısından tahir olursa, o zaman kendisine yedi gün sayacak, ve ondan sonra tahir olacaktır.</verse>
				<verse number="29">Ve sekizinci günde kendisi için iki kumru, yahut iki güvercin yavrusu alacak, ve onları kâhine, toplanma çadırının kapısına getirecek.</verse>
				<verse number="30">Ve kâhin birini suç takdimesi, ve obirini yakılan takdime olarak arzedecek, ve kâhin onun için murdarlığının akıntısından dolayı RABBİN önünde kefaret edecektir.</verse>
				<verse number="31">Böylece İsrail oğullarını kendi murdarlıklarından ayıracaksınız, ta ki, aralarında olan meskenimi murdar ettikleri zaman kendi murdarlıklarında ölmesinler.</verse>
				<verse number="32">Akıntısı olanın, ve kendisinden meni çıkmakla murdar olanın;</verse>
				<verse number="33">ve âdet zamanında olan kadının, ve akıntısı olan erkeğin ve kadının, ve murdar olan kadınla yatan adamın şeriati budur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">VE RABBİN önüne yaklaştıkları zaman ölen Harunun iki oğlunun ölümünden sonra, RAB Musaya söyledi;</verse>
				<verse number="2">ve RAB Musaya dedi: Her vakit mukaddes yere, perdenin iç tarafına, sandık üzerindeki kefaretgâhın önüne girmesin diye kardeşin Haruna söyle, ta ki, ölmesin; çünkü kefaretgâh üzerinde bulutta görüneceğim.</verse>
				<verse number="3">Harun şununla, suç takdimesi olarak genç bir boğa ile, ve yakılan takdime olarak bir koçla mukaddes yere girecek.</verse>
				<verse number="4">Mukaddes keten gömleği giyecek, ve bedeni üzerinde keten don olacak, ve keten kuşakla kuşanacak, ve keten sarık sarınacak; mukaddes esvap bunlardır; ve bedenini su ile yıkıyacak, ve onları giyecektir.</verse>
				<verse number="5">Ve İsrail oğulları cemaatinden suç takdimesi olarak iki ergeç, ve yakılan takdime olarak bir koç alacaktır.</verse>
				<verse number="6">Ve Harun kendisi için olan suç takdimesi boğasını arzedecek, ve kendisi ve evi için kefaret edecektir.</verse>
				<verse number="7">Ve iki ergeci alacak, ve onları RABBİN önünde, toplanma çadırının kapısında durduracaktır.</verse>
				<verse number="8">Ve Harun bir kura RAB için, ve obir kura Azazel için olmak üzre iki ergeç üzerine kura çekecek.</verse>
				<verse number="9">Ve Harun RAB için üzerine kura düşen ergeci takdim edecek, ve onu suç takdimesi olarak arzedecektir.</verse>
				<verse number="10">Fakat Azazel için üzerine kura düşen ergeci, onun için kefaret etmek, onu Azazel için çöle salıvermek üzre, canlı olarak RABBİN önünde durduracaktır.</verse>
				<verse number="11">Ve Harun kendisi için olan suç takdimesi boğasını arzedecek, ve kendisi için ve evi için kefaret edecek, ve kendisi için olan suç takdimesi boğasını boğazlıyacak.</verse>
				<verse number="12">Ve elleri ince ezilmiş hoş kokulu buhurla dolu olarak, RABBİN önünde olan mezbah üzerindeki ateş korları ile dolu bir buhurdan alacak, ve perdenin iç tarafına getirecek;</verse>
				<verse number="13">ve şehadet üzerinde olan kefaretgâhı buhur bulutu örtsün diye, buhuru RABBİN önünde ateş üzerine koyacak, ta ki, ölmesin;</verse>
				<verse number="14">ve boğanın kanından alacak, ve parmağı ile kefaretgâh üzerine şarka doğru serpecek; ve parmağı ile kefaretgâhın önünde kandan yedi kere serpecektir.</verse>
				<verse number="15">O zaman kavm için olan suç takdimesi ergecini boğazlıyacak, ve onun kanını perdenin iç tarafına getirecek, ve onun kanı ile boğanın kanı ile yaptığı gibi yapacak, ve onu kefaretgâh üzerine ve kefaretgâhın önünde serpecek;</verse>
				<verse number="16">ve İsrail oğullarının murdarlıklarından, ve onların günahlarından, bütün suçlarından dolayı mukaddes yer için kefaret edecek; ve murdarlıkları içinde onlarla beraber duran toplanma çadırı için de böyle yapacaktır.</verse>
				<verse number="17">Ve mukaddes yerde kefaret etmek için girdiği zaman, kendisi, ve evi, ve bütün İsrail cemaati için kefaret edip çıkıncıya kadar, toplanma çadırında hiç kimse bulunmıyacaktır.</verse>
				<verse number="18">Ve RABBİN önünde olan mezbaha çıkacak, ve onun için kefaret edecek, ve boğanın kanından ve ergecin kanından alacak, ve mezbahın boynuzları üzerine çepçevre sürecek.</verse>
				<verse number="19">Ve kandan onun üzerine parmağı ile yedi kere serpecek, ve İsrail oğullarının murdarlıklarından onu tathir edecek, ve onu takdis edecektir.</verse>
				<verse number="20">Ve mukaddes yer, ve toplanma çadırı, ve mezbah için kefaret etmeği bitirdiği zaman, canlı ergeci takdim edecek;</verse>
				<verse number="21">ve Harun iki elini canlı ergecin başı üzerine koyacak, ve İsrail oğullarının bütün fesatlarını, ve bütün günahlarını, bütün suçlarını onun üzerinde itiraf edecek; ve bunları ergecin başı üzerine koyacak, ve hazırlanmış bir adamın elile onu çöle salıverecek;</verse>
				<verse number="22">ve ergeç onların bütün fesatlarını kendi üzerinde ıssız bir diyara taşıyacak; ve ergeci çölde salıverecektir.</verse>
				<verse number="23">Ve Harun toplanma çadırına girecek, ve mukaddes yere girdiği zaman giymiş olduğu keten esvabı çıkaracak, ve onları orada bırakacak;</verse>
				<verse number="24">ve mukaddes bir yerde bedenini su ile yıkıyacak, ve kendi esvabını giyecek; ve çıkıp kendi yakılan takdimesini, ve kavmın yakılan takdimesini arzedecek, ve kendisi için ve kavm için kefaret edecektir.</verse>
				<verse number="25">Ve suç takdimesinin yağını mezbahta yakacaktır.</verse>
				<verse number="26">Ve Azazel için olan ergeci salıveren adam, esvabını yıkıyacak, ve bedenini suda yıkıyacak, ve ondan sonra ordugâha girecektir.</verse>
				<verse number="27">Ve mukaddes yerde kefaret etmek için kanı getirilmiş olan suç takdimesi boğası, ve suç takdimesi ergeci, ordugâhın dışarısına götürülecek; ve onların derilerini, ve etlerini ve gübrelerini ateşte yakacaklar.</verse>
				<verse number="28">Ve onları yakan adam esvabını yıkıyacak, ve bedenini suda yıkıyacak, ve ondan sonra ordugâha girecektir.</verse>
				<verse number="29">Ve sizin için ebedî bir kanun olacak; yedinci ayda, ayın onuncu gününde canlarınızı alçaltacaksınız, yerli olsun ve aranızda misafir olan garip olsun, hiç bir iş yapmıyacaksınız;</verse>
				<verse number="30">çünkü o günde, sizi tathir etmek üzre sizin için kefaret edilecektir; RABBİN önünde bütün suçlarınızdan tahir olacaksınız.</verse>
				<verse number="31">Sizin için tam istirahat Sebtidir, ve canlarınızı alçaltacaksınız; ebedî kanundur.</verse>
				<verse number="32">Ve babasının yerine kâhinlik etmek için mesholunup tahsis olunacak kâhin kefareti icra edecek, ve keten esvabı, mukaddes esvabı giyecek;</verse>
				<verse number="33">ve mukaddes makdis için kefaret edecek; ve toplanma çadırı için ve mezbah için kefaret edecek; ve kâhinler için, ve bütün kavmın cemaati için kefaret edecek.</verse>
				<verse number="34">Ve bütün suçlarından dolayı İsrail oğulları için, yılda bir kere kefaret etmek üzre sizin için, bu ebedî bir kanun olacaktır. Ve RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Haruna ve oğullarına, ve bütün İsrail oğullarına söyle, ve onlara de: RABBİN emredip dediği şey şudur:</verse>
				<verse number="3">İsrail evinden her kim ordugâhta bir öküz yahut bir kuzu yahut bir keçi boğazlarsa, yahut ordugâhtan dışarıda boğazlarsa,</verse>
				<verse number="4">ve onu toplanma çadırının kapısına, RABBİN meskeninin önüne RABBE takdime olarak arzetmek için getirmemişse, o adama kan sayılacaktır; kan dökmüştür; ve o adam kavmının arasından atılacaktır;</verse>
				<verse number="5">ta ki, İsrail oğulları açık kırda kurban ettikleri kurbanlarını getirsinler, ve onları RABBE, toplanma çadırının kapısına, kâhine getirsinler, ve onları RABBE selâmet takdimeleri kurbanı olarak kurban etsinler.</verse>
				<verse number="6">Ve kâhin kanı toplanma çadırının kapısında RABBİN mezbahı üzerine serpecek, ve yağı RABBE hoş koku olarak yakacaktır.</verse>
				<verse number="7">Ve artık kurbanlarını ardlarınca zina ettikleri ergeçlere kurban etmiyecekler. Bu onlar için nesillerince ebedî kanun olacak.</verse>
				<verse number="8">Ve onlara diyeceksin: İsrail oğullarından, yahut kendi aralarında misafir olan gariplerden her kim, yakılan takdime yahut kurban takdim eder,</verse>
				<verse number="9">ve onu RABBE arzetmek için toplanma çadırının kapısına getirmezse, o adam kavmından atılacaktır.</verse>
				<verse number="10">Ve İsrail evinden, yahut kendi aralarında misafir olan gariplerden her kim her hangi çeşit bir kan yerse, ben kan yiyen cana karşı döneceğim, ve onu kavmının arasından atacağım.</verse>
				<verse number="11">Çünkü etin canı kandadır; ve ben onu mezbah üzerinde canlarınıza kefaret etmek için size verdim; çünkü candan ötürü kefaret eden kandır.</verse>
				<verse number="12">Bunun için İsrail oğullarına dedim: Sizden hiç bir can kan yemiyecek, ve aranızda misafir olan garip kan yemiyecek.</verse>
				<verse number="13">Ve İsrail oğullarından ve aranızda misafir olan gariplerden her kim yenilir bir hayvan, ve yahut kuş avlarsa, onun kanını akıtacak, ve onu toprakla örtecektir.</verse>
				<verse number="14">Çünkü her etin canına gelince, onun kanı canıdır; bunun için İsrail oğullarına dedim: Hiç bir çeşit etin kanını yemiyeceksiniz; çünkü her çeşit etin canı onun kanıdır; onu her yiyen atılacaktır.</verse>
				<verse number="15">Ve yerli olsun yahut garip olsun, kendiliğinden ölmüş yahut canavar paralamış hayvanın leşini yiyen her can, esvabını yıkıyacak, ve suda yıkanacak, ve akşama kadar murdar olacak; o zaman tahir olacaktır.</verse>
				<verse number="16">Ve eğer onları yıkamaz, ve bedenini yıkamazsa, o zaman günahını taşıyacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına söyle, ve onlara de: Ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="3">İçinde oturmuş olduğunuz Mısır diyarının işleri gibi yapmıyacaksınız; ve sizi götürmekte olduğum Kenân diyarının işleri gibi de yapmıyacaksınız; ve onların kanunları ile yürümiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="4">Benim hükümlerimi yapacaksınız, ve onlarla yürümek için benim kanunlarımı tutacaksınız; ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="5">Bunun için kanunlarımı ve hükümlerimi tutacaksınız; eğer bir adam onları yaparsa, onlarla yaşıyacaktır; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="6">Sizden hiç biri kendi yakın akrabasından birine onun çıplaklığını açmak için yaklaşmıyacaktır; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="7">Kendi babanın çıplaklığını, ve ananın çıplaklığını açmıyacaksın, senin anandır; onun çıplaklığını açmıyacaksın.</verse>
				<verse number="8">Babanın karısının çıplaklığını açmıyacaksın; o senin babanın çıplaklığıdır.</verse>
				<verse number="9">Kendi kızkardeşinin, babanın kızının, yahut ananın kızının çıplaklığını, evde doğmuş olsun yahut dışarıda doğmuş olsun, onların çıplaklığını açmıyacaksın.</verse>
				<verse number="10">Senin oğlunun kızının, yahut kendi kızının kızının çıplaklığını, onların çıplaklığını açmıyacaksın; çünkü onların çıplaklığı seninkidir.</verse>
				<verse number="11">Babanın karısının kızının çıplaklığını, babandan olan senin kızkardeşindir, onun çıplaklığını açmıyacaksın.</verse>
				<verse number="12">Babanın kızkardeşinin çıplaklığını açmıyacaksın; o senin babanın yakın akrabasıdır.</verse>
				<verse number="13">Ananın kızkardeşinin çıplaklığını açmıyacaksın; çünkü senin ananın yakın akrabasıdır.</verse>
				<verse number="14">Babanın kardeşinin çıplaklığını açmıyacaksın, onun karısına yaklaşmıyacaksın, senin yengendir.</verse>
				<verse number="15">Kendi gelininin çıplaklığını açmıyacaksın; oğlunun karısıdır; onun çıplaklığını açmıyacaksın.</verse>
				<verse number="16">Kardeşinin karısının çıplaklığını açmıyacaksın; kardeşinin çıplaklığıdır.</verse>
				<verse number="17">Bir kadınla onun kızının çıplaklığını açmıyacaksın; onun oğlunun kızını, yahut kızının kızını, onun çıplaklığını açmak için almıyacaksın; onlar yakın akrabadır; alçaklıktır.</verse>
				<verse number="18">Bir kadını kendi kızkardeşi üzerine, onu kıskandırmak, o hayatta iken kendi yanında çıplaklığını açmak için almıyacaksın.</verse>
				<verse number="19">Âdet murdarlığında iken çıplaklığını açmak için bir kadına yaklaşmıyacaksın.</verse>
				<verse number="20">Ve kendini komşunun karısı ile murdar etmek için, ona yaklaşmıyacaksın.</verse>
				<verse number="21">Ve Moleke ateşten geçirmek için zürriyetinden vermiyeceksin; ve kendi Allahının ismini bozmıyacaksın; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="22">Kadınla yatar gibi erkekle yatmıyacaksın; menfur şeydir.</verse>
				<verse number="23">Ve hiç bir hayvanla kendini murdar etmek için yatmıyacaksın; ve bir kadın hayvanla yatmak için onun önünde durmıyacak; rezalettir.</verse>
				<verse number="24">Bu şeylerin hiç birile kendinizi murdar etmeyin; çünkü önünüzden kovmakta olduğum milletler bütün bu şeylerle murdardırlar;</verse>
				<verse number="25">ve memleket murdardır; bunun için onun üzerinde kendi fesadını arıyorum, ve memleket kendi halkını kusuyor.</verse>
				<verse number="26">Ve yerli olsun, yahut aranızda misafir olan garip olsun, siz kanunlarımı ve hükümlerimi tutacaksınız, ve bütün bu menfur şeylerden birini yapmıyacaksınız</verse>
				<verse number="27">(çünkü sizden evel olan memleket adamları bütün bu menfur şeyleri yaptılar, ve memleket murdar oldu);</verse>
				<verse number="28">ta ki, memleket, onu murdar ettiğiniz zaman, sizden evel olan milleti kustuğu gibi sizi de kusmasın.</verse>
				<verse number="29">Çünkü bütün bu menfur şeylerden birini her kim yaparsa, bunları yapan canlar kavmları arasından atılacaktır.</verse>
				<verse number="30">Bunun için emrimi tutacaksınız, ta ki, sizden evel yapılan menfur âdetlerden hiç birini yapmıyasınız, ve kendinizi onlarla murdar etmiyesiniz; ben Allahınız RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Bütün İsrail oğulları cemaatine söyle, ve onlara de: Mukaddes olacaksınız; çünkü ben Allahınız RAB mukaddesim.</verse>
				<verse number="3">Her biriniz kendi anasından ve babasından korkacak; ve Sebtlerimi tutacaksınız; ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="4">Putlara dönmeyin, ve kendiniz için dökme ilâhlar yapmayın; ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="5">Ve selâmet takdimeleri kurbanını RABBE kurban edeceğiniz zaman, onu makbul olmanız için kurban edeceksiniz.</verse>
				<verse number="6">Kurbanınız, gününde yahut ertesi gün yenilecek; ve eğer üçüncü güne kalırsa, ateşte yakılacaktır.</verse>
				<verse number="7">Ve eğer üçüncü günde bir parça bile yenilse, mekruhtur; kabul olunmıyacaktır;</verse>
				<verse number="8">ve onu yiyen günahını taşıyacaktır, çünkü RABBİN mukaddes şeyini bozmuştur; ve o can kendi kavmından atılacaktır.</verse>
				<verse number="9">Ve diyarınızın ekinini biçtiğiniz zaman, tarlanın köşelerini büsbütün biçmiyeceksin, ve ekinden düşen başakları devşirmiyeceksin.</verse>
				<verse number="10">Ve bağ bozumunu büsbütün devşirmiyeceksin, ve bağının yere düşen meyvasını devşirmiyeceksin; onları fakir ve garip için bırakacaksın; ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="11">Çalmıyacaksınız; ve hile ile davranmıyacaksınız, ve birbirinize yalan söylemiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="12">Ve benim ismimle yalan yere and etmiyeceksiniz, ve Allahının ismini bozmıyacaksın; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="13">Komşuna gadretmiyeceksin, ve onu soymıyacaksın; gündelikçinin gündeliğini bütün gece sabaha kadar yanında alıkoymıyacaksın.</verse>
				<verse number="14">Sağıra lânet etmiyeceksin, ve körün önüne tökez koymıyacaksın; ve Allahından korkacaksın; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="15">Hükümde haksızlık etmiyeceksiniz; fakirin hatırını saymıyacaksın, ve kudretlinin hatırına itibar etmiyeceksin; ve komşuna adaletle hükmedeceksin.</verse>
				<verse number="16">Kavmının arasında çekiştiricilik edip gezmiyeceksin; komşunun kanına karşı ayağa kalkmıyacaksın; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="17">Kardeşine yüreğinden nefret etmiyeceksin; onun yüzünden suç taşımıyasın diye mutlaka komşunu azarlıyacaksın.</verse>
				<verse number="18">Öç almıyacaksın, ve kavmının oğullarına kin tutmıyacaksın; ve komşunu kendin gibi seveceksin; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="19">Kanunlarımı tutacaksınız. İki çeşitten olan hayvanını çiftleştirmiyeceksin; tarlanı iki çeşit tohumla ekmiyeceksin; ve senin üzerinde birbirine karıştırılmış iki cins kumaştan esvap olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="20">Ve her kim bir kadına yaklaşırsa, ve o kadın cariye ise, bir adama nişanlı ise, ve fidyesi verilmemiş yahut azat edilmemişse, cezalandırılacaklardır; öldürülmiyecekler, çünkü kadın azatlı değildi.</verse>
				<verse number="21">Ve o adam RABBE, toplanma çadırının kapısına günah takdimesini, günah takdimesi koçunu getirecek.</verse>
				<verse number="22">Ve kâhin, onun işlemiş olduğu suçundan dolayı RABBİN önünde günah koçu ile kendisi için kefaret edecek; ve işlediği suç kendisine bağışlanacaktır.</verse>
				<verse number="23">Ve ne zaman diyara girerseniz, ve yiyecek için her çeşit ağaç dikerseniz, o zaman onların meyvasını sünnetsizlikleri sayacaksınız; sizin için üç yıl sünnetsiz olacaklar; yenilmiyecektir.</verse>
				<verse number="24">Fakat dördüncü yılda RABBE hamdetmek için bütün meyvası mukaddes olacaktır.</verse>
				<verse number="25">Ve beşinci yılda, size mahsulünü artırsın diye meyvasını yiyeceksiniz; ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="26">Hiç bir şeyi kanla yemiyeceksiniz; sihirbazlık etmiyeceksiniz, ve müneccimlik etmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="27">Saçınızı yuvarlak kesmiyeceksiniz; ve sakalın köşelerini bozmıyacaksın.</verse>
				<verse number="28">Ölüler için bedeninizde yara açmıyacaksınız, kendinize dövme işaret koymıyacaksınız; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="29">Kızını fahişe ederek onu murdar etme, ta ki, diyar zina etmesin, ve diyar alçaklıkla dolmasın.</verse>
				<verse number="30">Sebtlerimi tutacaksınız, ve makdisime hürmet edeceksiniz; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="31">Cincilere ve bakıcılara dönmeyin, murdar olmak için onları aramayın; ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="32">Ak saçlının önünde ayağa kalkacaksın, ve kocamış olana hürmet edeceksin, ve Allahından korkacaksın; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="33">Ve diyarınızda bir garip seninle misafir olursa, onu mağdur etmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="34">Sizinle misafir olan garip aranızda yerli gibi olacak, ve onu kendin gibi seveceksin; çünkü Mısır diyarında gariptiniz; ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="35">Hükümde, uzunluk, tartı, miktar ölçülerinde haksızlık etmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="36">Sizde doğru terazi, doğru taşlar, doğru efa, ve doğru hin olacak; ben Mısır diyarından sizi çıkaran Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="37">Ve bütün kanunlarımı, ve bütün hükümlerimi tutacaksınız, ve onları yapacaksınız; ben RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına diyeceksin: İsrail oğullarından ve İsrailde misafir olan gariplerden Moleke zürriyetinden veren her adam mutlaka öldürülecektir; memleket halkı onu taşla taşlıyacaklardır.</verse>
				<verse number="3">Ve ben o adama karşı döneceğim, ve onu kavmının arasından atacağım; çünkü makdisimi murdar etsin, ve mukaddes ismimi bozsun diye zürriyetinden Moleke vermiştir.</verse>
				<verse number="4">Ve zürriyetinden Moleke verdiği zaman, memleket kavmı o adamı görmemezliğe gelirler, ve onu öldürmezlerse,</verse>
				<verse number="5">o zaman ben o adama karşı ve onun ailesine karşı döneceğim, ve onu, ve Molekin ardınca zina etmek üzre kendi ardınca zina edenlerin hepsini, kavmlarının arasından atacağım.</verse>
				<verse number="6">Ve cincilerin ve bakıcıların ardınca zina etmek üzre, onlara dönen cana karşı döneceğim, ve onu kavmının arasından atacağım.</verse>
				<verse number="7">Bunun için kendinizi takdis edin, ve mukaddes olun; çünkü ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="8">Ve kanunlarımı tutacaksınız, ve onları yapacaksınız; ben sizi takdis eden RAB'İM.</verse>
				<verse number="9">Çünkü babasına yahut anasına lânet eden her adam mutlaka öldürülecektir; babasına yahut anasına lânet etmiştir; kanı kendi üzerinde olacaktır.</verse>
				<verse number="10">Ve başka birinin karısı ile zina eden, komşusunun karısı ile zina eden adam, hem o, hem kadın mutlaka öldürülecektir.</verse>
				<verse number="11">Ve babasının karısı ile yatan, babasının çıplaklığını açmıştır; ikisi de mutlaka öldürüleceklerdir; kanları kendi üzerlerinde olacaktır.</verse>
				<verse number="12">Ve bir adam gelinile yatarsa, mutlaka ikisi de öldürüleceklerdir; rezalet ettiler; kanları kendi üzerlerinde olacaktır.</verse>
				<verse number="13">Ve bir adam kadınla yatar gibi erkekle yatarsa, ikisi menfur şey yapmışlardır; mutlaka öldürüleceklerdir; kanları kendi üzerlerinde olacaktır.</verse>
				<verse number="14">Ve bir adam bir kadınla beraber anasını alırsa, alçaklıktır; aranızda alçaklık olmasın diye kendisi ve kadınlar ateşle yakılacaktır.</verse>
				<verse number="15">Ve bir hayvanla yatan adam mutlaka öldürülecektir; hayvanı da öldüreceksiniz.</verse>
				<verse number="16">Ve bir kadın bir hayvana yaklaşmak üzre onun yanına giderse, kadını ve hayvanı öldüreceksin; mutlaka öldürülecekler; ve kanları kendi üzerinde olacaktır.</verse>
				<verse number="17">Ve bir adam kızkardeşini, babasının kızını, yahut anasının kızını alır, ve onun çıplaklığını görürse, kadın da onun çıplaklığını görürse; utançtır; ve kavmlarının oğullarının gözleri önünde atılacaklardır; kızkardeşinin çıplaklığını açmıştır; günahını taşıyacaktır.</verse>
				<verse number="18">Ve bir adam âdet halinde olan kadınla yatar, ve onun çıplaklığını açarsa; onun pınarını çıplak etmiştir, ve kadın kendi kanının pınarını açmıştır; ikisi de kavmlarının arasından atılacaklardır.</verse>
				<verse number="19">Ve kendi ananın kızkardeşinin, yahut kendi babanın kızkardeşinin çıplaklığını açmıyacaksın; çünkü yakın akrabasını çıplak etmiştir; günahlarını taşıyacaklardır.</verse>
				<verse number="20">Ve amcasının karısı ile yatan adam, amcasının çıplaklığını açmıştır; suçlarını taşıyacaklardır; çocuksuz öleceklerdir.</verse>
				<verse number="21">Ve bir adam kardeşinin karısını alırsa, murdarlıktır; kardeşinin çıplaklığını açmıştır; çocuksuz olacaklardır.</verse>
				<verse number="22">Ve bütün kanunlarımı ve bütün hükümlerimi tutacaksınız, ve onları yapacaksınız; ta ki, orada oturmak için sizi götürmekte olduğum memleket sizi kusmasın.</verse>
				<verse number="23">Ve önünüzden kovmakta olduğum milletin âdetleri üzre yürümiyeceksiniz; çünkü bütün bu şeyleri yaptılar, ve onlardan nefret ettim.</verse>
				<verse number="24">Fakat size dedim: Siz onların topraklarını miras alacaksınız, ve ben size onu, süt ve bal akan diyarı mülk olmak üzre vereceğim; ben sizi milletlerden ayırt eden Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="25">Ve tahir hayvanla murdar olanı, ve murdar kuşla tahir olanı birbirinden ayırt edeceksiniz; ve sizin için murdar olarak ayırt ettiğim hayvanlar, yahut kuşlar, yahut yerde sürünen bir şeyle canlarınızı menfur etmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="26">Ve bana mukaddes olacaksınız; çünkü ben, RAB, mukaddesim, ve benim olmanız için sizi kavmlardan ayırt ettim.</verse>
				<verse number="27">Ve cinci yahut bakıcı olan erkek, veya kadın, mutlaka öldürülecektir; onları taşla taşlıyacaklardır; kanları kendi üzerlerinde olacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">VE RAB Musaya dedi: Harun oğullarına, kâhinlere, söyle ve onlara de:</verse>
				<verse number="2">Kendisine yakın olan akrabasından, anasından, ve babasından, ve oğlundan, ve kızından, ve kardeşinden başka kavmı arasında ölü için hiç biri kendini murdar etmesin;</verse>
				<verse number="3">kendisinin yakını, kocaya varmamış kız olan kızkardeşi için de kendisini murdar edebilir.</verse>
				<verse number="4">Kavmı arasında reis olarak kendisini bozmak üzre kendisini murdar etmiyecektir.</verse>
				<verse number="5">Başlarından bir parça tıraş etmiyecekler, ve sakal köşelerini tıraş etmiyecekler, ve bedenlerinde yara açmıyacaklarlardır.</verse>
				<verse number="6">Kendilerinin Allahına mukaddes olacaklar, ve kendi Allahlarının ismini bozmıyacaklar; çünkü RABBİN ateşle yapılan takdimelerini, kendi Allahlarının ekmeğini onlar arzederler; ve mukaddes olacaklardır.</verse>
				<verse number="7">Fahişe, yahut bozuk kadın almıyacaklar; ve kocasından boşanmış kadın almıyacaklar; çünkü kâhin Allahına mukaddestir.</verse>
				<verse number="8">Ve kendisini takdis edeceksin; çünkü senin Allahının ekmeğini o takdim ediyor; senin için mukaddes olacak; çünkü ben, sizi takdis eden RAB, mukaddesim.</verse>
				<verse number="9">Ve bir kâhinin kızı fahişelik ederek kendini bozarsa, babasını bozmuş olur; ateşle yakılacaktır.</verse>
				<verse number="10">Ve kardeşler arasında, başı üzerine mesh yağı dökülen, esvapları giymek için tahsis olunan büyük kâhin saçlarını çözmiyecek, ve esvabını yırtmıyacak;</verse>
				<verse number="11">ve bir ölünün cesedi yanına gitmiyecek, babası için ve anası için kendisini murdar etmiyecektir;</verse>
				<verse number="12">ve makdisten çıkmıyacak, ve Allahının makdisini bozmıyacak; çünkü Allahının mesh yağı tacı kendi üzerindedir; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="13">Ve alacağı kadın kız olacaktır.</verse>
				<verse number="14">Dul, yahut boşanmış, yahut bozuk kadın, fahişe, almıyacak; ancak karı olmak üzre kendi kavmından bir kız alacaktır.</verse>
				<verse number="15">Ve kavmında zürriyetini bozmıyacaktır; çünkü ben kendisini takdis eden RAB'İM.</verse>
				<verse number="16">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="17">Haruna söyliyip de: Senin zürriyetinden nesillerince kimde kusur olursa, Allahının ekmeğini takdim etmek için yaklaşmasın.</verse>
				<verse number="18">Çünkü kendisinde kusur olan hiç bir adam yaklaşmıyacak; kör, yahut topal, yahut yassı burun, yahut fazlalığı olan adam,</verse>
				<verse number="19">yahut ayağı kırık, yahut eli kırık adam,</verse>
				<verse number="20">yahut kambur, yahut cüce, yahut gözü kusurlu, yahut kel, yahut kabuklu, yahut husyesi ezilmiş,</verse>
				<verse number="21">Harunun zürriyetinden kendisinde kusur olan hiç bir adam, RABBİN ateşle yapılan takdimelerini arzetmek için yaklaşmıyacaktır; kendisinde kusur vardır; Allahının ekmeğini arzetmek için yaklaşmıyacaktır.</verse>
				<verse number="22">Allahının ekmeğinden, çok mukaddes olandan, ve mukaddes olandan yiyecektir;</verse>
				<verse number="23">ancak perdenin yanına gitmiyecek, ve mezbaha yaklaşmıyacaktır, çünkü kendisinde kusur vardır; ta ki, makdislerimi bozmasın; çünkü ben, onları takdis eden RAB'İM.</verse>
				<verse number="24">Musa Haruna, ve oğullarına, ve bütün İsrail oğullarına böylece söyledi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Haruna ve oğullarına söyle: İsrail oğullarının benim için takdis ettikleri mukaddes şeylerinden sakınsınlar, ve mukaddes ismimi bozmasınlar, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="3">Onlara de: İsrail oğullarının RAB için takdis ettikleri mukaddes şeylere, nesillerinizce, bütün zürriyetinizden her kim, murdarlığı üzerinde olarak yaklaşırsa, o can önümden atılacaktır; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="4">Harunun zürriyetinden cüzamlı, yahut akıntılı olan kimse, tahir oluncıya kadar mukaddes şeylerden yemiyecektir. Ve ölü sebebile murdar olmuş bir şeye dokunan, yahut kendisinden meni çıkmış olan adam;</verse>
				<verse number="5">yahut insanı murdar eden, yerde sürünen hayvanlardan birine, yahut murdarlığı ne olursa olsun insanı murdar eden bir kişiye dokunan adam;</verse>
				<verse number="6">böyle bir şeye dokunan can, akşama kadar murdar olacak, ve su ile bedenini yıkamadıkça mukaddes şeylerden yemiyecektir.</verse>
				<verse number="7">Ve güneş batınca tahir olacaktır; ve ondan sonra mukaddes şeylerden yiyecektir, çünkü onun ekmeğidir.</verse>
				<verse number="8">Kendiliğinden ölmüş yahut canavar parçalamış hayvanın leşini, onunla kendisini murdar etmek üzre yemiyecektir; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="9">Ve emrimi tutacaklar, ta ki, onun için suç yüklenmesinler, ve onu bozarlarsa ölmesinler; ben onları takdis eden RAB'İM.</verse>
				<verse number="10">Ve hiç bir yabancı mukaddes şeyden yemiyecek, kâhinin misafiri, yahut ücretlisi mukaddes şeyden yemiyecektir.</verse>
				<verse number="11">Fakat kâhinin kendi parası ile satın aldığı can ondan yiyecektir; ve kendi evinde doğanlar onun ekmeğinden yiyeceklerdir.</verse>
				<verse number="12">Ve bir yabancı ile evli olan kâhin kızı mukaddes şeylerin kaldırma takdimelerinden yemiyecektir.</verse>
				<verse number="13">Fakat dul yahut boşanmış, ve zürriyeti olmamış, ve gençliğinde olduğu gibi babasının evine dönmüş olan kâhin kızı babasının ekmeğinden yiyecek; fakat hiç bir yabancı ondan yemiyecektir.</verse>
				<verse number="14">Ve bir adam mukaddes şeyi bilmiyerek yerse, o zaman üzerine beşte birini katarak mukaddes şeyi kâhine verecektir.</verse>
				<verse number="15">Ve İsrail oğullarının RABBE takdim ettikleri mukaddes şeyleri bozmıyacaklar,</verse>
				<verse number="16">ve böylece mukaddes şeyleri yemelerile onlara günah suçu yükletirler; çünkü ben onları takdis eden RAB'İM.</verse>
				<verse number="17">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="18">Haruna ve oğullarına ve bütün İsrail oğullarına söyliyip onlara de: İsrail evinden, ve İsrailde misafir olanlardan herkes, RABBE yakılan takdime olarak arzettikleri, bütün adaklarından olsun, yahut bütün gönüllü takdimelerinden olsun, takdimesini arzettiği zaman;</verse>
				<verse number="19">kabul olunasınız diye, sığırlardan, koyunlardan, yahut keçilerden kusursuz bir erkek takdim edeceksiniz.</verse>
				<verse number="20">Fakat kendisinde kusur olanı takdim etmiyeceksiniz; çünkü sizin için kabul olunmıyacaktır.</verse>
				<verse number="21">Ve her kim bir adak ödemek için, yahut gönüllü takdime için, sığırlardan, yahut koyunlardan selâmet takdimeleri kurbanını RABBE arzederse, kabul olunmak için kusursuz olacaktır; onda kusur olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="22">Kör, yahut kırık, yahut sakat, yahut urlu, yahut kel, yahut kabuklu olanı RABBE takdim etmiyeceksiniz, ve RABBE yakılan takdime olarak mezbah üzerinde onlardan bir takdime arzetmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="23">Azasında fazlalığı, yahut eksikliği olan genç boğayı, yahut kuzuyu gönüllü takdime olarak arzedebilirsin; fakat adak olarak kabul olunmıyacaktır.</verse>
				<verse number="24">Husyeleri vurulmuş, yahut ezilmiş, yahut burulmuş, yahut kesilmiş olanı RABBE takdim etmiyeceksiniz; ve diyarınızda böyle yapmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="25">Ve Allahınızın ekmeği olarak bunlardan hiç birini yabancı elinden takdim etmiyeceksiniz; çünkü onların bozukluğu kendilerindedir, onlarda kusur vardır; sizin için kabul edilmiyeceklerdir.</verse>
				<verse number="26">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="27">Bir buzağı, yahut bir kuzu, yahut bir oğlak doğduğu zaman yedi gün annesile kalacaktır; ve RABBE ateşle yapılan takdime olarak sekizinci günden itibaren ve ondan sonraki günlerde kabul olunacaktır.</verse>
				<verse number="28">Gerek inek olsun, gerek koyun olsun onu yavrusu ile ayni günde boğazlamıyacaksınız.</verse>
				<verse number="29">Ve RABBE şükran kurbanını kurban ettiğiniz zaman, kabul olunasınız diye kurban edeceksiniz.</verse>
				<verse number="30">Ayni günde yenilecektir; ertesi sabaha kadar ondan bırakmıyacaksınız; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="31">Ve emirlerimi tutacaksınız, ve onları yapacaksınız; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="32">Ve mukaddes ismimi bozmıyacaksınız; İsrail oğulları arasında takdis olunacağım; ben sizi takdis eden RAB'İM;</verse>
				<verse number="33">Allahınız olmak için sizi Mısır diyarından çıkardım; ben RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına söyle, ve onlara de: Mukaddes toplantılar olarak ilân edeceğiniz RABBİN bayramları, benim bayramlarım, şunlardır.</verse>
				<verse number="3">Altı gün iş işlenilecek; fakat yedinci günde tam rahat Sebti, mukaddes toplantıdır; hiç bir türlü iş işlemiyeceksiniz; bütün meskenlerinizde RABBE Sebttir.</verse>
				<verse number="4">Muayyen vakitlerinde ilân edeceğiniz RABBİN bayramları, mukaddes toplantıları, şunlardır.</verse>
				<verse number="5">Birinci ayda, ayın on dördüncü gününde akşam üstü, RABBİN fıshıdır.</verse>
				<verse number="6">Ve bu ayın on beşinci gününde RABBE mayasız ekmekler bayramıdır; yedi gün mayasız ekmekler yiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="7">Birinci günde mukaddes toplantınız olacak; hiç ağır iş yapmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="8">Ve yedi gün RABBE ateşle yapılan takdime arzedeceksiniz; yedinci günde mukaddes toplantıdır; hiç ağır iş yapmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="10">İsrail oğullarına söyle, ve onlara de: Size vermekte olduğum diyara girip onun mahsulünü biçince, o zaman mahsulünüz turfandasının demetini kâhine getireceksiniz;</verse>
				<verse number="11">ve sizin için kabul olunsun diye demeti RABBİN önünde sallıyacak; kâhin onu Sebtin ertesi günü sallıyacaktır.</verse>
				<verse number="12">Ve demeti salladığınız günde RABBE yakılan takdime olarak bir yıllık kusursuz erkek bir kuzu arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="13">Ve onun ekmek takdimesi, RABBE ateşle yapılan takdime, hoş koku olarak yağla yoğurulmuş bir efa unun onda ikisi olacak; ve onun dökülen takdimesi bir hin şarabın dörtte biri olacak.</verse>
				<verse number="14">Ve Allahınızın takdimesini getirdiğiniz zamana kadar, tam o güne kadar ekmek, ve kavrulmuş buğday, ve taze başak yemiyeceksiniz; nesillerinizce bütün meskenlerinizde ebedî kanun olacaktır.</verse>
				<verse number="15">Ve kendinize Sebtin ertesi gününden, sallama demetini getirdiğiniz günden sayacaksınız; tam yedi Sebt olacak;</verse>
				<verse number="16">yedinci Sebtin ertesine kadar elli gün sayacaksınız, ve RABBE yeni ekmek takdimesi arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="17">Meskenlerinizden, efanın onda ikisi olarak, iki sallama ekmeği getireceksiniz; ince undan olacaklar; RABBE turfanda olarak maya ile pişirilecektir.</verse>
				<verse number="18">Ve ekmekle beraber birer yıllık kusursuz yedi kuzu, ve genç bir boğa, ve iki koç takdim edeceksiniz; bunlar RABBE yakılan takdime, onların ekmek takdimelerile, ve dökülen takdimelerile beraber ateşle yapılan takdime, RABBE hoş koku olacaklar.</verse>
				<verse number="19">Ve suç takdimesi olarak bir ergeç, ve selâmet takdimeleri kurbanı olarak birer yıllık iki erkek kuzu arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="20">Ve kâhin onları iki kuzu ile, turfandalar ekmeğile beraber sallama takdimesi olarak RABBİN önünde sallıyacak; kâhin için RABBE mukaddes olacaklar.</verse>
				<verse number="21">Ve tam o günde ilân edeceksiniz; size mukaddes toplantı olacak; hiç ağır iş yapmıyacaksınız; nesillerinizce bütün meskenlerinizde ebedî kanun olacaktır.</verse>
				<verse number="22">Ve diyarınızın mahsulünü biçtiğiniz zaman kendi tarlanın köşelerini büsbütün biçmiyeceksin, ve mahsulünün düşen başaklarını devşirmiyeceksin; onları fakir için, ve garip için bırakacaksın; ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="23">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="24">İsrail oğullarına söyliyip de: Yedinci ayda, ayın birinci gününde, sizin için tam rahat, boru sesile anılma, mukaddes toplantı olacaktır.</verse>
				<verse number="25">Hiç ağır iş yapmıyacaksınız; ve RABBE ateşle yapılan takdime arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="26">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="27">Bu yedinci ayın tam onuncu günü kefaret günüdür; sizin için mukaddes toplantı olacaktır, ve canlarınızı alçaltacaksınız; ve RABBE ateşle yapılan takdime arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="28">Ve tam o günde hiç bir iş yapmıyacaksınız; çünkü sizin için Allahınız RABBİN önünde kefaret etmek üzre kefaret günüdür.</verse>
				<verse number="29">Çünkü tam o günde kendisini alçaltmıyan can kavmından atılacaktır.</verse>
				<verse number="30">Ve tam o günde her hangi bir iş yapan canı kavmının arasından yok edeceğim.</verse>
				<verse number="31">Hiç bir iş yapmıyacaksınız; nesillerinizce bütün meskenlerinizde ebedî kanun olacaktır.</verse>
				<verse number="32">Sizin için tam rahat Sebti olacak, ve canlarınızı alçaltacaksınız; ayın dokuzuncu gününde akşam üstü, bir akşamdan obir akşama kadar, Sebtinizi tutacaksınız.</verse>
				<verse number="33">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="34">İsrail oğullarına söyliyip de: Bu yedinci ayın on beşinci gününde yedi gün RABBE haymeler bayramıdır.</verse>
				<verse number="35">Birinci günde mukaddes toplantı olacak; hiç ağır iş yapmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="36">Yedi gün RABBE ateşle yapılan takdime arzedeceksiniz; sekizinci günde sizin için mukaddes toplantı olacak; ve RABBE ateşle yapılan takdime arzedeceksiniz; bayramın büyük toplantısıdır; hiç ağır iş yapmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="37">Mukaddes toplantılar olarak ilân edeceğiniz RABBİN bayramları bunlardır; RABBE ateşle yapılan takdimeyi, yakılan takdimeyi, ve ekmek takdimesini, kurbanı, ve dökülen takdimeleri, her birini kendi gününde arzedeceksiniz;</verse>
				<verse number="38">bunlar RABBİN Sebtlerinden başka, ve RABBE verdiğiniz hediyelerinizden başka, ve bütün adaklarınızdan başka, ve bütün gönüllü takdimelerinizden başkadır.</verse>
				<verse number="39">Yedinci ayın tam on beşinci gününde, memleketin mahsulünü devşirmiş olduğunuz zaman, yedi gün RABBİN bayramını tutacaksınız; birinci günde tam rahat, ve sekizinci günde tam rahat olacaktır.</verse>
				<verse number="40">Ve birinci günde kendiniz için güzel ağaçların meyvasını, hurma dallarını, ve sık yapraklı ağaçların dallarını, ve dere söğütlerini alacaksınız; ve Allahınız RABBİN önünde yedi gün şenlik edeceksiniz.</verse>
				<verse number="41">Ve onu RABBE bayram olarak yılda yedi gün tutacaksınız; nesillerinizce ebedî kanun olacak; onu yedinci ayda tutacaksınız.</verse>
				<verse number="42">Yedi gün haymelerde oturacaksınız; İsrailde bütün yerliler haymelerde oturacaktır;</verse>
				<verse number="43">ta ki, İsrail oğullarını Mısır diyarından çıkardığım zaman, onları haymelerde oturttuğumu nesilleriniz bilsinler; ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="44">Ve Musa RABBİN bayramlarını İsrail oğullarına bildirdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına emret ki, daima kandil yaktırmak üzre ışık için sana ezilmiş zeytinin halis yağını getirsinler.</verse>
				<verse number="3">Daima RABBİN önünde, toplanma çadırında, şehadet perdesinin dışında akşamdan sabaha kadar yanmak üzre Harun onu hazırlıyacak; nesillerinizce ebedî kanun olacaktır.</verse>
				<verse number="4">Daima RABBİN önünde halis altın şamdan üzerine kandilleri hazırlıyacaktır.</verse>
				<verse number="5">Ve ince un alacaksın, ve ondan on iki pide pişireceksin; bir pidede efanın onda ikisi olacak.</verse>
				<verse number="6">Ve onları RABBİN önünde tahir sofra üzerinde, her sırada altı olmak üzre, iki sıra olarak koyacaksın.</verse>
				<verse number="7">Ekmek için anılma, RABBE ateşle yapılan takdime olsun diye her iki sıra üzerine saf buhur koyacaksın.</verse>
				<verse number="8">Her Sebt günü daima onu RABBİN önünde hazırlıyacak; İsrail oğulları tarafından ebedî bir ahittir.</verse>
				<verse number="9">Ve Harunla oğulları için olacak; ve onu mukaddes bir yerde yiyecekler; çünkü ebedî kanunla RABBİN ateşle yapılan takdimelerinden kendisi için çok mukaddestir.</verse>
				<verse number="10">Ve İsrailî bir kadının oğlu İsrail oğulları arasına çıktı, ve onun babası Mısırlı idi; ve ordugâhta İsrailî kadının oğlu ile İsrailî bir adam kavga ettiler;</verse>
				<verse number="11">ve İsrailî kadının oğlu İsme küfretti, ve lânet etti; ve onu Musaya getirdiler. Ve anasının adı Dan sıptından Dibri kızı Şelomit idi.</verse>
				<verse number="12">Ve kendilerine RABBİN emri bildirilsin diye onu hapsettiler.</verse>
				<verse number="13">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="14">Lânet edeni ordugâhın dışarısına çıkar; ve kendisini işitenlerin hepsi ellerini onun başı üzerine koysunlar, ve bütün cemaat onu taşlasınlar.</verse>
				<verse number="15">Ve İsrail oğullarına söyliyip diyeceksin: Her kim Allahına lânet ederse suçunu yüklenecektir.</verse>
				<verse number="16">Ve RABBİN ismine küfreden mutlaka öldürülecektir; bütün cemaat mutlaka onu taşlıyacaklar; garip olsun yerli olsun, RABBİN ismine küfrettiği zaman öldürülecektir.</verse>
				<verse number="17">Ve bir kimse bir adamı vurursa mutlaka öldürülecektir.</verse>
				<verse number="18">Ve bir hayvanı vuran, can yerine can olarak onu ödiyecek.</verse>
				<verse number="19">Ve bir kimse komşusunu sakatlarsa, kendisine de yaptığı gibi yapılacaktır;</verse>
				<verse number="20">kırık yerine kırık, göz yerine göz, diş yerine diş olmak üzre, adamı nasıl sakat etti ise, kendisine de öylece edilecektir.</verse>
				<verse number="21">Ve hayvanı vuran onu ödiyecek; ve adamı vuran öldürülecektir.</verse>
				<verse number="22">Sizin için hüküm bir olacak; garip için nasılsa, yerli için de öyle olacak; çünkü ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="23">Ve Musa İsrail oğullarına söyledi; ve lânet edeni ordugâhın dışarısına çıkardılar, ve onu taşla taşladılar. Ve İsrail oğulları RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">VE RAB Musaya Sina dağında söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına söyle ve onlara de: Size vermekte olduğum memlekete girdiğiniz zaman memleket RABBE Sebt tutacaktır.</verse>
				<verse number="3">Tarlanı altı yıl ekeceksin, ve bağını altı yıl budıyacaksın, ve mahsulünü devşireceksin;</verse>
				<verse number="4">fakat yedinci yılda memleket için tam rahat Sebti, RABBE Sebt olacak; tarlanı ekmiyeceksin, ve bağını budamıyacaksın.</verse>
				<verse number="5">Hasadının ardından süreni biçmiyeceksin, ve budanmamış asmanın üzümlerini devşirmiyeceksin; memleket için tam rahat yılı olacak.</verse>
				<verse number="6">Ve memleketin Sebti sizin için, kendin için, ve kulun için, ve cariyen için, ve yanında misafir olan ücretli adamın ve garibin için yiyecek olacak.</verse>
				<verse number="7">Ve onun bütün mahsulü senin sığırlarına ve memleketinde olan hayvanlara yiyecek olacaktır.</verse>
				<verse number="8">Ve kendin için yedi yıl Sebtlerini, yedi kere yedi yıl sayacaksın; ve kendin için yedi yıl Sebtlerinin günleri, kırk dokuz yıl olacak.</verse>
				<verse number="9">Ve yedinci ayda, ayın onuncu gününde yüksek sesli boruyu gezdireceksin; boruyu kefaret gününde bütün memleketinizde gezdireceksiniz.</verse>
				<verse number="10">Ve ellinci yılı takdis edeceksiniz, ve memlekette, orada oturanların hepsine azatlık ilân edeceksiniz; sizin için yubil olacak; sizden her biri kendi mülküne dönecek, ve sizden her biri kendi aşiretine dönecek.</verse>
				<verse number="11">Bu ellinci yıl size yubil olacak; ekmiyeceksiniz, ve o yılın arttan sürenini biçmiyeceksiniz, ve budanmamış asmanın üzümlerini devşirmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="12">Çünkü yubildir; size mukaddes olacaktır; onun mahsulünü tarladan yiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="13">Bu yubil yılında sizden her biri kendi mülküne dönecek.</verse>
				<verse number="14">Ve eğer komşuna bir şey satarsan, yahut komşunun elinden bir şey satın alırsan, birbirinize haksızlık etmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="15">Komşundan yubilden sonraki yılların sayısına göre satın alacaksın; ve o da sana mahsul yıllarının sayısına göre satacak.</verse>
				<verse number="16">Yılların çokluğuna göre onun bedelini yükselteceksin, ve yılların azlığına göre bedelinden eksilteceksin; çünkü sana mahsullerin sayısını satıyor.</verse>
				<verse number="17">Ve birbirinize haksızlık etmiyeceksiniz; fakat Allahından korkacaksın; çünkü ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="18">Ve kanunlarımı yapacaksınız, ve hükümlerimi tutacaksınız ve onları yapacaksınız; ve memlekette emniyetle oturacaksınız.</verse>
				<verse number="19">Ve yer meyvasını verecek, ve doyuncıya kadar yiyeceksiniz, ve onda emniyette oturacaksınız.</verse>
				<verse number="20">Ve eğer: İşte, ekmiyeceğiz ve mahsulümüzü devşirmiyeceğiz, yedinci yılda ne yiyeceğiz? derseniz;</verse>
				<verse number="21">o zaman altıncı yılda üzerinize bereketimi emredeceğim, ve toprak üç yıllık mahsul verecektir.</verse>
				<verse number="22">Ve sekizinci yılda ekeceksiniz, ve mahsulden, eski zahireden yiyeceksiniz; dokuzuncu yıla kadar, onun mahsulü gelinciye kadar, eski zahireyi yiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="23">Ve yer daimî surette satılmıyacaktır; çünkü yer benimdir; çünkü siz benim yanımda garip ve misafirsiniz.</verse>
				<verse number="24">Bu bütün mülkünüz olan diyarda toprak için fidyeye müsaade edeceksiniz.</verse>
				<verse number="25">Eğer kardeşin fakir düştü ise, ve mülkünden satıyorsa, o zaman kendisine en yakın akrabası gelecek, ve kardeşinin sattığı yer için fidye verecektir.</verse>
				<verse number="26">Ve bir adamın fidye verecek kimsesi yoksa, ve eli yeter, ve onun fidyesine yetecek kadar bulursa;</verse>
				<verse number="27">o zaman yaptığı satış yıllarını hesap edecek, ve onu sattığı adama geri kalanı ödiyecek; ve mülküne dönecektir.</verse>
				<verse number="28">Fakat kendisine geri alamazsa, o zaman sattığı yer yubil yılına kadar onu satın alanın elinde kalacak; ve yubilde elinden çıkacaktır, ve satan adam mülküne dönecektir.</verse>
				<verse number="29">Ve eğer bir adam, etrafı duvarla çevrilmiş bir şehirde ev satarsa, o zaman satışının tam bir yılı içinde onun fidyesini verebilir; tam bir yıl fidye vermek hakkı olacaktır.</verse>
				<verse number="30">Ve eğer tam bir yıl içinde fidye verilmezse, o zaman etrafı duvarla çevrilmiş şehirdeki ev, nesillerince satın alanın elinde kalacaktır; yubil yılında elinden çıkmıyacaktır.</verse>
				<verse number="31">Fakat etrafında duvar olmıyan köylerin evleri, memleketin kırı ile bir sayılacaktır; onlar için fidye verilebilir; ve yubilde çıkacaklardır.</verse>
				<verse number="32">Fakat Levililerin şehirleri, mülkleri olan şehirlerin evleri için, Levililer her vakitte fidye verebilirler.</verse>
				<verse number="33">Ve eğer Levililerden bir kimse evi için fidye vermezse, o zaman mülkü olan şehirdeki satılmış evi yubilde çıkacaktır; çünkü Levililerin şehirlerindeki evleri, İsrail oğulları arasında onların mülküdür.</verse>
				<verse number="34">Fakat şehirleri civarındaki tarlaları satılamaz; çünkü onların ebedî mülküdür.</verse>
				<verse number="35">Ve eğer kardeşin fakir düşer ve senin yanında zayıf olursa, ona yardım edeceksin; senin yanında garip ve misafir gibi yaşıyacak.</verse>
				<verse number="36">Ondan faiz ve kâr alma, ve Allahından kork; ta ki, kardeşin senin yanında yaşasın.</verse>
				<verse number="37">Ona gümüşünü faizle vermiyeceksin, ve zahireni ona kârla vermiyeceksin.</verse>
				<verse number="38">Ben Kenân diyarını size vermek, ve size Allah olmak için, sizi Mısır diyarından çıkaran Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="39">Ve eğer kardeşin senin yanında fakir düşer, ve kendisini sana satarsa, onu köle gibi çalıştırmıyacaksın.</verse>
				<verse number="40">Senin yanında ücretli adam gibi ve misafir gibi olacaktır; yubil yılına kadar senin yanında çalışacaktır;</verse>
				<verse number="41">o zaman kendisi, ve kendisile beraber çocukları, senin yanından çıkacak, ve aşiretine dönecek, ve babalarının mülküne dönecektir.</verse>
				<verse number="42">Çünkü onlar Mısır diyarından çıkardığım kullarımdır; köle olarak satılmıyacaklardır.</verse>
				<verse number="43">Ona sertlikle efendilik etmiyeceksin, ve Allahından korkacaksın.</verse>
				<verse number="44">Ve senin malın olacak köleye ve cariyeye gelince, etrafınızda olan milletlerden, onlardan köle ve cariye satın alacaksınız.</verse>
				<verse number="45">Ve aranızda oturan gariplerin de çocuklarından, onlardan ve diyarınızda doğmuş olup yanınızda bulunan aşiretlerinden satın alacaksınız; ve sizin malınız olacaktır.</verse>
				<verse number="46">Ve onları kendinizden sonra miras mülk olarak çocuklarınıza bırakacaksınız, daimî kölelerinizi onlardan alacaksınız; fakat kardeşlerinize, İsrail oğullarına, birbirinize sertlikle efendilik etmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="47">Ve eğer yanında olan misafir veya garip zenginleşirse, ve kardeşin onun yanında fakir düşer ve garibe, yahut senin yanında olan misafire yahut garibin neslinden birine kendisini satarsa;</verse>
				<verse number="48">satıldıktan sonra fidyesi verilebilir; kardeşlerinden biri onun için fidye verebilir;</verse>
				<verse number="49">yahut amcası, yahut amcası oğlu, onun için fidye verebilir, yahut aşiretinden geri kalan yakın akrabasından biri onun için fidye verebilir; yahut eğer eli yeterse, kendisi fidye verebilir.</verse>
				<verse number="50">Ve kendisini satın alan adamla, ona kendisini sattığı yıldan yubil yılına kadar hesap görecek; ve satılışının bedeli yılların sayısına göre olacak; onun yanında ücretlinin gündelikleri gibi olacaktır.</verse>
				<verse number="51">Eğer daha çok yıllar varsa onlara göre fidyesinin bedelini satın alındığı paradan verecektir.</verse>
				<verse number="52">Eğer yubil yılına kadar kalan yıllar az ise, o zaman onunla hesap görecek; fidyesinin bedelini yıllarına göre geri verecektir.</verse>
				<verse number="53">Onun yanında yıldan yıla tutulan ücretli adam gibi olacak; senin gözün önünde ona sertlikle efendilik etmiyecektir.</verse>
				<verse number="54">Ve eğer bu suretle fidye verilmezse, o zaman kendisi ve kendisile beraber çocukları, yubil yılında çıkacaklardır.</verse>
				<verse number="55">Çünkü İsrail oğulları benim kullarımdır; Mısır diyarından çıkardığım kendi kullarımdır; ben Allahınız RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">KENDİNİZE putlar yapmıyacaksınız, ve kendiniz için oyma put ve dikili taş dikmiyeceksiniz, ve önünde secde etmek için memleketinizde resimli taş kurmıyacaksınız; çünkü ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="2">Sebtlerimi tutacaksınız, ve makdisime hürmet edeceksiniz; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="3">Eğer kanunlarımda yürürseniz, ve emirlerimi tutarsanız, ve onları yaparsanız;</verse>
				<verse number="4">o zaman yağmurlarınızı vakitlerinde göndereceğim, ve yer mahsulünü verecek, ve kırın ağaçları meyvalarını verecekler.</verse>
				<verse number="5">Ve harmanınız bağ bozumuna erişecek, ve bağ bozumu ekim vaktine erişecek; ve doyuncıya kadar ekmeğinizi yiyeceksiniz, ve memleketinizde emniyetle oturacaksınız.</verse>
				<verse number="6">Ve memlekete selâmet vereceğim, ve yatacaksınız, ve sizi korkutan olmıyacak; ve kötü hayvanları memleketten kaldıracağım, ve memleketinizden kılıç geçmiyecektir.</verse>
				<verse number="7">Ve düşmanlarınızı kovalıyacaksınız, ve önünüzde kılıçla düşecekler.</verse>
				<verse number="8">Ve sizden beş kişi yüz kişiyi kovalıyacak, ve sizden yüz kişi on bin kişiyi kovalıyacak; ve düşmanlarınız önünüzde kılıçla düşecekler.</verse>
				<verse number="9">Ve yüzümü size çevireceğim, ve sizi semereli edeceğim, ve sizi çoğaltacağım, ve sizinle ahdimi sabit kılacağım.</verse>
				<verse number="10">Ve eskiden biriken zahireyi yiyeceksiniz, ve yeni zahireye yer yapmak için eskisini çıkaracaksınız.</verse>
				<verse number="11">Ve meskenimi aranıza koyacağım; ve canım sizden nefret etmiyecek.</verse>
				<verse number="12">Ve aranızda yürüyeceğim, ve sizin Allahınız olacağım, ve siz benim kavmım olacaksınız.</verse>
				<verse number="13">Ben sizi Mısır diyarından onlara kul olmıyasınız diye çıkaran Allahınız RAB'İM; ve boyunduruğunuzun bağlarını kırdım, ve sizi başınız yukarıda yürüttüm.</verse>
				<verse number="14">Fakat beni dinlemez, ve bütün bu emirlerimi yapmazsanız;</verse>
				<verse number="15">ve eğer bütün emirlerimi yapmamak, ve ahdimi bozmak için kanunlarımı reddederseniz, ve eğer canınız hükümlerimden nefret ederse;</verse>
				<verse number="16">ben de size şunu edeceğim: Dehşeti, gözleri söndüren ve canı yıprandıran veremi ve ısıtmayı üzerinize koyacağım; ve tohumunuzu boş yere ekeceksiniz, ve onu düşmanlarınız yiyecek.</verse>
				<verse number="17">Yüzümü size karşı koyacağım, ve düşmanlarınızın önünde vurulacaksınız; sizden nefret edenler üzerinize hükümdar olacaklar; ve sizi kovalıyan yokken kaçacaksınız.</verse>
				<verse number="18">Ve eğer bunlarla da beni dinlemezseniz, o zaman suçlarınız için sizi yedi kat daha tedip edeceğim.</verse>
				<verse number="19">Ve kuvvetiniz gururunu kıracağım; ve göklerinizi demir gibi, yerinizi tunç gibi edeceğim;</verse>
				<verse number="20">ve kuvvetiniz boş yere sarfolunacak; ve diyarınız mahsulünü vermiyecek; ve yerin ağaçları meyvalarını vermiyecek.</verse>
				<verse number="21">Ve eğer bana karşı yürür, ve beni dinlemeğe razı olmazsanız, suçlarınıza göre üzerinize yedi kat daha belâ getireceğim.</verse>
				<verse number="22">Ve yaban hayvanlarını aranıza göndereceğim, ve sizi çocuklarınızdan edecekler, ve hayvanlarınızı kıracaklar, ve sayınızı çok azaltacaklar; ve yollarınız ıssız kalacak.</verse>
				<verse number="23">Ve benim tarafımdan bunlarla da ıslâh edilmezseniz, ve bana karşı yürürseniz;</verse>
				<verse number="24">o zaman ben de size karşı yürüyeceğim; ve ben de suçlarınız için sizi yedi kat vuracağım.</verse>
				<verse number="25">Ve üzerinize ahdin öcünü alan kılıcı getireceğim; ve şehirlerinize toplanacaksınız; ve aranıza veba göndereceğim; ve düşman eline verileceksiniz.</verse>
				<verse number="26">Ekmek desteğinizi kırdığım zaman, on kadın ekmeğinizi bir fırında pişirecekler, ve ekmeğinizi tartı ile geri getirecekler, ve yiyeceksiniz, fakat doymıyacaksınız.</verse>
				<verse number="27">Ve eğer bununla da beni dinlemezseniz ve bana karşı yürürseniz;</verse>
				<verse number="28">o zaman ben size karşı öfke ile yürüyeceğim; ben de suçlarınız için sizi yedi kat tedip edeceğim.</verse>
				<verse number="29">Ve oğullarınızın etini, ve kızlarınızın etini yiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="30">Ve yüksek yerlerinizi yıkacağım, ve güneş putlarınızı devireceğim, ve leşlerinizi putlarınızın leşleri üzerine koyacağım; ve canım sizden nefret edecek.</verse>
				<verse number="31">Ve şehirlerinizi çöl edeceğim, ve makdislerinizi ıssız bırakacağım, ve hoş kokularınızı koklamıyacağım.</verse>
				<verse number="32">Ve ben diyarı ıssız bırakacağım; ve onda oturan düşmanlarınız bundan dolayı şaşacaklar.</verse>
				<verse number="33">Ve sizi milletler arasında dağıtacağım, ve ardınızdan kılıç çekeceğim; ve diyarınız ıssız olacak, ve şehirleriniz çöl olacaklar.</verse>
				<verse number="34">Ve siz düşmanlarınızın diyarında iken bütün ıssızlık günlerinde, diyar o zaman Sebtlerinin tadını alacak; o zaman diyar rahat edecek, ve Sebtlerinin tadını alacak;</verse>
				<verse number="35">bütün ıssızlık günlerinde, siz orada otururken Sebtlerinizde görmediği rahatı görecektir.</verse>
				<verse number="36">Ve sizden artakalanlara gelince, düşman memleketlerinde onların yüreklerine korkaklık vereceğim; ve yelin sürüklediği yaprağın sesi onları kovalıyacak; ve kılıçtan kaçan gibi kaçacaklar; ve kovalıyan yokken düşecekler.</verse>
				<verse number="37">Ve kovalıyan yokken kılıç önünden kaçarmış gibi birbiri üzerine yıkılacaklar; ve düşmanlarınız önünde durmağa kudretiniz olmıyacak.</verse>
				<verse number="38">Ve milletler arasında helâk olacaksınız, ve düşmanlarınızın diyarı sizi yiyecek.</verse>
				<verse number="39">Ve sizden artakalanlar düşman memleketlerinde fesatlarında yıpranacaklar; ve babalarının fesatlarında onlarla beraber yıpranacaklar.</verse>
				<verse number="40">Ve bana karşı ettikleri suçlarındaki fesatlarını, ve babalarının fesadını, bana karşı yürüdüklerinden ötürü,</verse>
				<verse number="41">benim de onlara karşı yürüdüğümü, ve onları düşmanlarının memleketine getirdiğimi ikrar edecekler; eğer o zaman sünnetsiz yürekleri alçalırsa, ve o zaman fesatlarının cezalarına razı olurlarsa;</verse>
				<verse number="42">ben de Yakubla olan ahdimi hatırlıyacağım; hem İshakla olan ahdimi, hem de İbrahimle olan ahdimi hatırlıyacağım; ve diyarı hatırlıyacağım.</verse>
				<verse number="43">Diyar da onlar tarafından bırakılacak, ve onlardan ıssız kaldığı zaman kendi Sebtlerinin tadını alacak; ve fesatlarının cezasına razı olacaklar; çünkü ve çünkü hükümlerimi reddettiler, ve canları kanunlarımdan nefret etti.</verse>
				<verse number="44">Ve bununla beraber düşman memleketlerinde oldukları zaman, onları tamamen yok etmek, ve kendilerile olan ahdimi kırmak üzre kendilerini reddetmiyeceğim, ve onlardan nefret etmiyeceğim; çünkü ben onların Allahı RAB'İM;</verse>
				<verse number="45">ve onların Allahı olmak için kendilerini Mısır diyarından milletlerin gözü önünde çıkarmış olduğum atalarının ahdini onlar uğruna hatırlıyacağım; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="46">RABBİN, kendisile İsrail oğulları arasında, Sina dağında Musanın elile koyduğu kanunlar ve hükümler ve şeriatler bunlardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına söyle, ve onlara de: Bir kimse adak ödiyeceği zaman, canlar senin biçtiğin kıymete göre RABBİN olacaklar.</verse>
				<verse number="3">Ve senin biçtiğin kıymet, erkek için yirmi yaşından altmış yaşına kadar olacak, biçtiğin kıymet, makdis şekeline göre, elli şekel gümüş olacak.</verse>
				<verse number="4">Ve eğer kadınsa, o zaman biçtiğin kıymet otuz şekel olacak.</verse>
				<verse number="5">Ve eğer beş yaşından yirmi yaşına kadarsa, o zaman erkek için biçtiğin kıymet yirmi şekel, ve kız için on şekel olacak.</verse>
				<verse number="6">Ve eğer bir aylıktan beş yaşına kadarsa, o zaman biçtiğin kıymet erkek için beş şekel gümüş, ve kız için biçtiğin kıymet üç şekel gümüş olacak.</verse>
				<verse number="7">Ve eğer altmış yaşında ve ondan yukarı ise, erkek için biçtiğin kıymet on beş şekel, ve kadın için on şekel olacak.</verse>
				<verse number="8">Fakat eğer biçtiğin kıymeti ödiyemiyecek kadar fakirse, o zaman kâhinin önünde durdurulacak, ve kâhin ona kıymet biçecek; adak edenin elinin yettiğine göre kâhin onun kıymetini biçecektir.</verse>
				<verse number="9">Ve eğer bir kimsenin adağı RABBE takdime olarak arzedilen hayvanlardan biri ise, ondan verdiği her şey RABBE mukaddes olacaktır.</verse>
				<verse number="10">Onu değiştirmiyecek, ve iyiyi kötü ile, yahut kötüyü iyi ile tebdil etmiyecek; eğer hayvanı hayvanla tebdil ederse, hem o hem de karşılığı mukaddes olacaktır.</verse>
				<verse number="11">Ve eğer RABBE takdime arzedilmiyen murdar hayvanlardan biri ise, o zaman hayvanı kâhinin önünde durduracak;</verse>
				<verse number="12">ve iyi olsun, kötü olsun, kâhin onun kıymetini biçecek; ey kâhin, senin biçtiğin kıymete göre, öyle olacak.</verse>
				<verse number="13">Fakat gerçekten onun fidyesini verirse, o zaman senin biçtiğin kıymete göre beşte birini üzerine katacaktır.</verse>
				<verse number="14">Ve bir kimse RABBE mukaddes olmak üzre evini takdis ederse, iyi olsun, kötü olsun, kâhin o zaman onun kıymetini biçecek; kâhin onun kıymetini nasıl biçerse, öyle kalacak.</verse>
				<verse number="15">Ve eğer takdis eden evinin fidyesini verirse, o zaman senin biçtiğin paranın beşte birini üzerine katacak, ve kendisinin olacak.</verse>
				<verse number="16">Ve eğer bir kimse mülkü olan tarladan bir kısmı RABBE takdis ederse, o zaman senin biçtiğin kıymet onun ekimine göre olacaktır; bir homer tohumluk arpaya, elli şekel gümüş kıymet biçilecek.</verse>
				<verse number="17">Eğer tarlasını yubil yılından başlıyarak takdis ederse, biçtiğin kıymete göre kalacaktır.</verse>
				<verse number="18">Ve eğer tarlasını yubilden sonra takdis ederse, o zaman kâhin yubil yılına kadar kalan yıllara göre ona parayı hesap edecek; ve biçtiğin kıymetten düşecektir.</verse>
				<verse number="19">Ve eğer tarlayı takdis eden gerçekten onun fidyesini verirse, o zaman biçtiğin gümüşün beşte birini onun üzerine katacak, ve kendisine kalacaktır.</verse>
				<verse number="20">Ve eğer tarlanın fidyesini vermezse, ve eğer tarlayı başka bir adama satmışsa, onun fidyesi artık verilmez;</verse>
				<verse number="21">fakat tarla yubilde çıktığı zaman, vakıf tarla gibi RABBE mukaddes olacak; kâhinin mülkü olacaktır.</verse>
				<verse number="22">Ve mülkünün tarlasından olmayıp satın aldığı bir tarlayı RABBE takdis ederse;</verse>
				<verse number="23">o zaman kâhin biçtiğin kıymetin bedelini yubil yılına kadar ona hesap edecek; ve biçtiğin kıymeti RABBE mukaddes şey olarak o günde verecektir.</verse>
				<verse number="24">Yubil yılında tarla, mülk sahibine, kendisinden satın alınan adama dönecektir.</verse>
				<verse number="25">Ve biçtiğin bütün kıymetler makdis şekeline göre olacak; yirmi gera bir şekel olacaktır.</verse>
				<verse number="26">Ancak hayvanlar arasında ilk doğanı RAB için ilk doğan olduğundan hiç kimse onu takdis etmiyecek; sığır olsun koyun olsun RABBİNDİR.</verse>
				<verse number="27">Ve eğer murdar hayvanlardansa, o zaman senin biçtiğin kıymete göre onun fidyesini verecek, ve onun üzerine beşte birini katacaktır; ve eğer fidyesini vermezse, o zaman biçtiğin kıymete göre satılacaktır.</verse>
				<verse number="28">Ancak insandan olsun, yahut hayvandan olsun, yahut mülkü olan tarladan olsun, kendisinden olan bütün şeylerden bir kimsenin RABBE vakfettiği hiç bir şey satılmıyacak ve fidyesi verilmiyecektir; her vakıf RABBE çok mukaddestir.</verse>
				<verse number="29">İnsanlar arasından vakfedilen bir kimse için fidye verilmiyecek; mutlaka öldürülecektir.</verse>
				<verse number="30">Ve yerin tohumu olsun, yahut ağacın meyvası olsun, yerin bütün ondalığı RABBİNDİR; RABBE mukaddestir.</verse>
				<verse number="31">Ve eğer bir kimse ondalığından bir kısmı için fidye verecekse, üzerine beşte birini katacaktır.</verse>
				<verse number="32">Ve bütün sığırın ve koyunun ondalığı, bütün değnek altından geçenlerin ondalığı, RABBE mukaddes olacaktır.</verse>
				<verse number="33">İyiyi kötüyü aramıyacak, ve onu değiştirmiyecektir; ve eğer mutlaka onu değiştirirse, o zaman o, ve onun karşılığı mukaddes olacak; onun fidyesi verilmiyecektir.</verse>
				<verse number="34">İsrail oğulları için RABBİN Sina dağında Musaya verdiği emirler bunlardır.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="4">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">MISIR diyarından çıkışlarının ikinci yılında, ikinci ayın birinci günü RAB Sina çölünde toplanma çadırında Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Bütün İsrail oğulları cemaatinin topunu, aşiretlerine göre, ataları evlerine göre, adlarının sayısı ile, her erkeği, ayrı ayrı alın;</verse>
				<verse number="3">İsrailde yirmi yaşında ve ondan yukarı her cenge çıkanı, sen ve Harun onları ordularına göre sayacaksınız.</verse>
				<verse number="4">Ve sizinle beraber her sıpttan birer adam olacak; her biri kendi ataları evinin başı olacaktır.</verse>
				<verse number="5">Ve sizinle beraber duracak adamların adları şunlardır. Rubenden: Şedeur oğlu Elitsur.</verse>
				<verse number="6">Şimeondan: Tsurişadday oğlu Şelumiel.</verse>
				<verse number="7">Yahudadan: Amminadab oğlu Nahşon.</verse>
				<verse number="8">İssakardan: Tsuar oğlu Netanel.</verse>
				<verse number="9">Zebulundan: Helon oğlu Eliab.</verse>
				<verse number="10">Yusuf oğullarından — Efraimden: Ammihud oğlu Elişama; Manasseden: Pedatsur oğlu Gamaliel.</verse>
				<verse number="11">Benyaminden: Gideonî oğlu Abidan.</verse>
				<verse number="12">Dandan Ammişadday oğlu Ahiezer.</verse>
				<verse number="13">Aşerden: Okran oğlu Pagiel.</verse>
				<verse number="14">Gaddan: Deuel oğlu Eliasaf.</verse>
				<verse number="15">Naftaliden: Enan oğlu Ahira.</verse>
				<verse number="16">Cemaatten çağırılanlar, ataları sıptlarının beyleri, bunlardı; İsrail binlerinin başları idiler.</verse>
				<verse number="17">Ve Musa ile Harun adları ile gösterilen bu adamları aldılar;</verse>
				<verse number="18">ve ikinci ayın birinci gününde bütün cemaati topladılar; ve aşiretlerine göre, ataları evlerine göre, adlarının sayısı ile, yirmi yaşında ve ondan yukarı olanlar ayrı ayrı yazıldılar.</verse>
				<verse number="19">RAB Musaya nasıl emretti ise Sina çölünde onları öyle saydı.</verse>
				<verse number="20">Ve İsrailin ilki Ruben oğulları, nesilleri aşiretlerine göre, ataları evlerine göre, yirmi yaşında ve ondan yukarı cenge çıkan her erkek, adlarının sayısı ile ayrı ayrı olarak,</verse>
				<verse number="21">Ruben sıptından sayılanlar kırk altı bin beş yüz kişi idiler.</verse>
				<verse number="22">Şimeon oğullarından, nesilleri, aşiretlerine göre, ataları evlerine göre, ondan sayılanlar, yirmi yaşında ve ondan yukarı cenge çıkan her erkek, adlarının sayısı ile ayrı ayrı olarak,</verse>
				<verse number="23">Şimeon sıptından sayılanlar elli dokuz bin üç yüz kişi idiler.</verse>
				<verse number="24">Gad oğullarından, nesilleri, aşiretlerine göre, ataları evlerine göre, yirmi yaşında ve ondan yukarı cenge çıkan her adam, adlarının sayısı ile,</verse>
				<verse number="25">Gad sıptından sayılanlar kırk beş bin altı yüz elli kişi idiler.</verse>
				<verse number="26">Yahuda oğullarından, nesilleri, aşiretlerine göre, ataları evlerine göre, yirmi yaşında ve ondan yukarı cenge çıkan her adam, adlarının sayısı ile,</verse>
				<verse number="27">Yahuda sıptından sayılanlar yetmiş dört bin altı yüz kişi idiler.</verse>
				<verse number="28">İssakar oğullarından, nesilleri, aşiretlerine göre, ataları evlerine göre, yirmi yaşında ve ondan yukarı cenge çıkan her adam, adlarının sayısı ile,</verse>
				<verse number="29">İssakar sıptından sayılanlar elli dört bin dört yüz kişi idiler.</verse>
				<verse number="30">Zebulun oğullarından, nesilleri, aşiretlerine göre, ataları evlerine göre, yirmi yaşında ve ondan yukarı cenge çıkan her adam, adlarının sayısı ile,</verse>
				<verse number="31">Zebulun sıptından sayılanlar elli yedi bin dört yüz kişi idiler.</verse>
				<verse number="32">Yusuf oğullarından — Efraim oğullarından, nesilleri, aşiretlerine göre, ataları evlerine göre, yirmi yaşında ve ondan yukarı cenge çıkan her adam, adlarının sayısı ile,</verse>
				<verse number="33">Efraim sıptından sayılanlar kırk bin beş yüz kişi idiler.</verse>
				<verse number="34">Manasse oğullarından, nesilleri, aşiretlerine göre, ataları evlerine göre, yirmi yaşında ve ondan yukarı cenge çıkan her adam, adlarının sayısı ile,</verse>
				<verse number="35">Manasse sıptından sayılanlar otuz iki bin iki yüz kişi idiler.</verse>
				<verse number="36">Benyamin oğullarından, nesilleri, aşiretlerine göre, ataları evlerine göre, yirmi yaşında ve ondan yukarı cenge çıkan her adam, adlarının sayısı ile,</verse>
				<verse number="37">Benyamin sıptından sayılanlar otuz beş bin dört yüz kişi idiler.</verse>
				<verse number="38">Dan oğullarından, nesilleri, aşiretlerine göre, ataları adlarına göre, yirmi yaşında ve ondan yukarı cenge çıkan her adam, adlarının sayısı ile,</verse>
				<verse number="39">Dan sıptından sayılanlar altmış iki bin yedi yüz kişi idiler.</verse>
				<verse number="40">Aşer oğullarından, nesilleri, aşiretlerine göre, ataları evlerine göre, yirmi yaşında ve ondan yukarı cenge çıkan her adam, adlarının sayısı ile,</verse>
				<verse number="41">Aşer sıptından sayılanlar kırk bir bin beş yüz kişi idiler.</verse>
				<verse number="42">Naftali oğullarından, nesilleri, aşiretlerine göre, ataları adlarına göre, yirmi yaşında ve ondan yukarı cenge çıkan her adam, adlarının sayısı ile,</verse>
				<verse number="43">Naftali sıptından sayılanlar elli üç bin dört yüz kişi idiler.</verse>
				<verse number="44">Sayılanlar bunlardır; onları Musa ve Harunla İsrailin on iki beyleri saydılar; bunlardan her biri kendi ata evi içindi.</verse>
				<verse number="45">Ve İsrail oğullarından ataları evlerine göre bütün sayılanlar, yirmi yaşında ve ondan yukarı İsrailde cenge çıkan her adam,</verse>
				<verse number="46">bütün sayılanlar altı yüz üç bin beş yüz elli kişi idiler.</verse>
				<verse number="47">Fakat onların arasında Levililer ataları sıptına göre sayılmadılar.</verse>
				<verse number="48">Çünkü RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="49">Ancak Levi sıptını saymıyacaksın; ve onların topunu İsrail oğulları arasında almıyacaksın;</verse>
				<verse number="50">fakat şehadet meskeni üzerine, ve onun bütün takımları üzerine, ve ona ait olan her şey üzerine sen Levilileri koy; meskeni ve onun bütün takımlarını onlar taşıyacaklar; ve ona hizmet edecekler, ve meskenin etrafına konacaklar.</verse>
				<verse number="51">Ve meskenin göçü olacağı zaman Levililer onu indirecekler; ve mesken konulacağı zaman Levililer onu kuracaklar; ve yaklaşan yabancı öldürülecektir.</verse>
				<verse number="52">Ve İsrail oğulları, her biri kendi konak yerinde, ve ordularına göre herkes kendi bayrağı yanında konacaklar.</verse>
				<verse number="53">Fakat İsrail oğullarının cemaati üzerine gazap olmasın diye, Levililer şehadet meskeni etrafına konacaklar; ve şehadet meskeninin bekçiliğini Levililer tutacaklar.</verse>
				<verse number="54">İsrail oğulları böyle yaptılar; RABBİN Musaya emrettiği her şeye göre öyle yaptılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE RAB Musaya ve Haruna söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğulları, her biri bayrağını yanında atalar evlerinin alâmetleri ile konacaklar; toplanma çadırının karşısında çepçevre konacaklar.</verse>
				<verse number="3">Ve şark tarafında, güneşin doğduğu yere doğru konaklıyanlar, ordularına göre Yahuda konağının bayrağından olacaktır; ve Yahuda oğullarının reisi Amminadab oğlu Nahşon olacaktır.</verse>
				<verse number="4">Ve onun ordusu ile onlardan sayılanlar yetmiş dört bin altı yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="5">Ve onun yanında konaklıyanlar İssakar sıptı olacak; ve İssakar oğullarının reisi Tsuar oğlu Netanel olacak.</verse>
				<verse number="6">Ve onun ordusu ile ondan sayılanlar elli dört bin dört yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="7">Ve Zebulun sıptı; ve Zebulun oğullarının reisi Helon oğlu Eliab olacak.</verse>
				<verse number="8">Ve onun ordusu ile ondan sayılanlar elli yedi bin dört yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="9">Yahuda konağından ordularına göre bütün sayılanlar, yüz seksen altı bin dört yüz kişi idi. Önce göç edecek olan bunlardır.</verse>
				<verse number="10">Cenup tarafında, ordularına göre Ruben konağının bayrağı olacak; ve Ruben oğullarının reisi Şedeur oğlu Elitsur olacak.</verse>
				<verse number="11">Ve onun ordusu ile ondan sayılanlar kırk altı bin beş yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="12">Ve onun yanında konaklıyanlar Şimeon sıptı olacak; ve Şimeon oğullarının reisi Tsurişadday oğlu Şelumiel olacak.</verse>
				<verse number="13">Ve onun ordusu ile onlardan sayılanlar elli dokuz bin üç yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="14">Ve Gad sıptı; ve Gad oğullarının reisi Reuel oğlu Eliasaf olacak.</verse>
				<verse number="15">Ve onun ordusu ile ondan sayılanlar kırk beş bin altı yüz elli kişi idi.</verse>
				<verse number="16">Ruben konağından ordularına göre bütün sayılanlar, yüz elli bir bin dört yüz elli kişi idi. Ve ikinci göç edecek olan bunlardır.</verse>
				<verse number="17">O zaman konaklar arasında, Levililer konağı ile beraber toplanma çadırının göçü olacak; bayraklarına göre her adam kendi yerinde olmak üzre konakladıkları gibi öyle göç edecekler.</verse>
				<verse number="18">Garp tarafında ordularına göre Efraim konağının bayrağı olacak; ve Efraim oğullarının reisi Ammihud oğlu Elişama olacak.</verse>
				<verse number="19">Ve onun ordusu ile onlardan sayılanlar kırk bin beş yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="20">Ve onun yanında Manasse sıptı olacak; ve Manasse oğullarının reisi Pedatsur oğlu Gamaliel olacak.</verse>
				<verse number="21">Ve onun ordusu ile onlardan sayılanlar otuz iki bin iki yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="22">Ve Benyamin sıptı; ve Benyamin oğullarının reisi Gideonî oğlu Abidan olacak.</verse>
				<verse number="23">Ve onun ordusu ile onlardan sayılanlar otuz beş bin dört yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="24">Efraim konağından ordularına göre, bütün sayılanlar yüz sekiz bin yüz kişi idi. Ve üçüncü göç edecek olan bunlardır.</verse>
				<verse number="25">Şimal tarafında ordularına göre Dan konağının bayrağı olacak; ve Dan oğullarının reisi Ammişadday oğlu Ahiezer olacak.</verse>
				<verse number="26">Ve onun ordusu ile onlardan sayılanlar altmış iki bin yedi yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="27">Ve onun yanında konaklıyanlar Aşer sıptı olacak; ve Aşer oğullarının reisi Okran oğlu Pagiel olacak.</verse>
				<verse number="28">Ve onun orduları ile onlardan sayılanlar kırk bir bin beş yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="29">Ve Naftali sıptı; ve Naftali oğullarının reisi Enan oğlu Ahira olacak.</verse>
				<verse number="30">Ve onun ordusu ile onlardan sayılanlar elli üç bin dört yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="31">Dan konağından bütün sayılanlar yüz elli yedi bin altı yüz kişi idi. Bayraklarına göre en son göç edecek bunlardır.</verse>
				<verse number="32">İsrail oğullarından ataları evlerine göre sayılanlar bunlardır; konaklardan ordularına göre bütün sayılanlar altı yüz üç bin beş yüz elli kişi idi.</verse>
				<verse number="33">Fakat RABBİN Musaya emrettiği gibi Levililer İsrail oğulları arasında sayılmadılar.</verse>
				<verse number="34">İsrail oğulları böyle yaptılar; RABBİN Musaya emrettiği her şeye göre, böylece bayraklarına göre kondular, ve böylece her biri aşiretleri ile ataları evlerine göre göç ettiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE RABBİN Sina dağında Musaya söylediği günde Harunla Musanın zürriyetleri şunlardır.</verse>
				<verse number="2">Ve Harunun oğullarının adları şunlardır: ilk doğan Nadab, ve Abihu, Eleazar, ve İtamar.</verse>
				<verse number="3">Harunun oğullarının, kâhinlik etmek için tahsis ettiği, mesholunmuş kâhinlerin adları bunlardır.</verse>
				<verse number="4">Ve Nadab ile Abihu Sina çölünde RABBİN önünde yabancı ateş takdim ettikleri zaman RABBİN önünde öldüler, ve onların çocukları yoktu; ve Eleazarla İtamar babaları Harunun önünde kâhinlik ettiler.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="6">Levi sıptını yaklaştır, ve kâhin Harunun önünde, ona hizmet etsinler diye durdur.</verse>
				<verse number="7">Ve meskenin hizmetini yapmak üzre toplanma çadırının önünde, Harunun bekçiliğini ve bütün cemaatin bekçiliğini tutacaklar.</verse>
				<verse number="8">Ve meskenin hizmetini yapmak için toplanma çadırının bütün takımlarını, ve İsrail oğullarının bekçiliğini tutacaklar.</verse>
				<verse number="9">Ve Levilileri Haruna ve oğullarına vereceksin; onlar İsrail oğulları arasından ona tamamen verilmiştir.</verse>
				<verse number="10">Ve Harunla oğullarını tayin edeceksin, ve kâhinliklerini tutacaklar; ve yaklaşan yabancı öldürülecektir.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="12">Ve işte ben, İsrail oğulları arasında rahmi açan bütün ilk doğanlar yerine, İsrail oğulları arasından Levilileri aldım; ve Levililer benim olacaklar;</verse>
				<verse number="13">çünkü bütün ilk doğanlar benimdir; Mısır diyarında bütün ilk doğanları vurduğum günde, İsrailde insan olsun hayvan olsun bütün ilk doğanları kendime takdis ettim; onlar benim olacaklar; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB Musaya Sina çölünde söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="15">Levi oğullarını ataları evlerine göre, aşiretlerine göre say; bir aylık ve ondan yukarı her erkeği sayacaksın.</verse>
				<verse number="16">Ve Musa onları RABBİN sözüne göre, kendisine emrolunduğu gibi saydı.</verse>
				<verse number="17">Ve adları ile Levinin oğulları şunlardır; Gerşon, ve Kohat, ve Merari.</verse>
				<verse number="18">Ve aşiretlerine göre Gerşonun oğullarının adları şunlardır: Libni ve Şimei.</verse>
				<verse number="19">Ve aşiretlerine göre Kohatın oğulları: Amram, ve Yitshar, Hebron, ve Uzziel.</verse>
				<verse number="20">Ve aşiretlerine göre Merarinin oğulları: Mahli ve Muşi. Ataları evlerine göre Levililerin aşiretleri bunlardır.</verse>
				<verse number="21">Libnîlerin aşireti, ve Şimeîlerin aşireti Gerşondandı; Gerşonîlerin aşiretleri bunlardır.</verse>
				<verse number="22">Bütün erkeklerin sayısına göre onlardan sayılanlar, bir aylık ve ondan yukarı, onlardan sayılanlar yedi bin beş yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="23">Gerşonîlerin aşiretleri meskenin arkasında garba doğru konacaklar.</verse>
				<verse number="24">Ve Gerşonîlerin atalar evi reisi Lael oğlu Eliasaf olacak.</verse>
				<verse number="25">Ve toplanma çadırında Gerşon oğullarının bekliyeceği, mesken ve Çadır, onun örtüsü, ve toplanma çadırının kapı perdesi,</verse>
				<verse number="26">ve meskenle mezbahın etrafındaki avlunun askıları, ve avlunun kapı perdesi, ve onların bütün hizmeti için olan iplerdir.</verse>
				<verse number="27">Ve Amramîlerin aşireti, ve Yitsharîlerin aşireti, ve Hebronîlerin aşireti ve Uzzielîlerin aşireti Kohattandı; Kohatîlerin aşiretleri bunlardır.</verse>
				<verse number="28">Bir aylık ve ondan yukarı olan bütün erkeklerin sayısına göre sekiz bin altı yüz kişi idi, makdis bekçiliğini tutarlardı.</verse>
				<verse number="29">Kohat oğullarının aşiretleri meskenin cenuba doğru olan tarafında konacaklar.</verse>
				<verse number="30">Ve Kohatîler aşiretlerinin atalar evi reisi Uzziel oğlu Elitsafan olacak.</verse>
				<verse number="31">Ve onların bekliyeceği, sandık, ve sofra, ve şamdan, ve mezbahlar, ve makdiste kullanılan takımlar, ve perde, ve makdise ait her şeydir.</verse>
				<verse number="32">Ve Levililer reislerinin reisi kâhin Harunun oğlu Eleazar olacak, ve makdis bekçiliği edenlere nezaret edecektir.</verse>
				<verse number="33">Mahlîlerin aşireti, ve Muşîlerin aşireti Meraridendir; Merarinin aşiretleri bunlardır.</verse>
				<verse number="34">Bir aylık ve ondan yukarı bütün erkeklerin sayısına göre onlardan sayılanlar altı bin iki yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="35">Ve Merarinin aşiretlerine göre ataları evinin reisi Abihail oğlu Tsuriel idi; meskenin şimale doğru olan tarafında konacaklar.</verse>
				<verse number="36">Ve Merari oğullarının konulacağı iş meskenin çerçeveleri, ve onun mertekleri, ve direklerile tabanları, ve bütün takımları, ve onun her şeyi,</verse>
				<verse number="37">ve avlunun çepçevre direkleri, ve onların tabanları ve kazıkları ve ipleridir.</verse>
				<verse number="38">Ve şarka doğru meskenin önünde, güneşin doğduğu yere doğru toplanma çadırının önünde, makdis bekçiliğini, İsrail oğullarının bekçiliğini, tutmak üzre konaklıyanlar, Musa ile Harun ve onun oğulları olacaklar; ve yaklaşan yabancı öldürülecektir.</verse>
				<verse number="39">RABBİN emri ile Musa ve Harunun aşiretlerine göre saydıkları Levililerden bütün sayılanlar, bir aylık ve ondan yukarı bütün erkekler yirmi iki bin kişi idi.</verse>
				<verse number="40">Ve RAB Musaya dedi: Bir aylık ve ondan yukarı İsrail oğullarının bütün ilk doğan erkeklerini say, ve adlarının sayısını al.</verse>
				<verse number="41">Ve benim için (ben RAB'İM) İsrail oğulları arasında bütün ilk doğanların yerine Levilileri, ve İsrail oğullarının hayvanları arasında bütün ilk doğanlar yerine Levililerin hayvanlarını alacaksın.</verse>
				<verse number="42">Ve Musa RABBİN kendisine emrettiği gibi İsrail oğulları arasında bütün ilk doğanları saydı.</verse>
				<verse number="43">Ve adlarının sayısına, bir aylık ve ondan yukarı olanlardan sayılanlara göre bütün ilk doğan erkekler yirmi iki bin iki yüz yetmiş üç kişi idi.</verse>
				<verse number="44">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="45">Levilileri İsrail oğullarında bütün ilk doğanların yerine, ve Levililerin hayvanlarını onların hayvanları yerine al, ve Levililer benim olacaklar; ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="46">Ve İsrail oğullarının ilk doğanlarından Levililer sayısından artan iki yüz yetmiş üç kişinin fidyesi için,</verse>
				<verse number="47">adam başına beşer şekel alacaksın; makdis şekeline göre alacaksın (şekel yirmi geradır);</verse>
				<verse number="48">ve onlarda fazla gelenlerin fidye parasını Haruna ve oğullarına vereceksin.</verse>
				<verse number="49">Ve Musa Levililerle fidyesi verilmiş olanlardan artanların fidye parasını aldı;</verse>
				<verse number="50">İsrail oğullarının ilk doğanlarından parayı makdis şekeline göre bin üç yüz altmış beş şekel olmak üzre aldı;</verse>
				<verse number="51">ve Musa RABBİN sözüne göre, RABBİN Musaya emrettiği gibi fidye parasını Harunla oğullarına verdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE RAB Musaya ve Haruna söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Levi oğulları arasından aşiretlerine göre, atalar evlerine göre Kohat oğullarının,</verse>
				<verse number="3">otuz yaşında ve ondan yukarı elli yaşına kadar toplanma çadırında iş yapmak üzre bütün hizmete girenlerin topunu al.</verse>
				<verse number="4">Kohat oğullarının toplanma çadırında hizmeti budur, en mukaddes şeylerdir;</verse>
				<verse number="5">ordu göç ettiği zaman Harunla oğulları içeri girecekler, ve bölme perdesini indirecekler, ve şehadet sandığını onunla örtecekler,</verse>
				<verse number="6">ve onun üzerine yunusbalığı derisinden bir örtü koyacaklar, ve onun üstüne bütün lâcivert bir bez yayacaklar, ve onun kollarını geçirecekler.</verse>
				<verse number="7">Ve huzur ekmeği sofrası üzerine lâcivert bir bez yayacaklar, ve onun üzerine sahanları ve kaşıkları, ve dökülecek takdimeye mahsus tasları ve kâseleri koyacaklar; ve daimî ekmek onun üzerinde olacak;</verse>
				<verse number="8">ve onların üzerine kırmızı bir bez yayacaklar, ve onu yunusbalığı derisinden bir örtü ile örtecekler, ve onun kollarını geçirecekler.</verse>
				<verse number="9">Ve lâcivert bir bez alacaklar, ve ışık şamdanını, ve kandillerini, ve makaslarını, ve tablalarını, ve onun hizmetinde kullanılan bütün yağ kaplarını örtecekler;</verse>
				<verse number="10">ve onu, ve bütün takımlarını yunusbalığı derisinden bir örtü içine koyacaklar, ve onu sedye üzerine koyacaklar.</verse>
				<verse number="11">Ve altın mezbah üzerine lâcivert bir bez yayacaklar, ve onu yunusbalığı derisinden bir örtü ile örtecekler, ve onun kollarını geçirecekler;</verse>
				<verse number="12">ve makdiste hizmet için kullanılan bütün hizmet takımlarını alacaklar, ve onları lâcivert bir bezin içine koyacaklar, ve onları yunusbalığı derisinden bir örtü ile örtecekler, ve sedye üzerine koyacaklar.</verse>
				<verse number="13">Ve mezbahtan külü kaldıracaklar, ve mezbahın üzerine erguvanî bir bez yayacaklar;</verse>
				<verse number="14">ve onun üzerinde hizmet için kullanılan bütün takımlarını, ateş tepsilerini, et kancalarını, ve kürekleri, ve leğenleri, mezbahın bütün takımlarını onun üzerine koyacaklar; ve onun üstüne yunusbalığı derisinden bir örtü yayacaklar, ve onun kollarını geçirecekler.</verse>
				<verse number="15">Ve ordu göç edeceği vakit, Harunla oğulları makdisi, ve makdisin bütün takımlarını örtmeği bitirdikten sonra Kohat oğulları onu taşımak için gelecekler; fakat ölmesinler diye mukaddes şeylere dokunmıyacaklar. Toplanma çadırında Kohat oğullarının yükleri bunlardır.</verse>
				<verse number="16">Ve kâhin Harun oğlu Eleazarın işi, ışık yağı, ve hoş kokulu buhur, ve daimî ekmek takdimesi, ve mesh yağı, bütün meskenin, ve içinde olan her şeyin, makdis ve onun takımlarının işi olacaktır.</verse>
				<verse number="17">Ve RAB Musaya ve Haruna söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="18">Kohatîler aşiretlerinin sıptını Levililer arasından atmayın;</verse>
				<verse number="19">fakat mukaddes şeylere yaklaştıkları zaman ölmesinler, ve yaşasınlar diye onlara şöyle yapın: Harunla oğulları içeri girecekler, ve onlardan her birini kendi hizmetine ve yüküne tayin edecekler;</verse>
				<verse number="20">fakat ölmesinler diye mukaddes şeyleri bir dakika bile görmek üzre içeri girmiyecekler.</verse>
				<verse number="21">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="22">Ataları evlerine göre, aşiretlerine göre Gerşon oğullarının da topunu al;</verse>
				<verse number="23">onları, otuz yaşında ve ondan yukarı elli yaşına kadar hizmete bakmak için, toplanma çadırında iş yapmak için girenlerin hepsini sayacaksın.</verse>
				<verse number="24">Hizmet etmekte ve yük taşımakta Gerşonîler aşiretlerinin hizmeti şudur:</verse>
				<verse number="25">meskenin perdelerini, ve toplanma çadırı ile onun örtüsünü, ve onun üstündeki yunusbalığı derisinden örtüyü, ve toplanma çadırının kapı perdesini,</verse>
				<verse number="26">ve meskenle mezbah etrafında olan avlunun askılarını, ve avlu kapısının kapı perdesini, ve onların iplerini, ve onların hizmetinde kullanılan bütün âletleri taşıyacaklar; onlarla yapılan her işi onlar yapacaklar.</verse>
				<verse number="27">Gerşonî oğullarının bütün hizmetinde ve bütün yükünde onların bütün hizmeti Harunun ve oğullarının sözü ile olacak; ve bütün yüklerinin korumasına onları tayin edeceksiniz.</verse>
				<verse number="28">Toplanma çadırında Gerşonî oğulları aşiretlerinin hizmeti budur; onların vazifesi kâhin Harunun oğlu İtamarın eli altında olacaktır.</verse>
				<verse number="29">Merarinin oğullarına gelince, onları aşiretlerine göre, ataları evlerine göre sayacaksın;</verse>
				<verse number="30">onları, otuz yaşında ve ondan yukarı elli yaşına kadar, toplanma çadırının işini yapmak için hizmete girenlerin her birini sayacaksın.</verse>
				<verse number="31">Ve toplanma çadırında bütün hizmetlerine göre onların yük vazifesi şudur: bütün takımları ile ve bütün hizmetleri ile meskenin çerçeveleri, ve mertekleri, ve tabanları,</verse>
				<verse number="32">ve çepçevre avlunun direkleri, ve bunların tabanları, ve kazıkları, ve ipleridir; ve onların taşımağa memur oldukları âletleri adları ile sayacaksınız.</verse>
				<verse number="33">Kâhin Harunun oğlu İtamarın eli altında, toplanma çadırındaki bütün hizmetlerine göre Merari oğulları aşiretlerinin hizmeti budur.</verse>
				<verse number="34">Ve Musa ile Harun ve cemaatin reisleri, Kohatî oğullarını aşiretlerine göre, ve ataları evlerine göre,</verse>
				<verse number="35">otuz yaşında ve ondan yukarı elli yaşına kadar toplanma çadırında iş için hizmete girenlerin her birini saydılar;</verse>
				<verse number="36">ve aşiretlerine göre onlardan sayılanlar iki bin yedi yüz elli kişi idi.</verse>
				<verse number="37">Kohatîler aşiretlerinden sayılanlar, toplanma çadırında hizmet edenlerin hepsi bunlardır; Musanın vasıtası ile RABBİN sözüne göre Musa ile Harun onları saydılar.</verse>
				<verse number="38">Ve Gerşon oğullarından sayılanlar, aşiretleri, ve ataları evlerine göre,</verse>
				<verse number="39">otuz yaşında ve ondan yukarı elli yaşına kadar, toplanma çadırında iş için hizmete girenlerin hepsi;</verse>
				<verse number="40">aşiretlerine göre, ataları evlerine göre onlardan sayılanlar iki bin altı yüz otuz kişi idi.</verse>
				<verse number="41">Gerşon oğulları aşiretlerinden sayılanlar, toplanma çadırında hizmet edenlerin hepsi bunlardır; RABBİN emrine göre Musa ile Harun onları saydılar.</verse>
				<verse number="42">Ve Merari oğulları aşiretlerinden, aşiretlerine göre, ataları evlerine göre sayılanlar,</verse>
				<verse number="43">otuz yaşında ve ondan yukarı elli yaşına kadar toplanma çadırında iş için hizmete girenlerin hepsi,</verse>
				<verse number="44">aşiretlerine göre onlardan sayılanlar üç bin iki yüz kişi idiler.</verse>
				<verse number="45">Merari oğulları aşiretlerinden sayılanlar bunlardır; Musa vasıtası ile RABBİN sözüne göre Musa ile Harun onları saydılar.</verse>
				<verse number="46">Musa ile Harunun ve İsrail reislerinin saydıkları, Levililerden, aşiretlerine göre, ataları evlerine göre sayılanların hepsi,</verse>
				<verse number="47">otuz yaşında ve ondan yukarı elli yaşına kadar hizmet işini, ve toplanma çadırında yükler taşımak işini yapmak için girenlerin hepsi,</verse>
				<verse number="48">onlardan sayılanlar sekiz bin beş yüz seksen kişi idiler.</verse>
				<verse number="49">RABBİN emrine göre her biri kendi hizmetine göre, ve yüküne göre Musanın eli ile sayıldılar; RABBİN Musaya emrettiği gibi onun tarafından böylece sayıldılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına emret, her cüzamlıyı, ve her akıntısı olanı, ve ölüden dolayı murdar olan her adamı ordugâhtan çıkarsınlar;</verse>
				<verse number="3">erkek olsun kadın olsun çıkaracaksınız, onların ortasında oturmakta olduğum kendi ordugâhlarını murdar etmesinler diye onları ordugâhın dışarısına çıkaracaksınız.</verse>
				<verse number="4">Ve İsrail oğulları böyle yaptılar, ve onları ordugâhın dışarısına çıkardılar; RAB Musaya nasıl söyledi ise İsrail oğulları öyle yaptılar.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="6">İsrail oğullarına söyle: Bir erkek yahut bir kadın RABBE karşı tecavüz ederek, insan suçlarının hepsinden birini işlerse, ve o can suçlu olursa;</verse>
				<verse number="7">o zaman işlediği suçu itiraf edecek; ve suçunun karşılığını tamamen ödiyecek, ve üzerine beşte birini katacak, ve suçlu olduğu adama verecek.</verse>
				<verse number="8">Ve eğer suçun karşılığını ödemek için o adamın yakın akrabası yoksa, kendisi için kefaret edecek olan kefaret koçundan ayrıca, RABBE ödenen suç karşılığı da kâhinin olacak.</verse>
				<verse number="9">Ve İsrail oğullarının kâhine takdim ettikleri bütün mukaddes şeylerin her kaldırma takdimesi kâhinin olacaktır.</verse>
				<verse number="10">Ve herkesin takdis ettiği şeyler kâhinin olacaktır; bir adam kâhine bir şey verirse onun olacaktır.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="12">İsrail oğullarına söyle, ve onlara de: Eğer bir adamın karısı sapar, ve ona karşı tecavüz ederse,</verse>
				<verse number="13">ve bir adam ona yaklaşırsa, ve kocasının gözünden gizli ve örtülü kalırsa, ve kadın murdar olursa, ve ona karşı şahit yoksa, ve cürümde tutulmazsa;</verse>
				<verse number="14">ve kocasına kıskançlık gelir, ve karısı murdar olduğu halde karısını kıskanırsa, yahut kocasına kıskançlık gelir, ve karısı murdar olmadığı halde karısını kıskanırsa,</verse>
				<verse number="15">o zaman adam karısını kâhine getirecek, ve kadın için efanın onda biri arpa unu olmak üzre onun takdimesini getirecek; onun üzerine yağ dökmiyecek, ve üzerine buhur koymıyacak; çünkü kıskançlık ekmek takdimesidir, fesat hatırlatan anılma ekmek takdimesidir.</verse>
				<verse number="16">Ve kâhin kadını yaklaştırıp RABBİN önünde durduracak;</verse>
				<verse number="17">ve kâhin toprak kapta mukaddes su alacak; ve kâhin meskenin döşemesinde olan tozdan alıp suya koyacak.</verse>
				<verse number="18">Ve kâhin kadını RABBİN önünde durduracak, ve kadının başını açacak, ve onun avuçlarına anılma ekmek takdimesini koyacak, kıskançlık ekmek takdimesidir; ve lânet getiren acılık suyu kâhinin elinde olacak.</verse>
				<verse number="19">Ve kâhin kadına yemin ettirecek, ve ona diyecek: Eğer seninle adam yatmadı ise, ve eğer kocanın nikâhı altında olarak murdarlığa sapmadınsa, lânet getiren bu acılık suyundan beri ol.</verse>
				<verse number="20">Fakat kocanın nikâhı altında olarak saptın, ve murdar oldunsa, ve kocandan başka bir adam seninle yattı ise —</verse>
				<verse number="21">o zaman kâhin kadına lânet yemini ile yemin ettirecek, ve kâhin kadına diyecek — RAB senin kalçanı düşürüp karnını şişirmekle RAB kavmının ortasında seni lânet ve yemin için ibret kılsın;</verse>
				<verse number="22">ve lânet getiren bu su senin karnını şişirmek ve kalçalarını düşürmek için barsaklarına girecek. Ve kadın: Amin, Amin, diyecektir.</verse>
				<verse number="23">Ve kâhin bu lânetleri yazacak, ve acılık suyu içinde silecek;</verse>
				<verse number="24">ve lânet getiren acılık suyunu kadına içirecek; ve lânet getiren su onun içine girecek ve acı olacak.</verse>
				<verse number="25">Ve kâhin kıskançlık ekmek takdimesini kadının elinden alacak, ve ekmek takdimesini RABBİN önünde sallıyacak ve onu mezbaha getirecek;</verse>
				<verse number="26">ve onun anılması olarak kâhin ekmek takdimesinden avuç dolusu alacak, ve mezbahta yakacak, ve ondan sonra kadına suyu içirecek.</verse>
				<verse number="27">Ve ona suyu içirdikten sonra vaki olacak ki, eğer murdarsa, ve kocasına karşı tecavüz etmişse, o zaman lânet getiren su onun içine girecek, ve acı olacak; ve onun karnı şişecek, ve kalçası düşecek; ve kadın kavmının arasında bir lânet olacaktır.</verse>
				<verse number="28">Ve eğer kadın murdar değilse, ve tahirse, o zaman beri olacak, ve çocukları olacaktır.</verse>
				<verse number="29">Kıskançlık şeriati budur, ne zaman bir kadın sapar, kocasının nikâhı altında olarak murdar olursa,</verse>
				<verse number="30">yahut bir adamın üzerine kıskançlık gelir, ve karısını kıskanırsa; o zaman kadını RABBİN önünde durduracak, ve kâhin ona bütün bu şeriati icra edecektir.</verse>
				<verse number="31">Ve adam fesattan beri olacak, ve o kadın fesadını taşıyacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına söyle, ve onlara de: Bir erkek yahut bir kadın adanan Nezîr adağını adamak için kendini RABBE ayırırsa,</verse>
				<verse number="3">şaraptan, ve içkiden çekinecek; şarap sirkesi, ve içki sirkesi içmiyecek, ve hiç üzüm suyu içmiyecek, ve yaş yahut kuru üzüm yemiyecek.</verse>
				<verse number="4">Bütün ayrılığı günlerinde, çekirdekten kabuğa kadar, asmadan yapılan hiç bir şey yemiyecektir.</verse>
				<verse number="5">Ayrılığı adağının bütün günlerinde başı üzerinden ustura geçmiyecek; kendini RABBE ayırdığı günler doluncıya kadar mukaddes olacak; başının saçını uzamağa bırakacak.</verse>
				<verse number="6">Kendini RABBE ayırdığı bütün günlerde ölüye yaklaşmıyacak.</verse>
				<verse number="7">Babası, ve anası, ve kardeşi, ve kızkardeşi öldüğü zaman onlar için kendini murdar etmiyecektir; çünkü Allaha ayrılık alâmeti başının üzerindedir.</verse>
				<verse number="8">Ayrılığının bütün günlerinde RABBE mukaddestir.</verse>
				<verse number="9">Ve eğer yanında bir adam birden bire hemen ölür, ve ayrılığının başını murdar ederse; o zaman tathiri gününde başını tıraş edecek, yedinci günde onu tıraş edecektir.</verse>
				<verse number="10">Ve sekizinci günde, toplanma çadırının kapısına, kâhine iki kumru, yahut iki güvercin yavrusu getirecek;</verse>
				<verse number="11">ve kâhin birini suç takdimesi, ve obirini yakılan takdime olarak arzedecek, ve ölüden dolayı suç işlediğinden onun için kefaret edecek, ve o günde başını takdis edecektir.</verse>
				<verse number="12">Ve ayrılık günlerini RABBE ayıracak, ve günah takdimesi olarak bir yıllık erkek bir kuzu getirecek; fakat evelki günler boşa gidecektir, çünkü ayrılığı murdar olmuştur.</verse>
				<verse number="13">Ve Nezîrin şeriati budur: ayrılığı günleri dolunca toplanma çadırının kapısına getirilecek;</verse>
				<verse number="14">ve yakılan takdime olarak kusursuz bir yıllık bir erkek kuzu, ve suç takdimesi olarak kusursuz bir yıllık bir dişi kuzu, ve selâmet takdimeleri olarak kusursuz bir koç,</verse>
				<verse number="15">ve bir sepet mayasız ekmek, yağla yoğurulmuş ince un pideleri, ve yağ sürülmüş mayasız yufkalar, ve onların ekmek takdimesi, ve onların dökülen takdimeleri olmak üzre RABBE takdimesini arzedecektir.</verse>
				<verse number="16">Ve kâhin RABBİN önünde onları takdim edecek, ve suç takdimesini ve yakılan takdimesini arzedecek;</verse>
				<verse number="17">ve mayasız ekmek sepetile beraber koçu RABBE selâmet takdimeleri kurbanı olarak arzedecek; kâhin onun ekmek takdimesile dökülen takdimesini de arzedecek.</verse>
				<verse number="18">Ve Nezîr toplanma çadırının kapısında ayrılığının başını tıraş edecek, ve ayrılığının başının saçını alacak, ve selâmet takdimeleri kurbanının altında olan ateşin üzerine koyacak.</verse>
				<verse number="19">Ve kâhin koçtan haşlanmış omuzu, ve sepetten mayasız bir pide, ve mayasız bir yufka alacak, ve ayrılığının başını tıraş ettikten sonra, Nezîrin avuçları üzerine koyacak;</verse>
				<verse number="20">ve kâhin sallama takdimesi olarak onları RABBİN önünde sallıyacak; bu, sallama döşü ve kaldırma budu ile beraber kâhin için mukaddestir; ve ondan sonra Nezîr şarap içebilir.</verse>
				<verse number="21">Adak adıyan Nezîrin, ve elinin yettiği diğer şeylerden başka, ayrılığı için RABBE takdimesinin şeriati budur; adadığı adağına göre, ayrılığının şeriatine göre böyle yapmalıdır.</verse>
				<verse number="22">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="23">Haruna ve oğullarına söyliyip de: İsrail oğullarını böyle mubarek kılacaksınız; onlara diyeceksiniz:</verse>
				<verse number="24">RAB seni mubarek kılsın, ve seni korusun;</verse>
				<verse number="25">RAB sana yüzünü parlatsın, ve sana lûtfetsin;</verse>
				<verse number="26">RAB sana yüzünü kaldırsın, ve sana selâmet versin.</verse>
				<verse number="27">Böylece benim ismimi İsrail oğulları üzerine koyacaklar, ve ben onları mubarek kılacağım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, Musa meskeni kurmağı bitirdiği, ve onu ve bütün takımlarını, mezbahı ve bütün takımlarını mesh ve takdis ettiği günde, onları mesh ve onları takdis etmiş olduğu zaman,</verse>
				<verse number="2">İsrail beyleri, ataları evlerinin başları, takdimeler getirdiler. Onlar sıptların reisleri, sayılanlara nazır olanlardı;</verse>
				<verse number="3">her iki bey için bir araba, ve her biri için bir öküz olmak üzre, altı kapalı araba ve on iki öküz olarak takdimelerini RABBİN önüne getirdiler; ve onları meskenin önünde takdim ettiler.</verse>
				<verse number="4">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="5">Onlardan al, toplanma çadırının hizmetini yapmakta kullanılsın; ve onları Levililere, her adama hizmetine göre vereceksin.</verse>
				<verse number="6">Ve Musa arabaları ve öküzleri aldı, ve onları Levililere verdi.</verse>
				<verse number="7">Gerşon oğullarına, hizmetlerine göre, iki araba ve dört öküz verdi;</verse>
				<verse number="8">ve Merari oğullarına, kâhin Harunun oğlu İtamarın eli altında yaptıkları hizmetlere göre, dört araba ve sekiz öküz verdi.</verse>
				<verse number="9">Fakat Kohat oğullarına vermedi, çünkü makdisin hizmeti onların üzerinde idi; onu omuzlarında taşırlardı.</verse>
				<verse number="10">Ve mezbahın mesholunduğu günde onun tahsisi için beyler takdimeler arzettiler, ve reisler takdimelerini mezbahın önüne getirdiler.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB Musaya dedi: Mezbahın tahsisi için, takdimelerini, her bey kendi gününde olmak üzre arzedecekler.</verse>
				<verse number="12">Ve birinci günde takdimesini arzeden Yahuda sıptından Amminadab oğlu Nahşondu;</verse>
				<verse number="13">ve onun takdimesi şu idi: makdis şekeline göre, yüz otuz şekel ağırlığında bir gümüş tepsi, yetmiş şekellik bir gümüş tas; bunların ikisi de ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş ince un dolu idi;</verse>
				<verse number="14">buhurla dolu on şekellik bir altın kaşık;</verse>
				<verse number="15">yakılan takdime olarak genç bir boğa, bir koç, bir yıllık bir erkek kuzu;</verse>
				<verse number="16">suç takdimesi olarak bir ergeç;</verse>
				<verse number="17">ve selâmet takdimeleri kurbanı olarak iki öküz, beş koç, beş ergeç, birer yıllık beş erkek kuzu. Amminadab oğlu Nahşonun takdimesi bu idi.</verse>
				<verse number="18">İkinci günde İssakar beyi Tsuar oğlu Netanel takdim etti;</verse>
				<verse number="19">takdimesi olarak arzettiği şu idi: makdis şekeline göre, yüz otuz şekel ağırlığında bir gümüş tepsi, yetmiş şekellik bir gümüş tas; bunların ikisi de ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş ince un dolu idi;</verse>
				<verse number="20">buhurla dolu on şekellik bir altın kaşık;</verse>
				<verse number="21">yakılan takdime olarak bir genç boğa, bir koç, bir yıllık bir erkek kuzu;</verse>
				<verse number="22">suç takdimesi olarak bir ergeç;</verse>
				<verse number="23">ve selâmet takdimeleri kurbanı olarak iki öküz, beş koç, beş ergeç, birer yıllık beş erkek kuzu. Tsuar oğlu Netanelin takdimesi bu idi.</verse>
				<verse number="24">Üçüncü günde Zebulun oğullarının beyi Helon oğlu Eliab takdim etti;</verse>
				<verse number="25">takdimesi şu idi: makdis şekeline göre yüz otuz şekel ağırlığında bir gümüş tepsi; yetmiş şekellik bir gümüş tas; bunların ikisi de ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş ince un dolu idi;</verse>
				<verse number="26">buhurla dolu on şekellik bir altın kaşık;</verse>
				<verse number="27">yakılan takdime olarak bir genç boğa, bir koç, bir yıllık bir erkek kuzu;</verse>
				<verse number="28">suç takdimesi olarak bir ergeç;</verse>
				<verse number="29">ve selâmet takdimeleri kurbanı olarak iki öküz, beş koç, beş ergeç, birer yıllık beş erkek kuzu. Helon oğlu Eliabın takdimesi bu idi.</verse>
				<verse number="30">Dördüncü günde Ruben oğullarının beyi Şedeur oğlu Elitsur takdim etti;</verse>
				<verse number="31">takdimesi şu idi: makdis şekeline göre, yüz otuz şekel ağırlığında bir gümüş tepsi, yetmiş şekellik bir gümüş tas, bunların ikisi de ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş ince un dolu idi;</verse>
				<verse number="32">buhurla dolu on şekellik bir altın kaşık;</verse>
				<verse number="33">yakılan takdime olarak bir genç boğa, bir koç, bir yıllık bir erkek kuzu;</verse>
				<verse number="34">suç takdimesi olarak bir ergeç;</verse>
				<verse number="35">ve selâmet takdimeleri kurbanı olarak iki öküz, beş koç, beş ergeç, birer yıllık beş erkek kuzu. Şedeur oğlu Elitsurun takdimesi bu idi.</verse>
				<verse number="36">Beşinci günde Şimeon oğullarının beyi Tsurişadday oğlu Şelumiel takdim etti;</verse>
				<verse number="37">takdimesi şu idi: makdis şekeline göre, yüz otuz şekel ağırlığında bir gümüş tepsi, yetmiş şekellik bir gümüş tas; bunların ikisi de ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş ince un dolu idi;</verse>
				<verse number="38">buhurla dolu on şekellik bir altın kaşık;</verse>
				<verse number="39">yakılan takdime olarak bir genç boğa, bir koç, bir yıllık bir erkek kuzu;</verse>
				<verse number="40">suç takdimesi olarak bir ergeç;</verse>
				<verse number="41">ve selâmet takdimeleri kurbanı olarak iki öküz, beş koç, beş ergeç, birer yıllık beş erkek kuzu. Tsurişadday oğlu Şelumielin takdimesi bu idi.</verse>
				<verse number="42">Altıncı günde Gad oğullarının beyi Deuel oğlu Eliasaf takdim etti;</verse>
				<verse number="43">takdimesi şu idi: makdis şekeline göre, yüz otuz şekel ağırlığında bir gümüş tepsi, yetmiş şekellik bir gümüş tas; bunların ikisi de ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş ince un dolu idi;</verse>
				<verse number="44">buhurla dolu on şekellik bir altın kaşık;</verse>
				<verse number="45">yakılan takdime olarak bir genç boğa, bir koç, bir yıllık bir erkek kuzu;</verse>
				<verse number="46">suç takdimesi olarak bir ergeç;</verse>
				<verse number="47">ve selâmet takdimeleri kurbanı olarak iki öküz, beş koç, beş ergeç, birer yıllık beş erkek kuzu. Deuel oğlu Eliasafın takdimesi bu idi.</verse>
				<verse number="48">Yedinci günde Efraim oğullarının beyi Ammihud oğlu Elişama takdim etti;</verse>
				<verse number="49">takdimesi şu idi: makdis şekeline göre, yüz otuz şekel ağırlığında bir gümüş tepsi, yetmiş şekellik bir gümüş tas; bunların ikisi de ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş ince un dolu idi;</verse>
				<verse number="50">buhurla dolu on şekellik bir altın kaşık;</verse>
				<verse number="51">yakılan takdime olarak bir genç boğa, bir koç, bir yıllık bir erkek kuzu;</verse>
				<verse number="52">suç takdimesi olarak bir ergeç;</verse>
				<verse number="53">ve selâmet takdimeleri kurbanı olarak iki öküz, beş koç, beş ergeç, birer yıllık beş erkek kuzu. Ammihud oğlu Elişamanın takdimesi bu idi.</verse>
				<verse number="54">Sekizinci günde Manasse oğullarının beyi Pedatsur oğlu Gamaliel takdim etti;</verse>
				<verse number="55">takdimesi şu idi: makdis şekeline göre, yüz otuz şekel ağırlığında bir gümüş tepsi, yetmiş şekellik bir gümüş tas; bunların ikisi de ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş ince un dolu idi;</verse>
				<verse number="56">buhurla dolu on şekellik bir altın kaşık;</verse>
				<verse number="57">yakılan takdime olarak bir genç boğa, bir koç, bir yıllık bir erkek kuzu;</verse>
				<verse number="58">suç takdimesi olarak bir ergeç;</verse>
				<verse number="59">ve selâmet takdimeleri kurbanı olarak iki öküz, beş koç, beş ergeç, ve birer yıllık beş erkek kuzu. Pedatsur oğlu Gamalielin takdimesi bu idi.</verse>
				<verse number="60">Dokuzuncu günde Benyamin oğullarının beyi Gideonî oğlu Abidan takdim etti;</verse>
				<verse number="61">takdimesi şu idi: makdis şekeline göre, yüz otuz şekel ağırlığında bir gümüş tepsi, yetmiş şekellik bir gümüş tas; bunların ikisi de ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş ince un dolu idi;</verse>
				<verse number="62">buhurla dolu on şekellik bir altın kaşık;</verse>
				<verse number="63">yakılan takdime olarak bir genç boğa, bir koç, bir yıllık bir erkek kuzu;</verse>
				<verse number="64">suç takdimesi olarak bir ergeç;</verse>
				<verse number="65">ve selâmet takdimeleri kurbanı olarak iki öküz, beş koç, beş ergeç, birer yıllık beş erkek kuzu. Gideonî oğlu Abidanın takdimesi bu idi.</verse>
				<verse number="66">Onuncu günde Dan oğullarının beyi Ammişadday oğlu Ahiezer takdim etti;</verse>
				<verse number="67">takdimesi şu idi: makdis şekeline göre, yüz otuz şekel ağırlığında bir gümüş tepsi; yetmiş şekellik bir gümüş tas; bunların ikisi de ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş ince un dolu idi;</verse>
				<verse number="68">buhurla dolu on şekellik bir altın kaşık;</verse>
				<verse number="69">yakılan takdime olarak bir genç boğa, bir koç, bir yıllık bir erkek kuzu;</verse>
				<verse number="70">suç takdimesi olarak bir ergeç;</verse>
				<verse number="71">ve selâmet takdimeleri kurbanı olarak iki öküz, beş koç, beş ergeç, birer yıllık beş erkek kuzu. Ammişadday oğlu Ahiezerin takdimesi bu idi.</verse>
				<verse number="72">On birinci günde Aşer oğullarının beyi Okran oğlu Pagiel takdim etti;</verse>
				<verse number="73">takdimesi şu idi: makdis şekeline göre, yüz otuz şekel ağırlığında bir gümüş tepsi, yetmiş şekellik bir gümüş tas; bunların ikisi de ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş ince un dolu idi;</verse>
				<verse number="74">buhurla dolu on şekellik bir altın kaşık;</verse>
				<verse number="75">yakılan takdime olarak bir genç boğa, bir koç, bir yıllık bir erkek kuzu;</verse>
				<verse number="76">suç takdimesi olarak bir ergeç;</verse>
				<verse number="77">ve selâmet takdimeleri kurbanı olarak iki öküz, beş koç, beş ergeç, birer yıllık beş erkek kuzu. Okran oğlu Pagielin takdimesi bu idi.</verse>
				<verse number="78">On ikinci günde Naftali oğullarının beyi Enan oğlu Ahira takdim etti;</verse>
				<verse number="79">takdimesi şu idi: makdis şekeline göre, yüz otuz şekel ağırlığında bir gümüş tepsi, yetmiş şekellik bir gümüş tas; bunların ikisi de ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş ince un dolu idi;</verse>
				<verse number="80">buhurla dolu on şekellik bir altın kaşık;</verse>
				<verse number="81">yakılan takdime olarak bir genç boğa, bir koç, bir yıllık bir erkek kuzu;</verse>
				<verse number="82">suç takdimesi olarak bir ergeç;</verse>
				<verse number="83">ve selâmet takdimeleri kurbanı olarak iki öküz, beş koç, beş ergeç, birer yıllık beş erkek kuzu. Enan oğlu Ahiranın takdimesi bu idi.</verse>
				<verse number="84">Mezbahın meshedildiği günde İsrail beyleri tarafından onun tahsis hediyeleri şunlardı: on iki gümüş tepsi, on iki gümüş tas; on iki altın kaşık;</verse>
				<verse number="85">her gümüş tepsinin ağırlığı yüz otuz şekel, ve her tasınki yetmiş şekel; kapların bütün gümüşü makdis şekeline göre iki bin dört yüz şekeldi;</verse>
				<verse number="86">buhurla dolu on iki altın kaşık; makdis şekeline göre her kaşığın ağırlığı on şekel, kaşıkların bütün altını yüz yirmi şekeldi;</verse>
				<verse number="87">yakılan takdime olarak bütün hayvanlar on iki genç boğa, on iki koç, birer yıllık on iki erkek kuzu, ve onların ekmek takdimesi, ve suç takdimesi olarak on iki ergeç;</verse>
				<verse number="88">ve selâmet takdimeleri kurbanı olarak bütün hayvanlar, yirmi dört öküz, altmış koç, altmış ergeç, birer yıllık altmış erkek kuzu. Mezbah mesholunduktan sonra onun tahsis hediyeleri bunlardı.</verse>
				<verse number="89">Ve Musa onunla söyleşmek için toplanma çadırına girdiği zaman, şehadet sandığı üzerinde olan kefaretgâhın üzerinden, iki kerubi arasından kendisine söyliyen Sesi işitirdi; ve kendisine söylerdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Haruna söyle ve ona de: Kandilleri yerine koyduğun zaman, yedi kandil şamdanın ön tarafına ışık verecekler.</verse>
				<verse number="3">Ve Harun böyle yaptı; RABBİN Musaya emrettiği gibi onun kandillerini şamdanın önünde ışık verecek surette koydu.</verse>
				<verse number="4">Ve şamdanın işçiliği bu idi; dövmeci işi altındı; ayağına ve çiçeklerine kadar dövmeci işi idi; şamdanı RABBİN Musaya gösterdiği örnek gibi yaptı.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="6">İsrail oğulları arasından Levilileri al, ve onları tathir et.</verse>
				<verse number="7">Ve onları tathir etmek için kendilerine böyle yapacaksın: üzerlerine tathir suyu serp, ve bütün bedenleri üzerinden ustura geçirsinler, ve esvaplarını yıkasınlar, ve kendilerini tathir etsinler.</verse>
				<verse number="8">O zaman genç bir boğa, ve onun ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş ince un alsınlar; ve suç takdimesi olarak başka bir boğa alacaksın.</verse>
				<verse number="9">Ve Levilileri toplanma çadırının önünde takdim edeceksin; ve İsrail oğullarının bütün cemaatini toplıyacaksın;</verse>
				<verse number="10">ve Levilileri RABBİN önünde takdim edeceksin. Ve İsrail oğulları ellerini Levililer üzerine koyacaklar;</verse>
				<verse number="11">ve RABBİN hizmetini yapmak Levililerin işi olsun diye Harun onları RABBİN önünde İsrail oğulları tarafından sallama takdimesi olarak arzedecektir.</verse>
				<verse number="12">Ve Levililer boğaların başları üzerine ellerini koyacaklar; ve Levililer için kefaret etmek üzre birini suç takdimesi olarak, ve obirini yakılan takdime olarak RABBE arzedeceksin.</verse>
				<verse number="13">Ve Levilileri Harunun önüne, ve oğullarının önüne durduracaksın, ve onları RABBE sallama takdimesi olarak arzedeceksin.</verse>
				<verse number="14">Ve Levilileri İsrail oğulları arasından böyle ayıracaksın; ve Levililer benim olacaklar.</verse>
				<verse number="15">Ve ondan sonra Levililer toplanma çadırının hizmetini yapmak üzre içeri girecekler; ve onları tathir edeceksin, ve onları sallama takdimesi olarak arzedeceksin.</verse>
				<verse number="16">Çünkü İsrail oğulları arasından onlar tamamen bana verilmiştir; bütün rahim açanlar yerine, İsrail oğullarından ilk doğanlar yerine onları kendime aldım.</verse>
				<verse number="17">Çünkü İsrail oğulları arasında insan olsun, hayvan olsun, ilk doğanlar benimdir; Mısır diyarında bütün ilk doğanları vurduğum günde, onları kendim için takdis ettim.</verse>
				<verse number="18">Ve İsrail oğulları arasında bütün ilk doğanlar yerine Levilileri aldım.</verse>
				<verse number="19">Ve İsrail oğulları makdise yaklaştıkları zaman İsrail oğulları arasında belâ olmasın diye toplanma çadırında İsrail oğullarının hizmetini yapmak, ve İsrail oğulları için kefaret etmek üzre, İsrail oğulları arasından Levilileri Haruna ve oğullarına hediye olarak verdim.</verse>
				<verse number="20">Musa ile Harun, ve İsrail oğullarının bütün cemaati Levililere böyle yaptılar; İsrail oğulları RABBİN Levililer hakkında Musaya emrettiği her şeye göre onlara böyle yaptılar.</verse>
				<verse number="21">Ve Levililer kendilerini suçtan tathir ettiler, ve esvaplarını yıkadılar; ve Harun RABBİN önünde onları sallama takdimesi olarak arzetti; ve Harun onları tathir etmek üzre onlar için kefaret etti.</verse>
				<verse number="22">Ve ondan sonra Levililer, Harunla oğullarının önünde toplanma çadırında hizmetlerini yapmak için içeri girdiler; Levililer hakkında RABBİN Musaya emrettiği gibi onlara öyle yaptılar.</verse>
				<verse number="23">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="24">Levililere ait olan şey budur: toplanma çadırının işinde hizmet nöbeti beklemek için yirmi beş yaşında ve ondan yukarı olanlar içeri girecekler;</verse>
				<verse number="25">ve elli yaşından sonra hizmet nöbetinden çekilecekler, ve artık hizmet etmiyecekler,</verse>
				<verse number="26">fakat toplanma çadırında vazifelerinin ifasında kardeşlerine yardım edecekler, fakat hizmet etmiyeceklerdir. Vazifelerinde Levililere böyle yapacaksın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE Mısır diyarından çıktıktan sonra ikinci yılda, birinci ayda, RAB Sina çölünde Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğulları muayyen vaktinde fıshı tutsunlar.</verse>
				<verse number="3">Bu ayın on dördüncü gününde, akşam üstü, muayyen vaktinde tutacaksınız; onu bütün kanunlarına ve bütün hükümlerine göre tutacaksınız.</verse>
				<verse number="4">Ve Musa fıshı tutsunlar diye İsrail oğullarına söyledi.</verse>
				<verse number="5">Ve Sina çölünde, birinci ayda, ayın on dördüncü gününde akşam üstü fıshı tuttular; RABBİN Musaya emrettiği her şeye göre İsrail oğulları öyle yaptılar.</verse>
				<verse number="6">Ve insan ölüsünden dolayı murdar olan adamlar vardı, ve o günde fıshı tutamadılar; ve o günde Musanın ve Harunun önüne geldiler;</verse>
				<verse number="7">ve o adamlar ona dediler: İnsan ölüsünden dolayı biz murdarız; İsrail oğulları arasında muayyen vaktinde RABBİN takdimesini arzetmekten niçin menolunuyoruz?</verse>
				<verse number="8">Ve Musa onlara dedi: Durun, sizin için RABBİN ne emredeceğini işiteyim.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="10">İsrail oğullarına söyliyip de: Sizden yahut zürriyetinizden biri ölüden dolayı murdar olursa, yahut uzak yolculukta bulunursa, yine RABBE fıshı tutacaktır.</verse>
				<verse number="11">İkinci ayın on dördüncü gününde akşam üstü onu tutacaklar; mayasız ekmek ve acı otlarla onu yiyecekler;</verse>
				<verse number="12">ondan sabaha kadar bırakmıyacaklar, ve bir kemiğini kırmıyacaklar; fıshın bütün kanununa göre onu tutacaklar.</verse>
				<verse number="13">Fakat tahir olan ve yolculukta bulunmıyan adam fıshı yapmaktan geri kalırsa, o can kavmından atılacaktır; mademki muayyen vaktinde RABBİN takdimesini arzetmemiştir, o adam suçunu yüklenecektir.</verse>
				<verse number="14">Ve eğer bir yabancı yanınızda misafir olup RABBE fıshı tutacaksa, fıshın kanununa ve usulüne göre onu öyle tutacaktır; sizin için, hem misafir için hem de memleketin yerlisi için, bir kanununuz olacaktır.</verse>
				<verse number="15">Ve mesken kurulduğu günden meskeni, şehadet çadırını, bulut örttü; ve akşamlayın bir ateş görünüşü gibi sabaha kadar meskenin üzerinde idi.</verse>
				<verse number="16">Daima böyle idi; bulut ve geceleyin ateş görünüşü onu örterdi.</verse>
				<verse number="17">Ve Çadırın üzerinden bulut kaldırılınca İsrail oğulları göç ederlerdi; ve bulut nerede durursa, İsrail oğulları orada konarlardı.</verse>
				<verse number="18">İsrail oğulları RABBİN emrine göre göç ederler, ve RABBİN emrine göre konarlardı; mesken üzerinde bulutun durduğu bütün günler konarlardı.</verse>
				<verse number="19">Ve bulut mesken üzerinde çok günler eğleşince İsrail oğulları RABBİN bekçiliğini tutarlar, ve göç etmezlerdi.</verse>
				<verse number="20">Ve bazen bulut mesken üzerinde bir kaç gün bulunurdu; o zaman RABBİN emrine göre konarlar; ve RABBİN emrine göre göç ederlerdi.</verse>
				<verse number="21">Ve bazen bulut akşamdan sabaha kadar bulunurdu; ve sabahlayın bulut kaldırılınca göç ederlerdi; yahut bir gün ve bir gece, bulut kaldırılınca göç ederlerdi.</verse>
				<verse number="22">İki gün olsun, yahut bir ay, yahut çok günler olsun, bulut mesken üzerinde durarak eğleştikçe İsrail oğulları konarlar ve göç etmezlerdi; fakat kaldırıldığı zaman göç ederlerdi.</verse>
				<verse number="23">RABBİN emrine göre konarlar, ve RABBİN emrine göre göç ederlerdi; Musa vasıtası ile olan RABBİN emrine göre RABBİN bekçiliğini tutarlardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Kendine iki gümüş boru yap; onları dövmeci işi olarak yapacaksın; ve onları cemaati çağırmak için ve orduların göç etmesi için kullanacaksın.</verse>
				<verse number="3">Ve onlar çalınınca bütün cemaat senin yanına, toplanma çadırının kapısına toplanacaklar.</verse>
				<verse number="4">Ve eğer yalnız biri çalınırsa, o zaman beyler, İsrail binlerinin başları senin yanına toplanacaklar.</verse>
				<verse number="5">Ve yüksek sesle çaldığınız zaman şark tarafta konaklıyan ordular göç edecekler.</verse>
				<verse number="6">Ve ikinci kere yüksek sesle çaldığınız zaman cenup tarafında konaklıyan ordular göç edecekler; göç etmeleri için yüksek sesle çalınacak.</verse>
				<verse number="7">Ve cemaati toplamak zamanında çalacaksınız, fakat yüksek sesle çalmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="8">Ve boruları Harun oğulları, kâhinler, çalacaklar; ve bunlar sizin için nesillerinizce ebedî kanun olacak.</verse>
				<verse number="9">Ve sizi sıkıştıran düşmana karşı diyarınızda cenge çıktığınız zaman, boruları yüksek sesle çalacaksınız; ve Allahınız RABBİN nezdinde anılacaksınız, ve düşmanlarınızdan kurtulacaksınız.</verse>
				<verse number="10">Ve sevinciniz gününde, ve belli bayramlarınızda, ve aylarınızın başlarında, yakılan takdimelerinizin üzerinde, ve selâmet takdimelerinizin kurbanları üzerinde boruları çalacaksınız; ve Allahınızın nezdinde sizin için anılma olacaklar; ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, ikinci yılda, ikinci ayda, ayın yirminci gününde şehadet meskeninin üzerinden bulut kaldırıldı.</verse>
				<verse number="12">Ve İsrail oğulları göçlerine göre Sina çölünden göç ettiler; ve bulut Paran çölünde durdu.</verse>
				<verse number="13">Ve ilk defa olmak üzre, Musa vasıtası ile RABBİN emrine göre göç ettiler.</verse>
				<verse number="14">Ve önce Yahuda oğulları konağının bayrağı, ordularına göre, göç etti; ve onun ordusu üzerinde Amminadab oğlu Nahşon vardı.</verse>
				<verse number="15">Ve İssakar oğulları sıptının ordusu üzerinde Tsuar oğlu Netanel vardı.</verse>
				<verse number="16">Ve Zebulun oğulları sıptının ordusu üzerinde Helon oğlu Eliab vardı.</verse>
				<verse number="17">Ve mesken indirildi; ve meskeni taşıyan Gerşon oğulları ve Merari oğulları göç ettiler.</verse>
				<verse number="18">Ve Ruben konağının bayrağı, ordularına göre, göç etti; ve onun ordusu üzerinde Şedeur oğlu Elitsur vardı.</verse>
				<verse number="19">Ve Şimeon oğulları sıptının ordusu üzerinde Tsurişadday oğlu Şelumiel vardı.</verse>
				<verse number="20">Ve Gad oğulları sıptının ordusu üzerinde Deuel oğlu Eliasaf vardı.</verse>
				<verse number="21">Ve makdisi taşıyan Kohatîler göç ettiler; ve bunlar gelinciye kadar obirleri meskeni kurarlardı.</verse>
				<verse number="22">Ve Efraim oğulları konağının bayrağı, ordularına göre, göç etti; ve onun ordusu üzerinde Ammihud oğlu Elişama vardı.</verse>
				<verse number="23">Ve Manasse oğulları sıptının ordusu üzerinde Pedatsur oğlu Gamaliel vardı.</verse>
				<verse number="24">Ve Benyamin oğulları sıptının ordusu üzerinde Gideonî oğlu Abidan vardı.</verse>
				<verse number="25">Bütün orduların dümdarı olan Dan oğulları konağının bayrağı, ordularına göre, göç etti; ve onun ordusu üzerinde Ammişadday oğlu Ahiezer vardı.</verse>
				<verse number="26">Ve Aşer oğulları sıptının ordusu üzerinde Okran oğlu Pagiel vardı.</verse>
				<verse number="27">Ve Naftali oğulları sıptının ordusu üzerinde Enan oğlu Ahira vardı.</verse>
				<verse number="28">Ordularına göre İsrail oğullarının göç etmeleri böyle idi; ve göç ettiler.</verse>
				<verse number="29">Ve Musanın kaynatası Midyanî Reuel oğlu Hobaba Musa dedi: RABBİN: Size vereceğim, dediği yere göç ediyoruz; bizimle beraber gel, ve biz sana iyilik ederiz; çünkü RAB İsrail hakkında iyilik vadetti.</verse>
				<verse number="30">Ve ona dedi: Gitmem, ancak memleketime ve akrabamın yanına gideceğim.</verse>
				<verse number="31">Ve dedi: Rica ederim, bizi bırakma; çünkü çölde konaklıyacağımız yerleri sen bilirsin, ve bize iki göz yerine geçersin.</verse>
				<verse number="32">Ve vaki olacak ki, eğer bizimle gelirsen, o zaman vaki olacak ki, RAB bize ne iyilik ederse sana yaparız.</verse>
				<verse number="33">Ve RABBİN dağından üç günlük yol göç ettiler; ve onlara istirahat yeri bulmak için RABBİN ahit sandığı üç günlük yol önlerinde göç ediyordu.</verse>
				<verse number="34">Ve ordugâhtan göç ettikleri zaman RABBİN bulutu gündüzün onların üzerinde idi.</verse>
				<verse number="35">Ve vaki olurdu ki, sandık göç ettiği zaman Musa derdi: Kalk, ya RAB, ve düşmanların dağılsınlar; ve senden nefret edenler senin önünden kaçsınlar.</verse>
				<verse number="36">Ve konduğu zaman derdi; Ya RAB, İsrailin on binlerce binlerine dön.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE kavm RABBİN kulağında kötülükten şikâyet edenler gibi oldu; ve RAB işitti, ve öfkesi alevlendi; ve RABBİN ateşi onlar arasında yandı, ve ordugâhın kenarında olanları yedi.</verse>
				<verse number="2">Ve kavm Musaya feryat etti; ve Musa RABBE yalvardı, ve ateş yatıştı.</verse>
				<verse number="3">Ve o yerin adı Tabera konuldu, çünkü onların arasında RABBİN ateşi yandı.</verse>
				<verse number="4">Ve onların arasında olan karışık halkın iştahları çok arttı; ve İsrail oğulları da yine ağlıyıp dediler: Bize kim et yedirecek?</verse>
				<verse number="5">Mısırda parasız yediğimiz balığı, hıyarları, ve karpuzları, ve prasaları, ve soğanları, ve sarmısakları hatırlıyoruz;</verse>
				<verse number="6">fakat şimdi canımız kurudu; hiç bir şey yok, ancak bu manı görüyoruz.</verse>
				<verse number="7">Ve man, kişniş tohumu gibi idi, ve görünüşü ak günnük görünüşü gibi idi.</verse>
				<verse number="8">Kavm dolaşır, ve onu devşirirlerdi, ve değirmende övütürler, yahut havanda döverlerdi, ve tencerede haşlar, ve ondan pideler yaparlardı; ve tadı taze yağ tadı gibi idi.</verse>
				<verse number="9">Ve geceleyin ordugâh üzerine çiğ indiği zaman, üzerine man inerdi.</verse>
				<verse number="10">Ve Musa kavmın, aşiretlerine göre herkesin, çadırının kapısında ağlamakta olduğunu işitti; ve RABBİN öfkesi çok alevlendi; ve Musanın gözünde kötü oldu.</verse>
				<verse number="11">Ve Musa RABBE dedi: Niçin kuluna kötülükle davrandın? ve niçin senin gözünde lûtuf bulmadım ki, bu kavmın bütün yükünü benim üzerime yükliyorsun?</verse>
				<verse number="12">Bütün bu kavma ben mi gebe kaldım? onları ben mi doğurdum ki, bana: Lala emzikli çocuğu taşıdığı gibi atalarına and ettiğim diyara kucağında onları taşı, diyorsun?</verse>
				<verse number="13">Bütün bu kavma vermek için nereden et bulayım? çünkü bana: Bize et ver, ve yiyelim, diyerek bana ağlıyorlar.</verse>
				<verse number="14">Bütün bu kavmı ben yalnız taşıyamam, çünkü bana çok ağırdır.</verse>
				<verse number="15">Ve eğer benimle böyle davranırsan, niyaz ederim, eğer gözünde lûtuf buldumsa, beni hemen öldür; ve sefaletimi görmiyeyim.</verse>
				<verse number="16">Ve RAB Musaya dedi: Kavmın ihtiyarları, onların ileri gelenleri olduğunu bildiğin İsrail ihtiyarlarından yetmiş kişiyi bana topla; onları toplanma çadırına getir, ve orada seninle dursunlar.</verse>
				<verse number="17">Ve ineceğim, ve seninle orada söyleşeceğim; ve senin üzerinde olan Ruhtan alacağım, ve onların üzerine koyacağım; ve yalnız sen taşımıyasın diye, kavmın yükünü seninle beraber taşıyacaklar.</verse>
				<verse number="18">Ve kavma de: Yarın için kendinizi takdis edin, ve et yiyeceksiniz; çünkü: Kim bize et verecek? çünkü Mısırda halimiz iyi idi, diyerek ağlayışınızı RABBE işittirdiniz; RAB de size et verecek ve yiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="19">Bir gün, ve iki gün, ve beş gün, ve on gün, ve yirmi gün değil,</verse>
				<verse number="20">fakat bütün bir ay, burnunuzdan gelinciye kadar, ve size tiksinme verinciye kadar yiyeceksiniz; çünkü aranızda olan RABBİ reddettiniz, ve onun önünde: Niçin Mısırdan çıktık? diyerek ağladınız.</verse>
				<verse number="21">Ve Musa dedi: Aralarında bulunduğum kavm altı yüz bin piyadedir; ve sen: Onlara et vereceğim, ve bütün bir ay yiyecekler, diyorsun.</verse>
				<verse number="22">Onları doyurmak için onlara koyunlar ve sığırlar mı boğazlanacak? yahut onları doyurmak için onlara denizin bütün balıkları mı toplanacak?</verse>
				<verse number="23">Ve RAB Musaya dedi: RABBİN eli kısaldı mı? sana sözüm vaki olacak mı değil mi, şimdi göreceksin.</verse>
				<verse number="24">Ve Musa çıktı, ve RABBİN sözlerini kavma söyledi; ve kavmın ihtiyarlarından yetmiş kişi topladı, ve onları Çadırın etrafında durdurdu.</verse>
				<verse number="25">Ve RAB bulutta indi, ve ona söyledi, ve onun üzerinde olan Ruhtan aldı, ve yetmiş ihtiyarın üzerine koydu; ve vaki oldu ki, onların üzerine Ruh konduğu zaman peygamberlik ettiler, fakat bir daha etmediler.</verse>
				<verse number="26">Ve ordugâhta iki adam kaldı, birinin adı Eldad, ve obirinin adı Medad idi; ve Ruh onların üzerine kondu; ve onlar yazılanlar arasında idiler, fakat Çadıra çıkmamışlardı; ve ordugâhta peygamberlik ettiler.</verse>
				<verse number="27">Ve bir genç koştu, ve Musaya bildirip dedi: Eldad ve Medad ordugâhta peygamberlik ediyorlar.</verse>
				<verse number="28">Ve onun seçtiği adamlardan biri, Musanın hizmetçisi, Nun oğlu Yeşu cevap verdi: Efendim Musa, onları menet.</verse>
				<verse number="29">Ve Musa ona dedi: Sen benim için mi kıskanıyorsun? keşke RABBİN bütün kavmı peygamber olsa idi, RAB onların üzerine Ruhunu koysa idi!</verse>
				<verse number="30">Ve Musa, kendisi ve İsrail ihtiyarları ordugâha çekildiler.</verse>
				<verse number="31">Ve RAB tarafından bir yel çıktı, ve denizden bıldırcınlar getirdi, ve ordugâhın etrafında, bu tarafta bir günlük yol, ve obir tarafta bir günlük yol kadar, yerin yüzünden yukarı iki arşın kadar yüksekliğinde olmak üzre ordugâhın üzerine düşürdü.</verse>
				<verse number="32">Ve bütün o gün, ve bütün o gece, ve bütün ertesi gün kavm kalkıp bıldırcınları topladılar; en az toplıyan on homer topladı; ve kendileri için onları ordugâhın etrafına serdiler.</verse>
				<verse number="33">Ve et daha dişleri arasında iken, çiğnemeden evel, kavma karşı RABBİN öfkesi alevlendi, ve RAB kavmı gayet büyük vuruşla vurdu.</verse>
				<verse number="34">Ve o yerin adı Kibrot-hattaava konuldu, çünkü iştahlanan kavmı orada gömdüler.</verse>
				<verse number="35">Kavm Kibrot-hattaavadan Hatserota göç ettiler; ve Hatserotta kaldılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE Miryam ile Harun, aldığı Habeş kadından dolayı, Musa aleyhinde söylediler; çünkü o Habeş bir kadın almıştı.</verse>
				<verse number="2">Ve dediler: RAB yalnız Musa vasıtası ile mi söyledi? bizim vasıtamızla da söylemedi mi? Ve RAB işitti.</verse>
				<verse number="3">Ve Musa kişi yer yüzündeki bütün adamlardan ziyade alçak gönüllü idi.</verse>
				<verse number="4">Ve RAB ansızın Musaya ve Haruna ve Miryama dedi: Üçünüz de toplanma çadırına çıkın. Üçü de çıktılar.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB bulut direğinde indi, ve Çadırın kapısında durdu, ve Harunla Miryamı çağırdı; ve onların ikisi çıktılar.</verse>
				<verse number="6">Ve dedi: Şimdi sözlerimi dinleyin; eğer aranızda bir peygamber varsa, ben, RAB, rüyette ona kendimi bildireceğim, ruyada onunla söyleşeceğim.</verse>
				<verse number="7">Kulum Musa öyle değildir; bütün evimde sadıktır;</verse>
				<verse number="8">onunla remz ile değil, açıkça, ağız ağıza söyleşeceğim; ve RABBİN suretini görecek; öyle ise kulum Musa aleyhinde söylemekten niçin korkmadınız?</verse>
				<verse number="9">Ve onlara karşı RABBİN öfkesi alevlendi; ve gitti.</verse>
				<verse number="10">Ve bulut Çadırın üzerinden çekildi; ve işte, Miryam kar gibi cüzamlı oldu; ve Harun Miryama baktı, ve işte, cüzamlı idi.</verse>
				<verse number="11">Ve Harun Musaya dedi: Aman efendim, rica ederim, budalalık ettiğimiz ve suç işlediğimiz için üzerimize suç koyma.</verse>
				<verse number="12">Rica ederim, o, etinin yarısı yenilmiş olarak doğan bir ölüye benzemesin.</verse>
				<verse number="13">Ve Musa feryat edip dedi: Niyaz ederim, ey Allah, ona şifa ver.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB Musaya dedi: Şayet babası onun yüzüne tükürmüş olsa idi, yedi gün utanmıyacak mı idi? Ordugâhın dışarısında yedi gün kapatılsın, ve ondan sonra geri getirilecek.</verse>
				<verse number="15">Ve Miryam ordugâhın dışarısında yedi gün kapatıldı; ve Miryam geri getirilinciye kadar kavm göç etmedi.</verse>
				<verse number="16">Ve ondan sonra kavm Hatserottan göç ettiler, ve Paran çölünde kondular.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına vermekte olduğum Kenân diyarını çaşıtlasınlar diye adamlar gönder; her biri sıptları arasında reis olarak, her atalar sıptı için bir adam göndereceksiniz.</verse>
				<verse number="3">Ve Musa, RABBİN emrine göre Paran çölünden onları gönderdi; hepsi İsrail oğullarının reislerindendi.</verse>
				<verse number="4">Ve adları şunlardı: Ruben sıptından Zakkur oğlu Şammua.</verse>
				<verse number="5">Şimeon sıptından Hori oğlu Şafat.</verse>
				<verse number="6">Yahuda sıptından Yefunne oğlu Kaleb.</verse>
				<verse number="7">İssakar sıptından Yusuf oğlu İgal.</verse>
				<verse number="8">Efraim sıptından Nun oğlu Hoşea.</verse>
				<verse number="9">Benyamin sıptından Rafu oğlu Palti.</verse>
				<verse number="10">Zebulun sıptından Sodi oğlu Gaddiel.</verse>
				<verse number="11">Yusuf sıptından, Manasse sıptından, Susi oğlu Gaddi.</verse>
				<verse number="12">Dan sıptından Gemalli oğlu Ammiel.</verse>
				<verse number="13">Aşer sıptından Mikael oğlu Setur.</verse>
				<verse number="14">Naftali sıptından Vofsi oğlu Nahbi.</verse>
				<verse number="15">Gad sıptından Maki oğlu Geuel.</verse>
				<verse number="16">Memleketi çaşıtlamak için Musanın gönderdiği adamların adları bunlardır. Ve Musa Nun oğlu Hoşeaya Yeşu adını koydu.</verse>
				<verse number="17">Ve Musa onları Kenân diyarını çaşıtlamak için gönderdi; ve onlara dedi: Bu yoldan Cenuba çıkın, ve dağlığa çıkın;</verse>
				<verse number="18">ve memleketin nasıl olduğunu, ve üzerinde oturan kavm kuvvetli mi, yoksa zayıf mı, az mı yoksa çok mu;</verse>
				<verse number="19">ve üzerinde oturdukları yer nasıl, iyi mi yoksa kötü mü; ve içinde oturdukları şehirler nasıl, konaklar mı, yoksa hisarlar mı;</verse>
				<verse number="20">ve toprak nasıldır, yağlı mı, yoksa zayıf mı, onda ağaç var mı yoksa yok mu, görün. Ve yürekli olun, ve diyarın meyvasından getirin. Ve mevsim üzüm turfandaları günleri idi.</verse>
				<verse number="21">Ve çıktılar, ve Tsin çölünden Hamata doğru giderken Rehoba kadar memleketi çaşıtladılar.</verse>
				<verse number="22">Ve Cenub tarafına çıktılar; ve Hebrona vardılar; ve orada Anak oğulları Ahiman, Şeşay, ve Talmay vardı. (Ve Hebron Mısırdaki Tsoandan yedi yıl evel bina edilmişti.)</verse>
				<verse number="23">Ve Eşkol vadisine geldiler, ve oradan bir salkım üzümü olan bir asma çubuğu kestiler, ve iki adamla onu sırıkta taşıdılar; ve narlardan ve incirlerden de getirdiler.</verse>
				<verse number="24">İsrail oğullarının oradan kestikleri salkımdan ötürü o yere Eşkol vadisi denildi.</verse>
				<verse number="25">Ve kırk gün bittikten sonra memleketi çaşıtlamaktan döndüler.</verse>
				<verse number="26">Ve gittiler ve Paran çölüne, Kadeşe, Musa ile Harunun, ve bütün İsrail oğulları cemaatinin yanına geldiler; ve onlara ve bütün cemaate haber getirdiler, ve memleketin meyvasını onlara gösterdiler.</verse>
				<verse number="27">Ve ona anlatıp dediler: Bizi gönderdiğin diyara vardık; ve gerçek süt ve bal akıyor; ve onun meyvası budur.</verse>
				<verse number="28">Ancak memlekette oturan kavm kuvvetlidir, ve şehirler istihkâmlı ve çok büyüktür; hem de orada Anak oğullarını gördük.</verse>
				<verse number="29">Cenup diyarında Amalek oturuyor; ve dağlıkta Hittîler, ve Yebusîler ve Amorîler oturuyorlar; ve denizin yanında ve Erden kıyısı boyunca Kenânlılar oturuyorlar.</verse>
				<verse number="30">Ve Kaleb Musanın önünde kavmı susturup dedi: Hemen çıkıp orayı ele geçirelim; çünkü buna her halde kudretimiz vardır.</verse>
				<verse number="31">Fakat kendisile beraber çıkan adamlar dediler: O kavma karşı çıkmağa kudretimiz yoktur; çünkü onlar bizden kuvvetlidirler.</verse>
				<verse number="32">Ve çaşıtlamış oldukları memleket hakkında İsrail oğullarına fena haber getirip dediler: Çaşıtlamak için içinden geçtiğimiz memleket, ahalisini yiyen bir memlekettir; ve içinde gördüğümüz bütün halk uzun boylu adamlardır.</verse>
				<verse number="33">Ve orada Nefilimden olan Anak oğullarını, Nefilimi gördük; ve kendi gözümüzde biz çekirgeler gibi idik, ve onların gözünde de öyle idik.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">VE bütün cemaat seslerini yükseltip bağırdılar; ve kavm o gece ağladı.</verse>
				<verse number="2">Ve bütün İsrail oğulları Musaya karşı ve Haruna karşı söylendiler; ve bütün cemaat onlara dediler: Keşke Mısır diyarında ölse idik! yahut keşke bu çölde ölse idik!</verse>
				<verse number="3">Ve kılıçla düşelim diye RAB niçin bizi bu diyara götürüyor? Kadınlarımız ve çocuklarımız ganimet olacaklar; Mısıra dönmek bizim için daha iyi değil mi?</verse>
				<verse number="4">Ve birbirine dediler: Kendimize birini baş edelim, ve Mısıra dönelim.</verse>
				<verse number="5">O zaman Musa ile Harun bütün İsrail oğulları cemaatinin cümhuru önünde yüzüstü düştüler.</verse>
				<verse number="6">Ve memleketi çaşıtlamış olanlardan Nun oğlu Yeşu, ve Yefunne oğlu Kaleb esvaplarını yırttılar;</verse>
				<verse number="7">ve bütün İsrail oğulları cemaatine söyliyip dediler: Çaşıtlamak için içinden geçtiğimiz memleket çok, çok iyi bir memlekettir.</verse>
				<verse number="8">Eğer RAB bizden razı olursa, o zaman bizi o diyara getirecek ve onu bize verecektir; bir diyar ki süt ve bal akıyor.</verse>
				<verse number="9">Ancak RABBE karşı isyan etmeyin, ve siz memleketin kavmından korkmayın; çünkü onlar bizim ekmeğimizdirler; onları koruyan gölge üzerlerinden sıyrılmıştır; ve RAB bizimledir; onlardan korkmayın.</verse>
				<verse number="10">Fakat bütün cemaat: Onları taşlıyalım, dediler. Ve RABBİN izzeti toplanma çadırında bütün İsrail oğullarına göründü.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB Musaya dedi: Ne vakte kadar bu kavm beni hor görecek? ve aralarında yapmış olduğum bütün alâmetlere rağmen ne vakte kadar bana iman etmiyecekler?</verse>
				<verse number="12">Onları veba ile vuracağım, onları mirastan mahrum edeceğim, ve seni onlardan büyük ve kuvvetli bir millet edeceğim.</verse>
				<verse number="13">Ve Musa RABBE dedi: O zaman Mısırlılar işitecekler; çünkü onların arasından bu kavmı kudretinle çıkardın;</verse>
				<verse number="14">ve bu diyarın ahalisine anlatacaklar. İşittiler ki sen, RAB, bu kavmın arasındasın; çünkü sen, RAB, yüz yüze görünüyorsun; ve senin bulutun onların üzerinde duruyor, ve sen önlerinden gündüzün bulut direğinde, ve geceleyin ateş direğinde yürüyorsun.</verse>
				<verse number="15">Ve eğer bu kavmı bir adam gibi öldürürsen, o zaman senin şöhretini işitmiş olan milletler söyliyip diyecekler:</verse>
				<verse number="16">RAB kendilerine and ettiği diyara bu kavmı götüremediği için onları çölde öldürdü.</verse>
				<verse number="17">Ve şimdi niyaz ederim, RABBİN kudreti büyük olsun, nasıl ki sen söyliyip dedin:</verse>
				<verse number="18">RAB çok sabırlıdır, ve merhameti çoktur, fesadı ve günahı bağışlar, ve suçluyu asla tebriye etmez, babaların fesadını, üçüncü ve dördüncü nesle kadar, çocuklarda arar.</verse>
				<verse number="19">Niyaz ederim, Mısırdan buraya kadar bu kavmı nasıl bağışladınsa, bu kavmın fesadını merhametinin büyüklüğüne göre bağışla.</verse>
				<verse number="20">Ve RAB dedi: Senin sözüne göre bağışladım;</verse>
				<verse number="21">ve gerçek, varlığım hakkı için, bütün dünya RABBİN izzetile dolacaktır;</verse>
				<verse number="22">mademki izzetimi, ve Mısırda ve çölde yaptığım alâmetleri gören bütün bu adamlar, böyle iken beni on kere denediler, ve benim sözümü dinlemediler;</verse>
				<verse number="23">gerçek, atalarına and etmiş olduğum diyarı görmiyecekler, ve beni hor görenlerden hiç biri onu görmiyecektir;</verse>
				<verse number="24">ancak kulum Kalebi girmiş olduğu diyara onu götüreceğim; ve zürriyeti onu miras alacaktır, çünkü kendisinde başka bir ruh vardı, ve tamamen ardımca yürümüştür.</verse>
				<verse number="25">Amalekîler, ve Kenânlılar vadide oturuyorlar; yarın dönün, ve Kızıl Deniz yolundan çöle gidin.</verse>
				<verse number="26">Ve RAB Musaya ve Haruna söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="27">Bana karşı söylenen bu kötü cemaate ne vakte kadar dayanacağım? İsrail oğullarının bana karşı olan söylenmelerini işittim.</verse>
				<verse number="28">Onlara de: RAB diyor: Varlığım hakkı için, bana söylediğiniz gibi, gerçek size öyle edeceğim;</verse>
				<verse number="29">leşleriniz bu çölde düşecek; ve sizden bütün sayılanlar, bütün sayınıza göre bana karşı söylenen yirmi yaşında ve ondan yukarı olanlar,</verse>
				<verse number="30">gerçekten size, orada sizi oturtmağa yemin ettiğim diyara, Yefunne oğlu Kalebden, ve Nun oğlu Yeşudan başkası girmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="31">Fakat ganimet olacaklar dediğiniz çocuklarınızı oraya götüreceğim, ve sizin reddettiğiniz diyarı onlar tanıyacaklar.</verse>
				<verse number="32">Fakat size gelince, sizin leşleriniz bu çölde düşecek.</verse>
				<verse number="33">Ve çocuklarınız kırk yıl çölde çoban olacaklar, ve leşleriniz çölde telef oluncıya kadar sizin sadakatsizliğinizi taşıyacaklar.</verse>
				<verse number="34">Memleketi çaşıtladığınız günlerin sayısına göre, kırk gün, her gün için bir yıl, kırk yıl fesatlarınızı taşıyacaksınız, ve yüz çevirdiğimi bileceksiniz.</verse>
				<verse number="35">Ben, RAB, söyledim, bana karşı toplanan bütün bu kötü cemaate gerçekten bunu yapacağım; bu çölde telef olacaklar, ve orada ölecekler.</verse>
				<verse number="36">Ve Musanın memleketi çaşıtlamak üzre gönderdiği, ve geri gelip memleket hakkında fena haber getirerek bütün cemaati ona karşı söylendiren adamlar,</verse>
				<verse number="37">memleket hakkında fena haber getiren bu adamlar, RABBİN önünde veba ile öldüler.</verse>
				<verse number="38">Fakat memleketi çaşıtlamak için giden o adamlardan Nun oğlu Yeşu, ve Yefunne oğlu Kaleb sağ kaldılar.</verse>
				<verse number="39">Ve Musa bu sözleri bütün İsrail oğullarına söyledi; ve kavm büyük yas tuttular.</verse>
				<verse number="40">Ve sabahlayın erken kalktılar, ve dağın tepesine çıkıp dediler: İşte biz, ve RABBİN dediği yere çıkacağız; çünkü suç işledik.</verse>
				<verse number="41">Ve Musa dedi: Bu iyi gitmez, niçin şimdi RABBİN emrini tecavüz ediyorsunuz?</verse>
				<verse number="42">Çıkmayın, çünkü RAB aranızda değildir; düşmanlarınızın önünde vurulmıyasınız.</verse>
				<verse number="43">Çünkü Amalekîler ve Kenânlılar orada önünüzdedir, ve kılıçla düşeceksiniz; mademki RABBİN ardınca gitmekten döndünüz, RAB sizinle beraber olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="44">Fakat dağın tepesine çıkmak için kendilerine güvendiler; fakat RABBİN ahit sandığı ve Musa ordugâhın ortasından ayrılmadılar.</verse>
				<verse number="45">O zaman o dağda oturan Amalekîler ve Kenânlılar indiler, ve Hormaya kadar onları vurup kırdılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına söyle ve onlara de: Size vermekte olduğum oturacağınız diyara girdiğiniz zaman,</verse>
				<verse number="3">adak ifa etmek için yakılan takdime olsun, kurban olsun, RABBE ateşle yapılan takdime, yahut gönüllü takdime, yahut belli bayramlarınızda RABBE hoş koku yapmak için, sığırlardan yahut koyunlardan arzedeceğiniz zaman;</verse>
				<verse number="4">takdimesini arzeden RABBE ekmek takdimesi olarak, bir hinin dörtte biri yağla yoğurulmuş efanın onda biri ince un arzedecektir;</verse>
				<verse number="5">ve yakılan takdime, yahut kurban için, her bir kuzu için, dökülen takdime olarak bir hinin dörtte biri şarap hazırlıyacaksın.</verse>
				<verse number="6">Yahut koç için ekmek takdimesi, bir hinin üçte biri yağla yoğurulmuş efanın onda ikisi ince un hazırlıyacaksın;</verse>
				<verse number="7">ve RABBE hoş koku olarak dökülen takdime için bir hinin üçte biri şarap takdim edeceksin.</verse>
				<verse number="8">Ve yakılan takdime, yahut adak ifa etmek için kurban olarak, yahut RABBE selâmet takdimeleri olarak genç bir boğa hazırladığın zaman,</verse>
				<verse number="9">boğa ile ekmek takdimesi, yarım hin yağla yoğurulmuş efanın onda üçü ince un takdim edilecektir;</verse>
				<verse number="10">ve dökülen takdime olarak, ateşle yapılan takdime, RABBE hoş koku olarak yarım hin şarap takdim edeceksin.</verse>
				<verse number="11">Her boğa yahut her koç için, yahut erkek kuzuların ve oğlakların her birisi için böyle yapılacaktır.</verse>
				<verse number="12">Hazırlıyacağınız sayıya göre, onların sayısına göre her birisi için böyle yapacaksınız.</verse>
				<verse number="13">Her yerli RABBE hoş koku olarak ateşle yapılan takdime arzettiği zaman, bu şeyleri böyle yapacaktır.</verse>
				<verse number="14">Aranızda misafir olan bir garip, yahut nesillerinizce aranızda bulunan her hangi bir adam RABBE hoş koku olarak ateşle yapılan takdime arzederse, siz nasıl yapıyorsanız, o da öyle yapacaktır.</verse>
				<verse number="15">Cümhur için, size ve aranızda misafir olan garip için bir kanun, nesillerinizce ebedî bir kanun olacaktır; RABBİN önünde siz nasılsanız, garip te öyle olacaktır.</verse>
				<verse number="16">Sizin için ve sizinle misafir olan garip için şeriat bir ve usul bir olacaktır.</verse>
				<verse number="17">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="18">İsrail oğullarına söyle ve onlara de: Sizi götürmekte olduğum diyara girdiğiniz zaman,</verse>
				<verse number="19">vaki olacak ki, o diyarın ekmeğinden yiyince RABBE bir kaldırma takdimesi arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="20">Hamurunuzun ilkinden kaldırma takdimesi olarak bir pide arzedeceksiniz; onu harman kaldırma takdimesi gibi kaldıracaksınız.</verse>
				<verse number="21">Nesillerinizce hamurunuzun ilkinden RABBE kaldırma takdimesi arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="22">Ve ne zaman yanılırsanız, ve RABBİN Musaya söylediği, Musa vasıtası ile RABBİN size emrettiği bütün şeyleri,</verse>
				<verse number="23">RABBİN emrettiği günden başlıyarak ondan sonra nesillerinizce bütün bu emirleri tutmazsanız,</verse>
				<verse number="24">o zaman vaki olacak ki, eğer yanlışlıkla, cemaat bilmediği halde yapılırsa, bütün cemaat, yakılan takdime, RABBE hoş koku olarak bir genç boğa, usule göre onun ekmek takdimesile dökülen takdimesini, ve suç takdimesi olarak bir ergeç arzedecektir.</verse>
				<verse number="25">Ve kâhin İsrail oğullarının bütün cemaati için kefaret edecektir, ve onlara bağışlanacaktır; çünkü bir yanlıştı, ve yanlışları için takdimelerini, RABBE ateşle yapılan takdimeyi, ve RABBİN önünde onların suç takdimesini getirmişlerdir;</verse>
				<verse number="26">ve İsrail oğullarının bütün cemaatine, ve aralarında misafir olan garibe bağışlanacak; çünkü yanlışlık bütün cemaate aittir.</verse>
				<verse number="27">Ve eğer bir can yanlışlıkla suç ederse, o zaman suç kurbanı olarak bir yıllık bir keçi takdim edecektir.</verse>
				<verse number="28">Ve RABBİN önünde yanlışlıkla suç ettiği zaman, onun için kefaret etmek üzre kâhin yanlışlık eden can için kefaret edecek; ve ona bağışlanacaktır.</verse>
				<verse number="29">İsrail oğulları arasında yerli olsun, ve aralarında misafir olan garip olsun, yanlışlıkla bir şey yapan için şeriatiniz bir olacaktır.</verse>
				<verse number="30">Fakat yerliden olsun, garipten olsun kasten yapan can RABBE küfretmiştir; ve o can kavmının arasından atılacaktır.</verse>
				<verse number="31">RABBİN sözünü hor gördüğü ve onun emrini bozduğu için o can mutlaka atılacaktır; fesadı kendi üzerinde olacaktır.</verse>
				<verse number="32">Ve İsrail oğulları çölde iken Sebt gününde odun toplıyan bir adam buldular.</verse>
				<verse number="33">Ve onu odun toplamakta bulanlar, kendisini Musa ile Harunun ve bütün cemaatin yanına getirdiler.</verse>
				<verse number="34">Ve onu hapsettiler, çünkü ona ne yapılacağı bildirilmemişti.</verse>
				<verse number="35">Ve RAB Musaya dedi: O adam mutlaka öldürülecektir; bütün cemaat ordugâhın dışarısında onu taşla taşlıyacaktır.</verse>
				<verse number="36">Ve bütün cemaat onu ordugâhın dışarısına çıkardılar, ve RABBİN Musaya emrettiği gibi onu taşla taşladılar, ve öldü.</verse>
				<verse number="37">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="38">İsrail oğullarına söyle ve onlara de: Nesillerince esvaplarının eteklerine saçak yapsınlar, ve her eteğin saçağı üzerine lâcivert kordon koysunlar;</verse>
				<verse number="39">ve onu göresiniz, ve RABBİN bütün emirlerini hatırlıyasınız, ve onları tutasınız, ve ardınca zina etmiş olduğunuz yüreğinizin ve gözlerinizin ardınca gitmiyesiniz diye sizin için saçak olacak;</verse>
				<verse number="40">ta ki, bütün emirlerimi hatırlıyıp tutasınız, ve Allahınıza mukaddes olasınız.</verse>
				<verse number="41">Ben size Allah olmak üzre Mısır diyarından sizi çıkaran Allahınız RAB'İM; ben Allahınız RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">VE Levi oğlu, Kohat oğlu, Yitshar oğlu Korah, Ruben oğullarından Eliab oğulları Datan ve Abiram, ve Pelet oğlu On ile beraber adamlar aldı;</verse>
				<verse number="2">ve İsrail oğullarından adamlar, cemaatin iki yüz elli beyleri, cümhura çağırılanlar, şöhretli adamlarla birlikte Musanın önünde kalktılar;</verse>
				<verse number="3">ve Musa ile Haruna karşı bir araya toplandılar, ve onlara dediler: Artık yetti, çünkü bütün cemaat, onlardan her biri mukaddestir, ve RAB onların arasındadır; ve niçin RABBİN cümhuru üzerine kendinizi yükseltiyorsunuz?</verse>
				<verse number="4">Ve Musa işitip yüz üstü düştü;</verse>
				<verse number="5">ve Koraha ve onun bütün arkadaşlarına söyliyip dedi: Sabahlayın RAB kendisinin olanı ve mukaddes olanı gösterecektir, ve onu kendisine yakın kılacaktır; seçeceği adamı da kendisine yakın kılacaktır.</verse>
				<verse number="6">Şunu yapın, ey Korah ve bütün arkadaşları, kendinize buhurdanlar alın;</verse>
				<verse number="7">ve yarın onlara ateş koyun, ve üzerlerine buhur koyun; ve vaki olacak ki RABBİN seçeceği adam, mukaddes olacak odur; ey Levi oğulları, artık yetti.</verse>
				<verse number="8">Ve Musa Koraha dedi: Ey Levi oğulları, şimdi dinleyin;</verse>
				<verse number="9">İsrail cemaatinden sizi kendisine yakın kılmak, RABBİN meskeninin hizmetini yapmak, ve cemaate hizmet etmek için onların önünde durmak üzre İsrailin Allahı sizi ayırdı,</verse>
				<verse number="10">ve seni, ve seninle beraber bütün kardeşlerini, Levi oğullarını kendisine yakın kıldı; bu size küçük bir şey mi görünüyor? kâhinliği de mi arıyorsunuz?</verse>
				<verse number="11">Bunun için sen ve bütün cemaatin RABBE karşı toplanmışsınız; ve Harun nedir ki, ona karşı söyleniyorsunuz?</verse>
				<verse number="12">Ve Musa Eliab oğulları Datanı ve Abiramı çağırmak için adam gönderdi; ve dediler: Çıkmayız;</verse>
				<verse number="13">bizi çölde öldürmek için süt ve bal akan diyardan bizi çıkardın, bu küçük bir şey midir de, kendini üzerimize reis etmek istiyorsun?</verse>
				<verse number="14">Bundan başka, bizi süt ve bal akan bir diyara getirmedin, ve miras olarak bize tarlalar ve bağlar vermedin; bu adamları kör etmek mi istiyorsun? çıkmayız.</verse>
				<verse number="15">Ve Musa çok öfkelenip RABBE dedi: Onların takdimelerine dönüp bakma; onlardan bir eşek bile almadım, ve onlardan hiç birine kötülük etmedim.</verse>
				<verse number="16">Ve Musa Koraha dedi: Sen ve bütün arkadaşların, sen ve onlar ve Harun, yarın RABBİN önünde bulunun;</verse>
				<verse number="17">ve sizden her biri kendi buhurdanını alıp üzerlerine buhur koyun, ve sizden her biri kendi buhurdanını alarak RABBİN önüne iki yüz elli buhurdan getirin; sen ve Harun ikiniz de buhurdanınızı getirin.</verse>
				<verse number="18">Ve her biri kendi buhurdanını aldı, ve onlara ateş koydular, ve onun üzerine buhur koydular, ve Musa ve Harunla beraber toplanma çadırının kapısında durdular.</verse>
				<verse number="19">Ve Korah onlara karşı bütün cemaati toplanma çadırının kapısına topladı; ve RABBİN izzeti bütün cemaate göründü.</verse>
				<verse number="20">Ve RAB Musaya ve Haruna söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="21">Bu cemaatten ayrılın da onları bir anda bitireyim.</verse>
				<verse number="22">Ve yüzleri üzerine düşüp dediler: Ey Allah, bütün beşerin ruhlarının Allahı, bir adam suç edince bütün cemaate karşı mı öfkelenirsin?</verse>
				<verse number="23">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="24">Cemaate söyliyip de: Korah, Datan ve Abiramın meskeni etrafından çekilin.</verse>
				<verse number="25">Ve Musa kalktı, ve Datana ve Abirama gitti; ve İsrailin ihtiyarları onun ardınca gittiler.</verse>
				<verse number="26">Ve cemaate söyliyip dedi: Rica ederim onların bütün suçları ile yok olmıyasınız diye bu kötü adamların çadırları yanından ayrılın, ve onlara ait olan hiç bir şeye dokunmayın.</verse>
				<verse number="27">Ve Korah, Datan, ve Abiramın meskeninin her tarafından çekildiler; ve Datanla Abiram çıktılar, ve karıları ile oğulları, ve küçük çocukları çadırlarının kapısında durdular.</verse>
				<verse number="28">Ve Musa dedi: Bütün bu işleri yapmak üzre RABBİN beni gönderdiğini bununla bileceksiniz; çünkü onları kendiliğimden yapmadım.</verse>
				<verse number="29">Eğer bu adamlar herkesin öldüğü gibi ölürlerse, yahut herkesin yoklanmasına göre yoklanırlarsa, o halde RAB beni göndermemiştir.</verse>
				<verse number="30">Fakat RAB yeni bir şey yaparsa, ve yer ağzını açar, onları ve onlara ait olan her şeyi yutarsa, ve ölüler diyarına diri diri inerlerse, o zaman bu adamların RABBİ tahkir ettiklerini anlıyacaksınız.</verse>
				<verse number="31">Ve vaki oldu ki, bütün bu şeyleri söylemeği bitirince, onların altındaki yer yarıldı;</verse>
				<verse number="32">ve yer ağzını açtı, ve onları, ve evlerinin halkını, ve Korahın bütün adamlarını ve bütün mallarını yuttu.</verse>
				<verse number="33">Onlar, ve kendilerine ait olanların hepsi ölüler diyarına diri diri indiler; ve yer üzerlerine kapandı, ve cümhurun arasından yok oldular.</verse>
				<verse number="34">Ve onların etrafında olan bütün İsrail seslerinden kaçtılar, çünkü: Yer bizi yutmasın, dediler.</verse>
				<verse number="35">Ve RABBİN yanından ateş çıktı, ve buhur takdim eden iki yüz elli kişiyi yiyip bitirdi.</verse>
				<verse number="36">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="37">Kâhin Harunun oğlu Eleazara söyle, buhurdanları yangının içinden kaldırsın, ve sen ateşi öteye dağıt,</verse>
				<verse number="38">çünkü onlar, hayatları pahasına suç eden bu adamların buhurdanları mukaddestirler; ve onları mezbah için örtü olarak dövülmüş levhalar yapsınlar; çünkü onları RABBİN önünde takdim ettiler; bundan dolayı mukaddestirler; ve İsrail oğullarına alâmet olacaklardır.</verse>
				<verse number="39">Ve yakılan adamların takdim etmiş oldukları tunç buhurdanları kâhin Eleazar RABBİN Musa vasıtası ile kendisine söylediği gibi aldı;</verse>
				<verse number="40">ve Harunun zürriyetinden olmıyan bir garip RABBİN önünde buhur yakmak için yaklaşmasın ve Korah ve cemaati gibi olmasın diye, İsrail oğullarına anılma olmak üzre, mezbah için örtü olarak buhurdanları dövdüler.</verse>
				<verse number="41">Fakat ertesi gün İsrail oğullarının bütün cemaati Musaya karşı ve Haruna karşı söylenip dediler: RABBİN kavmını siz öldürdünüz.</verse>
				<verse number="42">Ve vaki oldu ki, cemaat Musaya karşı ve Haruna karşı toplandığı zaman toplanma çadırına yüneldiler; ve işte, bulut onu örttü, ve RABBİN izzeti göründü.</verse>
				<verse number="43">Ve Musa ile Harun toplanma çadırının önüne geldiler.</verse>
				<verse number="44">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="45">Bu cemaatin arasından çıkın da onları bir anda bitireyim.</verse>
				<verse number="46">Ve yüzleri üzerine düştüler. Ve Musa Haruna dedi: Kendi buhurdanını al, ve mezbah üzerinden ona ateş koy, ve onun üzerine buhur koy, ve çabuk onu cemaate götür, ve onlar için kefaret et; çünkü RABBİN önünden gazap çıktı; veba başlamıştır.</verse>
				<verse number="47">Ve Musanın söylediği gibi Harun aldı, ve cemaatin ortasına koştu; ve işte, kavmda veba başlamıştı; ve buhuru koyup kavm için kefaret etti.</verse>
				<verse number="48">Ve ölülerle diriler arasında durdu; veba da kesildi.</verse>
				<verse number="49">Ve Korah meselesinde ölenlerden başka vebadan ölenler on dört bin yedi yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="50">Ve Harun Musanın yanına, toplanma çadırının kapısına döndü; veba da kesildi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına söyle, ve onlardan değnekler al, her ata evi için bir tane olmak üzre, ataları evlerine göre bütün beylerinden on iki değnek al; herkesin adını kendi değneği üzerine yaz.</verse>
				<verse number="3">Ve Harunun adını Levi değneği üzerine yazacaksın; çünkü atalar evinin her reisi için bir değnek olacak.</verse>
				<verse number="4">Ve onları toplanma çadırında sizinle buluştuğum şehadetin önüne koyacaksın.</verse>
				<verse number="5">Ve vaki olacak ki, seçeceğim adamın değneği tomurcuklar sürecek; ve İsrail oğullarının size karşı olan söylenmelerinden kendimi kurtaracağım.</verse>
				<verse number="6">Ve Musa İsrail oğullarına söyledi; ve onların bütün beyleri kendisine değnekler verdiler, ataları evlerine göre her bey için bir tane olmak üzre on iki değnek verdiler; Harunun değneği de onların değnekleri arasında idi.</verse>
				<verse number="7">Ve Musa değnekleri şehadet çadırında RABBİN önüne koydu.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki oldu ki, ertesi gün Musa şehadet çadırına girdi; ve işte, Levi evi için olan Harunun değneği tomurcuk sürmüştü, koncalandı, ve çiçek açtı, ve olgun bademler yetiştirdi.</verse>
				<verse number="9">Ve Musa değneklerin hepsini RABBİN önünden bütün İsrail oğullarına çıkardı; ve baktılar, ve herkes kendi değneğini aldı.</verse>
				<verse number="10">Ve RAB Musaya dedi: İsyan oğullarına karşı alâmet olarak saklanmak üzre Harunun değneğini yine şehadetin önüne koy; ve ölmesinler diye onların söylenmelerini benim üzerimden kaldır.</verse>
				<verse number="11">Musa böyle yaptı; RAB kendisine nasıl emretti ise öyle yaptı.</verse>
				<verse number="12">Ve İsrail oğulları Musaya söyliyip dediler: İşte, bittik, helâk olduk; hepimiz helâk olduk.</verse>
				<verse number="13">Her yaklaşan, RABBİN meskenine yaklaşan ölüyor; hepimiz bitecek miyiz?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">VE RAB Haruna söyledi: Sen ve seninle beraber oğulların, ve atalarının evi makdise ait günahı taşıyacaksınız; ve sen ve seninle beraber oğulların kâhinliğinize ait günahı taşıyacaksınız.</verse>
				<verse number="2">Ve sana bağlansınlar, ve sana hizmet etsinler diye kardeşlerini, Levi sıptını, atanın sıptını da seninle beraber yaklaştır; ancak sen ve seninle beraber oğulların şehadet çadırının önünde olacaksınız.</verse>
				<verse number="3">Ve senin bekçiliğini ve Çadırın bütün bekçiliğini tutacaklar; ancak hem onlar, hem de siz ölmiyesiniz diye makdisin takımlarına ve mezbaha yaklaşmıyacaklar.</verse>
				<verse number="4">Ve sana bağlanacaklar, ve Çadırın her hizmeti için toplanma çadırının bekçiliğini tutacaklar; ve yabancı size yaklaşmıyacak.</verse>
				<verse number="5">Ve artık İsrail oğulları üzerine gazap olmasın diye makdisin bekçiliğini ve mezbahın bekçiliğini siz tutacaksınız.</verse>
				<verse number="6">Ve işte ben, İsrail oğulları arasından, kardeşlerinizi, Levilileri aldım; toplanma çadırının hizmetini yapmak için RABBE verilmiş olan onlar size hediyedir.</verse>
				<verse number="7">Ve sen ve seninle beraber oğulların mezbahın her şeyi için, ve perdenin iç tarafı için kâhinliğinizi tutacaksınız; size kâhinlik hizmetinizi hediye olarak veriyorum; ve yaklaşan yabancı öldürülecektir.</verse>
				<verse number="8">Ve RAB Haruna söyledi: Ve işte, ben, kaldırma takdimelerimin, İsrail oğullarının bütün mukaddes şeylerinin, bekçiliğini sana verdim; onları meshten dolayı sana ve ebedî pay olarak oğullarına verdim.</verse>
				<verse number="9">Ateşten alıkonan çok mukaddes şeylerden şunlar senin olacak: bana getirecekleri onların her takdimesi, onların her ekmek takdimesi, ve onların her suç takdimesi, ve onların her günah takdimesi, senin için ve oğulların için çok mukaddes olacaklar.</verse>
				<verse number="10">Onları çok mukaddes şeyler olarak yiyeceksin; her erkek ondan yiyecek; sana mukaddes olacaktır.</verse>
				<verse number="11">Şu da senindir: onların hediyesinin kaldırma takdimesini, İsrail oğullarının bütün sallama takdimelerini, onları sana, ve seninle beraber oğullarına ve kızlarına ebedî pay olarak verdim; senin evinde tahir olan herkes onu yiyecektir.</verse>
				<verse number="12">RABBE verdikleri turfandaları, yağın en iyisinin hepsini, ve yeni şarabın ve buğdayın en iyisinin hepsini sana verdim.</verse>
				<verse number="13">Memleketlerinde olanın hepsinden RABBE getirdikleri ilk olgun meyvalar senin olacak; senin evinde tahir olan herkes onu yiyecektir.</verse>
				<verse number="14">İsrailde vakfedilen her şey senin olacaktır.</verse>
				<verse number="15">İnsan olsun hayvan olsun, RABBE takdim ettikleri her beden sahibinden ilk doğan senin olacak; ancak insanın ilk doğanı için mutlaka fidye verdireceksin, ve murdar hayvanların ilk doğanı için fidye verdireceksin.</verse>
				<verse number="16">Ve fidyesi verilecek olanlardan, bir aylıktan itibaren, senin biçtiğin kıymete göre, makdis şekeline göre, (o yirmi geradır) beş şekel gümüş olarak fidye verdireceksin.</verse>
				<verse number="17">Ancak ineğin ilk doğanı, yahut koyunun ilk doğanı, yahut keçinin ilk doğanı için fidye verdirmiyeceksin; onlar mukaddestirler; onların kanını mezbah üzerine serpeceksin, ve onların yağını ateşle yapılan takdime, RABBE hoş koku olarak yakacaksın.</verse>
				<verse number="18">Ve onların eti senin olacak, sallama döşü gibi ve sağ but gibi senin olacak.</verse>
				<verse number="19">İsrail oğullarının RABBE takdim ettikleri mukaddes şeylerin bütün kaldırma takdimelerini sana ve seninle beraber oğullarına ve kızlarına ebedî pay olarak verdim; sana ve seninle beraber zürriyetine RABBİN önünde ebedî tuz ahdidir.</verse>
				<verse number="20">Ve RAB Haruna dedi: Onların diyarında senin mirasın olmıyacak, ve onlar arasında sana pay olmıyacak; İsrail oğulları arasında senin payın ve mirasın ben im.</verse>
				<verse number="21">Ve işte, İsrailde bütün ondalığı miras olarak Levi oğullarına, yaptıkları hizmetlerinin, toplanma çadırı hizmetinin bedeli olmak üzre verdim.</verse>
				<verse number="22">Ve artık İsrail oğulları suç yüklenmesinler, ve ölmesinler diye, toplanma çadırına yaklaşmıyacaklar.</verse>
				<verse number="23">Fakat toplanma çadırının hizmetini Levililer yapacaklar, ve onların günahını taşıyacaklar; nesillerinizce ebedî kanun olacak; ve İsrail oğulları arasında onların mirası olmıyacak.</verse>
				<verse number="24">Çünkü İsrail oğullarının kaldırma takdimesi olarak RABBE arzettikleri ondalığı, miras olarak Levililere verdim; onun için onlara dedim: İsrail oğulları arasında onlara miras olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="25">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="26">Levililere de söyliyip onlara diyeceksin: İsrail oğullarından mirasınız olarak size verdiğim ondalığı aldığınız zaman, ondan RABBE kaldırma takdimesini, ondalığın ondalığını arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="27">Ve sizin kaldırma takdimeniz harmandan buğday gibi ve mâsaranın doluluğu gibi size sayılacak.</verse>
				<verse number="28">Böylece İsrail oğullarından alacağınız ondalıklarınızın hepsinden RABBE kaldırma takdimesini siz de arzedeceksiniz; ve ondan kâhin Haruna RABBİN kaldırma takdimesini vereceksiniz.</verse>
				<verse number="29">Aldığınız bütün hediyelerden RABBİN her kaldırma takdimesini, en iyisinin hepsinden, ondan takdis olunmuş kısmından arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="30">Bunun için onlara diyeceksin: Ondan en iyisini arzettiğiniz zaman, Levililere harman mahsulü gibi, ve mâsara mahsulü gibi sayılacak.</verse>
				<verse number="31">Ve siz ve eviniz halkı her yerde onu yiyeceksiniz; çünkü o ücretiniz, toplanma çadırında olan hizmetinizin bedelidir.</verse>
				<verse number="32">Ve ondan en iyisini arzedince, ondan dolayı suç taşımıyacaksınız; ve İsrail oğullarının mukaddes şeylerini bozmıyacaksınız, ve ölmiyeceksiniz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">VE RAB Musa ile Haruna söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına söyle ki, sana sağlam, kendisinde kusur olmıyan, üzerine hiç boyunduruk binmemiş bir kızıl inek getirsinler diye RABBİN İsrail oğullarına emrettiği şeriatin kanunu budur.</verse>
				<verse number="3">Ve onu kâhin Eleazara vereceksiniz, ve onu ordugâhın dışarısına çıkaracak, ve onun önünde boğazlanacak;</verse>
				<verse number="4">ve kâhin Eleazar parmağı ile onun kanından alacak, ve toplanma çadırının önüne doğru yedi kere onun kanından serpecek.</verse>
				<verse number="5">Ve onun gözleri önünde inek yakılacak; onun derisi ve eti ve kanı gübresile beraber yakılacak;</verse>
				<verse number="6">ve kâhin erz ağacı, ve zufa otu ve kırmızı alacak, ve ineğin yakıldığı ateşin ortasına atacak.</verse>
				<verse number="7">Ve kâhin esvabını yıkıyacak, ve bedenini suda yıkıyacak, ve sonra ordugâha girecek; ve kâhin akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="8">Ve onu yakan adam esvabını suda yıkıyacak, ve bedenini suda yıkıyacak, ve akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="9">Ve tahir bir adam ineğin külünü toplıyacak, ve ordugâhın dışarısında tahir bir yere koyacak; ve İsrail oğulları cemaatine murdarlık suyu için saklanılacaktır; suç takdimesidir.</verse>
				<verse number="10">Ve ineğin külünü toplıyan adam esvabını yıkıyacak, ve akşama kadar murdar olacaktır; ve İsrail oğulları için, ve aralarında misafir olan garip için ebedî kanun olacaktır.</verse>
				<verse number="11">Her hangi bir insan ölüsüne dokunan yedi gün murdar olacaktır;</verse>
				<verse number="12">üçüncü günde ve yedinci günde kendisini onunla tathir edecek; ve tahir olacak; fakat üçüncü günde ve yedinci günde kendisini tathir etmezse, tahir olmıyacak.</verse>
				<verse number="13">Bir ölüye, her hangi bir insan cesedine dokunan ve kendisini tathir etmiyen adam RABBİN meskenini murdar eder; ve o can İsrailden atılacaktır; murdarlık suyu onun üzerine serpilmediği için murdar olacaktır; onun murdarlığı daha kendisindedir.</verse>
				<verse number="14">Şeriat şudur: çadırda bir adam öldüğü zaman, çadıra giren her adam, ve çadırda olan herkes yedi gün murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="15">Ve üzerinde örtüsü bağlı olmıyan her açık kap murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="16">Ve kırda kılıçla öldürülmüş olana, yahut bir ölüye, yahut insan kemiğine, yahut kabre kim dokunursa yedi gün murdar olacak.</verse>
				<verse number="17">Ve murdar adam için, yanmış suç takdimesi külünden alacaklar; ve onun üzerine bir kaba akar su konulacak;</verse>
				<verse number="18">ve tahir bir adam zufa otunu alıp suya batıracak, ve çadır üzerine, ve bütün kaplar üzerine, ve orada olan adamlar üzerine, ve kemiğe, yahut öldürülmüş adama, yahut ölüye, yahut kabre dokunanın üzerine serpecek;</verse>
				<verse number="19">ve tahir adam murdar adam üzerine üçüncü günde ve yedinci günde serpecek; ve yedinci günde onu tathir edecek; ve esvabını yıkıyacak, ve suda yıkanacak, ve akşamlayın tahir olacaktır.</verse>
				<verse number="20">Fakat murdar olup kendisini tathir etmiyen adam cümhurun arasından atılacaktır, çünkü RABBİN makdisini murdar etmiştir; onun üzerine murdarlık suyu serpilmemiştir; murdardır.</verse>
				<verse number="21">Ve bu onlara ebedî kanun olacaktır; ve murdarlık suyu serpen adam esvabını yıkıyacak; ve murdarlık suyuna dokunan adam akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
				<verse number="22">Ve murdar adamın dokunduğu her şey murdar olacaktır; ve ona dokunan adam akşama kadar murdar olacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE İsrail oğulları, bütün cemaat, birinci ayda Tsin çölüne geldiler; ve kavm Kadeşte oturdu; ve Miryam orada öldü, ve orada gömüldü.</verse>
				<verse number="2">Ve cemaat için su yoktu; ve Musaya karşı ve Haruna karşı toplandılar.</verse>
				<verse number="3">Ve kavm Musa ile çekiştiler, ve söyliyip dediler: Keşke kardeşlerimiz RABBİN önünde öldükleri zaman biz de ölse idik!</verse>
				<verse number="4">Ve biz ve hayvanlarımız burada ölelim diye RABBİN cemaatini bu çöle niçin getirdiniz?</verse>
				<verse number="5">Ve bu kötü yere getirmek üzre niçin bizi Mısırdan çıkardınız? ekin, ve incir, ve bağ, ve nar yeri değil; içecek su da yok.</verse>
				<verse number="6">Ve Musa ile Harun cemaatin önünden toplanma çadırının kapısına gittiler, ve yüzüstü düştüler; ve RABBİN izzeti onlara göründü.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="8">Değneği al, ve sen ve kardeşin Harun cemaati toplayın, ve onların gözü önünde kayaya, suyunu versin diye söyleyin, ve kayadan onlara su çıkaracaksın; ve cemaate ve hayvanlarına içireceksin.</verse>
				<verse number="9">Ve Musa kendisine emrettiği gibi değneği RABBİN önünden aldı.</verse>
				<verse number="10">Ve Musa ile Harun cemaati kayanın önüne topladılar, ve onlara dedi: Ey âsiler, şimdi dinleyin; bu kayadan size su çıkaralım mı?</verse>
				<verse number="11">Ve Musa elini kaldırdı, ve kayaya değneğile iki kere vurdu; ve bol su çıktı, ve cemaat, ve onların hayvanları içtiler.</verse>
				<verse number="12">Ve RAB Musaya ve Haruna dedi: İsrail oğullarının gözü önünde beni takdis etmek için bana iman etmediğinizden bu cümhuru kendilerine verdiğim diyara götürmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="13">Bunlar Meriba sularıdır; çünkü İsrail oğulları RAB ile çekiştiler, ve kendisi onlarda takdis olundu.</verse>
				<verse number="14">Ve Musa Kadeşten Edom kıralına ulaklar gönderdi: Kardeşin İsrail böyle diyor: Çektiğimiz zahmetin hepsini biliyorsun;</verse>
				<verse number="15">atalarımız Mısıra indiler, ve bir çok zaman Mısırda oturduk; ve Mısırlılar bize ve atalarımıza kötü davrandılar;</verse>
				<verse number="16">ve RABBE feryat ettik, ve sesimizi işitti, ve bir melek gönderdi, ve bizi Mısırdan çıkardı; ve işte, biz Kadeşte, senin sınırının başında bir şehirdeyiz.</verse>
				<verse number="17">Rica ederim senin memleketinden geçelim; tarladan ve bağdan geçmiyeceğiz, ve kuyu sularından içmiyeceğiz; kıralın caddesinden yürüyeceğiz; senin sınırından geçinciye kadar sağa ve sola sapmıyacağız.</verse>
				<verse number="18">Ve Edom ona dedi: Memleketimden geçmiyeceksin, yoksa karşına kılıçla çıkarım.</verse>
				<verse number="19">Ve İsrail oğulları ona dediler: Caddeyi tutup çıkacağız; ve eğer ben ve sürülerim sularından içersek, değerini veririm; başka bir şey değil, ancak yürüyüp geçeyim.</verse>
				<verse number="20">Ve dedi: Geçmiyeceksin. Ve Edom bir çok halkla ve büyük kuvvetle onun karşısına çıktı.</verse>
				<verse number="21">Ve Edom kendi sınırından İsrailin geçmesini istemedi; ve İsrail onun yanından saptı.</verse>
				<verse number="22">Ve Kadeşten göç ettiler; ve İsrail oğulları, bütün cemaat, Hor dağına geldiler.</verse>
				<verse number="23">Ve RAB, Edom diyarı sınırı yanında, Hor dağında Musa ile Haruna söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="24">Harun kavmına katılacak; çünkü Meriba sularında sözüme karşı isyan ettiğiniz için İsrail oğullarına verdiğim diyara girmiyecektir.</verse>
				<verse number="25">Harunu ve oğlu Eleazarı al, ve onları Hor dağına götür;</verse>
				<verse number="26">ve Harunun esvabını çıkar, ve onları oğlu Eleazara giydir; ve Harun kavmına katılacak, ve orada ölecektir.</verse>
				<verse number="27">Ve Musa RABBİN emrettiği gibi yaptı; ve bütün kavmın gözü önünde Hor dağına çıktılar.</verse>
				<verse number="28">Ve Musa Harunun esvabını çıkardı, ve onları oğlu Eleazara giydirdi: ve Harun orada, dağın tepesinde öldü; ve Musa ile Eleazar dağdan indiler.</verse>
				<verse number="29">Ve Harunun ölmüş olduğunu bütün cemaat görünce, bütün İsrail evi otuz gün Haruna ağladılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">VE Cenubda oturan Kenânlı, Arad kıralı, İsrailin Atarim yolundan geldiğini işitti; ve İsraille cenketti, ve onlardan esir aldı.</verse>
				<verse number="2">Ve İsrail RABBE adak adayıp dedi: Eğer gerçek bu kavmı benim elime verirsen, o zaman onların şehirlerini bütün bütün yok edeceğim.</verse>
				<verse number="3">Ve RAB İsrailin sesini işitti, ve Kenânlıları ele verdi; ve onları ve şehirlerini bütün bütün yok ettiler; ve o yerin adı Horma konuldu.</verse>
				<verse number="4">Ve Hor dağından, Edom diyarını dolaşmak için Kızıl Deniz yolundan göç ettiler; ve yolda kavmın canı çok sıkıldı.</verse>
				<verse number="5">Ve kavm Allaha ve Musaya karşı söyledi: Çölde ölelim diye niçin bizi Mısırdan çıkardınız? çünkü ekmek yok, ve su yok; ve canımız bu bayağı ekmekten iğreniyor.</verse>
				<verse number="6">Ve RAB kavm arasına yakıcı yılanlar gönderdi, ve kavmı ısırdılar; ve İsrailden bir çok halk öldü.</verse>
				<verse number="7">Ve kavm Musaya gelip dediler: Suç ettik, çünkü RABBE ve sana karşı söyledik; üzerimizden yılanları kaldırsın diye RABBE yalvar. Ve Musa kavm için yalvardı.</verse>
				<verse number="8">Ve RAB Musaya dedi: Kendine yakıcı bir yılan yap, ve onu bir sırık üzerine koy; ve vaki olacak ki, her ısırılan ona bakınca yaşıyacaktır.</verse>
				<verse number="9">Ve Musa tunçtan bir yılan yaptı, ve onu sırık üzerine koydu; ve vaki oldu ki, yılanın ısırdığı bir adam tunç yılana bakarsa yaşardı.</verse>
				<verse number="10">Ve İsrail oğulları göç edip Obotta kondular.</verse>
				<verse number="11">Ve Obottan göç ettiler, ve çölde Moabın önünde, gündoğusuna doğru olan İye-abarimde kondular.</verse>
				<verse number="12">Ve oradan göç ettiler ve Zered vadisinde kondular.</verse>
				<verse number="13">Oradan göç ettiler, ve çölde olan, Amorîler sınırından çıkan Arnon deresinin öte tarafında kondular; çünkü Arnon, Moable Amorîler arasında Moab sınırıdır.</verse>
				<verse number="14">Bunun için RABBİN Cenkleri kitabında deniliyor: Sufada Vaheb, Ve Arnon dereleri,</verse>
				<verse number="15">Ve Ar meskenine doğru meyleden, Moab sınırına dayanan, Derelerin yamacı...</verse>
				<verse number="16">Ve oradan Beere göç ettiler; RABBİN Musaya: Kavmı topla, onlara su vereceğim, dediği kuyu budur.</verse>
				<verse number="17">O zaman İsrail bu şiiri terennüm etti: Ey kuyu, fışkır; siz ona terennüm edin;</verse>
				<verse number="18">Kuyu, onu reisler kazdılar, Onu kavmın ileri gelenleri, Asa ile, ve değneklerile kazdılar. Ve çölden Mattanaya;</verse>
				<verse number="19">ve Mattanadan Nahaliele; ve Nahalielden Bamota;</verse>
				<verse number="20">ve Bamottan Moab kırında olan dereye, çöle bakan Pisga tepesine göç ettiler.</verse>
				<verse number="21">Ve İsrail Amorîlerin kıralı Sihona ulaklar gönderip dedi:</verse>
				<verse number="22">Senin memleketinden geçeyim; tarlaya yahut bağa sapmıyacağız; kuyu sularından içmiyeceğiz; senin sınırından geçinciye kadar kıralın caddesinden yürüyeceğiz.</verse>
				<verse number="23">Ve Sihon İsraili kendi sınırından geçirmedi; ve Sihon bütün kavmını topladı, ve İsraile karşı çöle çıkıp Yahatsa geldi; ve İsraille cenketti.</verse>
				<verse number="24">Ve İsrail onu kılıçtan geçirdi, ve Arnondan Yabboka kadar, Ammon oğullarına kadar, onun memleketini aldı; çünkü Ammon oğullarının sınırı kuvvetli idi.</verse>
				<verse number="25">Ve İsrail bu şehirlerin hepsini aldı; ve İsrail Amorîlerin şehirlerinin hepsinde, Heşbonda ve onun bütün köylerinde oturdu.</verse>
				<verse number="26">Çünkü Heşbon Amorîler kıralı Sihonun şehri idi; o Moabın evelki kıralı ile cenketmiş ve Arnona kadar bütün memleketini elinden almıştı.</verse>
				<verse number="27">Bunun için mesel söyliyenler diyorlar: Heşbona gelin; Sihonun şehri yapılsın ve pekiştirilsin;</verse>
				<verse number="28">Çünkü Heşbondan ateş, Sihonun şehrinden alev çıktı; Moabın Ar şehrini, Arnonun yüksek yerlerinin efendilerini yiyip bitirdi.</verse>
				<verse number="29">Vay sana, ey Moab! Ey Kemoşun kavmı, sen helâk oldun; Amorîler kıralı Sihona, Oğullarını kaçak, Ve kızlarını esirliğe verdi.</verse>
				<verse number="30">Onlara ok attık; Heşbon, Dibona kadar helâk oldu, Ve Medebaya varan Nofaya kadar harap ettik.</verse>
				<verse number="31">Ve İsrail Amorîler memleketinde oturdu.</verse>
				<verse number="32">Ve Musa Yazeri çaşıtlamak için adamlar gönderdi; ve onun köylerini aldılar, ve orada olan Amorîleri kovdular.</verse>
				<verse number="33">Ve dönüp Başan yolundan çıktılar; ve Başan kıralı Og, kendisi ve bütün kavmı, Edreide cenk için onlara karşı çıktılar.</verse>
				<verse number="34">Ve RAB Musaya dedi: Ondan korkma; çünkü onu, ve bütün kavmını, ve memleketini senin eline verdim; ve ona, Heşbonda oturan Amorîler kıralı Sihona yaptığın gibi yapacaksın.</verse>
				<verse number="35">Ve onu, ve oğullarını ve bütün kavmını, kendisinde bir kimse kalmayıncıya kadar vurdular; ve onun memleketini aldılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">VE İsrail oğulları göç ettiler, ve Moab ovalarında, Erdenin ötesinde Eriha karşısında kondular.</verse>
				<verse number="2">Ve İsrailin Amorîlere yapmış olduğu bütün şeyleri Tsippor oğlu Balak gördü.</verse>
				<verse number="3">Ve kavmın yüzünden Moab çok korktu, çünkü çoktular; ve Moab İsrail oğulları yüzünden sıkıldı.</verse>
				<verse number="4">Ve Moab Midyan ihtiyarlarına dedi: Öküz kırın otunu yaladığı gibi bu cümhur da şimdi bütün etrafımızı yalıyacak. Ve o vakitler Tsippor oğlu Balak Moab kıralı idi.</verse>
				<verse number="5">Ve Beor oğlu Balamı çağırmak için Irmak kenarında, kavmının oğullarının memleketi olan Petora ulaklar gönderip ona dedi: İşte, Mısırdan bir kavm çıktı; işte, yerin yüzünü kaplıyor, ve benim karşımda oturuyor.</verse>
				<verse number="6">Ve rica ederim, şimdi gel, benim için bu kavma lânet et; çünkü o benden kuvvetlidir; belki muktedir olurum da onu vururuz, ve onu memleketten kovarım; çünkü bilirim ki, senin mubarek kıldığın kimse mubarek olur, ve lânet ettiğin kimse lânetli olur.</verse>
				<verse number="7">Ve Moab ihtiyarları ile Midyan ihtiyarları ellerinde falcılık ücretleri olarak gittiler; ve Balama geldiler, ve ona Balakın sözlerini söylediler.</verse>
				<verse number="8">Ve onlara dedi: Bu geceyi burada geçirin, ve RABBİN bana söyliyeceğine göre size cevap vereceğim; ve Moab reisleri Balamın yanında kaldılar.</verse>
				<verse number="9">Ve Allah Balama geldi, ve dedi: Evinde olan bu adamlar kimdir?</verse>
				<verse number="10">Balam Allaha dedi: Moab kıralı Tsippor oğlu Balak bana gönderip dedi:</verse>
				<verse number="11">İşte, Mısırdan çıkan kavm memleketin yüzünü kaplıyor; şimdi gel, benim için ona lânet et, belki onunla cenketmeğe muktedir olurum, ve onu kovarım.</verse>
				<verse number="12">Ve Allah Balama dedi: Onlarla gitmiyeceksin; o kavma lânet etmiyeceksin; çünkü mubarektir.</verse>
				<verse number="13">Ve Balam sabahlayın kalktı, ve Balakın reislerine dedi: Memleketinize gidin; çünkü RAB sizinle beraber gitmek için bana izin vermek istemiyor.</verse>
				<verse number="14">Ve Moab reisleri kalktılar, ve Balaka gidip dediler: Balam bizimle beraber gelmek istemedi.</verse>
				<verse number="15">Ve yine Balak onlardan daha çok, ve daha itibarlı reisler gönderdi.</verse>
				<verse number="16">Ve Balama gelip ona dediler: Tsippor oğlu Balak şöyle diyor: Rica ederim, yanıma gelmek için sana bir şey mani olmasın;</verse>
				<verse number="17">çünkü sana ziyadesile ikram edeceğim, ve bana ne dersen hepsini yapacağım; şimdi rica ederim, gel, benim için bu kavma lânet et.</verse>
				<verse number="18">Ve Balam cevap verip Balakın kullarına dedi: Balak bana evini gümüş ve altınla dolu olarak verse bile, küçük olsun büyük olsun bir şey yapmak için Allahım RABBİN sözünden öte geçmeğe muktedir değilim.</verse>
				<verse number="19">Ve şimdi rica ederim, siz de bu gece burada kalın, ve RAB bana daha ne diyecek bakayım.</verse>
				<verse number="20">Ve Allah geceleyin Balama geldi, ve ona dedi: Eğer bu adamlar seni çağırmak için geldilerse, kalk onlarla git; ve ancak sana söyliyeceğim şeyi yapacaksın.</verse>
				<verse number="21">Ve Balam sabahlayın kalktı, ve eşeğine palan vurdu, ve Moab reislerile beraber gitti.</verse>
				<verse number="22">Ve gittiği için Allahın öfkesi alevlendi; ve RABBİN meleği ona karşı durmak için yol üzerine dikildi. Ve o eşeğine binmişti, ve kendisile beraber iki uşağı vardı.</verse>
				<verse number="23">Ve eşek, yalın kılıcı elinde, yolda dikilmekte olan RABBİN meleğini gördü; ve eşek yoldan sapıp tarlanın içine girdi; ve Balam yola döndürmek için eşeğe vurdu.</verse>
				<verse number="24">Ve RABBİN meleği bağlar arasında dar bir yolda durdu; bu tarafta duvar, o tarafta duvar vardı.</verse>
				<verse number="25">Ve eşek RABBİN meleğini görüp duvara sıkıştı, ve Balamın ayağını duvara sıkıştırdı; ve yine eşeğe vurdu.</verse>
				<verse number="26">Ve RABBİN meleği ileri gitti, ve sağa sola sapmak için yol olmıyan dar bir yerde durdu.</verse>
				<verse number="27">Ve eşek RABBİN meleğini gördü, ve Balamın altında çöktü; ve Balamın öfkesi alevlendi, ve değneğile eşeğe vurdu.</verse>
				<verse number="28">Ve RAB eşeğin ağzını açtı, ve o Balama dedi: Sana ne yaptım ki, bana böyle üç kere vurdun?</verse>
				<verse number="29">Ve Balam eşeğe dedi: Çünkü benimle eğlendin; keşke elimde bir kılıç olsa idi, şimdi seni öldürürdüm.</verse>
				<verse number="30">Ve eşek Balama dedi: Bütün ömründe, bugüne kadar üzerime bindiğin eşeğin ben değil miyim? sana hiç böyle yapar mı idim? Ve o: Hayır, dedi.</verse>
				<verse number="31">Ve RAB Balamın gözlerini açtı, ve yalın kılıçı elinde olarak RABBİN meleğini yolda dikilmekte gördü, ve başını iğdi, ve yüzüstü yere düştü.</verse>
				<verse number="32">Ve RABBİN meleği ona dedi: Niçin eşeğine böyle üç kere vurdun? İşte ben, karşı durmak için çıktım; çünkü önümde yolun helâke götürüyor;</verse>
				<verse number="33">ve eşek beni gördü, ve bu üç keredir önümden saptı; eğer önümden sapmasa idi, gerçek şimdi seni öldürmüş olurdum, ve onu sağ bırakmış olurdum.</verse>
				<verse number="34">Ve Balam RABBİN meleğine dedi: Suç ettim; çünkü bana karşı yolda dikildiğini bilmedim; ve şimdi, eğer senin gözünde kötü ise, evime dönerim.</verse>
				<verse number="35">Ve RABBİN meleği Balama dedi: Bu adamlarla git; fakat yalnız sana söyliyeceğim sözü söyliyeceksin. Ve Balam Balakın reislerile beraber gitti.</verse>
				<verse number="36">Ve Balak Balamın gelmekte olduğunu işitince, onu karşılamak için, Arnon sınırında, sınırın başında olan Moab şehrine çıktı.</verse>
				<verse number="37">Ve Balak Balama dedi: Seni çağırtmak için bilhassa adam göndermedim mi? niçin bana gelmedin? gerçek sana ikram etmeğe muktedir değil miyim?</verse>
				<verse number="38">Ve Balam Balaka dedi: İşte, sana geldim; ya şimdi hiç bir şey söylemeğe muktedir miyim? Allahın ağzıma koyacağı sözü söyliyeceğim.</verse>
				<verse number="39">Ve Balam Balakla beraber gitti, ve Kiryat-hutsota geldiler.</verse>
				<verse number="40">Ve Balak sığırlar ve koyunlar kurban etti, ve Balama ve onunla beraber olan reislere gönderdi.</verse>
				<verse number="41">Ve vaki oldu ki, sabahlayın Balak Balamı aldı, ve onu Baalın yüksek yerlerine çıkardı; ve oradan kavmın son ucunu gördü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">VE Balam Balaka dedi: Burada bana yedi mezbah yap, ve burada benim için yedi boğa ve yedi koç hazırla.</verse>
				<verse number="2">Ve Balak Balamın söylediği gibi yaptı; ve Balak ile Balam her mezbahta bir boğa ve bir koç arzettiler.</verse>
				<verse number="3">Ve Balam Balaka dedi: Senin yakılan takdimenin yanında dikil, ve ben gideyim; belki RAB beni karşılamağa gelecektir; ve bana göstereceği ne ise, sana bildiririm. Ve çıplak bir tepeye gitti.</verse>
				<verse number="4">Ve Allah Balamı karşıladı; ve Balam ona dedi: Yedi mezbah hazırladım, ve her mezbahta bir boğa ile bir koç arzettim.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB Balamın ağzına bir kelâm koyup dedi: Balakın yanına dön, ve böyle söyliyeceksin.</verse>
				<verse number="6">Ve onun yanına döndü, ve işte, o ve Moabın bütün reisleri yakılan takdimesinin yanında duruyorlardı.</verse>
				<verse number="7">Ve meseline başlıyıp dedi: Balak beni Aramdan, Moab kıralı beni Şark dağlarından getirdi; Gel, benim için Yakuba lânet et, Ve gel, İsraile beddua et, dedi.</verse>
				<verse number="8">Allahın lânet etmediğine ben nasıl lânet edeyim? Ve RABBİN beddua etmediğine ben nasıl beddua edeyim?</verse>
				<verse number="9">Çünkü kayaların doruğundan onu görüyorum, Ve tepelerden onu temaşa ediyorum; İşte, ayrıca oturan bir kavmdır, Ve milletler arasında sayılmıyacaktır.</verse>
				<verse number="10">Kim Yakubun tozunu sayabilir, Ve İsrailin dörtte birini hesap edebilir? Canım salihlerin ölümü ile ölsün, Ve sonum onunki gibi olsun!</verse>
				<verse number="11">Ve Balak Balama dedi: Bana ne yaptın? düşmanlarıma lânet etmek için seni getirdim, ve işte, sen onları ancak mubarek kıldın.</verse>
				<verse number="12">Ve cevap verip dedi: RABBİN ağzıma koyduğunu söylemeğe dikkat etmeli değil miyim?</verse>
				<verse number="13">Ve Balak ona dedi: Rica ederim, benimle başka bir yere gel, oradan onları göreceksin; ancak onların ucunu göreceksin, ve onların hepsini görmiyeceksin; ve oradan benim için onlara lânet et.</verse>
				<verse number="14">Ve onu Tsofim kırına, Pisga tepesine götürdü, ve yedi mezbah yaptı, ve her mezbahta bir boğa ve bir koç arzetti.</verse>
				<verse number="15">Ve Balaka dedi: Burada senin yakılan takdimenin yanında dikil, ve ben orada RABBİ karşılayayım.</verse>
				<verse number="16">Ve RAB Balamı karşıladı, ve onun ağzına bir söz koyup dedi: Balakın yanına dön, ve böyle söyliyeceksin.</verse>
				<verse number="17">Ve onun yanına geldi, ve işte, o ve kendisile beraber Moab reisleri yakılan takdimesinin yanında duruyorlardı. Ve Balak ona dedi: RAB ne söyledi?</verse>
				<verse number="18">Ve meseline başlıyıp dedi: Ey Balak, kalk ve dinle; Ey Tsippor oğlu, bana kulak ver;</verse>
				<verse number="19">Allah insan değil ki, yalan söylesin, Ve insan oğlu değil ki, nadim olsun; O söyler de onu yapmaz mı? Yahut söz verir de icra etmez mi?</verse>
				<verse number="20">İşte, mubarek kılmak için emir aldım; Ve o mubarek kıldı, ve ben geri çeviremem.</verse>
				<verse number="21">Yakubda fesat görmedi. Ve İsrailde haksızlık görmedi, Allahı RAB onunladır, Ve aralarında kırala mahsus alkış vardır.</verse>
				<verse number="22">Allah onları Mısırdan çıkarıyor; Yaban öküzü gibi kuvveti var.</verse>
				<verse number="23">Gerçek Yakubda sihirbazlık yoktur; Ve İsrailde falcılık yoktur; Şimdi Yakubla İsrail hakkında: Allah neler yaptı! denilecektir.</verse>
				<verse number="24">İşte, kavm dişi aslan gibi kalkıyor, Ve kendisini aslan gibi kaldırıyor; Şikârını yiyinciye kadar, Ve öldürülmüş olanların kanını içinciye kadar yatmıyacaktır.</verse>
				<verse number="25">Ve Balak Balama dedi: Onlara hiç lânet etme, fakat onları mubarek de kılma.</verse>
				<verse number="26">Fakat Balam Balaka cevap verip dedi: RAB ne söylerse, hepisini yapmalıyım, diye sana söylemedim mi?</verse>
				<verse number="27">Ve Balak Balama dedi: Rica ederim, gel seni başka bir yere götüreyim; belki Allahın gözüne hoş görünür de onlara benim için oradan lânet edersin.</verse>
				<verse number="28">Ve Balak Balamı çöle bakan Peor tepesine götürdü.</verse>
				<verse number="29">Ve Balam Balaka dedi: Burada bana yedi mezbah yap, ve burada benim için yedi genç boğa, ve yedi koç hazırla.</verse>
				<verse number="30">Ve Balak Balamın dediği gibi yaptı, ve her mezbahta bir boğa ve bir koç arzetti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">VE İsraili mubarek kılmak RABBİN gözünde iyi olduğunu Balam görünce, obir defalar gibi alâmetler aramağa gitmedi, fakat yüzünü çöle doğru çevirdi.</verse>
				<verse number="2">Ve Balam gözlerini kaldırdı, ve İsraili sıptlarına göre oturmakta gördü; ve onun üzerine Allahın Ruhu geldi.</verse>
				<verse number="3">Ve meseline başlıyıp dedi: Beor oğlu Balam diyor, Ve gözü açılmış olan adam diyor;</verse>
				<verse number="4">Allahın sözlerini işiten adam, Düşerek, ve gözleri açık olarak, Kadîrin rüyetini gören adam diyor:</verse>
				<verse number="5">Ey Yakub, senin çadırların, Ey İsrail, meskenlerin ne güzeldir!</verse>
				<verse number="6">Vadiler gibi yayılmışlardır, Irmak kenarında olan bahçeler gibi, RABBİN diktiği öd ağaçları gibi, Sular kenarındaki erz ağaçları gibidirler.</verse>
				<verse number="7">Onun kovalarından su akacaktır, Ve onun zürriyeti çok sularda olacaktır, Ve onun kıralı Agagdan boylu olacak, Ve onun kırallığı yükseltilecektir.</verse>
				<verse number="8">Allah onu Mısırdan çıkarıyor; Onun yaban öküzü gibi kuvveti var; Kendisine hasım olan milletleri yiyecek, Ve onların kemiklerini kıracak, Ve okları ile onları delecektir.</verse>
				<verse number="9">Çömeldi, aslan gibi yattı, Ve dişi aslan gibi; onu kim kaldıracak? Seni mubarek kılan mubarek olsun, Ve sana lânet eden lânetli olsun.</verse>
				<verse number="10">Ve Balama karşı Balakın öfkesi alevlendi, ve ellerini birbirine vurdu; ve Balak Balama dedi: Düşmanlarıma lânet etmek için seni çağırdım, ve işte, bu üç keredir onları ancak mubarek kıldın.</verse>
				<verse number="11">Ve şimdi kendi yerine kaç; sana çok ikram ederim, demiştim; ve işte, RAB seni ikramdan mahrum etti.</verse>
				<verse number="12">Ve Balam Balaka dedi: Balak bana evini gümüş ve altınla dolu olarak verse bile, kendiliğimden iyilik yahut kötülük etmek için RABBİN sözünden öte geçemem;</verse>
				<verse number="13">RAB ne söylerse onu söyliyeceğim, diye bana gönderdiğin ulaklarına da söylemedim mi?</verse>
				<verse number="14">Ve şimdi işte, ben kavmıma gidiyorum; gel, bu kavmın son günlerde senin kavmına yapacağı şeyi bildireyim.</verse>
				<verse number="15">Ve meseline başlıyıp dedi: Beor oğlu Balam diyor, Ve gözü açılmış olan adam diyor;</verse>
				<verse number="16">Allahın sözlerini işiten, Ve Yüce Olanın bilgisini bilen, Düşerek, ve gözleri açık olarak, Kadîrin rüyetini gören diyor:</verse>
				<verse number="17">Onu görüyorum, fakat şimdi değil; Ona bakıyorum, fakat yakın değil; Yakubdan bir yıldız çıkacak, Ve İsrailden bir asa kalkacak, Ve bir ucundan obir ucuna kadar Moabı vurup kıracak, Ve bütün kavga oğullarını ezecek.</verse>
				<verse number="18">Ve onun düşmanları, Edom, mülk olacak, Seir de mülk olacak; Ve İsrail kudretli iş yapacak.</verse>
				<verse number="19">Ve Yakub zürriyetinden biri saltanat sürecek, Ve artakalanın şehirden kökünü kesecek.</verse>
				<verse number="20">Ve Amaleki gördü, ve meseline başlıyıp dedi: Amalek milletlerin birincisi idi; Fakat sonu helâke gidecektir.</verse>
				<verse number="21">Ve Kenîyi gördü, ve meseline başlıyıp dedi: Senin meskenin kuvvetlidir, Ve senin yuvan kaya içine konulmuştur.</verse>
				<verse number="22">Aşur seni sürgün edinciye kadar, Kenîler harap olacaktır.</verse>
				<verse number="23">Ve meseline başlıyıp dedi: Ah, Allah bunu yaptığı zaman kim yaşıyacak?</verse>
				<verse number="24">Ve Kittim kıyısından gemiler gelecek, Ve Aşuru alçaltacaklar, Ve Eberi alçaltacaklar; Ve o da helâke gidecektir.</verse>
				<verse number="25">Ve Balam kalktı, ve gidip yerine döndü; ve Balak da kendi yoluna gitti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">VE İsrail Şittimde oturdu; ve kavm Moab kızları ile zina etmeğe başladı;</verse>
				<verse number="2">ve kendi ilâhlarının kurbanlarına kavmı çağırdılar; ve kavm yedi, ve onların ilâhlarına iğildiler.</verse>
				<verse number="3">Ve İsrail Baal-peora bağlandı; ve RABBİN öfkesi İsraile karşı alevlendi.</verse>
				<verse number="4">Ve RAB Musaya dedi: Kavmın bütün reislerini al, ve RABBİN kızgın öfkesi İsrailden dönsün diye, onları güneşe karşı RABBİN önünde as.</verse>
				<verse number="5">Ve Musa İsrailin hâkimlerine dedi: Her biriniz kendi adamlarınızı, Baal-peora bağlanmış olanları öldürün.</verse>
				<verse number="6">Ve işte, İsrail oğullarından bir adam geldi, Musanın gözü önünde, ve toplanma çadırı kapısında ağlamakta olan bütün İsrail oğulları cemaatinin gözü önünde kardeşlerine Midyanî bir kadın getirdi.</verse>
				<verse number="7">Ve kâhin Harun oğlu, Eleazar oğlu, Finehas bunu görünce, cemaatin arasından kalktı, ve eline bir mızrak aldı;</verse>
				<verse number="8">ve İsrailî adamın ardınca çadırın iç tarafına girdi, İsrailî adama, ve karnından kadına, ikisine de, mızrağı sapladı. Veba da İsrail oğullarından kaldırıldı.</verse>
				<verse number="9">Vebada ölenler yirmi dört bin kişi idi.</verse>
				<verse number="10">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="11">Kâhin Harun oğlu, Eleazar oğlu, Finehas, İsrail oğulları arasında benim kıskançlığımla kıskanarak onların üzerinden gazabımı döndürdü, ve kıskançlığımda İsrail oğullarını telef etmedim.</verse>
				<verse number="12">Bunun için söyle: İşte, ben ona selâmet ahdimi veriyorum;</verse>
				<verse number="13">ve kendisi için, ve kendisinden sonra zürriyeti için ebedî kâhinlik ahdi olacaktır; çünkü Allahı için kıskanç oldu, ve İsrail oğulları için kefaret etti.</verse>
				<verse number="14">Ve Midyanî kadınla beraber vurulan İsrailî adamın adı Salu oğlu Zimri idi, Şimeonîler arasında ataları evinin bir beyi idi.</verse>
				<verse number="15">Ve vurulan Midyanî kadının adı Tsur kızı Kozbi idi; bu adam Midyanda atalar evi kavmının bir reisi idi.</verse>
				<verse number="16">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="17">Midyanîleri sıkıştır, ve onları vur;</verse>
				<verse number="18">çünkü onlar, Peor meselesinde, ve Peor meselesindeki veba gününde vurulan kızkardeşleri Midyan beyinin kızı Kozbi meselesinde hakkınızda kurdukları hilelerile sizi sıkıştırıyorlar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, vebadan sonra, RAB Musaya ve kâhin Harun oğlu Eleazara söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Bütün İsrail oğulları cemaatinin, ataları evlerine göre, yirmi yaşında ve ondan yukarı olanların, İsrailde bütün cenge çıkanların topunu al.</verse>
				<verse number="3">Ve Musa ile kâhin Eleazar, Erden yanında, Eriha karşısında Moab ovalarında onlarla söyleşip dediler:</verse>
				<verse number="4">RABBİN Musaya ve Mısır diyarından çıkan İsrail oğullarına emrettiği gibi, yirmi yaşında ve ondan yukarı olanların topunu alın.</verse>
				<verse number="5">İsrailin ilki Ruben; Ruben oğulları: Hanoktan, Hanokîler aşireti; Palludan, Palluîler aşireti;</verse>
				<verse number="6">Hetsrondan, Hestronîler aşireti; Karmiden, Karmîler aşireti.</verse>
				<verse number="7">Rubenîlerin aşiretleri bunlardır; ve onlardan sayılanlar kırk üç bin yedi yüz otuz kişi idiler.</verse>
				<verse number="8">(Ve Pallunun oğlu Eliab,</verse>
				<verse number="9">ve Eliabın oğulları: Nemuel, ve Datan, ve Abiram. Korah cemaatinde, RABBE karşı çekişmiş, Musa ile Haruna karşı çekişmiş olan cemaatin ileri gelenleri, bu Datanla Abiramdır,</verse>
				<verse number="10">ve o cemaatin öldüğü, ve ateş iki yüz elli kişiyi yiyip bitirdiği vakit yer ağzını açtı, ve onları, Korah ile beraber yuttu, ve bir ibret oldular.</verse>
				<verse number="11">Fakat Korahın oğulları ölmediler.)</verse>
				<verse number="12">Aşiretlerine göre Şimeon oğulları: Nemuelden, Nemuelîler aşireti; Yaminden, Yaminîler aşireti; Yakinden, Yakinîler aşireti;</verse>
				<verse number="13">Zerahtan, Zerahîlerin aşireti; Şauldan, Şaulîlerin aşireti.</verse>
				<verse number="14">Şimeonîlerin aşiretleri bunlardır, yirmi iki bin iki yüz.</verse>
				<verse number="15">Aşiretlerine göre Gad oğulları: Tsefondan, Tsefonîler aşireti; Haggiden, Haggîler aşireti; Şuniden, Şunîler aşireti;</verse>
				<verse number="16">Ozniden, Oznîler aşireti; Eriden, Erîler aşireti;</verse>
				<verse number="17">Aroddan, Arodîler aşireti; Areliden, Arelîler aşireti.</verse>
				<verse number="18">Gad oğullarından sayılanlara göre aşiretleri bunlardır, kırk bin beş yüz.</verse>
				<verse number="19">Yahuda oğulları: Er ve Onan; ve Er ve Onan Kenân diyarında öldüler.</verse>
				<verse number="20">Ve aşiretlerine göre Yahuda oğulları: Şeladan, Şelanîler aşireti; Peretsten, Peretsîler aşireti; Zerahtan, Zerahîler aşireti idi.</verse>
				<verse number="21">Ve Perets oğulları: Hetsrondan, Hetsronîler aşireti; Hamuldan, Hamulîler aşireti idi.</verse>
				<verse number="22">Onlardan sayılanlara göre Yahuda aşiretleri bunlardır, yetmiş altı bin beş yüz.</verse>
				<verse number="23">Aşiretlerine göre İssakar oğulları: Toladan, Tolaîler aşireti; Puvadan, Punîler aşireti;</verse>
				<verse number="24">Yaşubdan, Yaşubîler aşireti; Şimrondan, Şimronîler aşireti.</verse>
				<verse number="25">İssakardan sayılanlara göre aşiretleri bunlardır, altmış dört bin üç yüz.</verse>
				<verse number="26">Aşiretlerine göre Zebulun oğulları: Seredden, Seredîler aşireti; Elondan, Elonîler aşireti; Yahleelden, Yahleelîler aşireti.</verse>
				<verse number="27">Zebulundan sayılanlara göre aşiretleri bunlardır, altmış bin beş yüz.</verse>
				<verse number="28">Aşiretlerine göre Yusufun oğulları: Manasse ve Efraim.</verse>
				<verse number="29">Manasse oğulları: Makirden, Makirîler aşireti; ve Makir Gileadın babası oldu; Gileaddan, Gileadîler aşireti.</verse>
				<verse number="30">Gilead oğulları bunlardır: İezerden, İezerîler aşireti; Helekten, Helekîler aşireti;</verse>
				<verse number="31">ve Asrielden, Asrielîler aşireti; ve Şekemden, Şekemîler aşireti;</verse>
				<verse number="32">ve Şemidadan, Şemidaîler aşireti; ve Heferden, Heferîler aşireti.</verse>
				<verse number="33">Ve Hefer oğlu Tselofhadın oğulları yoktu, ancak kızları vardı; ve Tselofhadın kızlarının adları Mahla, ve Noa, Hogla, Milka, ve Tirtsa idi.</verse>
				<verse number="34">Manasse aşiretleri bunlardır; ve bunlardan sayılanlar elli iki bin yedi yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="35">Aşiretlerine göre Efraim oğulları şunlardır: Şutelahtan, Şutelahîler aşireti; Bekerden, Bekerîler aşireti; Tahandan, Tahanîler aşireti.</verse>
				<verse number="36">Ve Şutelah oğulları şunlardır: Erandan, Eranîler aşireti.</verse>
				<verse number="37">Efraim oğullarından sayılanlara göre aşiretleri bunlardır, otuz iki bin beş yüz kişi. Aşiretlerine göre Yusuf oğulları bunlardır.</verse>
				<verse number="38">Aşiretlerine göre Benyamin oğulları: Beladan, Belaîler aşireti; Aşbelden, Aşbelîler aşireti; Ahiramdan, Ahiramîler aşireti;</verse>
				<verse number="39">Şefufamdan, Şufamîler aşireti; Hufamdan, Hufamîler aşireti.</verse>
				<verse number="40">Ve Belanın oğulları Ard ve Naamandı: Arddan, Ardîler aşireti; Naamandan, Naamîler aşireti.</verse>
				<verse number="41">Aşiretlerine göre Benyamin oğulları bunlardır; ve onlardan sayılanlar kırk beş bin altı yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="42">Aşiretlerine göre Dan oğulları şunlardır: Şuhamdan, Şuhamîler aşireti. Aşiretlerine göre Dan aşiretleri bunlardır.</verse>
				<verse number="43">Bütün Şuhamîler sayılanlara göre, aşiretleri altmış dört bin dört yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="44">Aşiretlerine göre Aşer oğulları: Yimnadan, Yimnîler aşireti; Yişviden, Yişvîler aşireti; Beriadan, Beriîler aşireti.</verse>
				<verse number="45">Beria oğullarından: Heberden, Heberîler aşireti; Malkielden, Malkielîler aşireti.</verse>
				<verse number="46">Ve Aşerin kızının adı Serah idi.</verse>
				<verse number="47">Aşer oğullarından sayılanlara göre aşiretleri bunlardır; elli üç bin dört yüz.</verse>
				<verse number="48">Aşiretlerine göre Naftali oğulları: Yahtseelden, Yahtseelîler aşireti; Guniden, Gunîler aşireti;</verse>
				<verse number="49">Yetserden, Yetserîler aşireti; Şillemden, Şillemîler aşireti.</verse>
				<verse number="50">Aşiretlerine göre Naftali aşiretleri bunlardır; ve onlardan sayılanlar kırk beş bin dört yüz kişi idi.</verse>
				<verse number="51">İsrail oğullarından sayılanlar bunlardır, altı yüz bir bin yedi yüz otuz.</verse>
				<verse number="52">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="53">Adların sayısına göre memleket bunlara miras olarak bölünecektir.</verse>
				<verse number="54">Çok olana mirasını çoğaltacaksın, ve az olana azaltacaksın; kendisinden sayılanlara göre her birine mirası verilecektir.</verse>
				<verse number="55">Ancak, memleket kura ile bölünecek; babaları sıptlarının adlarına göre miras alacaklar.</verse>
				<verse number="56">Çok olanla az olan arasında, mirasları kuraya göre bölünecektir.</verse>
				<verse number="57">Aşiretlerine göre Leviden sayılanlar şunlardır: Gerşondan, Gerşonîler aşireti; Kohattan, Kohatîler aşireti; Merariden, Merarîler aşireti.</verse>
				<verse number="58">Levi aşiretleri şunlardır: Libnîler aşireti, Hebronîler aşireti, Mahlîler aşireti; Muşîler aşireti, Korahîler aşireti. Ve Kohat Amramın babası oldu.</verse>
				<verse number="59">Ve Amramın karısının adı Levi kızı Yokebed idi; o Mısırda Leviye doğdu; ve Harunu ve Musayı, ve kızkardeşleri Miryamı Amrama doğurdu.</verse>
				<verse number="60">Ve Haruna Nadab ve Abihu, Eleazar ve İtamar doğdu.</verse>
				<verse number="61">Ve Nadab ile Abihu RABBİN önünde yabancı ateş takdim ettikleri zaman öldüler.</verse>
				<verse number="62">Ve onlardan sayılanlar, bir aylık ve ondan yukarı hepsi erkek olmak üzre, yirmi üç bin kişi idiler; çünkü İsrail oğulları arasında sayılmadılar, çünkü İsrail oğulları arasında onlara miras verilmedi.</verse>
				<verse number="63">Musa ve kâhin Eleazar tarafından sayılanlar bunlardır; İsrail oğullarını, onlar Erden yanında, Eriha karşısında Moab ovalarında saydılar.</verse>
				<verse number="64">Fakat Musa ile kâhin Harunun Sina çölünde saymış oldukları İsrail oğullarından kimse bu sayılanlar arasında yoktu.</verse>
				<verse number="65">Çünkü RAB onlar hakkında: Çölde mutlaka ölecekler, demişti. Ve onlardan, Yefunne oğlu Kalebden, ve Nun oğlu Yeşudan başka kimse kalmamıştı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">YUSUFUN oğlu Manassenin aşiretlerinden Manasse oğlu, Makir oğlu, Gilead oğlu, Hefer oğlu, Tselofhadın kızları yaklaştılar; ve kızlarının adları şunlardır: Mahla, Noa, ve Hogla, ve Milka, ve Tirtsa.</verse>
				<verse number="2">Ve Musanın önünde, ve kâhin Eleazarın önünde, ve beylerle bütün cemaatin önünde, toplanma çadırının kapısında durup dediler:</verse>
				<verse number="3">Babamız çölde öldü, ve Korah cemaatinde RABBE karşı toplanan cemaatin içinde değildi; fakat kendi suçunda öldü, ve oğulları yoktu.</verse>
				<verse number="4">Oğlu yoktu diye babamızın adı kendi aşireti arasından niçin kaldırılsın? Babamızın kardeşleri arasında bize bir mülk verin.</verse>
				<verse number="5">Ve Musa onların davasını RABBİN önüne götürdü.</verse>
				<verse number="6">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="7">Tselofhadın kızları doğru söyliyorlar; mutlaka onlara babalarının kardeşleri arasında mülk olarak miras vereceksin; ve babalarının mirasını kendilerine geçireceksin.</verse>
				<verse number="8">Ve İsrail oğullarına söyliyip diyeceksin: Eğer bir adam ölürse, ve onun oğlu yoksa, o zaman mirasını onun kızına geçireceksiniz.</verse>
				<verse number="9">Ve eğer onun kızı yoksa, o zaman mirasını kardeşlerine vereceksiniz.</verse>
				<verse number="10">Ve eğer kardeşleri yoksa, o zaman mirasını babasının kardeşlerine vereceksiniz.</verse>
				<verse number="11">Ve eğer babasının kardeşleri yoksa, o zaman mirasını aşiretinden kendisine en yakın olan akrabasına vereceksiniz, ve onun mülkü olacaktır; ve RABBİN Musaya emrettiği gibi İsrail oğullarına kanun ve hüküm olacaktır.</verse>
				<verse number="12">Ve RAB Musaya dedi: Bu Abarim dağına çık, ve İsrail oğullarına verdiğim diyarı gör.</verse>
				<verse number="13">Ve onu gördükten sonra, kardeşin Harun nasıl kavmına katıldı ise, sen de katılacaksın;</verse>
				<verse number="14">çünkü Tsin çölünde, cemaatin çekişmesi esnasında, onların gözleri önünde beni sularda takdis etmek emrime karşı isyan ettiniz. (Bunlar Tsin çölünde Kadeşte, Meriba sularıdır.)</verse>
				<verse number="15">Ve Musa RABBE söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="16">RAB, bütün beşerin ruhlarının Allahı, cemaat üzerine bir adam nasbetsin,</verse>
				<verse number="17">o da onların önünde çıksın, ve onların önünde girsin, ve onları dışarı çıkarsın, ve onları içeri getirsin; ta ki, RABBİN cemaati çobansız koyunlar gibi olmasın.</verse>
				<verse number="18">Ve RAB Musaya dedi: Kendisinde Ruh olan bir adamı, Nun oğlu Yeşuu yanına al, ve elini onun üzerine koyacaksın;</verse>
				<verse number="19">ve onu kâhin Eleazarın önünde, ve bütün cemaatin önünde durduracaksın; ve onların gözleri önünde ona talimat vereceksin.</verse>
				<verse number="20">Ve İsrail oğullarının bütün cemaati ona itaat etsinler diye onun üzerine kendi şerefinden koyacaksın.</verse>
				<verse number="21">Ve kâhin Eleazarın önünde duracak, o da, RABBİN önünde Urim hükmü ile onun için soracak; o, ve kendisile beraber bütün İsrail oğulları, bütün cemaat onun sözü ile dışarı çıkacaklar, ve onun sözü ile içeri gireceklerdir.</verse>
				<verse number="22">Ve Musa RABBİN kendisine emrettiği gibi yaptı; ve Yeşuu aldı, ve onu kâhin Eleazarın önünde, ve bütün cemaatin önünde durdurdu;</verse>
				<verse number="23">ve RABBİN Musa vasıtası ile emrettiği gibi ellerini onun üzerine koydu, ve ona talimat verdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="28">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına emret, ve onlara de: Bana olan takdimeyi, bana hoş koku olarak, ateşle yapılan takdimeler yiyeceğimi, muayyen vakitlerinde bana takdim etmeğe dikkat edeceksiniz.</verse>
				<verse number="3">Ve onlara diyeceksin: RABBE arzedeceğiniz ateşle yapılan takdime şudur: daimî yakılan takdime olarak, her gün iki baş olmak üzre birer yıllık kusursuz erkek kuzular.</verse>
				<verse number="4">Kuzulardan birini sabahlayın arzedeceksin, ve obirini akşam üstü arzedeceksin;</verse>
				<verse number="5">ve ekmek takdimesi olarak, hinin dörtte biri dövülmüş zeytinin yağı ile yoğurulmuş efanın onda biri ince un arzedeceksin.</verse>
				<verse number="6">Daimî yakılan takdimedir, Sina dağında kurulmuş olan, hoş koku olarak RABBE ateşle yapılan takdimedir.</verse>
				<verse number="7">Ve onun dökülen takdimesi bir kuzu için hinin dörtte biri olacaktır; makdiste RABBE, içkiden bir dökülen takdime dökeceksin.</verse>
				<verse number="8">Ve obir kuzuyu akşam üstü arzedeceksin; sabah ekmek takdimesi gibi, ve onun dökülen takdimesi gibi, onu ateşle yapılan takdime, RABBE hoş koku olarak arzedeceksin.</verse>
				<verse number="9">Ve Sebt gününde birer yıllık kusursuz iki erkek kuzu, ve ekmek takdimesi olarak, yağla yoğurulmuş efanın onda ikisi ince un, ve onun dökülen takdimesi arzedilecektir;</verse>
				<verse number="10">daimî yakılan takdimeden, ve onun dökülen takdimesinden başka her Sebtin yakılan takdimesi budur.</verse>
				<verse number="11">Ve aylarınızın başlarında, RABBE yakılan takdime olarak iki genç boğa, ve bir koç, birer yıllık kusursuz yedi erkek kuzu;</verse>
				<verse number="12">ve her boğa için, ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş efanın onda üçü ince un; ve tek koç için, ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş efanın onda ikisi ince un;</verse>
				<verse number="13">ve her kuzu için ekmek takdimesi olarak yağla yoğurulmuş efanın onda biri ince un; yakılan takdime, hoş koku olarak RABBE ateşle yapılan takdime arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="14">Ve onların dökülen takdimeleri, bir boğa için yarım hin, ve koç için hinin üçte biri, ve bir kuzu için hinin dörtte biri şarap olacak; yılın aylarından her ayın yakılan takdimesi budur.</verse>
				<verse number="15">Daimî yakılan takdimeden, ve onun dökülen takdimesinden başka RABBE suç takdimesi olarak bir ergeç arzedilecektir.</verse>
				<verse number="16">Ve RABBİN fıshı birinci ayda, ayın on dördüncü günündedir.</verse>
				<verse number="17">Ve bu ayın on beşinci gününde bayram olacaktır; yedi gün mayasız ekmek yenilecektir.</verse>
				<verse number="18">Birinci günde mukaddes toplantı olacaktır; hiç bir ağır iş yapmıyacaksınız;</verse>
				<verse number="19">ateşle yapılan takdime, RABBE yakılan takdime olarak iki genç boğa, ve bir koç, ve birer yıllık yedi erkek kuzu arzedeceksiniz; sizin için onlar kusursuz olacaklardır;</verse>
				<verse number="20">ve onların ekmek takdimesi olarak, bir boğa için onda üç, ve koç için onda iki yağla yoğurulmuş ince un arzedeceksiniz;</verse>
				<verse number="21">yedi kuzudan her kuzu için onda bir,</verse>
				<verse number="22">ve sizin için kefaret etmek üzre suç takdimesi olarak bir ergeç arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="23">Daimî yakılan takdime olan sabahın yakılan takdimesinden başka bunları da arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="24">Bu suretle her gün, RABBE hoş koku olarak, ateşle yapılan takdimenin yiyeceğini yedi gün arzedeceksiniz; daimî yakılan takdimeden, ve onun dökülen takdimesinden başka olarak arzedilecektir.</verse>
				<verse number="25">Ve yedinci günde sizin için mukaddes toplantı olacaktır; hiç bir ağır iş yapmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="26">Ve turfandalar gününde, haftalar bayramınızda, RABBE yeni ekmek takdimesi arzettiğiniz zaman, sizin için mukaddes toplantı olacaktır; hiç bir ağır iş yapmıyacaksınız;</verse>
				<verse number="27">fakat RABBE hoş koku, yakılan takdime olarak iki genç boğa, bir koç, birer yıllık yedi erkek kuzu;</verse>
				<verse number="28">ve onların ekmek takdimesi olarak, her boğa için onda üç, tek koç için onda iki,</verse>
				<verse number="29">yedi kuzudan her kuzu için onda bir yağla yoğurulmuş ince un;</verse>
				<verse number="30">sizin için kefaret etmek üzre bir ergeç arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="31">Daimî yakılan takdimeden, ve onun ekmek takdimesinden başka olarak bunları (sizin için kusursuz olacaklar), ve onların dökülen takdimelerini arzedeceksiniz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="29">
				<verse number="1">VE yedinci ayda, ayın birinde, sizin için mukaddes toplantı olacaktır; hiç bir ağır iş yapmıyacaksınız; sizin için boru çalınma günü olacaktır.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBE hoş koku, yakılan takdime olarak, bir genç boğa, bir koç, birer yıllık kusursuz yedi erkek kuzu;</verse>
				<verse number="3">ve bunların ekmek takdimesi olarak boğa için onda üç, koç için onda iki,</verse>
				<verse number="4">yedi kuzudan her kuzu için onda bir yağla yoğurulmuş ince un;</verse>
				<verse number="5">ve sizin için kefaret etmek üzre suç takdimesi olarak bir ergeç arzedeceksiniz;</verse>
				<verse number="6">bunlar, usulüne göre, RABBE hoş koku, ateşle yapılan takdime olarak, yeni ayın yakılan takdimesinden, ve onun ekmek takdimesinden, ve daimî yakılan takdimeden, ve onun ekmek takdimesinden, ve onların dökülen takdimelerinden başkadır.</verse>
				<verse number="7">Ve bu yedinci ayın onunda sizin için mukaddes toplantı olacaktır, ve nefsinizi alçaltacaksınız; hiç bir türlü iş yapmıyacaksınız;</verse>
				<verse number="8">fakat hoş koku, RABBE yakılan takdime olarak, bir genç boğa, bir koç, birer yıllık yedi erkek kuzu arzedeceksiniz; sizin için onlar kusursuz olacaklardır;</verse>
				<verse number="9">ve onların ekmek takdimesi olarak, boğa için onda üç, tek koç için onda iki,</verse>
				<verse number="10">yedi kuzudan her kuzu için onda bir yağla yoğurulmuş ince un;</verse>
				<verse number="11">suç takdimesi olarak bir ergeç arzedeceksiniz; bunlar, kefaret suç takdimesinden, ve daimî yakılan takdimeden, ve onun ekmek takdimesinden, ve onların dökülen takdimelerinden başkadır.</verse>
				<verse number="12">Ve yedinci ayın on beşinci gününde sizin için mukaddes toplantı olacak; hiç bir ağır iş yapmıyacaksınız; ve yedi gün RABBE bayram tutacaksınız;</verse>
				<verse number="13">ve yakılan takdime, ateşle yapılan takdime, RABBE hoş koku olarak, on üç genç boğa, iki koç, birer yıllık on dört erkek kuzu arzedeceksiniz; bunlar kusursuz olacaklardır;</verse>
				<verse number="14">ve onların ekmek takdimesi olarak, on üç boğadan her boğa için onda üç, iki koçtan her koç için onda iki,</verse>
				<verse number="15">ve on dört kuzudan her kuzu için onda bir yağla yoğurulmuş ince un;</verse>
				<verse number="16">ve suç takdimesi olarak bir ergeç arzedeceksiniz; bunlar, daimî yakılan takdimeden, ve onun ekmek takdimesinden, ve dökülen takdimesinden başkadır.</verse>
				<verse number="17">Ve ikinci günde, on iki genç boğa, iki koç, birer yıllık kusursuz on dört erkek kuzu;</verse>
				<verse number="18">ve onların sayısına göre, usule göre, boğalar için, koçlar için, ve kuzular için ekmek takdimesini ve dökülen takdimelerini;</verse>
				<verse number="19">ve suç takdimesi olarak bir ergeç arzedeceksiniz; bunlar, daimî yakılan takdimeden, ve onun ekmek takdimesinden, ve dökülen takdimelerinden başkadır.</verse>
				<verse number="20">Ve üçüncü günde, on bir boğa, iki koç, birer yıllık kusursuz on dört erkek kuzu;</verse>
				<verse number="21">ve onların sayısına göre, usule göre, boğalar için, koçlar için, ve kuzular için ekmek takdimesini, ve dökülen takdimelerini;</verse>
				<verse number="22">ve suç takdimesi olarak bir ergeç arzedeceksiniz; bunlar daimî yakılan takdimeden, ve onun ekmek takdimesinden, ve dökülen takdimesinden başkadır.</verse>
				<verse number="23">Ve dördüncü günde, on boğa, iki koç, birer yıllık kusursuz on dört erkek kuzu;</verse>
				<verse number="24">onların sayısına göre, usule göre, boğalar için, koçlar için, ve kuzular için ekmek takdimesini, ve dökülen takdimelerini;</verse>
				<verse number="25">ve suç takdimesi olarak bir ergeç arzedeceksiniz; bunlar daimî yakılan takdimeden, onun ekmek takdimesinden, ve onun dökülen takdimesinden başkadır.</verse>
				<verse number="26">Ve beşinci günde, dokuz boğa, iki koç, birer yıllık kusursuz on dört erkek kuzu;</verse>
				<verse number="27">ve onların sayısına göre, usule göre, boğalar için, koçlar için, ve kuzular için ekmek takdimesini, ve dökülen takdimelerini;</verse>
				<verse number="28">ve suç takdimesi olarak bir ergeç arzedeceksiniz; bunlar daimî yakılan takdimeden, ve onun ekmek takdimesinden, ve onun dökülen takdimesinden başkadır.</verse>
				<verse number="29">Ve altıncı günde, sekiz boğa, iki koç, birer yıllık kusursuz on dört erkek kuzu;</verse>
				<verse number="30">ve onların sayısına göre, usule göre, boğalar için, koçlar için, ve kuzular için ekmek takdimesini, ve dökülen takdimelerini;</verse>
				<verse number="31">ve suç takdimesi olarak bir ergeç arzedeceksiniz; bunlar daimî yakılan takdimeden, onun ekmek takdimesinden, ve onun dökülen takdimesinden başkadır.</verse>
				<verse number="32">Ve yedinci günde, yedi boğa, iki koç, birer yıllık kusursuz on dört erkek kuzu;</verse>
				<verse number="33">ve onların sayısına göre, usule göre, boğalar için, koçlar için, ve kuzular için ekmek takdimesini, ve dökülen takdimelerini,</verse>
				<verse number="34">ve suç takdimesi olarak bir ergeç arzedeceksiniz; bunlar daimî yakılan takdimeden, onun ekmek takdimesinden, ve onun dökülen takdimesinden başkadır.</verse>
				<verse number="35">Sekizinci günde sizin için mukaddes toplantı olacak; hiç bir ağır iş yapmıyacaksınız;</verse>
				<verse number="36">fakat yakılan takdime, ateşle yapılan takdime, RABBE hoş koku olarak, bir boğa, bir koç, birer yıllık kusursuz yedi erkek kuzu;</verse>
				<verse number="37">onların sayısına göre, usule göre, boğa için, koç için, ve kuzular için, ekmek takdimesini, ve dökülen takdimelerini;</verse>
				<verse number="38">ve suç takdimesi olarak bir ergeç arzedeceksiniz; bunlar daimî yakılan takdimeden, ve onun ekmek takdimesinden, ve onun dökülen takdimesinden başkadır.</verse>
				<verse number="39">Adaklarınızdan, ve gönüllü takdimelerinizden başka, yakılan takdimeleriniz, ve ekmek takdimeleriniz, ve dökülen takdimeleriniz, ve selâmet takdimeleriniz olarak bayramlarınızda bunları RABBE arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="40">Ve RABBİN Musaya emrettiği her şeye göre Musa İsrail oğullarına söyledi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="30">
				<verse number="1">VE Musa İsrail oğullarının sıptları reislerine söyliyip dedi: RABBİN emrettiği şey şudur.</verse>
				<verse number="2">Bir adam RABBE adak adarsa, yahut nefsini bir bağla bağlamak üzre and ederse; sözünü bozmıyacaktır; ağzından çıkan her şeye göre yapacaktır.</verse>
				<verse number="3">Ve bir kadın gençliğinde, babasının evinde iken RABBE adak adarsa, ve kendini bir bağla bağlarsa,</verse>
				<verse number="4">ve babası onun adağını ve nefsini bağladığı bağı işitirse, ve babası ona karşı susarsa; o zaman bütün adakları duracak, ve nefsini onunla bağladığı her bağ duracaktır.</verse>
				<verse number="5">Fakat babası işittiği günde ona mani olursa, onun adaklarından ve nefsini onunla bağladığı bağlardan hiç biri durmıyacaktır; ve RAB ona bağışlıyacaktır, çünkü babası kendisine mani olmuştur.</verse>
				<verse number="6">Ve eğer adakları, yahut nefsini onunla bağladığı dudaklarının düşüncesiz sözü üzerinde iken kocaya varırsa,</verse>
				<verse number="7">ve kocası işitirse, ve işittiği günde ona karşı susarsa; o zaman adakları duracak, ve nefsini onlarla bağladığı bağlar duracaklardır.</verse>
				<verse number="8">Fakat kocası işittiği günde kendisine mani olursa, o zaman kendi üzerindeki adağı, ve nefsini onunla bağlamış olduğu düşüncesiz sözünü iptal edecektir; ve RAB ona bağışlıyacaktır.</verse>
				<verse number="9">Fakat dul, yahut boşanmış kadının adağı, canını onunla bağladığı her şey onun üzerinde duracaktır.</verse>
				<verse number="10">Ve eğer kocasının evinde adadı ise, yahut and ederek nefsini bağla bağladı ise,</verse>
				<verse number="11">ve kocası işitip ona karşı sustu, ve kendisine mani olmadı ise, onun bütün adakları duracak, ve nefsini onunla bağladığı her bağ duracaktır.</verse>
				<verse number="12">Fakat kocası işittiği günde onları tamamen iptal etti ise, o zaman adakları hakkında, yahut nefsini onunla bağlamış olduğu bağ hakkında dudaklarından çıkan her şey durmıyacaktır; kocası onları iptal etmiştir; ve RAB kadına bağışlıyacaktır.</verse>
				<verse number="13">Nefsi alçaltmak üzre yapılan her adağı, ve bağlıyan yemini kocası tasdik edebilir, ve kocası onu iptal edebilir.</verse>
				<verse number="14">Fakat kocası gün geçtikçe ona karşı susarsa, o zaman onun bütün adaklarını, yahut üzerinde olan bütün bağlarını tasdik eder; onları tasdik etmiştir, çünkü onları işittiği günde ona karşı susmuştur.</verse>
				<verse number="15">Fakat onları işittikten sonra tamamen iptal ederse, o zaman kadının günahını yüklenecektir.</verse>
				<verse number="16">Erkekle karısı hakkında, gençliğinde babasının evinde iken kızı ile babası hakkında, RABBİN Musaya emrettiği kanunlar bunlardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="31">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Midyanîlerden İsrail oğullarının öcünü al; ondan sonra kendi kavmına katılacaksın.</verse>
				<verse number="3">Ve Musa kavma söyliyip dedi: Midyandan RABBİN öcünü almak için Midyana karşı gitsinler diye cenge aranızdan adamlar silâhlandırın.</verse>
				<verse number="4">İsrailin bütün sıptları için, her sıpttan cenge bin kişi göndereceksiniz.</verse>
				<verse number="5">Ve İsrail binlerinden, her sıpttan bin nefer olmak üzre, cenk için on iki bin silâhlı nefer verildi.</verse>
				<verse number="6">Ve Musa her sıpttan bin neferi cenge, onları ve kâhin Eleazarın oğlu Finehası, makdisin takımları ve yüksek sesli borular elinde olarak cenge gönderdi.</verse>
				<verse number="7">Ve RABBİN Musaya emrettiği gibi Midyana karşı cenkettiler; ve her erkeği öldürdüler.</verse>
				<verse number="8">Ve onlardan öldürülmüş olanlar arasında Midyan kıralları, Eviyi, ve Rekemi, ve Tsuru, ve Huru, ve Rebayı, Midyanın beş kıralını öldürdüler; Beor oğlu Balamı da kılıçla öldürdüler.</verse>
				<verse number="9">Ve İsrail oğulları Midyan kadınlarını, ve onların çocuklarını esir aldılar; ve bütün hayvanlarını, ve bütün sürülerini, ve bütün mallarını çapul ettiler.</verse>
				<verse number="10">Ve içinde oturdukları bütün şehirleri, ve bütün obalarını ateşle yaktılar.</verse>
				<verse number="11">Ve insan olsun hayvan olsun bütün ganimeti, ve bütün çapul malını aldılar.</verse>
				<verse number="12">Ve esirleri ve çapul malını ve ganimeti, Erdenin yanında Eriha karşısında Moab ovalarındaki ordugâha, Musaya, ve kâhin Eleazara, ve İsrail oğulları cemaatine getirdiler.</verse>
				<verse number="13">Ve Musa ile kâhin Eleazar, ve cemaatin bütün beyleri, onları karşılamak için ordugâhın dışarısına çıktılar.</verse>
				<verse number="14">Ve cenk hizmetinden gelen ordunun zabitlerine, binbaşılara, ve yüzbaşılara karşı Musa öfkelendi.</verse>
				<verse number="15">Ve Musa onlara dedi: Bütün kadınları sağ mı bıraktınız?</verse>
				<verse number="16">İşte, İsrail oğullarının, Peor meselesinde Balamın öğüdü ile RABBE karşı tecavüz etmelerine bunlar sebep oldular, ve böylece RABBİN cemaati arasında veba oldu.</verse>
				<verse number="17">Ve şimdi çocuklar arasındaki her erkeği öldürün, ve erkekle yatmış olarak erkek bilen her kadını öldürün.</verse>
				<verse number="18">Ve erkekle yatmış olmıyarak erkek bilmiyen bütün kadın çocukları, kendiniz için sağ bırakın.</verse>
				<verse number="19">Ve siz yedi gün ordugâhın dışarısında konaklayın; siz ve esirleriniz, can öldüren herkes, ve öldürülmüş olana dokunan herkes, üçüncü günde ve yedinci günde kendinizi tathir edin.</verse>
				<verse number="20">Ve her esvabı, ve bütün deri eşyayı, ve keçi kılından işlenmiş her şeyi, ve bütün ağaç eşyayı tathir edin.</verse>
				<verse number="21">Ve kâhin Eleazar muharebeye gitmiş olan cenk adamlarına dedi: RABBİN Musaya emrettiği şeriatin kanunu budur;</verse>
				<verse number="22">ancak altını, ve gümüşü, ve tuncu, ve demiri, ve kalayı, ve kurşunu,</verse>
				<verse number="23">ateşe dayanan her şeyi ateşten geçireceksiniz, ve tahir olacaktır; fakat murdarlık suyu ile tathir edilecektir; ve ateşe dayanmıyan her şeyi sudan geçireceksiniz.</verse>
				<verse number="24">Ve yedinci günde esvaplarınızı yıkıyacaksınız, ve tahir olacaksınız; ve ondan sonra ordugâha gireceksiniz.</verse>
				<verse number="25">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="26">Sen, ve kâhin Eleazar, ve cemaatin atalar evlerinin reisleri, adam olsun hayvan olsun, alınmış olan çapul malının topunu al;</verse>
				<verse number="27">ve çapul malını, cenge çıkan cenk erleri, ve bütün cemaat arasında yarı yarıya böl.</verse>
				<verse number="28">Ve cenge çıkan askerlerden, adamdan olsun sığırdan olsun, eşeklerden olsun, sürülerden olsun, beş yüzden bir can olmak üzre RAB için vergi alacaksın;</verse>
				<verse number="29">onlara düşen yarıdan alın; ve RABBİN kaldırma takdimesi olarak kâhin Eleazara vereceksin.</verse>
				<verse number="30">Ve İsrail oğullarına düşen yarıdan, adamdan olsun sığırdan olsun, eşeklerden olsun ve sürülerden olsun, bütün hayvanlardan, her elliden çekilmiş olan birini alacaksın, ve onları RABBİN meskeninin bekçiliğini tutan Levililere vereceksin.</verse>
				<verse number="31">Ve Musa ile kâhin Eleazar RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptılar.</verse>
				<verse number="32">Ve cenge giden askerlerin çapul ettikleri maldan artakalan ganimet, altı yüz yetmiş beş bin koyun,</verse>
				<verse number="33">ve yetmiş iki bin sığır,</verse>
				<verse number="34">ve altmış bir bin eşek,</verse>
				<verse number="35">ve erkekle yatmış olmıyarak erkek bilmiyen kadınlardan, bütün canlar otuz iki bin idi.</verse>
				<verse number="36">Ve cenge çıkanların payı olan yarım, sayıca üç yüz otuz yedi bin beş yüz koyun idi;</verse>
				<verse number="37">ve koyunlardan RABBİN vergisi altı yüz yetmiş beş idi.</verse>
				<verse number="38">Ve sığırlar otuz altı bin idi; onlardan RABBİN vergisi yetmiş iki idi.</verse>
				<verse number="39">Ve eşekler otuz bin beş yüz idi; onlardan RABBİN vergisi altmış bir idi.</verse>
				<verse number="40">Ve insanlar on altı bin idi; onlardan RABBİN vergisi otuz iki can idi.</verse>
				<verse number="41">Ve Musa, RABBİN kaldırma takdimesi olan vergiyi, kâhin Eleazara, RABBİN Musaya emrettiği gibi verdi.</verse>
				<verse number="42">Ve Musanın cenge giden adamlardan böldüğü İsrail oğullarının yarımından,</verse>
				<verse number="43">(ve cemaatin yarımı üç yüz otuz yedi bin beş yüz koyun,</verse>
				<verse number="44">ve otuz altı bin sığır,</verse>
				<verse number="45">ve otuz bin beş yüz eşek,</verse>
				<verse number="46">ve on altı bin can insan idi),</verse>
				<verse number="47">İsrail oğullarının yarımından, insandan olsun hayvandan olsun, her elliden çekilmiş olan birini, RABBİN Musaya emrettiği gibi, Musa aldı ve RABBİN meskeninin bekçiliğini tutan Levililere verdi.</verse>
				<verse number="48">Ordu binlerinin zabitleri olan binbaşılar ve yüzbaşılar Musaya yaklaştılar;</verse>
				<verse number="49">ve Musaya dediler: Biz kulların, elimizde olan cenk adamlarının topunu aldık, ve bizden hiç bir adam eksik değildir.</verse>
				<verse number="50">Ve her biri ne buldu ise canlarımız için RABBE kefaret etmek üzre, RABBİN takdimesi olarak, altın eşya, ayak halkaları, ve bilezikleri, yüzükler, küpeler, ve gerdanlıklar getirdik.</verse>
				<verse number="51">Ve Musa ile kâhin Eleazar onlardan altını, bütün işlenmiş eşyayı aldılar.</verse>
				<verse number="52">Ve binbaşılar ve yüzbaşılar tarafından RABBE arzettikleri kaldırma takdimesi altınının hepsi on altı bin yedi yüz elli şekeldi.</verse>
				<verse number="53">(Cenge çıkan adamlar, her biri kendisi için, çapul almışlardı.)</verse>
				<verse number="54">Ve Musa ile kâhin Eleazar binbaşılardan, ve yüzbaşılardan altını aldılar, ve RABBİN önünde İsrail oğulları için anılma olarak onu toplanma çadırına getirdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="32">
				<verse number="1">VE Ruben oğullarının ve Gad oğullarının hayvanları gayet çoktu; ve Yazer diyarını, ve Gilead diyarını gördüler; ve işte, o yer hayvan yeri idi;</verse>
				<verse number="2">ve Gad oğulları ile Ruben oğulları geldiler ve Musa ile kâhin Eleazara ve cemaatin beylerine söyliyip dediler:</verse>
				<verse number="3">Atarot, ve Dibon, ve Yazer, ve Nimra, ve Heşbon, ve Eleale, ve Sebam, ve Nebo, ve Beon,</verse>
				<verse number="4">İsrail cemaatinin önünde RABBİN vurduğu bu diyar, hayvan yeridir; ve kullarının hayvanları var.</verse>
				<verse number="5">Ve dediler: Eğer senin gözünde lûtuf bulduksa, bu diyar mülk olarak kullarına verilsin; bizi Erdenden geçirmeyin.</verse>
				<verse number="6">Ve Musa Gad oğulları ile Ruben oğullarına dedi: Kardeşleriniz cenge gidecekler de siz burada oturacak mısınız?</verse>
				<verse number="7">Ve niçin İsrail oğullarının yüreğini RABBİN kendilerine verdiği diyara geçmekten döndürüyorsunuz?</verse>
				<verse number="8">Memleketi görmek için Kadeş-barneadan babalarınızı gönderdiğim zaman onlar da böyle yaptılar.</verse>
				<verse number="9">Ve Eşkol vadisine kadar çıktılar, ve memleketi gördüler, ve RABBİN kendilerine verdiği diyara girmesinler diye İsrail oğullarının yüreğini döndürdüler.</verse>
				<verse number="10">Ve o gün RABBİN öfkesi alevlendi, ve and edip dedi:</verse>
				<verse number="11">Mısırdan çıkan adamlar, yirmi yaşında ve ondan yukarı olanlar, İbrahime, İshaka ve Yakuba and ettiğim diyarı hiç görmiyeceklerdir; çünkü tamamen ardımca gelmediler;</verse>
				<verse number="12">ancak Kenizzî Yefunne oğlu Kaleb, ve Nun oğlu Yeşu göreceklerdir; çünkü tamamen RABBİN ardınca geldiler.</verse>
				<verse number="13">Ve İsraile karşı RABBİN öfkesi alevlendi, ve RABBİN gözünde kötülük etmiş olan bütün o nesil bitinciye kadar kırk yıl onları çölde dolaştırdı.</verse>
				<verse number="14">Ve işte, İsraile karşı olan RABBİN kızgın öfkesini daha ziyade artırmak için, siz suçlu adamların soyu, babalarınızın yerine siz kalktınız.</verse>
				<verse number="15">Çünkü onun arkasından dönerseniz onları yine çölde bırakacaktır; ve bütün bu kavmı yok edeceksiniz.</verse>
				<verse number="16">Ve onun yanına gelip dediler: Burada sürülerimiz için koyun ağılları, ve çocuklarımız için şehirler yapacağız;</verse>
				<verse number="17">fakat biz, İsrail oğullarını yerlerine getirinciye kadar, silâhlanıp onların önünden gitmeğe hazır olacağız; ve memleketin ahalisi yüzünden çocuklarımız istihkâmlı şehirlerde oturacaklardır.</verse>
				<verse number="18">İsrail oğulları, her biri kendi mirasını alıncıya kadar evlerimize dönmiyeceğiz.</verse>
				<verse number="19">Çünkü Erdenin öte tarafında ve daha öte, onlarla beraber miras almıyacağız; çünkü bizim mirasımız, Erdenin beri tarafında, şarka doğru düştü.</verse>
				<verse number="20">Ve Musa onlara dedi: Eğer bunu yaparsanız, RABBİN önünde cenge gitmek için silâhlanırsanız,</verse>
				<verse number="21">ve düşmanlarını onun önünden kovuncıya,</verse>
				<verse number="22">ve RABBİN önünde memleket hüküm altına alınıncıya kadar, sizden her silâhlı adam RABBİN önünde Erdenden geçerse, ondan sonra dönersiniz; ve RABBE karşı ve İsraile karşı suçsuz olursunuz; ve RABBİN önünde bu diyar mülk olarak sizin olur.</verse>
				<verse number="23">Fakat böyle yapmazsanız, işte, RABBE karşı suç etmiş olacaksınız; ve emin olun ki, suçunuz sizi bulacaktır.</verse>
				<verse number="24">Çocuklarınız için kendinize şehirler, ve koyunlarınız için ağıllar yapın; ve ağzınızdan çıkanı yapın.</verse>
				<verse number="25">Ve Gad oğulları ile Ruben oğulları Musaya söyliyip dediler: Kulların efendimin emrettiği gibi yapacaklar.</verse>
				<verse number="26">Çocuklarımız, kadınlarımız, sürülerimiz, ve bütün hayvanlarımız burada, Gilead şehirlerinde kalacaklar;</verse>
				<verse number="27">fakat kulların, cenk için silâhlı olan her adam, efendimin söylediği gibi RABBİN önünde muharebe için geçecekler.</verse>
				<verse number="28">Ve Musa onlar hakkında kâhin Eleazara, ve Nun oğlu Yeşua, ve İsrail oğullarının atalar evleri reislerine emretti.</verse>
				<verse number="29">Ve Musa onlara dedi: Eğer Gad oğulları ve Ruben oğulları, cenk için silâhlı her adam RABBİN önünde sizinle beraber Erdenden geçerlerse, ve önünüzde memleket hüküm altına alınırsa; o zaman onlara mülk olarak Gilead memleketini vereceksiniz;</verse>
				<verse number="30">fakat silâhlı olarak sizinle beraber geçmezlerse, o zaman Kenân diyarında sizin aranızda mülk alacaklar.</verse>
				<verse number="31">Ve Gad oğulları ile Ruben oğulları cevap verip dediler: RABBİN senin kullarına söylediği gibi yapacağız.</verse>
				<verse number="32">Biz silâhlı olarak RABBİN önünde, Kenân diyarına geçeceğiz, ve bize mirasımızın mülkü Erdenin ötesinde kalsın.</verse>
				<verse number="33">Ve Musa, Amorîler kıralı Sihonun ülkesini, ve Başan kıralı Ogun ülkesini, memleketi civarı ile beraber şehirlerine göre, etraftaki memleketin şehirlerini onlara, Gad oğullarına, ve Ruben oğullarına, ve Yusufun oğlu Manassenin yarım sıptına verdi.</verse>
				<verse number="34">Ve Gad oğulları istihkâmlı şehirleri, Dibonu, ve Atarotu, ve Aroeri,</verse>
				<verse number="35">ve Atrot-şofanı, ve Yazeri, ve Yogbehayı,</verse>
				<verse number="36">ve Beyt-nimrayı, ve Beyt-haranı, ve koyun ağıllarını yaptılar.</verse>
				<verse number="37">Ve Ruben oğulları Heşbonu, ve Elealeyi, ve Kiryataimi,</verse>
				<verse number="38">ve Neboyu, ve Baal-meonu, (adları değişilmiş olarak,) ve Sibmayı yaptılar; ve yaptıkları şehirlere başka adlar koydular.</verse>
				<verse number="39">Ve Manasse oğlu Makir oğulları Gileada gittiler, ve onu aldılar, ve orada olan Amorîleri kovdular.</verse>
				<verse number="40">Ve Musa Gileadı Manasse oğlu Makire verdi; o da orada oturdu.</verse>
				<verse number="41">Ve Manasse oğlu Yair gitti ve onların köylerini aldı, ve onlara Havvot-yair adını koydu.</verse>
				<verse number="42">Ve Nobah gitti ve Kenatı ve onun köylerini aldı, ve ona kendi adı ile Nobah dedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="33">
				<verse number="1">MUSA ve Harun elile Mısır diyarından ordularına göre çıkan İsrail oğullarının göçleri şunlardır.</verse>
				<verse number="2">Ve Musa RABBİN emrile, onların çıkışlarını göçlerine göre yazdı; ve çıkışlarına göre göçleri şunlardır.</verse>
				<verse number="3">Ve birinci ayda, birinci ayın on beşinci gününde Ramsesten çıktılar; fıshın ertesi günü bütün Mısırlıların gözü önünde yüksek elle çıktılar;</verse>
				<verse number="4">ve Mısırlılar kendi aralarında RABBİN vurduğu, bütün ilk doğanlarını gömüyorlardı; RAB onların ilâhlarına da hükümler yaptı.</verse>
				<verse number="5">Ve İsrail oğulları Ramsesten göç edip Sukkotta kondular.</verse>
				<verse number="6">Ve Sukkottan göç edip çölün kenarında olan Etamda kondular.</verse>
				<verse number="7">Ve Etamdan göç edip Baal-tsefonun karşısında olan Pi-hahirota döndüler; ve Migdolun önünde kondular.</verse>
				<verse number="8">Ve Hahirot önünden göç edip denizin ortasından çöle geçtiler; ve Etam çölünde üç günlük yol gittiler, ve Marada kondular.</verse>
				<verse number="9">Ve Maradan göç edip Elime geldiler; ve Elimde on iki su kaynağı, ve yetmiş hurma ağacı vardı; ve orada kondular.</verse>
				<verse number="10">Ve Elimden göç edip Kızıl Denizin yanında kondular.</verse>
				<verse number="11">Ve Kızıl Denizden göç edip Sin çölünde kondular.</verse>
				<verse number="12">Ve Sin çölünden göç edip Dofkada kondular.</verse>
				<verse number="13">Ve Dofkadan göç edip Aluşta kondular.</verse>
				<verse number="14">Ve Aluştan göç edip Refidimde kondular; orada kavm için içecek su yoktu.</verse>
				<verse number="15">Ve Refidimden göç edip Sina çölünde kondular.</verse>
				<verse number="16">Ve Sina çölünden göç edip Kibrot-hattaavada kondular.</verse>
				<verse number="17">Ve Kibrot-hattaavadan göç edip Hatserotta kondular.</verse>
				<verse number="18">Ve Hatserottan göç edip Ritmada kondular.</verse>
				<verse number="19">Ve Ritmadan göç edip Rimmon-peretste kondular.</verse>
				<verse number="20">Ve Rimmon-peretsten göç edip Libnada kondular.</verse>
				<verse number="21">Ve Libnadan göç edip Rissada kondular.</verse>
				<verse number="22">Ve Rissadan göç edip Kehelatada kondular.</verse>
				<verse number="23">Ve Kehelatadan göç edip Şefer dağında kondular.</verse>
				<verse number="24">Ve Şefer dağından göç edip Haradada kondular.</verse>
				<verse number="25">Haradadan göç edip Makhelotta kondular.</verse>
				<verse number="26">Ve Makhelottan göç edip Tahatta kondular.</verse>
				<verse number="27">Ve Tahattan göç edip Terahta kondular.</verse>
				<verse number="28">Ve Terahtan göç edip Mitkada kondular.</verse>
				<verse number="29">Ve Mitkadan göç edip Haşmonada kondular.</verse>
				<verse number="30">Ve Haşmonadan göç edip Moserotta kondular.</verse>
				<verse number="31">Ve Moserottan göç edip Bene-yaakanda kondular.</verse>
				<verse number="32">Ve Bene-yaakandan göç edip Hor-haggidgadda kondular.</verse>
				<verse number="33">Ve Hor-haggidgaddan göç edip Yotbatada kondular.</verse>
				<verse number="34">Ve Yotbatadan göç edip Abronada kondular.</verse>
				<verse number="35">Ve Abronadan göç edip Etsyon-geberde kondular.</verse>
				<verse number="36">Ve Etsyon-geberden göç edip Tsin çölünde kondular (o Kadeştir).</verse>
				<verse number="37">Ve Kadeşten göç edip Edom diyarının kenarında Hor dağında kondular.</verse>
				<verse number="38">Ve RABBİN emri üzerine kâhin Harun Hor dağına çıktı; ve İsrail oğullarının Mısır diyarından çıkışlarının kırkıncı yılında, beşinci ayda, ayın birinde orada öldü.</verse>
				<verse number="39">Ve Harun Hor dağında öldüğü vakit yüz yirmi üç yaşında idi.</verse>
				<verse number="40">Ve Kenân diyarında Cenubda oturan Kenânlı, Arad kıralı, İsrail oğullarının geldiğini işitti.</verse>
				<verse number="41">Ve Hor dağından göç edip Tsalmonada kondular.</verse>
				<verse number="42">Ve Tsalmonadan göç edip Punonda kondular.</verse>
				<verse number="43">Ve Punondan göç edip Obotta kondular.</verse>
				<verse number="44">Ve Obottan göç edip Moab sınırında İye-abarimde kondular.</verse>
				<verse number="45">Ve İyimden göç edip Dibon-gadda kondular.</verse>
				<verse number="46">Ve Dibon-gaddan göç edip Almon-diblataimde kondular.</verse>
				<verse number="47">Ve Almon-diblataimden göç edip Nebo karşısında Abarim dağlarında kondular.</verse>
				<verse number="48">Ve Abarim dağlarından göç edip Erden yanında Eriha karşısında Moab ovalarında kondular.</verse>
				<verse number="49">Ve Erden yanında, Beyt-yeşimottan Abel-şittime kadar Moab ovalarında kondular.</verse>
				<verse number="50">Ve Erden yanında Eriha karşısında Moab ovalarında RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="51">İsrail oğullarına söyle ve onlara de: Erdenden Kenân diyarına geçtiğiniz zaman,</verse>
				<verse number="52">memlekette oturanların hepsini önünüzden kovacaksınız, ve bütün resimli taşlarını yok edeceksiniz, ve onların bütün dökme putlarını yok edeceksiniz, ve onların bütün yüksek yerlerini harap edeceksiniz;</verse>
				<verse number="53">ve diyarı mülk olarak alacaksınız, ve orada oturacaksınız; çünkü onu mülk edinmek için size verdim.</verse>
				<verse number="54">Ve memleketi aşiretlerinize göre kura ile miras alacaksınız; çok olana mirasını çoğaltacaksınız, ve az olana mirasını azaltacaksınız; bir adama kura nerede düşerse o yer onun olacak; atalarınızın sıptlarına göre miras alacaksınız.</verse>
				<verse number="55">Fakat memlekette oturanları önünüzden kovmazsanız, o zaman onlardan bıraktıklarınız gözlerinizde diken gibi, ve böğürlerinizde üğendire gibi olacaklar, ve oturmakta olduğunuz memlekette size sıkıntı verecekler.</verse>
				<verse number="56">Ve vaki olacak ki, onlara ne yapmağı düşündümse onu size yapacağım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="34">
				<verse number="1">VE RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına emret ve onlara de: Kenân diyarına girdiğiniz zaman (size miras olarak düşecek olan bu diyar, sınırlarına göre Kenân diyarı),</verse>
				<verse number="3">o zaman cenup tarafınız Tsin çölünden Edom boyunca olacak, ve cenup sınırınız şarka doğru Tuz Denizinin ucundan olacak;</verse>
				<verse number="4">ve sınırınız Akrabbim yokuşundan cenuba doğru dolaşacak, ve Tsine geçecek; ve onun uçları Kadeş-barneanın cenubunda olacaklar; ve Hatsar-addara çıkacak, ve Atsmona geçecek;</verse>
				<verse number="5">ve sınır Atsmondan Mısır vadisine kadar dolaşacak, ve onun uçları deniz yanında olacaktır.</verse>
				<verse number="6">Ve garp sınırınız büyük deniz ve onun kıyısı olacaktır; garp sınırınız bu olacaktır.</verse>
				<verse number="7">Ve şimal sınırınız bu olacak; büyük denizden Hor dağına kadar kendinize işaret koyacaksınız;</verse>
				<verse number="8">Hor dağından Hamata girilecek yere kadar işaret koyacaksınız; ve sınırın uçları Tsedadda olacak;</verse>
				<verse number="9">ve sınır Zifrona çıkacak, ve onun uçları Hatsar-enanda olacak; şimal sınırınız bu olacaktır.</verse>
				<verse number="10">Ve şark sınırınızı Hatsar-enandan Şefama kadar işaret koyacaksınız;</verse>
				<verse number="11">ve sınır Şefamdan Ainin şark tarafında Riblaya inecek; ve sınır inecek, ve şarka doğru Kinneret Denizinin yanına dokunacaktır;</verse>
				<verse number="12">ve sınır Erdene inecek, ve uçları Tuz Denizi yanında olacaktır. Çepçevre sınırlarına göre memleketiniz bu olacaktır.</verse>
				<verse number="13">Ve Musa İsrail oğullarına emredip dedi: Dokuz buçuk sıpta vermeği RABBİN emrettiği, kura ile miras alacağınız diyar budur;</verse>
				<verse number="14">çünkü Ruben oğullarının sıptı, ataları evlerine göre, ve Gad oğullarının sıptı, ataları evlerine göre miraslarını aldılar, ve Manassenin yarım sıptı miraslarını aldılar;</verse>
				<verse number="15">iki buçuk sıpt, Erihada Erden ötesinde şarka doğru, gündoğusuna doğru miraslarını aldılar.</verse>
				<verse number="16">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="17">Memleketi size bölecek adamların adları şunlardır: Kâhin Eleazar ve Nun oğlu Yeşu.</verse>
				<verse number="18">Ve memleketi miras olarak bölmek için her sıpttan birer bey alacaksınız.</verse>
				<verse number="19">Ve bu adamların adları şunlardır: Yahuda sıptı için Yefunne oğlu Kaleb.</verse>
				<verse number="20">Ve Şimeon oğulları sıptı için Ammihud oğlu Şemuel.</verse>
				<verse number="21">Benyamin sıptı için Kislon oğlu Elidad.</verse>
				<verse number="22">Ve Dan oğulları sıptı için bey olarak Yogli oğlu Bukki.</verse>
				<verse number="23">Yusuf oğulları için — Manasse oğulları sıptı için bey olarak Efod oğlu Hanniel.</verse>
				<verse number="24">Ve Efraim oğulları sıptı için bey olarak Şiftan oğlu Kemuel.</verse>
				<verse number="25">Ve Zebulun oğulları sıptı için bey olarak Parnak oğlu Elitsafan.</verse>
				<verse number="26">Ve İssakar oğulları sıptı için bey olarak Azzan oğlu Paltiel.</verse>
				<verse number="27">Ve Aşer oğulları sıptı için bey olarak Şelomi oğlu Ahihud.</verse>
				<verse number="28">Ve Naftali oğulları sıptı için bey olarak Ammihud oğlu Pedahel.</verse>
				<verse number="29">Kenân diyarında İsrail oğullarına mirası bölmek için RABBİN emrettiği bunlardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="35">
				<verse number="1">VE Erden yanında Eriha karşısında, Moab ovalarında RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına emret, Levililere mülkleri olan mirastan içinde oturmak için şehirler versinler; ve şehirler için, onların etrafında Levililere otlaklar vereceksiniz.</verse>
				<verse number="3">Ve içinde oturmak için şehirleri olacak; ve onların otlakları, sığırları, ve malları, ve bütün hayvanları için olacaktır.</verse>
				<verse number="4">Ve Levililere vereceğiniz şehirlerin otlakları çepçevre şehir duvarından öteye doğru bin arşın olacak.</verse>
				<verse number="5">Ve şehir ortada olarak, şehrin dışından şark tarafını iki bin arşın, ve cenup tarafını iki bin arşın, ve garp tarafını iki bin arşın, ve şimal tarafını iki bin arşın, ölçeceksiniz. Bu onlar için şehir otlakları olacaktır.</verse>
				<verse number="6">Levililere vereceğiniz şehirler, adam öldürenin oraya kaçması için vereceğiniz altı sığınacak şehir olacaktır; ve bunlardan başka kırk iki şehir vereceksiniz.</verse>
				<verse number="7">Levililere vereceğiniz bütün şehirler kırk sekiz şehir olacaktır: otlakları ile beraber onları vereceksiniz.</verse>
				<verse number="8">Ve İsrail oğullarının mülkünden şehirleri, çok olandan çok alacaksınız; ve az olandan az alacaksınız; her sıpt kendisine düşecek mirasına göre şehirlerinden Levililere verecektir.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="10">İsrail oğullarına söyle ve onlara de: Siz Erdenden Kenân diyarına geçtiğiniz zaman,</verse>
				<verse number="11">kendinize sığınacak şehirler olmak üzre sizin için şehirler tayin edeceksiniz, ve bilmiyerek bir canı vurarak adam öldüren oraya kaçacak.</verse>
				<verse number="12">Ve sizin için öç alandan sığınacak şehirler olacaklar; ve adam öldüren cemaatin önünde hüküm için duruncıya kadar ölmiyecektir.</verse>
				<verse number="13">Ve vereceğiniz şehirler sizin için altı sığınacak şehir olacak.</verse>
				<verse number="14">Erdenin öte tarafında üç şehir vereceksiniz, ve Kenân diyarında üç şehir vereceksiniz; sığınacak şehirler olacaklar.</verse>
				<verse number="15">Bilmiyerek her can vuranın oraya kaçması için, bu altı şehir İsrail oğullarına, ve aralarında olan garibe ve misafire sığınacak yer olacaklardır.</verse>
				<verse number="16">Fakat demir bir âletle onu vurmuşsa, ve o ölmüşse, katildir; katil mutlaka öldürülecektir.</verse>
				<verse number="17">Ve eğer elinde insanın ölebileceği bir taşla onu vurmuşsa, ve o ölmüşse, katildir; katil mutlaka öldürülecektir.</verse>
				<verse number="18">Yahut elinde insanın ölebileceği ağaç bir âletle onu vurmuşsa, ve o ölmüşse, katildir; katil mutlaka öldürülecektir.</verse>
				<verse number="19">Kan öcü alan, kendisi katili öldürecektir; ona rastladığı zaman onu öldürecektir.</verse>
				<verse number="20">Ve eğer onu kinden dolayı kakmışsa, yahut pusuya yatarak üzerine bir şey atmışsa, ve o ölmüşse,</verse>
				<verse number="21">yahut düşmanlıktan dolayı onu elile vurmuşsa, ve o ölmüşse; vuran mutlaka öldürülecektir; katildir; kan öcü alan katile rastladığı zaman onu öldürecektir.</verse>
				<verse number="22">Fakat düşmanlığı olmıyarak ansızın onu kakmışsa, yahut pusuya yatmadan onun üzerine bir şey atmışsa,</verse>
				<verse number="23">yahut onu görmiyerek üstüne insanın ölebileceği bir taş düşürmüşse, ve o ölmüşse, ve onun düşmanı olmayıp onun zararını aramamışsa,</verse>
				<verse number="24">o zaman cemaat, vuranla kan öcü alan arasında bu hükümlere göre hükmedecektir;</verse>
				<verse number="25">ve cemaat, kan öcü alanın elinden adam öldüreni kurtaracak, ve cemaat, kaçmış olduğu sığınacak şehrine onu geri gönderecek; ve mukaddes yağla meshedilmiş olan büyük kâhinin ölümüne kadar orada oturacaktır.</verse>
				<verse number="26">Ve eğer adam öldüren, kaçmış olduğu sığınacak şehrinin sınırını geçerse,</verse>
				<verse number="27">ve kan öcü alan onu sığınacak şehrinin sınırı dışarısında bulursa, ve adam öldüreni kan öcü alan öldürürse, o kanlı olmıyacaktır,</verse>
				<verse number="28">çünkü büyük kâhinin ölümüne kadar sığındığı şehirde kalmalı idi; ve adam öldüren, büyük kâhinin ölümünden sonra kendi mülkü olan memleketine dönecektir.</verse>
				<verse number="29">Ve bunlar nesillerinizce bütün meskenlerinizde sizin için kanun ve hüküm olacaklar.</verse>
				<verse number="30">Bir adam insan vurursa, katil şahitlerin ifadesile öldürülecektir; fakat bir canın ölmesi için tek şahit şehadet etmiyecektir.</verse>
				<verse number="31">Ölüme müstahak olan katilin canı için de diyet almıyacaksınız; fakat mutlaka öldürülecektir.</verse>
				<verse number="32">Ve sığınacak şehrine kaçmış olan için, kâhinin ölümüne kadar olan zamanda memlekette oturmak için dönsün diye diyet almıyacaksınız.</verse>
				<verse number="33">Böylece içinde olduğunuz diyarı murdar etmiyeceksiniz; çünkü kan diyarı murdar eder; ve içinde dökülen kandan dolayı diyar için başka şeyle değil, ancak onu dökenin kanı ile kefaret edilir.</verse>
				<verse number="34">Sizin oturduğunuz, benim ortasında oturmakta olduğum diyarı kirletmiyeceksin; çünkü ben, RAB, İsrail oğulları ortasında oturuyorum.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="36">
				<verse number="1">VE Yusuf oğulları aşiretlerinden Manasse oğlu, Makir oğlu, Gilead oğulları aşiretinden atalar evleri beyleri yaklaştılar, ve Musanın önünde, ve İsrail oğullarının atalar evleri başları olan reislerin önünde söylediler;</verse>
				<verse number="2">ve dediler: RAB, diyarı miras olarak kura ile İsrail oğullarına versin diye efendime emretti; ve kardeşimiz Tselofhadın mirasını onun kızlarına vermek efendime RAB tarafından emrolundu.</verse>
				<verse number="3">Ve eğer İsrail oğullarından başka sıptların oğullarından birine varırlarsa, o zaman onların mirası atalarımızın mirasından alınacak; ve mensup olacakları sıptın mirasına katılacak; ve mirasımızın kurasından alınacak.</verse>
				<verse number="4">Ve İsrail oğullarının yubili olduğu zaman, onların mirası mensup olacakları sıptın mirasına katılacak, ve onların mirası atalarımız sıptının mirasından alınacak.</verse>
				<verse number="5">Ve Musa RABBİN sözüne göre İsrail oğullarına emredip dedi: Yusuf oğullarının sıptı doğru söyliyor.</verse>
				<verse number="6">Tselofhadın kızları hakkında RABBİN emredip dediği söz şudur: Gözlerinde iyi olana varsınlar; ancak babaları sıptı aşireti içinde kocaya varacaklar.</verse>
				<verse number="7">Ve İsrail oğullarının mirası sıpttan sıpta geçmiyecek; çünkü İsrail oğulları, her biri ataları sıptının mirasına bağlı kalacak.</verse>
				<verse number="8">Ve İsrail oğulları sıptlarından mirasa malik olan her kız, İsrail oğulları, her biri atalarının mirasına malik olsunlar diye, kendi babası sıptının aşiretlerinden olan birine varacaktır.</verse>
				<verse number="9">Ve miras bir sıpttan başka sıpta geçmiyecek; çünkü İsrail oğullarının sıptları, her biri kendi mirasına bağlı kalacaktır.</verse>
				<verse number="10">RAB Musaya nasıl emretti ise Tselofhadın kızları öyle yaptılar;</verse>
				<verse number="11">çünkü Tselofhadın kızları, Mahla, Tirtsa, ve Hogla, ve Milka, ve Noa babalarının kardeş oğullarına vardılar.</verse>
				<verse number="12">Yusuf oğlu Manasse oğulları aşiretleri içinde kocaya vardılar; ve onların mirası ataları aşiretinin sıptında kaldı.</verse>
				<verse number="13">Erden yanında Eriha karşısında Moab ovalarında İsrail oğullarına RABBİN Musa vasıtası ile emrettiği emirler ve hükümler bunlardır.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="5">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">ERDENİN öte taraflarında çölde, Paran ile Tofel, ve Laban, ve Hatserot, ve Di-zahab arasında, Sufun karşısında Arabada Musanın bütün İsraile söylediği sözler şunlardır.</verse>
				<verse number="2">Horebden Seir dağı yolu ile Kadeş-barneaya kadar on bir gündür.</verse>
				<verse number="3">Ve Heşbonda oturan Amorîler kıralı Sihonu, ve Aştarotta Edreide oturan Başan kıralı Ogu vurduktan sonra,</verse>
				<verse number="4">vaki oldu ki, kırkıncı yılda, on birinci ayda, ayın birinde Musa İsrail oğullarına onlar için RABBİN kendisine emrettiği bütün şeylere göre söyledi.</verse>
				<verse number="5">Erdenin ötesinde Moab diyarında, Musa bu şeriati anlatmağa başlıyıp dedi:</verse>
				<verse number="6">Allahımız RAB Horebde bize söyliyip dedi: Bu dağda oturmanız yeter;</verse>
				<verse number="7">dönün ve göç edin, ve Amorîlerin dağlığına, ve ona yakın olan Arabada, dağlıkta, ve Şefelada ve Cenubta, ve deniz kenarında bütün yerlere, büyük ırmağa, Fırat ırmağına kadar Kenânlılar diyarına, ve Libnana girin.</verse>
				<verse number="8">İşte, diyarı önünüze koydum; girin, ve RABBİN atalarınıza İbrahime, İshaka, ve Yakuba kendilerine ve kendilerinden sonra onların zürriyetine vermek için and ettiği diyarı kendinize mülk edinin.</verse>
				<verse number="9">Ve size o vakit söyliyip dedim: Tek başıma sizin yükünüzü kaldıramam;</verse>
				<verse number="10">Allahınız RAB sizi çoğalttı, ve işte, bugün siz çoklukça göklerin yıldızları gibisiniz.</verse>
				<verse number="11">Atalarınızın Allahı RAB, size söylediği gibi, sizi olduğunuzdan bin kat ziyade etsin, ve sizi mubarek kılsın.</verse>
				<verse number="12">Ben zahmetinize, ve yükünüze, ve kavganıza tek başıma nasıl dayanayım?</verse>
				<verse number="13">Kendinize, sıptlarınıza göre, hikmetli ve anlayışlı, ve tanınmış adamlar alın, ve onları üzerinize baş olarak koyacağım.</verse>
				<verse number="14">Ve bana cevap verip dediniz: Dediğin şeyi yapmak iyidir.</verse>
				<verse number="15">Ve sıptlarınızın başlarını, hikmetli ve tanınmış adamları aldım, ve onları üzerinize başlar, binbaşılar, ve yüzbaşılar, ve ellibaşılar, ve onbaşılar, ve sıptlarınıza göre memurlar ettim.</verse>
				<verse number="16">Ve o vakit hâkimlerinize emredip dedim: Kardeşleriniz arasındaki davaları dinleyin, ve bir adamla kardeşi, ve yanında olan misafir arasında hak ile hükmedin.</verse>
				<verse number="17">Hükümde şahıslara itibar etmiyeceksiniz; küçüğü de büyüğü gibi dinliyeceksiniz; insan yüzünden yılmıyacaksınız; çünkü hüküm Allahındır; ve sizin için güç olan işi bana getireceksiniz, ve ben onu dinliyeceğim.</verse>
				<verse number="18">Ve yapacağınız şeylerin hepsini o vakit size emrettim.</verse>
				<verse number="19">Ve Horebden göç ettik, ve Allahımız RABBİN bize emrettiği gibi, Amorîler dağlığı yolundan, gördüğünüz o büyük ve korkunç çölün hepsini yürüdük; ve Kadeş-barneaya geldik.</verse>
				<verse number="20">Ve size dedim: Allahımız RABBİN bize verdiği Amorîlerin dağlığına geldiniz.</verse>
				<verse number="21">İşte, Allahın RAB diyarı senin önüne koydu; çık, atalarının Allahı RABBİN sana söylediği gibi kendine mülk edin; korkma, ve yılma.</verse>
				<verse number="22">Ve siz, hepiniz yanıma gelip dediniz: Önümüzden adamlar gönderelim, ve bizim için diyarı çaşıtlasınlar, ve çıkacağımız yol hakkında, ve varacağımız şehirler hakkında bize haber getirsinler.</verse>
				<verse number="23">Ve bu söz bana iyi göründü; ve her sıpt için bir adam olarak sizden on iki adam aldım;</verse>
				<verse number="24">ve dönüp dağlığa çıktılar, ve Eşkol vadisine geldiler, ve onu çaşıtladılar.</verse>
				<verse number="25">Ve diyarın meyvasından ellerine alıp bize indirdiler, ve bize haber getirip dediler: Allahımız RABBİN bize vermekte olduğu diyar iyidir.</verse>
				<verse number="26">Ve çıkmak istemediniz, ve Allahınız RABBİN emrine isyan ettiniz;</verse>
				<verse number="27">ve çadırlarınızda söylenip dediniz: RAB bizden nefret ettiği için, bizi helâk etsinler diye Amorîlerin eline vermek üzre bizi Mısır diyarından çıkardı.</verse>
				<verse number="28">Biz nereye çıkıyoruz? kardeşlerimiz: Kavm bizden daha büyük ve daha uzun boyludur, şehirler büyüktür ve göke kadar duvarlıdırlar; ve hem Anak oğullarını da orada gördük, diyerek yüreğimizi erittiler.</verse>
				<verse number="29">Ve size dedim: Yılmayın, ve onlardan korkmayın.</verse>
				<verse number="30">Önünüzden giden Allahınız RAB Mısırda ve çölde gözünüz önünde yapmış olduğu bütün şeylere göre, sizin için kendisi cenk edecektir;</verse>
				<verse number="31">o çöldeki bu yere gelinciye kadar bütün yürüdüğünüz yolda, Allahın RAB, bir adam oğlunu taşıdığı gibi, seni taşıdığını gördün.</verse>
				<verse number="32">Fakat, çadırlarınızı kurmak üzre size yer aramak, yürüyeceğiniz yolu size göstermek için geceleyin ateşte, ve gündüz bulutta,</verse>
				<verse number="33">önünüzden yolda giden Allahınız RABBE bu işte inanmadınız.</verse>
				<verse number="34">Ve RAB sözlerinizin sesini işitip öfkelendi, ve and edip dedi:</verse>
				<verse number="35">Gerçek, atalarınıza vermeği and ettiğim iyi memleketi, bu kötü neslin bu adamlarından, Yefunne oğlu Kalebden başka, hiç biri görmiyecektir;</verse>
				<verse number="36">ancak o görecektir; ve ayak bastığı diyarı ona ve oğullarına vereceğim, çünkü tamamen RABBİN ardınca yürüdü.</verse>
				<verse number="37">Sizin yüzünüzden RAB bana da öfkelenip dedi: Sen de oraya girmiyeceksin;</verse>
				<verse number="38">senin önünde duran Nun oğlu Yeşu oraya girecek; ona kuvvet ver; çünkü diyarı İsraile miras olarak o bölecektir.</verse>
				<verse number="39">Ve ganimet olacak dediğiniz çocuklarınız, ve bugün iyiyi ve kötüyü bilmiyen oğullarınız, oraya girecekler, ve onu onlara vereceğim, ve onu onlar mülk edinecekler.</verse>
				<verse number="40">Fakat siz dönün, ve Kızıl Deniz yolundan çöle göç edin.</verse>
				<verse number="41">Ve cevap verip bana dediniz: RABBE karşı suç ettik; Allahımız RABBİN bize emrettiği her şeye göre biz çıkacağız, ve cenk edeceğiz. Ve her biriniz cenk silâhlarınızı kuşandınız, ve dağlığa çıkmakta hafiflik ettiniz.</verse>
				<verse number="42">Ve RAB bana dedi: Onlara de: Çıkmayın, ve cenketmeyin; çünkü ben aranızda değilim; düşmanlarınızın önünde vurulmıyasınız.</verse>
				<verse number="43">Ve size söyledim, siz de dinlemediniz; ve RABBİN emrine isyan edip küstahlık ettiniz, ve dağlığa çıktınız.</verse>
				<verse number="44">Ve dağlıkta oturan Amorîler karşınıza çıktılar, ve arıların yaptığı gibi sizi kovaladılar, ve Seirde Hormaya kadar sizi vurdular.</verse>
				<verse number="45">Ve döndünüz, ve RABBİN önünde ağladınız; ve RAB sesinizi dinlemedi, ve size kulak vermedi.</verse>
				<verse number="46">Ve Kadeşte oturduğunuz günlerce orada çok günler oturdunuz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE döndük, ve RABBİN bana emrettiği gibi Kızıl Deniz yolundan çöle göç ettik; ve çok günler Seir dağlığı etrafını dolaştık.</verse>
				<verse number="2">Ve RAB bana söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="3">Bu dağlığın etrafını dolaşmanız yeter; şimale dönün.</verse>
				<verse number="4">Ve kavma emredip de: Seirde oturan kardeşleriniz Esav oğullarının sınırını geçeceksiniz; ve sizden korkacaklar. Fakat kendinizi çok sakının;</verse>
				<verse number="5">onlarla çekişmeyin; çünkü onların diyarından size ayak tabanı basacak kadar bile vermiyeceğim; çünkü Seir dağlığını mülk olarak Esava verdim.</verse>
				<verse number="6">Onlardan para ile yiyecek satın alacak, ve yiyeceksiniz; ve suyu da onlardan para ile satın alacak, ve içeceksiniz.</verse>
				<verse number="7">Çünkü Allahın RAB, seni elinin her işinde mubarek kıldı; senin bu büyük çölde yürüdüğünü biliyordu; kırk yıldır Allahın RAB seninle idi; bir şeye muhtaç olmadın.</verse>
				<verse number="8">Ve Araba yolundan, Elat ve Etsyon-geberden, Seirde oturan kardeşlerimiz Esav oğullarının yanından geçtik. Ve döndük, ve Moab çölü yolundan geçtik.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB bana dedi: Moabı sıkıştırma, ve onlarla cenge girişme; çünkü sana mülk olarak onun diyarından vermiyeceğim; çünkü Ar memleketini Lût oğullarına mülk olarak verdim.</verse>
				<verse number="10">(Evelce Emler, Anaklar gibi uzun boylu, büyük ve sayıda çok bir kavm, orada oturuyordu;</verse>
				<verse number="11">bunlar da Anaklar gibi Refalar sayılırlar; fakat Moabîler bunlara Emler derler.</verse>
				<verse number="12">Ve evelce Seirde Horîler otururlardı, fakat Esav oğulları onları kovdular; ve İsrailin, RABBİN kendilerine verdiği mülkü olan diyara yaptığı gibi, onları önlerinde helâk edip yerlerine oturdular.)</verse>
				<verse number="13">Şimdi kalkın, ve Zered vadisinden geçin. Ve Zered vadisinden geçtik.</verse>
				<verse number="14">Ve RABBİN onlara and ettiği gibi, o neslin cenk adamlarının hepsi ordugâh arasından bitinciye kadar, Kadeş-barneadan Zered vadisinden geçinciye kadar yürüdüğümüz günler, otuz sekiz yıldı.</verse>
				<verse number="15">Ve onları ordugâhın arasından helâk etmek için, onlar bitinciye kadar RABBİN eli de onlara karşı idi.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki oldu ki, kavmın arasından bütün cenk adamları ölüp bittikleri zaman,</verse>
				<verse number="17">RAB bana söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="18">Sen bugün Moab sınırı olan Ardan geçeceksin;</verse>
				<verse number="19">ve Ammon oğullarının karşısına yaklaştığın zaman onları sıkıştırma, ve onlarla çekişme; çünkü sana mülk olarak Ammon oğullarının diyarından vermiyeceğim; çünkü mülk olarak onu Lût oğullarına verdim.</verse>
				<verse number="20">(O da Refalar diyarı sayılır; evelce orada Refalar otururlardı; ve Ammonîler onlara Zamzumlar derler,</verse>
				<verse number="21">Anaklar gibi uzun boylu, büyük ve sayıda çok bir kavmdı; ve onların önünde RAB onları helâk etti; ve onları kovup yerlerine oturdular;</verse>
				<verse number="22">nasıl ki önlerinde Horîleri helâk ettiği zaman Seirde oturan Esav oğullarına yapmıştı; ve bunlar onları kovdular, ve bugüne kadar onların yerine oturdular.</verse>
				<verse number="23">Ve Kaftordan çıkan Kaftorîler, Gazaya kadar köylerde oturan Avları helâk ettiler, ve yerlerine oturdular.)</verse>
				<verse number="24">Kalkın, göç edin, ve Arnon vadisinden geçin; bak, Heşbon kıralı Amorî Sihonu ve onun memleketini senin eline verdim; mülk olarak onu almağa başla, ve onunla cenge giriş.</verse>
				<verse number="25">Bütün göklerin altında olan kavmlar üzerine, bugün senin dehşetini ve korkunu koymağa başlıyacağım, onlar senin haberini işitecekler, ve senin yüzünden titreyip kıvranacaklar.</verse>
				<verse number="26">Ve Kedemot çölünden, Heşbon kıralı Sihona selâmet sözlerile ulaklar gönderip dedim:</verse>
				<verse number="27">Senin diyarından geçeyim; caddeden yürüyüp sağa sola sapmıyacağım.</verse>
				<verse number="28">Bana para ile yiyecek satacaksın, ve yiyeceğim; ve bana para ile su vereceksin, ve içeceğim;</verse>
				<verse number="29">Seirde oturan Esav oğullarının, ve Arda oturan Moabîlerin hakkımda yaptıkları gibi yap; ancak Erdenden Allahımız RABBİN bize verdiği diyara geçinciye kadar yürüyerek geçeyim.</verse>
				<verse number="30">Fakat Heşbon kıralı Sihon bizi memleketinden geçirmek istemedi; çünkü bugün olduğu gibi onu senin eline versin diye Allahın RAB onun ruhunu sertleştirdi, ve onun yüreğini katılaştırdı.</verse>
				<verse number="31">Ve RAB bana dedi: Bak, Sihonu ve onun memleketini senin önünde vermeğe başladım; onu mülk olarak almağa başla, ta ki, onun memleketini miras olarak alasın.</verse>
				<verse number="32">Ve Sihon, kendisi ve bütün kavmı Yahatsta cenk için karşımıza çıktı.</verse>
				<verse number="33">Ve Allahımız RAB önümüzde onu ele verdi; ve onu, ve oğullarını, ve bütün kavmını vurduk.</verse>
				<verse number="34">O vakit onun bütün şehirlerini aldık, ve her şehri erkekler, ve kadınlar, ve çocuklarla beraber tamamen yok ettik; artakalan kimse bırakmadık;</verse>
				<verse number="35">kendimiz için ancak hayvanları ve aldığımız şehirlerin malını çapul ettik.</verse>
				<verse number="36">Arnon vadisi kenarında olan Aroerden, ve vadide olan şehirden Gileada kadar bizden üstün bir şehir yoktu; Allahımız RAB önümüzde hepsini ele verdi;</verse>
				<verse number="37">ancak Ammon oğullarının memleketine, bütün Yabbok ırmağı kenarına, ve dağlık şehirlerine, Allahımız RABBİN yasak ettiği hiç bir yere yaklaşmadın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE döndük, ve Başan yolundan yukarı çıktık, ve Başan kıralı Og, kendisi ve bütün kavmı, Edreide cenk için karşımıza çıktı.</verse>
				<verse number="2">Ve RAB bana dedi: Ondan korkma; çünkü onu ve bütün kavmını, ve memleketini senin eline verdim; ve Heşbonda oturan Amorîler kıralı Sihona yaptığın gibi ona yapacaksın.</verse>
				<verse number="3">Ve Allahımız RAB Başan kıralı Ogu da, bütün kavmını da elimize verdi; ve kimsesi kalmayıncıya kadar onu vurduk.</verse>
				<verse number="4">O vakit onun bütün şehirlerini, altmış şehri, bütün Argob havalisini, Başanda Ogun ülkesini aldık; onlardan almadığımız bir şehir kalmadı.</verse>
				<verse number="5">Bir çok duvarsız kasabalardan başka bütün bu şehirler, yüksek duvarlar, kapılar, ve sürgülerle istihkâmlı idiler.</verse>
				<verse number="6">Ve Heşbon kıralı Sihona yaptığımız gibi, her şehri erkekler, kadınlar, ve çocuklarla beraber yok ederek onları tamamen harap ettik.</verse>
				<verse number="7">Fakat kendimiz için bütün hayvanları, ve şehirlerin malını çapul ettik.</verse>
				<verse number="8">Ve o vakit Erdenin ötesinde olan Amorîlerin iki kıralı elinden, Arnon vadisinden Hermon dağına kadar memleketi aldık</verse>
				<verse number="9">(Saydalılar Hermona Sirion derler, ve Amorîler ona Senir derler);</verse>
				<verse number="10">ovanın bütün şehirlerini, ve bütün Gileadı, ve Başanda Ogun ülkesinin şehirleri olan Salekaya ve Edreiye kadar bütün Başanı da aldık.</verse>
				<verse number="11">(Çünkü Refalardan artakalan ancak Başan kıralı Og vardı; işte, onun yatağı demir yataktı; o Ammon oğullarının Rabba şehrinde değil midir? İnsan arşınına göre uzunluğu dokuz arşın, ve eni dört arşın idi.)</verse>
				<verse number="12">Ve o diyarı mülk olarak o vakit aldık; Arnon vadisinin yanında olan Aroerden itibaren memleketi ve Gilead dağlığının yarısını şehirlerile beraber Rubenîlere ve Gadîlere verdim;</verse>
				<verse number="13">ve Gileaddan artakalanı, ve Ogun ülkesi olan bütün Başanı, bütün Argob ülkesini Manassenin yarım sıptına verdim; (ona Refalar diyarı denilir.</verse>
				<verse number="14">Manasse oğlu Yair, Geşurîler ve Maakatîler sınırına kadar bütün Argob ülkesini aldı ve onlara, Başana, kendi adına göre Havvot-yair adını koydu, bugüne kadar böyle denilir.)</verse>
				<verse number="15">Ve Gileadı Makire verdim.</verse>
				<verse number="16">Ve Rubenîlerle Gadîlere vadinin ortasını sınır olmak üzre Arnon vadisine kadar, ve Ammon oğullarının sınırı olan Yabbok ırmağına kadar Gileaddan;</verse>
				<verse number="17">ve Erden sınır olmak üzre Kinneretten Araba denizine, Tuz Denizine, şark tarafta Pisga yamaçları altına kadar Arabayı da verdim.</verse>
				<verse number="18">Ve o vakitler size emredip dedim: Allahınız RAB bu diyarı mülk edinmek üzre size verdi; siz bütün yiğitler, silâhlı olarak kardeşleriniz İsrail oğullarının önünden geçeceksiniz.</verse>
				<verse number="19">Ancak, RAB size verdiği gibi kardeşlerinize rahat verinciye kadar, ve Allahınız RABBİN onlara Erden ötesinde verdiği diyarı onlar da mülk olarak alıncıya kadar, kadınlarınız, ve çocuklarınız, ve hayvanlarınız (bilirim ki çok hayvanlarınız vardır),</verse>
				<verse number="20">size verdiğim şehirlerde kalacaklar; o zaman her biriniz size verdiğim mülküne dönecektir.</verse>
				<verse number="21">Ve o vakitler Yeşua emredip dedim: Allahınız RABBİN bu iki kırala yaptığı bütün şeyleri gözlerin gördü; geçmekte olduğun bütün ülkelere RAB öyle yapacaktır.</verse>
				<verse number="22">Onlardan korkmıyacaksınız; çünkü Allahınız RAB, sizin için cenk eden odur.</verse>
				<verse number="23">Ve o vakit RABBE yalvarıp dedim:</verse>
				<verse number="24">Ya Rab Yehova, senin büyüklüğünü, ve kudretli elini kendi kuluna göstermeğe başladın; çünkü göklerde ve yerde senin işlerin ve ceberrutun gibi yapabilecek hangi ilâh vardır?</verse>
				<verse number="25">Niyaz ederim, geçeyim, ve Erdenin öte tarafında olan iyi memleketi, o iyi dağlığı ve Libnanı göreyim.</verse>
				<verse number="26">Fakat RAB sizin yüzünüzden bana gazaplanmıştı, ve beni dinlemedi; ve RAB bana dedi: Yeter; artık bu şey hakkında bir daha bana söyleme.</verse>
				<verse number="27">Pisga tepesine çık, ve gözlerini garba, şimale, cenuba, ve şarka kaldır, ve gözlerinle gör; çünkü bu Erdeni geçmiyeceksin.</verse>
				<verse number="28">Ve Yeşua emir ver, ona cesaret ver, ve onu kuvvetlendir; çünkü bu kavmın önünde geçecek, ve göreceğin diyarı miras olarak onlara bölecek olan odur.</verse>
				<verse number="29">Ve Beyt-peor karşısındaki derede oturduk.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE şimdi, ey İsrail, sana öğretmekte olduğum kanunları ve hükümleri yapmak için dinle; ta ki, yaşıyasınız, içeri giresiniz, ve atalarınızın Allahı RABBİN size vereceği diyarı mülk edinesiniz.</verse>
				<verse number="2">Size emretmekte olduğum söze bir şey katmıyacaksınız, ve ondan eksiltmiyeceksiniz, ta ki, Allahınız RABBİN, size emretmekte olduğum emirlerini tutasınız.</verse>
				<verse number="3">Baal-peordan dolayı RABBİN yaptığı şeyi gözleriniz gördü; çünkü Baal-peorun ardınca yürümüş olan bütün adamları Allahın RAB senin arandan helâk etti.</verse>
				<verse number="4">Fakat siz, Allahınız RABBE bağlananlar, hepiniz bugün sağsınız.</verse>
				<verse number="5">Bak, Allahım RABBİN bana emrettiği gibi size kanunlar ve hükümler öğrettim, ta ki, mülk edinmek için girmekte olduğunuz memlekette öylece yapasınız.</verse>
				<verse number="6">Ve onları tutun ve yapın; çünkü kavmların gözünde o sizin hikmetiniz ve anlayışınızdır; onlar bütün bu kanunları işitecekler, ve: Gerçek bu büyük millet hikmetli ve anlayışlı bir kavmdır, diyecekler.</verse>
				<verse number="7">Çünkü, kendisini her çağırdığımız zaman Allahımız RAB bize yakın olduğu gibi, kendisine böyle yakın Allahı olan hangi büyük millet vardır?</verse>
				<verse number="8">Ve bugün önünüze koymakta olduğum bütün bu şeriat gibi o kadar âdil kanunları ve hükümleri olan hangi büyük millet vardır?</verse>
				<verse number="9">Ancak, gözlerinin gördüğü şeyleri unutmıyasın, ve ömrünün bütün günlerince yüreğinden ayrılmasınlar diye kendini sakın, ve canını iyice koru; ve onları kendi oğullarına, ve oğullarının oğullarına bildir;</verse>
				<verse number="10">Horebde Allahın RABBİN önünde durduğun gün, ve RABBİN bana: Bana kavmı topla, ve ben sözlerimi işittireceğim, ta ki, yer üzerinde sağ kaldıkları bütün günlerce benden korkmağı öğrensinler ve kendi oğullarına öğretsinler, dediği zaman,</verse>
				<verse number="11">siz de yaklaştınız, ve dağın eteğinde durdunuz; ve dağ, göklerin yüreğine kadar, karanlık, bulut, ve koyu karanlık içinde ateşle yanıyordu.</verse>
				<verse number="12">Ve RAB size ateşin içinden söyledi; siz sözlerin sesini işittiniz, fakat bir suret görmediniz; yalnız bir ses işittiniz.</verse>
				<verse number="13">Ve yapasınız diye size emrettiği ahdini, on emirleri size bildirdi; ve onları iki taş levha üzerine yazdı.</verse>
				<verse number="14">Mülk edinmek için geçeceğiniz o memlekette onları yapasınız diye size kanunlar ve hükümler öğretmeği RAB bana o vakit emretti.</verse>
				<verse number="15">Canlarınızı iyice koruyun; çünkü Horebde, ateşin içinden RAB size söylediği gün bir suret görmediniz;</verse>
				<verse number="16">ta ki, fesada sapmıyasınız, ve kendiniz için erkek yahut kadın suretinde,</verse>
				<verse number="17">yerde olan bir hayvan suretinde, göklerde uçan kanatlı bir kuş suretinde,</verse>
				<verse number="18">toprakta sürünen bir şey suretinde, yer altındaki suda olan bir balık suretinde, her hangi bir şeklin suretinde oyma put yapmıyasınız;</verse>
				<verse number="19">ve ta ki, gözlerini göklere kaldırmıyasın, ve Allahın RABBİN bütün gökler altındaki kavmların hepsine hissedar ettiği güneşi ve ayı ve yıldızları, göklerin bütün ordusunu görüp onlara saptırılmıyasın, ve onlara iğilmiyesin, ve onlara kulluk etmiyesin.</verse>
				<verse number="20">Ve bugün olduğu gibi, onun mirası olan bir kavm olasınız diye RAB sizi aldı, ve sizi demir eritme ocağından, Mısırdan çıkardı.</verse>
				<verse number="21">Ve sizin yüzünüzden RAB bana öfkelendi, ve Erdenden ben geçmiyeyim, ve Allahın RABBİN sana miras olarak vermekte olduğu o iyi memlekete ben girmiyeyim diye and etti;</verse>
				<verse number="22">fakat, ben bu diyarda öleceğim, Erdenden geçmiyeceğim; fakat siz geçeceksiniz, ve o iyi memleketi mülk olarak alacaksınız.</verse>
				<verse number="23">Kendinizi sakının, ta ki, Allahınız RABBİN sizinle ettiği ahdini unutmıyasınız, ve Allahın RABBİN sana yasak ettiği bir şeyin suretinde kendiniz için oyma put yapmıyasınız.</verse>
				<verse number="24">Çünkü Allahın RAB yiyip bitiren bir ateştir, kıskanç bir Allahtır.</verse>
				<verse number="25">Senin oğulların, ve oğullarının oğulları olup memlekette eskidiğiniz, ve fesada düştüğünüz, ve bir şey suretinde oyma put yaptığınız, ve Allahı tahrik etmek için onun gözünde kötü olanı yaptığınız zaman,</verse>
				<verse number="26">bugün size karşı gökleri ve yeri şahit tutarım ki, mülk edinmek için Erdenden oraya geçmekte olduğunuz diyarın üzerinden mutlaka çabuk yok olacaksınız; onun üzerinde uzun zaman yaşamıyacaksınız, fakat büsbütün helâk olacaksınız.</verse>
				<verse number="27">Ve RAB sizi milletler arasında dağıtacak, ve RABBİN sizi arasına götüreceği milletler içinde sayıca az bırakılacaksınız.</verse>
				<verse number="28">Ve orada insan ellerinin işi olan ilâhlara, görmiyen, ve işitmiyen, ve yemiyen ve koklamıyan ağaca ve taşa kulluk edeceksiniz.</verse>
				<verse number="29">Fakat Allahın RABBİ oradan arıyacaksınız, ve onu bütün yüreğinle ve bütün canınla araştırdığın zaman bulacaksın.</verse>
				<verse number="30">Sen sıkıntıda iken, ve bütün bu şeyler başına geldiği zaman, son günlerde Allahın RABBE döneceksin, ve onun sözünü dinliyeceksin;</verse>
				<verse number="31">çünkü Allahın RAB çok acıyan Allahtır; seni bırakmaz, ve seni helâk etmez, ve atalarına and ettiği onlarla olan ahdini unutmaz.</verse>
				<verse number="32">Çünkü şimdi, Allahın yeryüzünde insanı yarattığı günden beri, senden evel olan günler hakkında, ve göklerin bir ucundan obir ucuna kadar sor, böyle büyük bir şey oldu mu, yahut böyle bir şey işitildi mi?</verse>
				<verse number="33">Bir kavm ateş içinden söyliyen Allahın sesini senin gibi işitip sağ kaldı mı?</verse>
				<verse number="34">Yahut Allahınız RABBİN Mısırda senin gözlerinin önünde sizin için yaptığı şeylere göre Allah imtihanlarla, alâmetlerle, ve hârikalarla, ve cenkle, ve kuvvetli elle, ve uzanmış kolla, ve büyük dehşetlerle gidip başka bir millet içinden kendisi için bir millet almağa kalkıştı mı?</verse>
				<verse number="35">RAB, kendisi Allahtır, ondan başkası yoktur bilesin diye sana bu gösterildi.</verse>
				<verse number="36">Seni terbiye için göklerden sana sesini işittirdi; ve yer üzerinde sana büyük ateşini gösterdi; ve ateşin içinden sözlerini işittin.</verse>
				<verse number="37">Ve senin atalarını sevdiği için onlardan sonra onların zürriyetini seçti, ve senden büyük ve kuvvetli milletleri senin önünden kovmak,</verse>
				<verse number="38">onların diyarını, bugün olduğu gibi miras olarak sana vermek üzre seni içeri getirmek için, Mısırdan seni huzuru ile, büyük kudretile çıkardı.</verse>
				<verse number="39">Ve bugün bil, ve yüreğine koy ki, yukarda göklerde, ve aşağıda yerde RAB o Allahtır; başka yoktur.</verse>
				<verse number="40">Ve sana ve senden sonra oğullarına iyilik olsun, ve Allahın RABBİN ebediyen sana verdiği bu toprak üzerinde uzun yaşıyasın diye bugün sana emretmekte olduğum kanunlarını ve emirlerini tutacaksın.</verse>
				<verse number="41">O zaman Musa Erdenin öte tarafında gün doğusuna doğru üç şehir ayırdı;</verse>
				<verse number="42">ta ki, kendi komşusundan evelden nefreti olmayıp bilmiyerek onu öldüren adam oraya kaçsın; ve bu şehirlerden birine kaçarak sağ kalsın;</verse>
				<verse number="43">Rubenîler için, ova memleketinde, çöldeki Betseri; Gadîler için, Gileadda Ramotu; ve Manassîler için Başanda Golanı.</verse>
				<verse number="44">Ve İsrail oğullarının önüne Musanın koyduğu şeriat budur;</verse>
				<verse number="45">ve Mısırdan çıktıkları zaman Musanın İsrail oğullarına söylediği şehadetler, ve kanunlar, ve hükümler bunlardır;</verse>
				<verse number="46">bunları Erdenin ötesinde, Mısırdan çıktıkları zaman, Musa ile İsrail oğullarının vurmuş oldukları Heşbonda oturan Amorîler kıralı Sihonun memleketinde, Beyt-peor kaşısındaki derede söyledi.</verse>
				<verse number="47">Ve mülk olarak onun memleketini, ve Başan kıralı Ogun memleketini, Erdenin ötesinde gün doğusuna doğru bulunmakta olan Amorîlerin iki kıralının memleketini,</verse>
				<verse number="48">Arnon vadisi kenarında olan Aroerden ta Sion dağına kadar (o Hermondur),</verse>
				<verse number="49">ve Erdenin ötesinde şarka doğru Araba denizine kadar Pisga yamaçları altında olan bütün Arabayı aldılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE Musa bütün İsraili çağırdı, ve onlara dedi: Ey İsrail, bugün size söylediğim kanunlar ve hükümleri dinleyin, ta ki, onları öğrenesiniz, ve onları yapmak için dikkat edesiniz.</verse>
				<verse number="2">Allahımız RAB Horebde bizimle bir ahdetti.</verse>
				<verse number="3">RAB bu ahdi atalarımızla değil, fakat bizimle etti, biz ki, bugün hepimiz burada hayattayız.</verse>
				<verse number="4">RAB dağda ateşin içinden sizinle yüz yüze söyleşip</verse>
				<verse number="5">(o vakit RABBİN sözünü size bildirmek için ben RAB ile sizin aranızda duruyordum; çünkü ateşten dolayı korkuyordunuz ve dağa çıkmadınız), dedi:</verse>
				<verse number="6">Seni Mısır diyarından, esirlik evinden çıkaran Allahın Yehova ben im.</verse>
				<verse number="7">Karşımda başka ilâhların olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="8">Kendin için oyma put, yukarda göklerde olanın, yahut aşağıda yerde olanın, yahut yerin altında sularda olanın hiç suretini yapmıyacaksın;</verse>
				<verse number="9">onlara iğilmiyeceksin, ve onlara ibadet etmiyeceksin; çünkü ben, senin Allahın RAB, benden nefret edenlerden babalar günahını çocuklar üzerinde, üçüncü ve dördüncü nesil üzerinde arıyan,</verse>
				<verse number="10">ve beni seven ve emirlerimi tutanların binlercesine inayet eden kıskanç bir Allahım.</verse>
				<verse number="11">Allahın RABBİN ismini boş yere ağza almıyacaksın; çünkü RAB kendi ismini boş yere ağza alanı suçsuz tutmıyacaktır.</verse>
				<verse number="12">Sebt gününü takdis etmek için, Allahın RAB sana emrettiği gibi onu tut.</verse>
				<verse number="13">Altı gün işliyeceksin ve bütün işini yapacaksın;</verse>
				<verse number="14">fakat yedinci gün Allahın RABBE Sebttir; sen, ve oğlun, ve kızın, ve kölen, ve cariyen, ve öküzün, ve eşeğin, ve hiç bir hayvanın, ve kapılarında olan garibin, hiç bir iş yapmıyacaksınız; ta ki, kölen ve cariyen, senin gibi istirahat etsinler.</verse>
				<verse number="15">Ve Mısır diyarında köle olduğunu ve Allahın RABBİN seni oradan kudretli elle ve uzanmış kolla çıkardığını hatırlıyacaksın; bunun için Allahın RAB Sebt gününü tutmağı sana emretti.</verse>
				<verse number="16">Allahın RABBİN sana emrettiği gibi babana ve anana hürmet et; ta ki, ömrün uzun olsun, ve Allahın RABBİN sana vermekte olduğu toprakta sana iyilik olsun.</verse>
				<verse number="17">Katletmiyeceksin.</verse>
				<verse number="18">Ve zina etmiyeceksin.</verse>
				<verse number="19">Ve çalmıyacaksın.</verse>
				<verse number="20">Ve komşuna karşı yalan şehadet etmiyeceksin.</verse>
				<verse number="21">Ve komşunun karısına göz atmıyacaksın; ve komşunun evine, tarlasına ve kölesine, ve cariyesine, ve öküzüne, ve eşeğine, ve komşunun hiç bir şeyine tamah etmiyeceksin.</verse>
				<verse number="22">RAB bu sözleri bütün cemaatinize, dağda ateşin, bulutun, ve koyu karanlığın içinden, büyük sesle söyledi; ve başka bir şey demedi. Ve bunları iki taş levha üzerine yazdı, ve onları bana verdi.</verse>
				<verse number="23">Ve vaki oldu ki, dağ ateşle yanarken karanlığın içinden sesi işittiğiniz zaman sıptlarınızın bütün reisleri ve ihtiyarlarınız bana yaklaştınız;</verse>
				<verse number="24">ve dediniz: İşte, Allahımız RAB bize izzetini ve büyüklüğünü gösterdi, ve onun sesini ateşin içinden işittik; Allahın insanla söyleştiğini, ve insanın sağ kaldığını bugün gördük.</verse>
				<verse number="25">Ve şimdi niçin ölelim? çünkü bu büyük ateş bizi yiyip bitirecek; eğer Allahımız RABBİN sesini bir daha işitirsek, o zaman öleceğiz.</verse>
				<verse number="26">Çünkü ateşin içinden söyliyen, hay olan Allahın sesini bizim işittiğimiz gibi işitip sağ kalan bütün beşerden kim var?</verse>
				<verse number="27">Sen yaklaş, ve Allahımız RABBİN söyliyeceği bütün şeyleri sen dinle; ve Allahımız RABBİN sana söyliyeceği bütün şeyleri sen bize söyle; ve dinliyip yapacağız.</verse>
				<verse number="28">Ve bana söylediğiniz zaman, RAB sözlerinizi işitti; ve RAB bana dedi: Bu kavmın sana söylediklerini işittim; söyledikleri her şeyi iyi söylediler.</verse>
				<verse number="29">Keşke onlarda öyle bir yürek olsa idi, ta ki, kendilerine ve ebediyen oğullarına iyilik olsun diye benden korksunlar, ve daima emirlerimin hepsini tutsunlar!</verse>
				<verse number="30">Git onlara: Çadırlarınıza dönün, de.</verse>
				<verse number="31">Fakat sen burada yanımda dur, ve onlara öğreteceğin bütün emirleri, ve kanunları, ve hükümleri sana söyliyeceğim, ta ki, mülk edinmek için kendilerine vermekte olduğum memlekette onları yapsınlar.</verse>
				<verse number="32">Allahınız RABBİN size emrettiği gibi yapmağa dikkat edeceksiniz; sağa ve sola sapmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="33">Allahınız RABBİN size emrettiği yolların hepsinde yürüyeceksiniz, ta ki, sağ kalasınız, ve size iyilik olsun, ve mülk olarak alacağınız diyarda uzun zaman yaşıyasınız.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE mülk olarak almak için geçeceğiniz diyarda yapmak üzre Allahınız RABBİN size öğretmeği emrettiği emirler, kanunlar, ve hükümler bunlardır;</verse>
				<verse number="2">ta ki, hayatının bütün günlerinde sen, ve oğlun, ve oğlunun oğlu sana emrettiğim onun bütün kanunlarını ve emirlerini tutarak, Allahın RABDEN korkasın, ve ömrün uzun olsun.</verse>
				<verse number="3">Ve ey İsrail, dinliyeceksin, ve yapmağa dikkat edeceksin; ta ki, sana iyilik olsun, ve atalarının Allahı RABBİN sana vadettiği gibi, süt ve bal akan diyarda ziyadesile çoğalasınız.</verse>
				<verse number="4">Dinle, ey İsrail: Allahımız RAB bir olan RABDİR;</verse>
				<verse number="5">ve Allahın RABBİ bütün yüreğinle, ve bütün canınla, ve bütün kuvvetinle seveceksin.</verse>
				<verse number="6">Ve bugün sana emretmekte olduğum bu sözler senin yüreğinde olacaklar;</verse>
				<verse number="7">ve onları oğullarının zihnine iyice koyacaksın, ve evinde oturduğun, ve yolda yürüdüğün, ve yattığın, ve kalktığın zaman bunlar hakkında konuşacaksın.</verse>
				<verse number="8">Ve onları alâmet olarak elinin üzerine bağlıyacaksın, ve onlar gözlerinin arasında alın bağı olacaklar.</verse>
				<verse number="9">Ve onları evinin kapı süveleri üzerine, ve kapılarının üzerine yazacaksın.</verse>
				<verse number="10">Ve vaki olacak ki, Allahın RAB, senin bina etmediğin büyük ve iyi şehirleri, ve senin doldurmadığın bütün iyi şeylerle dolu evleri,</verse>
				<verse number="11">ve senin kazmadığın kazılmış sarnıçları, ve senin dikmediğin bağları ve zeytinleri sana vermek üzre, atalarına, İbrahime, İshaka, ve Yakuba and ettiği diyara seni getireceği, ve yiyip doyacağın zaman,</verse>
				<verse number="12">sakın, seni Mısır diyarından kölelik evinden çıkaran RABBİ unutma.</verse>
				<verse number="13">Allahın RABDEN korkacaksın; ve ona kulluk edeceksin, ve onun ismile and edeceksin.</verse>
				<verse number="14">Etrafınızdaki milletlerin ilâhlarından olan başka ilâhların ardınca yürümiyeceksiniz;</verse>
				<verse number="15">ta ki, Allahın RABBİN öfkesi sana karşı alevlenmesin, ve seni yeryüzünden helâk etmesin; çünkü aranda olan Allahın RAB kıskanç bir Allahtır.</verse>
				<verse number="16">Massada denediğiniz gibi Allahınız RABBİ denemiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="17">Allahınız RABBİN sana emrettiği emirlerini, ve şehadetlerini ve kanunlarını iyice tutacaksınız.</verse>
				<verse number="18">Ve RABBİN gözünde iyi ve doğru olanı yapacaksın, ta ki, sana iyilik olsun,</verse>
				<verse number="19">ve içeri girip, RABBİN söylediği gibi bütün düşmanlarını senin önünden kovmak için atalarına and ettiği iyi diyarı mülk olarak alasın.</verse>
				<verse number="20">İleride oğlun sana: Allahımız RABBİN size emrettiği şehadetler, ve kanunlar, ve hükümler nedir? diye sorduğu zaman,</verse>
				<verse number="21">oğluna diyeceksin: Biz Mısırda Firavunun köleleri idik; ve RAB bizi Mısırdan kudretli elle çıkardı;</verse>
				<verse number="22">ve RAB Mısırda, gözümüzün önünde, Firavunun üzerinde, ve bütün evinin üzerinde, büyük ve acıklı alâmetler ve hârikalar gösterdi;</verse>
				<verse number="23">ve atalarımıza and ettiği diyarı bize vermek üzre bizi içeri getirsin diye oradan bizi çıkardı.</verse>
				<verse number="24">Allahımız RABDEN korkalım, bütün günler bize iyilik olsun, ve bugün olduğu gibi bizi sağ bıraksın diye, RAB bütün bu kanunları tutmağı bize emretti.</verse>
				<verse number="25">Ve Allahımız RABBİN önünde bütün bu emirleri bize emrettiği gibi yapmağa dikkat edersek bizim için salâh olacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">ALLAHIN RAB, mülk olarak almak için gitmekte olduğun diyara seni götüreceği, ve senin önünden çok milletleri, Hittîleri, ve Girgaşîleri, ve Amorîleri, ve Kenânlıları, ve Perizzîleri, ve Hivîleri, ve Yebusîleri, senden daha büyük ve daha kuvvetli yedi milleti kovacağı;</verse>
				<verse number="2">ve Allahın RAB onları senin önünde ele vereceği, ve sen onları vuracağın zaman; onları tamamen yok edeceksin; onlarla ahdetmiyeceksin, ve onlara acımıyacaksın;</verse>
				<verse number="3">ve onlarla hısımlık etmiyeceksin; kızını onun oğluna vermiyeceksin, ve onun kızını oğluna almıyacaksın.</verse>
				<verse number="4">Çünkü o senin oğlunu benim ardımca yürümekten saptıracak, ve başka ilâhlara kulluk edecekler; ve RABBİN öfkesi size karşı alevlenecek, ve seni çabuk yok edecek.</verse>
				<verse number="5">Fakat onlara şöyle yapacaksınız: mezbahlarını yıkacaksınız, ve dikili taşlarını parçalıyacaksınız, ve onların Aşerlerini balta ile keseceksiniz, ve onların oyma putlarını ateşte yakacaksınız.</verse>
				<verse number="6">Çünkü sen Allahın RABBE mukaddes bir kavmsın; Allahın RAB yeryüzünde olan bütün kavmlardan kendine has kavm olmak üzre seni seçti.</verse>
				<verse number="7">RABBİN sizi sevmesi ve sizi seçmesi bütün kavmlardan daha çok olduğunuz için değildi; çünkü bütün kavmlardan az idiniz;</verse>
				<verse number="8">fakat RAB sizi sevdiği, ve atalarınıza ettiği andı tutmak istediği için RAB sizi kudretli elle çıkardı, ve kölelik evinden, Mısır kıralı Firavunun elinden sizi kurtardı.</verse>
				<verse number="9">Ve bil ki, Allahın RAB, Allah olan odur, kendisini sevenler, ve emirlerini tutanlar için bin nesle kadar ahdi ve inayeti koruyan,</verse>
				<verse number="10">ve kendisinden nefret edenleri yok etmek için yüzlerine karşı ödiyen, sadık Allahtır; kendisinden nefret edene ödemekte gecikmiyecek, yüzüne karşı onu ödiyecektir.</verse>
				<verse number="11">Ve yapmak için sana bugün emretmekte olduğum emirleri, ve kanunları, ve hükümleri tutacaksın.</verse>
				<verse number="12">Ve vaki olacak ki, bu hükümleri dinlediğiniz, ve onları tuttuğunuz, ve onları yaptığınız için Allahın RAB atalarına and ettiği ahdi ve inayeti senin için koruyacak;</verse>
				<verse number="13">ve seni sevecek, ve seni mubarek kılacak, ve seni çoğaltacak; ve sana vermek üzre atalarına and ettiği diyarda senin bedeninin semeresini, ve toprağının semeresini, buğdayını, ve yeni şarabını, ve zeytin yağını, sığırlarının yavrularını, ve sürünün yavrularını mubarek kılacak.</verse>
				<verse number="14">Bütün kavmlardan ziyade mubarek olacaksın; erkek olsun kadın olsun sizin aranızda, ve hayvanlarınız arasında kısır olmıyacak.</verse>
				<verse number="15">Ve RAB senden her hastalığı kaldıracak; ve Mısırın bildiğin kötü illetlerinden hiç birini senin üzerine koymıyacak, fakat onları bütün senden nefret edenlerin üzerine koyacak.</verse>
				<verse number="16">Ve Allahın RABBİN sana teslim edeceği bütün kavmları bitireceksin; gözün onlara acımıyacak; ve onların ilâhlarına kulluk etmiyeceksin; çünkü o sana tuzak olacaktır.</verse>
				<verse number="17">Eğer kendi yüreğinde: Bu milletler benden çokturlar; nasıl onların mülkünü alabilirim? dersen,</verse>
				<verse number="18">onlardan korkmıyacaksın; Allahın RABBİN Firavuna ve bütün Mısıra yaptığı şeyi;</verse>
				<verse number="19">gözlerinin gördüğü bütün imtihanları, ve Allahın RABBİN seni onlarla çıkardığı alâmetleri, ve hârikaları, ve kudretli eli, ve uzanmış kolu iyice hatırla; yüzlerinden korkmakta olduğun bütün kavmlara Allahın RAB böyle yapacaktır.</verse>
				<verse number="20">Bundan başka Allahın RAB, artakalanları, ve saklananları senin önünden yok oluncıya kadar onların arasına eşek arısı gönderecektir.</verse>
				<verse number="21">Onlardan yılmıyacaksın; çünkü büyük ve heybetli Allah, Allahın RAB, senin arandadır.</verse>
				<verse number="22">Ve Allahın RAB o milletleri senin önünden azar azar kovacak; onları çabukça bitiremezsin, yoksa senin üzerine kır hayvanı çoğalır.</verse>
				<verse number="23">Ve Allahın RAB onları senin önünde ele verecek, ve onları helâk edinciye kadar büyük kırgınla kıracak.</verse>
				<verse number="24">Ve onların kırallarını senin eline verecek, adlarını göklerin altından yok edeceksin; sen onları yok edinciye kadar kimse senin önünde duramıyacak.</verse>
				<verse number="25">İlâhlarının oyma putlarını ateşte yakacaksınız; onların üzerindeki gümüşe ve altına göz atmıyacaksın, ve kendin için almıyacaksın, yoksa onunla tuzağa tutulursun; çünkü Allahın RABBE o mekruhtur.</verse>
				<verse number="26">Ve onun gibi lânetli olmıyasın diye mekruh şeyi kendi evine getirmiyeceksin; ondan çok nefret edeceksin, ve ondan çok ikrah edeceksin; çünkü o lânetlidir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">BUGÜN sana emretmekte olduğum bütün emirleri yapmak için tutacaksınız, ta ki, yaşıyasınız, ve çoğalasınız, ve içeri giresiniz, ve RABBİN atalarınıza and ettiği diyarı mülk olarak alasınız.</verse>
				<verse number="2">Ve seni alçaltmak, seni denemek, emirlerini tutacak mısın yoksa tutmıyacak mısın diye yüreğinde olanı bilmek için, Allahın RABBİN seni bu kırk yıl çölde yürüttüğü bütün yolu hatırlıyacaksın.</verse>
				<verse number="3">Ve seni alçalttı, ve seni aç bıraktı, ve insanın yalnız ekmekle yaşamadığını, fakat RABBİN ağzından çıkan her şeyle insanın yaşadığını sana bildirsin diye, senin bilmediğin ve atalarının bilmedikleri manı sana yedirdi.</verse>
				<verse number="4">Bu kırk yıl, üzerinden esvabın eskimedi, ve ayağın şişmedi.</verse>
				<verse number="5">Ve yüreğinde bileceksin ki, Allahın RAB adam oğlunu tedip eder gibi seni tedip eder.</verse>
				<verse number="6">Ve Allahın RABBİN yollarında yürümek, ve ondan korkmak için onun emirlerini tutacaksın.</verse>
				<verse number="7">Çünkü Allahın RAB seni iyi diyara, akar vadiler, derelerde ve tepelerde çıkan pınarlar, ve kaynaklar diyarına;</verse>
				<verse number="8">buğday, ve arpa, ve asma, ve incir, ve nar diyarına, zeytin yağı ve bal diyarına götürüyor;</verse>
				<verse number="9">bir diyar ki, onda yoksullukla ekmek yemiyeceksin, onda hiç bir şeye muhtaç olmıyacaksın; bir diyar ki, taşları demirdir, ve dağlarından bakır çıkaracaksın.</verse>
				<verse number="10">Ve yiyeceksin ve doyacaksın, ve sana verdiği iyi diyardan dolayı Allahın RABBE hamdedeceksin.</verse>
				<verse number="11">Bugün sana emretmekte olduğum onun emirlerini, hükümlerini ve kanunlarını tutmıyarak Allahın RABBİ unutmaktan sakın;</verse>
				<verse number="12">ta ki, yiyip doyduğun ve iyi evler bina edip içinde oturduğun,</verse>
				<verse number="13">ve sığırların ve sürülerin çoğaldığı, ve senin gümüşün ve altının çoğaldığı ve her şeyin çoğaldığı zaman;</verse>
				<verse number="14">yüreğin yükselmesin, ve seni Mısır diyarından, kölelik evinden çıkaran,</verse>
				<verse number="15">içinde yakıcı yılanlar ve akrepler ve susuz, kurak toprak bulunan büyük ve korkunç çölde seni yürüten, sert kayadan senin için su çıkaran,</verse>
				<verse number="16">ve seni alçaltsın, ve sonunda sana iyilik etmek için seni denesin diye, atalarının bilmedikleri manı çölde sana yediren Allahın RABBİ unutmıyasın;</verse>
				<verse number="17">ve ta ki, yüreğinde: Benim için bu serveti yapan kendi kudretim ve kuvvetli elimdir, demiyesin.</verse>
				<verse number="18">Fakat senin atalarına and ettiği ahdini, bugün olduğu gibi, sabit kılsın diye, Allahın RABBİ hatırlıyacaksın, çünkü servet kazanmak için sana kudret veren odur.</verse>
				<verse number="19">Ve vaki olacak ki, eğer Allahın RABBİ unutur ve başka ilâhların ardınca yürürsen, ve onlara kulluk eder ve onlara secde kılarsan, bugün size karşı şehadet ederim ki, mutlaka helâk olacaksınız.</verse>
				<verse number="20">RAB sizin önünüzden milletleri nasıl yok etti ise, öylece yok olacaksınız; çünkü Allahınız RABBİN sözünü dinlemediniz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">DİNLE, ey İsrail; senden daha büyük ve kudretli milletleri, büyük ve uzun boylu bir kavmı,</verse>
				<verse number="2">senin bildiğin, ve haklarında: Anak oğullarının karşısında kim durabilir? denildiğini işittiğin Anak oğullarını, göklere kadar duvarlı şehirleri mülk olarak almak üzre içeri girmek için bugün Erdenden geçiyorsun.</verse>
				<verse number="3">Ve bugün bil ki, senin önünde geçen Allahın RABDİR, o yiyip bitiren ateştir; onları helâk edecek, ve senin önünde onlara boyun iğdirecektir; ve onları kovacaksın, ve RABBİN sana söylediği gibi onları çabuk yok edeceksin.</verse>
				<verse number="4">Allahın RAB senin önünde onları dışarı attıktan sonra, yüreğinde: Salâhımdan dolayı bu diyarı mülk olarak almak için RAB beni içeri getirdi, diye söyleme; ancak bu milletlerin kötülüğünden dolayı onları senin önünden kovuyor.</verse>
				<verse number="5">Onların diyarını mülk olarak almak için senin içeriye girmekliğin salâhından dolayı değil, ve yüreğinin doğruluğundan dolayı değildir; ancak bu milletlerin kötülüğünden dolayı, ve RABBİN atalarına, İbrahime, İshaka, ve Yakuba and ettiği sözü sabit kılmak için Allahın RAB onları senin önünden kovuyor.</verse>
				<verse number="6">Ve bileceksin ki, bu iyi diyarı mülk edinmek için, Allahın RAB senin salâhından dolayı sana onu vermiyor; çünkü sen sert enseli bir kavmsın.</verse>
				<verse number="7">Allahın RABBİ çölde öfkelendirdiğini hatırla, unutma; Mısır diyarından çıktığın günden bu yere gelinciye kadar, RABBE karşı âsi oldunuz.</verse>
				<verse number="8">Ve Horebde RABBİ öfkelendirdiniz, ve RAB sizi helâk etmek için gazaba geldi.</verse>
				<verse number="9">Taş levhaları, RABBİN sizinle ettiği ahdin levhalarını almak için dağa çıktığım zaman, dağda kırk gün kırk gece kaldım; ekmek yemedim ve su içmedim.</verse>
				<verse number="10">Ve RAB bana Allahın parmağı ile yazılmış iki taş levhayı verdi; ve onların üzerinde, toplantı gününde, dağda ateşin içinden RABBİN sizinle söyleştiği bütün sözlere göre yazılmıştı.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, kırk günün ve kırk gecenin sonunda, RAB bana iki taş levhayı, ahit levhalarını verdi.</verse>
				<verse number="12">Ve RAB bana dedi: Kalk, buradan çabuk in; çünkü Mısırdan çıkardığın kavmın fesada düştü; onlara emrettiğim yoldan çabuk saptılar; kendilerine dökme bir put yaptılar.</verse>
				<verse number="13">Ve RAB bana söyliyip dedi: Bu kavmı gördüm, ve işte, sert enseli bir kavmdır;</verse>
				<verse number="14">beni bırak, onları helâk edeyim, ve göklerin altından onların adını sileyim; ve seni ondan daha kuvvetli ve daha büyük bir millet edeceğim.</verse>
				<verse number="15">Ve döndüm, ve dağdan indim, ve dağ ateşle yanıyordu; ve ahdin iki levhası iki elimde idi.</verse>
				<verse number="16">Ve gördüm, ve işte, Allahınız RABBE karşı suç etmiştiniz; kendinize dökme bir buzağı yapmıştınız; RABBİN size emretmiş olduğu yoldan çabuk sapmıştınız.</verse>
				<verse number="17">Ve iki levhayı tuttum, ve onları iki elimden attım, ve onları gözünüzün önünde parçaladım.</verse>
				<verse number="18">Ve RABBİ öfkelendirmek için onun gözünde kötü olanı yapmakla bütün işlediğiniz suçtan dolayı, ilk defa olduğu gibi, RABBİN önünde kırk gün kırk gece yere kapanıp kaldım; ekmek yemedim ve su içmedim.</verse>
				<verse number="19">Çünkü RABBİN sizi helâk etmek için size karşı öfkesinin ve şiddetli gazabının önünde korktum. Fakat RAB bu kere de beni dinledi.</verse>
				<verse number="20">Ve RAB Haruna karşı çok öfkelendi ve onu helâk edecekti; ve o vakit Harun için de yalvardım.</verse>
				<verse number="21">Ve suçunuzu, yapmış olduğunuz buzağıyı aldım, ve onu ateşle yaktım, ve parçaladım, ve toz haline getirinciye kadar onu iyice ezdim; ve onun tozunu dağdan inen dereye attım.</verse>
				<verse number="22">Ve Taberada, ve Massada, ve Kibrot-hattaavada RABBİ öfkelendirdiniz.</verse>
				<verse number="23">Ve RAB: Çıkın, ve size verdiğim diyarı mülk olarak alın, diye sizi Kadeş-barneadan gönderdiği zaman, Allahınız RABBİN emrine karşı isyan ettiniz, ve ona iman etmediniz, ve onun sözünü dinlemediniz.</verse>
				<verse number="24">Sizi bildiğim günden beri RABBE karşı âsi oldunuz.</verse>
				<verse number="25">Ve yere kapanmış olduğum kırk gün kırk gece RABBİN önünde yere kapandım kaldım, çünkü RAB sizi helâk edeceğini söylemişti.</verse>
				<verse number="26">Ve RABBE yalvarıp dedim: Ya Rab Yehova, büyüklüğünle kurtardığın, kudretli elle Mısırdan çıkardığın kavmını ve mirasını helâk etme.</verse>
				<verse number="27">Kullarını, İbrahimi, İshakı, ve Yakubu hatırla; bu kavmın sertliğine, ve onun kötülüğüne, ve suçuna bakma,</verse>
				<verse number="28">ta ki, bizi oradan çıkardığın memleket demesin: RAB onları kendilerine vadettiği diyara götüremediği için, ve onlardan nefret ettiği için, çölde öldürmek üzre onları çıkardı.</verse>
				<verse number="29">Fakat onlar büyük kudretinle ve uzanmış kolunla çıkardığın kendi kavmın ve mirasındır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">Ovakit RAB bana dedi: Kendin için evelkiler gibi iki taş levha yon, ve dağa yanıma çık, ve kendin için ağaçtan bir sandık yap.</verse>
				<verse number="2">Ve parçaladığın evelki levhalar üzerinde olan sözleri bu levhalar üzerine yazacağım, ve onları sandığa koyacaksın.</verse>
				<verse number="3">Ve akasya ağacından sandık yaptım, ve iki taş levhayı evelkiler gibi yondum, ve dağa çıktım, ve iki levha elimde idi.</verse>
				<verse number="4">Ve toplantı gününde RABBİN dağda ateşin içinden size söylediği on emri, levhalar üzerine evelki yazıya göre yazdı; ve RAB onları bana verdi.</verse>
				<verse number="5">Ve dönüp dağdan indim, ve levhaları yapmış olduğum sandığa koydum; ve onlar RABBİN bana emrettiği gibi oradadır.</verse>
				<verse number="6">(Ve İsrail oğulları Beerot Bene-yaakandan Moseraya göç ettiler. Harun orada öldü, ve orada gömüldü; ve oğlu Eleazar onun yerine kâhinlik etti.</verse>
				<verse number="7">Oradan Gudgodaya, ve Gudgodadan Yotbataya, akar vadiler diyarına göç ettiler.</verse>
				<verse number="8">O vakit RABBİN ahit sandığını taşımak için ve bugüne kadar RABBE hizmet etmek üzre onun önünde durmak için, onun ismile takdis etmek için RAB Levi sıptını ayırdı.</verse>
				<verse number="9">Bundan dolayı Levinin kardeşlerile payı ve mirası yoktur; Allahın RABBİN ona söylediği gibi onun mirası RABDİR.)</verse>
				<verse number="10">Ve ben evelki günler gibi, kırk gün kırk gece dağda kaldım; ve RAB bu kere de beni dinledi; RAB seni helâk etmek istemedi.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB bana dedi: Kalk, göç için kavmın önünde yürü; ve onlara vermek üzre atalarına and ettiğim diyara girecekler, ve onu mülk olarak alacaklar.</verse>
				<verse number="12">Ve şimdi, ey İsrail, Allahın RABDEN korkmaktan, onun bütün yollarında yürümekten, ve onu sevmekten, ve bütün yüreğinle ve bütün canınla Allahın RABBE hizmet etmekten,</verse>
				<verse number="13">bugün iyiliğin için sana emretmekte olduğum RABBİN emirlerini, ve kanunlarını tutmaktan başka, Allahın RAB senden ne istiyor?</verse>
				<verse number="14">İşte, gökler, ve göklerin gökleri, yer ve onda olan her şey Allahın olan RABBİNDİR.</verse>
				<verse number="15">Ancak RAB atalarından hoşnut oldu, onları sevdi ve onlardan sonra zürriyetlerini, sizi, bugün olduğu gibi bütün kavmların arasından seçti.</verse>
				<verse number="16">Bunun için yüreklerinizin gulfesini sünnet edip, artık sert enseli olmayın.</verse>
				<verse number="17">Çünkü Allahınız RAB, o ilâhların Allahı, ve rablerin Rabbi, şahısları saymıyan ve rüşvet almıyan büyük, kudretli, ve heybetli Allahtır.</verse>
				<verse number="18">Öksüz ve dul kadın için adalet eder, ve garibe ekmek ve esvap vermekle onu sever.</verse>
				<verse number="19">Siz de garibi sevin; çünkü Mısır diyarında gariptiniz.</verse>
				<verse number="20">Allahın RABDEN korkacaksın; ona kulluk edeceksin ve ona yapışacaksın ve onun ismile yemin edeceksin.</verse>
				<verse number="21">O senin hamdindir, ve gözlerinin gördüğü bu büyük ve heybetli şeyleri senin için yapan Allahındır.</verse>
				<verse number="22">Ataların Mısıra yetmiş can olarak indiler; ve şimdi Allahın RAB seni çoklukça gökün yıldızları gibi yaptı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE Allahın RABBİ seveceksin, ve bütün günler onun tenbihini ve onun kanunlarını, hükümlerini, ve emirlerini tutacaksın.</verse>
				<verse number="2">Ve bugün bilin; çünkü oğullarınızla söyleşmiyorum, onlar Allahınız RABBİN tedibini, onun büyüklüğünü, kudretli elini, ve uzanmış kolunu,</verse>
				<verse number="3">ve Mısırda Mısır kıralı Firavuna, ve bütün diyarına yapmış olduğu alâmetlerini ve işlerini,</verse>
				<verse number="4">ve Mısır ordusuna, onların atlarına ve cenk arabalarına ne yaptığını, ardınızdan sizi kovalarken Kızıl Denizin sularını nasıl üzerlerine bastırdığını, ve RABBİN onları bugüne kadar nasıl yok ettiğini,</verse>
				<verse number="5">ve bu yere gelinciye kadar çölde size ne yaptığını,</verse>
				<verse number="6">ve Ruben oğlu Eliabın oğulları Datana ve Abirama ne yaptığını, bütün İsrailin ortasında, yerin nasıl ağzını açtığını, onları ve onların ev halkını, ve çadırlarını, ve onların ardınca gelen her canlı şeyi nasıl yuttuğunu bilmediler ve görmediler;</verse>
				<verse number="7">fakat RABBİN yaptığı bütün büyük işleri sizin gözleriniz gördüler.</verse>
				<verse number="8">Ve bugün size emretmekte olduğum her emri tutacaksınız, ta ki, kuvvetli olasınız, ve mülk olarak almak için gelmekte olduğunuz diyara giresiniz, ve onu mülk edinesiniz;</verse>
				<verse number="9">ve RABBİN atalarınıza ve zürriyetlerine vermek için onlara and ettiği süt ve bal akan diyarda ömrünüz uzun olsun.</verse>
				<verse number="10">Çünkü mülk edinmek için girmekte olduğun memleket, çıktığınız Mısır diyarı gibi değildir; orada tohumunu eker ve sebze bostanı gibi ayağınla sulardın;</verse>
				<verse number="11">fakat mülk olarak almak için geçmekte olduğun memleket dağlar ve dereler diyarıdır, ve göklerin yağmurundan su içer.</verse>
				<verse number="12">Allahın RABBİN kayırdığı bir memlekettir; yılın başından yılın sonuna kadar Allahın RABBİN gözleri daima onun üzerindedir.</verse>
				<verse number="13">Ve vaki olacak ki, eğer Allahınız RABBİ sevmek, ve bütün yüreğinizle ve bütün canınızla ona kulluk etmek için bugün size emretmekte olduğum emirlerimi iyice dinlerseniz,</verse>
				<verse number="14">o zaman buğdayını ve yeni şarabını, ve zeytin yağını toplıyasın diye diyarınızın yağmurunu, ilk yağmuru ve son yağmuru vaktinde vereceğim.</verse>
				<verse number="15">Ve tarlanda hayvanların için ot vereceğim, ve sen yiyip doyacaksın.</verse>
				<verse number="16">Sakının, yüreğiniz aldanmasın, ve sapmıyasınız, ve başka ilâhlara kulluk etmiyesiniz, ve onlara secde etmiyesiniz;</verse>
				<verse number="17">ve RABBİN öfkesi size karşı alevlenmesin, ve yağmur olmasın ve toprak mahsulünü vermesin diye gökleri kapamasın; ve RABBİN size vermekte olduğu iyi memleket üzerinden çabuk yok olmıyasınız.</verse>
				<verse number="18">Ve benim bu sözlerimi yüreğinize ve canınıza koyacaksınız; ve onları alâmet olarak elinizin üzerine bağlıyacaksınız, ve gözlerinizin arasında alın bağı olacaktır.</verse>
				<verse number="19">Ve evinde oturduğun, ve yolda yürüdüğün zaman, yattığın ve kalktığın zaman, onlar hakkında söyliyerek oğullarına onları öğreteceksin.</verse>
				<verse number="20">Ve evinin kapı süveleri üzerine, ve kapılarının üzerine onları yazacaksın;</verse>
				<verse number="21">ta ki, RABBİN atalarınıza vermek için and ettiği memlekette sizin günleriniz ve oğullarınızın günleri yer üstünde göklerin günleri gibi çok olsun.</verse>
				<verse number="22">Çünkü size emretmekte olduğum bütün bu emri yapmak için, Allahınız RABBİ sevmek, onun bütün yollarında yürümek, ve kendisine yapışmak için onu iyice tutarsanız;</verse>
				<verse number="23">o zaman RAB bütün bu milletleri önünüzden kovacak, ve sizden büyük ve kuvvetli milletlerin mülkünü alacaksınız.</verse>
				<verse number="24">Ayak tabanınızın basacağı her yer sizin olacak; sınırınız çölden, ve Libnandan, ırmaktan, Fırat ırmağından garp denizine kadar olacaktır.</verse>
				<verse number="25">Önünüzde kimse duramıyacak; Allahınız RAB, size söylediği gibi, dehşetinizi ve korkunuzu ayak basacağınız bütün diyar üzerine koyacaktır.</verse>
				<verse number="26">Bakın, ben bugün önünüze bereketi ve lânetli koyuyorum;</verse>
				<verse number="27">bugün size emretmekte olduğum Allahınız RABBİN emirlerini dinlerseniz, bereket;</verse>
				<verse number="28">ve Allahınız RABBİN emirlerini dinlemezseniz, ve bilmediğiniz başka ilâhların ardınca yürümek için bugün size emretmekte olduğum yoldan saparsanız, lânet.</verse>
				<verse number="29">Ve vaki olacak ki, mülk olarak almak için gitmekte olduğun diyara Allahın RAB seni getirdiği zaman, bereketi Gerizim dağı üzerine, ve lâneti Ebal dağı üzerine koyacaksın.</verse>
				<verse number="30">Onlar Erden ötesinde, güneşin battığı yolun arkasında, Arabada oturan Kenânlılar diyarında, Gilgal karşısında, More meşelerinin yanında değil midir?</verse>
				<verse number="31">Çünkü mülk edinmek için Allahınız RABBİN size vermekte olduğu diyara girmek üzre Erdenden geçeceksiniz, ve onu mülk edineceksiniz, ve onda oturacaksınız.</verse>
				<verse number="32">Ve bugün önünüze koymakta olduğum bütün kanunları ve hükümleri yapmak üzre tutacaksınız.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">ATALARININ Allahı RAB, mülk edinmek için sana verdiği memlekette, yer üzerinde yaşıyacağınız bütün günler yapmak üzre tutacağınız kanunlar ve hükümler bunlardır.</verse>
				<verse number="2">Mülklerini alacağınız milletlerin yüksek dağlar üzerinde, ve tepeler üzerinde, ve her yeşil ağaç altında ilâhlarına ibadet ettikleri bütün yerleri mutlaka harap edeceksiniz;</verse>
				<verse number="3">ve onların mezbahlarını yıkacaksınız, ve dikili taşlarını parçalıyacaksınız, ve onların Aşerlerini ateşte yakacaksınız, ve ilâhlarının oyma putlarını baltalıyacaksınız; ve o yerden adlarını yok edeceksiniz.</verse>
				<verse number="4">Allahınız RABBE böyle yapmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="5">Fakat kendi ismini oraya koymak için Allahınız RABBİN bütün sıptlarınızdan seçeceği yeri, onun meskenini arıyacaksınız, ve oraya geleceksin;</verse>
				<verse number="6">ve yakılan takdimelerinizi, ve kurbanlarınızı, ve ondalıklarınızı, ve elinizin kaldırma takdimesini, ve adaklarınızı, ve gönüllü takdimelerinizi, ve sığırlarınızın ve sürülerinizin ilk doğanlarını oraya getireceksiniz;</verse>
				<verse number="7">ve orada, Allahınız RABBİN önünde yiyeceksiniz; ve siz ve ev halkınız elinizi attığınız ve Allahınız RABBİN sizi mubarek kıldığı her işte sevineceksiniz.</verse>
				<verse number="8">Bugün burada bizim yapmakta olduğumuz her şeye göre yapmıyacaksınız; herkes gözünde doğru olan her şeyi yapıyor;</verse>
				<verse number="9">çünkü Allahınız RABBİN size vermekte olduğu istirahate ve mirasa henüz girmediniz.</verse>
				<verse number="10">Fakat Erdenden geçeceksiniz, ve Allahınız RABBİN size miras olarak vereceği o diyarda oturacaksınız, ve çepçevre bütün düşmanlarınızdan size rahat verecek, ve emniyette oturacaksınız;</verse>
				<verse number="11">o zaman vaki olacak ki, Allahınız RABBİN kendi ismine mesken olarak seçeceği yere, size emretmekte olduğum her şeyi, yakılan takdimelerinizi, ve kurbanlarınızı, ondalıklarınızı, ve elinizin kaldırma takdimesini, ve RABBE adadığınız bütün seçme adaklarınızı oraya getireceksiniz.</verse>
				<verse number="12">Ve Allahınız RABBİN önünde siz ve oğullarınız, ve kızlarınız, ve köleleriniz, ve cariyeleriniz, ve kapılarınızda olan Levili sevineceksiniz, çünkü Levilinin sizinle payı ve mirası yoktur.</verse>
				<verse number="13">Sakın, yakılan takdimelerini gördüğün her yerde arzetme;</verse>
				<verse number="14">fakat yakılan takdimelerini RABBİN sıptlarının birinde seçeceği yerde arzedeceksin, ve sana emretmekte olduğum bütün şeyleri orada yapacaksın.</verse>
				<verse number="15">Ancak Allahın RABBİN sana verdiği berekete göre, senin canının dilediği her ne ise, bütün şehirlerinde boğazlıyabilirsin, ve et yiyebilirsin; murdar adam ve tahir adam, onu ceylan ve geyik yenildiği gibi yiyebilir.</verse>
				<verse number="16">Ancak kanı yemiyeceksin; onu su gibi yere dökeceksin.</verse>
				<verse number="17">Buğdayının, ve yeni şarabının, ve zeytin yağının ondalığını, ve sığırlarının ve sürülerinin ilk doğanlarını, ve adadığın adaklarının hiç birini, ve gönüllü takdimelerini, ve elinin kaldırma takdimesini şehirlerinde yiyemezsin;</verse>
				<verse number="18">fakat sen, ve oğlun, ve kızın, ve kölen, ve cariyen, ve şehirlerinde olan Levili onları Allahın RABBİN önünde, Allahın RABBİN seçeceği yerde yiyeceksin; ve Allahın RABBİN önünde el attığın her şeyde sevineceksin.</verse>
				<verse number="19">Sakın, memleketinde yaşadığın günlerce Leviliyi terketme.</verse>
				<verse number="20">Allahın RAB sana vadetmiş olduğu gibi sınırını genişlettiği zaman, canın et yemek istediği için; Et yiyeceğim, dersen; canının her arzusuna göre et yiyebilirsin.</verse>
				<verse number="21">Allahın RABBİN ismini koymak için seçeceği yer senden çok uzaksa, o zaman RABBİN sana verdiği sığırlarından, ve sürülerinden sana emrettiğim gibi boğazlıyacaksın; ve canının bütün arzusuna göre şehirlerinde yiyebilirsin.</verse>
				<verse number="22">Ceylan ve geyik nasıl yenilirse, ondan tam öyle yiyeceksin; murdar adam ve tahir adam ayni surette ondan yiyebilir.</verse>
				<verse number="23">Ancak iyice sakın ki, kanı yemiyesin; çünkü kan candır; ve etle canı yemiyeceksin.</verse>
				<verse number="24">Onu yemiyeceksin, onu su gibi yere dökeceksin.</verse>
				<verse number="25">RABBİN gözünde doğru olanı yaptığın zaman, sana ve senden sonra oğullarına iyilik olsun diye onu yemiyeceksin.</verse>
				<verse number="26">Ancak sende olan mukaddes şeylerini, ve adaklarını alacaksın, ve RABBİN seçeceği yere gideceksin;</verse>
				<verse number="27">ve yakılan takdimelerini, eti ve kanı Allahın RABBİN mezbahı üzerinde arzedeceksin; ve kurbanlarının kanı Allahın RABBİN mezbahı üzerine dökülecek; ve eti yiyeceksin.</verse>
				<verse number="28">Allahın RABBİN gözünde iyi ve doğru olanı yaptığın zaman sana ve senden sonra oğullarına ebediyen iyilik olsun diye, sana emretmekte olduğum bütün bu sözleri dinle ve tut.</verse>
				<verse number="29">Mülk olarak almak için gitmekte olduğun milletleri, Allahın RAB senin önünden söküp attığı, ve sen onların mülkünü aldığın, ve onların diyarında oturduğun zaman;</verse>
				<verse number="30">sakın, onlar önünden helâk olduktan sonra onların ardınca yürümek üzre tuzağa tutulma; ve: Bu milletler ilâhlarına nasıl kulluk ediyorlar, ben de öyle yapayım, diyerek onların ilâhlarını arama.</verse>
				<verse number="31">Allahın RABBE öyle yapmıyacaksın; çünkü onlar RABBİN nefret ettiği her mekruh şeyi kendi ilâhalarına yaptılar; çünkü ilâhlarına oğullarını ve kızlarını bile ateşte yakarlar.</verse>
				<verse number="32">Sana emretmekte olduğum her şeyi yapmak için tutacaksın, üzerine bir şey katmıyacaksın, ve ondan eksiltmiyeceksin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">EĞER aranızda bir peygamber, yahut ruya gören çıkarsa, ve sana bir hârika yahut bir alâmet verirse,</verse>
				<verse number="2">ve: Bilmediğiniz başka ilâhların ardınca yürüyelim ve onlara kulluk edelim, diye hakkında söylediği alâmet yahut hârika vaki olursa;</verse>
				<verse number="3">o peygamberin yahut ruya görenin sözlerini dinlemiyeceksiniz; çünkü Allahınız RABBİ bütün yüreğinizle, ve bütün canınızla seviyor musunuz diye bilmek için Allahınız RAB sizi deniyor.</verse>
				<verse number="4">Allahınız RABBİN ardınca yürüyeceksiniz, ve ondan korkacaksınız, ve onun emirlerini tutacaksınız, ve onun sözünü dinliyeceksiniz, ve ona kulluk edeceksiniz, ve ona yapışacaksınız.</verse>
				<verse number="5">Ve o peygamber, yahut o ruya gören öldürülecek; çünkü Allahınız RABBİN size yürümeği emrettiği yoldan sizi çekmek için, sizi Mısır diyarından çıkaran, ve sizi kölelik evinden kurtaran Allahınız RABBE karşı sapıklık söylemiştir. Böylece aranızdan kötülüğü atacaksınız.</verse>
				<verse number="6">Eğer kardeşin, ananın oğlu, yahut kendi oğlun, yahut kendi kızın, yahut koynundaki karın, yahut canın gibi olan dostun, seni gizlice baştan çıkarmak için, senin ve atalarının bilmediğiniz,</verse>
				<verse number="7">etrafınızdaki, dünyanın bir ucundan obir ucuna kadar, sana yakın yahut senden uzak olan milletlerin ilâhlarından biri hakkında: Gidelim, ve başka ilâhlara kulluk edelim, derse;</verse>
				<verse number="8">ona uymıyacaksın, ve onu dinlemiyeceksin; ve gözün ona acımıyacak, ve esirgemiyeceksin, ve onu gizlemiyeceksin;</verse>
				<verse number="9">fakat onu mutlaka öldüreceksin; onu öldürmek için önce senin elin, ve sonra bütün kavmın eli onun üzerine olacak.</verse>
				<verse number="10">Ve ölsün diye onu taşla taşlıyacaksın, çünkü seni Mısır diyarından kölelik evinden çıkaran Allahın RABDEN seni çekmeğe çalışmıştır.</verse>
				<verse number="11">Ve bütün İsrail işitip korkacaklar, ve bir daha aranızda bunun gibi kötü bir şey yapmıyacaklardır.</verse>
				<verse number="12">Allahın RABBİN oturmak için sana vermekte olduğu şehirlerin birinde: Aranızdan ayak takımı bazı adamlar çıktılar,</verse>
				<verse number="13">ve: Gidelim, ve bilmediğiniz başka ilâhlara kulluk edelim, diye şehirlerinin halkını çektiler, denildiğini işitirsen;</verse>
				<verse number="14">o zaman sen arıyacaksın, ve araştırıp iyice soracaksın; ve işte, eğer hakikat ise, ve aranızda bu mekruh şey yapıldığı sabitse,</verse>
				<verse number="15">o şehrin ahalisini mutlaka kılıçtan geçireceksin, onu ve onda olan her şeyi, hayvanlarını tamamen yok edeceksin.</verse>
				<verse number="16">Ve onun bütün çapul malını sokağın ortasına yığacaksın, ve şehri ve bütün çapul malının hepsini ateşle Allahın RABBE yakacaksın; ve ebedî bir yığın olacak; ve artık yapılmıyacaktır.</verse>
				<verse number="17">Yok edilecek şeylerden hiç biri eline yapışmıyacak; ta ki, Allahın RABBİN gözünde doğru olanı yapmak için, bugün sana emretmekte olduğum RABBİN bütün emirlerini tutmak üzre,</verse>
				<verse number="18">RABBİN sözünü dinlediğin zaman, RAB öfkesi kızgınlığından dönsün, ve atalarına and ettiği gibi, sana merhamet göstersin, ve sana acısın, ve seni çoğaltsın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">SİZ Allahınız RABBİN oğullarısınız; ölü için bedeninizde yara açmıyacaksınız, ve gözlerinizin arasını tüysüz kılmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="2">Çünkü sen Allahın RABBE mukaddes bir kavmsın, ve RAB, yer üzerinde olan bütün kavmlardan üstün olarak, kendisine has bir kavm olmak üzre seni seçti.</verse>
				<verse number="3">Hiç bir mekruh şey yemiyeceksin.</verse>
				<verse number="4">Yiyebileceğiniz hayvanlar şunlardır: sığır, koyun, ve keçi,</verse>
				<verse number="5">geyik, ve ceylan, ve sığın, ve dağ keçisi, ve karaca, ve ahu, ve dağ koyunu.</verse>
				<verse number="6">Ve hayvanlar arasında tırnağı yarık, ve tırnağı çatal olan ve geviş getiren her hayvanı yiyebilirsiniz.</verse>
				<verse number="7">Fakat geviş getiren, yahut tırnağı yarık olanlardan şunları yemiyeceksiniz: deve, ve tavşan, ve kaya porsuğu, çünkü geviş getirirler, fakat çatal tırnaklı değildirler, onlar size murdardır;</verse>
				<verse number="8">ve domuz, çünkü çatal tırnaklıdır, fakat geviş getirmez; o size murdardır; bunların etinden yemiyeceksiniz, ve leşlerine dokunmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="9">Sularda olanların hepsinden şunları yiyebilirsiniz: bütün kanatlı ve pullu olanları yiyebilirsiniz;</verse>
				<verse number="10">ve bütün kanatsız ve pulsuz olanları yemiyeceksiniz; bunlar size murdardır.</verse>
				<verse number="11">Bütün tahir kuşları yiyebilirsiniz.</verse>
				<verse number="12">Fakat onlardan yemiyeceğiniz şunlardır: kartal, ve tavşancıl, ve karakuş,</verse>
				<verse number="13">ve toy, ve şahin, ve cinsine göre çaylak,</verse>
				<verse number="14">ve cinslerine göre bütün kargalar,</verse>
				<verse number="15">ve devekuşu, ve buhu, ve kukuma, ve cinsine göre atmaca,</verse>
				<verse number="16">küçük baykuş, ve büyük baykuş, ve kuğu kuşu,</verse>
				<verse number="17">ve saka kuşu, ve akbaba, ve karabatak,</verse>
				<verse number="18">ve leylek, ve cinsine göre balıkçıl, ve hüdhüd, ve yarasa.</verse>
				<verse number="19">Ve bütün kanatlı haşarat size murdardır; yenilmiyeceklerdir.</verse>
				<verse number="20">Bütün tahir kuşları yiyebilirsiniz.</verse>
				<verse number="21">Hiç bir leş yemiyeceksiniz; onu yesin diye şehirlerinde olan garibe verebilirsin; yahut yabancıya satabilirsin; çünkü sen Allahın RABBE mukaddes bir kavmsın. Oğlağı anasının südünde pişirmiyeceksin.</verse>
				<verse number="22">Yıldan yıla tarlada çıkan tohumunun bütün mahsülünün ondalığını mutlaka vereceksin.</verse>
				<verse number="23">Ve daima Allahın RABDEN korkmağı öğrenmek için, buğdayının ve şarabının ve zeytin yağının ondalığını, ve sığırlarının, ve sürülerinin ilk doğanlarını, Allahın RABBİN önünde, ismine mesken olmak üzre seçeceği yerde yiyeceksin.</verse>
				<verse number="24">Allahın RAB sana bereket verdiği zaman, Allahın RABBİN ismine mesken olmak üzre seçeceği yer senden çok uzak olduğu için, yol onu taşıyamıyacağın kadar sana uzunsa,</verse>
				<verse number="25">o zaman onu para yapıp, parayı elinde çıkın edeceksin, ve Allahın RABBİN seçeceği yere gideceksin,</verse>
				<verse number="26">ve parayı canının dilediği her şey için, sığırlar için, ve koyunlar için, ve şarap için, ve içki için, ve canının senden istiyeceği her şey için vereceksin, ve orada, Allahın RABBİN önünde yiyeceksin, ve sen ve evinin halkı sevineceksiniz.</verse>
				<verse number="27">Ve şehirlerinde olan Leviliyi bırakmıyacaksın; çünkü onun seninle payı ve mirası yoktur.</verse>
				<verse number="28">Her üç yıl sonunda, o yılda mahsulünün ondalığının hepsini çıkaracaksın, ve şehirlerinde biriktireceksin;</verse>
				<verse number="29">ve seninle payı ve mirası olmadığı için Levili, ve şehirlerinde olan garip, ve öksüz, ve dul kadın gelecekler, ve yiyip doyacaklar; ta ki, Allahın RAB yapmakta olduğun elinin her işinde seni mubarek kılsın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">HER yedi yıl sonunda bir ibra yapacaksın.</verse>
				<verse number="2">Ve ibra şöyle olur: Her alacaklı komşusuna ödünç verdiği şeyi ibra edecektir; komşusunu ve kardeşini sıkıştırmıyacaktır; çünkü RABBİN ibrası ilân edilmiştir.</verse>
				<verse number="3">Yabancıyı sıkıştırabilirsin; fakat kardeşinde olan kendi her şeyini elin ibra edecektir.</verse>
				<verse number="4">Bununla beraber sende fakir olmıyacaktır; çünkü Allahın RABBİN onu mülk edinmek için sana miras olarak vermekte olduğu diyarda,</verse>
				<verse number="5">ancak bugün sana emretmekte olduğum bütün bu emri yapmak üzre tutmak için Allahın RABBİN sözünü iyice dinlersen, RAB seni mutlaka mubarek kılacaktır.</verse>
				<verse number="6">Çünkü Allahın RAB sana vadetmiş olduğu gibi seni mubarek kılacaktır; ve çok milletlere ödünç vereceksin, fakat sen ödünç almıyacaksın; ve çok milletlere saltanat edeceksin, fakat onlar sana saltanat etmiyecekler.</verse>
				<verse number="7">Allahın RABBİN sana vermekte olduğu kendi memleketinde, kardeşlerinden biri, fakir bir adam, senin yanında, kapılarının birinde olursa, yüreğini katılaştırmıyacaksın, ve fakir kardeşine elini kapamıyacaksın;</verse>
				<verse number="8">fakat ona mutlaka elini açacaksın, ve muhtaç olduğu şeyde mutlaka ihtiyacına yetecek kadar ona ödünç vereceksin.</verse>
				<verse number="9">Sakın: Yedinci yıl, ibra yılı yakındır, diye yüreğinde bayağı düşünce olmasın; ve fakir kardeşine karşı gözün kötü olmasın, ve ona bir şey vermemezlik etmiyesin; ve sana karşı RABBE çağırırsa sana suç olmasın.</verse>
				<verse number="10">Ona mutlaka vereceksin, ve ona verdiğin zaman yüreğin kederlenmiyecek; çünkü bütün işlerinde, ve el attığın her şeyde, Allahın RAB seni bunun için mubarek kılacaktır.</verse>
				<verse number="11">Çünkü memleketin içinden fakir eksik olmıyacaktır; bunun için ben: Mutlaka kendi memleketinde kardeşine, hakirine, ve fakirine elini açacaksın, diye sana emrediyorum.</verse>
				<verse number="12">Eğer kardeşin, İbranî bir erkek, yahut İbranî bir kadın sana satılır, ve altı yıl sana kölelik ederse; o zaman yedinci yılda onu yanından hür olarak salıvereceksin.</verse>
				<verse number="13">Ve hür olarak onu yanından salıverdiğin zaman, onu eli boş salıvermiyeceksin;</verse>
				<verse number="14">kendi süründen ve harmanından, ve mâsarandan ona cömertçe vereceksin; Allahın RAB sana nasıl bereket verdi ise, ona öyle vereceksin.</verse>
				<verse number="15">Ve Mısır diyarında köle olduğunu, ve Allahın RABBİN seni kurtardığını hatırlıyacaksın; bunun için sana bugün bu şeyi emrediyorum.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki olacak ki, eğer seni ve evini sevdiği, senin yanında rahat olduğu için: Yanından çıkmam, derse;</verse>
				<verse number="17">o zaman bir biz alacaksın, ve onu kulağından kapıya saplıyacaksın, ve o ebediyen senin kölen olacak. Ve cariyene de böyle yapacaksın.</verse>
				<verse number="18">Hür olarak onu yanından salıverdiğin zaman gözüne güç görünmiyecek; çünkü altı yıl bir gündelikçinin gündeliğinin iki katını sana hizmet etmiştir; ve Allahın RAB seni yaptığın her şeyde mubarek kılacaktır.</verse>
				<verse number="19">Sığırlarında ve sürülerinde ilk doğan her erkeği Allahın RABBE mukaddes kılacaksın; sığırlarının ilk doğanı ile iş görmiyeceksin, ve sürülerinin ilk doğanını kırkmıyacaksın.</verse>
				<verse number="20">Sen ve evin halkı, Allahın RABBİN önünde, RABBİN seçeceği yerde onu yıldan yıla yiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="21">Ve eğer onda bir kusur varsa, topal yahut körse, her hangi kötü kusur varsa, Allahın RABBE onu kurban etmiyeceksin.</verse>
				<verse number="22">Senin kapılarında, murdar adam ve tahir adam farksız olarak, geyik ve ceylan yenildiği gibi onu yiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="23">Ancak onun kanını yemiyeceksin; onu su gibi yere dökeceksin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">ABİB ayını tut, ve Allahın RABBE fısıh yap; çünkü Allahın RAB Abib ayında, geceleyin seni Mısırdan çıkardı.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBİN ismine mesken olarak seçeceği yerde sürülerden ve sığırlardan Allahın RABBE fıshı kurban edeceksin.</verse>
				<verse number="3">Onunla mayalı ekmek yemiyeceksin; hayatının bütün günlerinde Mısır diyarından çıktığın günü hatırlıyasın diye onunla yedi gün mayasız ekmeği, düşkünlük ekmeğini yiyeceksin; çünkü Mısır diyarından acele ile çıktın.</verse>
				<verse number="4">Ve yedi gün bütün sınırların içinde senin yanında maya görülmiyecek; ve birinci günde akşamlayın kurban edeceğin etten, sabaha kadar bütün gece kalmıyacak.</verse>
				<verse number="5">Allahın RABBİN sana vermekte olduğu şehirlerinin birinde fıshı kurban edemezsin;</verse>
				<verse number="6">ancak fıshı Allahın RABBİN ismine mesken olarak seçeceği yerde, akşamlayın güneş battığı zaman, tam Mısırdan çıktığın vakitte kurban edeceksin.</verse>
				<verse number="7">Ve Allahın RABBİN seçeceği yerde onu pişirip yiyeceksin; ve sabahlayın dönüp çadırlarına gideceksin.</verse>
				<verse number="8">Altı gün mayasız ekmek yiyeceksin; ve yedinci gün Allahın RABBE mukaddes toplantı olacak; iş yapmıyacaksın.</verse>
				<verse number="9">Kendine yedi hafta sayacaksın; ekine orak salmağa başladığın vakitten yedi hafta saymağa başlıyacaksın.</verse>
				<verse number="10">Allahın RABBİN sana verdiği berekete göre, vereceğin elinin gönüllü takdimesinin vergisile, Allahın RABBE haftalar bayramını tutacaksın;</verse>
				<verse number="11">ve Allahın RABBİN önünde, sen ve oğlun, ve kızın, ve kölen, ve cariyen, ve şehirlerinde olan Levili, ve aranda olan garip ve öksüz ve dul kadın, Allahın RABBİN ismine mesken olmak üzre seçeceği yerde sevineceksiniz.</verse>
				<verse number="12">Ve Mısırda köle olduğunu hatırlıyacaksın; ve bu kanunları tutacaksın, ve yapacaksın.</verse>
				<verse number="13">Harmanından ve mâsarandan mahsulü devşirdikten sonra kendin için yedi gün haymeler bayramını tutacaksın;</verse>
				<verse number="14">ve bayramında sen, ve oğlun, ve kızın, ve kölen, ve cariyen, ve kapılarında olan Levili, ve garip, ve öksüz, ve dul kadın sevineceksiniz.</verse>
				<verse number="15">RABBİN seçeceği yerde Allahın RABBE yedi gün bayram edeceksin; çünkü Allahın RAB bütün mahsulünde, ve ellerinin bütün işinde sana bereket verecek, ve sen ancak sevinçli olacaksın.</verse>
				<verse number="16">Yılda üç kere, mayasız ekmek bayramında, ve haftalar bayramında, ve haymeler bayramında, bütün erkeklerin Allahın RABBİN önünde, onun seçeceği yerde görünecekler; ve RABBİN önünde elleri boş görülmiyecekler;</verse>
				<verse number="17">Allahın RABBİN sana verdiği berekete göre herkes elinden geldiği kadar verecek.</verse>
				<verse number="18">Allahın RABBİN sana vermekte olduğu bütün kapılarında, kendin için sıptlarına göre hâkimler ve memurlar koyacaksın; ve kavma adalet hükmü ile hükmedecekler.</verse>
				<verse number="19">Hakkı saptırmıyacaksın; şahıslara itibar etmiyeceksin; ve rüşvet almıyacaksın; çünkü rüşvet hikmetlilerin gözlerini kör eder, ve salihlerin sözlerini döndürür.</verse>
				<verse number="20">Sen yaşıyasın ve Allahın RABBİN sana vermekte olduğu diyarı miras olarak alasın diye adaletin, adaletin ardınca yürüyeceksin.</verse>
				<verse number="21">Kendin için yapacağın Allahın RABBİN mezbahı yanında hiç bir türlü ağaçtan kendine Aşera dikmiyeceksin.</verse>
				<verse number="22">Ve kendin için Allahın RABBİN nefret ettiği dikili taş dikmiyeceksin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">KUSURU yahut her hangi kötü şeyi olan sığırı, ve koyunu Allahın RABBE kurban etmiyeceksin; çünkü bu, Allahın RAB için mekruh şeydir.</verse>
				<verse number="2">Eğer aranızda, Allahın RABBİN sana vermekte olduğu şehirlerinin birinde, Allahın RABBİN ahdini tecavüz etmek üzre, onun gözünde kötü olanı yapan bir erkek yahut bir kadın bulunursa,</verse>
				<verse number="3">ve gidip başka ilâhlara, yahut güneşe, yahut aya, yahut bütün gökler ordusuna kulluk etmişse, ve onlara secde kılmışsa (ki onu ben emretmedim),</verse>
				<verse number="4">ve sana bildirilirse, ve onu işitirsen, o zaman iyice araştıracaksın; ve işte, gerçekse, ve bu mekruh şey İsrailde yapıldığı sabitse,</verse>
				<verse number="5">o zaman o erkeği yahut o kadını, bu kötü şeyi yapan erkeği yahut kadını, kapılarına çıkaracaksın; ve onları taşla taşlıyacaksın, ve ölecekler.</verse>
				<verse number="6">Ölecek olan adam iki şahidin, veya üç şahidin sözü ile öldürülecek; bir şahidin sözü ile öldürülmiyecektir.</verse>
				<verse number="7">Onu öldürmek için, önce şahitlerin eli, ve ondan sonra bütün kavmın eli onun üzerinde olacaktır. Böylece kötülüğü aranızdan kaldıracaksın.</verse>
				<verse number="8">Eğer şehirlerinde çekişme maddeleri olarak, kanla kan arasında, dava ile dava arasında, yahut döğüşle döğüş arasında senin için hükmedecek çok güç bir şey olursa; o zaman kalkacaksın, ve Allahın RABBİN seçeceği yere çıkacaksın;</verse>
				<verse number="9">ve kâhinlere, Levililere, ve o günlerde hâkim olana geleceksin; ve araştıracaksın; ve hüküm kararını sana bildirecekler.</verse>
				<verse number="10">Ve RABBİN seçeceği yerden sana bildirecekleri karara göre yapacaksın; ve sana öğretecekleri her şeye göre yapmağa dikkat edeceksin;</verse>
				<verse number="11">sana öğretecekleri şeriata göre, ve söyliyecekleri hükme göre yapacaksın; sana bildirecekleri karardan sağa, yahut sola sapmıyacaksın.</verse>
				<verse number="12">Ve herkim, Allahın RABBE hizmet etmek üzre orada duran kâhini, yahut hâkimi dinlemiyerek küstahlıkla davranırsa, o adam ölecektir; ve İsrailden kötülüğü kaldıracaksın.</verse>
				<verse number="13">Ve bütün kavm işitip korkacaklar, ve artık küstahlık etmiyeceklerdir.</verse>
				<verse number="14">Allahın RABBİN sana vermekte olduğu diyara geldiğin, ve onu mülk edindiğin, ve orada oturduğun, ve: Etrafımda olan bütün milletler gibi üzerime kıral koyacağım, dediğin zaman;</verse>
				<verse number="15">mutlaka Allahın RABBİN seçeceği adamı üzerine kıral koyacaksın; kardeşlerin arasından birini üzerine kıral koyacaksın; kardeşlerinden olmıyan yabancı bir adamı kendi üzerine koyamazsın.</verse>
				<verse number="16">Ancak kendisi için atlar çoğaltmıyacak, ve at çoğaltmak için kavmı Mısıra geri göndermiyecektir; çünkü RAB size: Artık bir daha bu yoldan dönmiyeceksiniz, demiştir.</verse>
				<verse number="17">Ve yüreği sapmasın diye kendisi için karılar çoğaltmıyacak; ve kendisi için fazla gümüş ve altın çoğaltmıyacak.</verse>
				<verse number="18">Ve vaki olacak ki, kırallığının tahtı üzerine oturduğu zaman, kâhinlerin, Levililerin önünde olandan bu şeriatin bir nushasını bir kitaba yazacak;</verse>
				<verse number="19">ve yanında olacak, ve hayatının bütün günlerinde ondan okuyacak, ta ki, Allahı RABDEN korkmağı, bu şeriatin bütün sözlerini ve bu kanunları yapmak üzre onları tutmağı öğrensin;</verse>
				<verse number="20">kardeşleri üzerine yüreği yükselmesin, ve emirden sağa ve sola sapmasın; ta ki, kendisi ve oğulları, İsrailin ortasında, ülkesinde çok yaşasınlar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">KÂHİNLERİN, Levililerin, bütün Levi sıptının İsraille payı ve mirası olmıyacaktır; ateşle yapılan RABBİN takdimelerini ve onun mirasını yiyeceklerdir.</verse>
				<verse number="2">Ve kardeşleri arasında onların mirası olmıyacaktır; RABBİN onlara söylediği gibi, kendisi onların mirasıdır.</verse>
				<verse number="3">Ve kavmdan gerek sığır gerek koyun kurban edenlerden, kâhinlerin hakkı şu olacaktır: kâhine kol ve iki çene ve işkembe verilecektir.</verse>
				<verse number="4">Kendi buğdayının, yeni şarabının, ve zeytin yağının turfandasını, ve koyunlarının yapağısının ilkini ona vereceksin.</verse>
				<verse number="5">Çünkü kendisi ve oğulları daima RABBİN ismile hizmet etmek üzre dursunlar diye Allahın RAB bütün sıptlarından onu seçti.</verse>
				<verse number="6">Ve eğer bir Levili misafir bulunduğu senin şehirlerinin birinden bütün İsrailden, RABBİN seçeceği yere bütün canının arzusu ile gelirse;</verse>
				<verse number="7">o zaman orada RABBİN önünde duran bütün kardeşleri, Levililer gibi Allahı RABBİN ismile hizmet edecektir.</verse>
				<verse number="8">Baba mirasının satışından gelenden başka, müsavî pay yiyecekler.</verse>
				<verse number="9">Allahın RABBİN sana vermekte olduğu diyara geldiğin zaman, o milletlerin mekruh şeylerine göre yapmayı öğrenmiyeceksin.</verse>
				<verse number="10">Aranızda oğlunu ve kızını ateşten geçiren, yahut falcı, yahut müneccim, yahut sihirbaz, yahut afsuncu,</verse>
				<verse number="11">yahut büyücü, yahut cinci, yahut bakıcı, yahut ölülere danışan bulunmıyacak.</verse>
				<verse number="12">Çünkü bu şeyleri yapan adam RABBE mekruhtur; ve Allahın RAB bu mekruh şeylerden dolayı onları senin önünden kovuyor.</verse>
				<verse number="13">Allahın RAB ile kâmil olacaksın.</verse>
				<verse number="14">Çünkü mülkünü alacağın bu milletler müneccimleri ve falcıları dinlerler; fakat Allahın RAB seni böyle yapmağa bırakmamıştır.</verse>
				<verse number="15">Allahın RAB senin için aranızdan, kardeşlerinden benim gibi bir peygamber çıkaracak; onu dinliyeceksin;</verse>
				<verse number="16">nasıl ki, Horebde toplantı gününde: Bir daha Allahım RABBİN sesini işitmiyeyim, ve artık bu büyük ateşi görmiyeyim, ve ölmiyeyim, diye Allahın RABDEN istedin.</verse>
				<verse number="17">Ve RAB bana dedi: Söylediklerini iyi dediler.</verse>
				<verse number="18">Onlar için kardeşleri arasından senin gibi bir peygamber çıkaracağım; ve sözlerimi onun ağzına koyacağım, ve ona emredeceğim her şeyi onlara söyliyecek.</verse>
				<verse number="19">Ve vaki olacak ki, benim ismimle söyliyeceği sözlerimi dinlemiyecek olan adamdan ben arıyacağım.</verse>
				<verse number="20">Ancak bir peygamber kendisine söylemeği emretmediğim bir sözü küstahça benim ismimle söyler, yahut başka ilâhların ismile söylerse, o peygamber ölecektir.</verse>
				<verse number="21">Ve: RABBİN söylemediği sözü nasıl bilelim? diye yüreğinden dersen;</verse>
				<verse number="22">peygamber RABBİN ismile söylediği zaman, o şey olmaz, ve çıkmazsa, RABBİN söylemediği şey odur; peygamber küstahlıkla söylemiştir, ondan yılmıyacaksın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">ALLAHIN RABBİN memleketlerini sana vermekte olduğu milletleri, Allahın RAB attığı zaman, ve onların mülkünü aldığın, ve onların şehirlerinde ve evlerinde oturduğun zaman;</verse>
				<verse number="2">Allahın RABBİN mülk edinmek için sana vermekte olduğu memleketinin ortasında kendin için üç şehir ayıracaksın.</verse>
				<verse number="3">Kendin için yolu hazırlıyacaksın, ve Allahın RABBİN sana miras olarak verdiği memleketin sınırını üçe böleceksin, ta ki, her adam öldüren oraya kaçsın.</verse>
				<verse number="4">Ve sağ kalmak için oraya kaçacak adam öldüren hakkında yapılacak olan şudur: komşusundan geçmişte nefreti olmayıp onu bilmiyerek vuran adam;</verse>
				<verse number="5">meselâ, komşusu ile odun kesmek için ormana gider, ve eli ağacı kesmek için balta ile vurur, ve demir saptan çıkıp komşusuna değer, ve ölürse; o, bu şehirlerden birine kaçacak ve sağ kalacaktır;</verse>
				<verse number="6">yoksa kan öcünü alan, yüreği kızgınken, adam öldürenin ardını kovalar, ve yol uzun olduğu için ona yetişir, ve öldürdüğü adamdan geçmişte nefreti olmadığından dolayı ölüme müstahak değilken onu vurur.</verse>
				<verse number="7">Bunun için sana: Kendin için üç şehir ayıracaksın, diye emrediyorum.</verse>
				<verse number="8">Ve Allahın RABBİ sevmek, ve daima onun yollarında yürümek üzre bugün sana emretmekte olduğum bütün bu emri yapmak için tutarsan,</verse>
				<verse number="9">eğer Allahın RAB atalarına and ettiği gibi senin sınırını genişletirse, ve atalarına vermeği vadettiği bütün diyarı sana verirse, o zaman kendin için bu üç şehir üzerine üç daha katacaksın;</verse>
				<verse number="10">ta ki, Allahın RABBİN miras olarak sana vermekte olduğu memleketinin içinde suçsuz kan dökülmesin, ve senin üzerine kan olmasın.</verse>
				<verse number="11">Fakat bir adam komşusundan nefret eder ve pusuda onu beklerse, ve onun üzerine kalkıp onu vurursa, ve o ölürse, ve bu şehirlerden birine kaçarsa;</verse>
				<verse number="12">o zaman kendi şehrinin ihtiyarları gönderip onu oradan alacaklar, ve ölsün diye kendisini kan öcünü alanın eline vereceklerdir.</verse>
				<verse number="13">Gözün ona acımıyacaktır, fakat sana iyilik olsun diye suçsuz kanı İsrailden kaldıracaksın.</verse>
				<verse number="14">Allahın RABBİN mülk edinmek için sana vermekte olduğu diyarda alacağın mirasında, eski zaman adamlarının koymuş oldukları komşunun sınırının yerini değiştirmiyeceksin.</verse>
				<verse number="15">Bir adama karşı, işlediği her türlü suçta, her türlü fesat, yahut suç için bir şahit kalkmıyacak; iki şahidin sözü ile, veya üç şahidin sözü ile bir şey sabit olacaktır.</verse>
				<verse number="16">Eğer bir adama karşı kötülük hakkında şehadet etmek üzre, ona karşı yalancı bir şahit kalkarsa,</verse>
				<verse number="17">o zaman aralarında dava olan iki adam, RABBİN önünde, o günlerde olan kâhinler ve hâkimlerin önünde duracaklar;</verse>
				<verse number="18">ve hâkimler iyice araştıracaklar; ve işte, eğer şahit yalancı şahitse, ve kardeşine karşı yalan yere şehadet etmişse;</verse>
				<verse number="19">o zaman kardeşine yapmağı düşündüğü ne ise kendisine yapacaksınız; ve aranızdan kötülüğü kaldıracaksın.</verse>
				<verse number="20">Ve artakalanlar işitip korkacaklar, ve artık bir daha aranızda bunun gibi kötü bir şey yapmıyacaklardır.</verse>
				<verse number="21">Ve gözün acımıyacak; can yerine can, göz yerine göz, diş yerine diş, el yerine el, ayak yerine ayak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">SENİN düşmanlarına karşı cenge çıktığın, ve atlar ve cenk arabaları, ve senden çok bir kavm gördüğün zaman onlardan korkmıyacaksın; çünkü seni Mısır diyarından çıkaran Allahın RAB seninle beraberdir.</verse>
				<verse number="2">Ve vaki olacak ki, cenge gireceğiniz zaman, kâhin yaklaşacak ve kavma söyliyecek,</verse>
				<verse number="3">ve onlara diyecek: Dinle, ey İsrail, düşmanlarınıza karşı bugün cenge giriyorsunuz; yüreğiniz gevşemesin; korkmayın, ve titremeyin, ve onlardan yılmayın;</verse>
				<verse number="4">çünkü sizi kurtarmak üzre, sizin için düşmanlarınızla cenketmek için, sizinle beraber giden Allahınız RABDİR.</verse>
				<verse number="5">Ve zabitler kavma söyliyip diyecekler: Yeni ev yapan ve onu tahsis etmiyen kim vardır? gitsin ve evine dönsün; belki cenkte ölür ve başka bir adam onu tahsis eder.</verse>
				<verse number="6">Ve bağ diken ve onun ilk meyvasını toplamıyan kim vardır? gitsin ve evine dönsün; belki cenkte ölür, ve onun ilk meyvasını başka adam toplar.</verse>
				<verse number="7">Ve bir kadına nişanlanan ve onu almıyan kim vardır? gitsin ve evine dönsün; belki cenkte ölür, ve başka bir adam onu alır.</verse>
				<verse number="8">Ve zabitler sözlerine devam edip kavma diyecekler: Korkan ve yüreği gevşek olan kim vardır? gitsin ve evine dönsün, ve kardeşlerinin yüreği, kendi yüreği gibi, erimesin.</verse>
				<verse number="9">Ve vaki olacak ki, zabitler kavma söylemeği bitirdikleri zaman, kavmın başında ordu reislerini tayin edecekler.</verse>
				<verse number="10">Bir şehre karşı cenketmek için ona yaklaştığın zaman, onu barışıklığa çağıracaksın.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki olacak ki, eğer sana sulh cevabı verirse, ve kapılarını sana açarsa, o vakit vaki olacak ki, içinde bulunan bütün kavm sana angaryacı olacaklar, ve sana kulluk edecekler.</verse>
				<verse number="12">Ve eğer seninle musalaha etmiyip cenketmek isterse, o zaman onu muhasara edeceksin;</verse>
				<verse number="13">ve Allahın RAB onu senin eline verdiği zaman, onun her erkeğini kılıçtan geçireceksin;</verse>
				<verse number="14">ancak kadınları, ve çocukları, ve hayvanları, ve şehirde olan her şeyi, bütün malını kendin için çapul edeceksin; ve Allahın RABBİN sana verdiği düşmanlarının malını yiyeceksin.</verse>
				<verse number="15">Bu milletlerin şehirlerinden olmıyıp senden çok uzakta bulunan bütün şehirlere böyle yapacaksın.</verse>
				<verse number="16">Ancak Allahın RABBİN miras olarak sana vermekte olduğu bu kavmların şehirlerinden nefes alan kimseyi sağ bırakmıyacaksın;</verse>
				<verse number="17">fakat onları, Hittîleri, ve Amorîleri, ve Kenânlıları, ve Perizzîleri, ve Hivîleri, ve Yebusîleri, Allahın RABBİN sana emrettiği gibi tamamen yok edeceksin;</verse>
				<verse number="18">ta ki, kendi ilâhlarına yaptıkları bütün mekruh şeylerine göre yapmağı size öğretmesinler; yoksa Allahınız RABBE karşı suç edersiniz.</verse>
				<verse number="19">Bir şehirle cenk ederek onu almak için, çok günler onu muhasara edeceğin zaman, ağaçlarına balta vurarak onları harap etmiyeceksin; çünkü onlardan yiyebilirsin, ve onları kesmiyeceksin; çünkü kırın ağacı insan mıdır ki, senin tarafından muhasara olunsun?</verse>
				<verse number="20">Ancak kendilerinden yenilmiyen ağaçlar olduklarını bildiğin ağaçları harap edip keseceksin; ve seninle cenk eden şehir düşünciye kadar ona karşı meteris yapacaksın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">ALLAHIN RABBİN mülk edinmek için sana vermekte olduğu diyarda, kırda düşmüş, ve kimin tarafından vurulduğu bilinmiyen öldürülmüş bir adam bulunursa,</verse>
				<verse number="2">o zaman senin ihtiyarların ve hâkimlerin çıkacaklar, ve öldürülmüş adamın etrafında olan şehirlere uzaklığını ölçecekler;</verse>
				<verse number="3">ve vaki olacak ki, öldürülmüş adama en yakın olan şehrin ihtiyarları sığırlardan, çalıştırılmamış ve boyunduruk taşımamış genç bir inek alacaklar;</verse>
				<verse number="4">ve o şehrin ihtiyarları ineği, sürülmemiş ve ekilmemiş bir yer olan, akan bir vadiye indirecekler, ve orada, vadide ineğin boynunu kıracaklar.</verse>
				<verse number="5">Ve Levi oğulları, kâhinler yaklaşacaklar; çünkü Allahın RAB kendisine hizmet etmek için, ve RABBİN ismile mubarek kılmak için onları seçti; ve her davada ve her döğüşte onların sözüne göre olacaktır.</verse>
				<verse number="6">Ve o şehrin bütün ihtiyarları, öldürülmüş adama en yakın olanlar, vadide boynu kırılmış olan ineğin üzerinde ellerini yıkıyacaklar;</verse>
				<verse number="7">ve cevap verip diyecekler: Ellerimiz bu kanı dökmedi, ve gözlerimiz onu görmedi.</verse>
				<verse number="8">Kurtardığın kavmın İsraile bağışla, ya RAB, ve kavmın İsrail arasında suçsuz kan bırakma. Ve kan onlara bağışlanacaktır.</verse>
				<verse number="9">Ve RABBİN gözünde doğru olanı yaptığın zaman suçsuz kanı aranızdan kaldıracaksın.</verse>
				<verse number="10">Düşmanlarına karşı cenge çıkacağın, ve Allahın RAB onları senin eline vereceği, ve onları esir olarak götüreceğin zaman,</verse>
				<verse number="11">esirler arasında bakılışı güzel bir kadın görüp onu arzu eder, ve karı olarak kendine almak istersen;</verse>
				<verse number="12">o zaman onu evinin içine getireceksin; ve o başını tıraş edecek, ve tırnaklarını kesecektir;</verse>
				<verse number="13">esirliğin esvabını üzerinden atacak, ve senin evinde oturacak ve babasına anasına tam bir ay ağlıyacak; ve ondan sonra kendisine yaklaşacaksın, ve onun kocası olacaksın, ve o senin karın olacak.</verse>
				<verse number="14">Ve vaki olacak ki, eğer kendisinden hoşlanmazsan, o zaman canı nasıl isterse onu salıvereceksin; fakat onu para ile asla satmıyacaksın, ona kul gibi davranmıyacaksın, çünkü onu alçalttın.</verse>
				<verse number="15">Eğer bir adamın, biri sevilen ve öteki nefret olunan iki karısı olursa, ve sevilen ve nefret olunan kadınlar kendisine oğullar doğurmuş olurlarsa; ve ilk doğan oğul nefret olunan kadından ise;</verse>
				<verse number="16">o zaman vaki olacak ki, kendisinde olan malı miras olarak oğullarına böldüğü günde, nefret olunan kadından olan oğlu üzerine, sevilen kadından olan oğluna ilk oğulluk hakkını veremez;</verse>
				<verse number="17">fakat kendisinde olan bütün malın iki payını nefret olunan kadından olan oğluna vermekle ilk doğan olarak onu tanıyacaktır; çünkü o kuvvetinin başlangıcıdır; ilk doğanın hakkı onundur.</verse>
				<verse number="18">Eğer bir adamın, inatçı ve âsi, babasının sözünü ve anasının sözünü dinlemiyen, ve kendisini tedip ettikleri halde onları dinlemiyen bir oğlu olursa;</verse>
				<verse number="19">o zaman babası ve anası onu tutacaklar, ve onu şehrinin ihtiyarlarına, ve yerinin kapısına çıkaracaklar;</verse>
				<verse number="20">ve şehrinin ihtiyarlarına diyecekler: Bu bizim oğlumuz inatçı ve âsidir, sözümüzü dinlemez; obur ve ayyaştır.</verse>
				<verse number="21">Ve şehrinin bütün adamları onu taşla taşlıyacaklar, ve ölecek; ve aranızdan kötülüğü kaldıracaksın; ve bütün İsrail işitip korkacaklar.</verse>
				<verse number="22">Ve bir adam ölüme müstahak bir suç işlemiş olup öldürülürse, ve onu bir ağaç üzerine asarsan;</verse>
				<verse number="23">cesedi bütün gece ağaç üzerinde kalmıyacaktır, fakat o günde onu mutlaka gömeceksin; çünkü asılmış olan adam Allah tarafından lânetlidir; ve Allahın RABBİN miras olarak sana vermekte olduğu diyarını murdar etmiyeceksin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">KARDEŞİNİN öküzünü yahut koyununu yoldan sapmış gördüğün zaman, onları görmemezlikten gelmiyeceksin; mutlaka onları kardeşine geri getireceksin.</verse>
				<verse number="2">Ve eğer kardeşin sana yakın değilse, yahut onu tanımıyorsan, o zaman onu kendi evine getireceksin, ve kardeşin onu arayıncıya kadar senin yanında kalacak, ve onu kendisine geri vereceksin.</verse>
				<verse number="3">Ve onun eşeği için böyle yapacaksın; ve onun esvabı için böyle yapacaksın; ve kardeşinin kaybettiği, ve senin bulduğun onun kaybolmuş her şeyi için böyle yapacaksın; görmemezlikten gelmemelisin.</verse>
				<verse number="4">Kardeşinin eşeğini, yahut öküzünü yolda düşmüş gördüğün zaman, onları görmemezlikten gelmiyeceksin; mutlaka kendisile beraber onları kaldıracaksın.</verse>
				<verse number="5">Kadının üzerinde erkek esvabı olmıyacak, ve erkek kadın esvabı giymiyecek; çünkü bu şeyleri yapan herkes Allahın RABBİN mekruhudur.</verse>
				<verse number="6">Eğer yolda, tesadüfen senin önünde, her hangi bir ağaç üzerinde yahut toprak üzerinde, yavrular yahut yumurtalarla bir kuş yuvası bulunursa, ve ana yavrular yahut yumurtalar üzerinde oturmakta olursa, yavrularla beraber anayı almıyacaksın;</verse>
				<verse number="7">sana iyilik olsun ve ömrün uzun olsun diye anayı mutlaka salıvereceksin, fakat kendin için yavruları alabilirsin.</verse>
				<verse number="8">Yeni ev yaptığın zaman damın için korkuluk yapacaksın, ta ki, oradan birisi düşerse, evinin üzerine kan getirmiyesin.</verse>
				<verse number="9">Bağını iki çeşit tohumla ekmiyeceksin, yoksa onun doluluğu, ektiğin tohum ve bağın mahsulü makdis için alınır.</verse>
				<verse number="10">Eşeği öküzle beraber koşup çift sürmiyeceksin.</verse>
				<verse number="11">Yünle keten karışık kumaş giymiyeceksin.</verse>
				<verse number="12">Örtünmekte olduğun örtünün dört kenarı üzerine saçaklar yapacaksın.</verse>
				<verse number="13">Eğer bir adam bir kadın alır, ve ona yaklaşır, ve ondan nefret ederse,</verse>
				<verse number="14">ve ona ayıp şeyler isnat edip onun ismini kötülerse, ve: Bu kadını aldım, ve ona yaklaştığım zaman kendisinde kızlık nişanlarını bulmadım, derse;</verse>
				<verse number="15">o zaman genç kadının babası ve anası genç kadının kızlık nişanlarını alacaklar ve kapıya, şehrin ihtiyarlarına getirecekler;</verse>
				<verse number="16">ve genç kadının babası ihtiyarlara diyecek: Kızımı bu adama karı olarak verdim, ve ondan nefret ediyor;</verse>
				<verse number="17">ve işte: Senin kızında kızlık nişanlarını bulmadım, diyerek ona ayıp şeyler isnat etti; ve lâkin kızımın kızlık nişanları bunlardır. Ve esvabı şehrin ihtiyarları önüne serecekler.</verse>
				<verse number="18">Ve o şehrin ihtiyarları o adamı alıp kendisini tedip edecekler;</verse>
				<verse number="19">ve yüz şekel gümüş para cezasına onu mahkûm edip genç kadının babasına verecekler, çünkü o adam İsrailin bir kızının ismini kötüledi; ve kadın o adamın karısı olacak; bütün ömrünce onu boşıyamıyacaktır.</verse>
				<verse number="20">Fakat bu şey, genç kadında kızlık nişanları bulunmadığı, hakikatsa;</verse>
				<verse number="21">o zaman genç kadını babasının evinin kapısına çıkaracaklar, ve şehrinin adamları onu taşla taşlıyacaklar, ve ölecek, çünkü babasının evinde zina etmiş olmakla İsrailde alçaklık etmiştir; ve aranızdan kötülüğü kaldıracaksın.</verse>
				<verse number="22">Eğer bir adam, başka bir adamın karısı olan bir kadınla yatmakta olarak bulunursa, o zaman kadınla yatan adam ve kadın, onların ikisi de öleceklerdir; ve kötülüğü İsrailden kaldıracaksın.</verse>
				<verse number="23">Eğer kız olan bir genç kadın bir adama nişanlı ise, ve bir adam onu şehirde bulup onunla yatarsa;</verse>
				<verse number="24">o zaman onların ikisini de o şehrin kapısına çıkaracaksınız, ve onları, şehirde olduğu halde bağırmadığı için, kadını, ve komşusunun karısını alçalttığı için erkeği taşla taşlıyacaksınız, ve ölecekler; ve kötülüğü aranızdan kaldıracaksın.</verse>
				<verse number="25">Fakat adam nişanlı genç kadını kırda bulursa, ve onu yakalıyıp kendisile yatarsa; o zaman yalnız onunla yatmış olan adam ölecektir;</verse>
				<verse number="26">fakat genç kadına bir şey yapmıyacaksın; genç kadında ölüme müstahak suç yoktur; çünkü bir adam komşusuna karşı nasıl kalkar, ve onu öldürürse, bu şey de öyledir;</verse>
				<verse number="27">çünkü onu kırda buldu, nişanlı genç kadın bağırmış, ve onu kurtaran olmamıştır.</verse>
				<verse number="28">Eğer bir adam, kız olan nişanlanmamış genç bir kadın bulursa ve onu tutup onunla yatarsa, ve onlar bulunurlarsa;</verse>
				<verse number="29">o zaman onunla yatmış olan adam genç kadının babasına elli şekel gümüş verecektir, ve kadın onun karısı olacaktır, çünkü onu alçaltmıştır; bütün ömrünce onu boşıyamıyacaktır.</verse>
				<verse number="30">Bir adam babasının karısını almıyacak, ve babasının eteğini açmıyacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">HUSYESİ ezilmiş, yahut uzvu kesilmiş olan adam RABBİN cemaatine girmiyecektir.</verse>
				<verse number="2">Nameşru çocuk RABBİN cemaatine girmiyecektir; kendinden olanlardan hiç biri, hattâ onuncu nesle kadar, RABBİN cemaatine girmiyecektir.</verse>
				<verse number="3">Bir Ammonî, yahut bir Moabî Allahın cemaatine girmiyecek; onlardan hiç biri, hatta onuncu nesle kadar, RABBİN cemaatine asla girmiyecektir;</verse>
				<verse number="4">çünkü Mısırdan çıktığınız zaman, sizin önünüze ekmekle ve su ile çıkmadılar, ve çünkü sana karşı Mezopotamyanın Petor şehrinden Beor oğlu Balamı, sana lânet etmek için ücretle tuttular.</verse>
				<verse number="5">Fakat Allahın RAB Balamı dinlemek istemedi; fakat Allahın RAB lâneti senin için berekete döndürdü, çünkü Allahın RAB seni sevdi.</verse>
				<verse number="6">Bütün ömrünce onların selâmetini ve iyiliğini hiç aramıyacaksın.</verse>
				<verse number="7">Edomîden nefret etmiyeceksin; çünkü o senin kardeşindir; Mısırlıdan nefret etmiyeceksin, çünkü onun memleketinde gariptin.</verse>
				<verse number="8">Onlara doğan üçüncü nesil çocukları RABBİN cemaatine girecekler.</verse>
				<verse number="9">Ordugâhtan düşmanlarına karşı çıktığın zaman kendini her bir kötü şeyden sakınacaksın.</verse>
				<verse number="10">Eğer aranızda gece halinden dolayı tahir olmıyan bir adam bulunursa, o zaman ordugâhın dışarısına çıkacak, ordugâhın içine girmiyecektir;</verse>
				<verse number="11">fakat vaki olacak ki, akşam olunca suda yıkanacak; ve güneş batınca ordugâhın içine girecektir.</verse>
				<verse number="12">Ve ordugâhın dışarısında bir yerin olacak, ve oraya dışarı çıkacaksın;</verse>
				<verse number="13">ve silâhlarının arasında bir kazık olacak; ve vaki olacak ki, dışarıda oturduğun zaman, onunla kazacaksın, ve dönüp senden çıkanı örteceksin;</verse>
				<verse number="14">çünkü Allahın RAB seni kurtarmak, ve senin önünde düşmanlarını ele vermek için senin ordugâhının ortasında yürüyor; bunun için, sende çirkin bir şey görmesin, ve senden yüz çevirmesin diye ordugâhın mukaddes olacaktır.</verse>
				<verse number="15">Efendisinin yanından sana kaçmış olan köleyi efendisine teslim etmiyeceksin;</verse>
				<verse number="16">seninle beraber, aranızda, senin şehirlerinin birinde seçeceği, beğendiği yerde oturacak; onu sıkıştırmıyacaksın.</verse>
				<verse number="17">İsrail kızlarından ve İsrail oğullarından kendilerini fuhşa vakfetmiş kimse olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="18">Kadın fuhşunun kazancını, yahut erkek fuhşunun ücretini, her hangi bir adak için Allahın RABBİN mabedine getirmiyeceksin; çünkü bunların ikisi de Allahın RABBE mekruh şeylerdir.</verse>
				<verse number="19">Para faizi olsun, zahire faizi olsun, yahut ödünç verilen her şeyin faizi olsun, faizle kardeşine ödünç vermiyeceksin.</verse>
				<verse number="20">Yabancıya faizle ödünç verebilirsin; fakat kardeşine faizle ödünç vermiyeceksin, ta ki, mülk olarak almak üzre gitmekte olduğun diyarda elini atacağın her şeyde Allahın RAB seni mubarek kılsın.</verse>
				<verse number="21">Allahın RABBE adak adadığın zaman onu ödemekte gecikmiyeceksin; çünkü Allahın RAB mutlaka onu senden arıyacaktır; ve senin için suç olur.</verse>
				<verse number="22">Fakat adak adamaktan çekinirsen, senin için suç olmaz.</verse>
				<verse number="23">Allahın RABBE ağzınla söylediğin gönüllü takdimeyi nasıl adadınsa, öylece dudaklarından çıkanı tutup yapacaksın.</verse>
				<verse number="24">Komşunun bağına girdiğin zaman, canının istediği gibi, doyıncıya kadar üzüm yiyebilirsin, fakat kabına koymıyacaksın.</verse>
				<verse number="25">Komşunun ekinine girdiğin zaman elinle başakları koparabilirsin; fakat komşunun ekinine orak salmıyacaksın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">BİR adam bir kadın alıp onunla evlendiği zaman vaki olacak ki, onda utanılacak bir şey bulduğu için, kadın onun gözünde lûtuf bulmazsa, onun için boş kâğıdını yazacak, ve onun eline verecek, ve onu evinden gönderecektir.</verse>
				<verse number="2">Ve evinden ayrıldıktan sonra kadın gidip başka bir erkeğin karısı olabilir.</verse>
				<verse number="3">Ve sonraki adam da ondan nefret ederse, ve onun için boş kâğıdını yazarsa, ve onun eline verip onu evinden gönderirse; yahut onu kendisine karı olarak almış olan sonraki adam ölürse;</verse>
				<verse number="4">onu göndermiş olan evelki kocası, kadın murdar edildikten sonra, onu kendisine karı olarak tekrar alamaz; çünkü RABBİN önünde bu mekruh bir şeydir; ve Allahın RABBİN sana miras olarak vermekte olduğu memlekete suç işlettirmiyeceksin.</verse>
				<verse number="5">Bir adam yeni bir kadın aldığı zaman cenge çıkmıyacak, ve onun üzerine hiç bir iş yükletilmiyecek; bir yıl evinde serbest olacak, ve aldığı kadını sevindirecektir.</verse>
				<verse number="6">Değirmeni yahut üst taşını kimse rehin almıyacaktır; çünkü adamın hayatını rehin alıyor.</verse>
				<verse number="7">Eğer İsrail oğullarından, kendi kardeşlerinden bir canı çalan adam bulunursa, ve ona köle gibi davranır, yahut onu satarsa, o zaman o hırsız ölecektir; ve aranızdan kötülüğü kaldıracaksın.</verse>
				<verse number="8">Cüzam hastalığında kâhinlerin, Levililerin size öğretecekleri her şeye göre yapmağa, ve onları iyice tutmağa dikkat edin; onlara emrettiğim gibi yapmak için tutacaksınız.</verse>
				<verse number="9">Mısırdan çıktığınız zaman, Allahın RABBİN yolda Miryama yaptığı şeyi hatırlayın.</verse>
				<verse number="10">Komşuna bir şey ödünç verdiğin zaman onun rehinini almak için evine girmiyeceksin.</verse>
				<verse number="11">Dışarıda duracaksın, ve kendisine ödünç verdiğin adam, rehini sana dışarıya çıkaracak.</verse>
				<verse number="12">Ve eğer o adam düşkünse, onun rehini ile yatmıyacaksın;</verse>
				<verse number="13">güneş battığı zaman rehini mutlaka kendisine geri vereceksin, ve esvabında yatacak, ve sana hayırdua edecek; ve Allahın RABBİN önünde senin için salâh sayılacaktır.</verse>
				<verse number="14">Kardeşlerinden olsun, yahut memleketinde şehirlerinin içinde olan kendi gariplerinden olsun, düşkün ve fakir ücretliyi sıkıştırmıyacaksın;</verse>
				<verse number="15">onun ücretini gününde güneş batmadan vereceksin (çünkü düşkündür ve yüreği onu özler); yoksa sana karşı RABBE feryat eder, ve senin için suç olur.</verse>
				<verse number="16">Oğullar için babalar öldürülmiyecekler, ve babalar için oğullar öldürülmiyeceklerdir; herkes kendi suçu için öldürülecektir.</verse>
				<verse number="17">Garip ve öksüz hakkında hüküm değiştirmiyeceksin, ve dul kadının esvabını rehin olarak almıyacaksın;</verse>
				<verse number="18">ve Mısırda köle olduğunu, ve Allahın RABBİN seni oradan kurtardığını hatırlıyacaksın; bu şeyi yapmağı bunun için sana emrediyorum.</verse>
				<verse number="19">Tarlanda ekinini biçtiğin, ve tarlada bir demet unuttuğun zaman, onu almak için dönmiyeceksin; ellerinin her işinde Allahın RAB seni mubarek kılsın diye garibin, öksüzün, ve dul kadının olacaktır.</verse>
				<verse number="20">Ağaçlarını dövüp zeytin topladığın zaman, artakalanı devşirmek için dönmiyeceksin; garibin, öksüzün, ve dul kadının olacaktır.</verse>
				<verse number="21">Bağını bozduğun zaman artakalanı devşirmek için dönmiyeceksin; garibin, öksüzün, ve dul kadının olacaktır.</verse>
				<verse number="22">Ve Mısır diyarında köle olduğunu hatırlıyacaksın; bu şeyi yapmağı bunun için sana emrediyorum.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">EĞER adamlar arasında bir çekişme olup muhakemeye gelirler, ve hâkimler onlara hükmederlerse; o zaman salihi suçsuz, ve kötüyü suçlu çıkaracaklardır.</verse>
				<verse number="2">Ve vaki olacak ki, kötü adam dövülmeğe müstahak ise, hâkim onu yatırtacak, ve kendi önünde onun kötülüğüne göre sayı ile onu dövdürecek.</verse>
				<verse number="3">Ona kırk değnek vurdurabilir, artırmıyacak; yoksa artırır, ve ona bundan daha çok değnek vurdurursa, o zaman kardeşin senin gözünde alçalır.</verse>
				<verse number="4">Harman döven öküzün ağzını bağlamıyacaksın.</verse>
				<verse number="5">Eğer kardeşler birlikte otururlarsa, ve onlardan biri ölürse, ve onun oğlu yoksa, ölenin karısı dışarıda yabancı bir adama varmıyacaktır; kocasının kardeşi ona yaklaşacak, ve kendisine karı olmak için onu alacak, ve ona kayın biraderlik vazifesini yapacaktır.</verse>
				<verse number="6">Ve vaki olacak ki, kadının doğuracağı ilk oğul, ölen kardeşinin adı ile onun yerini tutacaktır, ve onun adı İsrailden silinmiyecektir.</verse>
				<verse number="7">Ve eğer o adam kardeşinin karısını almak istemezse, o zaman kardeşinin karısı kapıya, ihtiyarların yanına çıkacak, ve diyecek: Kayın biraderim İsrailde kardeşinin adını durdurmaktan çekiniyor; bana kayın biraderlik vazifesini yapmak istemiyor.</verse>
				<verse number="8">O zaman şehrinin ihtiyarları onu çağırıp kendisine söyliyecekler; ve eğer durup: Onu almak istemem, derse;</verse>
				<verse number="9">o zaman ihtiyarların önünde kardeşinin karısı onun yanına gelecek, ve onun ayağından çarığını çıkaracak, ve onun yüzüne tükürecek; ve cevap verip diyecek: Kardeşinin evini bina etmiyen adama böyle yapılır.</verse>
				<verse number="10">Ve İsrailde onun adı: Çarığı çıkarılanın evi, çağırılacaktır.</verse>
				<verse number="11">Adamlar birbirile kavga ederken birinin karısı yaklaşıp kocasını dövenin elinden onu kurtarmak için elini uzatır, ve onu utanılacak yerlerinden tutarsa;</verse>
				<verse number="12">o zaman kadının elini keseceksin, gözün ona acımıyacaktır.</verse>
				<verse number="13">Torbanda, büyük ve küçük, iki türlü tartı olmıyacak.</verse>
				<verse number="14">Evinde, büyük ve küçük, iki ölçek olmıyacak.</verse>
				<verse number="15">Allahın RABBİN sana vermekte olduğu memlekette ömrün uzun olsun diye, tartın tam ve doğru olacak; ölçeğin tam ve doğru olacaktır.</verse>
				<verse number="16">Çünkü bütün bu şeyleri yapanlar, bütün haksızlık edenler Allahın RABBE mekruhturlar.</verse>
				<verse number="17">Mısırdan çıktığınız zaman Amalekin yolda sana yaptığını,</verse>
				<verse number="18">yolda seni nasıl karşıladığını, ve sen yorgun ve bitkinken senin en geride kalanlarını, arkandaki bütün zayıflarını vurduğunu hatırla; ve o Allahtan korkmadı.</verse>
				<verse number="19">Ve vaki olacak ki, Allahın RABBİN mülk edinmek için sana miras olarak vermekte olduğu diyarda, Allahın RAB çepçevre bütün düşmanlarından sana rahat verdiği zaman, gökler altından Amalekin hatırasını sileceksin; unutmıyacaksın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">VE vaki olacak ki, Allahın RABBİN sana miras olarak vermekte olduğu diyara girdiğin, ve onu mülk edinip onda oturduğun zaman,</verse>
				<verse number="2">Allahın RABBİN sana vermekte olduğu yerden toplıyacağın bütün toprak mahsulünün turfandasından alacaksın; ve onu bir sepete koyacaksın, ve Allahın RABBİN ismine mesken olmak üzre seçeceği yere gideceksin.</verse>
				<verse number="3">Ve o günlerde kâhin olana geleceksin, ve ona diyeceksin: Bugün senin Allahın RABBE bildiriyorum ki, RABBİN bize vermeği atalarımıza and ettiği diyara geldim.</verse>
				<verse number="4">Ve kâhin senin elinden sepeti alacak, ve onu Allahın RABBİN mezbahı önünde yere koyacak.</verse>
				<verse number="5">Ve Allahın RABBİN önünde cevap verip diyeceksin: Babam göçebe bir Aramî idi, ve sayıca az olarak Mısıra inip orada misafir oldu; ve orada büyük, kuvvetli, ve sayıca çok bir millet oldu.</verse>
				<verse number="6">Ve Mısırlılar bizimle kötü davrandılar, ve bizi alçaltıp üzerimize ağır hizmet koydular;</verse>
				<verse number="7">ve atalarımızın Allahı RABBE feryat ettik, ve RAB sesimizi işitti, ve düşkünlüğümüzü, ve zahmetimizi, ve sıkıntımızı gördü;</verse>
				<verse number="8">ve RAB kuvvetli elle, ve uzanmış kolla, ve büyük dehşetle, ve alâmetlerle ve hârikalarla bizi Mısırdan çıkardı;</verse>
				<verse number="9">ve bizi bu yere getirdi, bu diyarı, süt ve bal akan diyarı bize verdi.</verse>
				<verse number="10">Ve şimdi, ya RAB, senin bana verdiğin toprağın mahsulünün turfandasını işte, getirdim. Ve sen onu Allahın RABBİN önüne koyacaksın, ve Allahın RABBİN önünde secde kılacaksın;</verse>
				<verse number="11">ve sen ve Levili, ve aranızda olan garip, Allahın RABBİN sana ve evinin halkına verdiği bütün iyilikte sevineceksiniz.</verse>
				<verse number="12">Üçüncü yılda, ondalığı ayırma yılında, mahsulünün bütün ondalığını ayırmağı bitirdiğin zaman, onu Leviliye, garibe, öksüze, ve dul kadına vereceksin, ve senin kapılarında yiyip doyacaklar.</verse>
				<verse number="13">Ve Allahın RABBİN önünde diyeceksin: Bana emrettiğin bütün emirlerine göre, mukaddes şeyleri evimden çıkardım, ve hem de onları Leviliye, ve garibe, öksüze, ve dul kadına verdim; senin emirlerinden çıkmadım, ve unutmadım;</verse>
				<verse number="14">yasımda iken ondan yemedim, ve murdarken ondan almadım, ve ölü için ondan vermedim; Allahım RABBİN sözünü dinledim, bana emrettiğin her şeye göre yaptım.</verse>
				<verse number="15">Mukaddes meskeninden, göklerden aşağı bak, ve kavmın İsraili, ve atalarımıza and ettiğin gibi bize verdiğin diyarı, süt ve bal akan diyarı mubarek kıl.</verse>
				<verse number="16">Bugün Allahın RAB sana bu kanunları ve hükümleri yapmağı emrediyor; ve onları bütün yüreğinle ve bütün canınla tutup yapacaksın.</verse>
				<verse number="17">RAB senin Allahın olduğunu, ve onun yollarında yürüyeceğini, ve onun kanunlarını ve emirlerini ve hükümlerini tutacağını, ve onun sözünü dinliyeceğini; bugün tasdik ettin;</verse>
				<verse number="18">ve RAB da sana söylediği gibi sen onun has kavmı olduğunu tasdik etti, bunun için onun bütün emirlerini tutacaksın;</verse>
				<verse number="19">o zaman söylediği gibi Allahın RABBE mukaddes bir kavm olasın diye yarattığı bütün milletlerden medihte ve şöhrette, ve izzette seni üstün kılacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">VE Musa ile İsrailin ihtiyarları kavma emredip dediler: Bugün size emretmekte olduğum emrin hepsini tut.</verse>
				<verse number="2">Ve vaki olacak ki, Erdenden, Allahın RABBİN sana vermekte olduğu diyara geçeceğiniz gün kendin için büyük taşlar dikeceksin, ve onları kireçle kireçliyeceksin;</verse>
				<verse number="3">ve geçtiğiniz zaman onların üzerine bu şeriatin bütün sözlerini yazacaksın; ta ki, atalarının Allahı RABBİN sana vadetmiş olduğu gibi, Allahın RABBİN sana vermekte olduğu diyara, süt ve bal akan diyara giresin.</verse>
				<verse number="4">Ve vaki olacak ki, Erdenden geçtiğiniz zaman, bugün size emretmekte olduğum bu taşları Ebal dağında dikeceksiniz, ve onları kireçle kireçliyeceksin.</verse>
				<verse number="5">Ve orada Allahın RABBE mezbah, taşlardan bir mezbah yapacaksın; onların üzerinde demir âlet işletmiyeceksin.</verse>
				<verse number="6">Allahın RABBİN mezbahını yonulmamış taşlardan yapacaksın; ve üzerinde Allahın RABBE yakılan takdimeler arzedeceksin;</verse>
				<verse number="7">ve selâmet takdimeleri kurban edeceksin, ve orada yiyeceksin; ve Allahın RABBİN önünde sevineceksin.</verse>
				<verse number="8">Ve taşların üzerine bu şeriatin bütün sözlerini gayet okunaklı yazacaksın.</verse>
				<verse number="9">Ve Musa ve kâhinler, Levililer, bütün İsraile söyliyip dediler: Sus, ve dinle, ey İsrail! sen bugün Allahın RABBİN kavmı oldun.</verse>
				<verse number="10">Ve Allahın RABBİN sözünü dinliyeceksin, ve bugün sana emretmekte olduğum onun emirlerini ve kanunlarını yapacaksın.</verse>
				<verse number="11">Ve Musa o gün kavma emredip dedi:</verse>
				<verse number="12">Erdenden geçtiğiniz zaman, kavmı mubarek kılmak için Gerizim dağı üzerinde duracak olanlar şunlardır: Şimeon, ve Levi, ve Yahuda, ve İssakar, ve Yusuf ve Benyamin.</verse>
				<verse number="13">Ve lânet etmek için Ebal dağı üzerinde duracak olanlar şunlardır: Ruben, Gad, ve Aşer, ve Zebulun, Dan, ve Naftali.</verse>
				<verse number="14">Ve Levililer bütün İsrail adamlarına yüksek sesle cevap verip diyecekler:</verse>
				<verse number="15">Bir sanatkârın el işi, RABBE mekruh oyma yahut dökme put yapan, ve onu gizlice diken adam lânetli olsun. Ve bütün kavm cevap verip: Amin, diyecekler.</verse>
				<verse number="16">Babasını ve anasını hor gören lânetli olsun. Ve bütün kavm: Amin, diyecek.</verse>
				<verse number="17">Komşusunun sınırının yerini değiştiren lânetli olsun. Ve bütün kavm: Amin, diyecek.</verse>
				<verse number="18">Körü yoldan saptıran lânetli olsun. Ve bütün kavm: Amin, diyecek.</verse>
				<verse number="19">Garibin, öksüzün, ve dul kadının hakkını iğrilten lânetli olsun. Ve bütün kavm: Amin, diyecek.</verse>
				<verse number="20">Babasının karısı ile yatan lânetli olsun, çünkü babasının eteğini açmıştır. Ve bütün kavm: Amin, diyecek.</verse>
				<verse number="21">Her hangi bir hayvanla yatan lânetli olsun. Ve bütün kavm: Amin, diyecek.</verse>
				<verse number="22">Babasının kızı, yahut anasının kızı olan kızkardeşi ile yatan lânetli olsun. Ve bütün kavm: Amin, diyecek.</verse>
				<verse number="23">Kaynanası ile yatan lânetli olsun. Ve bütün kavm: Amin, diyecek.</verse>
				<verse number="24">Gizlice komşusunu vuran lânetli olsun. Ve bütün kavm: Amin, diyecek.</verse>
				<verse number="25">Suçsuz adamı öldürmek için rüşvet alan lânetli olsun. Ve bütün kavm: Amin, diyecek.</verse>
				<verse number="26">Bu şeriatin sözlerini yapmak için onları tasdik etmiyen lânetli olsun. Ve bütün kavm: Amin, diyecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="28">
				<verse number="1">BUGÜN sana emretmekte olduğum Allahın RABBİN bütün emirlerini tutup yapmak için, onun sözünü iyice dinlersen, Allahın RAB dünyanın bütün milletlerine seni üstün kılacaktır;</verse>
				<verse number="2">ve eğer Allahın RABBİN sözünü dinlersen, bütün bu bereketler senin üzerine gelecek, ve sana erişeceklerdir.</verse>
				<verse number="3">Şehirde bereketli olacaksın, ve kırda bereketli olacaksın.</verse>
				<verse number="4">Bedeninin semeresi, ve toprağının semeresi, ve hayvanlarının semeresi, ve sığırlarının yavruları, ve sürülerinin yavruları bereketli olacak.</verse>
				<verse number="5">Sepetin ve hamur teknen bereketli olacak.</verse>
				<verse number="6">Girdiğin zaman bereketli olacaksın, ve çıktığın zaman bereketli olacaksın.</verse>
				<verse number="7">Sana karşı ayaklanan düşmanlarını, RAB senin önünde kırdıracak; sana karşı bir yoldan çıkacaklar, ve senin önünde yedi yoldan kaçacaklar.</verse>
				<verse number="8">Ambarlarında, ve elini attığın her şeyde RAB senin üzerine bereketi emredecektir; ve Allahın RAB sana vermekte olduğu memlekette seni bereketli kılacaktır.</verse>
				<verse number="9">Eğer Allahın RABBİN emirlerini tutarsan, ve onun yollarında yürürsen, RAB sana and ettiği gibi kendisi için mukaddes kavm olarak seni durduracaktır.</verse>
				<verse number="10">Ve yerin bütün kavmları, RABBİN ismile senin çağırılmakta olduğunu görecekler; ve senden korkacaklar.</verse>
				<verse number="11">Ve sana vermek için RABBİN atalarına and ettiği memlekette, RAB bedeninin semeresinde, ve hayvanlarının semeresinde, ve toprağının semeresinde, iyilik için sana bolluk verecek.</verse>
				<verse number="12">Senin memleketinin yağmurunu vaktinde vermek, ve elinin her işini mubarek kılmak için, RAB gökleri, kendi iyi hazinesini sana açacak; ve çok milletlere ödünç vereceksin, ve sen ödünç almıyacaksın.</verse>
				<verse number="13">Ve eğer bugün sana emretmekte olduğum Allahın RABBİN emirlerini tutmak ve yapmak için onları dinlersen,</verse>
				<verse number="14">ve başka ilâhlara kulluk etmek için onların ardınca yürümek üzre bugün sana emretmekte olduğum bütün sözlerden sağa ve sola sapmazsan, RAB seni kuyruk değil baş edecek; ve ancak üstün olacaksın, ve alt olmıyacaksın.</verse>
				<verse number="15">Fakat vaki olacak ki, bugün sana emretmekte olduğum Allahın RABBİN bütün emirlerini ve kanunlarını tutup yapmak üzre onun sözünü dinlemezsen, bütün şu lânetler senin üzerine gelecekler, ve sana erişeceklerdir.</verse>
				<verse number="16">Şehirde lânetli olacaksın, ve kırda lânetli olacaksın.</verse>
				<verse number="17">Senin sepetin ve hamur teknen lânetli olacak.</verse>
				<verse number="18">Bedeninin semeresi, ve toprağının semeresi, sığırlarının yavruları, ve sürülerinin yavruları lânetli olacak.</verse>
				<verse number="19">Girdiğin zaman lânetli olacaksın, ve çıktığın zaman lânetli olacaksın.</verse>
				<verse number="20">Kötü işlerinle beni bıraktığın için, sen helâk oluncıya kadar, ve sen çabucak yok oluncıya kadar, yapmak için el attığın her işte RAB senin üzerine lânet, şaşkınlık, ve tekdir gönderecektir.</verse>
				<verse number="21">Mülk edinmek için gitmekte olduğun diyar üzerinden seni bitirinciye kadar, RAB sana vebayı bağlıyacak.</verse>
				<verse number="22">RAB veremle, ve ısıtma ile, ve iltihapla, ve yakıcı sıcaklıkla, ve kuraklıkla, ve sam yeli ile, ve küfle seni vuracak; ve sen yok oluncıya kadar bunlar seni kovalıyacaklar.</verse>
				<verse number="23">Ve başının üzerinde olan gökler tunç, ve senin altında olan yer demir olacak.</verse>
				<verse number="24">RAB senin diyarının yağmurunu toz ve kum edecek; ve sen helâk oluncıya kadar göklerden senin üzerine inecek.</verse>
				<verse number="25">RAB seni düşmanlarının önünde kırdıracak; onlara karşı bir yoldan çıkacaksın, ve onların önünde yedi yoldan kaçacaksın; ve dünyanın bütün ülkelerinde serseri olacaksın.</verse>
				<verse number="26">Ve göklerin bütün kuşlarına, ve yerin vahşi hayvanlarına leşin yem olacak; ve onları kaçıran olmıyacak.</verse>
				<verse number="27">RAB seni şifa bulamıyacağın Mısır çıbanı ile, ve urlarla, ve uyuzla, ve kaşıntı ile vuracak.</verse>
				<verse number="28">RAB seni çılgınlıkla, ve körlükle, ve yürek şaşkınlığı ile vuracak;</verse>
				<verse number="29">ve kör adam nasıl karanlıkta el yordamı ile yürürse, sen de öğle vakti el yordamı ile yürüyeceksin, ve yollarında muvaffak olmıyacaksın; ve ancak daima sıkıştırılmış ve soyulmuş olacaksın, ve seni kurtaran olmıyacak.</verse>
				<verse number="30">Bir kadına nişanlanacaksın, ve onunla başka bir adam yatacak; ev yapacaksın, ve onda oturmıyacaksın; bağ dikeceksin, ve faidesini görmiyeceksin.</verse>
				<verse number="31">Gözünün önünde öküzün boğazlanacak, ve ondan yemiyeceksin; eşeğin senin önünden zorla alınacak, ve sana geri getirilmiyecek; davarın düşmanlarına verilecek, ve senin için kurtaran olmıyacak.</verse>
				<verse number="32">Oğulların ve kızların başka bir kavmın eline verilecek; ve gözlerin bakacak ve bütün gün onları özliyerek sönecekler; ve elinden bir şey gelmiyecek.</verse>
				<verse number="33">Toprağının semeresini ve bütün emeğini bilmediğin bir kavm yiyecek; ve ancak daima sıkıştırılacaksın, ve ezileceksin;</verse>
				<verse number="34">gözlerinin gördüğü şeylerden dolayı deli olacaksın.</verse>
				<verse number="35">Dizlerinde ve bacaklarında, ayağının tabanından tepene kadar, RAB seni şifa bulamıyacağın kötü çıbanla vuracak.</verse>
				<verse number="36">RAB seni, ve kendi üzerine koyacağın kıralını senin ve atalarının bilmediği bir millete sürecek; ve orada ağaç ve taş, başka ilâhlara kulluk edeceksin.</verse>
				<verse number="37">Ve RABBİN seni süreceği bütün kavmlar arasında şaşılacak bir şey, mesel ve eğlence olacaksın.</verse>
				<verse number="38">Tarlaya çok tohum götüreceksin, ve az devşireceksin; çünkü onu çekirge yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="39">Bağlar dikeceksin, ve timar edeceksin, fakat şarap içmiyeceksin, üzüm de devşirmiyeceksin; çünkü onları kurt yiyecek.</verse>
				<verse number="40">Bütün sınırlarında zeytin ağaçların olacak, fakat yağ sürünmiyeceksin; çünkü senin zeytin ağacın meyvasını dökecek.</verse>
				<verse number="41">Oğulların ve kızların olacak, fakat senin olmıyacaklar; çünkü esirliğe gidecekler.</verse>
				<verse number="42">Ağaçlarının hepsini, ve toprağının semeresini çekirge kaplıyacak.</verse>
				<verse number="43">Aranızda olan garip sana üstün oldukça üstün olacak, ve sen aşağı indikçe aşağı ineceksin.</verse>
				<verse number="44">O sana ödünç verecek, ve sen ona ödünç vermiyeceksin; o baş olacak, ve sen kuyruk olacaksın.</verse>
				<verse number="45">Ve bütün bu lânetler senin üzerine gelecekler, ve sen helâk oluncıya kadar seni kovalıyıp sana yetişecekler; çünkü sana emrettiği emirlerini ve kanunlarını tutmak için Allahın RABBİN sözünü dinlemedin;</verse>
				<verse number="46">ve bunlar senin üzerinde, ve ebediyen senin zürriyetinin üzerinde bir alâmet ve hârika olacaklar.</verse>
				<verse number="47">Mademki her şeyin bolluğundan dolayı Allahın RABBE sevinçle, ve yürek meserretile kulluk etmedin;</verse>
				<verse number="48">RABBİN sana karşı göndereceği düşmanlarına, açlıkta, ve susuzlukta, ve çıplaklıkta, ve her türlü yoklukta kulluk edeceksin; ve seni helâk edinciye kadar boynunun üzerine demir boyunduruk vuracaktır.</verse>
				<verse number="49">RAB uzaktan, dünyanın ucundan bir milleti, dilini anlamıyacağın bir milleti kartal uçar gibi senin üzerine getirecek;</verse>
				<verse number="50">kocamış olanın şahsına itibar etmiyen, ve çocuklara acımıyan, sert yüzlü bir millet,</verse>
				<verse number="51">ve o seni helâk edinciye kadar, hayvanlarının semeresini, ve toprağının semeresini yiyecek; ve seni bitirinciye kadar sana buğday, yeni şarap ve yağ, hayvanlarının yavrularını, ve koyunlarının yavrularını bırakmıyacaktır.</verse>
				<verse number="52">Ve bütün memleketinde güvenmiş olduğun yüksek ve dayanıklı duvarların düşünciye kadar seni bütün şehirlerinde muhasara edecekler; ve Allahın RABBİN sana verdiği memleketinde, seni bütün şehirlerinde muhasara edecekler.</verse>
				<verse number="53">Ve düşmanların seni sıkıştıracağı muhasarada ve sıkıntıda bedeninin semeresini, Allahın RABBİN sana verdiği oğullarının ve kızlarının etini yiyeceksin.</verse>
				<verse number="54">Aranızda olan nazik ve çok zarif adamın gözü, kardeşine karşı, ve koynundaki karısına karşı, ve çocuklarının artakalanlarına karşı kötü olacak;</verse>
				<verse number="55">ve düşmanın seni bütün şehirlerinde sıkıştıracağı muhasarada ve sıkıntıda hiç bir şey kalmadığı için kendisinin yemekte olduğu çocuklarının etinden onlardan birine vermiyecek.</verse>
				<verse number="56">Nazikliğinden ve zarifliğinden dolayı ayağının tabanını yere koymağa alışmamış olan zarif ve nazik kadının gözü koynundaki kocasına karşı, ve oğluna karşı, ve kızına karşı,</verse>
				<verse number="57">ve rahminden yeni doğan çocuğa karşı, ve doğuracağı çocuklara karşı kötü olacak; çünkü düşmanın seni şehirlerinde sıkıştıracağı muhasara ve sıkıntıda, her türlü yokluktan dolayı onları gizlice yiyecek.</verse>
				<verse number="58">Bu izzetli ve heybetli ALLAHIN YEHOVA isminden korkasın diye, bu kitapta yazılmış olan bu şeriatin bütün sözlerini yapmak üzre tutmazsan;</verse>
				<verse number="59">o zaman RAB senin belâlarını, ve zürriyetinin belâlarını şaşılacak bir şey, büyük ve devamlı belâlar, ve kötü ve devamlı hastalıklar edecek.</verse>
				<verse number="60">Ve korkmuş olduğun Mısırın bütün hastalıklarını yine senin üzerine getirecek; ve sana yapışacaklar.</verse>
				<verse number="61">Ve sen helâk oluncıya kadar, RAB bu şeriat kitabında yazılmamış olan her hastalığı, ve her belâyı da senin üzerine getirecek.</verse>
				<verse number="62">Ve sayıca az bırakılacaksınız, halbuki çoklukça göklerin yıldızları gibi idiniz; çünkü Allahın RABBİN sözünü dinlemediniz.</verse>
				<verse number="63">Ve vaki olacak ki, size iyilik etmekte ve sizi çoğaltmakta olduğundan dolayı RAB nasıl sevindi ise, sizi helâk edeceği ve sizi yok edeceği için de öylece sevinecektir; ve siz mülk edinmek için girmekte olduğunuz diyarın üzerinden koparılacaksınız.</verse>
				<verse number="64">Ve RAB sizi, yerin bir ucundan yerin obir ucuna kadar bütün milletler arasında dağıtacak; ve orada, ağaca ve taşa, senin atalarının bilmediği başka ilâhlara kulluk edeceksin.</verse>
				<verse number="65">Ve o milletler arasında rahat bulmıyacaksın, ve ayağının tabanı için dinlenme yeri olmıyacak; ve RAB sana orada titriyen yürek, göz sönüklüğü, ve can dermansızlığı verecek;</verse>
				<verse number="66">ve önünde hayatın sallantıda olacak; ve gece gündüz korkacaksın, hayatından emin olmıyacaksın.</verse>
				<verse number="67">Yüreğini dolduran korkudan, ve gözlerinin gördüğü şeylerden dolayı, sabahlayın: Keşke akşam olaydı! diyeceksin, ve akşamlayın: Keşke sabah olaydı! diyeceksin.</verse>
				<verse number="68">Ve sana: Artık bir daha onu görmiyeceksin, dediğim yoldan, RAB seni gemilerle yine Mısıra getirecek; ve orada kendinizi köle ve cariye olarak düşmanlarınıza satılığa çıkaracaksınız, ve sizi satın alan olmıyacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="29">
				<verse number="1">RABBİN İsrail oğulları ile Horebde yapmış olduğu ahitten başka Moab diyarında onlarla yapmağı Musaya emrettiği ahdin sözleri bunlardır.</verse>
				<verse number="2">Ve Musa bütün İsraili çağırdı, ve onlara dedi: RABBİN Mısır diyarında, gözlerinizin önünde, Firavuna ve onun bütün kullarına ve bütün diyarına yaptığı bütün şeyleri,</verse>
				<verse number="3">gözlerinizin görmüş olduğu büyük imtihanları, alâmetleri, ve o büyük hârikaları gördünüz;</verse>
				<verse number="4">fakat bugüne kadar RAB size bilmek için yürek, ve görmek için gözler, ve işitmek için kulaklar vermedi.</verse>
				<verse number="5">Ve kırk yıl sizi çölde yürüttüm; üzerinizde esvabınız eskimedi, ve ayağında çarığın eskimedi.</verse>
				<verse number="6">Allahınız RAB ben olduğumu bilesiniz diye ekmek yemediniz, ve şarap ve içki içmediniz.</verse>
				<verse number="7">Ve bu yere geldiğiniz zaman, Heşbon kıralı Sihon, ve Başan kıralı Og bize karşı cenk için çıktılar, ve onları vurduk;</verse>
				<verse number="8">ve onların memleketini aldık, ve onu miras olarak Rubenîlere, ve Gadîlere, ve Manassîlerin yarım sıptına verdik.</verse>
				<verse number="9">Bunun için, her şeyde muvaffak olasınız diye, bu ahdin sözlerini tutun, ve onları yapın.</verse>
				<verse number="10">Bugün siz, başlarınız, sıptlarınız, ihtiyarlarınız, ve ileri gelenleriniz, İsrail adamlarının hepsi,</verse>
				<verse number="11">çocuklarınız, kadınlarınız, ve konaklarınızın içinde olan garipler, odununuzu kesenden, suyunuzu çeken adama kadar hepiniz, Allahınız RABBİN önünde duruyorsunuz;</verse>
				<verse number="12">ta ki, Allahın RABBİN ahdine, ve Allahın RABBİN bugün seninle yapmakta olduğu yeminine giresin;</verse>
				<verse number="13">ve bugün seni kendisi için kavm olarak durdursun, ve sana söylediği, ve atalarına, İbrahime, İshaka, ve Yakuba yemin ettiği gibi sana Allah olsun.</verse>
				<verse number="14">Ve ben bu ahdi ve bu yemini yalnız sizinle değil,</verse>
				<verse number="15">fakat bugün Allahımız RABBİN önünde bizimle beraber duranla, ve bugün bizimle beraber burada olmıyanla da yapıyorum</verse>
				<verse number="16">(çünkü siz Mısır diyarında nasıl oturduğumuzu, ve geçtiğiniz milletler arasından nasıl geçtiğimizi bilirsiniz;</verse>
				<verse number="17">ve onların mekruh şeylerini, ve aralarında olan ağaç ve taş, gümüş ve altın putlarını gördünüz);</verse>
				<verse number="18">ta ki, aranızda bugün bu milletlerin ilâhlarına gidip kulluk etmek üzre Allahımız RABDEN yüreği dönen bir adam, yahut bir kadın, yahut bir aşiret, yahut bir sıpt olmasın; ve aranızda öd ve pelin veren kök bulunmasın;</verse>
				<verse number="19">ve vaki olmasın ki, bu yeminin sözlerini işittiği zaman: Yüreğimin inadında ne kadar yürürsem bana selâmet olacak, diyerek kuru ile yaşı bir arada yok etmek üzre yüreğinde kendisini tebrik etmesin.</verse>
				<verse number="20">RAB ona bağışlamak istemiyecektir, fakat o zaman RABBİN öfkesi ve kıskançlığı o adama karşı tütecek, ve bu kitapta yazılmış olan lânetin hepsi onun üzerine konacak, ve RAB onun adını göklerin altından silecek.</verse>
				<verse number="21">Ve RAB bu şeriat kitabında yazılmış olan ahdin bütün lânetlerine göre onu İsrailin bütün sıptlarından belâ için ayıracak.</verse>
				<verse number="22">Ve gelecek nesil, sizden sonra kalkacak olan oğullarınız, ve uzak bir diyardan gelecek olan yabancı, bu diyarın belâlarını, ve RABBİN onu hasta ettiği hastalıkları,</verse>
				<verse number="23">ve RABBİN öfkesinde ve gazabında altüst ettiği Sodom ve Gomorra, Adma ve Tseboimin yıkılması gibi onun bütün diyarı kükürt ve tuz ve yanık olduğunu, ekilmediğini, mahsul vermiyip onda hiç bir yeşil ot bitmediğini gördükleri zaman, bütün milletler de söyliyip diyecekler:</verse>
				<verse number="24">Niçin RAB bu diyara bunu etti? ve bu büyük öfke kızgınlığı nedendir?</verse>
				<verse number="25">O zaman diyecekler: Çünkü kendilerini Mısır diyarından çıkardığı zaman atalarının Allahı RABBİN onlarla yaptığı ahdi bıraktılar,</verse>
				<verse number="26">ve bilmedikleri, ve kendilerine hisse olarak verilmemiş olan başka ilâhlara gidip kulluk ettiler, ve onlara secde kıldılar;</verse>
				<verse number="27">ve bu kitapta yazılmış olan lânetin hepsini bu diyarın üzerine getirmek için RABBİN öfkesi ona karşı alevlendi;</verse>
				<verse number="28">ve RAB öfke ile, ve gazapla, ve büyük hiddetle onları memleketlerinden söktü, ve bugün olduğu gibi onları başka bir diyara attı.</verse>
				<verse number="29">Gizli şeyler Allahımız RABBİNDİR; fakat bu şeriatın bütün sözlerini yapalım diye açığa çıkarılmış olan şeyler ebediyen bizimdir ve oğullarımızındır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="30">
				<verse number="1">BÜTÜN bu şeyler, önüne koyduğum bereket ve lânet, senin üzerine geldikleri zaman, ve Allahın RABBİN seni sürdüğü bütün milletler arasında onları hatırlıyacağın,</verse>
				<verse number="2">ve Allahın RABBE döneceğin, ve oğullarınla sen, bugün sana emrettiğim her şeye göre onun sözünü bütün yüreğinle, ve bütün canınla dinliyeceğin zaman,</verse>
				<verse number="3">vaki olacak ki, Allahın RAB senin sürgününü döndürecek, ve sana acıyacak, ve dönecek, ve Allahın RABBİN aralarına dağıttığı bütün kavmlardan seni toplıyacak.</verse>
				<verse number="4">Eğer sürülmüş olanların göklerin ucunda olsa bile, Allahın RAB seni oradan toplıyacak, ve oradan seni alacak;</verse>
				<verse number="5">ve Allahın RAB atalarının mülk edindiği diyara seni getirecek, ve onu mülk edineceksin; ve sana iyilik edecek, ve seni atalarından ziyade çoğaltacak.</verse>
				<verse number="6">Ve Allahın RABBİ bütün yüreğinle ve bütün canınla sevmek için yaşıyasın diye, Allahın RAB senin yüreğini ve zürriyetinin yüreğini sünnet edecek.</verse>
				<verse number="7">Ve Allahın RAB bütün bu lânetleri sana eza etmiş olan düşmanlarının üzerine, ve senden nefret edenlerin üzerine koyacak.</verse>
				<verse number="8">Ve sen dönüp RABBİN sözünü dinliyeceksin, ve bugün sana emretmekte olduğum bütün emirlerini yapacaksın.</verse>
				<verse number="9">Eğer bu şeriat kitabında yazılmış olan Allahın RABBİN emirlerini ve kanunlarını tutmak için onun sözünü dinlersen; eğer bütün yüreğinle ve bütün canınla Allahın RABBE dönersen;</verse>
				<verse number="10">sana iyilik olsun diye, Allahın RAB senin elinin her işinde, bedeninin semeresinde, ve hayvanlarının semeresinde, ve toprağının semeresinde seni bereketli kılacak; çünkü sana iyilik olsun diye RAB senden dolayı sevinecek, nasıl ki, atalarından dolayı sevinmişti.</verse>
				<verse number="11">Çünkü bugün sana emretmekte olduğum bu emir senin için güç değildir, ve senden uzak değildir.</verse>
				<verse number="12">O göklerde değildir ki, diyesin: Kim bizim için göklere çıkacak ve bizim için onu alıp getirecek, ve bize işittirecek ki, onu yapalım?</verse>
				<verse number="13">Ve o denizden öte değildir ki, diyesin: Kim bizim için denizin ötesine geçecek, ve bizim için onu alıp getirecek, ve bize işittirecek ki, onu yapalım?</verse>
				<verse number="14">Fakat yapasın diye o kelâm sana çok yakındır, ağzında ve yüreğindedir.</verse>
				<verse number="15">Bak, bugün senin önüne hayatla iyiliği, ve ölümle kötülüğü koydum;</verse>
				<verse number="16">çünkü bugün sana Allahın RABBİ sevmeği, onun yollarında yürümeği, onun emirlerini ve kanunlarını ve hükümlerini tutmağı emrediyorum, ta ki, yaşıyasın, ve çoğalasın, ve mülk edinmek için gitmekte olduğun diyarda Allahın RAB seni mubarek kılsın.</verse>
				<verse number="17">Fakat eğer yüreğin dönerse, ve dinlemezsen, ve kapılıp başka ilâhlara secde kılarsan, ve onlara kulluk edersen;</verse>
				<verse number="18">bugün size bildiriyorum ki, mutlaka yok olacaksınız; Erdenden geçip mülk edinmek için girmekte olduğunuz diyarda ömrünüz uzun olmıyacak.</verse>
				<verse number="19">Senin önüne hayatla ölümü, bereketle lâneti koyduğuma, gökleri ve yeri size karşı bugün şahit tutuyorum; bunun için hayatı seç,</verse>
				<verse number="20">ta ki, Allahın RABBİ sevmek, onun sözünü dinlemek, ve ona bağlanmak için, zürriyetinle sen yaşıyasın; çünkü senin hayatın, ve günlerinin uzunluğu odur; ta ki, RABBİN senin atalarına, İbrahime, İshaka, ve Yakuba, vermek üzre onlara and ettiği diyarda oturasın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="31">
				<verse number="1">VE Musa gitti ve bu sözleri bütün İsraile söyledi.</verse>
				<verse number="2">Ve onlara dedi: Bugün ben yüz yirmi yaşındayım; artık çıkmağa ve girmeğe kudretim yok; ve RAB bana: Bu Erdenden geçmiyeceksin, dedi.</verse>
				<verse number="3">Senin önünde geçecek olan Allahın RABDİR; bu milletleri senin önünden helâk edecek olan odur, ve onların mülkünü alacaksın, ve RABBİN söylediği gibi senin önünden geçecek olan Yeşudur.</verse>
				<verse number="4">Ve RAB helâk etmiş olduğu Amorîlerin kırallarına, Sihona ve Oga, ve onların diyarına yaptığı gibi bunlara da yapacak.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB önünüzde onları ele verecek, ve size emrettiğim emrin hepsine göre onlara yapacaksınız.</verse>
				<verse number="6">Kuvvetli olun ve yürekli olun, korkmayın, ve onların yüzlerinden yılmayın; çünkü seninle beraber yürüyen Allahın RABDİR; seni boşa çıkarmaz, ve seni bırakmaz.</verse>
				<verse number="7">Ve Musa Yeşuu çağırdı, ve bütün İsrailin gözü önünde ona dedi: Kuvvetli ol, ve yürekli ol; çünkü RABBİN atalarına vermek üzre onlara and ettiği diyara bu kavmla beraber sen gireceksin; ve onu miras olarak sen onlara böleceksin.</verse>
				<verse number="8">Ve senin önünde yürüyen RABDİR; o seninle olacak, seni boşa çıkarmaz, ve seni bırakmaz; korkma ve yılgınlığa düşme.</verse>
				<verse number="9">Ve Musa bu şeriati yazdı, ve onu RABBİN ahit sandığını taşıyan Levi oğulları kâhinlere, ve İsrailin bütün ihtiyarlarına verdi.</verse>
				<verse number="10">Ve Musa onlara emredip dedi: Her yedi yılın sonunda, ibra yılının belli vaktinde, haymeler bayramında,</verse>
				<verse number="11">bütün İsrail Allahın RABBİN önünde, onun seçeceği yerde görünmek için geldiği zaman, bu şeriati bütün İsrailin karşısında, kulakları ile işitsinler diye onlara okuyacaksın.</verse>
				<verse number="12">Kavmı, erkekleri ve kadınları ve çocukları, ve şehirlerinde olan senin garibini topla, ta ki, işitsinler, ve öğrensinler, ve Allahınız RABDEN korksunlar, ve bu şeriatin bütün sözlerini yapmak için tutsunlar;</verse>
				<verse number="13">ve bilmiş olmıyan oğulları da işitsinler, ve mülk edinmek için Erdenden geçmekte olduğunuz diyarda yaşıyacağınız bütün günler, Allahınız RABDEN korkmağı öğrensinler.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB Musaya dedi: İşte, öleceğin günlerin yaklaşıyor; Yeşuu çağır, ve kendisine emredeyim diye toplanma çadırında hazır olun. Ve Musa ile Yeşu gidip toplanma çadırında hazır oldular.</verse>
				<verse number="15">Ve RAB çadırda, bulut direğinde göründü; ve bulut direği çadırın kapısı üzerinde durdu.</verse>
				<verse number="16">Ve RAB Musaya dedi: İşte, sen atalarınla uyuyacaksın; ve bu kavm kalkacak, aralarında bulunmak üzre gitmekte oldukları diyarın yabancı ilâhları ardınca zina edecekler, ve beni bırakacaklar, ve onlarla ettiğim ahdimi bozacaklar.</verse>
				<verse number="17">Ve o gün onlara karşı öfkem alevlenecek, ve onları bırakacağım, ve onlardan yüzümü saklıyacağım, ve onlar yenilip bitecekler, ve onlara çok kötülükler ve sıkıntılar erecek; ve o gün diyecekler: Aramızda Allahımız olmadığı için değil midir ki bize bu kötülükler erdiler?</verse>
				<verse number="18">Ve başka ilâhlara dönmekle yaptıkları bütün kötülükten dolayı ben o gün mutlaka yüzümü saklıyacağım.</verse>
				<verse number="19">Ve şimdi kendiniz için bu ilâhiyi yazın, ve onu İsrail oğullarına öğret; onların ağzına koy, ta ki, bu ilâhi İsrail oğullarına karşı benim için şahit olsun.</verse>
				<verse number="20">Çünkü onları atalarına and ettiğim, süt ve bal akan diyara getireceğim, ve yiyip doyacakları ve semirecekleri zaman, başka ilâhlara dönüp onlara kulluk edecekler, ve beni hor görecekler ve ahdimi bozacaklar.</verse>
				<verse number="21">Ve vaki olacak ki, onlara çok kötülükler ve sıkıntılar erdiği zaman, bu ilâhi onların önünde şahit olarak cevap verecek; çünkü zürriyetlerinin ağızlarında unutulmıyacak; çünkü and ettiğim diyara onları getirmezden evel bugün kurmakta oldukları kuruntuyu biliyorum.</verse>
				<verse number="22">Ve o gün Musa bu ilâhiyi yazdı, ve onu İsrail oğullarına öğretti.</verse>
				<verse number="23">Ve Nun oğlu Yeşua emredip dedi: Kuvvetli ol, ve yürekli ol; çünkü İsrail oğullarına and ettiğim diyara onları sen götüreceksin; ve ben seninle beraber olacağım.</verse>
				<verse number="24">Ve vaki oldu ki, Musa bu şeriatin sözleri tamam oluncıya kadar onları bir kitaba yazmağı bitirdiği zaman,</verse>
				<verse number="25">Musa Allahın ahit sandığını taşıyan Levililere emredip dedi:</verse>
				<verse number="26">Bu şeriat kitabını alın, ve onu Allahınız RABBİN ahit sandığının yanına, sana karşı orada şahit olsun diye koyun.</verse>
				<verse number="27">Çünkü ben senin isyanını, ve sert enseni bilirim; işte, ben bugün sizinle beraber daha sağken RABBE karşı âsi oldunuz; ölümümden sonra ne kadar ziyade âsi olacaksınız!</verse>
				<verse number="28">Sıptlarınızın bütün ihtiyarlarını, ve ileri gelenlerinizi yanıma toplayın, ve kulakları ile işitsinler diye bu sözleri onlara söyliyeyim, ve onlara karşı gökleri ve yeri şahit tutayım.</verse>
				<verse number="29">Zira biliyorum ki ölümümden sonra büsbütün bozulacaksınız, ve size emrettiğim yoldan sapacaksınız; ve son günlerde sizi kötülük karşılıyacak; çünkü ellerinizin işi ile RABBİ öfkelendirmek için onun gözünde kötü olanı yapacaksınız.</verse>
				<verse number="30">Ve Musa şu ilâhinin sözleri tamam oluncıya kadar onları bütün İsrail cemaatine, kulakları ile işitsinler diye, söyledi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="32">
				<verse number="1">EY gökler kulak verin, ve söyliyeceğim; Ve ağzımın sözlerini dünya işitsin.</verse>
				<verse number="2">Talimim yağmur gibi damlıyacak; Sözüm düşecek, çiğ gibi, Çimen üzerine hafif yağmurlar gibi, Ve ot üzerine sağanaklar gibi.</verse>
				<verse number="3">Çünkü RABBİN ismini ilân edeceğim; Büyüklüğü Allahımıza verin.</verse>
				<verse number="4">Kayadır, onun işi tamdır; Çünkü bütün yolları haktır; Sadakat Allahıdır, ve haksızlık etmez, Sadık ve doğru olan odur.</verse>
				<verse number="5">Ona karşı fesat ettiler, onun oğulları değillerdir, onların ayıbıdır; Aksi ve iğri bir nesildir.</verse>
				<verse number="6">Ey akılsız ve hikmetsiz kavm, RABBE bunu mu ödiyorsunuz? Sana sahip olan baban o değil mi? Seni yarattı, ve seni pekiştirdi.</verse>
				<verse number="7">Eski günleri hatırına getir, Çok nesillerin yıllarına dikkat et; Babana sor, sana bildirecektir; İhtiyarlarına sor, sana söyliyeceklerdir.</verse>
				<verse number="8">Yüce Olan milletlere miraslarını böldüğü zaman, Âdem oğullarını ayırdığı zaman, İsrail oğullarının sayısına göre, Kavmların sınırlarını koydu.</verse>
				<verse number="9">Çünkü RABBİN payı kendi kavmıdır; Yakub onun mirasının hissesidir.</verse>
				<verse number="10">Onu kurak bir diyarda, Ve ıssız, uluyan çölde buldu; Onu kuşattı, onu kayırdı, Gözünün bebeği gibi onu korudu.</verse>
				<verse number="11">Yuvasını harekete getiren, Yavruları üzerine kanat çarpan kartal gibi, Kanatlarını yayıp onları aldı, Kanatları üzerinde onları taşıdı.</verse>
				<verse number="12">Tek başına RAB ona yol gösterdi, Ve kendisile beraber yabancı ilâh yoktu.</verse>
				<verse number="13">Yerin yükseklikleri üzerine onu bindirdi, Ve tarla mahsulünü yedi; Ve kayadan ona bal, Ve çakmak taşından yağ emzirdi.</verse>
				<verse number="14">Kuzuların yağı ile, İneklerin ayranını, ve koyunların sütünü, Ve buğdayın en iyisile, Başan cinsinden koçları ve tekeleri yedin, Ve üzümün kanından şarap içtin.</verse>
				<verse number="15">Fakat Yeşurun semirdi, ve tepti; (Sen semirdin, kalınlaştın, yağ bağladın;) O zaman kendisini yaratan Allahı bıraktı, Ve kurtuluşunun Kayasını hor gördü.</verse>
				<verse number="16">Yabancı ilâhlarla onu kıskandırdılar; Mekruh şeylerle onu öfkelendirdiler.</verse>
				<verse number="17">Allah olmıyan cinlere, Bilmedikleri ilâhlara, Atalarınızın korkmadıkları, Son zamanlarda çıkan yeni ilâhlara kurban ettiler.</verse>
				<verse number="18">Seni vücude getiren Kayayı hatırından çıkardın, Ve seni yaratan Allahı unuttun.</verse>
				<verse number="19">Ve RAB gördü, ve onlardan ikrah etti, Çünkü oğulları ile kızları onu öfkelendirdiler.</verse>
				<verse number="20">Ve dedi: Onlardan yüzümü saklıyacağım, Onların sonu ne olacak göreyim; Çünkü onlar çok aksi bir nesildirler, Kendilerinde sadakat olmıyan oğullardır.</verse>
				<verse number="21">Allah olmıyanla beni kıskandırdılar; Batıl şeylerile beni öfkelendirdiler; Ben de kavm olmıyanlarla onları kıskandıracağım; Akılsız bir milletle onları öfkelendireceğim.</verse>
				<verse number="22">Çünkü öfkemde bir ateş alevlendi, Ve ölüler diyarının dibine kadar yanıyor, Ve dünyayı ve onun mahsulünü yiyip bitiriyor, Ve dağların temellerini tutuşturuyor.</verse>
				<verse number="23">Üzerlerine kötülükler yığacağım; Oklarımı onlara karşı tüketeceğim;</verse>
				<verse number="24">Kıtlıktan bitecekler, ve ateşli sıcakla, Ve acı helâkla yenilip bitirilecekler; Ve toprakta sürünenlerin zehiri ile Canavarların dişlerini onlara karşı göndereceğim.</verse>
				<verse number="25">Hem yiğidi, hem kızı, Emzikteki çocukla, ak saçlı adamı, Dışarıdan kılıç, Ve içeriden dehşet telef edecek.</verse>
				<verse number="26">Hasımları yanlış anlamasınlar, Ve: Bütün bu şeyi yapan RAB değildir, Bizim elimiz üstün oldu, demesinler diye, Düşmanın öfkesinden korkmasaydım;</verse>
				<verse number="27">Derdim: Onları uzaklara dağıtayım, İnsanlar arasından onların hatırasını kaldırayım.</verse>
				<verse number="28">Çünkü onlar öğütleri olmıyan bir millettir, Ve onlarda anlayış yoktur.</verse>
				<verse number="29">Keşke hikmetli olsalardı, bunu anlasalardı, Kendilerinin sonunu düşünselerdi!</verse>
				<verse number="30">Eğer onların Kayası kendilerini satmış olmasaydı, Ve RAB onları ele vermiş olmasaydı, Nasıl bir adam bin kişiyi kovalardı, Ve iki kişi on bin kişiyi kaçırırdı?</verse>
				<verse number="31">Çünkü onların kayası bizim Kaya gibi değildir, Buna hüküm veren de düşmanlarımızdır.</verse>
				<verse number="32">Çünkü onların asması Sodom asmasından, Ve Gomorra tarlalarındandır; Onların üzümü öd üzümleridir, Salkımları acıdır;</verse>
				<verse number="33">Onların şarabı yılanların zehiri, Ve engereklerin öldürücü ağısıdır.</verse>
				<verse number="34">Bu şey benim yanımda saklı, Hazinelerim içinde mühürlenmiş değil midir?</verse>
				<verse number="35">Onların ayağı kaydığı zaman, Öç ve ceza benimdir; Çünkü onların musibet günü yakındır, Ve başlarına gelecek olan şeyler çabuk gelecektir.</verse>
				<verse number="36">Çünkü RAB kendi kavmına hükmedecektir, Ve onların gücü tükendiğini, Köle ve serbest adam kalmadığını gördüğü zaman, Kullarına acıyacaktır.</verse>
				<verse number="37">Ve diyecektir: Kurbanlarının yağını yiyen, Dökülen takdimelerinin şarabını içen,</verse>
				<verse number="38">Kendisine sığındıkları kaya, Onların ilâhları nerededir? Kalksınlar da size yardım etsinler, Üzerinize örtü olsunlar.</verse>
				<verse number="39">Şimdi görün ki, ben, ben oyum, Ve nezdimde ilâh yoktur; Ben öldürürüm, ve ben diriltirim; Ben yaralarım, ve ben sağaltırım; Ve benim elimden kurtaran yoktur.</verse>
				<verse number="40">Çünkü elimi göklere kaldırırım, Ve derim: Ebedî varlığım hakkı için,</verse>
				<verse number="41">Şimşek çakan kılıcımı bilersem, Ve hükmü elime alırsam, Hasımlarımdan öç alacağım, Ve benden nefret edenlere ödiyeceğim.</verse>
				<verse number="42">Öldürülmüş ve esir edilmiş olanların kanından, Düşmanların reislerinin başından, Oklarımı kanla sarhoş edeceğim, Ve kılıcım et yiyecek.</verse>
				<verse number="43">Ey milletler, onun kavmı ile beraber sevinin; Çünkü kullarının kanının öcünü alacak, Ve hasımlarına intikamla karşılık verecek, Ve memleketi için, kavmı için kefaret edecektir.</verse>
				<verse number="44">Ve Musa Nun oğlu Hoşea ile beraber gelip bu ilâhinin bütün sözlerini kavma işittirerek söyledi.</verse>
				<verse number="45">Ve Musa bütün İsraile bu sözlerin hepsini söylemeği bitirdi;</verse>
				<verse number="46">ve onlara dedi: Tutup yapmak üzre oğullarınıza emredeceğiniz bu şeriatin bütün sözlerine, bugün size şehadet etmekte olduğum sözlerin hepsine yürek koyun.</verse>
				<verse number="47">Çünkü bu sizin için boş bir şey değildir; çünkü bu hayatınızdır, ve mülk edinmek için Erdenden geçmekte olduğunuz diyarda ömrünüz bununla uzun olacaktır.</verse>
				<verse number="48">Ve RAB, aynı o günde, Musaya söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="49">Eriha karşısında, Moab diyarında olan bu Abarim dağına, Nebo dağına çık; ve mülk olarak İsrail oğullarına vermekte olduğum Kenân diyarını gör;</verse>
				<verse number="50">ve kardeşin Harun Hor dağında ölüp kavmına katıldığı gibi, sen de çıkacağın dağda öl, ve kavmına katıl;</verse>
				<verse number="51">çünkü Tsin çölünde, Meriba-Kadeş sularında, İsrail oğulları arasında bana karşı tecavüz ettiniz; çünkü İsrail oğulları arasında beni takdis etmediniz.</verse>
				<verse number="52">Çünkü memleketi karşıdan göreceksin; fakat oraya, İsrail oğullarına vermekte olduğum memlekete girmiyeceksin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="33">
				<verse number="1">VE Allah adamı Musanın ölümünden evel İsrail oğullarına okuduğu hayır dua şudur.</verse>
				<verse number="2">Ve dedi: RAB Sinadan geldi, Ve onlara Seirden doğdu, Paran dağından parladı, Ve mukaddeslerin on binleri içinden geldi; Onlar için sağında ateşli ferman vardı.</verse>
				<verse number="3">Gerçek, sıptları sever; Bütün mukaddesleri senin elindedir; Ve onlar senin ayağının yanında oturdular; Her biri senin sözlerinden alacaktır.</verse>
				<verse number="4">Yakub cemaati için miras olarak, Musa bize bir şeriat emretti.</verse>
				<verse number="5">Ve İsrailin bütün sıptları birlikte olarak, Kavmın başları toplandığı zaman, Yeşurunda o kıraldı.</verse>
				<verse number="6">Ruben yaşasın, ve ölmesin; Onun adamları sayıca az olmasın.</verse>
				<verse number="7">Ve Yahuda için olan budur; ve dedi: Ya RAB, Yahudanın sesini işit, Ve onu kendi kavmı içine getir. Kendisi için ellerile döğüştü; Ve hasımlarına karşı yardımcı olacaksın.</verse>
				<verse number="8">Ve Levi için dedi: Tummimin ile Urimin, Massada denediğin, Meriba sularında kendisile çekiştiğin takva sahibinindir;</verse>
				<verse number="9">O, babası hakkında, ve anası hakkında: Onu görmedim, dedi; Ve kardeşlerini tanımadı, Ve oğullarını bilmedi; Çünkü senin sözünü tuttular, Ve senin ahdini koruyorlar.</verse>
				<verse number="10">Senin hükümlerini Yakuba, Ve şeriatini İsraile öğretecekler; Senin önüne buhur, Ve mezbahının üzerine bütün yakılan takdimeyi koyacaklar.</verse>
				<verse number="11">Ya RAB, onun malını mubarek kıl, Ve ellerinin işinden razı ol; Ona karşı ayaklananların ve ondan nefret edenlerin, Bir daha kalkmasınlar diye bellerini kır.</verse>
				<verse number="12">Benyamin için dedi: RABBİN sevgilisi onun yanında emniyette oturacaktır; Bütün gün onu örtüyor, Ve onun omuzları arasında oturuyor.</verse>
				<verse number="13">Ve Yusuf için dedi: RAB tarafından onun memleketi, Göklerin değerli şeylerile, çiğle, Ve aşağıda yatan derinlikle,</verse>
				<verse number="14">Ve güneş mahsulünün değerli şeylerile, Ve ayların husule getirdiği değerli şeylerle,</verse>
				<verse number="15">Ve kadim dağların âlâ şeylerile, Ve ebedî tepelerin değerli şeylerile,</verse>
				<verse number="16">Ve yerin değerli şeylerile ve onun dolusu ile, Ve çalıda sakin olanın rızası ile mubarek olsun. Yusufun başı üzerine, Kardeşlerinden ayrı olanın başı üzerine bereket gelsin.</verse>
				<verse number="17">İlk doğan boğası, haşmet onundur; Ve onun boynuzları yaban sığırının boynuzlarıdır; Onlarla kavmları bir arada, dünyanın uçlarına süsecek; Ve onlar Efraimin onbinleridir, Ve onlar Manassenin binleridir.</verse>
				<verse number="18">Ve Zebulun için dedi: Ey Zebulun, sen çıkışınla, Ve ey İssakar, sen çadırlarınla sevinin.</verse>
				<verse number="19">Kavmları dağa çağırarak; Orada salâh kurbanlarını arzedecekler; Çünkü denizin bolluğunu, Ve kumun gizli hazinelerini emecekler.</verse>
				<verse number="20">Ve Gad için dedi: Gadı genişleten mubarek olsun; Dişi aslan gibi oturuyor, Kolu, ve başı da parçalar.</verse>
				<verse number="21">Ve kendisi için ilk kısmı seçti, Çünkü kanun koyanın payı orada saklanılmıştı; Ve kavmın başları ile geldi; RABBİN adaletini, ve onun hükümlerini, İsraille beraber icra etti.</verse>
				<verse number="22">Ve Dan için dedi: Dan, Başandan saldıran, Aslan yavrusudur.</verse>
				<verse number="23">Ve Naftali için dedi: Ey, ihsan ile tok, RABBİN bereketile dolu olan Naftali! Sen garbı ve cenubu mülk edin.</verse>
				<verse number="24">Ve Aşer için dedi: Aşer oğullarla mubarek olsun; Kardeşlerine makbul olsun, Ve ayağını yağa batırsın.</verse>
				<verse number="25">Kapı sürgülerin demir ve tunç olacak; Ve günlerin nasılsa, kuvvetin öyle olacaktır.</verse>
				<verse number="26">Ey Yeşurun, sana yardım için Göklere, ve azametile asümana binen Allaha benziyen yoktur.</verse>
				<verse number="27">Sığınacak yerin kadim olan Allahtır, Ve ebedî bazular seni taşıyor. Ve düşmanı senin önünden kovdu, Ve: Helâk et, dedi.</verse>
				<verse number="28">Ve buğday ve yeni şarap diyarında, Tek başına Yakubun pınarı, İsrail emniyette oturuyor; Onun gökleri de çiğ damlatıyor.</verse>
				<verse number="29">Ey İsrail, yardımının kalkanı, Ve azametinin kılıcı olan RAB tarafından kurtarılmış kavm, Ne mutlusun! Sana benziyen kim var? Ve düşmanların sana yaltaklanacaklar; Ve sen onların yüksek yerlerini çiğniyeceksin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="34">
				<verse number="1">VE Musa Moab ovalarından, Eriha karşısında olan Nebo dağına, Pisga tepesine çıktı. Ve RAB ona diyarı, Dana kadar bütün Gileadı,</verse>
				<verse number="2">ve bütün Naftaliyi, ve Efraim ve Manasse diyarını, ve garp denizine kadar bütün Yahuda diyarını,</verse>
				<verse number="3">ve Cenubu, ve Tsoara kadar hurmalık şehri olan Eriha deresinin havzasını gösterdi.</verse>
				<verse number="4">Ve RAB ona dedi: İbrahime, İshaka, ve Yakuba: Senin zürriyetine vereceğim, diye and ettiğim diyar budur; ben onu gözlerinle sana gösterdim, fakat oraya geçmiyeceksin.</verse>
				<verse number="5">Ve RABBİN sözüne göre, RABBİN kulu Musa orada, Moab diyarında öldü.</verse>
				<verse number="6">Ve Moab diyarında Beyt-peor karşısındaki derede onu gömdü; fakat bugüne kadar kimse onun kabrini bilmez.</verse>
				<verse number="7">Ve Musa öldüğü zaman yüz yirmi yaşında idi; gözü zayıflamadı, ve kuvveti eksilmedi.</verse>
				<verse number="8">Ve İsrail oğulları, Moab ovasında, otuz gün Musaya ağladılar; ve Musa için yas ağlama günleri tamam oldu.</verse>
				<verse number="9">Ve Nun oğlu Yeşu hikmet ruhu ile dolu idi; çünkü Musa ellerini onun üzerine koymuştu; ve İsrail oğulları onu dinliyorlardı, ve RABBİN Musaya emretmiş olduğu gibi yapıyorlardı.</verse>
				<verse number="10">Ve RABBİN Mısır diyarında, Firavuna, ve bütün kullarına, ve bütün memleketine yapmak için Musayı gönderdiği alâmetler ve hârikalarda,</verse>
				<verse number="11">ve bütün İsrailin gözü önünde Musanın gösterdiği bütün kuvvetli elde,</verse>
				<verse number="12">ve bütün dehşette, Musa gibi RABBİN yüz yüze bildiği bir peygamber daha İsrailde çıkmadı.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="6">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, RABBİN kulu Musanın ölümünden sonra, RAB Musanın hizmetçisi Nun oğlu Yeşua söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Kulum Musa öldü, ve şimdi kalk, sen ve bütün bu kavm, onlara, İsrail oğullarına, vermekte olduğum diyara bu Erdenden geçin.</verse>
				<verse number="3">Musaya söylediğim gibi ayağınızın tabanının basacağı her yeri size verdim.</verse>
				<verse number="4">Sınırınız çölden ve bu Libnandan büyük ırmağa, Fırat ırmağına kadar, Hittîlerin bütün diyarı, ve gün batısına doğru büyük denize kadar olacaktır.</verse>
				<verse number="5">Hayatının bütün günlerince kimse sana karşı duramıyacak; nasıl Musa ile beraber oldumsa seninle de öyle beraber olacağım; seni boşa çıkarmam, ve seni bırakmam.</verse>
				<verse number="6">Kuvvetli ol ve yürekli ol; çünkü kendilerine vermek için onların atalarına and ettiğim diyarı, miras olarak bu kavma sen böleceksin.</verse>
				<verse number="7">Ancak kulum Musanın sana emrettiği bütün şeriate göre yapmağa dikkat etmek için kuvvetli ol, ve çok yürekli ol; yürüyeceğin her yerde muvaffak olasın diye, ondan sağa yahut sola sapma.</verse>
				<verse number="8">Bu şeriat kitabı senin ağzından ayrılmıyacak, ve onda yazılmış olanın hepsine göre yapmağa dikkat edesin diye, gece gündüz onu düşüneceksin; çünkü o zaman yolunu açacaksın, ve o zaman muvaffak olacaksın.</verse>
				<verse number="9">Sana emretmedim mi? Kuvvetli ol ve yürekli ol; korkma ve yılgınlığa düşme; çünkü yürüyeceğin her yerde Allahın RAB seninle beraberdir.</verse>
				<verse number="10">Ve Yeşu kavmın reislerine emredip dedi:</verse>
				<verse number="11">Ordugâhın ortasından geçin, ve kavma emredip diyin: Kendiniz için azık hazırlayın; çünkü Allahınız RABBİN size vermekte olduğu diyarı mülk olarak almak için üç güne kadar bu Erdenden geçeceksiniz.</verse>
				<verse number="12">Ve Yeşu Rubenîlere, ve Gadîlere, ve Manassenin yarım sıptına söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="13">RABBİN kulu Musanın: Allahınız RAB size rahat verdi, ve size bu diyarı verecek, diyerek size emrettiği sözü hatırlayın.</verse>
				<verse number="14">Karılarınız, çocuklarınız, ve hayvanlarınız Erden ötesinde Musanın size verdiği diyarda kalacak; ve siz, bütün cesur yiğitler, silâhlı olarak kardeşlerinizin önünde geçeceksiniz,</verse>
				<verse number="15">ve RABBİN size verdiği gibi kardeşlerinize de rahat vereceği, ve Allahınız RABBİN onlara vermekte olduğu diyarı onlar da mülk olarak alacakları vakte kadar onlara yardım edeceksiniz; o zaman RABBİN kulu Musanın gün doğusuna doğru Erden ötesinde size verdiği kendi mülkünüz olan diyara döneceksiniz, ve onu mülk edineceksiniz.</verse>
				<verse number="16">Ve Yeşua cevap verip dediler: Bize emrettiğin her şeyi yapacağız, ve bizi her nereye gönderirsen gideceğiz.</verse>
				<verse number="17">Her şeyde Musayı nasıl dinledikse seni de öyle dinliyeceğiz; ancak Allahın RAB Musa ile beraber olduğu gibi seninle de beraber olsun.</verse>
				<verse number="18">Ona emrettiğin her şeyde kim senin emrine isyan eder, ve senin sözlerini dinlemezse öldürülecektir: ancak sen kuvvetli ol ve yürekli ol.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE Nun oğlu Yeşu Şittimden, çaşıt olarak iki adamı gizlice gönderip dedi: Gidin, memlekete ve Erihaya bakın. Ve gittiler, ve Rahab isminde bir fahişenin evine girdiler, ve orada yattılar.</verse>
				<verse number="2">Ve Eriha kıralına: İşte, memleketi araştırmak için bu gece İsrail oğullarından buraya adamlar geldiler, diye bildirildi.</verse>
				<verse number="3">Ve Eriha kıralı Rahaba gönderip dedi: Sana gelen ve evine girmiş olan adamları çıkar; çünkü bütün diyarı araştırmak için gelmişlerdir.</verse>
				<verse number="4">Ve kadın iki adamı aldı, ve onları gizledi; ve dedi: Evet, bana o adamlar geldiler, fakat nereden olduklarını bilmiyordum;</verse>
				<verse number="5">ve vaki oldu ki, karanlık basınca kapılar kapanmak üzre iken o adamlar çıktılar, o adamlar nereye gittiler bilmiyorum; hemen arkalarından kovalayın; çünkü onlara yetişirsiniz.</verse>
				<verse number="6">Fakat kadın onları dama çıkarmıştı, ve dam üzerine dizdiği keten sapları ile onları gizlemişti.</verse>
				<verse number="7">Ve adamlar Erden yolundan geçitlere kadar onların ardını kovaladılar; ve onların ardını kovalıyanlar çıkınca kapıyı kapadılar.</verse>
				<verse number="8">Ve adamlar yatmazdan evel, kadın yanlarına dama çıktı;</verse>
				<verse number="9">ve onlara dedi: Biliyorum ki, RAB diyarı size vermiştir, ve dehşetiniz üzerimize düşmüştür, ve sizin önünüzde memleketin bütün ahalisi eriyor.</verse>
				<verse number="10">Çünkü Mısırdan çıktığınız zaman RAB önünüzden Kızıl Denizi sularını nasıl kuruttu, ve Erden ötesinde olan Amorîlerin tamamen yok ettiğiniz iki kıralına, Sihona ve Oga ne yaptınız işittik.</verse>
				<verse number="11">İşittik ve yüreğimiz eridi, ve sizin önünüzden artık kimsede can kalmadı; çünkü Allahınız RAB, yukarıda göklerde ve aşağıda yer üzerinde Allah odur.</verse>
				<verse number="12">Ve şimdi, rica ederim, RABBİN hakkı için bana and edin, mademki size inayetle davrandım, siz de babamın evine inayetle davranacaksınız, ve bana sadakat nişanesi verin;</verse>
				<verse number="13">ve babamı, ve anamı, ve kardeşlerimi, ve kızkardeşlerimi, ve onlara ait olanların hepsini sağ bırakacaksınız, ve canlarımızı ölümden kurtaracaksınız.</verse>
				<verse number="14">Ve adamlar ona dediler: Eğer bu işimizi açığa çıkarmazsanız, sizin yerinize bizim canımız feda olsun; ve vaki olacak ki, RAB bize bu diyarı verdiği zaman sana inayetle ve sadakatla davranacağız.</verse>
				<verse number="15">O zaman onları iple pencereden indirdi; çünkü evi şehir duvarında idi, ve kadın şehir duvarında oturuyordu.</verse>
				<verse number="16">Ve onlara dedi: Dağa gidin, yoksa kovalıyanlar size yetişirler; ve kovalıyanlar dönünciye kadar orada üç gün gizlenin; ve sonra yolunuza gidersiniz.</verse>
				<verse number="17">Ve adamlar ona dediler: Bize ettirdiğin anddan şu yolda suçsuz oluruz.</verse>
				<verse number="18">İşte, biz diyara girdiğimiz zaman bu kırmızı ipliği bizi indirdiğin pencereye bağlıyacaksın; ve babanı ve ananı, ve kardeşlerini, ve babanın bütün ev halkını kendi yanına, eve toplıyacaksın.</verse>
				<verse number="19">Ve vaki olacak ki, senin evinin kapısından sokağa çıkan herkesin kanı kendi başı üzerinde olacak, ve biz suçsuz olacağız; fakat seninle beraber evde olan bir kimseye el dokunursa onun kanı bizim başımız üzerinde olacaktır.</verse>
				<verse number="20">Fakat bu işimizi açığa çıkarırsan, o zaman bize ettirdiğin yemininden suçsuz oluruz.</verse>
				<verse number="21">Ve kadın dedi: Sözleriniz nasılsa öyle olsun. Ve onları gönderdi, ve gittiler; ve kadın kırmızı ipliği pencereye bağladı.</verse>
				<verse number="22">Ve gittiler, ve dağa varıp kovalıyanlar dönünciye kadar üç gün orada oturdular; ve kovalıyanlar bütün yolda onları aradılar, ve bulmadılar.</verse>
				<verse number="23">Ve iki adam döndüler, ve dağdan inip geçtiler, ve Nun oğlu Yeşua geldiler; ve başlarına gelenlerin hepsini ona anlattılar.</verse>
				<verse number="24">Ve Yeşua dediler: Gerçek RAB bütün diyarı elimize verdi; hem memleketin bütün ahalisi de önümüzde eriyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE Yeşu sabahlayın erken kalktı; ve kendisi ve bütün İsrail oğulları Şittimden göç edip Erdene kadar geldiler; ve geçmeden evel orada gecelediler.</verse>
				<verse number="2">Ve vaki oldu ki, üç günün sonunda, reisler ordugâhın ortasından geçtiler; ve kavma emredip dediler:</verse>
				<verse number="3">Allahınız RABBİN ahit sandığını ve kâhinlerin, Levililerin, onu taşıdıklarını gördüğünüz zaman, siz de yerinizden göç edeceksiniz, ve onun ardınca yürüyeceksiniz.</verse>
				<verse number="4">Ancak sizinle onun arasında ölçü ile iki bin arşın kadar bir mesafe olacak; gideceğiniz yolu bilesiniz diye ona yaklaşmayın; çünkü bundan evel bu yoldan geçmediniz.</verse>
				<verse number="5">Ve Yeşu kavma dedi: Kendinizi takdis edin; çünkü yarın RAB aranızda hârikalar yapacaktır.</verse>
				<verse number="6">Ve Yeşu kâhinlere söyliyip dedi: Ahit sandığını kaldırın ve kavmın önünde geçin. Ve ahit sandığını kaldırdılar, ve kavmın önünde yürüdüler.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB Yeşua dedi: Musa ile beraber olduğum gibi seninle de beraber olacağımı bilsinler diye bugün bütün İsrailin gözünde seni büyütmeğe başlıyacağım.</verse>
				<verse number="8">Ve ahit sandığını taşıyan kâhinlere emredip diyeceksin: Erden suları kıyısına geldiğiniz zaman Erdende duracaksınız.</verse>
				<verse number="9">Ve Yeşu İsrail oğullarına dedi: Buraya yaklaşın ve Allahınız RABBİN sözlerini dinleyin.</verse>
				<verse number="10">Ve Yeşu dedi: Şununla bileceksiniz ki, hay olan Allah aranızdadır, ve önünüzden Kenânlıları, ve Hittîleri, ve Hivîleri, ve Perizzîleri, ve Girgaşîleri, ve Amorîleri, ve Yebusîleri mutlaka kovacaktır;</verse>
				<verse number="11">işte, bütün dünyanın Rabbinin ahit sandığı önünüzde Erdene giriyor.</verse>
				<verse number="12">Ve şimdi kendiniz için her sıpttan bir adam olmak üzre İsrail sıptlarından on iki kişi alın.</verse>
				<verse number="13">Ve vaki olacak ki, bütün dünyanın Rabbi Yehovanın sandığını taşıyan kâhinlerin ayak tabanları Erden sularında durduğu zaman, Erden suları, yukarıdan inen sular, kesilecek; ve bir yığın halinde duracaktır.</verse>
				<verse number="14">Ve vaki oldu ki, ahit sandığını taşıyan kâhinler kavmın önünde olarak, Erdenden geçmek için kavm çadırlarından göç ettikleri zaman;</verse>
				<verse number="15">ve ahit sandığını taşıyanlar Erdene vardıkları, ve sandığı taşıyan kâhinlerin ayakları suların kıyısına battığı zaman (çünkü Erden biçme vaktinde bütün kıyılarını basar),</verse>
				<verse number="16">yukarıdan inen sular çok uzakta Tsaretan yanında olan Adam şehrinde, bir yığın halinde durup yükseldiler; ve Araba denizine, Tuz Denizine inen sular tamamen kesildiler; ve kavm Erihanın tam karşısında geçtiler.</verse>
				<verse number="17">Ve RABBİN ahit sandığını taşıyan kâhinler Erdenin ortasında, kuru yerde ayak pekiştirip durdular; ve bütün millet tamamen Erdenden geçinciye kadar bütün İsrail kuru yerden geçtiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE vaki olacak ki, bütün millet Erdenden tamamen geçince RAB Yeşua söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Kendiniz için kavmdan on iki adam, her sıpttan bir adam alın,</verse>
				<verse number="3">ve onlara emredip diyin: Buradan, Erdenin ortasından, kâhinlerin ayak pekiştirip durdukları yerden kendiniz için on iki taş kaldırın, ve onları sizinle beraber götürün, ve onları bu geceyi geçireceğiniz konakta yere koyun.</verse>
				<verse number="4">Ve Yeşu, her sıpttan bir adam olarak, İsrail oğullarından hazırladığı on iki adamı çağırdı;</verse>
				<verse number="5">ve Yeşu onlara dedi: Allahınız RABBİN sandığı önünde Erdenin ortasına varın; ve İsrail oğulları sıptlarının sayısına göre, hepiniz omuz üzerinde birer taş kaldırın;</verse>
				<verse number="6">ta ki, aranızda bu bir alâmet olsun ve yarın oğullarınız: Bu taşlarla ne demek istiyorsunuz? diye sordukları zaman, onlara diyeceksiniz:</verse>
				<verse number="7">Çünkü Erden suları RABBİN ahit sandığı önünde kesildiler; Erdenden geçtiği zaman Erden suları kesildiler; ve bu taşlar İsrail oğullarına ebediyen anılma için olacaklardır.</verse>
				<verse number="8">Ve Yeşu nasıl emretti ise İsrail oğulları öyle yaptılar, ve RABBİN Yeşua söylediği gibi, İsrail oğulları sıptlarının sayısına göre Erdenin ortasından on iki taş kaldırdılar; ve onları kendilerile beraber konacakları yere götürdüler, ve onları orada yere koydular.</verse>
				<verse number="9">Ve Yeşu Erdenin ortasında, ahit sandığını taşıyan kâhinlerin ayaklarının durduğu yerde on iki taş dikti; ve bugüne kadar oradadırlar.</verse>
				<verse number="10">Ve Musanın Yeşua emrettiği her şeye göre, kavma söylemek üzre RABBİN Yeşua emrettiği her şey bitinciye kadar, sandığı taşıyan kâhinler Erdenin ortasında durdular; ve kavm acele edip geçti.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, bütün kavm tamamen geçtiği zaman RABBİN sandığı ve kâhinler kavmın önüne geçtiler.</verse>
				<verse number="12">Ve Ruben oğulları ve Gad oğulları, ve Manassenin yarım sıptı, Musanın onlara söylediği gibi, silâhlanmış olarak İsrail oğullarının önünde geçtiler;</verse>
				<verse number="13">cenge silâhlanmış kırk bin kadar adam, cenketmek için RABBİN önünde Eriha ovalarına geçtiler.</verse>
				<verse number="14">O gün RAB Yeşuu bütün İsrailin gözünde büyüttü; ve Musadan korktukları gibi Yeşudan da ömrünün bütün günlerinde korktular.</verse>
				<verse number="15">Ve RAB Yeşua söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="16">Şehadet sandığını taşıyan kâhinlere, Erdenden çıksınlar diye emret.</verse>
				<verse number="17">Ve Yeşu kâhinlere: Erdenden çıkın, diye emretti.</verse>
				<verse number="18">Ve vaki oldu ki, RABBİN ahit sandığını taşıyan kâhinler Erdenin ortasından çıktıkları, ve kâhinlerin ayak tabanları kuru yere bastıkları zaman, Erden suları yerlerine döndüler, ve evelce olduğu gibi bütün kıyılarını taşarak aktılar.</verse>
				<verse number="19">Ve kavm birinci ayın onuncu gününde Erdenden çıktılar, ve Erihanın şark sınırında, Gilgalda kondular.</verse>
				<verse number="20">Ve Yeşu Erdenden almış oldukları on iki taşı Gilgalda dikti.</verse>
				<verse number="21">Ve İsrail oğullarına söyliyip dedi: Yarın oğullarınız: Bu taşlar nedir? diye babalarına sordukları zaman</verse>
				<verse number="22">oğullarınıza anlatıp diyeceksiniz: İsrail bu Erdenden kuru yerde geçti.</verse>
				<verse number="23">Çünkü Allahınız RAB biz geçinciye kadar önümüzden kurutmuş olduğu Kızıl Denize yaptığı gibi, Allahınız RAB Erden sularını siz geçinciye kadar önünüzden kuruttu;</verse>
				<verse number="24">ta ki, dünyanın bütün kavmları RABBİN eli kudretli olduğunu bilsinler; ta ki, bütün günler Allahınız RABDEN korkasınız.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, garba doğru Erden ötesinde olan Amorîlerin bütün kıralları, ve deniz yanında olan Kenânlıların bütün kıralları, biz geçinciye kadar RABBİN Erden sularını İsrail oğullarının önünde nasıl kuruttuğunu işittikleri zaman onların yüreği eridi, ve İsrail oğulları yüzünden artık onlarda can kalmadı.</verse>
				<verse number="2">O vakit RAB Yeşua dedi: Kendin için taştan bıçaklar yap, ve ikinci kere olarak İsrail oğullarını tekrar sünnet et.</verse>
				<verse number="3">Ve Yeşu kendisi için taştan bıçaklar yaptı, ve Gibeat-haaralotta İsrail oğullarını sünnet etti.</verse>
				<verse number="4">Ve Yeşuun sünnet etmesinin sebebi şudur: Mısırdan çıkan bütün kavm, erkekler, bütün cenk adamları, Mısırdan çıktıktan sonra çölde, yolda öldüler.</verse>
				<verse number="5">Çünkü çıkmış olan kavmın hepsi sünnetli idiler; fakat Mısırdan çıktıktan sonra çölde, yolda doğmuş olan kavmdan kimseyi sünnet etmediler.</verse>
				<verse number="6">Çünkü bütün millet, Mısırdan çıkmış olan cenk adamları bitinciye kadar İsrail oğulları, kırk yıl çölde yürüdüler, çünkü RABBİN sözünü dinlemediler; bize vermek üzre RABBİN atalarına and ettiği diyarı, süt ve bal akan diyarı, onlara göstermemek üzre RAB onlara and etti.</verse>
				<verse number="7">Ve onların yerine yetiştirdiği oğullarını Yeşu sünnet etti; çünkü sünnetsizdiler, çünkü yolda onları sünnet etmemişlerdi.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki oldu ki, bütün milleti sünnet etmeği bitirdikleri zaman, onlar iyi oluncıya kadar ordugâhta, yerlerinde oturdular.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB Yeşua dedi: Mısır utancını bugün üzerinizden yuvarladım. Ve bugüne kadar o yerin adına Gilgal denilir.</verse>
				<verse number="10">Ve İsrail oğulları Gilgalda konakladılar; ve ayın on dördüncü günü akşamlayın fıshı Eriha ovalarında tuttular.</verse>
				<verse number="11">Ve fıshın ertesi günü, aynı günde, memleketin mahsulünden mayasız pideler ve kavrulmuş buğday yediler.</verse>
				<verse number="12">Ve onlar memleket mahsulünden yedikten sonra ertesi gün man durdu; ve artık İsrail oğullarının manı yoktu; ve o yıl Kenân diyarının semeresinden yediler.</verse>
				<verse number="13">Ve vaki oldu ki, Yeşu Eriha yanında iken gözlerini kaldırıp baktı ve işte, karşısında elinde yalın kılıç bir adam duruyordu; ve Yeşu yanına gidip ona dedi: Sen bizim taraftan mısın, yoksa düşmanlarımız tarafından mısın?</verse>
				<verse number="14">Ve o dedi: Hayır; fakat ben RABBİN ordusunun reisi olarak şimdi geldim. Ve Yeşu yüzüstü yere düştü, ve ona secde kılıp dedi: Efendimin kuluna diyeceği nedir?</verse>
				<verse number="15">Ve RABBİN ordusunun reisi Yeşua dedi: Çarığını ayağından çıkar; çünkü üzerinde durmakta olduğun yer mukaddestir. Ve Yeşu böyle yaptı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE Eriha İsrail oğulları yüzünden sıkıca kapanmıştı; çıkan yoktu, ve giren yoktu.</verse>
				<verse number="2">Ve RAB Yeşua dedi: Bak, Erihayı, ve kıralını, ve cesur yiğitleri, senin eline verdim.</verse>
				<verse number="3">Ve siz, bütün cenk adamları, çepçevre bir kere şehri dolanacaksınız. Altı gün böyle yapacaksın.</verse>
				<verse number="4">Ve sandığın önünde yedi kâhin koç boynuzundan yedi boru taşıyacaklar; ve yedinci gün şehri yedi kere dolanacaksınız, ve kâhinler boruları çalacaklar.</verse>
				<verse number="5">Ve vaki olacak ki, onlar koç boynuzundan boruyu uzunca çaldıkları, ve siz borunun sesini işittiğiniz zaman, bütün kavm yüksek sesle bağıracak; ve şehrin duvarı olduğu yere çökecek, ve kavm, herkes önüne doğru yürüyecek.</verse>
				<verse number="6">Ve Nun oğlu Yeşu kâhinleri çağırıp onlara dedi: Ahit sandığını kaldırın, ve RABBİN sandığının önünde yedi kâhin, koç boynuzundan yedi boru taşısınlar.</verse>
				<verse number="7">Ve kavma dediler: Geçin, ve şehri dolanın, ve silâhlı adamlar RABBİN sandığı önünde geçsinler.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki oldu ki, Yeşu kavma söyliyince RABBİN önünde koç boynuzundan yedi boruyu taşıyan yedi kâhin geçtiler, ve boruları çaldılar; ve RABBİN ahit sandığı onların ardından gitti.</verse>
				<verse number="9">Ve silâhlı adamlar boruları çalan kâhinlerin önünde gidiyorlardı, ve kâhinler boruları çalarak giderken dümdar da sandığın ardından gidiyordu.</verse>
				<verse number="10">Ve Yeşu kavma emredip dedi: Size bağırın diyeceğim güne kadar bağırmıyacaksınız, ve sesinizi işittirmiyeceksiniz, ve ağzınızdan bir söz çıkmıyacak; ancak o gün bağıracaksınız.</verse>
				<verse number="11">Ve RABBİN sandığı çepçevre bir kere şehri dolandı; ve ordugâha geldiler, ve ordugâhta gecelediler.</verse>
				<verse number="12">Ve Yeşu sabahlayın erken kalktı, ve kâhinler RABBİN sandığını kaldırdılar.</verse>
				<verse number="13">Ve koç boynuzundan yedi boruyu taşıyan yedi kâhin RABBİN sandığı önünde durmadan gidiyorlardı, ve boruları çalıyorlardı; ve silâhlı adamlar onların önünde gidiyorlardı; ve kâhinler boruları çalarak giderken dümdar da RABBİN sandığı arkasında geliyordu.</verse>
				<verse number="14">Ve ikinci günde şehri bir kere dolandılar, ve ordugâha döndüler; altı gün böyle yaptılar.</verse>
				<verse number="15">Ve vaki oldu ki, yedinci günde erken, şafak sökünce kalktılar, ve şehri yedi kere bu usul üzre dolandılar; yalnız o gün şehri yedi kere dolandılar.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki oldu ki, yedinci kerede, kâhinler boruları çalınca, Yeşu kavma dedi: Bağırın; çünkü RAB şehri size verdi.</verse>
				<verse number="17">Ve şehir, ve onda olanın hepsi RABBE tahsis edilecek, yalnız fahişe Rahab ve kendisile beraber evde olanların hepsi yaşıyacak, çünkü gönderdiğimiz ulakları sakladı.</verse>
				<verse number="18">Fakat siz, ancak tahsis olunandan sakının ki, tahsis ettikten sonra tahsis olunandan almıyasınız; böylece İsrailin ordugâhını lânetli edip sıkıntıya düşürmüş olursunuz.</verse>
				<verse number="19">Fakat bütün gümüş ve altın, ve tunç ve demir eşya RABBE mukaddestir; RABBİN hazinesine girecektir.</verse>
				<verse number="20">Ve kavm bağırdı, ve kâhinler boruları çaldılar; ve vaki oldu ki, kavm boru sesini işittikleri zaman, kavm yüksek sesle bağırdılar, ve duvar olduğu yere çöktü, ve herkes kendi önüne doğru olarak kavm şehre çıktı, ve şehri aldılar.</verse>
				<verse number="21">Ve erkek ve kadın, genç ve ihtiyar, öküz ve koyun, ve eşek, şehirde olanların hepsini kılıçtan geçirip tamamen yok ettiler.</verse>
				<verse number="22">Ve Yeşu memleketi çaşıtlamış olan iki adama dedi: Fahişenin evine girin, ve ona and ettiğiniz gibi, oradan kadını ve kendisine ait olanların hepsini çıkarın.</verse>
				<verse number="23">Ve gençler, çaşıtlar, içeri girdiler, ve Rahabı, ve babasını, ve anasını, ve kardeşlerini, ve kendisine ait olan her şeyi, ve bütün akrabasını çıkardılar; ve onları İsrailin ordugâhının dışarısına koydular.</verse>
				<verse number="24">Ve şehri ve onda olanın hepsini ateşe verdiler; yalnız gümüşü ve altını, ve tunç ve demir eşyayı RABBİN evinin hazinesine koydular.</verse>
				<verse number="25">Fakat Yeşu fahişe Rahabı, ve babasının ev halkını, ve kendisine ait olanların hepsini sağ bıraktı; ve kadın bugüne kadar İsrailin ortasında oturdu, çünkü Yeşuun Erihayı çaşıtlamak için göndermiş olduğu ulakları saklamıştı.</verse>
				<verse number="26">Ve Yeşu o vakit and ederek dedi: Bu şehri, Erihayı, kalkıp bina eden adam RABBİN önünde lânetli olsun. İlk oğlu pahasına onun temelini koyacak, ve küçük oğlu pahasına onun kapılarını takacaktır.</verse>
				<verse number="27">Ve RAB Yeşu ile beraberdi, ve onun şöhreti bütün diyara yayıldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">FAKAT İsrail oğulları tahsis olunan şey hakkında hainlik ettiler; çünkü Yahuda sıptından Zerah oğlu, Zabdi oğlu, Karmi oğlu Akan tahsis olunan şeyden aldı; ve İsrail oğullarına karşı RABBİN öfkesi alevlendi.</verse>
				<verse number="2">Ve Yeşu Erihadan, Beyt-elin şarkında, Beyt-avenin yanında olan Aya adamlar gönderip onlara dedi: Çıkın, ve memleketi çaşıtlayın. Ve adamlar çıkıp Ayı çaşıtladılar.</verse>
				<verse number="3">Ve Yeşuun yanına döndüler, ve ona dediler: Bütün kavm çıkmasın; ancak iki yahut üç bin kişi kadar çıkıp Ayı vursunlar; bütün kavmı oraya kadar yorma; çünkü onlar azdırlar.</verse>
				<verse number="4">Ve oraya kavmdan üç bin kişi kadar çıktılar; ve Ay adamlarının önünde kaçtılar.</verse>
				<verse number="5">Ve Ay adamları onlardan otuz altı kişi kadar vurdular; ve onları kapının önünden Şebarime kadar kovaladılar, ve onları inişte vurdular; ve kavmın yürekleri eriyip su gibi oldu.</verse>
				<verse number="6">Ve Yeşu esvabını yırttı, ve kendisi ve İsrail ihtiyarları RABBİN sandığı önünde akşama kadar yere kapandılar, ve başları üzerine toprak saçtılar.</verse>
				<verse number="7">Ve Yeşu dedi: Ah, ya Rab Yehova, bizi Amorîlerin eline vermek, bizi yok ettirmek için bu kavmı niçin Erdenden geçirdin? keşke kanaat edip Erdenin ötesinde otursaydık!</verse>
				<verse number="8">Ah, ya Rab, İsrail düşmanlarının önünde sırtlarını çevirdikten sonra ne diyeyim!</verse>
				<verse number="9">Çünkü Kenânlılar, ve diyarın bütün halkı işitecekler, ve bizi saracaklar, ve yeryüzünden adımızı kesecekler, ve kendi büyük ismin için ne yapacaksın?</verse>
				<verse number="10">Ve RAB Yeşua dedi: Kalk; niçin böyle yüz üstü düşmüşsün?</verse>
				<verse number="11">İsrail suç etti; hem onlara emrettiğim ahdimi bozdular; hem tahsis olunan şeyden aldılar, hem çaldılar, hem gizlediler; hem de eşyaları arasına koydular.</verse>
				<verse number="12">Bundan dolayı İsrail oğulları düşmanlarının önünde duramıyorlar; düşmanlarının önünde sırtlarını çeviriyorlar, çünkü onlar lânetli oldular; eğer tahsis olunan şeyi aranızdan yok etmezseniz, bir daha sizinle beraber olmıyacağım.</verse>
				<verse number="13">Kalk, kavmı takdis et, ve de: Yarın için kendinizi takdis edin; çünkü İsrailin Allahı RAB böyle diyor: Ey İsrail, aranızda tahsis olunan şey var; tahsis olunan şeyi aranızdan kaldırmadıkça, düşmanlarının önünde duramazsın.</verse>
				<verse number="14">Sabahlayın sıptlarınıza göre yaklaştırılacaksınız; ve vaki olacak ki, RABBİN tutacağı sıpt aşiretlerine göre yaklaşacak; ve RABBİN tutacağı aşiret ailelerine göre yaklaşacak; ve RABBİN tutacağı aile adamlara göre yaklaşacak.</verse>
				<verse number="15">Ve vaki olacak ki, tahsis olunan şeyle tutulan adam ve kendisine ait olanların hepsi ateşte yakılacaktır; çünkü RABBİN ahdini bozmuştur, ve çünkü İsrailde kötülük etmiştir.</verse>
				<verse number="16">Ve Yeşu sabahlayın erken kalktı, ve İsraili sıptlarına göre yaklaştırdı; ve Yahuda sıptı tutuldu;</verse>
				<verse number="17">ve Yahuda aşiretlerini yaklaştırdı; ve Zerahîler aşiretini tuttu; ve Zerahîler aşiretini adamlara göre yaklaştırdı; ve Zabdi tutuldu;</verse>
				<verse number="18">ve onun ailesini adamlara göre yaklaştırdı; ve Yahuda sıptından Zerah oğlu, Zabdi oğlu, Karmi oğlu Akan tutuldu.</verse>
				<verse number="19">Ve Yeşu Akana dedi: Oğlum, rica ederim, İsrailin Allahı RABBE izzet ver, ve ona itiraf et; ve ne yaptın, şimdi bana bildir, benden gizleme.</verse>
				<verse number="20">Ve Akan Yeşua cevap verip dedi: Gerçek ben İsrailin Allahı RABBE karşı suç ettim, ve şunu bunu yaptım;</verse>
				<verse number="21">çapulda Babil işi güzel bir kaftan, ve iki yüz şekel gümüş, ve ağırlığı elli şekel olan bir altın külçe gördüm, ve tamah edip onları aldım; ve işte, onlar çadırımın ortasında toprakta saklıdırlar, ve gümüş onun altındadır.</verse>
				<verse number="22">Ve Yeşu adamlar gönderdi, ve çadıra koştular; ve işte, onun çadırında saklı idi, ve gümüş onun altında idi.</verse>
				<verse number="23">Ve onları çadırın ortasından alıp Yeşua, ve bütün İsrail oğullarına getirdiler; ve RABBİN önünde yere koydular.</verse>
				<verse number="24">Ve Yeşu, ve kendisile beraber bütün İsrail, Zerah oğlu Akanı, ve gümüşü, ve kaftanı, ve altın külçesini, ve onun oğullarını, ve kızlarını, ve sığırlarını, ve eşeklerini, ve koyunlarını, ve çadırını, ve bütün malını aldılar; ve onları Akor deresine çıkardılar.</verse>
				<verse number="25">Ve Yeşu dedi: Niçin bizi sıkıntıya düşürdün? RAB bugün seni sıkıntıya düşürecek. Ve bütün İsrail onu taşla taşladılar; ve onları ateşte yaktılar, ve onları taşla taşladılar.</verse>
				<verse number="26">Ve onun üzerine büyük taş yığını yığdılar, bugüne kadar duruyor; ve RAB öfkesi kızgınlığından döndü. Bunun için bugüne kadar o yerin adına Akor deresi denilir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE RAB Yeşua dedi: Korkma, ve yılgınlığa düşme; bütün cenk adamlarını kendi yanına al, ve kalk, Aya çık; işte, Ay kıralını, ve kavmını, ve şehrini, ve memleketini senin eline verdim;</verse>
				<verse number="2">ve Aya ve kıralına, Erihaya ve onun kıralına yaptığın gibi yapacaksın; ancak mallarını ve hayvanlarını kendiniz için çapul edeceksiniz; şehre karşı arka tarafından pusu kur.</verse>
				<verse number="3">Ve Yeşu ile bütün cenk adamları Aya çıkmak için kalktılar; ve Yeşu otuz bin adamı, cesur yiğitleri, seçti, ve onları geceleyin gönderdi.</verse>
				<verse number="4">Ve onlara emredip dedi: İşte, şehre karşı, arka tarafında pusuda yatacaksınız; şehirden çok uzağa gitmeyin, ve hepiniz hazır durun;</verse>
				<verse number="5">ve ben, ve yanımda olan bütün kavm şehre yaklaşacağız. Ve vaki olacak ki, evelki defa olduğu gibi bize karşı çıktıkları zaman, onların önünde kaçacağız;</verse>
				<verse number="6">ve biz onları şehirden ayırıncıya kadar ardımızdan kovalıyacaklar; çünkü: Evelki defa gibi önümüzde kaçıyorlar, diyecekler; ve biz onların önünde kaçacağız;</verse>
				<verse number="7">ve siz pusudan kalkacaksınız, ve şehri alacaksınız; çünkü Allahınız RAB onu elinize verecek.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki olacak ki, şehri ele geçirdiğiniz zaman, şehre ateş salacaksınız; RABBİN sözüne göre yapacaksınız; işte, size emir verdim.</verse>
				<verse number="9">Ve Yeşu onları gönderdi; ve pusuya girdiler; ve Beyt-el ile Ay arasında, Ayın garb tarafında oturdular; fakat Yeşu o geceyi kavmın arasında geçirdi.</verse>
				<verse number="10">Ve Yeşu sabahlayın erken kalktı, ve kavmı gözden geçirdi, ve kendisile kavmın ihtiyarları kavmın önünde Aya çıktılar.</verse>
				<verse number="11">Ve kendisile beraber olan bütün cenk adamları çıktılar ve yaklaştılar, ve şehrin karşısına geldiler, ve Ayın şimal tarafında kondular; ve kendisile Ay arasında bir dere vardı.</verse>
				<verse number="12">Ve beş bin kadar adam aldı, ve onları Beyt-el ile Ay arasında, şehrin garb tarafında pusuya koydu.</verse>
				<verse number="13">Ve kavmı, şehrin şimalinde olan bütün orduyu, ve şehrin garbında pusuya yatanlarını yerleştirdiler; ve Yeşu o gece derenin ortasına gitti.</verse>
				<verse number="14">Ve vaki oldu ki, Ay Kıralı gördüğü zaman, şehrin adamları acele edip erken kalktılar, ve kendisile bütün kavm, tam vaktinde, İsraile karşı Araba önünde cenge çıktılar; fakat şehrin arkasında kendisine karşı pusu olduğunu kıral bilmiyordu.</verse>
				<verse number="15">Ve Yeşu ile bütün İsrail kendilerinin önünde bozuluyor gibi yaptılar, ve çöl yolundan kaçtılar.</verse>
				<verse number="16">Ve onların ardından kovalamak için şehirde olan bütün kavm çağırıldı; ve Yeşuun ardından kovaladılar, ve şehirden çekilmiş oldular.</verse>
				<verse number="17">Ve Ayda ve Beyt-elde İsrailin arkasından çıkmıyan kimse kalmadı; ve şehri açık bırakıp İsrailin ardından kovaladılar.</verse>
				<verse number="18">Ve RAB Yeşua dedi: Elindeki kargıyı Aya doğru uzat; çünkü onu senin eline vereceğim. Ve Yeşu elindeki kargıyı şehre doğru uzattı.</verse>
				<verse number="19">Ve pusu acele edip yerinden kalktı, ve elini uzatınca seğirtip şehre girdiler, ve onu aldılar; ve acele ettiler ve şehre ateş saldılar.</verse>
				<verse number="20">Ve Ay ahalisi arkalarına dönüp bakınca gördüler, ve işte, şehrin dumanı göklere çıkıyordu, ve kendilerinde ne o yana ne bu yana kaçacak güç yoktu; ve çöl yolundan kaçmakta olan kavm kovalıyanlara doğru döndü.</verse>
				<verse number="21">Ve Yeşu ile bütün İsrail pusunun şehri almış olduğunu, ve şehrin dumanı çıkmakta olduğunu görünce dönüp Ay adamlarını vurdular.</verse>
				<verse number="22">Öteki İsrailîler de şehirden onlara karşı çıktılar; ve onların bazıları bu tarafta ve bazıları o tarafta olmak üzre İsrailin ortasında kaldılar; ve kalanlardan ve kaçanlardan kimse bırakmayıncıya kadar onları vurdular.</verse>
				<verse number="23">Ve Ay kıralını diri tuttular, ve Yeşuun yanına getirdiler.</verse>
				<verse number="24">Ve vaki oldu ki, İsrail, kırda, kendilerini kovalamış oldukları çölde Ay ahalisinin hepsini öldürmeği bitirdiği, ve bitinciye kadar onların hepsi kılıçtan geçirildiği zaman, bütün İsrail Aya döndüler, ve onu kılıçtan geçirdiler.</verse>
				<verse number="25">Ve o gün erkeklerden, ve kadınlardan düşenlerin hepsi, bütün Ay ahalisi on iki bin kişi idi.</verse>
				<verse number="26">Çünkü bütün Ay ahalisini tamamen yok edinciye kadar Yeşu kargıyı uzatmış olan elini geri çekmedi.</verse>
				<verse number="27">Ancak RABBİN Yeşua emrettiği sözüne göre İsrail o şehrin hayvanlarını ve mallarını kendileri için çapul ettiler.</verse>
				<verse number="28">Ve Yeşu Ayı yaktı, ve onu bugüne kadar ebedî bir yığın, bir virane etti.</verse>
				<verse number="29">Ve Ay kıralını ağaca astı, ve akşam vaktine kadar bıraktı; ve Yeşu güneş battığı zaman emretti, ve onun leşini ağaçtan indirdiler, ve onu şehir kapısının girilecek tarafına attılar, ve üzerine bugüne kadar bulunmakta olan büyük bir taş yığını yaptılar.</verse>
				<verse number="30">O zaman Yeşu Ebal dağında İsrailin Allahı RABBE bir mezbah,</verse>
				<verse number="31">RABBİN kulu Musanın İsrail oğullarına emrettiği, Musanın şeriat kitabında yazılmış olduğu gibi üzerine kimsenin demir kaldırmadığı, yonulmamış taşlardan bir mezbah yaptı; ve onun üzerinde RABBE yakılan takdimeler arzettiler, ve selâmet takdimeleri kurban ettiler.</verse>
				<verse number="32">Ve Musanın İsrail oğulları önünde yazmış olduğu şeriatin bir nüshasını orada taşlar üzerine yazdı.</verse>
				<verse number="33">Ve İsrail kavmını mubarek kılmak için RABBİN kulu Musanın evelden emretmiş olduğu gibi, bütün İsrail, ve ihtiyarları, ve reisleri, ve hâkimleri RABBİN ahit sandığını taşıyan kâhinlerin, Levililerin karşısında, garipler de yerliler gibi olmak üzre, sandığın bu tarafında ve öte tarafında, yarısı Gerizim dağı önünde, ve yarısı Ebal dağı önünde durdular.</verse>
				<verse number="34">Ve ondan sonra şeriatin bütün sözlerini, bereketi ve lâneti, şeriat kitabında yazılmış olanın hepsine göre okudu.</verse>
				<verse number="35">İsrailin bütün cemaatinin, ve kadınların ve çocukların, ve aralarında yürümekte olan gariplerin karşısında Musanın bütün emrettiklerinden Yeşuun okumadığı bir söz kalmadı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, Erdenin ötesinde, dağlıkta, ve Şefelada, ve Libnan önünde olan büyük denizin bütün kıyısındaki kırallar, Hittîler, ve Amorîler, Kenânlılar, Perizzîler, Hivîler, ve Yebusîler bunu işittikleri zaman;</verse>
				<verse number="2">Yeşua ve İsraile karşı el birliğile cenketmek için bir araya toplandılar.</verse>
				<verse number="3">Fakat Gibeon ahalisi Yeşuun Erihaya ve Aya yaptığını işittikleri zaman,</verse>
				<verse number="4">onlar da hile ile davrandılar, ve gidip kendilerini elçi gibi gösterdiler, ve eşekleri için yıpranmış torbalar, ve yıpranmış ve yırtık ve bağlanmış şarap tulumları aldılar,</verse>
				<verse number="5">ve ayaklarında yıpranmış ve yamalı çarıkları, ve sırtlarında yıpranmış esvapları vardı; ve azıklarının bütün ekmekleri kurumuş ve küflenmişti.</verse>
				<verse number="6">Ve Gilgalda ordugâha, Yeşuun yanına gittiler, ve ona ve İsrail adamlarına dediler: Biz uzak bir memleketten geldik; ve şimdi bizimle bir ahit kesin.</verse>
				<verse number="7">Ve İsrail adamları Hivîlere dediler: Belki siz bizim aramızda oturuyorsunuz; ve sizinle nasıl ahit keselim?</verse>
				<verse number="8">Ve Yeşua dediler: Biz senin kullarınız. Ve Yeşu onlara dedi: Siz kimsiniz? ve nereden geliyorsunuz?</verse>
				<verse number="9">Ve ona dediler: Senin Allahın RABBİN ismi için kulların çok uzak bir memleketten geldik; çünkü onun haberini, ve Mısırda yaptığı bütün şeyleri,</verse>
				<verse number="10">ve Erden ötesinde olan Amorîlerin iki kıralına, Heşbon kıralı Sihona, ve Aştarotta olan Başan kıralı Oga yaptığı bütün şeyleri işittik.</verse>
				<verse number="11">Ve ihtiyarlarımız ve memleketimizin bütün ahalisi bize söyliyip dediler: Yol için elinize azık alın, ve onları karşılamak için gidin, ve onlara diyin: Biz sizin kullarınız; ve şimdi bizimle ahit kesin.</verse>
				<verse number="12">Yanınıza gelmek için çıktığımız gün bu ekmeğimizi azık olarak evlerimizden sıcak almıştık; fakat şimdi, işte, kurumuş ve küflenmiştir;</verse>
				<verse number="13">ve doldurduğumuz bu şarap tulumları yeni idiler, ve işte yırtıldılar, ve yol çok uzun olduğu için esvaplarımız ve çarıklarımız eskidi.</verse>
				<verse number="14">Ve İsrailîler onların azığından aldılar, ve RABDEN öğüt istemediler.</verse>
				<verse number="15">Ve Yeşu onlarla sulh edip, onları sağ bırakmak üzre kendilerile ahit kesti; ve cemaatin beyleri onlara and ettiler.</verse>
				<verse number="16">Ve onlarla ahit kestikten üç gün sonra vaki oldu ki, onların kendilerine komşu ve aralarında oturmakta olduklarını işittiler.</verse>
				<verse number="17">Ve İsrail oğulları göç edip üçüncü günde onların şehirlerine vardılar. Ve şehirleri Gibeon, ve Kefira, ve Beerot, ve Kiryat-yearim idi.</verse>
				<verse number="18">Ve İsrail oğulları onları vurmadılar, çünkü cemaatin beyleri, İsrailin Allahı RABBİN hakkı için onlara and etmişlerdi. Ve bütün cemaat beylere karşı söylendiler.</verse>
				<verse number="19">Ve beylerin hepsi bütün cemaate dediler: İsrailin Allahı RABBİN hakkı için onlara and ettik; ve şimdi onlara dokunmayız.</verse>
				<verse number="20">Onlara şöyle yaparız, ve kendilerini sağ bırakırız; yoksa onlara ettiğimiz anddan dolayı üzerimize öfke olur.</verse>
				<verse number="21">Ve beyler onlara: Sağ kalsınlar, dediler; ve beylerin onlara söyledikleri gibi bütün cemaat için odun kesen ve su çeken adamlar oldular.</verse>
				<verse number="22">Ve Yeşu onları çağırdı, ve onlara söyliyip dedi: Aramızda oturduğunuz halde: Biz sizden çok uzağız, diyerek niçin bizi aldattınız?</verse>
				<verse number="23">Ve şimdi lânetlisiniz, ve Allahımın evi için sizden odun kesen ve su çeken köleler eksik olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="24">Ve Yeşua cevap verip dediler: Senin Allahın RABBİN, bütün memleketi size vermek, ve memleketin bütün ahalisini önünüzden helâk etmek için kulu Musaya nasıl emir verdiği senin kullarına kuvvetle bildirildiğinden dolayı, sizin yüzünüzden canlarımız için çok korktuk, ve bu şeyi yaptık.</verse>
				<verse number="25">Ve şimdi işte, senin elindeyiz; yapılması gözünde doğru ve iyi olanı bize yap.</verse>
				<verse number="26">Ve onlara böyle yaptı, ve İsrail oğullarının elinden onları kurtardı, ve onları öldürmediler.</verse>
				<verse number="27">Ve Yeşu cemaat için, ve RABBİN seçeceği yerde kendi mezbahı için, bugüne kadar onları odun kesen ve su çeken adamlar olarak o gün tayin etti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE Yeşuun Ayı almış ve onu tamamen yok etmiş, Erihaya ve onun kıralına yaptığı gibi Aya ve onun kıralına yapmış olduğunu, ve Gibeon ahalisinin İsraille sulhedip onların arasında olduklarını Yeruşalim kıralı Adoni-tsedek işittiği zaman, vaki oldu ki, çok korktular,</verse>
				<verse number="2">çünkü Gibeon kıral şehirlerinden biri gibi büyük bir şehirdi, ve çünkü Aydan büyüktü, ve bütün adamları yiğit idiler.</verse>
				<verse number="3">Bunun için Yeruşalim kıralı Adoni-tsedek, Hebron kıralı Hohama, ve Yarmut kıralı Pirama, ve Lakiş kıralı Yafiaya, ve Eglon kıralı Debire gönderip dedi:</verse>
				<verse number="4">Yanıma çıkın, ve bana yardım edin, ve Gibeonu vuralım; çünkü Yeşu ile ve İsrail oğulları ile sulhetti.</verse>
				<verse number="5">Ve Yeruşalim kıralı, Hebron kıralı, Yarmut kıralı, Lakiş kıralı, Eglon kıralı, Amorîlerin beş kıralı, kendileri ve bütün orduları toplanıp çıktılar, ve Gibeon karşısında kondular, ve ona karşı cenkettiler.</verse>
				<verse number="6">Ve Gibeon adamları, Gilgala, ordugâha, Yeşua gönderip dediler: Kullarından elini çekme; çabuk yanımıza çık, ve bizi kurtar, ve bize yardım et; çünkü dağlıkta oturan Amorîlerin bütün kıralları bize karşı toplandılar.</verse>
				<verse number="7">Ve Yeşu, ve kendisile beraber bütün cenk kavmı, ve bütün cesur yiğitler Gilgaldan çıktılar.</verse>
				<verse number="8">Ve RAB Yeşua dedi: Onlardan korkma; çünkü onları senin eline verdim; onlardan kimse senin önünde durmıyacaktır.</verse>
				<verse number="9">Ve Yeşu ansızın üzerlerine geldi; çünkü bütün gece Gilgaldan yukarı çıkmıştı.</verse>
				<verse number="10">Ve RAB onları İsrailin önünde kırdı, ve Gibeonda büyük vuruşla vurdu, ve onları Beyt-horon yokuşu yolunda kovaladı, ve onları Azekaya kadar, ve Makkedaya kadar vurdu.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, İsrail önünden kaçtıkları zaman, Beyt-horon inişinde iken Azekaya kadar RAB onların üzerine göklerden büyük taşlar attı, ve öldüler; dolu taşları ile ölenler, İsrail oğullarının kılıçla öldürdüklerinden daha çoktu.</verse>
				<verse number="12">O zaman, RABBİN Amorîleri İsrail oğullarının önünde teslim ettiği gün, Yeşu RABBE söyledi; ve İsrailin gözü önünde dedi: Dur, ey Güneş, Gibeon üzerinde; Ve Ay, sen Ayyalon deresinde.</verse>
				<verse number="13">Ve millet düşmanlarından öç alıncıya kadar, Güneş durdu, ve ay yerinde kaldı. Yaşar kitabında bu yazılmış değil midir? Ve güneş göklerin ortasında durdu, ve tam bir gün kadar batmakta acele etmedi.</verse>
				<verse number="14">RABBİN insan sesini işittiği o gün gibi bir gün ondan evel ve ondan sonra olmadı; çünkü RAB İsrail için cenketti.</verse>
				<verse number="15">O zaman Yeşu, ve kendisile beraber bütün İsrail Gilgala, ordugâha döndü.</verse>
				<verse number="16">Ve bu beş kıral kaçtılar, ve Makkedada olan mağarada gizlendiler.</verse>
				<verse number="17">Ve: Beş kıral Makkedada olan mağarada gizlenmiş olarak bulundular, diye Yeşua bildirildi.</verse>
				<verse number="18">Ve Yeşu dedi: Mağaranın ağzına büyük taşlar yuvarlayın, ve onları beklemek için yanına adamlar koyun;</verse>
				<verse number="19">fakat siz durmayın; düşmanlarınızın ardından kovalayın, ve geride kalanlarını vurun; onları şehirlerine girmeğe bırakmayın; çünkü Allahınız RAB onları sizin elinize verdi.</verse>
				<verse number="20">Ve vaki oldu ki, onlar telef oluncıya kadar, ve artakalanları duvarlı şehirlere girinciye kadar, Yeşu ve İsrail oğulları onları büyük vuruşla vurmağı bitirdikleri zaman,</verse>
				<verse number="21">bütün kavm Makkedada ordugâha, Yeşuun yanına selâmetle döndü; İsrail oğullarına karşı kimse ağzını açmadı.</verse>
				<verse number="22">O zaman Yeşu dedi: Mağaranın ağzını açın, ve bu beş kıralı mağaradan bana çıkarın.</verse>
				<verse number="23">Ve öyle yaptılar, ve mağaradan bu beş kıralı, Yeruşalim kıralını, Hebron kıralını, Yarmut kıralını, Lakiş kıralını, Eglon kıralını ona çıkardılar.</verse>
				<verse number="24">Ve vaki oldu ki, bu kıralları Yeşuun yanına çıkardıkları zaman, Yeşu bütün İsrail adamlarını çağırdı, ve kendisile giden cenk adamlarının reislerine dedi: Yaklaşın, ayaklarınızı bu kıralların boyunları üzerine koyun. Ve yaklaştılar, ve ayaklarını onların boyunları üzerine koydular.</verse>
				<verse number="25">Ve Yeşu onlara dedi: Korkmayın, ve yılgınlığa düşmeyin; kuvvetli olun, ve yürekli olun; çünkü cenketmekte olduğunuz bütün düşmanlarınıza RAB böyle yapacaktır.</verse>
				<verse number="26">Ve ondan sonra Yeşu onları vurup öldürdü; ve onları beş ağaç üzerine astı; ve ağaçlar üzerinde akşama kadar asılı kaldılar.</verse>
				<verse number="27">Ve vaki oldu ki, güneş battığı zaman Yeşu emretti, ve onları ağaçların üzerinden indirdiler, ve onları gizlenmiş oldukları mağaraya attılar, ve mağaranın ağzına büyük taşlar koydular; tam bugüne kadar oradadırlar.</verse>
				<verse number="28">Ve Yeşu o günde Makkedayı aldı, ve onu ve kıralını kılıçtan geçirdi; onları ve onda olan bütün canları tamamen yok etti; artakalan kimse bırakmadı; ve Makkeda kıralına Eriha kıralına yaptığı gibi yaptı.</verse>
				<verse number="29">Ve Yeşu, ve kendisile beraber bütün İsrail Makkedadan Libnaya geçti, ve Libnaya karşı cenketti;</verse>
				<verse number="30">ve kıralı ile beraber bunu da RAB İsrailin eline verdi; onu ve onda olan bütün canları kılıçtan geçirdi; onda artakalan kimse bırakmadı; onun kıralına da Eriha kıralına yaptığı gibi yaptı.</verse>
				<verse number="31">Ve Yeşu, ve kendisile beraber bütün İsrail Libnadan Lakişe geçti, ve onun karşısına kondu, ve onunla cenketti;</verse>
				<verse number="32">ve RAB Lakişi İsrailin eline verdi; ve onu ikinci günde aldı, ve Libnaya yaptığı her şeye göre, onu ve onda olan bütün canları kılıçtan geçirdi.</verse>
				<verse number="33">O zaman Gezer kıralı Horam Lakişe yardım etmek için çıktı, ve Yeşu onu ve kavmını, onun kimsesini bırakmayıncıya kadar vurdu.</verse>
				<verse number="34">Ve Yeşu, ve kendisile beraber bütün İsrail Lakişten Eglona geçti; ve onun karşısına kondular; ve ona karşı cenkettiler;</verse>
				<verse number="35">ve onu o günde aldılar, ve onu kılıçtan geçirdiler; ve Lakişe yaptığı her şeye göre onda olan bütün canları o günde tamamen yok etti.</verse>
				<verse number="36">Ve Yeşu, ve kendisile beraber bütün İsrail Eglondan Hebrona çıktı; ve ona karşı cenkettiler;</verse>
				<verse number="37">ve onu aldılar, ve onu, ve kıralını, ve bütün şehirlerini, ve onda olan bütün canları kılıçtan geçirdiler; Eglona yaptığı her şeye göre, artakalan kimse bırakmadı; fakat onu ve onda olan bütün canları tamamen yok etti.</verse>
				<verse number="38">Ve Yeşu, ve kendisile beraber bütün İsrail Debire döndü, ve ona karşı cenketti;</verse>
				<verse number="39">ve onu, ve kıralını, ve bütün şehirlerini aldı; ve onları kılıçtan geçirdiler, ve onda olan bütün canları tamamen yok ettiler; artakalan kimse bırakmadı; Hebrona yaptığı gibi, ve Libnaya ve onun kıralına yaptığı gibi, Debire ve onun kıralına da öyle yaptı.</verse>
				<verse number="40">Ve Yeşu bütün diyarı, dağlığı, ve Cenubu, ve Şefelayı, ve yamaçları, ve bütün kırallarını vurdu; İsrailin Allahı RABBİN emrettiği gibi artakalan kimse bırakmadı, ve bütün nefes sahiplerini tamamen yok etti.</verse>
				<verse number="41">Ve Yeşu Kadeş-barneadan Gazaya kadar onları, ve Gibeona kadar bütün Goşen diyarını vurdu.</verse>
				<verse number="42">Ve Yeşu bir defada bütün bu kıralları, ve memleketlerini aldı; çünkü İsrailin Allahı RAB İsrail için cenketti.</verse>
				<verse number="43">Ve Yeşu, ve kendisile beraber bütün İsrail Gilgala, ordugâha döndüler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, Hatşor kıralı Yabin bunu işittiği zaman, Madon kıralı Yobaba, ve Şimron kıralına, ve Akşaf kıralına,</verse>
				<verse number="2">ve şimalde, dağlıkta, ve Kinnerot cenubunda Arabada, ve Şefelada, ve garbta Dor sırtlarında olan kırallara,</verse>
				<verse number="3">şarkta ve garbta olan Kenânlılara ve Amorîlere ve Hittîlere, ve Perizzîlere ve dağlıkta olan Yebusîlere, ve Hermon altındaki Mitspa diyarında olan Hivîlere haber gönderdi.</verse>
				<verse number="4">Bunlar, ve kendilerile beraber bütün orduları, çoklukça deniz kıyısındaki kum gibi, büyük kavm olarak, pek çok atlar ve cenk arabaları ile çıktılar.</verse>
				<verse number="5">Ve bütün bu kırallar birleştiler; ve İsraille cenketmek için gelip Merom suları yanında bir arada kondular.</verse>
				<verse number="6">Ve RAB Yeşua dedi: Onlardan korkma; çünkü yarın bu vakitte onların hepsini İsrailin önünde vurulmuş olarak ele vereceğim; atlarını topal edeceksin, ve cenk arabalarını ateşte yakacaksın.</verse>
				<verse number="7">Ve Yeşu, ve kendisile beraber bütün cenk kavmı, Merom suları yanında ansızın onların üzerine geldiler, ve üzerlerine düştüler.</verse>
				<verse number="8">Ve RAB onları İsrailin eline verdi, ve onları vurdular, ve büyük Saydaya kadar, ve Misrefot-maime kadar, ve şarka doğru Mitspe vadisine kadar onları kovaladılar; ve onlardan artakalan kimse bırakmayıncıya kadar onları vurdular.</verse>
				<verse number="9">Ve Yeşu onlara RABBİN kendisine dediği gibi yaptı; atlarını topal etti, ve cenk arabalarını ateşte yaktı.</verse>
				<verse number="10">Ve o vakit Yeşu geri döndü, ve Hatsoru aldı, ve onun kıralını kılıçla vurdu; çünkü Hatsor evelce bütün bu ülkelerin başı idi.</verse>
				<verse number="11">Ve onda olan bütün canları kılıçtan geçirip tamamen yok ettiler; nefes sahibi bir adam bırakılmadı; ve Hatsoru ateşe verdi.</verse>
				<verse number="12">Ve bu kıralların bütün şehirlerini, ve onların bütün kırallarını Yeşu aldı, ve RABBİN kulu Musanın emrettiği gibi onları kılıçtan geçirip tamamen yok etti.</verse>
				<verse number="13">Ancak Yeşuun yakmış olduğu Hatsordan başka tepecikleri üzerinde duran şehirlerden hiç birini İsrail yakmadı.</verse>
				<verse number="14">Ve İsrail oğulları bu şehirlerin bütün malını, ve hayvanları kendileri için çapul ettiler; fakat hepsini helâk edinciye kadar her adamı kılıçtan geçirdiler; ve nefes sahibi bir kimse bırakmadılar.</verse>
				<verse number="15">Kulu Musaya RABBİN emrettiği gibi, Musa da Yeşua öyle emretti; Yeşu da öyle yaptı; RABBİN Musaya emrettiği bütün şeylerden hiç birini eksik bırakmadı.</verse>
				<verse number="16">Ve Yeşu Seire çıkan Halak dağından, Hermon dağı altında, Libnan vadisindeki Baal-gade kadar bütün bu diyarı, dağlığı, ve bütün Cenubu, ve bütün Goşen diyarını, ve Şefelayı, ve Arabayı, ve İsrail dağlığını, ve onun ovasını aldı;</verse>
				<verse number="17">ve onların bütün kırallarını aldı, ve onları vurup öldürdü.</verse>
				<verse number="18">Yeşu uzun zaman bütün bu kırallarla cenketti.</verse>
				<verse number="19">Gibeon ahalisi Hivîlerden başka İsrail oğulları ile sulheden bir şehir yoktu; hepsini cenk ile aldılar.</verse>
				<verse number="20">Çünkü RABBİN Musaya emrettiği gibi onları tamamen yok etsin, onlara lûtuf olmayıp ancak kendilerini helâk etsin diye, İsraile karşı cenge çıkmak için onların yüreğini katılaştırmak RAB tarafından oldu.</verse>
				<verse number="21">Ve Yeşu o vakit geldi, ve Anakları dağlıktan, Hebrondan, Debirden, Anabdan, ve bütün Yahuda dağlığından, ve bütün İsrail dağlığından kesip attı; Yeşu onları şehirlerile beraber tamamen yok etti.</verse>
				<verse number="22">İsrail oğulları diyarında Anaklar kalmadı; ancak Gazada, Gatta, ve Aşdodda kaldılar.</verse>
				<verse number="23">Ve RABBİN Musaya söylediği bütün şeylere göre Yeşu bütün diyarı aldı; ve Yeşu onu İsraile miras olarak, sıptlarınca kısımlarına göre verdi. Ve memleket cenkten rahata erdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE İsrail oğullarının vurdukları, ve gün doğusuna doğru Erden ötesinde, şarka doğru bütün Araba ile Arnon vadisinden Hermon dağına kadar memleketlerini mülk olarak aldıkları diyarın kıralları şunlardır:</verse>
				<verse number="2">Arnon vadisi kıyısında Aroerden, vadinin ortasından, Ammon oğullarının sınırı olan Yabbok ırmağına kadar, ve Gileadın yarısına,</verse>
				<verse number="3">ve şarka doğru Kinnerot Denizine kadar, ve Araba Denizine, Tuz Denizine kadar, şarkta Beyt-yeşimot istikametinde ve cenuba doğru Pisga yamaçları eteklerine kadar Arabaya hükmeden ve Heşbonda oturan Amorîler kıralı Sihon;</verse>
				<verse number="4">ve Aştarotta, ve Edreide oturan, Refalar bakiyesinden Başan kıralı Ogun memleketi.</verse>
				<verse number="5">Ve Og Hermon dağında, ve Salekada, ve bütün Başanda Geşurîler ve Maakalılar sınırına kadar, ve Heşbon kıralı Sihonun sınırı olan Gileadın yarısına kadar hükmederdi.</verse>
				<verse number="6">RABBİN kulu Musa ve İsrail oğulları onları vurdular; ve RABBİN kulu Musa onu mülk olarak Rubenîlere, ve Gadîlere, ve Manassenin yarım sıptına verdi.</verse>
				<verse number="7">Ve Libnan vadisinde olan Baal-gaddan, Seire çıkan Halak dağına kadar, Erden ötesinde garba doğru olan diyarın, Yeşu ile İsrail oğulları tarafından vurulan kıralları şunlardır (ve Yeşu onu, Hittîler, Amorîler, ve Kenânlılar, Perizzîler, Hivîler, ve Yebusîler memleketini İsrail sıptlarına,</verse>
				<verse number="8">dağlıkta ve ovada, ve Arabada ve yamaçlarda, ve çölde, ve Cenubda paylarına göre mülk olarak verdi);</verse>
				<verse number="9">Eriha kıralı, bir; Beyt-elin yanında olan Ay kıralı, bir;</verse>
				<verse number="10">Yeruşalim kıralı, bir; Hebron kıralı, bir;</verse>
				<verse number="11">Yarmut kıralı, bir; Lakiş kıralı, bir;</verse>
				<verse number="12">Eglon kıralı, bir; Gezer kıralı, bir;</verse>
				<verse number="13">Debir kıralı, bir; Geder kıralı, bir;</verse>
				<verse number="14">Horma kıralı, bir; Arad kıralı, bir;</verse>
				<verse number="15">Libna kıralı, bir; Adullam kıralı, bir;</verse>
				<verse number="16">Makkeda kıralı, bir; Beyt-el kıralı, bir;</verse>
				<verse number="17">Tappuah kıralı, bir; Hefer kıralı, bir;</verse>
				<verse number="18">Afek kıralı, bir; Laşşaron kıralı, bir;</verse>
				<verse number="19">Madon kıralı, bir; Hatsor kıralı, bir;</verse>
				<verse number="20">Şimron-meron kıralı, bir; Akşaf kıralı, bir;</verse>
				<verse number="21">Taanak kıralı, bir; Megiddo kıralı, bir;</verse>
				<verse number="22">Kedeş kıralı, bir; Karmelde Yokneam kıralı, bir;</verse>
				<verse number="23">Dor sırtında Dor kıralı, bir; Gilgalda Goyim kıralı, bir;</verse>
				<verse number="24">Tirtsa kıralı, bir; bütün kırallar otuz bir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">VE Yeşu kocamış, ve yaşta ilerlemişti; ve RAB ona dedi: Sen kocadın, ve yaşta ilerledin, ve mülk olarak alınacak pek çok yer kaldı.</verse>
				<verse number="2">Kalan yer şudur: bütün Filistîler havalisi, ve bütün Geşur;</verse>
				<verse number="3">Mısır önünde olan Şihordan şimale doğru, Kenânlıların sayılan Ekron sınırına kadar; Filistîlerin beş beyleri, Gazalılar, ve Aşdodlular, Aşkelonlular, Gatlılar, ve Ekronlular, cenubta da Avlar;</verse>
				<verse number="4">Kenânlıların bütün memleketi, ve Afeke, Amorîlerin sınırına kadar Saydalılara ait olan Meara;</verse>
				<verse number="5">ve Geballılar memleketi, ve Hermon dağı eteğinde olan Baal-gaddan Hamata girilecek yere kadar, gün doğusuna doğru bütün Libnan;</verse>
				<verse number="6">Libnandan Misrefot-maime kadar bütün dağlık ahalisi, bütün Saydalılar; onları İsrail oğullarının önünden kovacağım; ancak sana emrettiğim gibi miras olarak onu İsraile kura ile böl.</verse>
				<verse number="7">Şimdi bu diyarı dokuz sıptla Manassenin yarım sıptına miras olarak böl.</verse>
				<verse number="8">Manassenin yarım sıptı ile beraber Rubenîler, ve Gadîler, Musanın Erden ötesinde şarka doğru onlara verdiği miraslarını, RABBİN kulu Musanın onlara vermiş olduğu üzre almışlardı:</verse>
				<verse number="9">Arnon vadisi kenarında olan Aroerden, ve vadinin ortasında olan şehirle Dibona kadar bütün Medeba ovası;</verse>
				<verse number="10">ve Ammon oğulları sınırına kadar Heşbonda saltanat süren Amorîler kıralı Sihonun bütün şehirleri;</verse>
				<verse number="11">ve Gilead, ve Geşurîler, ve Maakalılar sınırı, ve bütün Hermon dağı, ve Salekaya kadar bütün Başan;</verse>
				<verse number="12">Aştarot ve Edreide saltanat süren Ogun (o Refaların bakiyesindendi) Başandaki bütün ülkesi; çünkü Musa onları vurup kovmuştu.</verse>
				<verse number="13">Fakat İsrail oğulları Geşurileri ve Maakalıları kovmadılar, ve Geşurîlerle Maakalılar bugüne kadar İsrail arasında oturmaktadırlar.</verse>
				<verse number="14">Ancak Levi sıptına miras vermedi; ona dediği gibi onun mirası İsrailin Allahı RABBİN ateşle yapılan takdimeleridir.</verse>
				<verse number="15">Ve Musa Ruben oğulları sıptına aşiretlerine göre verdi.</verse>
				<verse number="16">Ve onların sınırı Arnon vadisi kenarında olan Aroerden, ve vadinin ortasında olan şehir, ve Medeba yanında olan bütün ova;</verse>
				<verse number="17">Heşbon ve ovada olan onun bütün şehirleri; Dibon, ve Bamot-baal, ve Beyt-baal-meon,</verse>
				<verse number="18">ve Yahats, ve Kedemot, ve Mefaat,</verse>
				<verse number="19">ve Kiryataim, ve Sibma, ve dere dağında olan Tseretşahar,</verse>
				<verse number="20">ve Beyt-peor, ve Pisga yamaçları, ve Beyt-yeşimot,</verse>
				<verse number="21">ve ovanın bütün şehirleri, ve Heşbonda saltanat süren Amorîler kıralı Sihonun bütün ülkesi idi; onu ve Midyan beyleri, Eviyi, ve Rekemi, ve Tsuru, ve Huru, ve Rebayı, memlekette oturan Sihonun emîrlerini Musa vurdu.</verse>
				<verse number="22">İsrail oğulları öldürdükleri adamlarla beraber Beorun oğlu falcı Balamı da kılıçla öldürdüler.</verse>
				<verse number="23">Ve Ruben oğullarının sınırı Erdenle onun kıyısı idi. Ruben oğullarının aşiretlerine göre mirası olan şehirler ve onların köyleri budur.</verse>
				<verse number="24">Ve Musa Gad sıptına, Gad oğullarına aşiretlerine göre verdi.</verse>
				<verse number="25">Ve onların sınırı Yazer, ve Gileadın bütün şehirleri, ve Rabba önünde olan Aroere kadar Ammon oğulları diyarının yarısı;</verse>
				<verse number="26">ve Heşbondan Ramat-mitspe, ve Betonime kadar; ve Mahanaimden Debir sınırına kadar;</verse>
				<verse number="27">ve derede Beyt-haram, ve Beyt-nimra, ve Sukkot, ve Tsafon, Heşbon kıralı Sihonun ülkesinden geri kalanı, Erdenle onun kıyısı, şarka doğru Erden ötesinde Kinneret denizinin sonuna kadar idi.</verse>
				<verse number="28">Gad oğullarının aşiretlerine göre mirası olan şehirler ve onların köyleri budur.</verse>
				<verse number="29">Ve Musa Manassenin yarım sıptına miras verdi, ve Manasse oğullarının yarım sıptı için aşiretlerine göre idi.</verse>
				<verse number="30">Ve onların sınırı Mahanaimden, bütün Başan, Başan kıralı Ogun bütün ülkesi, ve Başanda olan Yairin bütün kasabaları, altmış şehir idi.</verse>
				<verse number="31">Ve Gileadın yarısı, ve Aştarot, ve Edrei, Başanda Ogun ülkesindeki şehirleri, Manasse oğlu Makir oğulları için, aşiretlerine göre Makir oğullarının yarısı için idi.</verse>
				<verse number="32">Eriha karşısında şarka doğru, Erdenin öte tarafında Moab ovalarında Musanın böldüğü miraslar bunlardır.</verse>
				<verse number="33">Fakat Musa Levi sıptına miras vermedi; onlara söylediği gibi, onların mirası İsrailin Allahı RABDİR.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">VE İsrail oğullarının Kenân diyarında aldıkları miraslar bunlardır, bunları kâhin Eleazar ve Nun oğlu Yeşu ve İsrail oğulları sıptlarının atalar evleri reisleri,</verse>
				<verse number="2">RABBİN Musa vasıtası ile emrettiği gibi, dokuz sıpt ve bir sıptın yarısı için miras kurası ile onlara böldüler.</verse>
				<verse number="3">Çünkü Musa iki sıptla yarım sıptın mirasını Erden ötesinde vermişti; fakat onlar arasında Levililere miras vermedi.</verse>
				<verse number="4">Çünkü Yusuf oğulları iki sıpttı: Manasse ve Efraim; ve Levililere oturmak için şehirlerden başka, ve hayvanları ile malları için onların otlaklarından başka memlekette hisse vermediler.</verse>
				<verse number="5">İsrail oğulları RABBİN Musaya emrettiği gibi yaptılar, ve diyarı paylaştılar.</verse>
				<verse number="6">Ve Gilgalda Yahuda oğulları Yeşuun yanına geldiler; ve Kenizzî Yefunne oğlu Kaleb ona dedi: Kadeş-barneada RABBİN seninle benim hakkımda Allah adamı Musaya söylediği sözü biliyorsun.</verse>
				<verse number="7">RABBİN kulu Musa diyarı çaşıtlamak için Kadeş-barneadan beni gönderdiği zaman kırk yaşında idim; ve ona yüreğimde olduğu gibi haber getirdim.</verse>
				<verse number="8">Fakat benimle beraber çıkmış olan kardeşlerim kavmın yüreğini erittiler; ancak ben tamamen Allahım RABBİN ardınca yürüdüm.</verse>
				<verse number="9">Ve o gün Musa and edip dedi: Ayağının bastığı diyar mutlaka sana ve senin oğullarına ebediyen miras olacaktır, çünkü tamamen Allahım RABBİN ardınca yürüdün.</verse>
				<verse number="10">Ve şimdi işte, İsrail çölde yürürken RAB bu sözü Musaya söylediği zamandan beri bu kırk beş yıldır, RAB söylemiş olduğu gibi beni yaşattı; ve şimdi, işte, ben bugün seksen beş yaşındayım.</verse>
				<verse number="11">Musanın beni gönderdiği günde olduğu kadar bugün de kuvvetliyim; o zaman kuvvetim nasıl idi ise, şimdi de cenk için, ve çıkıp girmek için kuvvetim öyledir.</verse>
				<verse number="12">Ve o günde RABBİN söylediği bu dağlığı şimdi bana ver; çünkü Anakların, ve büyük ve duvarlı şehirlerin orada olduğunu sen o gün işittin; belki RAB benimle beraber olur, ve RABBİN söylediği gibi onları kovarım.</verse>
				<verse number="13">Ve Yeşu onu mubarek kıldı; ve Hebronu Yefunne oğlu Kalebe miras olarak verdi.</verse>
				<verse number="14">Bunun için Hebron bugüne kadar Kenizzî Yefunne oğlu Kalebin mirası oldu; çünkü o tamamen İsrail Allahı RABBİN ardınca yürüdü.</verse>
				<verse number="15">Ve Hebronun adı evelce Kiryat-arba idi; bu Arba Anaklar arasında en büyük adamdı. Ve diyar cenkten rahata erdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">VE Yahuda oğulları sıptının aşiretlerine göre hissesi Edom sınırına, cenuba doğru, cenubun en son kısmında Tsin çölüne kadardı.</verse>
				<verse number="2">Ve onların cenup sınırı Tuz Denizinin bittiği yerden, cenupta olan körfezdendi;</verse>
				<verse number="3">ve Akrabbim yokuşunun cenubuna uzanıp Tsine geçiyordu, ve Kadeş-barnea cenubundan yükseliyor ve Hetsrondan geçiyordu, ve Addara yükselip Karkaya dönüyordu;</verse>
				<verse number="4">ve Atsmona geçip Mısır vadisine çıkıyordu; ve sınırın sonları denizde idi; cenup sınırınız bu olacaktır.</verse>
				<verse number="5">Ve şark sınırı Erden ağzına kadar Tuz Denizi idi. Ve şimal tarafı sınırı Erden ağzında olan denizin körfezindendi;</verse>
				<verse number="6">ve sınır Beyt-hoglaya yükselip Beyt-araba şimalinden geçiyordu; ve sınır Ruben oğlu Bohanın taşına yükseliyordu;</verse>
				<verse number="7">ve sınır Akor vadisinden, vadinin cenubunda, Adummim yokuşu karşısında olan Gilgala doğru şimale dönerek Debire yükseliyordu; ve sınır En-şemeş sularına geçiyordu, ve onun sonları En-rogelde idiler;</verse>
				<verse number="8">ve sınır Hinnom oğlu deresinden cenuba doğru Yebusî sırtına (o Yeruşalimdir) yükseliyordu; ve sınır garba doğru Hinnom deresi önünde, şimale doğru Refaim deresinin sonunda olan dağın tepesine yükseliyordu;</verse>
				<verse number="9">ve sınır dağın tepesinden Neftoah sularının kaynağına doğru uzanıyordu, ve Efron dağlığı şehirlerine çıkıyordu; ve sınır Baalaya (o Kiryat-yearimdir) uzanıyordu;</verse>
				<verse number="10">ve sınır Baaladan garba doğru Seir dağına kadar dönüyordu; ve şimalden Yearim dağının (o Kesalondur) yanından geçiyordu, ve Beyt-şemeşe iniyor, ve Timnadan geçiyordu;</verse>
				<verse number="11">ve sınır Ekron yanından şimale doğru çıkıyordu; ve sınır Şikkerona uzanıyor ve Baala dağına geçiyor, ve Yabneele çıkıyordu; ve sınırın sonları denizde idi.</verse>
				<verse number="12">Ve büyük deniz ve onun kıyısı garb sınırı idi. Aşiretlerine göre Yahuda oğullarının çepçevre sınırı bu idi.</verse>
				<verse number="13">Ve RABBİN Yeşua olan emrine göre Yahuda oğulları arasında Kiryat-arbayı (o Hebrondur) hisse olarak Yefunne oğlu Kalebe verdi, bu Arba Anakın babası idi.</verse>
				<verse number="14">Ve Kaleb Anakın evlâdını, Şeşayı, ve Ahimanı, ve Talmayı, Anakın üç oğlunu oradan kovdu.</verse>
				<verse number="15">Ve oradan Debir ahalisine karşı çıktı; ve Debirin adı evelce Kiryat-seferdi.</verse>
				<verse number="16">Ve Kaleb dedi: Kim Kiryat-seferi vurur, ve onu alırsa, kızım Aksayı karı olarak ona vereceğim.</verse>
				<verse number="17">Ve onu Kalebin kardeşi Kenazın oğlu Otniel aldı; ve kızı Aksayı karı olarak ona verdi.</verse>
				<verse number="18">Ve vaki oldu ki, kadın ona vardığı zaman babasından bir tarla istemeğe onu teşvik etti; ve kadın eşeğinden indi; ve Kaleb ona dedi: Nen var?</verse>
				<verse number="19">Ve kadın dedi: Bana bir hediye ver; mademki beni Cenub diyarına koydun, bana su kaynakları da ver. Ve yukarıki kaynakları ve aşağıki kaynakları ona verdi.</verse>
				<verse number="20">Aşiretlerine göre Yahuda oğulları sıptının mirası budur.</verse>
				<verse number="21">Ve Yahuda oğulları sıptının Edom sınırına doğru Cenubun en son kısmında olan şehirleri, Kabtseel, ve Eder, ve Yagur,</verse>
				<verse number="22">ve Kina, ve Dimona, ve Adada,</verse>
				<verse number="23">ve Kedeş, ve Hatsor, ve İtnan,</verse>
				<verse number="24">Zif, ve Telem, ve Bealot,</verse>
				<verse number="25">ve Hatsor-hadatta, ve Keriyot-hetsron (o Hatsordur),</verse>
				<verse number="26">Amam, ve Şema, ve Molada,</verse>
				<verse number="27">ve Hatsar-gadda, ve Heşmon, ve Beyt-pelet,</verse>
				<verse number="28">ve Hatsar-şual, ve Beer-şeba, ve Biziotya,</verse>
				<verse number="29">Baala, ve İyim, ve Etsem,</verse>
				<verse number="30">ve Eltolad, ve Kesil, ve Horma,</verse>
				<verse number="31">ve Tsiklag, ve Madmanna, ve Sansanna,</verse>
				<verse number="32">ve Lebaot, ve Şilhim, ve Ain, ve Rimmon idiler; köylerile beraber bütün şehirler yirmi dokuzdur.</verse>
				<verse number="33">Ovada, Eştaol, ve Tsora, ve Aşna,</verse>
				<verse number="34">ve Zanoah, ve En-gannim, Tappuah, ve Enam,</verse>
				<verse number="35">Yarmut, ve Adullam, Soko, ve Azeka,</verse>
				<verse number="36">ve Şaaraim, ve Aditaim, ve Gedera, ve Gederotaim; köylerile beraber on dört şehir.</verse>
				<verse number="37">Tsenan, ve Hadaşa, ve Migdal-gad,</verse>
				<verse number="38">ve Dilean, ve Mitspe, ve Yokteel,</verse>
				<verse number="39">Lakiş, ve Botskat, ve Eglon,</verse>
				<verse number="40">ve Kabbon, ve Lahmam, ve Kitliş,</verse>
				<verse number="41">ve Gederot, Beyt-dagon, ve Naama, ve Makkeda; köylerile beraber on altı şehir.</verse>
				<verse number="42">Libna, ve Eter, ve Aşan,</verse>
				<verse number="43">ve İfta, ve Aşna, ve Netsib,</verse>
				<verse number="44">ve Keila, ve Akzib, ve Mareşa; köylerile beraber dokuz şehir.</verse>
				<verse number="45">Kasabaları ve köylerile beraber Ekron;</verse>
				<verse number="46">Ekrondan denize kadar köylerile beraber bütün Aşdod yanında olanlar.</verse>
				<verse number="47">Aşdod, kasabaları ve köyleri; Mısır vadisine, ve büyük denizle onun kıyısına kadar Gaza, kasabaları ve köyleri.</verse>
				<verse number="48">Ve dağlıkta, Şamir, ve Yattir, ve Soko,</verse>
				<verse number="49">ve Danna, ve Kiryat-sanna (o Debirdir),</verse>
				<verse number="50">ve Anab, ve Eştemo, ve Anim,</verse>
				<verse number="51">ve Goşen, ve Holon, ve Gilo; köylerile beraber on bir şehir.</verse>
				<verse number="52">Arab, ve Duma, ve Eşan,</verse>
				<verse number="53">ve Yanim, ve Beyt-tappuah, ve Afeka,</verse>
				<verse number="54">ve Humta, ve Kiryat-arba (o Hebrondur), ve Tsior; köylerile beraber dokuz şehir.</verse>
				<verse number="55">Maon, Karmel, ve Zif, ve Yutta,</verse>
				<verse number="56">ve Yizreel, ve Yokdeam, ve Zanoah,</verse>
				<verse number="57">Kain, Gibea, ve Timna; köylerile beraber on şehir.</verse>
				<verse number="58">Halhul, Beyt-tsur, ve Gedor,</verse>
				<verse number="59">ve Maarat, ve Beyt-anot, ve Eltekon; köylerile beraber altı şehir.</verse>
				<verse number="60">Kiryat-baal (o Kiryat-yearimdir), ve Rabba; köylerile beraber iki şehir.</verse>
				<verse number="61">Çölde Beyt-araba, Middin, ve Sekaka,</verse>
				<verse number="62">ve Nibşan, ve Tuz Şehri, ve En-gedi; köylerile beraber altı şehir.</verse>
				<verse number="63">Ve Yahuda oğulları Yeruşalimde oturan Yebusîleri kovamadılar; ve Yebusîler Yahuda oğulları ile beraber bugüne kadar Yeruşalimde oturuyorlar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">VE Yusuf oğullarına kura düştü; sınırı şarkta Eriha sularından, Eriha Erdeninden başlıyarak çöle, Erihadan dağlık yolu ile, Beyt-ele yükseliyordu;</verse>
				<verse number="2">ve Beyt-elden Luza çıkıyordu, ve Arkîler sınırına, Atarota geçiyordu;</verse>
				<verse number="3">ve garba doğru Yafletîler sınırına, aşağıki Beyt-horon sınırına, Gezere kadar iniyordu; ve onun sonları denizde idi.</verse>
				<verse number="4">Ve Yusuf oğulları, Manasse ve Efraim, miraslarını aldılar.</verse>
				<verse number="5">Ve Efraim oğullarının aşiretlerine göre sınırı şöyle idi: miraslarının sınırı şarka doğru, yukarıki Beyt-horona kadar Atarot-addar idi;</verse>
				<verse number="6">ve şimalde Mikmetatta sınır garba doğru çıkıyordu; ve sınır şarka doğru Taanat-şiloya dönüyordu, ve onun boyunca Yanoah şarkından geçiyordu;</verse>
				<verse number="7">ve Yanoahtan Atarota ve Naaraya iniyordu, ve Erihaya erişip Erdende bitiyordu.</verse>
				<verse number="8">Tappuahtan sınır garba doğru Kana vadisine gidiyordu; ve sonları denizde idi.</verse>
				<verse number="9">Aşiretlerine göre Efraim oğulları sıptının mirası, Manasse oğullarının mirası arasında Efraim oğulları için ayrılmış olan şehirlerle beraber, bütün şehirler ve köyleri budur.</verse>
				<verse number="10">Ve Gezerde oturan Kenânlıları kovmadılar; fakat Kenânlılar bugüne kadar Efraim arasında oturmaktadırlar, ve angaryacı kullar oldular.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">VE Manasse sıptı için kura bu idi: çünkü Yusufun ilk oğlu idi. Manassenin ilki, Gileadın babası Makir cenk adamı olduğu için Gilead ve Başan onun oldu.</verse>
				<verse number="2">Ve Manassenin geri kalan oğulları için, Abiezer oğulları için, ve Helek oğulları için, ve Asriel oğulları için, ve Şekem oğulları için, ve Hefer oğulları için, ve Şemida oğulları için, aşiretlerine göre kura düştü; bunlar aşiretlerine göre Yusuf oğlu Manassenin erkek çocukları idi.</verse>
				<verse number="3">Fakat Manasse oğlu, Makir oğlu, Gilead oğlu, Hefer oğlu, Tselofhadın oğulları yoktu, ancak kızları vardı; ve kızlarının adları şunlardı: Mahla, ve Noa, Hogla, Milka, ve Tirtsa.</verse>
				<verse number="4">Ve kâhin Eleazarın, ve Nun oğlu Yeşu ile beylerin karşısına gelip dediler: Kardeşlerimiz arasında bize miras vermeği RAB Musaya emretti; ve RABBİN emrine göre babalarının kardeşleri arasında onlara miras verdi.</verse>
				<verse number="5">Ve Erden ötesinde olan Gilead ve Başan diyarından başka, Manasseye on hisse düştü;</verse>
				<verse number="6">çünkü Manasse kızları oğulları arasında miras aldılar. Ve Gilead diyarı Manassenin geri kalan oğulları içindi.</verse>
				<verse number="7">Ve Manasse sınırı Aşerden Şekem karşısında olan Mikmetata uzanıyor, ve sınır sağa, En-tappuah ahalisinin yerlerine gidiyordu.</verse>
				<verse number="8">Tappuah memleketi Manassenindi; fakat Manasse sınırında olan Tappuah şehri Efraim oğullarınındı.</verse>
				<verse number="9">Ve sınır Kana vadisinin cenubunda, vadiye iniyordu; Manassenin şehirleri arasında bu şehirler Efraimindi; ve Manassenin sınırı vadinin şimal tarafında, ve sonları denizde idi;</verse>
				<verse number="10">cenuba doğru Efraimin, ve şimale doğru Manassenindi, ve deniz onun sınırı idi; ve şimalden Aşere, ve şarktan İssakara erişiyorlardı.</verse>
				<verse number="11">İssakar içinde, ve Aşer içinde Beyt-şeanle kasabaları, ve İbleamla kasabaları, ve Dor ahalisile kasabaları, ve Endor ahalisile kasabaları, ve Taanak ahalisile kasabaları, ve Megiddo ahalisile kasabaları, üç tepe Manassenindi.</verse>
				<verse number="12">Ve Manasse oğulları bu şehirlerde oturanları kovamadılar; ve Kenânlılar bu diyarda oturmak istediler.</verse>
				<verse number="13">Ve vaki oldu ki, İsrail oğulları kuvvetlendiği zaman, Kenânlıları angaryacı ettiler, ve onları büsbütün kovmadılar.</verse>
				<verse number="14">Ve Yusuf oğulları Yeşua söyliyip dediler: Niçin miras olarak bana tek kura ve tek hisse verdin? ve ben çokluk kavmım, çünkü şimdiye kadar RAB beni mubarek kıldı.</verse>
				<verse number="15">Ve Yeşu onlara dedi: Eğer sen çokluk bir kavmsan, ve Efraim dağlığı sana dar geliyorsa, ormana çık, ve orada Perizzîler ve Refalar memleketinde kendin için yer aç.</verse>
				<verse number="16">Ve Yusuf oğulları dediler: Dağlık bize yetmiyor; ve dere diyarında, hem Beyt-şeanla kasabalarında, hem de Yizreel deresinde oturan bütün Kenânlıların demir cenk arabaları var.</verse>
				<verse number="17">Ve Yeşu Yusuf evine, Efraime ve Manasseye söyliyip dedi: Sen çokluk bir kavmsın, ve kuvvetin büyüktür; tek kuran olmıyacak;</verse>
				<verse number="18">fakat dağlık senin olacak; orman olmakla beraber onu kesersin, ve onun çıkılacak yerleri senin olur; çünkü Kenânlılar kuvvetli ve demir cenk arabaları da olmakla beraber onları kovarsın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">VE İsrail oğullarının bütün cemaati Şiloda toplandı, ve toplanma çadırını orada kurdular; ve diyar önlerinde hükümleri altına alındı.</verse>
				<verse number="2">Ve İsrail oğulları arasında mirasları bölünmemiş yedi sıpt kalmıştı.</verse>
				<verse number="3">Ve Yeşu İsrail oğullarına dedi: Atalarınızın Allahı RABBİN size verdiği diyara mülk edinmek için girmekte ne vakte kadar gevşeklik edeceksiniz?</verse>
				<verse number="4">Her sıpttan kendiniz için üç adam seçin; ve onları göndereceğim, ve kalkıp memleketi dolaşacaklar, ve miraslarına göre onu yazıp bana gelecekler.</verse>
				<verse number="5">Ve onu yedi hisseye bölecekler; Yahuda cenupta sınırında kalacak, ve Yusuf evi şimalde sınırlarında kalacaklar.</verse>
				<verse number="6">Ve siz memleketi yedi hisse olarak yazacaksınız, ve yazıyı buraya bana getireceksiniz; ve burada Allahımız RABBİN önünde sizin için kura çekeceğim.</verse>
				<verse number="7">Çünkü aranızda Levililerin hissesi yoktur, çünkü onların mirası RABBİN kâhinliğidir; ve Gad ve Ruben ve Manassenin yarım sıptı, şarka doğru, Erden ötesinde, RABBİN kulu Musanın kendilerine verdiği miraslarını aldılar.</verse>
				<verse number="8">Ve adamlar kalkıp gittiler; ve Yeşu gidenlere memleketi yazmağı emredip dedi: Gidin, memleketi dolaşıp onu yazın, ve yanıma dönün; ve burada, Şiloda, RABBİN önünde sizin için kura çekeceğim.</verse>
				<verse number="9">Ve adamlar memleketin içinden geçtiler, ve şehirlerine göre onu yedi hisse olarak kitaba yazdılar; ve Şiloda ordugâha, Yeşuun yanına geldiler.</verse>
				<verse number="10">Ve Yeşu Şiloda RABBİN önünde onlar için kura çekti; ve Yeşu orada İsrail oğullarına kısımlarına göre memleketi böldü.</verse>
				<verse number="11">Ve Benyamin oğulları sıptının kurası aşiretlerine göre düştü; ve onların hissesinin sınırı Yahuda oğulları ile Yusuf oğulları arasından çıkıyordu.</verse>
				<verse number="12">Ve onların sınırı şimal tarafında Erdendendi; ve şimalde sınır Eriha sırtına yükseliyordu, ve dağlıktan garba doğru yükseliyordu; ve sonları Beyt-aven çölünde idi.</verse>
				<verse number="13">Ve oradan cenuba doğru sınır Luza (o Beyt-eldir), Luz sırtına geçiyordu; ve sınır aşağıki Beyt-horonun cenubunda olan dağlıktan Atarot-addara iniyordu.</verse>
				<verse number="14">Ve sınır oradan uzanıyordu, ve garb tarafında cenuba doğru, Beyt-horon önünde olan dağdan cenuba doğru dönüyordu; ve onun sonları Yahuda oğullarının bir şehri olan Kiryat-baalda (o Kiryat-yearimdir) idi; garb tarafı budur.</verse>
				<verse number="15">Ve cenub tarafı Kiryat-yearimin en son kısmındandı; ve sınır garba doğru çıkıyordu, ve Neftoah suları pınarına çıkıyordu;</verse>
				<verse number="16">ve sınır şimale doğru olan Refaim deresinde, Hinnom oğlu deresinin önündeki dağın en son kısmına iniyordu; ve cenuba doğru Hinnom deresine, Yebusî sırtına iniyordu, ve En-rogele iniyordu;</verse>
				<verse number="17">ve şimale doğru uzanıyordu; ve En-şemeşe çıkıyordu, ve Adummim yokuşu karşısında olan Gelilota çıkıyordu; ve Ruben oğlu Bohanın taşına iniyordu;</verse>
				<verse number="18">ve şimale doğru Araba karşısında olan tarafa geçiyor, ve Arabaya iniyordu;</verse>
				<verse number="19">ve sınır şimale doğru Beyt-hogla tarafına geçiyordu; ve sınırın sonları Tuz Denizinin şimal körfezinde, Erdenin cenup ucunda idi; cenup sınırı bu idi.</verse>
				<verse number="20">Ve şark tarafında onun sınırı Erdendi. Benyamin oğullarının aşiretine göre çepçevre sınırları ile mirası bu idi.</verse>
				<verse number="21">Ve aşiretlerine göre Benyamin oğulları sıptının şehirleri: Eriha, ve Beyt-hogla, ve Emek-ketsits,</verse>
				<verse number="22">ve Beyt-araba, ve Tsemaraim, ve Beyt-el,</verse>
				<verse number="23">ve Avvim, ve Para, ve Ofra,</verse>
				<verse number="24">ve Kefar-ammoni, ve Ofni, ve Geba; köylerile beraber on iki şehir;</verse>
				<verse number="25">Gibeon, ve Rama, ve Beerot,</verse>
				<verse number="26">ve Mitspe, ve Kefira, ve Motsa,</verse>
				<verse number="27">ve Rekem, ve İrpeel, ve Tarala,</verse>
				<verse number="28">ve Tsela, ve Elef, ve Yebusî (o Yeruşalimdir), ve Gibeat, ve Kiryat, köylerile beraber on dört şehir. Aşiretlerine göre Benyamin oğullarının mirası budur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">VE ikinci kura Şimeon için, Şimeon oğulları sıptı için aşiretlerine göre düştü; ve onların mirası Yahuda oğullarının mirası arasında idi.</verse>
				<verse number="2">Ve Beer-şeba, yahut Şeba, ve Molada,</verse>
				<verse number="3">ve Hatsar-şual, ve Bala, ve Etsem,</verse>
				<verse number="4">ve Eltolad, ve Betul, ve Horma,</verse>
				<verse number="5">ve Tsiklag, ve Beyt-markabot, ve Hatsar-susa,</verse>
				<verse number="6">ve Beyt-lebaot, ve Şaruhen; köylerile beraber on üç şehir;</verse>
				<verse number="7">Ain, Rimmon, ve Eter, ve Aşan; köylerile beraber dört şehir;</verse>
				<verse number="8">ve Baalat-beere, Cenubda Ramaya kadar bu şehirlerin çevresindeki bütün köyleri onların mirası idi. Aşiretlerine göre Şimeon oğulları sıptının mirası budur.</verse>
				<verse number="9">Şimeon oğullarının mirası Yahuda oğullarının hissesindendi; çünkü Yahuda oğullarının hissesi kendileri için çoktu; bundan dolayı Şimeon oğulları onların mirası arasında miras aldılar.</verse>
				<verse number="10">Ve üçüncü kura Zebulun oğulları için aşiretlerine göre düştü, ve onların mirasının sınırı Saride kadardı;</verse>
				<verse number="11">ve onların sınırı Maralaya kadar garba doğru yükseliyordu, ve Dabbeşete erişiyordu; ve Yokneam karşısında olan vadiye erişiyordu;</verse>
				<verse number="12">ve Saridden şarka, gün doğusuna doğru Kislot-tabor sınırına dönüyordu; ve Daberata çıkıyor, ve Yafiaya yükseliyordu;</verse>
				<verse number="13">oradan şarka doğru Gat-hefere, Et-katsine geçiyordu; ve Neaya uzanan Rimmona çıkıyordu;</verse>
				<verse number="14">ve şimale doğru sınır Hannatona dönüyordu; ve sonları İftah-el deresinde idi;</verse>
				<verse number="15">ve Kattat, ve Nahalal, ve Şimron, ve İdala, ve Beytlehem; köylerile beraber on iki şehir.</verse>
				<verse number="16">Aşiretlerine göre Zebulun oğullarının mirası köylerile beraber bu şehirlerdi.</verse>
				<verse number="17">Dördüncü kura İssakar için, İssakar oğulları için aşiretlerine göre düştü.</verse>
				<verse number="18">Ve onların sınırı Yizreel, ve Kesullot, ve Şunem,</verse>
				<verse number="19">ve Hafaraim, ve Şion, ve Anaharat,</verse>
				<verse number="20">ve Rabbit, ve Kişion, ve Ebets,</verse>
				<verse number="21">ve Remet, ve En-gannim, ve En-hadda, ve Beyt-patsets idi,</verse>
				<verse number="22">ve sınır Tabora, ve Şahatsumaya, ve Beyt-şemeşe erişiyordu; ve sınırlarının sonları Erdende idi; köylerile beraber on altı şehirdi.</verse>
				<verse number="23">Aşiretlerine göre İssakar oğulları sıptının mirası, köyleri ile beraber şehirleri budur.</verse>
				<verse number="24">Ve beşinci kura Aşer oğulları sıptı için aşiretlerine göre düştü.</verse>
				<verse number="25">Ve onların sınırı Helkat, ve Hali, ve Beten, ve Akşaf,</verse>
				<verse number="26">ve Allammelek, ve Amad, ve Mişal idi; ve garba doğru Karmele, ve Şihor-libnata erişiyordu;</verse>
				<verse number="27">ve gün doğusuna doğru Beyt-dagona dönüyordu, ve Zebuluna, ve İftah-el deresine, şimale doğru Beyt-emeke, ve Neiele erişiyordu; ve sol taraftan Kabula,</verse>
				<verse number="28">ve Ebrona, Rehoba, ve Hammona, ve Kanaya büyük Saydaya kadar çıkıyordu;</verse>
				<verse number="29">ve sınır Ramaya, ve duvarlı Sur şehrine dönüyordu; ve sınır Hosaya dönüyordu; ve sonları Akzib havalisinde denizde idi;</verse>
				<verse number="30">ve Umma, ve Afek, ve Rehob; köylerile beraber yirmi iki şehir.</verse>
				<verse number="31">Aşiretlerine göre Aşer oğulları sıptının mirası budur, köylerile beraber bu şehirlerdir.</verse>
				<verse number="32">Altıncı kura Naftali oğulları için, aşiretlerine göre Naftali oğullarına düştü.</verse>
				<verse number="33">Ve onların sınırı Heleften Tsaanannimdeki meşe ağacından ve Adaminekebden, ve Yabneelden Lakkuma kadardı; ve sonları Erdende idi;</verse>
				<verse number="34">ve sınır garba doğru Aznot-tabora dönüyordu, ve oradan Hukkoka çıkıyordu; ve cenupta Zebuluna, ve garbta Aşere, ve gün doğusuna doğru Erdende Yahudaya erişiyordu.</verse>
				<verse number="35">Ve duvarlı şehirler, Tsiddim, Tser, ve Hammat, Rakkat, ve Kinneret,</verse>
				<verse number="36">ve Adama, ve Rama, ve Hatsor,</verse>
				<verse number="37">ve Kedeş, ve Edrei, ve Enhatsor,</verse>
				<verse number="38">ve İron, ve Migdal-el, Horem, ve Beyt-anat, ve Beyt-şemeşti; köyleri ile beraber on dokuz şehir.</verse>
				<verse number="39">Aşiretlerine göre Naftali oğulları sıptının mirası, köylerile beraber şehirleri bu idi.</verse>
				<verse number="40">Yedinci kura Dan oğulları sıptı için aşiretlerine göre düştü.</verse>
				<verse number="41">Ve miraslarının sınırı Tsora, ve Eştaol, ve İr-şemeş,</verse>
				<verse number="42">ve Şaalabbin, ve Ayyalon, ve İtla,</verse>
				<verse number="43">ve Elon, ve Timna, ve Ekron,</verse>
				<verse number="44">ve Elteke, ve Gibbeton, ve Baalat,</verse>
				<verse number="45">ve Yehud, ve Bene-berak, ve Gat-rimmon,</verse>
				<verse number="46">ve Me-yarkon, ve Yafa karşısında olan sınırı ile Rakkondur.</verse>
				<verse number="47">Ve Dan oğullarının sınırı kendilerine dar geldi; ve Dan oğulları çıktılar, ve Leşemle cenkettiler, ve onu alıp kılıçtan geçirdiler, ve onu mülk edinip onda oturdular, ve ataları Danın adına göre Leşeme Dan adını koydular.</verse>
				<verse number="48">Aşiretlerine göre Dan oğulları sıptının mirası bu idi; köylerile beraber bu şehirlerdi.</verse>
				<verse number="49">Ve diyarı sınırlarına göre miras olarak bölmeği bitirdiler; ve İsrail oğulları Nun oğlu Yeşua aralarında miras verdiler;</verse>
				<verse number="50">RABBİN emrine göre istediği şehri, Efraim dağlığında Timnat-serahı kendisine verdiler; ve şehri bina edip onda oturdu.</verse>
				<verse number="51">Şiloda, RABBİN önünde, toplanma çadırı kapısında, kâhin Eleazarın, ve Nun oğlu Yeşuun, ve İsrail oğulları sıptlarının atalar evleri başlarının kura ile böldükleri miraslar bunlardır. Ve diyarı paylaşmağı bitirdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE RAB Yeşua söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrail oğullarına söyliyip de: Musa vasıtası ile size söylemiş olduğum sığınacak şehirleri kendinize seçin,</verse>
				<verse number="3">ta ki, bilmiyerek yanlışlıkla bir canı vuran katil oraya kaçsın; ve sizin için kan öcünü alandan sığınacak yer olacaklar.</verse>
				<verse number="4">Ve o, bu şehirlerden birine kaçacaktır, ve şehir kapısının girilecek yerinde duracak, ve davasını o şehrin ihtiyarlarına anlatacak; ve onu şehre, kendilerinin yanına alacaklar, ve ona yer verecekler, ve onlarla oturacak.</verse>
				<verse number="5">Ve eğer kan öcünü alan onun ardını kovalarsa, o zaman adam öldüreni onun eline vermiyecekler; çünkü komşusunu bilmiyerek vurmuştur, ve ondan evelce nefret etmiyordu.</verse>
				<verse number="6">Ve cemaatin önünde hüküm için duruncıya kadar, o günlerde olan büyük kâhinin ölümüne kadar, o şehirde oturacak; o zaman adam öldüren dönecek, ve kendi şehrine, ve kendi evine, kaçtığı şehre gelecektir.</verse>
				<verse number="7">Ve Galilede, Naftali dağlığında Kedeşi, ve Efraim dağlığında Şekemi, ve Yahuda dağlığında Kiryat-arbayı (o Hebrondur) ayırdılar.</verse>
				<verse number="8">Ve Erden ötesinde, Eriha karşısında şarka doğru, Ruben sıptından, ovadaki çölde Betseri, ve Gad sıptından Gileadda Ramotu, ve Manasse sıptından Başanda Golanı ayırdılar.</verse>
				<verse number="9">Yanlışlıkla can vuran herkes oraya kaçsın, ve cemaatin önünde duruncıya kadar kan öcünü alanın elile ölmesin diye, bütün İsrail oğulları için, ve aralarında misafir olan garip için tayin olunan şehirler bunlardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">Ozaman Levililer ataları evlerinin başları, kâhin Eleazara, ve Nun oğlu Yeşua, ve İsrail oğulları sıptlarının atalar evleri başlarına yaklaştılar;</verse>
				<verse number="2">ve Kenân diyarında Şiloda onlara söyliyip dediler: RAB Musa vasıtası ile bize oturmak için şehirler, ve hayvanlarımız için onların otlaklarını vermeği emretti.</verse>
				<verse number="3">Ve İsrail oğulları RABBİN emrine göre kendi miraslarından şu şehirleri ve onların otlaklarını Levililere verdiler.</verse>
				<verse number="4">Ve Kohatîler aşiretleri için kura düştü. Ve Levililerden olan kâhin Harun oğullarına Yahuda sıptından, ve Şimeonîler sıptından, ve Benyamin sıptından kura ile on üç şehir düştü.</verse>
				<verse number="5">Ve Kohat oğullarından artakalanlara Efraim sıptı aşiretlerinden, ve Dan sıptından, ve Manassenin yarım sıptından kura ile on şehir düştü.</verse>
				<verse number="6">Ve Gerşon oğullarına İssakar sıptı aşiretlerinden, ve Aşer sıptından, ve Naftali sıptından, ve Başanda Manassenin yarım sıptından kura ile on üç şehir düştü.</verse>
				<verse number="7">Aşiretlerine göre Merari oğullarına Ruben sıptından, ve Gad sıptından, ve Zebulun sıptından on iki şehir düştü.</verse>
				<verse number="8">Ve İsrail oğulları Musa vasıtası ile RABBİN emrettiği gibi bu şehirleri ve onların otlaklarını kura ile Levililere verdiler.</verse>
				<verse number="9">Ve Yahuda oğulları sıptından ve Şimeon oğulları sıptından adları ile söylenen şu şehirleri verdiler;</verse>
				<verse number="10">ve bunlar Levi oğullarından olan Kohatîler aşiretlerinden Harun oğulları içindiler; çünkü ilk kura onlarındı.</verse>
				<verse number="11">Ve Yahuda dağlığında, Anakın babası Arbanın şehri Kiryat-arbayı (o Hebrondur) ve çevresinde olan otlağını onlara verdiler.</verse>
				<verse number="12">Fakat şehrin tarlalarını, ve onun köylerini Yefunne oğlu Kalebe mülkü olarak verdiler.</verse>
				<verse number="13">Ve kâhin Harun oğullarına, adam öldüren için sığınacak şehir olan Hebronla otlağını, ve Libna ile otlağını,</verse>
				<verse number="14">ve Yattir ile otlağını, ve Eştemoa ile otlağını,</verse>
				<verse number="15">ve Holonla otlağını, ve Debirle otlağını,</verse>
				<verse number="16">ve Ainle otlağını, ve Yutta ile otlağını, ve Beyt-şemeşle otlağını verdiler; bu iki sıpttan dokuz şehir.</verse>
				<verse number="17">Ve Benyamin sıptından Gibeonla otlağını, Geba ile otlağını,</verse>
				<verse number="18">Anatotla otlağını, ve Almonla otlağını; dört şehir.</verse>
				<verse number="19">Harun oğullarının, kâhinlerin, bütün şehirleri otlakları ile on üç şehirdi.</verse>
				<verse number="20">Ve Kohat oğulları aşiretleri, Kohat oğullarından kalan Levililere gelince, onların kuralarına düşen şehirler Efraim sıptındandı.</verse>
				<verse number="21">Ve onlara adam öldüren için sığınacak şehir olan Efraim dağlığındaki Şekemle otlağını, ve Gezerle otlağını,</verse>
				<verse number="22">ve Kibtsaimle otlağını, ve Beyt-horonla otlağını verdiler; dört şehir.</verse>
				<verse number="23">Ve Dan sıptından Elteke ile otlağını, Gibbetonla otlağını, Ayyalonla otlağını, Gat-rimmonla otlağını; dört şehir.</verse>
				<verse number="24">Ve Manasse yarım sıptından, Taanakla otlağını,</verse>
				<verse number="25">ve Gat-rimmonla otlağını; iki şehir.</verse>
				<verse number="26">Geri kalan Kohat oğulları aşiretlerinin bütün şehirleri otlakları ile on şehirdi.</verse>
				<verse number="27">Ve Levililer aşiretlerinden Gerşon oğullarına Manassenin yarım sıptından adam öldüren için sığınacak şehir olan Başandaki Golanla otlağını, ve Be-eştera ile otlağını; iki şehir.</verse>
				<verse number="28">Ve İssakar sıptından Kişionla otlağını, Daberatla otlağını,</verse>
				<verse number="29">Yarmutla otlağını, En-gannimle otlağını; dört şehir.</verse>
				<verse number="30">Ve Aşer sıptından Mişalla otlağını, Abdonla otlağını,</verse>
				<verse number="31">Helkatla otlağını, ve Rehobla otlağını; dört şehir.</verse>
				<verse number="32">Ve Naftali sıptından adam öldüren için sığınacak şehir olan Galiledeki Kedeşle otlağını, ve Hammot-dorla otlağını ve Kartanla otlağını; üç şehir.</verse>
				<verse number="33">Aşiretlerine göre Gerşonîlerin bütün şehirleri otlakları ile on üç şehirdi.</verse>
				<verse number="34">Ve Merari oğulları aşiretlerine, geri kalan Levililere, Zebulun sıptından Yokneamla otlağını, ve Karta ile otlağını,</verse>
				<verse number="35">Dimna ile otlağını, Nahalal ile otlağını; dört şehir.</verse>
				<verse number="36">Ve Ruben sıptından Betserle otlağını, Yahatsla otlağını,</verse>
				<verse number="37">Kedemotla otlağını, ve Mefaatla otlağını; dört şehir.</verse>
				<verse number="38">Ve Gad sıptından adam öldüren için sığınacak şehir olan Gileaddaki Ramotla otlağını, ve Mahanaimle otlağını.</verse>
				<verse number="39">Heşbonla otlağını, Yazerle otlağını; hepsi dört şehir.</verse>
				<verse number="40">Bunların hepsi, aşiretlerine göre Merari oğullarının, Levililer aşiretlerinden geri kalanların şehirleridir; ve onların kurasına düşen on iki şehirdi.</verse>
				<verse number="41">İsrail oğullarının mülkü arasında Levililerin bütün şehirleri otlakları ile beraber kırk sekiz şehirdi.</verse>
				<verse number="42">Bu şehirlerin her birinin etrafında otlakları vardı; bütün bu şehirler böyle idiler.</verse>
				<verse number="43">Ve RAB atalarına vermeği and ettiği bütün diyarı İsraile verdi; ve onu mülk edindiler, ve onda oturdular.</verse>
				<verse number="44">Ve RAB atalarına and ettiği her şeye göre onlara her taraftan rahat verdi, ve bütün düşmanlarından kimse onların önünde durmadı; RAB bütün düşmanlarını onların eline verdi.</verse>
				<verse number="45">RABBİN İsrail evine söylemiş olduğu bütün iyi sözlerden hiç bir söz boşa çıkmadı; hepsi oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">Ozaman Yeşu Rubenîleri ve Gadîleri, ve Manassenin yarım sıptını çağırdı,</verse>
				<verse number="2">ve onlara dedi: Siz RABBİN kulu Musanın size emrettiği her şeyi tuttunuz, size emrettiğim her şeyde sözümü dinlediniz;</verse>
				<verse number="3">bugüne kadar bu uzun zamanda kardeşlerinizi bırakmadınız, ve Allahınız RABBİN üzerinize vacip olan emrini tuttunuz.</verse>
				<verse number="4">Ve şimdi Allahınız RAB kardeşlerinize söylediği gibi onlara rahat verdi; ve şimdi dönüp, RABBİN kulu Musanın Erden ötesinde size vermiş olduğu mülkünüz olan diyara, çadırlarınıza gidin.</verse>
				<verse number="5">Ancak Allahınız RABBİ sevmek, ve onun bütün yollarında yürümek, ve emirlerini tutmak, ve ona bağlanmak, ve bütün yüreğinizle ve bütün canınızla ona kulluk etmek için, RABBİN kulu Musanın size emrettiği emri ve şeriati yapmağa çok dikkat edin.</verse>
				<verse number="6">Ve Yeşu onları mubarek kılıp gönderdi; ve çadırlarına gittiler.</verse>
				<verse number="7">Ve Manassenin yarım sıptına Musa Başanda miras vermişti; fakat obir yarımına Yeşu, Erden ötesinde garba doğru, kardeşleri arasında miras verdi. Ve Yeşu onları çadırlarına gönderdiği zaman da kendilerini mubarek kıldı,</verse>
				<verse number="8">ve onlara söyliyip dedi: Çadırlarınıza çok zenginlikle, ve gayet çok hayvanlarla, gümüşle, ve altınla, ve tunçla, ve demirle, ve gayet çok esvaplarla dönün; düşmanlarınızdan ettiğiniz çapulu kardeşlerinizle paylaşın.</verse>
				<verse number="9">Ve Ruben oğulları, ve Gad oğulları ve Manassenin yarım sıptı, Kenân diyarındaki Şilodan İsrail oğullarının yanından döndüler, ve RABBİN emrine göre Musa vasıtası ile mülk edinmiş oldukları Gilead diyarına, mülkleri olan diyara gitmek üzre yola çıktılar.</verse>
				<verse number="10">Ve Erdenin Kenân diyarında olan havalisine geldiler, ve Ruben oğulları, ve Gad oğulları, ve Manassenin yarım sıptı orada, Erdenin yanında bir mezbah, görülüşü büyük bir mezbah yaptılar.</verse>
				<verse number="11">Ve: İşte, Ruben oğulları, ve Gad oğulları, ve Manassenin yarım sıptı, Kenân diyarının ön tarafında, Erden havalisinde, İsrail oğullarına ait olan tarafta bir mezbah yaptılar, diye söylendiğini İsrail oğulları işittiler.</verse>
				<verse number="12">Ve İsrail oğulları bunu işitince onlara karşı cenge çıkmak için İsrail oğullarının bütün cemaati Şiloda toplandılar.</verse>
				<verse number="13">Ve İsrail oğulları Gilead diyarına, Ruben oğullarına, ve Gad oğullarına, ve Manassenin yarım sıptına kâhin Eleazar oğlu Finehası,</verse>
				<verse number="14">ve onunla beraber İsrail sıptlarının her biri için, her ata evi için bir reis olmak üzre on beyi gönderdiler; ve bunlardan her biri İsrail binleri arasında ataları evlerinin reisi idi.</verse>
				<verse number="15">Ve Gilead diyarına, Ruben oğullarına, ve Gad oğullarına, ve Manassenin yarım sıptına geldiler, ve onlarla söyleşip dediler:</verse>
				<verse number="16">RABBİN bütün cemaati şöyle diyorlar: Bugün RABBİN ardınca yürümekten dönmek için, bugün RABBE karşı isyan etmek için kendinize bir mezbah yapmakla İsrail Allahına karşı ettiğiniz bu hainlik nedir?</verse>
				<verse number="17">RABBİN cemaati üzerine belâ gelmiş olmakla beraber, bugüne kadar kendimizi tathir etmediğimiz Peor fesadı bizim için az mı geliyor da,</verse>
				<verse number="18">bugün RABBİN ardınca yürümekten dönüyorsunuz? Ve vaki olacak ki, bugün RABBE karşı isyan ettiğinizden dolayı yarın İsrailin bütün cemaatine öfkelenecek.</verse>
				<verse number="19">Fakat, eğer mülkünüz olan diyar murdarsa, RABBİN meskeninin durduğu RABBİN mülkü olan diyara geçin, ve bizim aramızda mülk edinin; ve Allahımız RABBİN mezbahından başka kendinize mezbah yapmakla RABBE karşı isyan etmeyin, ve bize karşı isyan etmeyin.</verse>
				<verse number="20">Zerah oğlu Akan tahsis olunan şeyde hainlik etmedi mi? ve bütün İsrail cemaati üzerine öfke oldu; ve o adam günahında yalnız başına mahvolmadı.</verse>
				<verse number="21">Ve Ruben oğulları, ve Gad oğulları, ve Manassenin yarım sıptı, İsrail binlerinin başlarına söyliyip cevap verdiler:</verse>
				<verse number="22">Kadîr, Allah, Yehova, Kadîr, Allah, Yehova, o bilir; İsrail de bilecek; eğer isyanla, ve eğer RABBE karşı hainlikle ise (bugün bizi kurtarma),</verse>
				<verse number="23">RABBİN ardınca yürümekten dönmek için, ve eğer mezbah üzerinde yakılan takdime ve ekmek takdimesi arzetmek için, ve üzerinde selâmet kurbanları takdim etmek için kendimize mezbah yaptıksa,</verse>
				<verse number="24">ve eğer bunu korkudan ve bir maksatla yapmadıksa, RAB kendisi arasın; çünkü biz dedik: Yarın sizin oğullarınız bizim oğullarımıza: İsrailin Allahı RAB ile sizin ne işiniz var?</verse>
				<verse number="25">çünkü, ey Ruben oğulları ve Gad oğulları, RAB sizinle bizim aramızda Erdeni sınır koydu; RABDE sizin hisseniz yoktur, diyebilirler, ve sizin oğullarınız bizim oğullarımızı RABDEN korkmaktan döndürebilirlerdi.</verse>
				<verse number="26">Bunun için dedik: Şimdi kendimize bir mezbah bina etmeğe hazırlanalım, yakılan takdime için, kurban için değil,</verse>
				<verse number="27">ancak bizimle sizin aranızda, ve bizden sonra zürriyetlerimiz arasında şahit olacaktır, ta ki, RABBİN hizmetini yakılan takdimelerimizle, ve kurbanlarımızla, ve selâmet takdimelerimizle kendi önünde yapalım; ve sizin oğullarınız yarın bizim oğullarımıza: RABDE sizin hisseniz yoktur, demesinler.</verse>
				<verse number="28">Ve dedik: Vaki olacak ki, bize, yahut yarın zürriyetlerimize böyle diyecekleri zaman biz diyeceğiz: Atalarımızın yaptığı RABBİN mezbahının örneğine bakın; yakılan takdimeler için, ve kurban için değil, ancak sizinle bizim aramızda şahittir.</verse>
				<verse number="29">RABBE karşı isyan etmek, ve bugün RABBİN ardınca yürümekten dönmek, yakılan takdime için, ekmek takdimesi için, ve kurban için, Allahımız RABBİN meskeni önünde olan kendi mezbahından başka mezbah yapmak bizden uzak olsun.</verse>
				<verse number="30">Ve Ruben oğullarının ve Gad oğullarının ve Manasse oğullarının söyledikleri sözleri kâhin Finehas, ve onunla beraber olan cemaat beyleri, İsrail binlerinin başları işittikleri zaman gözlerine iyi göründü.</verse>
				<verse number="31">Ve kâhin Eleazar oğlu Finehas, Ruben oğullarına ve Gad oğullarına ve Manasse oğullarına dedi: Bugün biliyoruz ki, RAB aramızdadır, çünkü RABBE karşı bu hainliği etmediniz; şimdi RABBİN elinden İsrail oğullarını kurtardınız.</verse>
				<verse number="32">Ve kâhin Eleazar oğlu Finehas, ve beyler Ruben oğullarının yanından ve Gad oğullarının yanından, Gilead diyarından Kenân diyarına, İsrail oğullarının yanına döndüler, ve onlara haber getirdiler.</verse>
				<verse number="33">Ve bu şey İsrail oğullarının gözünde iyi göründü; ve İsrail oğulları Allahı takdis ettiler, ve onlara karşı cenge çıkmak, Ruben oğulları ile Gad oğullarının oturmakta oldukları memleketi harap etmek için bir daha söylemediler.</verse>
				<verse number="34">Ve Ruben oğulları ve Gad oğulları mezbahın adını Ed koydular; çünkü: Yehova Allah olduğuna aramızda o şahittir, dediler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, uzun zamanlardan sonra RAB İsraile çepçevre düşmanlarından rahat verdiği, ve Yeşu kocamış ve yaşta ilerlemiş olduğu zaman;</verse>
				<verse number="2">Yeşu bütün İsrail ihtiyarlarını, ve başlarını, ve hâkimlerini, ve reislerini çağırdı, ve onlara dedi: Ben kocadım, ve yaşta ilerledim;</verse>
				<verse number="3">Allahınız RABBİN sizin uğrunuzda bütün bu milletlere yaptığını gördünüz; çünkü sizin için cenk eden Allahınız RABDİR.</verse>
				<verse number="4">İşte, Erdenden batıya doğru büyük denize kadar kırmış olduğum bütün milletlerle beraber bu kalan milletleri sıptlarınız için miras olarak kura ile böldüm.</verse>
				<verse number="5">Ve Allahınız RAB onları önünüzden süpürecek, ve gözünüzün önünden onları kovacaktır; ve Allahınız RABBİN size söylediği gibi onların diyarını mülk edineceksiniz.</verse>
				<verse number="6">Ve Musanın Tevrat kitabında yazılmış olan her şeyi tutmak ve yapmak için çok yürekli olun, ta ki, ondan sağa ve sola sapmıyasınız;</verse>
				<verse number="7">ve sizinle kalan bu milletler arasına karışmıyasınız; ve ilâhlarının ismini anmıyasınız, ve onlarla and ettirmiyesiniz, onlara kulluk etmiyesiniz, ve onlara iğilmiyesiniz;</verse>
				<verse number="8">fakat bugüne kadar ettiğiniz gibi Allahınız RABBE yapışasınız.</verse>
				<verse number="9">Çünkü RAB önünüzden büyük ve kuvvetli milletler kovdu; fakat siz, bugüne kadar sizin önünüzde kimse durmadı.</verse>
				<verse number="10">Sizden bir kişi bin kişiyi kovalıyacaktır; çünkü Allahınız RAB, size söylediği gibi, sizin için cenk eden odur.</verse>
				<verse number="11">Ve Allahınız RABBİ sevmekte çok dikkatli olun.</verse>
				<verse number="12">Çünkü eğer geri dönerseniz, sizinle bu kalanlara, bu milletlerden artakalanlara bağlanırsanız, ve onlarla hısımlık ederseniz, ve onlar size ve siz onlara karışırsanız;</verse>
				<verse number="13">iyi bilin ki, Allahınız RAB bu milletleri gözünüzün önünden artık kovmıyacaktır; ve siz, Allahınız RABBİN size verdiği bu iyi toprak üzerinden yok oluncıya kadar, onlar sizin için kement ve tuzak, ve böğürlerinizde üğendire, ve gözlerinizde diken olacaklardır.</verse>
				<verse number="14">Ve işte, ben bugün bütün dünyanın gittiği yola gidiyorum; ve bütün yüreklerinizde ve bütün canlarınızda biliyorsunuz ki, Allahınız RABBİN hakkınızda söylediği bütün iyi şeylerden hiç bir şey boşa çıkmadı; size hepsi oldu, ondan hiç bir şey boşa çıkmadı.</verse>
				<verse number="15">Ve vaki olacak ki, Allahınız RABBİN size söylediği bütün iyi şeyler hakkınızda vaki olduğu gibi, Allahınız RABBİN size verdiği bu iyi toprak üzerinden sizi helâk edinciye kadar bütün kötü şeyleri de RAB böylece üzerinize getirecektir.</verse>
				<verse number="16">Allahınız RABBİN size emrettiği ahdini bozduğunuz, ve gidip başka ilâhlara kulluk ettiğiniz, ve onlara iğildiğiniz zaman, RABBİN öfkesi size karşı alevlenecek, ve size verdiği iyi diyar üzerinden çabucak yok olacaksınız.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">VE Yeşu İsrailin bütün sıptlarını Şekeme topladı, ve İsrailin ihtiyarlarını, ve başlarını, ve hâkimlerini, ve reislerini çağırdı; ve Allahın önünde durdular.</verse>
				<verse number="2">Ve Yeşu bütün kavma dedi: İsrailin Allahı RAB böyle diyor: İbrahimin babası ve Nahorun babası Terah, atalarınız eski zamanda Irmağın öte tarafında otururlardı; ve başka ilâhlara kulluk ederlerdi.</verse>
				<verse number="3">Ve atanız İbrahimi Irmağın öte tarafından aldım, ve onu bütün Kenân diyarında yürüttüm, ve zürriyetini çoğalttım, ve kendisine İshakı verdim.</verse>
				<verse number="4">Ve İshaka Yakubu ve Esavı verdim; ve Esava mülk edinmesi için Seir dağını verdim; ve Yakupla oğulları Mısıra indiler.</verse>
				<verse number="5">Ve Musa ile Harunu gönderdim, ve Mısırın ortasında yaptığım şeylerle onu vurdum; ve sonra sizi çıkardım.</verse>
				<verse number="6">Ve atalarınızı Mısırdan çıkardım; ve denize geldiniz; ve Mısırlılar Kızıl Denize kadar cenk arabaları ile ve atlılar ile atalarınızın ardını kovaladılar.</verse>
				<verse number="7">Ve onlar RABBE feryat edince, Mısırlılarla sizin aranıza karanlık koydu, ve onların üzerine denizi getirdi, ve onları örttü; ve Mısırda yaptığım şeyleri gözleriniz gördüler; ve uzun zaman çölde oturdunuz.</verse>
				<verse number="8">Ve sizi Erden ötesinde oturan Amorîler diyarına getirdim; ve sizinle cenkettiler; ve onları elinize verdim, ve onların memleketini mülk olarak aldınız; ve önünüzden onları helâk ettim.</verse>
				<verse number="9">Ve Moab kıralı Tsippor oğlu Balak kalktı ve İsraille cenketti, ve gönderip Beor oğlu Balamı size lânet etmek için çağırdı;</verse>
				<verse number="10">fakat Balamı dinlemek istemedim; o da sizi ancak mubarek kıldı; ve sizi onun elinden azat ettim.</verse>
				<verse number="11">Ve Erdenden geçip Erihaya geldiniz; ve Eriha erleri, Amorîler, ve Perizzîler, ve Kenânlılar, ve Hittîler, ve Girgaşîler, Hivîler, ve Yebusîler size karşı cenkettiler; ve onları elinize verdim.</verse>
				<verse number="12">Ve önünüzden eşek arısını gönderdim, ve onları, Amorîlerin iki kıralını, önünüzden o kovaladı; senin kılıcınla ve senin yayınla olmadı.</verse>
				<verse number="13">Ve üzerinde işlemediğiniz bir diyarı, ve bina etmediğiniz şehirleri size verdim, ve onlarda oturuyorsunuz; dikmediğiniz bağlardan ve zeytinliklerden yiyorsunuz.</verse>
				<verse number="14">Ve şimdi RABDEN korkun, ve kemalde ve hakikatte ona kulluk edin; ve Irmağın öte tarafında, ve Mısırda atalarınızın kulluk ettiği ilâhları atın; ve RABBE kulluk edin.</verse>
				<verse number="15">Ve eğer RABBE kulluk etmek gözünüzde kötü ise, atalarınızın kulluk ettikleri Irmak ötesindeki ilâhlara mı, yahut memleketlerinde oturduğunuz Amorîlerin ilâhlarına mı, kime kulluk edeceğinizi bugün seçin; fakat ben ve evim halkı, biz RABBE kulluk edeceğiz.</verse>
				<verse number="16">Ve kavm cevap verip dedi: Başka ilâhlara kulluk etmek için RABBİ bırakmak bizden uzak olsun;</verse>
				<verse number="17">çünkü Allahımız RAB, bizi ve atalarımızı Mısır diyarından, kölelik evinden çıkaran, ve gözümüzün önünde bu büyük alâmetleri yapan, ve yürüdüğümüz bütün yolda, ve ortasından geçtiğimiz bütün kavmlar arasında bizi tutan odur;</verse>
				<verse number="18">ve RAB bütün kavmları, memlekette oturan Amorîleri önümüzden kovdu; biz de RABBE kulluk edeceğiz; çünkü o Allahımızdır.</verse>
				<verse number="19">Ve Yeşu kavma dedi: RABBE kulluk edemezsiniz; çünkü o mukaddes Allahtır; o kıskanç Allahtır; günahlarınızı ve suçlarınızı bağışlamıyacaktır.</verse>
				<verse number="20">Eğer RABBİ bırakırsanız ve yabancı ilâhlara kulluk ederseniz, o zaman size iyilik etmişken dönecek ve size kötülük edecek, ve sizi bitirecektir.</verse>
				<verse number="21">Ve kavm Yeşua dedi: Hayır, ancak RABBE kulluk edeceğiz.</verse>
				<verse number="22">Ve Yeşu kavma dedi: Kendisine kulluk etmek üzre RABBİ seçtiğinize siz kendinize karşı şahitsiniz. Ve: Biz şahidiz, dediler.</verse>
				<verse number="23">Ve Yeşu dedi: Öyle ise şimdi aranızda olan yabancı ilâhları atın, ve yüreğinizi İsrailin Allahı RABBE meylettirin.</verse>
				<verse number="24">Ve kavm Yeşua dediler: Allahımız RABBE kulluk edeceğiz, ve onun sözünü dinliyeceğiz.</verse>
				<verse number="25">Ve Yeşu o gün kavmla ahdetti, ve Şekemde onlara kanun ve hüküm koydu.</verse>
				<verse number="26">Ve Yeşu bu sözleri Allahın şeriat kitabına yazdı; ve büyük bir taş aldı, ve onu orada, RABBİN makdisi yanında olan meşe ağacı altında yere dikti.</verse>
				<verse number="27">Ve Yeşu bütün kavma dedi: İşte, bu taş bize karşı şahit olacak; çünkü RABBİN bize söylediği bütün sözlerini o işitti; ve Allahınızı inkâr etmiyesiniz diye size karşı şahit olacaktır.</verse>
				<verse number="28">Ve Yeşu kavmı, herkesi kendi mirasına gönderdi.</verse>
				<verse number="29">Ve vaki oldu ki, bu şeylerden sonra, RABBİN kulu Nun oğlu Yeşu yüz on yaşında olarak öldü.</verse>
				<verse number="30">Ve onu Efraim dağlığında, Gaaş dağının şimalinde olan Timnat-serahda, kendi mirasının sınırı içinde gömdüler.</verse>
				<verse number="31">Ve Yeşuun bütün günlerinde, ve Yeşudan sonra sağ kalan, ve RABBİN İsrail için yapmış olduğu bütün işlerini bilen ihtiyarların bütün günlerinde İsrail RABBE kulluk etti.</verse>
				<verse number="32">Ve İsrail oğullarının Mısırdan çıkarmış oldukları Yusufun kemiklerini, Şekemde, Yakubun Şekemin babası Hamorun oğullarından yüz parça gümüşe satın aldığı tarla hissesine gömdüler; ve Yusuf oğullarının mirası oldular.</verse>
				<verse number="33">Ve Harun oğlu Eleazar öldü; ve Efraim dağlığında oğlu Finehasa verilmiş olan tepeye onu gömdüler.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="7">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">VE Yeşuun ölümünden sonra vaki oldu ki, İsrail oğulları RABBE sorup dediler: Kenânlılara karşı cenketmek üzre bizim için önce kim çıkacak?</verse>
				<verse number="2">Ve RAB dedi: Yahuda çıkacak; işte, diyarı onun eline verdim.</verse>
				<verse number="3">Ve Yahuda kardeşi Şimeona dedi: Bana düşen hisseye benimle beraber çık, ve Kenânlılara karşı cenkedelim; ve ben de sana düşen hisseye seninle beraber giderim. Ve Şimeon onunla beraber gitti.</verse>
				<verse number="4">Ve Yahuda çıktı; ve RAB Kenânlıları ve Perizzîleri onların eline verdi; Bezekte onlardan on bin adam vurdular.</verse>
				<verse number="5">Ve Adoni-bezeki Bezekte buldular; ve ona karşı cenkettiler, ve Kenânlılarla Perizzîleri vurdular.</verse>
				<verse number="6">Fakat Adoni-bezek kaçtı; ve onun ardını kovaladılar, ve onu tuttular, ve ellerinin ve ayaklarının baş parmaklarını kestiler.</verse>
				<verse number="7">Ve Adoni-bezek dedi: Yetmiş kıral ellerinin ve ayaklarının baş parmakları kesilmiş olarak soframın altında yiyecek devşirdiler; nasıl ettimse, Allah da bana öyle ödedi. Ve onu Yeruşalime getirdiler, ve orada öldü.</verse>
				<verse number="8">Ve Yahuda oğulları Yeruşalime karşı cenkettiler, ve onu alıp kılıçtan geçirdiler, ve şehri ateşe verdiler.</verse>
				<verse number="9">Ve ondan sonra Yahuda oğulları, dağlıkta, ve Cenubda ve Şefelada oturan Kenânlılara karşı cenketmek için indiler.</verse>
				<verse number="10">Ve Yahuda Hebronda oturan Kenânlılara karşı yürüdü (ve Hebronun adı evelce Kiryat-arba idi); ve Şeşayı, ve Ahimanı ve Talmayı vurdular.</verse>
				<verse number="11">Ve oradan Debir ahalisine karşı yürüdü. (Debirin adı evelce Kiryat-seferdi).</verse>
				<verse number="12">Ve Kaleb dedi: Kim Kiryat-seferi vurur ve onu alırsa kızım Aksayı karı olarak ona vereceğim.</verse>
				<verse number="13">Ve onu Kalebin küçük kardeşi Kenazın oğlu Otniel aldı; ve kızı Aksayı karı olarak ona verdi.</verse>
				<verse number="14">Ve vaki oldu ki, kadın ona vardığı zaman babasından bir tarla istemeğe onu teşvik etti; ve kadın eşeğinden indi; ve Kaleb ona dedi: Nen var?</verse>
				<verse number="15">Ve kadın ona dedi: Bana bir hediye ver; mademki beni Cenub diyarına koydun, bana su kaynakları da ver. Ve Kaleb ona yukarı kaynakları ve aşağıki kaynakları verdi.</verse>
				<verse number="16">Ve Musanın kaynatası Kenî oğulları hurma ağaçları şehrinden Yahuda oğulları ile beraber Arad cenubunda olan Yahuda çölüne çıktılar, ve gidip kavm ile beraber oturdular.</verse>
				<verse number="17">Ve Yahuda, kardeşi Şimeonla beraber gitti, ve Tsefatta oturan Kenânlıları vurdular, ve onu tamamen yok ettiler. Ve şehrin adına Horma denildi.</verse>
				<verse number="18">Ve Yahuda Gazayı ve onun sınırını, ve Aşkelonu ve onun sınırını, ve Ekronu ve onun sınırını aldı.</verse>
				<verse number="19">Ve RAB Yahuda ile beraberdi; ve dağlık ahalisini kovdu; çünkü derede oturanları kovamadı, çünkü demir cenk arabaları vardı.</verse>
				<verse number="20">Ve Musanın söylemiş olduğu gibi Kalebe Hebronu verdiler; ve Anakın üç oğlunu oradan kovdu.</verse>
				<verse number="21">Ve Benyamin oğulları Yeruşalimde oturan Yebusîleri kovmadılar; ve Yebusîler bugüne kadar Yeruşalimde Benyamin oğulları ile beraber oturuyorlar.</verse>
				<verse number="22">Ve Yusuf evi, onlar da Beyt-ele çıktılar; ve RAB onlarla beraberdi.</verse>
				<verse number="23">Ve Yusuf evi Beyt-eli çaşıtlamak için adam gönderdiler. (Şehrin adı evelce Luz idi.)</verse>
				<verse number="24">Ve gözcüler şehirden çıkan bir adam gördüler, ve ona dediler: Rica ederiz, şehre girilecek yeri bize göster, ve sana karşı iyilikle davranacağız.</verse>
				<verse number="25">Ve şehre girilecek yeri onlara gösterdi; ve şehri kılıçtan geçirdiler; fakat o adamı ve bütün ailesini salıverdiler.</verse>
				<verse number="26">Ve adam Hittîler diyarına gitti, ve bir şehir bina edip adını Luz koydu; bugüne kadar adı budur.</verse>
				<verse number="27">Ve Manasse, Beyt-şean ile kasabaları ahalisini, ve Taanak ile kasabaları ahalisini, ve Dor ile kasabaları ahalisini, ve İbleam ile kasabaları ahalisini, ve Megiddo ile kasabaları ahalisini kovmadı; ve Kenânlılar bu memlekette oturmak için direndiler.</verse>
				<verse number="28">Ve vaki oldu ki, İsrail kuvvetlendiği zaman Kenânlıları angaryacı ettiler, ve onları büsbütün kovmadılar.</verse>
				<verse number="29">Ve Efraim Gezerde oturan Kenânlıları kovmadı; fakat Kenânlılar Gezerde onların arasında oturdular.</verse>
				<verse number="30">Zebulun Kitron ahalisini ve Nahalol ahalisini kovmadı; ve Kenânlılar onlar arasında oturup angaryacı oldular.</verse>
				<verse number="31">Aşer Akko ahalisini, ve Sayda, ve Ahlab, ve Akzib, ve Helba, ve Afik, ve Rehob ahalisini kovmadı;</verse>
				<verse number="32">ve Aşerîler memleket ahalisi olan Kenânlılar arasında oturdular; çünkü onları kovmadılar.</verse>
				<verse number="33">Naftali Beyt-şemeş ahalisini, ve Beyt-anat ahalisini kovmadı; ve memleket ahalisi olan Kenânlılar arasında oturdu; fakat Beyt-şemeş ve Beyt-anat ahalisi angaryacı oldular.</verse>
				<verse number="34">Ve Amorîler Dan oğullarını dağlığa sürdüler; çünkü ovaya inmeğe bırakmıyorlardı;</verse>
				<verse number="35">ve Amorîler Heres dağında, Ayyalonda, ve Şaalbimde oturmak için direndiler; fakat Yusuf evinin eli kuvvetlendi, ve onlar angaryacı oldular.</verse>
				<verse number="36">Ve Amorîlerin sınırı Akrabbim yokuşundan, kayadan, ve yukarı doğru idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE RABBİN meleği Gilgaldan Bokime çıktı. Ve dedi: Sizi Mısırdan çıkardım, ve atalarınıza and ettiğim diyara sizi getirdim; ve dedim: Sizinle olan ahdimi ebediyen bozmıyacağım;</verse>
				<verse number="2">ve siz bu diyarın ahalisile ahdetmiyeceksiniz; mezbahlarını yıkacaksınız. Fakat sözümü dinlemediniz; niçin bunu yaptınız?</verse>
				<verse number="3">Bundan dolayı da dedim: Onları önünüzden kovmıyacağım; ve sizin için böğrünüzde diken olacaklar, ve onların ilâhları sizin için tuzak olacaklar.</verse>
				<verse number="4">Ve vaki oldu ki, RABBİN meleği bütün İsrail oğullarına bu sözleri söylediği zaman, kavm yüksek sesle ağladılar.</verse>
				<verse number="5">Ve o yerin adına Bokim dediler; ve orada RABBE kurban kestiler.</verse>
				<verse number="6">Ve Yeşu kavmı salıverdiği zaman, İsrail oğulları diyarı mülk edinsinler diye herkes kendi mirasına gitti.</verse>
				<verse number="7">Ve Yeşuun bütün günlerinde, ve RABBİN İsrail için yaptığı bütün büyük işi görmüş olup Yeşudan sonra sağ kalan ihtiyarların günlerinde kavm RABBE kulluk ettiler.</verse>
				<verse number="8">Ve RABBİN kulu Nun oğlu Yeşu, yüz on yaşında olarak öldü.</verse>
				<verse number="9">Ve onu Gaaş dağının şimalinde, Efraim dağlığında, Timnat-hereste, mirasının sınırı içine gömdüler.</verse>
				<verse number="10">Ve bütün o nesil de atalarına katıldılar; ve RABBİ, ve İsrail için yapmış olduğu işi bilmiyen başka bir nesil türedi.</verse>
				<verse number="11">Ve İsrail oğulları RABBİN gözünde kötü olanı yaptılar, ve Baallara kulluk ettiler;</verse>
				<verse number="12">ve kendilerini Mısır diyarından çıkaran atalarının Allahı RABBİ bıraktılar, ve etraflarında olan milletlerin ilâhlarından olan başka ilâhların ardınca yürüdüler, ve onlara iğildiler; ve RABBİ öfkelendirdiler.</verse>
				<verse number="13">Ve RABBİ bırakıp Baala ve Astartilere kulluk ettiler.</verse>
				<verse number="14">Ve RABBİN öfkesi İsraile karşı alevlendi, ve onları yağmacıların eline verdi, ve onları yağma ettiler; ve onları etraftaki düşmanlarına sattı, ve artık düşmanlarının önünde duramadılar.</verse>
				<verse number="15">Her nereye çıktılarsa, RABBİN onlara söylemiş olduğu gibi, ve RABBİN onlara and etmiş olduğu gibi RABBİN eli kötülük için onlara karşı idi; ve çok sıkıldılar.</verse>
				<verse number="16">Ve RAB onları yağma edenlerin elinden kurtaran hâkimler çıkardı.</verse>
				<verse number="17">Ve hâkimlerini de dinlemediler; çünkü başka ilâhların ardınca zina ettiler, ve onlara iğildiler; atalarının yürüdüğü yoldan çabuk saptılar; onlar RABBİN emirlerini dinliyorlardı, fakat bunlar ataları gibi yapmadılar.</verse>
				<verse number="18">Ve RAB onlar için hâkimler çıkardıkça RAB hâkimle beraber olup hâkimin bütün günlerince onları düşmanlarının elinden kurtarırdı; çünkü onları ezenler ve sıkıştıranlar yüzünden olan iniltilerinden dolayı RAB onlara acırdı.</verse>
				<verse number="19">Ve vaki oldu ki, hâkim öldükçe geri döndüler, ve başka ilâhlara kulluk edip onlara iğilmek için onların ardınca yürümekle atalarından ziyade bozuldular; işlerinden ve inat yollarından vazgeçmediler.</verse>
				<verse number="20">Ve İsraile karşı RABBİN öfkesi alevlendi; ve dedi: Mademki bu millet atalarına emrettiğim ahdimi bozdular, ve sözümü dinlemediler;</verse>
				<verse number="21">ben de Yeşu öldüğü zaman bırakmış olduğu milletlerden hiç birini artık önlerinden kovmıyacağım;</verse>
				<verse number="22">ta ki, atalarının tuttuğu gibi RABBİN yolunu onda yürümek için tutacaklar mı, yoksa değil mi, diye bunlarla İsraili deneyeyim.</verse>
				<verse number="23">Ve RAB o milletleri çabuk kovmıyarak bıraktı, ve onları Yeşuun eline vermedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">İSRAİLİ, bütün Kenân cenklerini bilmiyenlerin hepsini onlarla denesin,</verse>
				<verse number="2">ve ancak İsrail oğulları nesillerinin, hiç olmazsa cenkleri evelden bilmiyenlerin cenk öğrenmek bilgileri olsun diye RABBİN bıraktığı milletler şunlardır:</verse>
				<verse number="3">Filistîlerin beş beyleri, ve bütün Kenânlılar, ve Saydalılar, ve Baal-hermon dağından Hamata girilecek yere kadar Libnan dağında oturan Hivîler.</verse>
				<verse number="4">Ve Musa vasıtası ile atalarına emrolunan RABBİN emirlerini dinliyecekler mi diye bilmek için onlarla İsraili denemek üzre bırakıldılar.</verse>
				<verse number="5">Ve İsrail oğulları Kenânlılar, Hittîler, ve Amorîler, ve Perizzîler, ve Hivîler, ve Yebusîler arasında oturdular;</verse>
				<verse number="6">ve kendilerine karı olarak onların kızlarını aldılar, ve kendi kızlarını onların oğullarına verdiler, ve onların ilâhlarına kulluk ettiler.</verse>
				<verse number="7">Ve İsrail oğulları RABBİN gözünde kötü olanı yaptılar, ve kendilerinin Allahı RABBİ unuttular, ve Baallara ve Aşerlere kulluk ettiler.</verse>
				<verse number="8">Ve RABBİN öfkesi İsraile karşı alevlendi, ve onları Mezopotamya kıralı Kuşan-rişatayime sattı; ve İsrail oğulları Kuşan-rişatayime sekiz yıl kulluk ettiler.</verse>
				<verse number="9">Ve İsrail oğulları RABBE feryat edince, RAB İsrail oğulları için bir kurtarıcı, Kalebin küçük kardeşi Kenazın oğlu Otnieli çıkardı, ve o onları kurtardı.</verse>
				<verse number="10">Ve RABBİN Ruhu onun üzerine geldi, ve İsraile hükmetti; ve cenge çıktı, ve RAB Mezopotamya kıralı Kuşan-rişatayimi onun eline verdi; ve onun eli Kuşan-rişatayime karşı kuvvetlendi.</verse>
				<verse number="11">Ve memleket kırk yıl rahat etti. Ve Kenazın oğlu Otniel öldü.</verse>
				<verse number="12">Ve İsrail oğulları RABBİN gözünde kötü olanı yine yaptılar; ve RAB İsraile karşı Moab kıralı Eglonu kuvvetlendirdi, çünkü RABBİN gözünde kötü olanı yapmışlardı.</verse>
				<verse number="13">Ve Ammon ve Amalek oğullarını yanına topladı; ve gidip İsraili vurdu, ve hurma ağaçları şehrini aldılar.</verse>
				<verse number="14">Ve İsrail oğulları Moab kıralı Eglona on sekiz yıl kulluk ettiler.</verse>
				<verse number="15">Fakat İsrail oğulları RABBE feryat edince RAB onlar için bir kurtarıcı, solak bir adam olan Benyaminî Geranın oğlu Ehudu çıkardı. Ve İsrail oğulları Moab kıralı Eglona onun elile haraç gönderdiler.</verse>
				<verse number="16">Ve Ehud kendisi için bir arşın uzunluğunda iki ağızlı bir kama yaptı; ve onu sağ kalçası üzerine esvabı altında kuşandı.</verse>
				<verse number="17">Ve Moab kıralı Eglona haracı takdim etti; ve Eglon çok şişman bir adamdı.</verse>
				<verse number="18">Ve vaki oldu ki, haracı takdim etmeği bitirdiği zaman, haracı taşıyan adamları gönderdi.</verse>
				<verse number="19">Fakat kendisi Gilgal yanında olan taş ocaklarından geri döndü, ve dedi: Ey kıral, sana gizli bir sözüm var. Ve: Sus, dedi. Ve yanında duranların hepsi dışarı çıktılar.</verse>
				<verse number="20">Ve Ehud onun yanına geldi; ve kıral yukarı serin odasında yalnız başına oturuyordu. Ve Ehud dedi: Allahtan sana bir sözüm var. Ve kürsüsünden kalktı.</verse>
				<verse number="21">Ve Ehud sol elini uzatıp sağ kalçasından kamayı çekti, ve onu kıralın karnına sapladı;</verse>
				<verse number="22">ve namlının ardından kabza da girdi; ve namlıyı yağ kapladı, çünkü kamayı karnından çekmedi; ve arkasından çıktı.</verse>
				<verse number="23">Ve Ehud sofaya çıkıp arkasından yukarı odanın kapılarını kapadı ve kilitledi.</verse>
				<verse number="24">Ve o çıktığı zaman kıralın kulları gelip baktılar, ve işte, yukarı odanın kapıları kilitli idi; ve dediler: Mutlaka yukarı odada ayaklarını örtüyor.</verse>
				<verse number="25">Ve sıkılıncıya kadar beklediler; ve işte, yukarı odanın kapılarını açmadı; ve anahtarı alıp açtılar; ve işte, efendileri ölü olarak yere düşmüştü.</verse>
				<verse number="26">Ve onlar beklerken Ehud kaçtı, ve taş ocaklarını geçip Seiraya kaçtı.</verse>
				<verse number="27">Ve vaki oldu ki, geldiği zaman Efraim dağlığında boru çaldı; ve İsrail oğulları kendisile beraber dağlıktan indiler, ve kendisi onların önünde idi.</verse>
				<verse number="28">Ve onlara dedi: Ardımca gelin; çünkü RAB düşmanlarınızı, Moabîleri elinize verdi. Ve onun ardınca indiler, ve Moabîlere karşı Erden geçitlerini tuttular, ve kimseyi geçirmediler.</verse>
				<verse number="29">Ve o vakitte Moabdan her biri kuvvetli ve her biri yiğit adam olmak üzre on bin kişi kadar vurdular; ve kimse kurtulmadı.</verse>
				<verse number="30">Ve Moab o günde İsrailin eli altında alçaldı. Ve memleket seksen yıl rahat etti.</verse>
				<verse number="31">Ve ondan sonra Anat oğlu Şamgar geldi, ve Filistîlerden altı yüz kişiyi öküz üğendiresile vurdu; ve o da İsraili kurtardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE yine İsrail oğulları RABBİN gözünde kötü olanı yaptılar, ve Ehud ölmüştü.</verse>
				<verse number="2">Ve RAB onları Hatsorda kırallık eden Kenân kıralı Yabine sattı; ve ordusunun başbuğu Sisera idi, ve kendisi Haroşet-goyimde oturuyordu.</verse>
				<verse number="3">Ve İsrail oğulları RABBE feryat ettiler; çünkü onun dokuz yüz demir cenk arabası vardı; ve yirmi yıl İsrail oğullarını çok ezdi.</verse>
				<verse number="4">Ve o vakitte Lappidotun karısı peygamber Debora İsraile hükmediyordu.</verse>
				<verse number="5">Ve kadın Efraim dağlığında Rama ile Beyt-el arasında Deboranın hurma ağacı altında otururdu; ve İsrail oğulları hüküm için onun yanına çıkarlardı.</verse>
				<verse number="6">Ve gönderip Kedeş-naftaliden Abinoamın oğlu Barakı çağırdı, ve ona dedi: İsrailin Allahı RAB: Git, ve yanına Naftali oğullarından ve Zebulun oğullarından on bin kişi alarak Tabor dağına çek, diye emretmedi mi?</verse>
				<verse number="7">Ve Yabin ordusu başbuğu Siserayı, ve onun cenk arabaları ile askerlerini Kişon ırmağına, senin yanına çekeceğim; ve onu senin eline vereceğim.</verse>
				<verse number="8">Ve Barak ona dedi: Eğer benimle beraber gelirsen, ben de giderim; fakat benimle beraber gelmezsen, gitmem.</verse>
				<verse number="9">Ve Debora dedi: Mutlaka seninle beraber gideceğim; ancak gideceğin yolda şeref senin olmıyacaktır; çünkü RAB Siserayı bir kadının eline verecektir. Ve Debora kalktı, ve Barakla beraber Kedeşe gitti.</verse>
				<verse number="10">Ve Barak Zebulunla Naftaliyi Kedeşe topladı; ve on bin kişi onun ardınca çıktılar; Debora da onunla beraber çıktı.</verse>
				<verse number="11">Ve Kenî Heber, Musanın kaynatası Hobab oğullarından, Kenîlerden ayrılmıştı, ve Kedeş yanında olan Tsaanannimdeki meşe ağacına kadar çadırını kurmuştu.</verse>
				<verse number="12">Ve Abinoamın oğlu Barakın Tabor dağına çıktığını Siseraya bildirdiler.</verse>
				<verse number="13">Ve Sisera bütün cenk arabalarını, dokuz yüz demir arabayı, ve kendisile beraber olan bütün kavmı Haroşet-goyimden Kişon ırmağına topladı.</verse>
				<verse number="14">Ve Debora Baraka dedi: Kalk, çünkü RABBİN Siserayı senin eline verdiği gün bugündür; RAB senin önünde çıkmadı mı? Ve Barak, ardında on bin kişi olarak Tabor dağından indi.</verse>
				<verse number="15">Ve RAB Siserayı, ve bütün cenk arabalarını, ve bütün ordusunu Barakın önünde kılıçtan geçirip bozdu; ve Sisera cenk arabasından inip yaya kaçtı.</verse>
				<verse number="16">Ve Barak, Haroşet-goyime kadar, cenk arabalarının ardını ve ordunun ardını kovdu; ve Siseranın bütün ordusu kılıç ağzı ile düştü; bir kişi bile kalmadı.</verse>
				<verse number="17">Fakat Sisera Kenî Heberin karısı Yaelin çadırına yaya kaçtı; çünkü Hatsor kıralı Yabinle Kenî Heber evi arasında barışıklık vardı.</verse>
				<verse number="18">Ve Yael Siserayı karşılamak için çıktı, ve ona dedi: Dön, efendim, yanıma dön; korkma. Ve onun yanına çadıra döndü, ve kadın onu yorganla örttü.</verse>
				<verse number="19">Ve ona dedi: Rica ederim, bana biraz su ver içeyim; çünkü susadım. Ve süt tulumunu açıp ona içirdi, ve onu örttü.</verse>
				<verse number="20">Ve kadına dedi: Çadırın kapısında dur, ve vaki olacak ki, eğer bir adam gelir, ve sana sorup: Burada kimse var mı? derse: Hayır, diyeceksin.</verse>
				<verse number="21">Ve Heberin karısı Yael bir çadır kazığı aldı, ve tokmağı elinde tuttu, ve yavaşça onun yanına girdi, ve kazığı şakaklarına çaktı, ve kazık yere saplanıncıya kadar geçti; çünkü o derin uykuda ve dermansızdı; ve öldü.</verse>
				<verse number="22">Ve işte, Barak Siserayı kovalarken Yael onu karşılamak için çıktı, ve ona dedi: Gel de aramakta olduğun adamı sana göstereyim. Ve kadının yanına geldi; ve işte, Sisera ölü olarak yatıyordu, ve kazık şakaklarında idi.</verse>
				<verse number="23">Böylece o gün Allah, Kenân kıralı Yabini İsrail oğullarının önünde alçalttı.</verse>
				<verse number="24">Ve İsrail oğulları Kenân kıralı Yabini helâk edinciye kadar, Kenân kıralı Yabine karşı onların eli gittikçe kuvvetlendi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE o gün Debora ve Abinoam oğlu Barak terennüm edip dediler:</verse>
				<verse number="2">Reisler İsrailde reislik ettikleri için, Kavm gönüllü olarak kendini verdiği için; RABBİ takdis edin.</verse>
				<verse number="3">Ey kırallar, dinleyin; ey emîrler, kulak verin; RABBE ben, ben terennüm edeceğim; İsrailin Allahı RABBE taganni edeceğim.</verse>
				<verse number="4">Ya RAB, Seirden çıktığın zaman, Edom kırından ilerlediğin zaman, Yer titredi, gökler de damlattılar, Evet, bulutlar su damlattılar.</verse>
				<verse number="5">RABBİN önünde dağlar, O Sina da, İsrailin Allahı RABBİN önünde sarsıldı.</verse>
				<verse number="6">Anat oğlu Şamgarın günlerinde, Yaelin günlerinde, kervanların ardı kesildi, Ve yolcular sapa yollardan giderlerdi.</verse>
				<verse number="7">İsrailde hâkimlerin ardı kesilmişti, Ben, ana olarak İsrailde kalkıncıya kadar, Ben, Debora, kalkıncıya kadar onların ardı kesilmişti.</verse>
				<verse number="8">Yeni ilâhlar seçtiler; O zaman kapılarda cenk vardı; İsrailde, kırk bin arasında, Kalkan yahut mızrak görüldü mü?</verse>
				<verse number="9">Yüreğim İsraile hükmedenlere, Kavm arasında gönüllü olarak kendilerini verenleredir; RABBİ takdis edin.</verse>
				<verse number="10">Ey beyaz eşeklere binenler, Ey halılar üzerinde oturanlar, Ve ey yolda yürüyenler, söyliyin.</verse>
				<verse number="11">Ok atanların gürültüsünden uzakta, su çektikleri yerlerde, Orada RABBİN doğru işlerini, İsrailde saltanatının doğru işlerini anlatacaklar. O zaman RABBİN kavmı kapılara indiler.</verse>
				<verse number="12">Uyan, ey Debora, uyan; Uyan, uyan, ilâhi oku; Kalk, ey Barak, ve ey Abinoam oğlu, esirlerini götür.</verse>
				<verse number="13">O zaman eşrafın ve kavmın artakalanı indi; RAB benim için yiğitlere karşı indi.</verse>
				<verse number="14">Efraimden Amalekte kökleşenler, Senin ardınca, ey Benyamin, senin adamların arasında; Makirden hükmedenler, Ve Zebulundan serdar asasını taşıyanlar indiler.</verse>
				<verse number="15">Ve İssakar reisleri Debora ile idiler; İssakar nasılsa, Barak da öyle idi; Onun ardınca vadiye saldırıldılar. Ruben çayları yanında, yürekten büyük müzakereler oldu.</verse>
				<verse number="16">Sürülere kaval çalınmasını dinlemek için, Ağıllar arasında niçin oturdun? Ruben çayları yanında, yürekten büyük müşavereler oldu.</verse>
				<verse number="17">Gilead Erden ötesinde oturdu; Ve niçin Dan gemilerde kaldı? Aşer deniz kıyısında istirahat etti, Ve kendi çaylarının yanında oturdu.</verse>
				<verse number="18">Meydanın yüksek yerlerinde Zebulun ile Naftali, Canlarını ölüm tehlikesine atan bir kavmdı.</verse>
				<verse number="19">Kırallar gelip cenkettiler; Taanakta, Megiddo suları yanında, O zaman Kenân kıralları cenkettiler; Gümüş çapulu almadılar.</verse>
				<verse number="20">Yıldızlar göklerden cenkettiler, Siseraya karşı medarlarından cenkettiler.</verse>
				<verse number="21">Kişon ırmağı, o kadim ırmak, Kişon ırmağı onları sürüp götürdü. Ey canım, kuvveti ayak altına aldın.</verse>
				<verse number="22">O zaman atların şahlanmasından, kuvvetlilerinin şahlanmasından, At tırnakları yere damga vurdular.</verse>
				<verse number="23">RABBİN meleği dedi: Meroza lânet edin, Onun halkına ağır lânetle lânet edin, Çünkü RABBİN yardımına, Yiğitlere karşı RABBİN yardımına gelmediler.</verse>
				<verse number="24">Kenî Heberin karısı Yael, Kadınlar arasında ziyadesile mubarek olsun; Çadır kadınları arasında ziyadesile mubarek olsun.</verse>
				<verse number="25">Su istedi, Yael ona süt verdi; Beylerin çamçağında ayran sundu.</verse>
				<verse number="26">Elini kazığa, Ve sağ elini işçilerin tokmağına saldı; Ve tokmakla Siserayı vurdu, başını ezdi; Ve kırıp şakaklarından deldi geçirdi.</verse>
				<verse number="27">Ayakları dibine çöktü, düşüp yattı; Ayakları dibine çöktü, düştü; Çöktüğü yere cansız düştü.</verse>
				<verse number="28">Siseranın anası, kafes arkasından, Pencereden baktı, ve bağırdı: Niçin onun cenk arabası o kadar ağır geliyor? Niçin arabalarının yürüyüşü gecikiyor?</verse>
				<verse number="29">Hikmetli kadınları ona cevap verdiler, O da kendi kendine cevap verdi:</verse>
				<verse number="30">Her yiğide birer, ikişer kız, Sisera için boyalı esvap çapulu, İşlenmiş boyalı esvap çapulu, Çapul olarak boynu için iki yanı işlenmiş boyalı esvap, Çapul malını bulup paylaşmadılar mı?</verse>
				<verse number="31">Ya RAB, bütün düşmanların böyle yok olsunlar; Fakat seni sevenler kuvvetinde doğan güneş gibi olsunlar. Ve memleket kırk yıl rahat etti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE İsrail oğulları RABBİN gözünde kötü olanı yaptılar; ve RAB onları yedi yıl Midyanın eline verdi.</verse>
				<verse number="2">Ve İsraile karşı Midyanın eli kuvvetlendi; ve Midyan yüzünden İsrail oğulları kendileri için dağlardaki gizlenecek yerleri, ve mağaralar ile hisarlar yaptılar.</verse>
				<verse number="3">Ve vaki oldu ki, İsrail ekin ektikçe Midyanîler, ve Amalekîler, ve şark oğulları çıkarlardı; ve onlara karşı çıkarlardı;</verse>
				<verse number="4">ve onlara karşı konarlardı, ve Gazaya varıncıya kadar yerin mahsulünü bozarlardı, ve koyun olsun, sığır olsun, eşek olsun, İsrailde geçinecek bir şey bırakmazlardı.</verse>
				<verse number="5">Çünkü onlar hayvanları ve çadırları ile çıkarlardı; çoklukça çekirge gibi gelirlerdi; kendilerinin ve develerinin sayısı yoktu; ve diyarı bozmak için oraya gelirlerdi.</verse>
				<verse number="6">Ve Midyan yüzünden İsrail çok alçaldı; ve İsrail oğulları RABBE feryat ettiler.</verse>
				<verse number="7">Ve vaki oldu ki, Midyan yüzünden İsrail oğulları RABBE feryat edince,</verse>
				<verse number="8">RAB İsrail oğullarına bir peygamber gönderdi; ve onlara dedi: İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: Ben sizi Mısırdan çıkardım, ve sizi kölelik diyarından çıkardım,</verse>
				<verse number="9">ve sizi Mısırlıların elinden, ve bütün sizi sıkıştıranların elinden azat ettim, ve önünüzden onları kovdum, ve onların diyarını size verdim;</verse>
				<verse number="10">ve size dedim: Ben Allahınız RAB'İM; memleketlerinde oturduğunuz Amorîlerin ilâhlarından korkmıyacaksınız. Fakat sözümü dinlemediniz.</verse>
				<verse number="11">Ve RABBİN meleği geldi, ve Abiezrî Yoaşın Ofra şehrindeki meşe ağacı altında oturdu; ve Yoaşın oğlu Gideon Midyanîlerden kaçırmak için şarap mâsarasında buğday dövüyordu.</verse>
				<verse number="12">Ve kendisine RABBİN meleği görünüp ona dedi: Ey cesur yiğit, RAB seninle beraberdir.</verse>
				<verse number="13">Ve Gideon dedi: Ah, efendim, eğer RAB bizimle beraberse, niçin bütün bu şeyler başımıza geldi? ve atalarımızın: RAB bizi Mısırdan çıkarmadı mı? diyerek bize anlattıkları bütün onun hârikaları nerededir? Fakat RAB şimdi bizi attı, ve bizi Midyanın eline verdi.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB ona bakıp dedi: Bu kuvvetinle git, ve İsraili Midyanın elinden kurtar; seni göndermedim mi?</verse>
				<verse number="15">Ve ona dedi: Ah, efendim, İsraili ne ile kurtarayım? İşte, benim ailem Manassede en fakiridir, ve ben babamın evinde en küçüğüyüm.</verse>
				<verse number="16">Ve RAB ona dedi: Mutlaka seninle beraber olacağım, ve Midyanîleri bir adammış gibi vuracaksın.</verse>
				<verse number="17">Ve ona dedi: Eğer şimdi gözünde lûtuf buldumsa, benimle söyleşen sen olduğuna dair bana alâmet göster.</verse>
				<verse number="18">Rica ederim, ben sana gelip hediyemi çıkarıncıya kadar, ve onu senin önüne koyuncıya kadar, buradan ayrılma. Ve dedi: Sen geri gelinciye kadar kalırım.</verse>
				<verse number="19">Ve Gideon içeri girdi, ve bir oğlakla, bir efa undan mayasız pideler hazırladı; ve eti bir sepete koydu, ve et suyunu tencereye koydu, ve meşe ağacı altına, onun yanına getirip takdim etti.</verse>
				<verse number="20">Ve Allahın meleği ona dedi: Eti ve mayasız pideleri al, ve şu kayanın üzerine koy, ve et suyunu dök. Ve böyle yaptı.</verse>
				<verse number="21">Ve RABBİN meleği elinde olan değneğin ucunu oraya uzattı, ve etle mayasız pidelere dokundu; ve kayadan ateş çıktı, ve eti ve mayasız pideleri yiyip bitirdi; ve RABBİN meleği onun gözünden kayboldu.</verse>
				<verse number="22">Ve Gideon RABBİN meleği olduğunu gördü; ve Gideon dedi: Eyvah, ya RAB Yehova! çünkü RABBİN meleğini yüz yüze gördüm.</verse>
				<verse number="23">Ve RAB ona dedi: Sana selâmet olsun; korkma; ölmiyeceksin.</verse>
				<verse number="24">Ve Gideon orada RABBE bir mezbah yaptı, ve onun adını Yehova-şalom koydu; bugüne kadar hâlâ Abiezrîlerin Ofra şehrindedir.</verse>
				<verse number="25">Ve vaki oldu ki, o gece RAB ona dedi: Babanın boğasını, yedi yaşında olan ikinci boğayı al, ve babanın Baal mezbahını yık, ve yanındaki Aşerayı kes;</verse>
				<verse number="26">ve bu hisarın tepesinde Allahın RABBE usulü üzre bir mezbah yap, ve ikinci boğayı al, ve keseceğin Aşeranın odunları ile yakılan takdimeyi arzet.</verse>
				<verse number="27">Ve Gideon kullarından on adam aldı, ve RABBİN kendisine söylediği gibi yaptı; ve vaki oldu ki, babasının ev halkı, ve şehrin adamları korkusundan bu şeyi gündüz yapamadığı için geceleyin yaptı.</verse>
				<verse number="28">Ve şehrin adamları sabahlayın erken kalktılar, ve işte, Baalın mezbahı yıkılmıştı, ve onun yanında olan Aşera kesilmişti, ve yapılmış olan mezbah üzerinde ikinci boğa arzolunmuştu.</verse>
				<verse number="29">Ve birbirlerine dediler: Bu işi kim yaptı? Ve aradılar, ve araştırdılar ve dediler: Bu işi Yoaşın oğlu Gideon yaptı.</verse>
				<verse number="30">Ve şehrin adamları Yoaşa dediler: Oğlunu çıkar da ölsün, çünkü Baalın mezbahını yıktı, ve çünkü onun yanında olan Aşerayı kesti.</verse>
				<verse number="31">Ve Yoaş kendisine karşı duranların hepsine dedi: Baal için siz mi dava edeceksiniz? yahut siz mi onu kurtaracaksınız? onun için dava edecek olan kim ise sabahlayın öldürülecektir; eğer ilâh ise, biri onun mezbahını yıktı diye kendisi dava etsin.</verse>
				<verse number="32">Ve: Baal ona karşı dava etsin, çünkü onun mezbahını yıktı, diyerek, o gün onun adını Yerubbaal koydu.</verse>
				<verse number="33">O zaman bütün Midyanîler, ve Amalekîler, ve şark oğulları bir araya toplandılar; ve geçip Yizreel vadisinde ordugâh kurdular.</verse>
				<verse number="34">Ve RABBİN Ruhu Gideonun üzerine geldi; ve boru çaldı; ve Abiezer onun ardınca toplandı.</verse>
				<verse number="35">Ve bütün Manasseye ulaklar gönderdi; ve onlar da onun ardınca toplandılar; ve Aşere, ve Zebuluna, ve Naftaliye ulaklar gönderdi; ve onları karşılamağa çıktılar.</verse>
				<verse number="36">Ve Gideon Allaha dedi: Eğer söylediğin gibi İsraili benim elimle kurtaracaksan,</verse>
				<verse number="37">işte, ben harman üzerine yün yapağı koyacağım; eğer çiğ yalnız yapağı üzerinde olur ve bütün toprak üzerinde kuruluk olursa, o zaman söylediğin gibi İsraili benim elimle kurtaracağını bileceğim.</verse>
				<verse number="38">Ve böyle oldu; çünkü ertesi gün erken kalkıp yapağıyı sıktı, ve yapağıdan çiğ, bir tas dolusu su çıkardı.</verse>
				<verse number="39">Ve Gideon Allaha dedi: Bana karşı öfken alevlenmesin, ve ben ancak bu kere söyliyeyim; niyaz ederim, ancak bu kere yapağı ile deniyeyim; şimdi kuruluk yapağı üzerinde olsun; ve bütün toprak üzerinde çiğ olsun.</verse>
				<verse number="40">Ve Allah o gece böyle yaptı; ve kuruluk ancak yapağı üzerinde idi, ve bütün toprak üzerinde çiğ vardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE Yerubbaal (o Gideondur), ve kendisile beraber olan bütün kavm erken kalktılar, ve Harod pınarı başında ordugâh kurdular; ve Midyan ordugâhı onların şimal tarafında, More tepesi yanında derede idi.</verse>
				<verse number="2">Ve RAB Gideona dedi: Midyanı onların eline vermekliğim için senin yanında olan kavmın sayısı fazladır, yoksa İsrail: Kendi elim beni kurtardı, diyerek bana karşı övünecektir.</verse>
				<verse number="3">Ve şimdi kavma işittirip de: Kim korkuyor ve titriyorsa dönsün, ve Gilead dağından geri gitsin. Ve kavmdan yirmi iki bin kişi döndüler; ve on bin kişi kaldı.</verse>
				<verse number="4">Ve RAB Gideona dedi: Kavmın sayısı yine fazladır; onları suya indir, ve senin için orada onları deniyeyim; ve vaki olacak ki, sana: Bu seninle beraber gidecek, dediğim adam seninle beraber gidecek; ve: Seninle gitmiyecek, dediğim adam gitmiyecektir.</verse>
				<verse number="5">Ve kavmı suya indirdi; ve RAB Gideona dedi: Köpeğin dilile içtiği gibi dilile su içen her adamı ayrı, ve içmek için dizleri üzerine çöken her adamı da ayrı koyacaksın.</verse>
				<verse number="6">Ve ellerini ağızlarına götürerek dillerile içenlerin sayısı üç yüz kişi oldu; fakat kavmın artakalanlarının hepsi su içmek için dizleri üzerine çöktüler.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB Gideona dedi: Dilile içen üç yüz kişile sizi kurtaracağım, ve Midyanîleri senin eline vereceğim; ve bütün kavm, herkes kendi yerine gitsin.</verse>
				<verse number="8">Ve kavm ellerine azıkla borularını aldılar; ve İsrail adamlarının hepsini, herkesi kendi çadırına gönderdi, fakat üç yüz kişiyi alıkoydu; ve Midyan ordugâhı onun aşağı tarafında, derede idi.</verse>
				<verse number="9">Ve vaki oldu ki, RAB o gece ona dedi: Kalk, ordugâha in, çünkü onu senin eline verdim.</verse>
				<verse number="10">Ve eğer inmeğe korkuyorsan, uşağın Pura ile beraber ordugâha in;</verse>
				<verse number="11">ve ne söyleştiklerini işiteceksin; ve ondan sonra ellerin kuvvetlenecek, ve ordugâha ineceksin. O zaman o ve uşağı Pura ordugâhının kenarında olan silâhlı adamların yanına indiler.</verse>
				<verse number="12">Ve Midyanîler, ve Amalekîler, ve bütün şark oğulları çoklukça çekirge gibi derede yatıyorlardı; ve develerinin sayısı yoktu, çoklukça deniz kıyısındaki kum gibi.</verse>
				<verse number="13">Ve Gideon geldi, ve işte, bir adam arkadaşına ruya anlatıyor ve diyordu: İşte, bir ruya gördüm; ve işte, Midyan ordugâhına arpa ekmeğinden bir somun yuvarlandı, ve çadıra kadar geldi, ve onu vurup düşürdü, onu alt üst etti, ve çadır yere serildi.</verse>
				<verse number="14">Ve arkadaşı cevap verip dedi: Bu başka bir şey değildir, ancak İsrailî Yoaş oğlu Gideonun kılıcıdır; Allah Midyanı ve bütün orduyu onun eline verdi.</verse>
				<verse number="15">Ve vaki oldu ki, Gideon ruyanın hikâyesini ve tabirini işitince, secde kıldı; ve İsrail ordugâhına dönüp dedi: Kalkın; çünkü RAB Midyan ordusunu elinize verdi.</verse>
				<verse number="16">Ve üç yüz kişiyi üç bölüğe ayırdı, ve hepsinin eline borular, ve boş testiler, ve testiler içinde çerağlar verdi.</verse>
				<verse number="17">Ve onlara dedi: Bana bakın, ve öyle yapın; ve işte, ben ordugâhın kenarına geldiğim zaman, vaki olacak ki, ben ne yaparsam siz de öyle yapacaksınız.</verse>
				<verse number="18">Ben ve benimle beraber olanların hepsi boru çalınca, ordugâhın bütün çevresinde siz de boruları çalacaksınız, ve: RAB için ve Gideon için, diyeceksiniz.</verse>
				<verse number="19">Ve Gideonla yanında olan yüz kişi, orta nöbetin başlangıcında, nöbetçileri henüz koydukları zaman ordugâhın kenarına vardılar; ve boruları çalıp ellerindeki testileri kırdılar.</verse>
				<verse number="20">Üç bölük de boruları çalıp testileri kırdılar, ve çerağları sol ellerinde, ve çalmak için boruları sağ ellerinde tuttular; ve: RABBİN ve Gideonun kılıcı, diye bağırdılar.</verse>
				<verse number="21">Ve ordugâhın çevresinde herkes kendi yerinde durdu; ve bütün ordu koşuştu; ve bağırıp onları kaçırdılar.</verse>
				<verse number="22">Ve üç yüz boruyu çaldılar, ve RAB her birinin kılıcını arkadaşına karşı, ve bütün orduya karşı koydu; ve ordu Tsereraya doğru, Beyt-şittaya kadar, Tabbatın yanında olan Abel-mehola sınırına kadar kaçtı.</verse>
				<verse number="23">Ve Naftaliden, ve Aşerden, ve bütün Manasseden İsrailîler toplandılar, ve Midyanın ardını kovaladılar.</verse>
				<verse number="24">Ve Gideon bütün Efraim dağlığına ulaklar gönderip dedi: Midyana karşı inin, ve önlerinde Beyt-baraya kadar suları, Erdeni alın. Ve bütün Efraimîler toplandı, ve Beyt-baraya kadar suları, Erdeni aldılar.</verse>
				<verse number="25">Ve Midyanın iki reisini, Oreble Zeebi tuttular; ve Orebi Oreb kayasında öldürdüler, ve Zeebi Zeeb şarap mâsarasında öldürdüler, ve Midyanı kovaladılar; ve Oreble Zeebin başlarını, Erden ötesinden Gideona getirdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE Efraimîler ona dediler: Midyana karşı cenketmeğe gittiğin zaman bizi çağırmıyarak bu bize ettiğin nedir? Ve onunla şiddetle çekiştiler.</verse>
				<verse number="2">Ve onlara dedi: Sizin yaptığınızın yanında şimdi benim yaptığım nedir? Efraimin bağ bozumundan artakalan üzümleri, Abiezerin bağ bozumu mahsulünden iyi değil mi?</verse>
				<verse number="3">Midyan reislerini, Orebi ve Zeebi Allah sizin elinize verdi; ve sizin yaptığınızın yanında ben ne yapabildim? Bunu söyleyince ona karşı öfkeleri yatıştı.</verse>
				<verse number="4">Ve Gideon Erdene vardı, kendisi ve yanındaki yorgun fakat kovalıyan üç yüz kişi onu geçtiler.</verse>
				<verse number="5">Ve Sukkot adamlarına dedi: Rica ederim, arkamda olan kavma ekmek somunları verin; çünkü yorgundurlar, ve ben Midyan kıralları Zebah ve Tsalmunnayı kovalıyorum.</verse>
				<verse number="6">Ve Sukkot reisleri dediler: Zebah ve Tsalmunnanın bileği şimdi senin elinde mi ki, senin orduna ekmek verelim?</verse>
				<verse number="7">Ve Gideon dedi: Bunun için RAB Zebah ve Tsalmunnayı elime verdiği zaman etinizi çölün dikenlerile ve çalılarla döveceğim.</verse>
				<verse number="8">Ve oradan Penuele çıktı, ve onlara da öylece söyledi: Sukkot adamları nasıl cevap verdilerse Penuel adamları da öyle cevap verdiler.</verse>
				<verse number="9">Ve Penuel adamlarına da söyliyip dedi: Selâmetle döndüğüm zaman bu kuleyi yıkacağım.</verse>
				<verse number="10">Ve Zebahla Tsalmunna, ve onlarla beraber on beş bin kişi kadar orduları, şark oğulları ordusundan kalanların hepsi, Karkorda idiler; ve yüz yirmi bin kılıç kullanan adam düşmüştü.</verse>
				<verse number="11">Ve Gideon Nobah ve Yogbehanın şarkından çadırlarda oturanların yolundan çıktı, ve orduyu vurdu; çünkü ordu kaygısızdı.</verse>
				<verse number="12">Ve Zebah ve Tsalmunna kaçtılar; ve onların ardını kovaladı; ve Midyanın iki kıralını, Zebahı ve Tsalmunnayı tuttu, ve bütün orduyu bozdu.</verse>
				<verse number="13">Ve Yoaşın oğlu Gideon Heres yokuşundan cenkten döndü.</verse>
				<verse number="14">Ve Sukkot adamlarından bir genci tutup ona sordu; ve o Sukkot reislerini, ve ihtiyarlarını, yetmiş yedi kişiyi yazıp ona bildirdi.</verse>
				<verse number="15">Ve Sukkot adamlarına gelip dedi: Zebah ve Tsalmunnanın bileği şimdi senin elinde mi ki, senin yorgun adamlarına ekmek verelim? diyerek onlardan ötürü benimle eğlenmiş olduğunuz Zebah ve Tsalmunna işte!</verse>
				<verse number="16">Ve şehrin ihtiyarlarını, ve çölün dikenlerini ve çalıları aldı, ve onlarla Sukkot adamlarına ders verdi.</verse>
				<verse number="17">Ve Penuel kulesini yıktı, ve şehrin adamlarını öldürdü.</verse>
				<verse number="18">Ve Zebahla Tsalmunnaya dedi: Taborda öldürdüğünüz adamlar nasıldılar? Ve dediler: Sen nasılsan onlar da öyle idi; her biri kıral oğullarına benziyordu.</verse>
				<verse number="19">Ve dedi: Kardeşlerim, anamın oğulları idiler; hay olan RABBİN hakkı için, eğer onları sağ bıraksa idiniz sizi öldürmezdim.</verse>
				<verse number="20">Ve ilk oğlu Yetere dedi: Kalk, ve bunları öldür. Fakat genç kılıcını çekmedi; çünkü korkuyordu, çünkü henüz gençti.</verse>
				<verse number="21">Ve Zebahla Tsalmunna dediler: Sen kalk da bizi vur; çünkü adam nasılsa gücü öyledir. Ve Gideon kalktı ve Zebahı ve Tsalmunnayı öldürdü, ve develerinin boyunlarında asılı olan hilâllerini aldı.</verse>
				<verse number="22">Ve İsrail adamları Gideona dediler: Sen, oğlun, ve oğlunun oğlu bize saltanat edin; çünkü bizi Midyanın elinden kurtardın.</verse>
				<verse number="23">Ve Gideon onlara dedi: Ben size saltanat etmem, oğlum da size saltanat etmiyecek; RAB size saltanat edecektir.</verse>
				<verse number="24">Ve Gideon onlara dedi: Sizden bir dileğim var, herkes aldığı çapuldaki halkaları bana versin. (Çünkü onlar İsmailîler oldukları için altın halkaları vardı.)</verse>
				<verse number="25">Ve dediler: Seve seve veririz. Ve yere esvap serdiler, ve herkes aldığı çapuldaki halkaları oraya attı.</verse>
				<verse number="26">Ve hilâllerden, küpelerden, ve Midyan kıralları üzerindeki erguvanî esvaplardan başka, ve develerin boyunlarında olan zincirlerden başka, onun dilediği altın halkaların ağırlığı bin yedi yüz şekel altındı.</verse>
				<verse number="27">Ve Gideon ondan bir efod yaptı, ve onu şehrine, Ofraya koydu; ve bütün İsrail orada onun ardınca zina ettiler; ve Gideona ve evi halkına bir tuzak oldu.</verse>
				<verse number="28">Ve Midyan İsrail oğullarının önünde alçaldı, ve bir daha başlarını kaldırmadılar. Ve memleket Gideonun günlerinde kırk yıl rahat etti.</verse>
				<verse number="29">Ve Yoaşın oğlu Yerubbaal gidip evinde oturdu.</verse>
				<verse number="30">Ve Gideonun kendi sulbünden gelen yetmiş oğlu vardı; çünkü karıları çoktu.</verse>
				<verse number="31">Ve Şekemde olan cariyesi de kendisine bir oğul doğurdu, ve onun adını Abimelek koydu.</verse>
				<verse number="32">Ve Yoaşın oğlu Gideon güzel ihtiyarlıkta öldü, ve Abiezrîlerin Ofra şehrinde, babası Yoaşın kabrine gömüldü.</verse>
				<verse number="33">Ve vaki oldu ki, Gideon ölünce İsrail oğulları döndüler, ve Baalların ardınca zina ettiler, ve Baal-beriti kendilerine ilâh ettiler.</verse>
				<verse number="34">Ve İsrail oğulları, çevrelerindeki bütün düşmanlarının elinden kendilerini azat eden Allahları RABBİ hatırlamadılar;</verse>
				<verse number="35">ve Yerubbaal (o Gideondur) evine, İsraile yapmış olduğu bütün iyiliğe göre inayet etmediler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE Yerubbaalın oğlu Abimelek Şekeme, anasının kardeşleri yanına gitti, ve onlara, ve anasının babası evinin bütün aşiretine söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Rica ederim, bütün Şekem erlerine işittirip söyliyin: Sizin için hangisi iyidir, yetmiş kişi olarak Yerubbaalın bütün oğulları mı, yoksa bir kişi mi size saltanat etsin? ve hatırlayın ki, ben sizin kemiğiniz ve etinizim.</verse>
				<verse number="3">Ve anasının kardeşleri onun hakkında, bütün bu sözleri Şekem erlerinin hepsine işittirerek söylediler; ve onların yüreği Abimelekin ardınca gitmeğe meyletti; çünkü: O bizim kardeşimizdir, dediler.</verse>
				<verse number="4">Ve Baal-beritin evinden ona yetmiş parça gümüş verdiler, ve Abimelek bunlarla oynak ve çapkın adamlar tuttu, ve onun ardınca gittiler.</verse>
				<verse number="5">Ve Ofraya, babasının evine geldi, ve kardeşlerini, Yerubbaalın yetmiş oğlunu bir taş üzerinde öldürdü; ancak Yerubbaalın küçük oğlu Yotam sağ kaldı; çünkü gizlendi.</verse>
				<verse number="6">Ve bütün Şekem erleri, ve bütün Beyt-millo toplandılar, ve gidip Şekemdeki dikili taş meşesi yanında Abimeleki kıral ettiler.</verse>
				<verse number="7">Ve Yotama bildirdiler, ve gidip Gerizim dağının tepesinde durdu, ve yüksek sesle bağırıp onlara dedi: Beni dinleyin, ey Şekem erleri, Allah da sizi dinliyecektir.</verse>
				<verse number="8">Vaktile ağaçlar kendilerine kıral meshetmek için gittiler; ve zeytin ağacına dediler: Bize kıral ol.</verse>
				<verse number="9">Ve zeytin ağacı onlara dedi: Allahın ve insanın bende sena ettikleri yağımı bırakayım da ağaçlar üzerinde sallanmağa mı gideyim?</verse>
				<verse number="10">Ve ağaçlar incir ağacına dediler: Sen gel, bize kıral ol.</verse>
				<verse number="11">Ve incir ağacı onlara dedi: Tatlılığımı ve iyi meyvamı bırakayım da ağaçlar üzerinde sallanmağa mı gideyim?</verse>
				<verse number="12">Ve ağaçlar asmaya dediler: Sen gel, bize kıral ol.</verse>
				<verse number="13">Ve asma onlara dedi: Allahı ve insanları sevindiren yeni şarabımı bırakayım da ağaçlar üzerinde sallanmağa mı gideyim?</verse>
				<verse number="14">Ve bütün ağaçlar kara çalıya dediler: Sen gel, bize kırallık et.</verse>
				<verse number="15">Ve kara çalı ağaçlara dedi: Eğer gerçekten siz beni kendinize kıral olarak meshederseniz, gelin gölgeme sığının; yoksa kara çalıdan ateş çıksın ve Libnanın erz ağaçlarını yiyip bitirsin.</verse>
				<verse number="16">Ve şimdi, eğer siz Abimeleki kıral etmekle hakkaniyet ve doğrulukla davrandınızsa, ve eğer Yerubbaala karşı ve onun evine karşı iyilikle davrandınızsa, ve ellerinin mükâfatını ona verdinizse</verse>
				<verse number="17">(çünkü babam sizin için cenketti, ve canını ileri attı, ve sizi Midyanın elinden azat etti;</verse>
				<verse number="18">ve siz bugün babamın evine karşı ayaklandınız, ve oğullarını, yetmiş kişiyi bir taş üzerinde öldürdünüz; ve cariyesinin oğlu Abimeleki Şekem erlerine kıral ettiniz, çünkü o kardeşinizdir);</verse>
				<verse number="19">eğer bugün Yerubbaala karşı ve onun evine karşı hakkaniyet ve doğrulukla davrandınızsa, Abimelekle sevinin, o da sizinle sevinsin;</verse>
				<verse number="20">ve yoksa, Abimelekten ateş çıksın ve Şekem erlerini ve Beyt-milloyu yiyip bitirsin; ve Şekem erlerile Beyt-millodan ateş çıksın, ve Abimeleki yiyip bitirsin.</verse>
				<verse number="21">Ve Yotam koşup kaçtı, ve Beere gitti, ve kardeşi Abimelekten korktuğu için orada oturdu.</verse>
				<verse number="22">Ve Abimelek üç yıl İsraile reis oldu.</verse>
				<verse number="23">Ve Allah Abimelekle Şekem erleri arasına kötü bir ruh gönderdi; ve Şekem erleri Abimeleke karşı hile ile davrandılar;</verse>
				<verse number="24">ta ki, Yerubbaalın yetmiş oğluna yapılan zorbalık onun üzerine gelsin, ve onların kanı, onları öldüren kardeşleri Abimelekin üzerine, ve kardeşlerini öldürmek için onun ellerini kuvvetlendiren Şekem erlerinin üzerine konulsun.</verse>
				<verse number="25">Ve Şekem erleri dağ başlarında ona karşı pusu kurdular, ve yolda yanlarından geçenlerin hepsini soyuyorlardı; bu da Abimeleke bildirildi.</verse>
				<verse number="26">Ve Ebedin oğlu Gaal ve kardeşleri geldiler, ve Şekeme geçtiler; ve Şekem erleri ona güvendiler.</verse>
				<verse number="27">Ve kıra çıkıp onların üzümünü devşirip bastılar, ve şenlikler ettiler, ve ilâhlarının evine girdiler, ve yiyip içtiler, ve Abimeleke lânet ettiler.</verse>
				<verse number="28">Ve Ebedin oğlu Gaal dedi: Abimelek kimdir, ve Şekem kimdir ki, ona kulluk edelim? Yerubbaalın oğlu değil mi? ve onun memuru Zebul değil midir? Şekemin babası Hamorun adamlarına kulluk edin; fakat biz niçin ona kulluk edelim?</verse>
				<verse number="29">Ve keşke bu kavm benim elimde olsa idi! O zaman Abimeleki atardım. Ve Abimeleke dedi: Ordunu çoğalt ve çık.</verse>
				<verse number="30">Ve Ebedin oğlu Gaalın sözlerini şehrin reisi Zebul işitince öfkesi alevlendi.</verse>
				<verse number="31">Ve Abimeleke gizlice ulaklar gönderip dedi: İşte, Ebedin oğlu Gaal ve kardeşleri Şekeme geldiler, ve işte, şehri sana karşı durmağa zorluyorlar.</verse>
				<verse number="32">Ve şimdi sen ve seninle beraber olan kavm geceleyin kalkın, ve kırda pusuya yatın;</verse>
				<verse number="33">ve vaki olacak ki, sabahlayın güneş doğar doğmaz erken kalkıp şehre baskın edersin; ve işte, o ve kendisile beraber olan kavm sana karşı çıktıkları zaman elinden geleni ona yaparsın.</verse>
				<verse number="34">Ve Abimelek, ve kendisile beraber bütün kavm geceleyin kalktılar, ve dört bölük olarak Şekeme karşı pusuya yattılar.</verse>
				<verse number="35">Ve Ebedin oğlu Gaal çıkıp şehrin kapısına girilecek yerde durdu; ve Abimelek, ve kendisile beraber olan kavm pusudan kalktılar.</verse>
				<verse number="36">Ve Gaal kavmı görüp Zebula dedi: İşte, dağ tepelerinden bir kavm iniyor. Ve Zebul ona dedi: Adamlar diye gördüğün, dağların gölgesidir.</verse>
				<verse number="37">Ve Gaal yine söyliyip dedi: İşte, memleketin ortasından bir kavm iniyor, Meonenim meşesi yolundan da bir bölük geliyor.</verse>
				<verse number="38">O zaman Zebul ona dedi: Abimelek kimdir ki, ona kulluk edelim, diyen ağzın şimdi nerede? hor gördüğün kavm bu değil mi? haydi, şimdi çık da onlarla cenket.</verse>
				<verse number="39">Ve Gaal Şekem erleri önünde çıktı, ve Abimelekle cenketti.</verse>
				<verse number="40">Ve Abimelek onu kovaladı, ve Gaal onun önünden kaçtı, ve kapıya girilecek yere kadar bir çok vurulmuş adamlar düştüler.</verse>
				<verse number="41">Ve Abimelek Arumada oturdu, ve Zebul, Gaalla kardeşlerini Şekemde oturtmayıp kovdu.</verse>
				<verse number="42">Ve vaki oldu ki, ertesi günü kavm kıra çıktı, ve Abimeleke bildirdiler.</verse>
				<verse number="43">Ve kavmı alıp onları üç bölüğe ayırdı, ve kırda pusuya yattı; ve baktı, ve işte, kavm şehirden çıkıyordu; ve onlara karşı kalkıp onları vurdu.</verse>
				<verse number="44">Ve Abimelekle yanında olan bölükler ileri saldırdılar, ve şehir kapısına girilecek yerde durdular; ve iki bölük bütün kırda olanların üzerine saldırıp onları vurdular.</verse>
				<verse number="45">Ve Abilmelek bütün o gün şehre karşı cenketti; ve şehri alıp onda olan kavmı öldürdü; ve şehri yıkıp ona tuz ekti.</verse>
				<verse number="46">Ve bütün Şekem kulesi erleri bunu işitince El-berit evi hisarına girdiler.</verse>
				<verse number="47">Ve bütün Şekem kulesi erlerinin toplanmış oldukları Abimeleke bildirildi.</verse>
				<verse number="48">Ve Abimelek, ve kendisile beraber olan bütün kavm Tsalmon dağına çıktılar; ve Abimelek eline bir balta aldı, ve ağaçlardan bir dal kesti, ve onu kaldırıp omuzu üzerine koydu; ve yanında olan kavma dedi: Benim ne yaptığımı gördünüz, çabuk olun, siz de benim gibi yapın.</verse>
				<verse number="49">Ve bütün kavm da, her biri birer dal kestiler, ve Abimelekin ardınca gittiler, ve hisara dayadılar, ve onların üzerine hisara ateş verdiler; ve bütün Şekem kulesi adamları da, bin kişi kadar erkek ve kadın, öldüler.</verse>
				<verse number="50">Ve Abimelek Tebetse gitti, ve Tebetse karşı ordugâh kurup onu aldı.</verse>
				<verse number="51">Ve şehrin ortasında kuvvetli bir kule vardı, ve bütün erkeklerle kadınlar, ve şehrin bütün erleri oraya kaçtılar, ve ardlarından kapayıp kulenin damına çıktılar.</verse>
				<verse number="52">Ve Abimelek kuleye kadar geldi, ve ona karşı cenketti, ve ona ateş vermek için kulenin kapısına kadar yaklaştı.</verse>
				<verse number="53">Ve bir kadın değirmenin üst taşını Abimelekin başına attı, ve onun kafasını kırdı.</verse>
				<verse number="54">Ve silâhlarını taşıyan uşağı acele çağırıp ona dedi: Kılıcını çek, ve beni öldür, ta ki, benim için: Onu bir kadın öldürdü, demesinler. Ve uşağı kılıcını ona sapladı, ve öldü.</verse>
				<verse number="55">Ve Abimelekin öldüğünü İsrailîler görünce, herkes kendi yerine gitti.</verse>
				<verse number="56">Abimelekin yetmiş kardeşini öldürmekle babasına ettiği kötülüğü Allah böylece kendisine döndürdü;</verse>
				<verse number="57">ve Şekem adamlarının bütün kötülüğünü Allah kendi başlarına döndürdü; ve Yerubbaalın oğlu Yotamın lâneti onların üzerine geldi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE Abimekten sonra, İsraili kurtarmak için İssakardan bir adam, Dodo oğlu, Pua oğlu Tola kalktı; ve kendisi Efraim dağlığında Şamirde oturuyordu.</verse>
				<verse number="2">Ve yirmi üç yıl İsraile hükmetti, ve öldü, ve Şamirde gömüldü.</verse>
				<verse number="3">Ve ondan sonra Gileadlı Yair kalktı; ve yirmi iki yıl İsraile hükmetti.</verse>
				<verse number="4">Ve onun otuz sıpaya binen otuz oğlu vardı, ve onların otuz şehri vardı, ve Gilead diyarında olan bu şehirlere, bugüne kadar Havvot-yair denilir.</verse>
				<verse number="5">Ve Yair öldü, ve Kamonda gömüldü.</verse>
				<verse number="6">Ve yine İsrail oğulları RABBİN gözünde kötü olanı yaptılar, ve Baallara, ve Astartilere, ve Aram ilâhlarına, ve Sayda ilâhlarına, ve Moab ilâhlarına, ve Ammon oğullarının ilâhlarına, ve Filistîlerin ilâhlarına kulluk ettiler; ve RABBİ bıraktılar, ve ona kulluk etmediler.</verse>
				<verse number="7">Ve İsraile karşı RABBİN öfkesi alevlendi, ve onları Filistîlere, ve Ammon oğullarına sattı.</verse>
				<verse number="8">Ve o yılda İsrail oğullarını sıkıştırıp ezdiler; on sekiz yıl Erden ötesinde, Gileaddaki Amorîler diyarında olan bütün İsrail oğullarını ezdiler.</verse>
				<verse number="9">Ve Ammon oğulları Yahudaya, ve Benyamine, ve Efraim evine karşı da cenketmek için Erdenden geçtiler; ve İsrail çok sıkıldı.</verse>
				<verse number="10">Ve İsrail oğulları RABBE feryat edip dediler: Sana karşı suç ettik, çünkü Allahımızı bıraktık, ve Baallara kulluk ettik.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB İsrail oğullarına dedi: Sizi Mısırlılardan, ve Amorîlerden, Ammon oğullarından, ve Filistîlerden kurtarmadım mı?</verse>
				<verse number="12">Saydalılar, ve Amalekîler, ve Maonîler de sizi sıkıştırdılar; ve bana feryat ettiniz, ve sizi onların elinden kurtardım.</verse>
				<verse number="13">Siz ise beni bıraktınız, ve başka ilâhlara kulluk ettiniz; bunun için sizi bir daha kurtarmıyacağım.</verse>
				<verse number="14">Gidin ve seçtiğiniz ilâhlara feryat edin; sıkıntı vaktinizde onlar sizi kurtarsınlar.</verse>
				<verse number="15">Ve İsrail oğulları RABBE dediler: Suç ettik; senin gözünde iyi görünen her ne ise bize ona göre yap; ancak, niyaz ederiz, bugün bizi azat et.</verse>
				<verse number="16">Ve yabancı ilâhları aralarından çıkardılar, ve RABBE kulluk ettiler; ve İsrailin sıkıntısından dolayı RABBİN canı daraldı.</verse>
				<verse number="17">Ve Ammon oğulları toplanıp Gileadda ordugâh kurdular. İsrail oğulları da toplandılar, ve Mitspada ordugâh kurdular.</verse>
				<verse number="18">Ve kavm, Gilead reisleri, birbirlerine dediler: Ammon oğullarına karşı cenketmeğe başlıyacak olan adam kimdir? bütün Gilead ahalisine o reis olacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE Gileadlı Yeftah cesur bir yiğitti, ve bir fahişenin oğlu idi; ve onun babası Gileaddı.</verse>
				<verse number="2">Ve Gileadın karısı ona oğullar doğurdu; ve kadının oğulları büyüdükleri zaman Yeftahı kovdular, ve ona dediler: Babamızın evinde miras almıyacaksın, çünkü sen başka bir kadının oğlusun.</verse>
				<verse number="3">Ve Yeftah kardeşlerinden kaçtı, ve Tob diyarında oturdu; ve Yeftahın yanına yaramaz adamlar toplandılar, ve kendisile beraber akınlar ederlerdi.</verse>
				<verse number="4">Ve vaki oldu ki, bir zaman sonra Ammon oğulları İsraile karşı cenge kalktılar.</verse>
				<verse number="5">Ve vaki oldu ki, Ammon oğulları İsraile karşı cenge kalktıkları zaman Gilead ihtiyarları Tob diyarından Yeftahı getirmek için gittiler;</verse>
				<verse number="6">ve Yeftaha dediler: Gel ve bize başbuğ ol, ve Ammon oğullarına karşı cenkedelim.</verse>
				<verse number="7">Ve Yeftah Gilead ihtiyarlarına dedi: Siz benden nefret etmediniz mi, ve beni babamın evinden kovmadınız mı? ve şimdi sıkıntınız vaktinde niçin bana geldiniz?</verse>
				<verse number="8">Ve Gilead ihtiyarları Yeftaha dediler: Şimdi bunun için sana döndük, ta ki, bizimle beraber gelip Ammon oğullarına karşı cenkedesin; ve sen bize, bütün Gilead ahalisine baş olacaksın.</verse>
				<verse number="9">Ve Yeftah Gilead ihtiyarlarına dedi: Eğer Ammon oğullarına karşı cenketmek için beni geri götürürseniz, ve RAB benim önümde onları ele verirse, size baş olacak mıyım?</verse>
				<verse number="10">Ve Gilead ihtiyarları Yeftaha dediler: Aramızda RAB sözümüze şahit olsun; mutlaka senin sözüne göre yapacağız.</verse>
				<verse number="11">Ve Yeftah Gilead ihtiyarları ile beraber gitti, ve kavm onu kendilerine reis ve başbuğ ettiler; ve Yeftah bütün sözlerini Mitspada RABBİN önünde söyledi.</verse>
				<verse number="12">Ve Yeftah Ammon oğullarının kıralına ulaklar gönderip dedi: Aramızda ne var ki, memleketime karşı cenketmek için üzerime geldin?</verse>
				<verse number="13">Ve Ammon oğullarının kıralı Yeftahın ulaklarına dedi: Çünkü İsrail Mısırdan çıktığı zaman, Arnondan Yabboka kadar, ve Erdene kadar benim memleketimi aldı; ve şimdi onu barışıklıkla geri ver.</verse>
				<verse number="14">Ve Yeftah Ammon oğullarının kıralına yine ulaklar gönderdi;</verse>
				<verse number="15">ve ona dedi: Yeftah şöyle diyor: İsrail Moab diyarını yahut Ammon oğulları diyarını almadı;</verse>
				<verse number="16">ancak Mısırdan çıktıkları zaman İsrail Kızıl Denize kadar çölde yürüdü, ve Kadeşe geldi;</verse>
				<verse number="17">ve İsrail Edom kıralına ulaklar gönderip dedi: Rica ederim, senin memleketinin içinden geçeyim; fakat Edom kıralı dinlemedi. Ve Moab kıralına da gönderdi; o da istemedi; ve İsrail Kadeşte kaldı.</verse>
				<verse number="18">Ve çölde yürüdü, ve Edom diyarı ile Moab diyarının etrafını dolaştı, ve Moab diyarının şarkına geldi, ve Arnon ırmağı ötesinde kondular, fakat Moab sınırı içine girmediler, çünkü Moabın sınırı Arnondu.</verse>
				<verse number="19">Ve İsrail Amorîler kıralı, Heşbon kıralı Sihona ulaklar gönderdi; ve İsrail ona dedi: Rica ederiz, senin diyarının içinden yerimize geçelim.</verse>
				<verse number="20">Ve Sihon İsrailin kendi sınırından geçip gideceğine güvenmedi; ve Sihon bütün kavmını toplayıp Yahatsta ordugâh kurdu, ve İsraille cenketti.</verse>
				<verse number="21">Ve İsrailin Allahı RAB Sihonu ve bütün kavmını İsrailin eline verdi, ve onları vurdular, ve İsrail o diyarda oturan Amorîlerin bütün memleketini, mülk olarak aldı.</verse>
				<verse number="22">Ve Arnondan Yabboka kadar, ve çölden Erdene kadar Amorîlerin bütün sınırını mülk olarak aldılar.</verse>
				<verse number="23">Ve şimdi İsrailin Allahı RAB kendi kavmı İsrailin önünden Amorîleri kovdu, ve sen mi onları kendine mülk edineceksin?</verse>
				<verse number="24">İlâhın Kemoşun mülk olarak sana verdiğini sen mülk edinmez misin? Allahımız RABBİN önümüzden kovduklarını, biz de onları mülk ediniriz.</verse>
				<verse number="25">Ve şimdi senin, Moab kıralı Tsippor oğlu Balaktan daha iyi bir tarafın var mı? o İsraille hiç çekişti mi, yahut onlara karşı hiç cenketti mi?</verse>
				<verse number="26">Üç yüz yıldır İsrail Heşbon ile kasabalarında, ve Aroerle kasabalarında, ve Arnon boyunda olan bütün şehirlerde oturmakta iken, niçin o zaman zarfında onları kurtarmadınız?</verse>
				<verse number="27">Ve ben sana karşı suç etmedim, fakat sen bana karşı cenketmekle bana kötülük ediyorsun; Hâkim olan RAB, bugün İsrail oğulları ile Ammon oğulları arasında hükmetsin.</verse>
				<verse number="28">Fakat Ammon oğullarının kıralı Yeftahın kendisine gönderdiği sözleri dinlemedi.</verse>
				<verse number="29">Ve Yeftahın üzerine RABBİN Ruhu geldi, ve o Gileaddan ve Manasseden geçti, ve Gileaddaki Mitspeden geçti, ve Gileaddaki Mitspeden Ammon oğullarına geçti.</verse>
				<verse number="30">Ve Yeftah RABBE adak adayıp dedi: Eğer Ammon oğullarını mutlaka benim elime verecek olursan,</verse>
				<verse number="31">o zaman vaki olacak ki, Ammon oğullarından selâmetle döndüğüm vakit beni karşılamak için evimin kapılarından çıkan RABBİN olacaktır, ve onu yakılan takdime olarak arzedeceğim.</verse>
				<verse number="32">Ve Yeftah Ammon oğulları ile cenketmek için onlara geçti; ve RAB onları kendi eline verdi.</verse>
				<verse number="33">Ve Aroerden Minnite varıncıya kadar yirmi şehri, ve Abel-keramime kadar onları çok büyük vuruşla vurdu. Ve Ammon oğulları İsrail oğulları önünde alçaldı.</verse>
				<verse number="34">Ve Yeftah Mitspaya, kendi evine geldi; ve işte, kızı teflerle ve rakıslarla onu karşılamağa çıktı; ve o biricik çocuğu idi; ne oğul ne kız, ondan başkası yoktu.</verse>
				<verse number="35">Ve vaki oldu ki, onu gördüğü zaman esvabını yırtıp dedi: Eyvah, kızım! belimi büktün, ve beni ezenlerden biri oldun; ben RABBE söyledim, artık dönemem.</verse>
				<verse number="36">Ve ona dedi: Baba, sen RABBE söyledin; mademki RAB senin düşmanlarından, Ammon oğullarından senin için öç aldı, ağzından nasıl çıktı ise bana öyle yap.</verse>
				<verse number="37">Ve babasına dedi: Bana şöyle yapılsın; beni iki ay bırak, ve gideyim, ve aşağı dağlara ineyim, ve arkadaşlarımla beraber kızlığıma ağlıyayım.</verse>
				<verse number="38">Ve: Git, dedi. Ve onu iki ay için gönderdi; ve arkadaşları ile beraber gitti, ve dağlar üzerinde kızlığına ağladı.</verse>
				<verse number="39">Ve vaki oldu ki, iki ay sonunda babasının yanına döndü, ve adadığı adağa göre ona yaptı; ve o erkek bilmedi. Ve İsrailde âdet oldu,</verse>
				<verse number="40">ve yıldan yıla İsrail kızları Gileadlı Yeftahın kızı için yılda dört gün yas tutmağa giderlerdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE Efraim adamları toplandılar, ve şimale doğru geçtiler; ve Yeftaha dediler: Niçin Ammon oğulları ile cenketmeğe geçtin de seninle beraber gitmek için bizi çağırmadın? senin üzerine evini ateşle yakacağız.</verse>
				<verse number="2">Ve Yeftah onlara dedi: Benim ve kavmımın Ammon oğulları ile büyük kavgamız vardı; ve sizi çağırdım, ve onların elinden beni kurtarmadınız.</verse>
				<verse number="3">Ve beni kurtarmadığınızı görünce canımı elime aldım, ve Ammon oğullarına karşı geçtim, ve RAB onları elime verdi; ve niçin bugün bana karşı cenketmeğe çıktınız?</verse>
				<verse number="4">Ve Yeftah bütün Gilead adamlarını topladı, ve Efraimle cenketti; ve Gilead adamları Efraimi vurdular, çünkü dediler: Ey Gileadlılar, Efraim arasında ve Manasse arasında siz Efraim kaçaklarısınız.</verse>
				<verse number="5">Ve Gileadlılar Efraimîlere karşı Erden geçitlerini tuttular. Ve vaki oldu ki, Efraim kaçaklarından biri: Geçeyim, dediği zaman, Gilead adamları: Efraimî misin? derlerdi. Ve: Hayır, derse;</verse>
				<verse number="6">o zaman ona: Şibbolet de bakalım, derlerdi; ve Sibbolet derdi; çünkü onu doğru söyliyemezdi; ve onu tutup Erden geçitlerinde boğazlarlardı; ve o vakitte Efraimden kırk iki bin kişi düştü.</verse>
				<verse number="7">Ve Yeftah altı yıl İsraile hükmetti. Ve Gileadlı Yeftah öldü, ve Gilead şehirlerinin birinde gömüldü.</verse>
				<verse number="8">Ve ondan sonra Beyt-lehemden İbtsan İsraile hükmetti.</verse>
				<verse number="9">Ve onun otuz oğlu vardı; ve dışarıya otuz kız gönderdi, ve dışarıdan oğulları için otuz kız getirdi. Ve yedi yıl İsraile hükmetti.</verse>
				<verse number="10">Ve İbtsan öldü, ve Beyt-lehemde gömüldü.</verse>
				<verse number="11">Ve ondan sonra Zebulunî Elon İsraile hükmetti; ve on yıl İsraile hükmetti.</verse>
				<verse number="12">Ve Zebulunî Elon öldü, ve Zebulun diyarında Ayyalonda gömüldü.</verse>
				<verse number="13">Ve ondan sonra Piratonlu Hillel oğlu Abdon İsraile hükmetti.</verse>
				<verse number="14">Ve onun yetmiş sıpa üzerine binen kırk oğlu ile otuz torunu vardı; ve sekiz yıl İsraile hükmetti.</verse>
				<verse number="15">Ve Piratonlu Hillelin oğlu Abdon öldü, ve Amalekîler dağlığında Efraim diyarında, Piratonda gömüldü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">VE yine İsrail oğulları RABBİN gözünde kötü olanı yaptılar; ve RAB onları kırk yıl Filistîlerin eline verdi.</verse>
				<verse number="2">Ve Danîler sıptından Tsoralı bir adam vardı, ve onun adı Manoah idi; ve karısı kısır olup doğurmazdı.</verse>
				<verse number="3">Ve RABBİN meleği kadına görünüp ona dedi: İşte şimdi, sen kısırsın, ve doğurmuyorsun; fakat gebe kalacaksın, ve bir oğul doğuracaksın.</verse>
				<verse number="4">Ve şimdi rica ederim, sakın şarap ve içki içme, ve hiç murdar bir şey yeme;</verse>
				<verse number="5">çünkü işte, sen gebe kalacaksın, ve bir oğul doğuracaksın; ve onun başına ustura değmiyecek; çünkü ana rahminden Allaha Nezîr olacak; ve İsraili Filistîlerin elinden kurtarmağa o başlıyacak.</verse>
				<verse number="6">Ve kadın geldi, ve kocasına söyliyip dedi: Bana bir Allah adamı geldi, ve onun görünüşü Allahın meleğinin görünüşü gibi çok heybetli idi; ve nereden olduğunu kendisinden sormadım, ve bana adını da bildirmedi;</verse>
				<verse number="7">fakat bana dedi: İşte, sen gebe kalacaksın, ve bir oğul doğuracaksın; ve şimdi şarap ve içki içme, ve hiç bir murdar şey yeme; çünkü çocuk ana rahminden öleceği güne kadar Allaha Nezîr olacak.</verse>
				<verse number="8">Ve Manoah RABBE yalvarıp dedi: Ya RAB, niyaz ederim, gönderdiğin Allah adamı bize yine gelsin, ve doğacak çocuk için ne yapacağımızı bize öğretsin.</verse>
				<verse number="9">Ve Allah Manoahın sesini işitti; ve kadın tarlada otururken Allahın meleği yine ona geldi; fakat kocası Manoah onunla beraber değildi.</verse>
				<verse number="10">Ve kadın acele edip koştu, ve kocasına bildirip dedi: İşte, geçen gün yanıma gelen o adam bana göründü.</verse>
				<verse number="11">Ve Manoah kalkıp karısının ardınca gitti, ve adamın yanına gelip ona dedi: Kadına söyliyen adam sen misin? Ve: Benim, dedi.</verse>
				<verse number="12">Ve Manoah dedi: Şimdi sözlerin yerine gelince, çocuk hakkında hüküm ve işi ne olacak?</verse>
				<verse number="13">Ve RABBİN meleği Manoaha dedi: Kadın kendisine söylediğim her şeyden sakınsın.</verse>
				<verse number="14">Asmadan çıkan hiç bir şeyden yemesin, ve şarap ve içki içmesin, ve hiç murdar bir şey yemesin; ona emrettiğim her şeyi tutsun.</verse>
				<verse number="15">Ve Manoah RABBİN meleğine dedi: Rica ederim, seni alıkoyalım, ve senin için bir oğlak hazırlıyalım.</verse>
				<verse number="16">Ve RABBİN meleği Manoaha dedi: Beni alıkoysan bile, senin ekmeğinden yemem; ve eğer yakılan takdime arzedeceksen, onu RABBE arzetmelisin. Çünkü RABBİN meleği olduğunu Manoah bilmedi.</verse>
				<verse number="17">Ve Manoah RABBİN meleğine dedi: Senin adın nedir, ta ki, sözlerin yerine gelince seni taziz edelim?</verse>
				<verse number="18">Ve RABBİN meleği ona dedi: Niçin adımı soruyorsun? çünkü o vasfa gelmez.</verse>
				<verse number="19">Ve Manoah oğlağı ve ekmek takdimesini aldı, ve kaya üzerinde RABBE arzetti; ve melek şaşılacak bir şey yaptı; ve Manoah ile karısı bakıyorlardı.</verse>
				<verse number="20">Çünkü mezbah üzerinden alev göke doğru çıkarken vaki oldu ki, RABBİN meleği mezbahın alevile beraber çıktı; ve Manoah ile karısı bakıyorlardı; ve yüz üstü yere kapandılar.</verse>
				<verse number="21">Ve RABBİN meleği bir daha Manoah ile karısına görünmedi. RABBİN meleği olduğunu Manaoh o zaman bildi.</verse>
				<verse number="22">Ve Manoah karısına dedi: Mutlaka öleceğiz, çünkü Allahı gördük.</verse>
				<verse number="23">Ve karısı ona dedi: Eğer RAB bizi öldürmek isteseydi, yakılan takdimeyi ve ekmek takdimesini elimizden almazdı; ve bize bütün bu şeyleri göstermezdi, ve bize bu vakitte bu gibi şeyler işittirmezdi.</verse>
				<verse number="24">Ve kadın bir oğul doğurdu, ve onun adını Şimşon koydu; ve çocuk büyüdü, ve RAB onu mubarek kıldı.</verse>
				<verse number="25">Ve Tsora ile Eştaol arasında Mahane-danda RABBİN Ruhu onu ileri sürmeğe başladı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">VE Şimşon Timnaya indi, ve Timnada Filistîlerin kızlarından bir kadın gördü.</verse>
				<verse number="2">Ve çıktı, ve babası ile anasına bildirip dedi: Timnada Filistîlerin kızlarından bir kadın gördüm; ve şimdi onu karı olarak bana alın.</verse>
				<verse number="3">Ve babası ile anası ona dediler: Kardeşlerinin kızları arasında, yahut bütün kavmımın arasında bir kadın yok mu ki, sünnetsiz Filistîlerden kadın almağa gidiyorsun? Ve Şimşon babasına dedi: Onu bana al; çünkü gözüme o hoş görünüyor.</verse>
				<verse number="4">Fakat bunun RABDEN olduğunu babası ile anası bilmediler; çünkü Filistîlere karşı fırsat arıyordu. Ve o vakitler Filistîler İsraile hâkimdiler.</verse>
				<verse number="5">Ve Şimşon, babası ve anası ile beraber Timnaya indi, ve Timna bağlarına geldiler; ve işte, genç bir aslan gümürdeyip onun karşısına çıktı.</verse>
				<verse number="6">Ve RABBİN Ruhu kuvvetle onun üzerine geldi, ve bir oğlağı iki parça eder gibi aslanı iki parça etti; ve elinde bir şey yoktu; ve yaptığını babasına ve anasına bildirmedi.</verse>
				<verse number="7">Ve inip kadınla söyleşti; ve Şimşonun gözüne hoş göründü.</verse>
				<verse number="8">Ve bir zaman sonra kadını almak için döndü; ve aslanın leşini görmek için yoldan saptı; ve işte, aslanın leşinde bir arı sürüsü ile bal vardı.</verse>
				<verse number="9">Ve balı avuçlarına aldı, ve yürürken yiyerek gitti; ve babası ile anasının yanına geldi, ve onlara da verdi, ve yediler; ve balı aslanın leşinden almış olduğunu onlara bildirmedi.</verse>
				<verse number="10">Ve babası kadının yanına indi; ve Şimşon orada ziyafet yaptı; çünkü gençler böyle yaparlardı.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, onu gördükleri zaman kendisile beraber olmak üzre otuz arkadaş aldılar.</verse>
				<verse number="12">Ve Şimşon onlara dedi: Şimdi size bir bilmece söyliyeyim; ziyafetin yedi gününde onu bulup bana bildirebilirseniz, size otuz keten esvap, ve otuz yedek esvap vereceğim;</verse>
				<verse number="13">fakat bana bildiremezseniz, o zaman siz bana otuz keten esvap ve otuz yedek esvap vereceksiniz. Ve ona dediler: Bilmeceni söyle de onu işitelim.</verse>
				<verse number="14">Ve onlara dedi: Yiyenden yiyecek çıktı, Ve kuvvetliden tatlı çıktı. Ve bilmeceyi üç gün bildiremediler.</verse>
				<verse number="15">Ve vaki oldu ki, yedinci günde Şimşonun karısına dediler: Kocanı kandır da bize bilmeceyi bildirsin, yoksa seni ve babanın evini yakarız; bizi soymağa çağırdınız, öyle mi?</verse>
				<verse number="16">Ve Şimşonun karısı onun önünde ağlıyıp dedi: Benden ancak nefret ediyor ve beni sevmiyorsun; kavmımın oğullarına bilmece söyledin, ve bana bildirmedin. Ve ona dedi: İşte, babama ve anama bildirmedim de sana mı bildireceğim?</verse>
				<verse number="17">Ve yedi gün, ziyafetin devamınca onun önünde ağladı; ve vaki oldu ki, yedinci günde kadına bildirdi, çünkü onu çok sıkıştırıyordu; ve kadın bilmeceyi kavmının oğullarına bildirdi.</verse>
				<verse number="18">Ve şehrin adamları, yedinci günde güneş batmadan evel Şimşona dediler: Baldan tatlı ne vardır? ve aslandan kuvvetli ne vardır? Ve onlara dedi: Eğer genç ineğimle çift sürmüş olmasaydınız, Bilmecemi bulmazdınız.</verse>
				<verse number="19">Ve RABBİN Ruhu kuvvetle onun üzerine geldi, ve Aşkelona indi, ve onlardan otuz kişi vurdu, ve onların esvabını aldı, ve bilmeceyi bildirenlere yedek esvap verdi. Ve öfkesi alevlenip babasının evine çıktı.</verse>
				<verse number="20">Fakat Şimşonun karısı ona arkadaşlık eden arkadaşına verildi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">FAKAT bir zaman sonra, buğday biçimi günlerinde vaki oldu ki, Şimşon bir oğlakla karısını ziyaret edip dedi: Odaya karımın yanına girmek istiyorum. Fakat kadının babası onu girmeğe bırakmadı.</verse>
				<verse number="2">Ve babası dedi: Gerçek ondan tamamen nefret ediyordun diye düşündüm; bundan dolayı onu senin arkadaşına verdim; küçük kızkardeşi ondan daha güzel değil mi? Rica ederim, bunun yerine o senin olsun.</verse>
				<verse number="3">Ve Şimşon onlara dedi: Bu sefer Filistîlere kötülük edince onlardan ötürü suçsuz olurum.</verse>
				<verse number="4">Ve Şimşon gidip üç yüz çakal tuttu, ve meşaleler aldı, ve çakalları kuyruk kuyruğa çevirdi, ve iki kuyruğun arasına bir meşale koydu.</verse>
				<verse number="5">Ve meşaleleri yakıp Filistîlerin ekinlerine salıverdi, ve demetleri, ve ekinleri, ve zeytinlikleri de yaktı.</verse>
				<verse number="6">Ve Filistîler dediler: Bunu kim yaptı? Ve dediler: Timnalının damadı Şimşon yaptı, çünkü onun karısını alıp arkadaşına verdi. Ve Filistîler çıktılar, ve kadınla babasını ateşte yaktılar.</verse>
				<verse number="7">Ve Şimşon onlara dedi: Eğer böyle ederseniz, sizden mutlaka öç alacağım, ve ondan sonra el çekerim.</verse>
				<verse number="8">Ve onları büyük vuruşla tamamen vurdu; ve indi, ve Eytam kayası kovuğunda oturdu.</verse>
				<verse number="9">Ve Filistîler çıktılar, ve Yahudada ordugâh kurdular, ve Lehide yayıldılar.</verse>
				<verse number="10">Ve Yahuda adamları dediler: Niçin bize karşı çıktınız? Ve dediler: Şimşonu bağlamak, bize nasıl yaptı ise ona yapmak için çıktık.</verse>
				<verse number="11">Ve Yahudadan üç bin kişi Eytam kayası kovuğuna indiler, ve Şimşona dediler: Filistîlerin bize hâkim olduklarını bilmiyor musun? Ve bize ettiğin bu nedir? Ve onlara dedi: Onlar bana ne yaptılarsa, ben de onlara öyle yaptım.</verse>
				<verse number="12">Ve ona dediler: Seni bağlamak ve seni Filistîlerin eline vermek için indik. Ve Şimşon onlara dedi: Beni siz vurmıyacağınıza and edin.</verse>
				<verse number="13">Ve ona söyliyip dediler: Hayır; ancak seni sıkıca bağlıyıp onların eline vereceğiz; ve asla seni öldürmiyeceğiz. Ve onu iki yeni iple bağladılar, ve kendisini kayadan çıkardılar.</verse>
				<verse number="14">Lehiye gelince Filistîler onu karşıladıkları zaman bağırdılar; ve onun üzerine RABBİN Ruhu kuvvetle geldi, ve kolları üzerinde olan ipler, ateşte yanmış keten gibi oldu, ve ellerinden bağları düştü.</verse>
				<verse number="15">Ve taze bir eşek çene kemiği buldu, ve elini uzatıp onu aldı, ve onunla bin kişi vurdu.</verse>
				<verse number="16">Ve Şimşon dedi: Eşek çene kemiğile bir yığın, iki yığın, Eşek çene kemiğile bin kişi vurdum.</verse>
				<verse number="17">Ve vaki oldu ki, söylemeği bitirdiği zaman çene kemiğini elinden attı; ve o yere Ramat-lehi denildi.</verse>
				<verse number="18">Ve çok susadı, ve RABBE feryat edip dedi: Sen kulunun elile bu büyük kurtuluşu verdin; ve şimdi susuzluktan öleceğim, ve sünnetsizlerin eline düşeceğim.</verse>
				<verse number="19">Fakat RAB Lehideki çukuru yardı; ve ondan sular çıktılar, ve içip ruhu döndü, ve canlandı; bundan dolayı onun adı En-hakkore konuldu, bugüne kadar Lehidedir.</verse>
				<verse number="20">Ve Filistîlerin günlerinde İsraile yirmi yıl hükmetti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">VE Şimşon Gazaya gitti, ve orada bir fahişe görüp yanına girdi.</verse>
				<verse number="2">Ve Gazalılara: Şimşon buraya geldi, diye haber verildi. Ve etrafını aldılar, ve bütün gece şehrin kapısında ona karşı pusuya yattılar, ve: Gün ağarınca onu öldürürüz, diyerek bütün gece kımıldamadılar.</verse>
				<verse number="3">Ve Şimşon gece yarısına kadar yattı, ve gece yarısı kalktı, ve şehir kapısının kanatlarını ve iki süvesini tuttu, ve sürgü ile beraber onları kopardı, ve onları omuzları üzerine alıp Hebron karşısındaki dağın tepesine çıkardı.</verse>
				<verse number="4">Ve ondan sonra vaki oldu ki, Sorek vadisinde bir kadını sevdi, ve onun adı Delila idi.</verse>
				<verse number="5">Ve Filistîlerin beyleri kadının yanına çıkıp ona dediler: Onu kandır, ve bak onun büyük kuvveti nededir, ve onu bağlıyıp alçaltmak için ne ile başa çıkabiliriz; ve biz her birimiz sana bin yüz parça gümüş veririz.</verse>
				<verse number="6">Ve Delila Şimşona dedi: Rica ederim, bana bildir, senin büyük kuvvetin nededir, ve seni alçaltmak için ne ile bağlanabilirsin.</verse>
				<verse number="7">Ve Şimşon ona dedi: Eğer beni kurumamış yedi taze kirişle bağlarlarsa, o zaman zayıf olurum, ve başka bir adam gibi olurum.</verse>
				<verse number="8">Ve Filistîlerin beyleri kadının yanına kurumamış yedi taze kiriş çıkardılar, ve onlarla Şimşonu bağladı.</verse>
				<verse number="9">Ve iç odada kadının pusuda yatan adamları vardı. Ve kadın ona dedi: Filistîler senin üzerine geldiler, ey Şimşon! Ve kirişleri kıtık teli ateşe dokunduğu zaman kırıldığı gibi kırdı. Ve kuvveti bilinmedi.</verse>
				<verse number="10">Ve Delila Şimşona dedi: İşte, benimle eğlendin, ve bana yalanlar söyledin; şimdi rica ederim bana bildir, ne ile bağlanabilirsin?</verse>
				<verse number="11">Ve ona dedi: Eğer işte kullanılmamış yeni iplerle beni iyice bağlarlarsa, o zaman zayıf olurum, ve başka bir adam gibi olurum.</verse>
				<verse number="12">Ve Delila yeni ipler aldı, ve onlarla Şimşonu bağlıyıp ona dedi: Filistîler senin üzerine geldiler, ey Şimşon! Ve pusuda yatanlar iç odada oturuyorlardı. Ve kolları üzerinden onları iplik gibi kırdı.</verse>
				<verse number="13">Ve Delila Şimşona dedi: Şimdiye kadar benimle eğlendin, ve bana yalanlar söyledin; bana bildir, ne ile bağlanabilirsin? Ve kadına dedi: Eğer başımın yedi örgüsünü dokuma ile beraber dokursan.</verse>
				<verse number="14">Ve kadın kazıkla pekiştirdi, ve ona dedi: Filistîler senin üzerine geldiler, ey Şimşon! Ve uykusundan uyandı, ve tezgâh kazığını, ve dokumayı kopardı.</verse>
				<verse number="15">Ve ona dedi: Yüreğin benimle değilken nasıl: Seni seviyorum, diyorsun? Bu üç keredir benimle eğlendin, ve büyük kuvvetin nede olduğunu bana bildirmedin.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki oldu ki, sözlerile her gün onu sıkıştırıp kendisine baş ağrısı olunca canı ölüm derecesinde daraldı.</verse>
				<verse number="17">Ve kadına bütün yüreğini açıp ona dedi: Başıma ustura değmemiştir; çünkü ben ana rahminden Allaha nezîrim; eğer tıraş olursam, o zaman kuvvetim benden gider, ve zayıf olup başka her adam gibi olurum.</verse>
				<verse number="18">Ve Delila bütün yüreğini kendisine açtığını görünce haber gönderdi, ve Filistîlerin beylerini çağırıp dedi: Bu sefer de çıkın, çünkü bütün yüreğini bana açtı. Ve Filistîlerin beyleri kadının yanına çıktılar, ve gümüşü ellerinde getirdiler.</verse>
				<verse number="19">Ve dizleri üzerinde onu uyuttu; ve bir adam çağırıp başının yedi örgü saçını tıraş ettirdi; ve onu alçaltmağa başladı, ve üzerinden kuvveti gitti.</verse>
				<verse number="20">Ve kadın dedi: Filistîler senin üzerine geldiler, ey Şimşon! Ve uykusundan uyanıp dedi: Başka defalar olduğu gibi çıkar silkinirim. Fakat RABBİN kendisinden ayrılmış olduğunu bilmiyordu.</verse>
				<verse number="21">Ve Filistîler onu yakalıyıp gözlerini çıkardılar; ve onu Gazaya indirdiler, ve onu tunç zincirlerle bağladılar; ve hapishanede değirmen çeviriyordu.</verse>
				<verse number="22">Ve tıraş olduktan sonra başının saçı bitmeğe başladı.</verse>
				<verse number="23">Ve Filistîlerin beyleri ilâhları Dagona büyük kurban kesmek ve şenlik etmek için toplandılar; ve dediler: Düşmanımız Şimşonu ilâhımız bizim elimize verdi.</verse>
				<verse number="24">Ve kavm onu görüp ilâhlarına hamdettiler; çünkü dediler: Memleketimizi harap eden, bizden bir çoklarını öldüren düşmanımızı ilâhımız bizim elimize verdi.</verse>
				<verse number="25">Ve vaki oldu ki, yürekleri sevinince dediler: Şimşonu çağırın da bizi eğlendirsin. Ve Şimşonu hapishaneden çağırdılar; ve önlerinde oynadı. Ve onu direkler arasında durdurdular;</verse>
				<verse number="26">ve Şimşon elinden tutan gence dedi: Beni bırak da, evin üzerlerinde durmakta olduğu direklere dokunayım, ve onlara dayanayım.</verse>
				<verse number="27">Ve ev erkekler ve kadınlarla dolu idi; ve Filistîlerin bütün beyleri orada idiler; ve Şimşonun oynamasını seyreden üç bin kadar erkek ve kadın damın üzerinde idiler.</verse>
				<verse number="28">Ve Şimşon RABBE feryat edip dedi: Ya Rab Yehova, niyaz ederim, beni hatırla, ve niyaz ederim, ancak bu kerelik, ey Allah, beni kuvvetlendir de Filistîlerden iki gözüm için birden öç alayım.</verse>
				<verse number="29">Ve evin üzerinde durmakta olduğu iki orta direği Şimşon tuttu, ve onlara, sağ elile birine, ve sol elile obirine dayandı.</verse>
				<verse number="30">Ve Şimşon: Filistîlerle beraber öleyim, dedi. Ve bütün kuvvetile iğildi; ve ev beylerin üzerine, ve içinde olan bütün kavmın üzerine düştü. Ve kendi ölümünde öldürdüğü ölüler hayatında öldürdüğünden fazla idi.</verse>
				<verse number="31">Ve kardeşleri ve babasının bütün evi indiler, ve onu kaldırıp çıkardılar, ve onu Tsora ile Eştaol arasında babası Manoahın kabrine gömdüler. Ve o İsraile yirmi yıl hükmetmişti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">VE Efraim dağlığından bir adam vardı, ve adı Mika idi.</verse>
				<verse number="2">Ve anasına dedi: Senden aşırılmış olan bin yüz parça gümüşten dolayı sen lânet ettin, ve onu bana işittirdin, işte, o gümüş bendedir; onu ben aldım. Ve anası dedi: Oğlum RAB tarafından mubarek olsun.</verse>
				<verse number="3">Ve bin yüz parça gümüşü anasına geri verdi; ve anası dedi: Bir oyma put ve bir dökme put yapmak üzre gümüşü oğlum için tarafımdan RABBE tamamen takdis etmiştim; ve şimdi onu sana geri vereceğim.</verse>
				<verse number="4">Ve gümüşü anasına geri verdiği zaman anası iki yüz parça gümüş aldı, ve onu kuyumcuya verdi, ve onu bir oyma put ve bir dökme put yaptı, ve Mikanın evinde idi.</verse>
				<verse number="5">Ve Mikanın ilâhlar evi vardı, ve bir efodla terafim yaptı, ve oğullarından birini tahsis etti, ve onun kâhini oldu.</verse>
				<verse number="6">O günlerde İsrailde kıral yoktu; herkes gözünde doğru olanı yapardı.</verse>
				<verse number="7">Ve Beyt-lehem-yahudadan, Yahuda sıptından bir genç adam vardı, ve o Levili idi; orada misafirdi.</verse>
				<verse number="8">Ve o adam bulabildiği yerde misafir olmak üzre Beyt-lehem-yahudadan, şehirden gitti; ve yolculuk ederken Efraim dağlığına, Mikanın evine geldi.</verse>
				<verse number="9">Ve Mika ona: Nereden geliyorsun? dedi. Ve ona dedi: Ben Beyt-lehem-yahudadan bir Leviliyim, ve bulabildiğim yerde misafir olmak üzre gidiyorum.</verse>
				<verse number="10">Ve Mika ona dedi: Benimle otur, ve bana baba ve kâhin ol, ve ben sana yılda on parça gümüş, bir kat esvap, ve yiyeceğini veririm. Ve Levili onunla gitti.</verse>
				<verse number="11">Ve Levili o adamla oturmağa razı oldu; ve genç adam ona oğullarından biri gibi oldu.</verse>
				<verse number="12">Ve Mika Leviliyi tahsis etti, ve genç adam onun kâhini oldu, ve Mikanın evinde idi.</verse>
				<verse number="13">Ve Mika dedi: Şimdi biliyorum ki RAB bana iyilik edecek, çünkü bir Levili bana kâhin oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">Ogünlerde İsrailde kıral yoktu; ve o günlerde Danîler sıptı oturmak için kendisine miras arıyordu; çünkü o güne kadar İsrail sıptları arasında kendisine miras düşmemişti.</verse>
				<verse number="2">Ve Dan oğulları diyarı çaşıtlamak, ve araştırmak için, kendi aşiretlerinden, bütün sayılarından, Tsoradan ve Eştaoldan beş adam, cesur yiğitler gönderdiler; ve onlara: Gidin, diyarı araştırın, dediler. Ve onlar Efraim dağlığına, Mikanın evine geldiler, ve orada gecelediler.</verse>
				<verse number="3">Mikanın evi yanında iken genç adamın, Levilinin sesini tanıdılar; ve oraya sapıp ona dediler: Seni buraya kim getirdi? ve burada ne yapıyorsun? ve burada nen var?</verse>
				<verse number="4">Ve onlara dedi: Mika bana şunları yaptı, beni ücretle tuttu, ve onun kâhini oldum.</verse>
				<verse number="5">Ve ona dediler: Rica ederiz, Allahtan sor da, üzerinde gitmekte olduğumuz yol uğurlu olacak mı bilelim.</verse>
				<verse number="6">Ve kâhin onlara dedi: Selâmetle gidin; gitmekte olduğunuz yol RABBİN önündedir.</verse>
				<verse number="7">Ve beş adam gittiler, ve Laişe vardılar, ve içinde olan kavmı gördüler ki kaygısız olup Saydalıların âdeti üzre sakin ve emindiler; ve hiç bir işte onları sıkıştıran hüküm sahibi memlekette yoktu, ve onlar Saydalılardan uzakta idiler, ve hiç kimse ile işleri yoktu.</verse>
				<verse number="8">Ve Tsoraya ve Eştaola kardeşleri yanına geldiler; ve kardeşleri onlara dediler: Ne yaptınız?</verse>
				<verse number="9">Ve dediler: Kalkın, ve onlara karşı çıkalım; çünkü memleketi gördük, ve işte, çok iyidir. Hâlâ yerinizde mi duruyorsunuz? Memleketi mülk olarak almak için gitmekte ve oraya girmekte tembellik etmeyin.</verse>
				<verse number="10">Gittiğiniz zaman kaygısız bir kavmın üzerine varacaksınız, ve memleket her taraftan geniştir; çünkü Allah onu sizin elinize vermiştir, öyle bir yer ki dünyada olan şeylerden hiç biri orada eksik değildir.</verse>
				<verse number="11">Ve oradan, Tsoradan ve Eştaoldan, Danîler sıptından cenk silâhları kuşanmış altı yüz kişi göç ettiler.</verse>
				<verse number="12">Ve çıkıp Yahudada Kiryat-yearimde kondular; bundan dolayı bugüne kadar o yere Mahane-dan denilir; işte, Kiryat-yearimin arkasındadır.</verse>
				<verse number="13">Ve oradan Efraim dağlığına geçtiler, ve Mikanın evine geldiler.</verse>
				<verse number="14">Ve Laiş diyarını çaşıtlamak için giden beş adam cevap verip kardeşlerine dediler: Bu evlerde efod ve terafim, ve oyma put ve dökme put olduğunu biliyor musunuz? ve ne yapacağınıza şimdi siz karar verin.</verse>
				<verse number="15">Ve oraya saptılar, ve genç adamın, Levilinin evine, Mikanın evine gelip ondan hal ve hatır sordular.</verse>
				<verse number="16">Ve Dan oğullarından kendi cenk silâhlarını kuşanmış altı yüz adam kapıya girilecek yerde durdular.</verse>
				<verse number="17">Ve diyarı çaşıtlamak için gitmiş olan beş adam çıkıp oraya girdiler, ve oyma putu, ve efodla terafimi, ve dökme putu aldılar; kâhin de cenk silâhları kuşanmış altı yüz adamın yanında kapıya girilecek yerde duruyordu.</verse>
				<verse number="18">Ve onlar Mikanın evine girip oyma putu, ve efodla terafimi, ve dökme putu getirdikleri zaman kâhin onlara: Ne yapıyorsunuz? dedi.</verse>
				<verse number="19">Ve ona dediler: Sus, elini ağzının üzerine koy, ve bizimle gel, ve bize baba ve kâhin ol; bir adamın evine kâhin olman mı, yoksa İsrailde bir aşirete ve bir sıpta kâhin olman mı senin için iyidir?</verse>
				<verse number="20">Ve kâhinin yüreği sevindi, ve efodla terafimi ve oyma putu alıp kavmın ortasında yürüdü.</verse>
				<verse number="21">Ve dönüp gittiler, ve çocuklarla hayvanları ve eşyayı önlerine koydular.</verse>
				<verse number="22">Onlar Mikanın evinden uzaklaşınca, Mikanın evi yanındaki evlerde olan adamlar toplandılar, ve Dan oğullarına yetiştiler.</verse>
				<verse number="23">Ve Dan oğullarına seslendiler. Ve onlar yüzlerini çevirip Mikaya dediler: Nen var ki toplandın?</verse>
				<verse number="24">Ve dedi: Yaptığım ilâhlarla kâhini alıp gittiniz, ve bana artık ne kaldı? Nasıl bana: Nen var? diyorsunuz.</verse>
				<verse number="25">Ve Dan oğulları ona dediler: Sesin aramızda işitilmesin, yoksa canları yanmış adamlar üzerinize düşerler, ve kendi canını ve evin halkının canlarını kaybedersin.</verse>
				<verse number="26">Ve Dan oğulları yollarına gittiler; ve Mika onların kendisinden kuvvetli olduklarını görünce dönüp evine gitti.</verse>
				<verse number="27">Ve onlar Mikanın yapmış olduğu şeyleri, ve onun kâhinini aldılar, ve Laişe, sakin ve emin bir kavma geldiler, ve onları kılıçtan geçirdiler; ve şehri ateşe verdiler.</verse>
				<verse number="28">Ve kurtaran yoktu; çünkü o Saydadan uzaktı, ve kimse ile işleri yoktu; ve Beyt-rehob yanındaki vadinin içinde idi. Ve şehri bina edip onda oturdular.</verse>
				<verse number="29">Ve İsraile doğmuş olan ataları Danın adına göre şehrin adını Dan koydular; fakat şehrin adı başlangıçta Laiş idi.</verse>
				<verse number="30">Ve Dan oğulları oyma putu kendileri için diktiler; ve diyar sürgüne götürüldüğü güne kadar Musa oğlu, Gerşom oğlu Yonatan, kendisi ve oğulları Danîler sıptına kâhinler oldular.</verse>
				<verse number="31">Ve Allahın evi Şiloda bulunduğu bütün günlerce kendileri için Mikanın yapmış olduğu oyma putunu dikili tuttular.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, İsrailde kıral olmadığı o günlerde, Efraim dağlığının arka taraflarında misafir olan bir Levili vardı, ve Beyt-lehem-yahudadan kendisine bir cariye aldı.</verse>
				<verse number="2">Ve cariyesi ona karşı zina etti, ve onun yanından Beyt-lehem-yahudaya, babasının evine gitti, ve dört ay müddet orada kaldı.</verse>
				<verse number="3">Ve kocası kalktı, yüreğine söyliyip kadını geri getirmek için onun ardınca gitti, ve yanında uşağı ile beraber iki eşek vardı, ve kadın onu babasının evine getirdi; ve genç kadının babası onu görünce sevinçle karşıladı.</verse>
				<verse number="4">Ve kaynatası, genç kadının babası, onu alıkoydu; ve üç gün onunla oturdu; ve yediler, ve içtiler, ve orada gecelediler.</verse>
				<verse number="5">Ve vaki oldu ki, dördüncü gün, sabahlayın erken kalktılar, ve adam gitmek için kalktı; ve genç kadının babası damadına dedi: Bir lokma ekmekle yüreğini kuvvetlendir de ondan sonra gidersiniz.</verse>
				<verse number="6">Ve oturdular, ve ikisi birlikte yediler ve içtiler; ve genç kadının babası adama dedi: Rica ederim, geceyi geçirmeğe razı ol, ve yüreğin hoş olsun.</verse>
				<verse number="7">Ve adam gitmek için ayağa kalktı; ve kaynatası onu zorladı, ve oturup yine geceyi orada geçirdi.</verse>
				<verse number="8">Ve beşinci gün gitmek için sabahlayın erken kalktı; ve genç kadının babası dedi: Rica ederim, yüreğini kuvvetlendir, ve gün sona erinciye kadar eğlenin; ve ikisi yemek yediler.</verse>
				<verse number="9">Ve adam, cariyesi ve uşağı ile gitmek için kalktığı zaman, kaynatası, genç kadının babası, ona dedi: İşte, gün akşama yaklaşıyor, rica ederim geceleyin; işte, gün bitmek üzredir, geceyi burada geçir, ve yüreğin hoş olsun; ve yarın yoluna erken gidersin, ve kendi çadırına varırsın.</verse>
				<verse number="10">Fakat adam gecelemek istemedi, ve kalkıp gitti, ve Yebusun karşısına vardı (o Yeruşalimdir); ve kendisile beraber palanlı iki eşek vardı; cariyesi de yanında idi.</verse>
				<verse number="11">Onlar Yebus yakınında iken gün çok inmişti; ve uşak efendisine dedi: Rica ederim, gel ve Yebusîlerin bu şehrine sapalım, ve orada geceliyelim.</verse>
				<verse number="12">Ve efendisi ona dedi: İsrail oğullarından olmıyan yabancının şehrine sapmıyacağız; fakat Gibeaya geçeceğiz.</verse>
				<verse number="13">Ve uşağına dedi: Gel, bu yerlerden birine yaklaşalım; ve Gibeada yahut Ramada geceleriz.</verse>
				<verse number="14">Ve geçip gittiler; ve Benyaminin Gibea şehrine yakınken üzerlerine güneş battı.</verse>
				<verse number="15">Ve Gibeaya girip gecelemek üzre oraya saptılar; ve o girdi, ve şehrin meydanında oturdu; çünkü gecelemek için onları evine alan kimse yoktu.</verse>
				<verse number="16">Ve işte, kocamış bir adam akşamlayın kırdan, işinden geliyordu; ve adam Efraim dağlığındandı, ve Gibeada misafirdi; fakat o yerin ahalisi Benyaminî idiler.</verse>
				<verse number="17">Ve gözlerini kaldırıp şehrin meydanında yolcuyu gördü; ve kocamış adam dedi: Nereye gidiyorsun? ve nereden geliyorsun?</verse>
				<verse number="18">Ve ona dedi: Beyt-lehem-yahudadan Efraim dağlığının arka taraflarına geçiyoruz; ben oradanım, ve Beyt-lehem-yahudaya gittim; ve şimdi RABBİN evine gidiyorum; ve beni evine alan yok.</verse>
				<verse number="19">Halbuki eşeklerimiz için saman da var, yem de var; benim için ve cariyem için, ve kullarının yanında olan uşak için ekmek ve şarap da var; hiç bir şey eksik değil.</verse>
				<verse number="20">Ve kocamış adam dedi: Sana selâmet olsun; fakat bütün ihtiyacın benim üzerimde olsun; ancak meydanda geceleme.</verse>
				<verse number="21">Ve onu evine getirdi, ve eşeklere yem verdi; ve kendi ayaklarını yıkadılar, ve yiyip içtiler.</verse>
				<verse number="22">Onlar yüreklerini hoş etmekte iken, işte, şehrin adamları, yaramaz kimseler, evi kuşatıp kapıyı çaldılar; ve kocamış adama, ev sahibine dediler: Evine gelmiş olan o adamı çıkar da bilelim.</verse>
				<verse number="23">Ve adam, ev sahibi, onlara çıktı, ve kendilerine dedi: Hayır, kardeşlerim, rica ederim, kötülük etmeyin; mademki bu adam benim evime geldi, bu alçaklığı yapmayın.</verse>
				<verse number="24">İşte, ere varmamış kızım, ve o adamın cariyesi; şimdi onları çıkarayım da onları alçaltın, ve gözünüzde iyi olanı onlara yapın; fakat bu adama böyle bir alçaklık etmeyin.</verse>
				<verse number="25">Fakat adamlar onu dinlemek istemediler; ve adam cariyesini tuttu, ve dışarıya onlara çıkardı; ve onu bildiler, ve bütün gece sabaha kadar onu kötü kullandılar; ve şafak sökerken onu salıverdiler.</verse>
				<verse number="26">Ve kadın gün ağarırken geldi, ve efendisinin içinde bulunduğu adamın evinin kapısında ortalık aydınlanıncıya kadar düşüp kaldı.</verse>
				<verse number="27">Ve efendisi sabahlayın kalkıp evin kapılarını açtı, ve yoluna gitmek için çıktı; ve işte, kadın, cariyesi, evin kapısında düşmüştü, ve elleri eşiğin üzerinde idi.</verse>
				<verse number="28">Ve ona: Kalk da gidelim, dedi; fakat cevap veren yoktu; ve onu eşek üzerine aldı; ve adam kalkıp yerine gitti.</verse>
				<verse number="29">Ve evine gelince bir bıçak aldı, ve cariyesini tutup kemiklerine göre onu on iki parçaya ayırdı, ve onu bütün İsrail sınırlarına gönderdi.</verse>
				<verse number="30">Ve vaki oldu ki, her gören dedi: İsrail oğulları Mısır diyarından çıktıkları günden bugüne kadar böyle bir şey olmamış ve görülmemiştir; bunun üzerine düşünün, öğütleşip söyleyin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE bütün İsrail oğulları çıktılar, ve Gilead diyarı ile Dandan Beer-şebaya kadar, cemaat bir adammış gibi Mitspada, RABBİN önüne toplandı.</verse>
				<verse number="2">Ve bütün kavmın, bütün İsrail sıptlarının ileri gelenleri, Allah kavmının toplantısında bulundular, kılıç çeken dört yüz bin yaya.</verse>
				<verse number="3">(Ve İsrail oğullarının Mitspaya çıkmış olduklarını Benyamin oğulları işittiler.) Ve İsrail oğulları dediler: Söyleyin, bu kötülük nasıl oldu?</verse>
				<verse number="4">Ve Levili, öldürülmüş olan kadının kocası, cevap verip dedi: Ben ve cariyem, gecelemek için Benyaminin Gibea şehrine girdik.</verse>
				<verse number="5">Ve Gibea erleri bana karşı kalktılar, ve bana karşı geceleyin evi kuşattılar; beni öldürmeği düşündüler, ve cariyemi alçalttılar, ve kadın öldü.</verse>
				<verse number="6">Ve cariyemi tutup onu parçalara ayırdım; ve onu İsrail mirasının bütün kırlarına gönderdim; çünkü İsrailde canilik ve alçaklık ettiler.</verse>
				<verse number="7">Ey İsrail oğulları! işte, hepiniz burada fikrinizi ve öğüdünüzü verin.</verse>
				<verse number="8">Ve bütün kavm bir adammış gibi kalkıp dedi: Bizden kimse çadırına gitmiyecek, ve kimse evine dönmiyecek.</verse>
				<verse number="9">Ve şimdi Gibeaya yapacağımız şey şudur; kura ile ona karşı çıkacağız;</verse>
				<verse number="10">ve kavma azık getirmek üzre İsrailin bütün sıptlarına göre yüz kişiden on, ve binden yüz, ve on binden bin adam alacağız, ve onlar Benyaminin Gibea şehrine gelince, onun İsrailde yapmış olduğu alçaklığın hepsine göre yapsınlar.</verse>
				<verse number="11">Ve bütün İsrailîler bir adammış gibi birlik olup o şehre karşı toplandılar.</verse>
				<verse number="12">Ve İsrail sıptları bütün Benyamin sıptına adamlar gönderip dediler: Aranızda yapılan bu kötülük nedir?</verse>
				<verse number="13">Ve şimdi Gibeada olan o alçak adamları verin ki öldürelim, ve İsrailden kötülüğü atalım. Fakat Benyamin, kardeşlerinin, İsrail oğullarının sözünü dinlemek istemedi.</verse>
				<verse number="14">Ve İsrail oğullarına karşı cenge çıkmak için Benyamin oğulları şehirlerden Gibeaya toplandılar.</verse>
				<verse number="15">Ve o gün, Gibea ahalisinden sayılmış olan yedi yüz seçme adamdan başka şehirlerden gelen Benyamin oğulları, kılıç çeken yirmi altı bin kişi sayıldılar.</verse>
				<verse number="16">Bütün bu kavmdan yedi yüz seçme solak adamlar vardı; her biri sapanla bir kıla taş atabilirdi, ve yanılmazdı.</verse>
				<verse number="17">Ve Benyaminden başka, İsrailîler, kılıç çeken dört yüz bin kişi sayıldılar; bunların hepsi cenk adamları idi.</verse>
				<verse number="18">Ve İsrail oğulları kalkıp Beyt-ele çıktılar, ve Allahtan sorup dediler: Benyamin oğullarına karşı bizim için cenketmek üzre önce kim çıkacak? Ve RAB dedi: Önce Yahuda çıkacak.</verse>
				<verse number="19">Ve İsrail oğulları sabahlayın kalktılar, ve Gibeaya karşı ordugâh kurdular.</verse>
				<verse number="20">Ve İsrailîler Benyaminle cenge çıktılar; ve İsrailîler onlara karşı Gibeada cenge dizildiler.</verse>
				<verse number="21">Ve Benyamin oğulları Gibeadan çıktılar, ve o gün İsrailîlerden yirmi iki bin kişiyi yere serdiler.</verse>
				<verse number="22">Ve kavm, İsrailîler, cesaretlendiler, ve evelki gün cenge dizildikleri yerde yine dizildiler.</verse>
				<verse number="23">Ve İsrail oğulları çıkıp RABBİN önünde akşama kadar ağladılar; ve RABDEN sorup dediler: Kardeşimiz Benyamin oğulları ile yine cenge girişelim mi? Ve RAB: Ona karşı çıkın, dedi.</verse>
				<verse number="24">Ve ikinci gün İsrail oğulları Benyamin oğullarına yaklaştılar.</verse>
				<verse number="25">Ve ikinci gün Benyamin onlara karşı Gibeadan çıktı, ve yine İsrail oğullarından on sekiz bin kişiyi yere serdiler; bunların hepsi kılıç çekenlerdi.</verse>
				<verse number="26">Ve bütün İsrail oğulları, bütün kavm çıkıp Beyt-ele geldiler, ve ağladılar, ve orada RABBİN önünde oturdular, ve o gün akşama kadar oruç tuttular; ve RABBİN önünde yakılan takdimeler ve selâmet takdimeleri arzettiler.</verse>
				<verse number="27">Ve İsrail oğulları RABDEN sordular (çünkü Allahın ahit sandığı o günlerde orada idi,</verse>
				<verse number="28">ve Harun oğlu, Eleazar oğlu Finehas o günlerde onun önünde duruyordu), ve dediler: Kardeşimiz Benyamin oğullarına karşı yine bir daha cenge çıkalım mı, yoksa vaz mı geçelim? Ve RAB dedi: Çıkın; çünkü onları yarın elinize vereceğim.</verse>
				<verse number="29">Ve İsrail pusuya yatanları Gibeaya karşı çepçevre koydu.</verse>
				<verse number="30">Ve üçüncü gün İsrail oğulları Benyamin oğullarına karşı çıktılar, ve başka defalar olduğu gibi Gibeaya karşı dizildiler.</verse>
				<verse number="31">Ve Benyamin oğulları kavma karşı çıktılar, ve şehirden uzağa çekildiler; ve biri Beyt-ele çıkan, ve biri kırdan Gibeaya giden büyük yollar üzerinde, başka defalar olduğu gibi kavmdan vurmağa başladılar, ve İsrailîlerden otuz kişi kadar öldürdüler.</verse>
				<verse number="32">Ve Benyamin oğulları dediler: Evelki gibi önümüzde vuruldular. İsrail oğulları ise dediler: Kaçalım ve onları şehirden büyük yollara çekelim.</verse>
				<verse number="33">Ve bütün İsrailîler yerlerinden kalktılar, ve Baal-tamarda dizildiler; ve Maare-gebadan, İsrailin pusuya yatanları birden bire yerlerinden çıktılar.</verse>
				<verse number="34">Ve bütün İsrailden seçme on bin kişi Gibeanın karşısına geldiler, ve cenk şiddetlendi, fakat kendilerine kötülük eriştiğini bilmediler.</verse>
				<verse number="35">Ve RAB İsrailin önünde Benyamini vurdu; ve o gün İsrail oğulları Benyaminden yirmi beş bin yüz kişi helâk ettiler; bunların hepsi kılıç çekenlerdi.</verse>
				<verse number="36">Ve Benyamin oğulları vurulduklarını gördüler; İsrailîler ise, Benyamine meydan vermişlerdi, çünkü Gibeaya karşı koymuş oldukları pusuya yatanlara güveniyorlardı.</verse>
				<verse number="37">Ve pusuda yatanlar acele edip Gibeaya saldırdılar; ve pusuda yatanlar etrafa yayılıp bütün şehri kılıçtan geçirdiler.</verse>
				<verse number="38">Ve İsrailîlerle pusuya yatanlar arasında tayin edilmiş olan işaret şehirden büyük bir duman bulutu çıkarmaları idi.</verse>
				<verse number="39">Ve İsrailîler cenkte yüzgeri ettiler, ve Benyamin vurmağa başlıyıp İsrailîlerden otuz kişi kadar öldürdüler; çünkü dediler: Gerçekten evelki cenkte olduğu gibi önümüzde vuruldular.</verse>
				<verse number="40">Fakat şehirden duman direği halinde bulut çıkmağa başlıyınca, Benyaminîler arkalarına baktılar; ve işte, bütün şehrin yangını göke çıkıyordu.</verse>
				<verse number="41">Ve İsrailîler döndüler, ve Benyaminîler şaşırdılar; çünkü kendilerine kötülük eriştiğini gördüler.</verse>
				<verse number="42">Ve İsrailîlerin önünde çöl yoluna doğru yüzgeri ettiler; fakat cenk onlara yetişti; ve şehirlerden çıkanlar onları ortalarında helak ettiler.</verse>
				<verse number="43">Benyaminîleri kuşattılar, onları kovaladılar, ve gün doğusuna doğru Gibeanın karşısına kadar konak yerlerinde onları çiğnediler.</verse>
				<verse number="44">Ve Benyaminden on sekiz bin kişi düştüler; bunların hepsi cesur yiğitlerdi.</verse>
				<verse number="45">Ve dönüp çöle Rimmon kayasına kaçtılar; ve büyük yollarda onlardan beş bin kişi devşirdiler, ve Gidoma kadar onların ardına yapıştılar, ve onlardan iki bin kişi vurdular.</verse>
				<verse number="46">Ve o gün Benyaminden düşenlerin hepsi, kılıç çeken yirmi beş bin kişi idi; bunların hepsi cesur yiğitlerdi.</verse>
				<verse number="47">Ve altı yüz kişi dönüp çöle, Rimmon kayasına, kaçtılar, ve Rimmon kayasında dört ay oturdular.</verse>
				<verse number="48">Ve İsrailîler yine Benyamin oğullarına karşı döndüler, ve onları, bütün şehri, ve hayvanları, ve bütün bulduklarını kılıçtan geçirdiler; ve önlerinde bulunan bütün şehirleri ateşe verdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">VE İsrailîler: Bizden hiç kimse kızını Benyamine karı olarak vermiyecek, diye Mitspada and etmişlerdi.</verse>
				<verse number="2">Ve kavm Beyt-ele geldi, ve orada akşama kadar Allahın önünde oturdular, ve yüksek sesle çok ağladılar.</verse>
				<verse number="3">Ve dediler: Ey İsrailin Allahı RAB, niçin İsrailde bu şey vaki oldu da bugün İsrailden bir sıpt eksildi?</verse>
				<verse number="4">Ve ertesi gün vaki oldu ki, kavm erken kalktılar, ve orada bir mezbah bina edip yakılan takdimeler ve selâmet takdimeleri arzettiler.</verse>
				<verse number="5">Ve İsrail oğulları dediler: Bütün İsrail sıptlarından toplantıda RABBE çıkmıyan kim var? Çünkü Mitspaya, RABBE çıkmıyan adam hakkında: Mutlaka öldürülecektir, diye büyük and etmişlerdi.</verse>
				<verse number="6">Ve İsrail oğulları kardeşleri Benyaminden ötürü acıklanıp dediler: Bugün İsrailden bir sıpt koparıldı.</verse>
				<verse number="7">Onlara, geri kalanlara karı bulmak için ne yapalım? çünkü onlara karı olarak kızlarımızdan vermemeğe RABBİN hakkı için and ettik.</verse>
				<verse number="8">Ve dediler: İsrail sıptlarından Mitspaya, RABBE çıkmıyan kim var? Ve işte, toplantıya, ordugâha Yabeş-gileaddan kimse gelmemişti.</verse>
				<verse number="9">Ve kavm sayılınca, işte, orada Yabeş-gilead ahalisinden kimse bulunmadı.</verse>
				<verse number="10">Ve cemaat oraya en cesur adamlardan on iki bin kişi gönderdi; ve onlara emredip dediler: Gidin, ve Yabeş-gilead ahalisini, kadınları ve çocukları da kılıçtan geçirin.</verse>
				<verse number="11">Ve yapacağınız şey şudur: Her erkeği, ve erkekle yatmış olan her kadını tamamen yok edeceksiniz.</verse>
				<verse number="12">Ve Yabeş-gilead ahalisi arasında ere varmamış dört yüz kız buldular; ve onları Kenân diyarında olan Şilodaki ordugâha getirdiler.</verse>
				<verse number="13">Ve bütün cemaat, Rimmon kayasında olan Benyamin oğullarına adam gönderip söyleştiler, ve onları barışıklığa çağırdılar.</verse>
				<verse number="14">Ve o vakit Benyamin döndü; ve Yabeş-gilead kadınlarından sağ bıraktıkları kadınları onlara verdiler; böyle olmakla beraber onlara yetmedi.</verse>
				<verse number="15">Ve kavm Benyaminden ötürü acıklandılar, çünkü RAB İsrail sıptları arasında bir gedik açmıştı.</verse>
				<verse number="16">Ve cemaatin ihtiyarları dediler: Kalanlara karı bulmak için ne yapalım? çünkü Benyaminden kadınlar helâk edildiler.</verse>
				<verse number="17">Ve dediler: İsrailden bir sıpt silinmesin diye Benyaminden kurtulanlara miras olmalıdır.</verse>
				<verse number="18">Ve biz onlara kızlarımızdan karı veremeyiz; çünkü İsrail oğulları: Benyamine karı veren lânetli olsun, diye and etmişlerdi.</verse>
				<verse number="19">Ve dediler: İşte, Beyt-elin şimalinde, Beyt-elden Şekeme çıkan büyük yolun şarkında, ve Lebona cenubunda olan Şiloda yıldan yıla RABBİN bayramı vardır.</verse>
				<verse number="20">Ve Benyamin oğullarına emredip dediler: Gidin ve bağlarda pusuya yatın;</verse>
				<verse number="21">ve bakın, ve işte, Şilo kızları raksetmeğe çıkarlarsa, o zaman bağlardan çıkın, ve kendiniz için, her biriniz kendisine karı olarak Şilo kızlarından tutun, ve Benyamin diyarına gidin.</verse>
				<verse number="22">Ve vaki olacak ki, babaları yahut kardeşleri bize şikâyete geldikleri zaman kendilerine diyeceğiz: Onları bize bağışlayın; çünkü cenkte her biri için karı almadık, siz de onlara vermediniz; yoksa şimdi suçlu olurdunuz.</verse>
				<verse number="23">Ve Benyamin oğulları böyle yaptılar, ve kendi sayılarına göre raksedenlerden kapıp götürdüler; ve gittiler, ve miraslarına döndüler, ve şehirleri bina edip onlarda oturdular.</verse>
				<verse number="24">Ve o vakit İsrail oğulları, oradan her biri kendi sıptına ve kendi aşiretine gittiler, ve her biri kendi mirasına çıktılar.</verse>
				<verse number="25">O günlerde İsrailde kıral yoktu; herkes gözünde doğru olanı yapardı.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="8">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, hâkimlerin hükmettikleri günlerde diyarda kıtlık oldu. Ve Beyt-lehem-yahudadan bir adam, karısı ve iki oğlu ile beraber, Moab diyarında misafir olmak üzre gitti.</verse>
				<verse number="2">Ve adamın adı Elimelek, ve karısının adı Naomi, ve iki oğlunun adları Mahlon ve Kilyon olup, Beyt-lehem-yahudadan Efratalı idiler. Ve Moab diyarına gelip orada kaldılar.</verse>
				<verse number="3">Ve Naominin kocası Elimelek öldü; ve kadınla iki oğlu kaldı.</verse>
				<verse number="4">Ve Moab kadınlarından kendilerine karılar aldılar; birinin adı Orpa, ve obirinin adı Rut idi; ve on yıl kadar orada oturdular.</verse>
				<verse number="5">Ve Mahlon ile Kilyon, ikisi de öldüler, ve kadın iki oğlu ile kocasından oldu.</verse>
				<verse number="6">O zaman kadın Moab diyarından dönmek için gelinleri ile kalktı; çünkü kavmına ekmek vermekle RABBİN onları ziyaret etmiş olduğunu Moab diyarında işitmişti.</verse>
				<verse number="7">Ve iki gelinile beraber olduğu yerden çıktı; ve Yahuda diyarına dönmek üzre yola koyuldular.</verse>
				<verse number="8">Ve Naomi iki gelinine dedi: Gidin, her biriniz ananızın evine dönün; siz ölülere ve bana nasıl inayet ettinizse RAB da size inayet etsin.</verse>
				<verse number="9">RAB versin de her biriniz kocanızın evinde rahat bulasınız. Ve onları öptü ve yüksek sesle ağladılar.</verse>
				<verse number="10">Ve kendisine dediler: Hayır, fakat seninle, senin kavmına döneceğiz.</verse>
				<verse number="11">Ve Naomi dedi: Dönün kızlarım; niçin benimle gelesiniz? artık rahmimde oğullarım var mı ki, size koca olsunlar?</verse>
				<verse number="12">Dönün kızlarım, yolunuza gidin; kocaya varmak için çok ihtiyarım. Eğer ümidim var desem, bu gece de kocaya varsam, hem de oğullar doğursam;</verse>
				<verse number="13">bundan dolayı onlar büyüsünler diye, o vakte kadar sabredecek mi idiniz? kocaya varmaktan kalacak mı idiniz? hayır, kızlarım; sizden ötürü çok acıklıyım, çünkü RABBİN eli bana karşı kalktı.</verse>
				<verse number="14">Ve yine yüksek sesle ağladılar; ve Orpa kaynanasını öptü; fakat Rut ona sarıldı.</verse>
				<verse number="15">Ve dedi: İşte, senin eltin kendi kavmına ve ilâhına döndü; sen de eltinin ardınca dön.</verse>
				<verse number="16">Ve Rut dedi: Seni bırakıp da ardından döneyim diye beni zorlama; çünkü sen nereye gidersen oraya gideceğim; ve nerede kalırsan orada kalacağım; senin kavmın benim kavmım, ve senin Allahın benim Allahım olacak;</verse>
				<verse number="17">nerede ölürsen orada öleceğim, ve orada gömüleceğim; eğer ölümden başka bir şey beni senden ayırsa, RAB bana böylesini ve ziyadesini etsin.</verse>
				<verse number="18">Ve kendisile gitmeğe katî karar vermiş olduğunu görünce kadın ona söylemekten vazgeçti.</verse>
				<verse number="19">Ve ikisi Beyt-leheme girinciye kadar gittiler. Ve vaki oldu ki, Beyt-leheme girdikleri zaman onlar için bütün şehir yerinden oynadı, ve kadınlar: Naomi bu mudur? dediler.</verse>
				<verse number="20">Ve onlara dedi: Bana Naomi demeyin, bana Mara deyin; çünkü her şeye Kadir olan bana karşı çok acı davrandı.</verse>
				<verse number="21">Ben dolu olarak gittim, ve RAB beni boş olarak geri getirdi; mademki RAB bana karşı şehadet etti, ve Kadîr üzerime kötülük getirdi, niçin siz bana Naomi diyorsunuz?</verse>
				<verse number="22">Böylece kendisile Moab diyarından dönen gelini Moablı Rut ile beraber Naomi geri geldi; ve onlar Beyt-leheme arpa biçimi başlangıcında vardılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE Elimelekin aşiretinden, Naominin kocasının akrabasından, kudretli, zengin bir adam vardı; ve adı Boazdı.</verse>
				<verse number="2">Ve Moablı Rut Naomiye dedi: Bırak, tarlaya gideyim, ve gözünde lûtuf bulacağım adamın ardınca başak devşireyim. Ve kadın ona: Git kızım, dedi.</verse>
				<verse number="3">Ve gitti, ve gelip tarlada orakçıların ardından başak devşirdi; ve rast gele Elimelekin aşiretinden olan Boazın tarla hissesine girmişti.</verse>
				<verse number="4">Ve işte, Beyt-lehemden Boaz geldi, ve orakçılara dedi: RAB sizinle olsun. Ve ona dediler: RAB seni mubarek kılsın.</verse>
				<verse number="5">Ve Boaz orakçıların başında duran uşağına dedi: Bu genç kadın kimindir?</verse>
				<verse number="6">Ve orakçılar başında duran uşak cevap verip dedi: Moab diyarından Naomi ile beraber dönen Moablı genç kadındır;</verse>
				<verse number="7">ve kadın bana: Rica ederim, başak devşireyim, ve orakçıların ardından demetler arasında toplıyayım, dedi. Ve gelip sabahtan şimdiye kadar kaldı; evde oturduğu azdır.</verse>
				<verse number="8">Ve Boaz Ruta dedi: İşitiyor musun, kızım? Başak devşirmek için başka tarlaya gitme, ve buradan da ayrılma, ve burada bizim kızlarla beraber kal.</verse>
				<verse number="9">Gözlerin orakçıların biçtikleri tarlada olsun, ve onların ardınca yürü; sana ilişmesinler diye uşaklara emrettim ya; susadığın zaman da kaplara git, ve uşakların çektikleri sudan iç.</verse>
				<verse number="10">Ve kadın yüz üstü düşüp yere iğildi, ve ona dedi: Niçin gözünde lûtuf buldum da beni sayıyorsun? ben ise yabancıyım.</verse>
				<verse number="11">Ve Boaz cevap verip ona dedi: Kocanın ölümünden sonra kaynanana yaptığın her şey bana tamamen bildirildi; ve babanı ve ananı ve doğduğun diyarı bıraktın, ve evelden bilmediğin kavma geldin.</verse>
				<verse number="12">RAB işinin karşılığını ödesin, ve kanatları altına sığınmak için geldiğin İsrailin Allahı RAB tarafından ücretin dolu olsun.</verse>
				<verse number="13">Ve kadın dedi: Senin gözünde lûtuf bulayım, efendim; çünkü beni teselli ettin, ve çünkü kendi cariyelerinden biri gibi değilken bu cariyenin yüreğine söyledin.</verse>
				<verse number="14">Ve Boaz yemek vaktinde ona dedi: Buraya gel, ve ekmekten ye, ve lokmanı sirkeye batır. Ve kadın orakçıların yanında oturdu; ve ona kavrulmuş başak uzattı, ve kadın yiyip doydu, ve artırdı.</verse>
				<verse number="15">Ve başak devşirmek için kalktığı zaman Boaz uşaklarına emredip dedi: Demetler arasında da başak devşirsin, ve onu utandırmayın.</verse>
				<verse number="16">Ve onun için tutamlardan da çekip bırakın da devşirsin, ve onu azarlamayın.</verse>
				<verse number="17">Ve kadın akşama kadar tarlada başak devşirdi; ve devşirdiğini dövdü, ve bir efa kadar arpa oldu.</verse>
				<verse number="18">Ve yüklenip şehre geldi; ve kaynanası devşirdiği şeyi gördü; ve Rut doyduktan sonra artırmış olduğu şeyi çıkarıp ona verdi.</verse>
				<verse number="19">Ve kaynanası ona dedi: Bugün nerede başak devşirdin? ve nerede çalıştın? sana saygı gösteren mubarek olsun. Ve yanında çalışmış olduğu adamı kaynanasına bildirip dedi: Bugün yanında çalıştığım adamın adı Boazdır.</verse>
				<verse number="20">Ve Naomi gelinine dedi: Sağ kalanlara ve ölülere inayetini esirgemiyen RAB tarafından o adam mubarek olsun. Ve Naomi ona dedi: O adam akrabamızdandır, yakın akrabamızdan biridir.</verse>
				<verse number="21">Ve Moablı Rut dedi: Hem de bana: Bütün biçimimi bitirinciye kadar benim uşaklarımla beraber kalırsın, dedi.</verse>
				<verse number="22">Ve Naomi gelini Ruta dedi: Kızım, onun kızları ile beraber çıkman iyidir, ve başka bir tarlada kimse sana rast gelmesin.</verse>
				<verse number="23">Ve arpa biçimi ile buğday biçimi sonuna kadar başak devşirmek için Boazın kızları ile beraber kaldı; ve kaynanasının yanında oturdu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE kaynanası Naomi ona dedi: Kızım, sana iyilik olsun diye rahat edeceğin bir yer aramıyayım mı?</verse>
				<verse number="2">Ve şimdi, kızlarının yanında bulunduğun Boaz bizim akrabamızdan değil mi? İşte, bu gece harmanda arpa savuruyor.</verse>
				<verse number="3">Yıkanıp yağ sürün, ve esvabını giyip harmana in; fakat adam yiyip içmeği bitirinciye kadar kendini ona bildirme.</verse>
				<verse number="4">Ve vaki olacak ki, yattığı zaman, yatacağı yeri anlıyacaksın, ve gidip onun ayaklarını açacaksın, ve yatacaksın; ve yapacağın şeyi o sana bildirecek.</verse>
				<verse number="5">Ve ona: Dediğin her şeyi yapacağım, dedi.</verse>
				<verse number="6">Ve harmana indi, ve kaynanasının emretmiş olduğu her şeye göre yaptı.</verse>
				<verse number="7">Ve Boaz yiyip içerek yüreği ferahlanınca yığının kenarında yatmak için gitti; ve Rut yavaşça geldi, ve onun ayaklarını açıp yattı.</verse>
				<verse number="8">Ve gece yarısı vaki oldu ki, adam korktu, ve döndü; ve işte, ayaklarının ucunda bir kadın yatıyordu.</verse>
				<verse number="9">Ve: Sen kimsin? dedi. Ve kadın dedi: Ben cariyen Rutum, ve cariyenin üzerine eteğini ört, çünkü sen yakın akrabadansın.</verse>
				<verse number="10">Ve dedi: RAB tarafından mubarek ol, kızım; son inayetin senin ilk inayetinden daha iyidir, çünkü fakir olsun, zengin olsun gençlerin ardınca gitmedin.</verse>
				<verse number="11">Ve kızım, şimdi korkma; dediğin her şeyi sana yapacağım; çünkü kavmımın bütün şehir halkı biliyor ki, sen değerli bir kadınsın.</verse>
				<verse number="12">Ve şimdi benim yakın akrabadan olduğum doğrudur; fakat benden daha yakın akrabadan olan var.</verse>
				<verse number="13">Bu gece kal, ve sabahlayın vaki olacak ki, eğer o adam sana akrabalık vazifesini yaparsa, iyi; akrabalık vazifesini yapsın; fakat eğer sana akrabalık vazifesini yapmak istemezse, hay olan RABBİN hakkı için, ben sana akrabalık vazifesini yaparım; sen sabaha kadar yat.</verse>
				<verse number="14">Ve ayaklarının ucunda sabaha kadar yattı; ve bir adam arkadaşını tanıyacak kadar aydınlık olmadan evel kadın kalktı. Çünkü Boaz dedi: Harmana kadın geldiği bilinmesin.</verse>
				<verse number="15">Ve dedi: Üzerinde olan örtüyü getir ve onu tut; ve kadın onu tuttu; ve altı ölçek arpa ölçüp kadına yükletti; ve şehre gitti.</verse>
				<verse number="16">Ve kaynanasına gelince o dedi: Nasıl oldu, kızım? Ve adamın kendisine yaptığı her şeyi ona bildirdi.</verse>
				<verse number="17">Ve dedi: Bu altı ölçek arpayı bana verdi; çünkü: Kaynanana boş gitme, dedi.</verse>
				<verse number="18">Ve kadın dedi: Kızım, sen bu işin ne olacağını bilinciye kadar otur; çünkü adam bugün işi bitirmeyince rahat etmiyecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE Boaz kapıya çıkıp orada oturdu; ve işte, Boazın söylemiş olduğu yakın akrabadan olan adam geçiyordu; ve ona dedi: Ey falan! dön, buraya otur. Ve adam dönüp oturdu.</verse>
				<verse number="2">Ve şehrin ihtiyarlarından on adam alıp: Buraya oturun, dedi. Onlar da oturdular.</verse>
				<verse number="3">Ve yakın akrabadan olana dedi: Moab diyarından dönmüş olan Naomi, kardeşimiz Elimelekin olan tarla hissesini satıyor;</verse>
				<verse number="4">ve ben, burada oturanların önünde ve kavmımın ihtiyarları önünde bunu satın al, diye bunu sana açayım dedim. Eğer yakın akrabalık vazifesini yapacaksan, yap; fakat yakın akrabalık vazifesini yapamıyacaksan, bana anlat da bileyim; çünkü senden başka yakın akrabalık vazifesini yapacak kimse yoktur; senden sonra da ben varım. Ve o dedi: Yakın akrabalık vazifesini ben yaparım.</verse>
				<verse number="5">Ve Boaz dedi: Tarlayı Naominin elinden satın aldığın günde, ölenin adını miras üzerinde durdurmak için ölenin karısı Moablı Ruttan da satın almalısın.</verse>
				<verse number="6">Ve yakın akrabadan olan adam dedi: Kendim için yakın akrabalık vazifesini yapamam, yoksa kendi mirasımı bozarım; benim yakın akrabalık vazifemi sen kendi üzerine al; çünkü ben ona yakın akrabalık vazifesini yapamıyorum.</verse>
				<verse number="7">Ve her şeyi sabit kılmak için, yakın akrabalık vazifesini yapmak, ve mal değiştirmek hakkında eski zamanda İsrailde âdet şu idi; adam çarığını çıkarır ve yanındakine verirdi; ve İsrailde şehadet usulü bu idi.</verse>
				<verse number="8">Ve yakın akrabadan olan adam Boaza: Sen kendine satın al, dedi. Ve çarığını çıkardı.</verse>
				<verse number="9">Ve Boaz ihtiyarlara ve bütün kavma dedi: Elimelekin her şeyini, ve Kilyon ile Mahlonun her şeyini bugün Naominin elinden satın aldığıma siz şahitsiniz.</verse>
				<verse number="10">Ve kardeşleri arasından, ve yerinin kapısından adı kesilmesin diye, ölenin adını mirası üzerinde durdurmak için Mahlonun karısı Moablı Rutu da kendime karı olarak satın aldım; bugün siz şahitsiniz.</verse>
				<verse number="11">Ve kapıda olan bütün kavm ve ihtiyarlar dediler: Biz şahidiz. RAB senin evine gelen kadını Rahel gibi ve Lea gibi etsin; bu iki kadın İsrail evini bina ettiler; ve Efratada değerli işler yapıp, Beyt-lehemde kendi adını tanıt;</verse>
				<verse number="12">ve senin evin, bu genç kadından RABBİN sana vereceği zürriyetle, Tamarın Yahudaya doğurduğu Peretsin evi gibi olsun.</verse>
				<verse number="13">Ve Boaz Rutu aldı, ve onun karısı oldu; ve onun yanına girdi, ve RAB ona gebelik verdi, ve bir oğul doğurdu.</verse>
				<verse number="14">Ve kadınlar Naomiye dediler: RAB mubarek olsun, seni bugün yakın akrabasız bırakmadı; ve onun adı İsrailde tanılsın.</verse>
				<verse number="15">Ve senin canını diriltecek ve senin ihtiyarlığında seni besliyecek; çünkü sana yedi oğuldan daha iyi olan, seni seven gelinin onu doğurdu.</verse>
				<verse number="16">Ve Naomi çocuğu alıp kucağına koydu, ve ona dadı oldu.</verse>
				<verse number="17">Ve komşu kadınlar ona ad koyup dediler: Naomiye bir oğul doğdu; ve onun adını Obed koydular. Bu Davudun babası olan Yessenin babasıdır.</verse>
				<verse number="18">Ve Peretsin nesilleri şudur: Perets Hetsronun babası oldu,</verse>
				<verse number="19">ve Hetsron Ramın babası oldu, ve Ram Amminadabın babası oldu,</verse>
				<verse number="20">ve Amminadab Nahşonun babası oldu, ve Nahşon Salmonun babası oldu,</verse>
				<verse number="21">ve Salmon Boazın babası oldu, ve Boaz Obedin babası oldu,</verse>
				<verse number="22">ve Obed Yessenin babası oldu, ve Yesse Davudun babası oldu.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="9">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">VE Efraim dağlığından Ramataimtsofimden bir adam vardı, ve onun adı Elkana idi, Yeroham oğlu, Elihu oğlu, Tohu oğlu, Tsuf oğlu olup Efraimli idi;</verse>
				<verse number="2">ve onun iki karısı vardı; birinin adı Hanna, ve obirinin adı Peninna idi; ve Peninnanın çocukları vardı, fakat Hannanın çocukları yoktu.</verse>
				<verse number="3">Ve bu adam orduların RABBİNE secde kılmak ve kurban kesmek için yıldan yıla şehrinden Şiloya çıkardı. Ve Elinin iki oğlu Hofni ve Finehas, RABBİN kâhinleri, orada idiler.</verse>
				<verse number="4">Ve Elkananın kurban keseceği gün gelince karısı Peninnaya ve onun oğulları ile kızlarının hepsine paylar verirdi;</verse>
				<verse number="5">fakat Hannaya iki pay verirdi; çünkü Hannayı severdi, fakat RAB onun rahmini kapamıştı.</verse>
				<verse number="6">Ve ortağı onu öfkelendirmek için incitirdi, çünkü RAB onun rahmini kapamıştı.</verse>
				<verse number="7">Ve adam yıldan yıla böyle yaptığı zaman, RABBİN evine çıktıkça kadın onu böyle incitirdi; o da ağlar ve yemek yemezdi.</verse>
				<verse number="8">Ve kocası Elkana ona dedi: Hanna, niçin ağlıyorsun? ve niçin yemek yemiyorsun? ve niçin yüreğin kederlidir? ben sana on oğuldan daha iyi değil miyim?</verse>
				<verse number="9">Ve onlar Şiloda yiyip içtikten sonra Hanna kalktı. Ve kâhin Eli RABBİN mabedinin kapı süvesi yanında kürsü üzerinde oturuyordu.</verse>
				<verse number="10">Ve kadın gönül acılığı ile RABBE dua ediyor, ve çok ağlıyordu.</verse>
				<verse number="11">Ve bir adak adıyıp dedi: Ey orduların RABBİ, eğer gerçekten kendi cariyenin düşkünlüğüne bakarsan, ve beni hatırlarsan, ve cariyeni unutmazsan, ve cariyene bir erkek çocuk verirsen, hayatının bütün günlerince onu RABBE vereceğim, ve başına ustura değmiyecektir.</verse>
				<verse number="12">Ve vaki oldu ki, kadın RABBİN önünde duasını uzatırken Eli onun ağzına bakıyordu.</verse>
				<verse number="13">Hanna ise içinden söyliyordu; ancak dudakları kımıldanıyor, fakat sesi işitilmiyordu; ve Eli onu sarhoş sandı.</verse>
				<verse number="14">Ve Eli ona dedi: Daha ne vakte kadar sarhoşluk edeceksin? üzerinden şarabını at.</verse>
				<verse number="15">Ve Hanna cevap verip dedi: Hayır efendim, ben ruhu kederli bir kadınım; şarap ve içki içmedim, ancak RABBİN önünde gönlümü döktüm.</verse>
				<verse number="16">Cariyeni kötü bir kadın sanma; çünkü kaygımın ve üzüntümün çokluğundan dolayı şimdiye kadar söyledim.</verse>
				<verse number="17">Ve Eli cevap verip dedi: Selâmetle git; ve İsrailin Allahı kendisinden dilediğin dileğini sana versin.</verse>
				<verse number="18">Ve kadın dedi: Senin gözünde cariyen lûtuf bulsun. Ve kadın yoluna gitti, ve yemek yedi; ve artık yüzü kederli değildi.</verse>
				<verse number="19">Ve sabahlayın erken kalktılar, ve RABBİN önünde secde kıldılar, ve dönüp Ramaya evlerine geldiler. Ve Elkana karısı Hannayı bildi; ve RAB onu hatırladı;</verse>
				<verse number="20">ve vaki oldu ki, günler tamam olunca Hanna gebe kalıp bir oğul doğurdu; ve: Çünkü onu RABDEN diledim, diyerek adını Samuel koydu.</verse>
				<verse number="21">Ve kocası Elkana RABBE yıllık kurbanını ve adağını takdim etmek için bütün ev halkı ile beraber çıktı.</verse>
				<verse number="22">Fakat Hanna çıkmadı; çünkü kocasına dedi: Çocuk sütten kesilmeden çıkmıyacağım; ve RABBİN önünde görünsün diye onu o zaman götüreceğim, ve daima orada kalacaktır.</verse>
				<verse number="23">Ve kocası Elkana ona dedi: Kendi gözünde iyi olanı yap; onu sütten kesinciye kadar otur; ancak RAB kendi sözünü sabit kılsın. Ve kadın kaldı, ve oğulunu sütten kesinciye kadar emzirdi.</verse>
				<verse number="24">Ve sütten kestiği zaman üç yıllık bir boğa, ve bir efa un, ve bir tulum şarap alarak çocuğu kendisile beraber çıkardı, ve onu Şiloda RABBİN evine götürdü; ve çocuk küçüktü.</verse>
				<verse number="25">Ve boğayı boğazladılar, ve çocuğu Eliye getirdiler.</verse>
				<verse number="26">Ve kadın dedi: Ah, efendim, senin hayatın hakkı için, efendim, burada senin yanında RABBE dua ederek durmuş olan kadın benim.</verse>
				<verse number="27">Bu çocuk için dua ettim; ve RABDEN dilediğim dileğimi bana verdi;</verse>
				<verse number="28">ben de onu RABBE armağan ettim; yaşıyacağı bütün günlerce Allaha armağan edilmiştir. Ve orada RABBE secde kıldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE Hanna dua edip dedi: Yüreğim RABDE sevinçle coşuyor, Kuvvetim RABDE yükseldi, Düşmanlarıma karşı ağzım açıldı; Çünkü senin kurtarışınla seviniyorum.</verse>
				<verse number="2">Kimse RAB gibi mukaddes değildir; Çünkü senden başka yoktur, Ve Allahımız gibi kaya yoktur.</verse>
				<verse number="3">Artık büyük büyük söylemeyin; Ağzınızdan küstahlık çıkmasın; Çünkü RAB bilgi Allahıdır; Ve işler onun tarafından tartılır.</verse>
				<verse number="4">Yiğitlerin yayları kırıldılar; Ve ayağı sürçenler kuvvet kuşandılar.</verse>
				<verse number="5">Toklar ekmek için gündelikçi oldular; Ve açlar rahata erdiler; Kısır kadın bile yedi çocuk doğurdu; Oğulları çok olan kadın ise gevşiyor.</verse>
				<verse number="6">RAB öldürür, ve diriltir; Ölüler diyarına indirir, ve çıkarır.</verse>
				<verse number="7">RAB fakir eder, ve zengin eder; Hem alçaltır, hem yükseltir.</verse>
				<verse number="8">Emîrlerle beraber oturtmak için, İzzet kürsüsünü miras ettirmek için, Yoksulu topraktan kaldırır, Fakiri gübrelikten yükseltir; Çünkü yerin direkleri RABBİNDİR, Ve dünyayı onların üzerine kurdu.</verse>
				<verse number="9">Müttakilerinin adımlarını koruyacak; Fakat kötüler karanlıkta susturulacaktır; Çünkü insan kuvvetle başa çıkmaz.</verse>
				<verse number="10">RAB ile çekişenler parçalanacaklar; Onların üzerine göklerde gürliyecektir; RAB dünyanın uçlarına hükmedecektir; Ve kıralına kuvvet verecek, Ve mesihinin kuvvetini yükseltecektir.</verse>
				<verse number="11">Ve Elkana Ramaya evine gitti. Ve çocuk kâhin Elinin önünde RABBE hizmet ediyordu.</verse>
				<verse number="12">Ve Elinin oğulları alçak adamlardı; RABBİ tanımıyorlardı.</verse>
				<verse number="13">Ve kâhinlerin kavmla olan âdeti şu idi: bir kimse kurban arzettiği zaman, et haşlanırken, kâhinin hizmetçisi elinde üç dişli bir çatalla gelirdi;</verse>
				<verse number="14">ve leğene, yahut lengere, yahut kazana, yahut tencereye daldırırdı; çatalın çıkardığı her şeyi kâhin onunla alırdı. Oraya gelen bütün İsrailîlere Şiloda böyle yaparlardı.</verse>
				<verse number="15">İç yağını yakmazdan evel de kâhinin hizmetçisi gelirdi, ve kurban takdim eden adama derdi: Kâhine kızartmalık et ver; çünkü senden haşlanmış et değil, ancak çiğ alacaktır.</verse>
				<verse number="16">Ve eğer adam ona: Önce mutlaka iç yağını yakacaklar, ve o zaman kendin için canının istediği kadar al, derse, o zaman ona derdi: Hayır, şimdi bana vereceksin; ve eğer vermezsen zorla alırım.</verse>
				<verse number="17">Ve RABBİN önünde gençlerin suçu gayet büyüktü; çünkü bu adamlar RABBİN takdimesini hor görüyorlardı.</verse>
				<verse number="18">Fakat çocuk Samuel keten efod kuşanmış olarak RABBİN önünde hizmet ediyordu.</verse>
				<verse number="19">Ve anası ona küçük bir cübbe yapardı, ve yıllık kurbanı arzetmek için kocası ile beraber çıktığı zaman her yıl ona getirirdi.</verse>
				<verse number="20">Ve Eli Elkanayı ve karısını mubarek kılıp dedi: RABBE verdiği armağanın yerine RAB sana bu kadından zürriyet versin. Ve yerlerine gittiler.</verse>
				<verse number="21">Ve RAB Hannayı ziyaret etti, ve gebe kalıp üç oğulla iki kız doğurdu. Ve çocuk Samuel RABBİN önünde büyüdü.</verse>
				<verse number="22">Ve Eli çok yaşlandı; ve oğullarının bütün İsraile yaptıklarının hepsini, ve toplanma çadırının kapısında hizmet eden kadınlarla yattıklarını işitiyordu.</verse>
				<verse number="23">Ve onlara dedi: Niçin böyle şeyler yapıyorsunuz? çünkü bütün bu kavmdan kötü şeylerinizi işitiyorum.</verse>
				<verse number="24">Hayır, oğullarım, çünkü işittiğim haber iyi değildir; RABBİN kavmına suç ettiriyorsunuz.</verse>
				<verse number="25">Eğer adam adama karşı suç ederse, Allah ona hükmeder; fakat bir adam RABBE karşı suç ederse, onun için kim yalvaracak? Fakat babalarının sözünü dinlemediler, çünkü RAB onları öldürmek fikrinde idi.</verse>
				<verse number="26">Ve çocuk Samuel gittikçe büyüyor, RABBE ve insanlara da makbul oluyordu.</verse>
				<verse number="27">Ve bir Allah adamı Eliye geldi, ve ona dedi: RAB şöyle diyor: Mısırda Firavun evine kulluk ettikleri zaman babanın evine kendimi göstermedim mi?</verse>
				<verse number="28">ve mezbahıma çıkmak, buhur yakmak, önümde efod giymek için kendime kâhin olarak İsrailin bütün sıptlarından onu seçtim; ve İsrail oğullarının ateşle yapılan bütün takdimelerini babanın evine verdim.</verse>
				<verse number="29">Meskenimde emrettiğim kurbanımı ve takdimemi niçin tepiyorsunuz, ve kavmım İsrailin bütün takdimelerinin en âlâsı ile kendinizi semirtmek için kendi oğullarına benden ziyade niçin hürmet ediyorsun?</verse>
				<verse number="30">Bunun için İsrailin Allahı RAB diyor: Gerçek, senin evin ve babanın evi önümde ebediyen yürüyecekler, demiştim; fakat şimdi RAB diyor: Bu benden uzak olsun; çünkü bana hürmet edenlere hürmet edeceğim, ve beni hor görenler küçük düşeceklerdir.</verse>
				<verse number="31">İşte, senin evinde kocamış adam olmasın diye senin bazunu, ve babanın evinin bazusunu keseceğim günler geliyor.</verse>
				<verse number="32">İsraile edilecek iyilik içinde sen evimin sıkıntısını göreceksin; ve senin evinde artık hiç kocamış adam olmıyacak.</verse>
				<verse number="33">Ve mezbahımın yanında atmıyacağım senin adamın ise, senin gözlerini söndürmek ve canına keder vermek için olacaktır; ve senin ev halkının bütün çocukları gençken ölecekler.</verse>
				<verse number="34">Ve sana olacak alâmet şudur; o senin iki oğlunun, Hofni ile Finehasın başına gelecektir; ikisi de bir günde öleceklerdir.</verse>
				<verse number="35">Ve kendim için sadık bir kâhin çıkaracağım, o yüreğimde ve canımda olana göre yapacak; ve onun için sağlam ev yapacağım, ve bütün günler mesihimin önünde yürüyecektir.</verse>
				<verse number="36">Ve vaki olacak ki, senin evinden artakalan her adam gelecek ve bir parça gümüşle bir somun ekmek için ona iğilecek, ve: Rica ederim, bir lokma ekmek yiyeyim diye beni bir kâhinlik hizmetine tayin et, diyecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE çocuk Samuel Elinin önünde RABBE hizmet ediyordu. Ve o günlerde RABBİN kelâmı seyrekti; sık sık rüyet olmıyordu.</verse>
				<verse number="2">Ve o zaman vaki oldu ki, Eli yerine yatmış (ve gözleri zayıflamağa başlamıştı, göremiyordu),</verse>
				<verse number="3">ve Allahın kandili henüz sönmemiş, ve Allahın sandığının bulunduğu RABBİN mabedinde Samuel yatmışken,</verse>
				<verse number="4">RAB Samueli çağırdı; ve o: İşte ben, dedi.</verse>
				<verse number="5">Ve Eliye koşup dedi: İşte ben, çünkü beni çağırdın. Ve: Çağırmadım, git yat, dedi. Ve gidip yattı.</verse>
				<verse number="6">Ve yine RAB: Samuel, diye yeniden çağırdı. Ve Samuel kalktı, ve Eliye gidip dedi: İşte ben, çünkü beni çağırdın. Ve dedi: Çağırmadım, oğlum; git yat.</verse>
				<verse number="7">Ve Samuel daha RABBİ bilmiyordu, ve RABBİN kelâmı henüz ona keşfolunmamıştı.</verse>
				<verse number="8">Ve RAB üçüncü kere Samueli yeniden çağırdı. Ve kalkıp Eliye gitti, ve dedi: İşte ben, çünkü beni çağırdın. Ve çocuğu RABBİN çağırmış olduğunu Eli sezdi.</verse>
				<verse number="9">Bunun üzerine Eli Samuele dedi: Git yat; ve vaki olacak ki, eğer seni çağırırsa, sen: Söyle, ya RAB; çünkü kulun dinliyor, dersin. Ve Samuel gidip yerine yattı.</verse>
				<verse number="10">Ve RAB geldi, ve durup evelki defalar olduğu gibi: Samuel, Samuel, diye çağırdı. Ve Samuel dedi: Söyle; çünkü kulun dinliyor.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB Samuele dedi: İşte, ben İsrailde bir şey yapacağım, onu her işitenin iki kulağı çınlıyacaktır.</verse>
				<verse number="12">Elinin evi hakkında başlangıçtan sona kadar söylediğim her şeyi ogün kendisine yapacağım.</verse>
				<verse number="13">Çünkü kendisinin bildiği fesattan dolayı onun evini ebediyen mahkûm edeceğimi ona bildirdim, çünkü oğulları kendilerine lânet getirdiler, ve onlara mani olmadı.</verse>
				<verse number="14">Ve bundan dolayı Elinin evinin fesadı için ebediyen kurban ve takdime ile kefaret edilmiyecek diye Eli evi için and ettim.</verse>
				<verse number="15">Ve Samuel sabaha kadar yattı, ve RABBİN evinin kapı kanatlarını açtı. Ve Samuel rüyeti Eliye bildirmeğe korktu.</verse>
				<verse number="16">Ve Eli Samueli çağırıp dedi: Oğlum Samuel. Ve o: İşte ben, dedi.</verse>
				<verse number="17">Ve Eli dedi: RABBİN sana söylediği söz nedir? Rica ederim, benden gizleme; eğer sana söylediği bütün şeylerden birini benden gizlersen, Allah sana öylesini ve daha ziyadesini yapsın.</verse>
				<verse number="18">Ve Samuel bütün şeyleri bildirdi, ve kendisinden gizlemedi. Ve Eli dedi: O RABDİR; gözünde iyi olanı yapsın.</verse>
				<verse number="19">Ve Samuel büyüdü, ve RAB onunla beraberdi, ve bütün sözlerinden hiç birini yere düşürmedi.</verse>
				<verse number="20">Ve RABBİN peygamberi olarak Samuelin konulmuş olduğunu Dandan Beer-şebaya kadar bütün İsrail bildi.</verse>
				<verse number="21">Ve RAB yine Şiloda göründü; çünkü RAB kendini Şiloda Samuele RABBİN kelâmı ile izhar etti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE Samuelin sözü bütün İsraile erişti. Ve İsrail Filistîlere karşı cenk için çıktı, ve Eben-ezerin yanında ordugâh kurdular; Filistîler de Afekte ordugâh kurdular.</verse>
				<verse number="2">Ve Filistîler İsraile karşı dizildiler; ve cenk her tarafa yayılınca, İsrail Filistîlerin önünde vuruldu; ve onlar kırda ordudan dört bin kişi kadar vurdular.</verse>
				<verse number="3">Ve kavm ordugâha geldi, ve İsrail ihtiyarları dediler: Niçin bugün RAB bizi Filistîlerin önünde vurdu? Şilodan RABBİN ahit sandığını yanımıza alalım, ve aramıza gelsin, ve bizi düşmanlarımızın elinden kurtarsın.</verse>
				<verse number="4">Ve kavm Şiloya adam gönderdi; ve kerubiler üzerinde oturan ordular RABBİNİN ahit sandığını oradan getirdiler; ve Elinin iki oğlu Hofni ile Finehas Allahın ahit sandığı ile beraber orada idiler.</verse>
				<verse number="5">Ve RABBİN ahit sandığı ordugâha girdiği zaman bütün İsrail büyük bağırışla bağırdılar, ve yer ses verdi.</verse>
				<verse number="6">Ve Filistîler bağırış gürültüsünü işitip dediler: İbranîlerin ordugâhında bu büyük bağırış gürültüsü nedir? Ve ordugâha RABBİN sandığı geldiğini bildiler.</verse>
				<verse number="7">Ve Filistîler korktular, çünkü dediler: Ordugâha Allah geldi. Ve dediler: Vay bize! çünkü bundan evel böyle bir şey olmamıştı.</verse>
				<verse number="8">Vay bize! bu kuvvetli ilâhların elinden bizi kim kurtaracak? çölde Mısırlıları her türlü belâlarla vuran ilâhlar bunlardır.</verse>
				<verse number="9">Ey Filistîler, kuvvetli olun, ve erkekçe davranın, yoksa İbranîlerin size kulluk ettikleri gibi onlara kulluk edeceksiniz; erkekçe davranın, ve cenk edin.</verse>
				<verse number="10">Ve Filistîler cenk ettiler, ve İsrail vuruldu, ve herkes kendi çadırına kaçtı; ve çok büyük kırgın oldu; çünkü İsrailden otuz bin yaya düştüler.</verse>
				<verse number="11">Ve Allahın sandığı alındı; ve Elinin iki oğlu Hofni ve Finehas öldüler.</verse>
				<verse number="12">Ve bir Benyaminî ordudan koştu, ve o günde Şiloya erişti, ve esvabı yırtılmıştı, ve başı üzerinde toprak vardı.</verse>
				<verse number="13">Ve geldiği zaman, işte, Eli kürsü üzerine oturmuş, yol kenarında bekliyordu; çünkü Allahın sandığı için yüreği titriyordu. Ve adam şehre girip anlattığı zaman bütün şehir feryat etti.</verse>
				<verse number="14">Ve Eli feryadı işitince dedi: Bu gürültü nedir? Ve adam hemen gelip Eliye bildirdi.</verse>
				<verse number="15">Ve Eli doksan sekiz yaşında idi, ve gözleri donmuştu, ve göremiyordu.</verse>
				<verse number="16">Ve adam Eliye dedi: Ben ordudan gelen adamım; ve bugün ordudan kaçtım. Ve dedi: Ne oldu, oğlum?</verse>
				<verse number="17">Ve haber getiren cevap verip dedi: Filistîlerin önünde İsrail kaçtı, ve kavm arasında da büyük kırgın oldu, ve senin iki oğlun Hofni ve Finehas da öldüler, ve Allahın sandığı da alındı.</verse>
				<verse number="18">Ve vaki oldu ki, adam Allahın sandığını andığı zaman, Eli kürsüsünden arkaya doğru kapının yanına düştü; ve boynu kırılıp öldü; çünkü kocamış ve ağırdı. Ve İsraile kırk yıl hükmetmişti.</verse>
				<verse number="19">Ve gelini, Finehasın karısı, gebe olup doğurmak üzre idi; ve Allahın sandığı alınmış olduğu, ve kaynatası ile kocasının öldükleri haberini işitince iğilip doğurdu; çünkü üzerine ağrısı geldi.</verse>
				<verse number="20">Ve ölmek üzre iken yanında duran kadınlar kendisine dediler: Korkma; çünkü bir oğul doğurdun. Fakat cevap vermedi, ve yüreğine koymadı.</verse>
				<verse number="21">Ve Allahın sandığı alındığından, ve kaynatası ile kocasından dolayı: İzzet İsrailden gitti, diyerek çocuğun adını İkabod koydu.</verse>
				<verse number="22">Ve dedi: İzzet İsrailden gitti; çünkü Allahın sandığı alındı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE Filistîler Allahın sandığını almışlardı, ve onu Eben-ezerden Aşdoda getirdiler.</verse>
				<verse number="2">Ve Filistîler Allahın sandığını alıp Dagonun evine götürdüler, ve onu Dagonun yanına koydular.</verse>
				<verse number="3">Ve Aşdodlular ertesi gün erken kalktılar ve işte, Dagon RABBİN sandığı önünde yüz üstü yere düşmüştü. Ve Dagonu alıp yine yerine koydular.</verse>
				<verse number="4">Ve ertesi gün sabahlayın erken kalktılar, ve işte, Dagon RABBİN sandığı önünde yüz üstü yere düşmüştü; ve Dagonun başı ile iki elleri kesilmiş olarak eşikte idi; Dagonun kendisine yalnız bedeni kalmıştı.</verse>
				<verse number="5">Bundan dolayı bugüne kadar Dagonun kâhinleri, ve Dagonun evine gelenlerin hepsi Aşdodda Dagon evinin eşiği üzerine basmazlar.</verse>
				<verse number="6">Ve Aşdodluların üzerinde RABBİN eli ağırlaştı, ve onları helâk etti, ve onları, Aşdodu ve onun sınırlarını, urlarla vurdu.</verse>
				<verse number="7">Ve Aşdodlular böyle olduğunu görünce dediler: İsrail Allahının sandığı yanımızda kalmasın; çünkü onun eli bizim üzerimize ve ilâhımız Dagonun üzerine sertleşti.</verse>
				<verse number="8">Ve gönderip Filistîlerin bütün beylerini yanlarına topladılar, ve dediler: İsrail Allahının sandığını ne yapalım? Ve onlar dediler: İsrail Allahının sandığı Gata götürülsün. Ve İsrail Allahının sandığını oraya götürdüler.</verse>
				<verse number="9">Ve vaki oldu ki, onlar onu götürdükten sonra RABBİN eli şehre karşı idi; çok büyük şaşkınlık oldu; küçük ve büyük, şehrin ahalisini vurdu; ve üzerlerinde urlar çıktı.</verse>
				<verse number="10">Ve Allahın sandığını Ekrona gönderdiler. Ve vaki oldu ki, Allahın sandığı Ekrona gelince Ekronlular feryat edip dediler: Bizi ve kavmımızı öldürmek için İsrail Allahının sandığını bize getirdiler.</verse>
				<verse number="11">Ve gönderip Filistîlerin bütün beylerini topladılar, ve dediler: İsrail Allahının sandığını gönderin, ve yine yerine gitsin, ve bizi ve kavmımızı öldürmesin. Çünkü bütün şehirde ölüm şaşkınlığı vardı; Allahın eli orada çok ağır oldu.</verse>
				<verse number="12">Ölmiyen adamlar da urlarla vuruldular, ve şehrin feryadı göklere çıktı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE RABBİN sandığı yedi ay Filistîler diyarında kaldı.</verse>
				<verse number="2">Ve Filistîler kâhinleri ve bakıcıları çağırıp dediler: RABBİN sandığını ne yapalım? Onu yerine ne ile göndereceğimizi bize bildirin.</verse>
				<verse number="3">Ve onlar dediler: Eğer İsrail Allahının sandığını gönderecekseniz, onu boş göndermeyin; fakat ona mutlaka bir günah takdimesi ödeyin; o zaman sağalacaksınız, ve onun eli niçin sizden çekilmediği size bildirilecektir.</verse>
				<verse number="4">Ve dediler: Ona ödiyeceğiniz günah takdimesi ne olacak? Ve onlar dediler: Filistîlerin beylerinin sayısına göre beş altın ur, ve beş altın fare olacak; çünkü hepinizin ve beylerinizin üzerinde olan belâ birdir.</verse>
				<verse number="5">Bundan dolayı urlarınızın suretlerini, ve diyarı bozan farelerinizin suretlerini yapacaksınız; ve İsrailin Allahına izzet vereceksiniz; belki üzerinizden, ilâhlarınızın üzerinden, ve diyarınız üzerinden elini hafifletecektir.</verse>
				<verse number="6">Ve Mısırlılarla Firavun yüreklerini katılaştırdıkları gibi siz de yüreklerinizi niçin katılaştırıyorsunuz? Kendi aralarında şaşılacak şeyler yaptıktan sonra onlar kavmı salıvermediler mi? ve onlar gittiler.</verse>
				<verse number="7">Ve şimdi, bir yeni araba ile boyunduruk vurulmamış emzikli iki inek alıp hazırlayın; ve inekleri arabaya koşun, ve yavrularını artlarından ayırıp eve götürün;</verse>
				<verse number="8">ve RABBİN sandığını alıp arabanın üzerine koyun; ve günah takdimesi olarak ona ödiyeceğiniz altın şeyleri küçük bir sandık içinde onun yanına koyun; ve onu salıverin gitsin.</verse>
				<verse number="9">Ve bakın; eğer o kendi sınırının yolundan Beyt-şemeşe çıkarsa, bize bu büyük kötülüğü yapan RABDİR; ve yoksa o zaman bizi vuran onun eli olmadığını bileceğiz; bu şey bize rast gele olmuştur.</verse>
				<verse number="10">Ve adamlar böyle yaptılar, ve emzikli iki inek aldılar, ve onları arabaya koşup yavrularını evde kapadılar;</verse>
				<verse number="11">ve RABBİN sandığını, ve altın fareler ve urların suretleri ile küçük sandığı arabaya koydular.</verse>
				<verse number="12">Ve inekler doğrudan doğruya Beyt-şemeş yolundan gittiler; ve sağa sola sapmıyarak büyük yoldan böğüre böğüre gittiler; ve Filistîlerin beyleri Beyt-şemeş sınırına kadar onların ardından yürüdüler.</verse>
				<verse number="13">Ve Beyt-şemeşliler derede buğday biçiyorlardı; ve gözlerini kaldırıp sandığı gördüler, ve gördüklerinden dolayı sevindiler.</verse>
				<verse number="14">Ve araba Beyt-şemeşli Yeşuun tarlasına girip orada durdu; orada büyük bir taş vardı; ve arabanın odununu yardılar, ve inekleri RABBE yakılan takdime olarak arzettiler.</verse>
				<verse number="15">Ve RABBİN sandığını, ve içinde altın şeyler olan yanındaki küçük sandığı Levililer indirdiler, ve büyük taşın üzerine koydular; ve o gün RABBE Beyt-şemeşliler yakılan takdimeler arzettiler, ve kurban kestiler.</verse>
				<verse number="16">Ve Filistîlerin beş beyi bunu gördükten sonra o günde Ekrona döndüler.</verse>
				<verse number="17">Ve Filistîlerin günah takdimesi olarak RABBE ödedikleri altın urlar şunlardır: Aşdod için bir, Gaza için bir, Aşkelon için bir, Gat için bir, Ekron için bir;</verse>
				<verse number="18">ve Beyt-şemeşli Yeşuun tarlasında bugüne kadar durmakta bulunan, RABBİN sandığını üzerine koydukları büyük taşa kadar beş beye ait Filistîlerin bütün şehirlerinin, duvarlı şehirlerin ve kır köylerinin sayısına göre altın fareler.</verse>
				<verse number="19">Allah Beyt-şemeş adamlarından da vurdu, çünkü RABBİN sandığının içine bakmışlardı, ve kavmda yetmiş kişi vurdu, elli bin kişi; ve kavm yas tuttu, çünkü RAB kavmı büyük vuruşla vurdu.</verse>
				<verse number="20">Ve Beyt-şemeşliler dediler: Bu mukaddes Allahın, RABBİN, önünde kim durabilir? ve bizden kimin yanına çıksın?</verse>
				<verse number="21">Ve Kiryat-yearim ahalisine ulaklar gönderip dediler: Filistîler RABBİN sandığını geri getirdiler; inin, onu yanınıza çıkarın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE Kiryat-yearim ahalisi geldiler, ve RABBİN sandığını çıkardılar, ve onu tepede olan Abinadabın evinin içine götürdüler, ve RABBİN sandığını beklemek için, oğlu Eleazarı takdis ettiler.</verse>
				<verse number="2">Ve vaki oldu ki, sandığın Kiryat-yearime konduğu günden sonra çok vakit geçti, ve yirmi yıl oldu; ve bütün İsrail evi RABBİ özlediler.</verse>
				<verse number="3">Ve Samuel bütün İsrail evine söyliyip dedi: Eğer bütün yüreğinizle RABBE dönüyorsanız, yabancı ilâhları, ve Astartileri aranızdan atın, ve yüreğinizi RABBE çevirin, ve ancak ona kulluk edin; o da sizi Filistîlerin elinden kurtarır.</verse>
				<verse number="4">O zaman İsrail oğulları Baalları ve Astartileri attılar, ve ancak RABBE kulluk ettiler.</verse>
				<verse number="5">Ve Samuel dedi: Bütün İsraili Mitspaya toplayın da sizin için RABBE dua edeyim.</verse>
				<verse number="6">Ve Mitspaya toplandılar, ve su çektiler, ve RABBİN önünde döktüler, ve o gün oruç tuttular, ve orada: RABBE karşı suç ettik, dediler. Ve Samuel Mitspada İsrail oğullarına hükmetti.</verse>
				<verse number="7">Ve İsrail oğullarının Mitspaya toplandıklarını Filistîler işittiler, ve Filistîlerin beyleri İsrail oğullarına karşı çıktılar. Ve İsrail oğulları bunu işittiler, ve Filistîlerden korktular.</verse>
				<verse number="8">Ve İsrail oğulları Samuele dediler: Bizi Filistîlerin elinden kurtarsın diye Allahımız RABBE bizim için feryat etmekten vaz geçme.</verse>
				<verse number="9">Ve Samuel bir süt kuzusu aldı, ve onu bütün yakılan takdime olarak RABBE arzetti; ve Samuel İsrail için RABBE feryat etti; ve RAB ona cevap verdi.</verse>
				<verse number="10">Ve Samuel yakılan takdimeyi arzederken Filistîler İsraile karşı cenketmek için yaklaştılar; ve RAB o gün Filistîler üzerine büyük sesle gürliyip onları şaşırttı; ve İsrailin önünde vuruldular.</verse>
				<verse number="11">Ve İsrailîler Mitspadan çıkıp Filistîleri kovaladılar, ve Beyt-kar altına varıncıya kadar onları vurdular.</verse>
				<verse number="12">Ve Samuel bir taş alıp Mitspa ile Şen arasına dikti, ve onun adını Ebenezer koyup: RAB bize buraya kadar yardım etti, dedi.</verse>
				<verse number="13">Ve Filistîler alçaldılar, ve artık bir daha İsrail sınırı içine girmediler; ve Samuelin bütün günlerince RABBİN eli Filistîlere karşı idi.</verse>
				<verse number="14">Ve Filistîlerin Ekrondan Gata kadar İsrailden almış oldukları şehirler İsraile geri verildiler; İsrail bunların sınırlarını da Filistîlerin elinden kurtardı. Ve İsraille Amorîler arasında barışıklık vardı.</verse>
				<verse number="15">Ve Samuel hayatının bütün günlerince İsraile hükmetti.</verse>
				<verse number="16">Ve yıldan yıla gidip sıra ile Beyt-eli, ve Gilgalı, ve Mitspayı dolaşırdı; ve bütün bu yerlerde İsraile hükmederdi.</verse>
				<verse number="17">Ve Ramaya dönerdi, çünkü evi orada idi; orada da İsraile hükmederdi; ve orada RABBE bir mezbah yaptı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, Samuel yaşlanınca İsrail üzerine oğullarını hâkim kıldı.</verse>
				<verse number="2">Ve ilk oğlunun adı Yoel, ve ikincisinin adı Abiya idi; Beer-şebada hâkimdiler.</verse>
				<verse number="3">Ve oğulları onun yolunda yürümediler, ve kötü kazancın ardınca saptılar, ve rüşvet alıp iğri hüküm verdiler.</verse>
				<verse number="4">Ve İsrailin bütün ihtiyarları toplanıp Ramaya Samuelin yanına geldiler;</verse>
				<verse number="5">ve ona dediler: İşte, sen yaşlandın, ve oğulların senin yolunda yürümiyorlar; şimdi bütün milletler gibi bize hükmetmek için başımıza bir kıral koy.</verse>
				<verse number="6">Fakat: Bize hükmetmek için bize bir kıral ver, dedikleri zaman, bu söz Samuelin gözünde kötü göründü. Ve Samuel RABBE dua etti.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB Samuele dedi: Sana dedikleri her şeyde kavmın sözünü dinle, çünkü reddettikleri sen değilsin, ancak üzerlerine kırallık etmiyeyim diye beni reddettiler.</verse>
				<verse number="8">Onları Mısırdan çıkardığım günden bugüne kadar beni bırakıp başka ilâhlara kulluk ederek yaptıkları bütün işlere göre, sana da böyle yapıyorlar.</verse>
				<verse number="9">Ve şimdi onların sözünü dinle; ancak onlara açıkça şehadet edeceksin, ve onlar üzerine kırallık edecek olan kıralın hükmü ne olacağını onlara bildireceksin.</verse>
				<verse number="10">Ve Samuel, kendisinden kıral istiyen kavma, RABBİN bütün sözlerini söyledi.</verse>
				<verse number="11">Ve dedi: Üzerinize kırallık edecek olan kıralın hükmü şu olacak: oğullarınızı kendisine alıp cenk arabaları üzerine ve atlıları arasına koyacak; ve arabaları önünde koşacaklar;</verse>
				<verse number="12">ve onları kendisine binbaşılar, ve ellibaşılar kılacak; ve bazılarını toprağını sürmek için, ve ekinini biçmek için, ve cenk âletlerile arabalarının âletlerini yapmak için koyacak.</verse>
				<verse number="13">Ve attar, ve aşçı, ve ekmekçi olmak üzre kızlarınızı alacak.</verse>
				<verse number="14">Ve tarlalarınızı, ve bağlarınızı, ve zeytinliklerinizi, onların en iyisini alıp kullarına verecek.</verse>
				<verse number="15">Ve tohumunuzun, ve bağlarınızın ondalığını alıp hadımlarına ve kullarına verecek.</verse>
				<verse number="16">Ve kullarınızla cariyelerinizi, ve en seçme gençlerinizi, ve eşeklerinizi alıp onları işine koşacak.</verse>
				<verse number="17">Sürülerinizin ondalığını alacak; ve siz onun kulları olacaksınız.</verse>
				<verse number="18">Ve kendiniz için seçmiş olacağınız kıralınızın yüzünden o gün feryat edeceksiniz; ve RAB o gün size cevap vermiyecek.</verse>
				<verse number="19">Fakat kavm Samuelin sözünü dinlemek istemiyerek dediler: Hayır; fakat üzerimize bir kıral olacak,</verse>
				<verse number="20">ve biz de bütün milletler gibi olacağız, ve kıralımız bize hükmedecek, ve önümüzde çıkacak, ve cenklerimizi yapacak.</verse>
				<verse number="21">Ve Samuel kavmın bütün sözlerini işitti, ve onları RABBE söyledi.</verse>
				<verse number="22">Ve RAB Samuele dedi: Onların sözünü dinle, ve onlara bir kıral yap. Ve Samuel İsrailîlere: Herkes kendi şehrine gitsin, dedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE Benyaminden bir adam vardı, Afiah oğlu, Bekorat oğlu, Tseror oğlu, Abiel oğlu olup adı Kiş idi; Benyaminî bir adamın oğlu, cesur yiğitti.</verse>
				<verse number="2">Ve onun genç ve güzel bir oğlu olup adı Saul idi; ve İsrail oğulları arasında ondan daha güzel adam yoktu; omuzundan yukarısı bütün kavmın boyunu geçiyordu.</verse>
				<verse number="3">Ve Saulun babası Kişin eşekleri kayboldu. Ve Kiş, oğlu Saula dedi: Uşaklardan birini yanına al, ve kalk git, eşekleri ara.</verse>
				<verse number="4">Ve o Efraim dağlığından geçti, ve Şalişa diyarından geçti, fakat onları bulmadılar; ve Şaalim diyarından geçtiler, orada da değillerdi; ve Benyaminîlerin diyarından geçti, ve onları bulmadılar.</verse>
				<verse number="5">Ve Tsuf diyarına geldiler, ve Saul yanında olan uşağına dedi: Gel dönelim, yoksa babam eşeklerden vazgeçip bizim kaygımıza düşecek.</verse>
				<verse number="6">Ve ona dedi: İşte, bu şehirde bir Allah adamı var, o itibarlı bir adamdır; ve her ne söylerse mutlaka olur; şimdi oraya gidelim; belki gideceğimiz yolu bize bildirir.</verse>
				<verse number="7">Ve Saul uşağına dedi: Ve işte, gidersek adama ne götüreceğiz? çünkü kaplarımızda ekmek tükendi, ve Allah adamına götürecek bir hediye yok; nemiz var?</verse>
				<verse number="8">Ve uşak yine Saula cevap verip dedi: İşte, elimde bir çeyrek şekel gümüş var; Allah adamına onu veririm, ve yolumuzu bize bildirir.</verse>
				<verse number="9">(Evelleri İsrailde Allahtan sormak için gittiği zaman adam böyle derdi: Gel, Görene gidelim; çünkü şimdi Peygamber denilene önceleri Gören denirdi.)</verse>
				<verse number="10">Ve Saul uşağına dedi: İyi dedin; gel gidelim. Ve Allah adamının olduğu şehre gittiler.</verse>
				<verse number="11">Ve yokuştan şehre çıkarken, su çekmek için çıkmakta olan genç kadınlar buldular, ve onlara dediler: Gören burada mı?</verse>
				<verse number="12">Ve onlara cevap verip dediler: Buradadır; işte önündedir; şimdi çabuk ol, çünkü bugün şehre geldi; çünkü kavmın bugün yüksek yerde kurbanı vardır.</verse>
				<verse number="13">Şehre girince, yemek için yüksek yere o çıkmadan evel, hemen onu bulursunuz; çünkü o gelmeden kavm yemek yemez, çünkü kurbanı o takdis eder; çağırılanlar ondan sonra yerler. Ve şimdi çıkın; çünkü bu vakitte onu bulursunuz.</verse>
				<verse number="14">Ve şehre çıktılar; şehrin içine vardıkları zaman, işte, Samuel yüksek yere çıkmak üzre onlara doğru çıkıyordu.</verse>
				<verse number="15">Ve Saul gelmeden bir gün evel RAB Samuele açıp demişti:</verse>
				<verse number="16">Yarın bu vakitlerde Benyamin diyarından sana bir adam göndereceğim, ve onu kavmım İsrail üzerine reis olarak meshedeceksin; ve Filistîlerin elinden kavmımı o kurtaracaktır; çünkü kavmımın haline baktım; çünkü onların feryadı bana erişti.</verse>
				<verse number="17">Ve Samuel Saulu görünce RAB ona dedi: İşte, sana dediğim adam! Kavmımın üzerinde bu hüküm sürecektir.</verse>
				<verse number="18">Ve Saul kapıda Samuele yaklaşıp dedi: Rica ederim, Görenin evi nerededir, bana bildir.</verse>
				<verse number="19">Ve Samuel Saula cevap verip dedi: Gören benim; önüm sıra yüksek yere çıkın; çünkü bugün benimle beraber yiyeceksiniz; ve sabahlayın seni gönderirim, ve senin yüreğinde olanın hepsini sana bildiririm.</verse>
				<verse number="20">Ve üç gün evel kaybolan senin eşeklerine gelince, onların kaygısını çekme, çünkü bulundular. Ve İsrailin bütün dileği kimin içindir? Senin ve babanın bütün evi için değil mi?</verse>
				<verse number="21">Ve Saul cevap verip dedi: Ben İsrail sıptlarının en küçüğünden, Benyaminî değil miyim? ve aşiretim Benyamin sıptının aşiretlerinden en küçüğü değil midir? niçin bana böyle bir şey söyliyorsun?</verse>
				<verse number="22">Ve Samuel Saul ile uşağını aldı, ve onları misafir odasına götürdü, ve otuz adam kadar olan çağırılanların başında onlara yer verdi.</verse>
				<verse number="23">Ve Samuel aşçıya dedi: Yanında alıkoy, diye sana verdiğim payı getir.</verse>
				<verse number="24">Ve aşçı budu ve üzerinde olanı kaldırıp Saulun önüne koydu. Ve Samuel dedi: İşte, alıkonanı kendi önüne koy ve ye; çünkü: Kavmı çağırdım, dediğim muayyen vakte kadar senin için alıkonuldu. Ve o gün Saul Samuelle birlikte yedi.</verse>
				<verse number="25">Ve yüksek yerden şehre indiler, ve dam üzerinde Saulla konuştu.</verse>
				<verse number="26">Ve erken kalktılar; ve vaki oldu ki, şafak sökerken Samuel Saulu damdan çağırıp dedi: Kalk da seni göndereyim. Ve Saul kalktı, kendisi ve Samuel, ikisi de dışarı çıktılar.</verse>
				<verse number="27">Ve onlar şehrin kenarında inerlerken Samuel Saula dedi: Uşağa söyle de önümüze geçsin (ve o geçti), ve şimdi sen dur da Allahın sözünü sana bildireyim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE Samuel yağ şişesini aldı, ve onun başı üzerine döktü, ve onu öpüp dedi: Kendi mirası üzerine reis olarak RAB seni meshetti, değil mi?</verse>
				<verse number="2">Bugün yanımdan ayrıldıktan sonra Benyamin sınırında Tseltsahta, Rahelin kabri yanında iki adam bulacaksın, ve onlar sana diyecekler: Aramağa gittiğin eşekler bulundu; ve işte, baban eşek işini bıraktı, ve: Oğlum için ne yapayım? diye sizin kaygınıza düştü.</verse>
				<verse number="3">Ve oradan ileri gidip Tabor meşesine varacaksın; ve Allaha, Beyt-ele çıkan, biri üç oğlak taşıyan, biri üç somun ekmek taşıyan, biri de bir tulum şarap taşıyan üç adam orada seni bulacaklar;</verse>
				<verse number="4">senden hal ve hatır soracaklar, ve sana iki ekmek verecekler, sen de onların elinden alacaksın.</verse>
				<verse number="5">Ondan sonra Filistî askerinin bulunduğu Allah tepesine varacaksın; ve vaki olacak ki, oraya, şehre girdiğin zaman, önlerinde santur, ve tef, ve zurna, ve çenk olarak yüksek yerden inmekte olan bir peygamber zümresine rastlıyacaksın; ve onlar peygamberlik etmekte olacaklar;</verse>
				<verse number="6">ve senin üzerine RABBİN Ruhu kuvvetle gelecek, ve onlarla beraber peygamberlik edeceksin, ve değişip başka bir adam olacaksın.</verse>
				<verse number="7">Ve vaki olsun ki, sana bu alâmetler olunca, kendin için elinden geleni yap, çünkü Allah seninle beraberdir.</verse>
				<verse number="8">Ve benim önümce Gilgala ineceksin; ve işte, yakılan takdimeler arzetmek, ve selâmet kurbanları kesmek için senin yanına ineceğim; ben senin yanına gelip ne yapacağını sana bildirinciye kadar yedi gün bekliyeceksin.</verse>
				<verse number="9">Ve vaki oldu ki, Samuelin yanından yola çıkmak için sırtını çevirdiği zaman, RAB ona başka bir yürek verdi; ve o gün bütün bu alâmetler oldu.</verse>
				<verse number="10">Ve oraya Gibeaya gelince, işte, onu bir peygamber zümresi karşıladı; ve kendi üzerine Allahın Ruhu kuvvetle geldi, ve onların arasında peygamberlik etti.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, önceden onu tanıyanların hepsi, işte, peygamberlerle peygamberlik ettiğini gördüler, o zaman kavm birbirine dediler: Kiş oğluna vaki olan bu şey nedir? Saul da mı peygamberler arasında?</verse>
				<verse number="12">Ve oralı bir adam cevap verip dedi: Ya onların babası kimdir? Bundan ötürü, Saul da mı peygamberler arasında? sözü mesel oldu.</verse>
				<verse number="13">Ve peygamberlik etmeği bitirince yüksek yere geldi.</verse>
				<verse number="14">Ve Saulun amcası ona ve uşağına: Nereye gittiniz? dedi. Ve o dedi: Eşekleri aramağa; ve bulunmadıklarını görünce Samuelin yanına geldik.</verse>
				<verse number="15">Ve Saulun amcası dedi: Rica ederim, Samuelin sana ne dediğini bana bildir.</verse>
				<verse number="16">Ve Saul amcasına dedi: Eşeklerin bulunduğunu bize açıkça bildirdi. Fakat Samuelin söylediği kırallık sözünü ona bildirmedi.</verse>
				<verse number="17">Ve Samuel kavmı Mitspaya, RABBE topladı;</verse>
				<verse number="18">ve İsrail oğullarına dedi: İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: İsraili Mısırdan ben çıkardım, ve Mısırlıların elinden, ve sizi sıkıştıran bütün kırallıkların elinden sizi azat ettim;</verse>
				<verse number="19">fakat siz, bütün belâlarınızdan ve sıkıntılarınızdan sizi kurtaran o Allahınızı bugün reddettiniz; ve ona: Hayır, fakat üzerimize bir kıral koy, dediniz. Ve şimdi sıptlarınıza göre, ve binlerinize göre RABBİN önünde durun.</verse>
				<verse number="20">Ve Samuel İsrailin bütün sıptlarını yaklaştırdı, ve Benyamin sıptı tutuldu.</verse>
				<verse number="21">Ve Benyamin sıptını aşiretlerine göre yaklaştırdı, ve Matrîler aşireti tutuldu; ve Kişin oğlu Saul tutuldu; ve onu aradıkları zaman bulunamadı.</verse>
				<verse number="22">Ve tekrar RABDEN sordular: Buraya gelecek daha kimse var mı? Ve RAB dedi: İşte, o eşya arasına saklandı.</verse>
				<verse number="23">Ve koşup onu oradan aldılar; ve kavm arasında durduğu zaman, omuzundan yukarısı bütün kavmın boyunu geçiyordu.</verse>
				<verse number="24">Ve Samuel bütün kavma dedi: Bütün kavm arasında benzeri olmıyan RABBİN seçtiği adamı gördünüz mü? Ve bütün kavm bağırıp: Yaşasın kıral! dediler.</verse>
				<verse number="25">Ve Samuel kırallığın usulünü kavma söyledi, ve kitaba yazıp RABBİN önüne koydu. Ve Samuel bütün kavmı, herkesi kendi evine gönderdi.</verse>
				<verse number="26">Ve Saul da Gibeaya, kendi evine gitti; ve Allahın yüreklerine dokunduğu yiğitler onunla beraber gittiler.</verse>
				<verse number="27">Fakat bazı yaramaz adamlar dediler: Bu adam bizi nasıl kurtaracak? Ve onu hor görüp kendisine hediye götürmediler. Fakat Saul işitmemezlikten geldi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE Ammonî Nahaş çıktı, ve Yabeş-gileada karşı ordugâh kurdu; ve bütün Yabeş ahalisi Nahaşa dediler: Bizimle ahdet, ve biz sana kulluk ederiz.</verse>
				<verse number="2">Ve Ammonî Nahaş onlara dedi: Şu şartla sizinle ahdederim, hepinizin sağ gözünü çıkarayım da bütün İsrailin üzerine bunu bir utanç edeyim.</verse>
				<verse number="3">Ve Yabeş ihtiyarları ona dediler: Bize yedi gün ver de İsrailin bütün sınırlarına ulaklar gönderelim; ve eğer bizi kurtaran olmazsa, o zaman sana çıkarız.</verse>
				<verse number="4">Ve ulaklar Saulun Gibea şehrine geldiler, ve bu sözleri kavma bildirdiler; ve bütün kavm yüksek sesle ağladılar.</verse>
				<verse number="5">Ve işte, Saul öküzlerin ardınca tarladan geldi; ve Saul dedi: Kavma ne oldu da ağlıyorlar? Ve Yabeşlilerin sözlerini ona anlattılar.</verse>
				<verse number="6">Ve bu sözleri işittiği zaman Saulun üzerine Allahın Ruhu kuvvetle geldi, ve öfkesi çok alevlendi.</verse>
				<verse number="7">Ve bir çift öküz alıp onları parça parça etti, ve onları ulaklar elile bütün İsrail sınırlarına gönderip dedi: Kim Saulun ardınca ve Samuelin ardınca çıkmazsa, öküzlerine böyle yapılacaktır. Ve kavmın üzerine RAB korkusu düştü, ve bir adammış gibi çıktılar.</verse>
				<verse number="8">Ve onları Bezekte saydı; ve İsrail oğulları üç yüz bin, ve Yahuda adamları otuz bin kişi idiler.</verse>
				<verse number="9">Ve gelen ulaklara dediler: Yabeş-gileadlılara böyle diyeceksiniz: Yarın, gün ısınınca sizin için kurtuluş olacak. Ve ulaklar gelip Yabeşlilere bildirdiler; onlar da sevindiler.</verse>
				<verse number="10">Ve Yabeşliler Ammonîlere dediler: Yarın size çıkacağız, ve gözünüzde iyi olanın hepsini bize yaparsınız.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, ertesi gün Saul kavmı üç bölüğe ayırdı; ve sabah nöbetinde ordugâhın içine girerek gün ısınıncıya kadar Ammonîleri vurdular; ve vaki oldu ki, artakalanlar dağıldılar, ve onlardan bir arada iki kişi kalmadı.</verse>
				<verse number="12">Ve kavm Samuele dedi: Üzerimize Saul mu kıral olacak, diyen kimdir? o adamları verin de öldürelim.</verse>
				<verse number="13">Ve Saul dedi: Bugün kimse öldürülmez; çünkü bugün RAB İsrailde kurtuluş yaptı.</verse>
				<verse number="14">Ve Samuel kavma dedi: Gelin Gilgala gidelim, ve orada kırallığı yeniliyelim.</verse>
				<verse number="15">Ve bütün kavm Gilgala gittiler; ve orada, Gilgalda Saulu RABBİN önünde kıral ettiler; ve orada, RABBİN önünde selâmet kurbanları kestiler; ve orada Saulla bütün İsrailîler çok sevindiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE Samuel bütün İsraile dedi: İşte, bana söylediğiniz bütün şeylerde sözünüzü dinledim, ve üzerinize bir kıral koydum.</verse>
				<verse number="2">Ve şimdi, işte, kıral önünüzde yürüyor; ve ben kocadım, ve saçım ağardı; ve işte, oğullarım sizinle beraberdir; ben de çocukluğumdan bugüne kadar önünüzde yürüdüm.</verse>
				<verse number="3">İşte, ben kimin öküzünü aldım? ve kimin eşeğini aldım? ve kimin hakkını yedim? ve kimi sıkıştırdım? ve kendisine göz yummak için kimin elinden rüşvet aldım? RABBİN önünde, ve onun mesihi önünde bana karşı şehadet edin; ve ben size ödiyeyim.</verse>
				<verse number="4">Ve dediler: Hakkımızı yemedin, ve bizi sıkıştırmadın, ve kimsenin elinden bir şey almadın.</verse>
				<verse number="5">Ve onlara dedi: Size karşı, elimde bir şey bulmadığınıza RAB şahittir, onun mesihi de bugün şahittir. Ve: O şahittir, dediler.</verse>
				<verse number="6">Ve Samuel kavma dedi: Musayı ve Harunu tayin eden, ve atalarımızı Mısır diyarından çıkaran RABDİR.</verse>
				<verse number="7">Ve şimdi durun, RABBİN size ve atalarınıza yaptığı bütün doğru işler hakkında size RABBİN önünde deliller getireyim.</verse>
				<verse number="8">Yakub Mısıra geldiği zaman, atalarınız RABBE feryat edince, RAB Musa ile Harunu gönderdi, ve atalarınızı Mısırdan çıkarıp bu yerde oturttular.</verse>
				<verse number="9">Fakat onlar Allahları RABBİ unuttular; ve RAB onları Hatsor ordusunun başbuğu Siseraya, ve Filistîlere, ve Moab kıralına sattı; ve bunlar onlara karşı cenkettiler.</verse>
				<verse number="10">Ve RABBE feryat edip dediler: Suç ettik, çünkü RABBİ bırakıp Baallara ve Astartilere kulluk ettik; fakat bizi şimdi düşmanlarımızın elinden kurtar, ve sana kulluk edeceğiz.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB Yerubbaalı, ve Bedanı, ve Yeftahı, ve Samueli gönderdi, ve her taraftan sizi düşmanlarınızın elinden kurtardı; ve emniyette oturdunuz.</verse>
				<verse number="12">Ve Ammon oğullarının kıralı Nahaşın üzerinize geldiğini gördüğünüz zaman, Allahınız RAB size kıral iken bana: Hayır, fakat bir kıral üzerimize kırallık edecek, dediniz.</verse>
				<verse number="13">Ve şimdi, işte, seçtiğiniz ve dilediğiniz kıral! ve işte, RAB üzerinize bir kıral koydu.</verse>
				<verse number="14">Eğer RABDEN korkacaksanız, ve ona kulluk edecekseniz, ve onun sözünü dinliyecekseniz, ve RABBİN emrine isyan etmiyecekseniz, hem üzerinize kırallık edecek olan kıral hem de siz, Allahınız RABBİN ardınca yürüyecekseniz, iyi;</verse>
				<verse number="15">fakat RABBİN sözünü dinlemiyecekseniz, ve RABBİN emrine isyan edecekseniz, o zaman RABBİN eli atalarınıza karşı olduğu gibi size karşı da olacaktır.</verse>
				<verse number="16">Şimdi de durun, ve RABBİN gözleriniz önünde yapacağı şu büyük şeyi görün.</verse>
				<verse number="17">Bugün buğday biçimi değil mi? Gök gürlemeleri ve yağmur göndersin diye RABBE nida edeceğim; ve kendinize kıral istemekle yaptığınız kötülüğün RABBİN gözünde büyük olduğunu bilecek ve göreceksiniz.</verse>
				<verse number="18">Ve Samuel RABBE nida etti; ve RAB o gün gök gürlemeleri ve yağmur gönderdi; ve bütün kavm RABDEN ve Samuelden çok korktular.</verse>
				<verse number="19">Ve bütün kavm Samuele dediler: Kulların için senin Allahın RABBE yalvar da ölmiyelim; çünkü bütün suçlarımızın üzerine, kendimize kıral istemek kötülüğünü de kattık.</verse>
				<verse number="20">Ve Samuel kavma dedi: Korkmayın, gerçek siz bütün bu kötülüğü yaptınız; fakat RABBİN ardından sapmayın, ancak bütün yüreğinizle RABBE kulluk edin;</verse>
				<verse number="21">ve sapmayın; çünkü o zaman boş şeylerin ardınca gitmiş olursunuz, o şeyler ki faide veremezler, ve kurtaramazlar, çünkü boşturlar.</verse>
				<verse number="22">Çünkü RAB kavmını kendi büyük isminden ötürü bırakmıyacaktır, çünkü RAB sizi kendine kavm etmeğe razı oldu.</verse>
				<verse number="23">Ben ise, sizin için yalvarmaktan vazgeçmekle RABBE karşı suç etmek benden uzak olsun; ve size iyi ve doğru yolu öğreteceğim.</verse>
				<verse number="24">Ancak RABDEN korkun, ve hakikatle, bütün yüreğinizle ona kulluk edin; çünkü bakın, sizin için ne büyük işler yaptı.</verse>
				<verse number="25">Fakat kötülük etmekte devam ederseniz, hem siz, hem de kıralınız yok olacaksınız.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">SAUL kıral olduğu zaman (kırk) yaşında idi; ve İsrail üzerine iki yıl kırallık ettikten sonra</verse>
				<verse number="2">Saul kendisi için İsrailden üç bin kişi seçti, bunlardan iki bin kişi Mikmaşta, ve Beyt-el dağında Saulun yanında, ve bin kişi Benyamin Gibeasında Yonatanın yanında idi; ve kavmın artakalanını, herkes kendi çadırına gönderdi.</verse>
				<verse number="3">Ve Yonatan Gebadaki Filistîlerin askerini vurdu; ve Filistîler işittiler. Ve Saul: İbranîler işitsinler, diyerek bütün memlekette boru çaldı.</verse>
				<verse number="4">Ve bütün İsrail, Saul Filistîlerin askerini vurdu, ve İsrail de Filistîlerin burnuna fena koktu diye, işittiler. Ve kavm Saulun ardınca Gilgala toplandı.</verse>
				<verse number="5">Ve Filistîler İsraille cenketmek için toplandılar, otuz bin cenk arabası, ve altı bin atlı, ve çoklukça deniz kenarındaki kum gibi bir halk; ve çıkıp Beyt-aven şarkında Mikmaşta ordugâh kurdular.</verse>
				<verse number="6">Ve İsrailîler kendilerinin darda olduklarını gördüler (çünkü kavm sıkılıyordu), ve kavm mağaralarda, ve çalılıklarda, ve kayalarda, ve kovuklarda, ve çukurlarda gizlendi.</verse>
				<verse number="7">Ve İbranîlerden bazıları Erdenden Gad ve Gilead diyarına geçmişlerdi; fakat Saul daha Gilgalda idi, ve onun ardında bütün kavm titriyordu.</verse>
				<verse number="8">Ve Samuelin tayin etmiş olduğu vakte göre yedi gün bekledi; fakat Samuel Gilgala gelmedi; ve kavm yanından dağılıyordu.</verse>
				<verse number="9">Ve Saul dedi: Yakılan takdimeyi, ve selâmet takdimelerini bana yaklaştırın. Ve yakılan takdimeyi arzetti.</verse>
				<verse number="10">Ve vaki oldu ki, yakılan takdimeyi arzetmeği bitirdiği zaman, işte, Samuel geldi, ve Saul selâm vermek için onu karşılamağa çıktı.</verse>
				<verse number="11">Ve Samuel: Ne yaptın? dedi. Ve Saul dedi: Çünkü gördüm, kavm yanımdan dağılıyordu, ve sen dediğin günde gelmedin, ve Filistîler Mikmaşta toplandılar;</verse>
				<verse number="12">ve dedim: Şimdi Filistîler Gilgala üzerime inecekler, ben ise RABBİN inayetini dilememiştim; ve kendimi zorlıyıp yakılan takdimeyi arzettim.</verse>
				<verse number="13">Ve Samuel Saula dedi: Akılsızlık ettin; Allahın RABBİN sana ettiği emrini tutmadın; yoksa RAB İsrail üzerinde senin kırallığını ebediyen sabit kılacaktı.</verse>
				<verse number="14">Fakat şimdi kırallığın durmıyacak; RAB kendisi için kendi yüreğine göre bir adam aradı, ve RAB kavmı üzerine reis olmak üzre onu tayin etti, çünkü sen, RABBİN sana emrettiği şeyi tutmadın.</verse>
				<verse number="15">Ve Samuel kalkıp Gilgaldan Benyamin Gibeasına çıktı. Ve Saul yanında bulunan kavmı saydı, altı yüz kişi kadardı.</verse>
				<verse number="16">Ve Saulla oğlu Yonatan, ve yanlarında bulunan kavm Benyamin Gebasında oturmakta idiler; Filistîler ise Mikmaşta ordugâh kurdular.</verse>
				<verse number="17">Ve Filistîler ordugâhından akıncılar üç bölük olarak çıktılar; bir bölük Ofra yoluna Şual diyarına yüneldi;</verse>
				<verse number="18">ve bir bölük Beyt-horon yoluna yüneldi; ve bir bölük çöle doğru Tseboim deresine bakan sınırın yoluna yüneldi.</verse>
				<verse number="19">Ve bütün İsrail diyarında demirci bulunmıyordu; çünkü Filistîler: İbranîler kılıç yahut mızrak yapmasınlar, demişlerdi;</verse>
				<verse number="20">ve bütün İsrailîler, herkes çapasını, ve sapan demirini, ve baltasını, ve kazmasını bilemek için Filistîlerin yanına inerlerdi;</verse>
				<verse number="21">fakat kazmalar için, ve sapan demirleri için, ve çatallar için, ve baltalar için, ve üğendireler bilemek için eğeleri vardı.</verse>
				<verse number="22">Ve böylece vaki oldu ki, cenk gününde Saulla Yonatanın yanında olan bütün kavmın elinde kılıç ve mızrak bulunmıyordu; ancak Saulda ve oğlu Yonatanda bulunuyordu.</verse>
				<verse number="23">Ve Filistîlerin askeri Mikmaş geçidine çıktı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, bir gün Saulun oğlu Yonatan silâhtarı olan uşağa dedi: Gel, ve karşı tarafta olan Filistîlerin askerine gidelim. Fakat babasına bildirmedi.</verse>
				<verse number="2">Ve Saul Gibea kenarında Migrondaki nar ağacının altında oturuyordu; ve yanında olan kavm altı yüz kişi kadardı;</verse>
				<verse number="3">ve Şiloda RABBİN kâhini, Elinin oğlu, Finehasın oğlu, İkabodun kardeşi, Ahitubun oğlu Ahiya efod giyinmişti. Ve kavm Yonatanın gittiğini bilmiyordu.</verse>
				<verse number="4">Ve Filistîlerin askerine gitmek için Yonatanın çalıştığı geçitler arasında, bir tarafta sivri bir kaya ve obir tarafta sivri bir kaya vardı; ve birinin adı Botsets, ve obirinin adı Sene idi.</verse>
				<verse number="5">Kayalardan biri şimal tarafından Mikmaşın önünde, ve obir kaya cenup tarafından Gebanın önünde dikiliyordu.</verse>
				<verse number="6">Ve Yonatan silâhtarı olan uşağa dedi: Gel, bu sünnetsizlerin askerine gidelim; belki RAB bizim için bir iş yapar; çünkü çoklukla da azlıkla da kurtarmak için RABBE engel yoktur.</verse>
				<verse number="7">Ve silâhtarı ona dedi: Yüreğinde olan her şeyi yap; yürü, işte, senin yüreğine göre ben seninle beraberim.</verse>
				<verse number="8">Ve Yonatan dedi: İşte, biz bu adamlara gidelim, ve onlara görünelim.</verse>
				<verse number="9">Eğer bize: Sizin yanınıza biz gelinciye kadar durun, derlerse o zaman yerimizde dururuz, ve yanlarına çıkmayız.</verse>
				<verse number="10">Fakat: Yanımıza çıkın, derlerse, o zaman çıkarız; çünkü RAB onları bizim elimize vermiştir; ve bizim için alâmet bu olacaktır.</verse>
				<verse number="11">Ve ikisi de Filistîlerin askerine göründüler; ve Filistîler dediler: İşte, İbranîler gizlendikleri deliklerden çıkıyorlar.</verse>
				<verse number="12">Ve askerler Yonatana ve silâhtarına cevap verip dediler: Yanımıza çıkın da size anlatacak şeyimiz var. Ve Yonatan silâhtarına dedi: Ardımca çık; çünkü RAB onları İsrailin eline verdi.</verse>
				<verse number="13">Ve ardında silâhtarı olarak Yonatan elleri ve ayakları ile yukarı tırmandı; ve Yonatanın önünde düştüler; ve onun ardı sıra silâhtarı onları öldürdü.</verse>
				<verse number="14">Ve yarım dönüm kadar bir yerde Yonatanla silâhtarının yaptığı ilk kırgın yirmi kişi kadardı.</verse>
				<verse number="15">Ve ordugâhta, kırda ve bütün kavm arasında titreme oldu; asker ve akıncılar da titrediler; ve yer sarsıldı; ve çok büyük titreme oldu.</verse>
				<verse number="16">Ve Saulun Benyamin Gibeasındaki nöbetçileri baktılar; ve işte, kalabalık dağılıyor, ve oraya buraya gidiyorlardı.</verse>
				<verse number="17">Ve Saul yanında olan kavma dedi: Şimdi sayın, bakın bizden kim gitti. Ve saydıkları zaman, işte, Yonatanla silâhtarı yoktu.</verse>
				<verse number="18">Ve Saul Ahiyaya: Allahın sandığını getir, dedi. Çünkü o günlerde Allahın sandığı orada İsrail oğullarının yanında idi.</verse>
				<verse number="19">Ve vaki oldu ki, Saul kâhine söylerken Filistîlerin ordugâhındaki gürültü gittikçe çoğalıyordu, ve Saul kâhine: Elini çek, dedi.</verse>
				<verse number="20">Ve Saulla kendi yanında olan bütün kavm toplanıp cenge girdiler; ve işte, Filistîlerde herkesin kılıcı arkadaşına karşı idi, ve çok büyük şaşkınlık vardı.</verse>
				<verse number="21">Ve önceden Filistîlerle olan İbranîler onlarla beraber etraftan ordugâha çıkmışlardı; bunlar da Saulla Yonatanın yanında olan İsrailîlerle birleştiler.</verse>
				<verse number="22">Ve Efraim dağlığında gizlenmiş olan bütün İsrailîler Filistîlerin kaçtığını işitince, onlar da artlarına yapışıp cenge giriştiler.</verse>
				<verse number="23">Böylece RAB o gün İsraili kurtardı; ve cenk Beyt-avenden öte geçti.</verse>
				<verse number="24">Ve İsrailîler o gün çok yoruldular; çünkü Saul: Akşam oluncıya kadar, ve ben düşmanlarımdan öç alıncıya kadar kim ekmek yerse lânetli olsun, diyerek kavma and ettirmişti. Ve bütün kavmdan kimse ekmek tatmadı.</verse>
				<verse number="25">Ve bütün kavm ormana girdiler; ve toprağın yüzünde bal vardı.</verse>
				<verse number="26">Ve kavm ormana girdikleri zaman, işte, bal damlıyordu; fakat elini ağzına götüren yoktu; çünkü kavm anddan korkuyorlardı.</verse>
				<verse number="27">Fakat Yonatan babasının kavma and ettirdiğini işitmemişti; ve elindeki değneği uzatıp ucunu bal gümecine batırdı, ve elini ağzına götürdü; ve gözleri aydınlandı.</verse>
				<verse number="28">Ve kavmdan biri cevap verip dedi: Bugün kim ekmek yerse lânetli olsun, diye baban kavma sıkı and ettirdi. Ve kavm baygındı.</verse>
				<verse number="29">Ve Yonatan dedi: Babam memlekete sıkıntı verdi; rica ederim bakın, bu baldan biraz tadınca nasıl gözlerim aydınlandı.</verse>
				<verse number="30">Eğer bugün düşmanlarından alınan çapuldan bulduklarını kavm doya doya yemiş olsaydı neler olurdu! çünkü şimdi Filistîler arasında büyük kırgın olmadı.</verse>
				<verse number="31">Ve o gün Mikmaştan Ayyalona kadar Filistîleri vurdular. Ve kavm çok baygındı;</verse>
				<verse number="32">ve kavm çapul malı üzerine atıldılar, ve koyunlar, ve sığırlar, ve buzağılar aldılar, ve toprak üzerinde boğazladılar; ve kavm onları kanı ile yedi.</verse>
				<verse number="33">Ve Saula bildirip dediler: İşte, kavm eti kanı ile yiyerek RABBE karşı suç ediyorlar. Ve o dedi: Hiyanet ettiniz; şimdi yanıma bir büyük taş yuvarlayın.</verse>
				<verse number="34">Ve Saul dedi: Kavmın arasına dağılıp onlara diyin: Herkes öküzünü, ve herkes koyununu yanıma getirsin, ve burada boğazlıyıp yiyin; ve kanı ile yiyerek RABBE karşı suç etmeyin. Ve o gece bütün kavm, herkes öküzünü elile getirdi, ve orada boğazladılar.</verse>
				<verse number="35">Ve Saul RABBE bir mezbah yaptı; RABBE yaptığı ilk mezbah bu idi.</verse>
				<verse number="36">Ve Saul dedi: Filistîlerin ardından geceleyin inelim, ve sabah ışığına kadar onlar arasında çapul edelim, ve onlardan kimse bırakmıyalım. Ve dediler: Gözünde iyi olanın hepsini yap. Ve kâhin dedi: Buraya Allahın önüne yaklaşalım.</verse>
				<verse number="37">Ve Saul Allahtan sordu: Filistîlerin ardınca ineyim mi? onları İsrailin eline verecek misin? Fakat ona o gün cevap vermedi.</verse>
				<verse number="38">Ve Saul dedi: Ey bütün kavm reisleri, buraya yaklaşın; bugün bu suçun ne ile olduğunu bilin ve görün.</verse>
				<verse number="39">Çünkü İsraili kurtaran hay olan RABBİN hakkı için, eğer oğlum Yonatanda bile olsa mutlaka ölecektir. Fakat bütün kavmdan ona cevap veren olmadı.</verse>
				<verse number="40">Ve bütün İsraile dedi: Siz bir tarafta olun, ve ben ve oğlum Yonatan bir tarafta olalım. Ve kavm Saula dediler: Gözünde iyi olanı yap.</verse>
				<verse number="41">Ve Saul İsrailin Allahı RABBE: Doğruyu göster, dedi. Ve Yonatanla Saul kura ile tutuldular; fakat kavm kurtuldu.</verse>
				<verse number="42">Ve Saul dedi: Benimle oğlum Yonatan arasında kura çekin. Ve Yonatan tutuldu.</verse>
				<verse number="43">Ve Saul Yonatana dedi: Ne yaptın, bana bildir. Ve Yonatan ona bildirip dedi: Gerçek elimde olan değneğin ucu ile biraz bal tattım; ve işte, ben ölmeliyim.</verse>
				<verse number="44">Ve Saul dedi: Allah böyle ve daha ziyade etsin; çünkü Yonatan, sen mutlaka öleceksin.</verse>
				<verse number="45">Ve kavm Saula dedi: İsrailde bu büyük kurtuluşu yapan Yonatan mı ölecek? Uzak olsun; hay olan RABBİN hakkı için, onun başından bir kıl bile yere düşmiyecektir; çünkü bugün Allah ile iş gördü. Böylece kavm Yonatanı kurtardılar, ve ölmedi.</verse>
				<verse number="46">Ve Saul Filistîlerin ardından döndü; ve Filistîler kendi yerlerine gittiler.</verse>
				<verse number="47">Ve Saul İsrail üzerine kırallığı aldı, ve çepçevre bütün düşmanlarına karşı, Moaba karşı, ve Ammon oğullarına karşı, ve Edoma karşı, ve Tsoba kırallarına karşı, ve Filistîlere karşı cenketti; ve ne tarafa dönerse, yenerdi.</verse>
				<verse number="48">Ve yiğitlikler etti, ve Amalekîleri vurdu, ve İsraili yağma edenlerin elinden kurtardı.</verse>
				<verse number="49">Ve Saulun oğulları Yonatan, ve İşvi, ve Malkişua idi; ve iki kızının adları şunlardı: ilkinin adı Merab, ve küçüğünün adı Mikal;</verse>
				<verse number="50">ve Saulun karısının adı Ahimaatsın kızı Ahinoamdı. Ve ordusunun başbuğunun adı Saulun amcası Nerin oğlu Abnerdi.</verse>
				<verse number="51">Ve Kiş Saulun babası idi; ve Abnerin babası Ner, Abielin oğlu idi.</verse>
				<verse number="52">Ve Saulun bütün günlerinde Filistîlere karşı şiddetli cenk vardı; ve Saul bir yiğit, yahut cesur bir adam gördüğü zaman onu yanına alırdı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">VE Samuel Saula dedi: RAB kavmı üzerine, İsrail üzerine, kıral olarak seni meshetmek için beni gönderdi; ve şimdi RABBİN sözlerini dinle.</verse>
				<verse number="2">Orduların RABBİ şöyle diyor: Amalekin İsraile yaptığını, Mısırdan çıktığı zaman yolda ona karşı nasıl durduğunu arıyacağım.</verse>
				<verse number="3">Şimdi git, Amaleki vur, ve onların her şeylerini tamamen yok et, ve onları esirgeme; ve erkekten kadına, çocuktan emzikte olana, öküzden koyuna, deveden eşeğe kadar hepsini öldür.</verse>
				<verse number="4">Ve Saul kavmı çağırdı, ve onları Telaimde saydı, iki yüz bin yaya, ve Yahudadan on bin kişi.</verse>
				<verse number="5">Ve Saul Amalek şehrine geldi, ve vadide pusu kurdu.</verse>
				<verse number="6">Ve Saul Kenîlere dedi: Gidin, ayrılın, Amalekilerin arasından inin de sizi onlarla beraber helâk etmiyeyim; çünkü Mısırdan çıktıkları zaman siz bütün İsrail oğullarına inayet ettiniz. Ve Kenîler Amalekîler arasından ayrıldılar.</verse>
				<verse number="7">Ve Saul Haviladan Mısırın önünde olan Şura varıncıya kadar Amalekîleri vurdu.</verse>
				<verse number="8">Ve Amalekîlerin kıralı Agagı sağ olarak tuttu, ve bütün kavmı tamamen kılıçtan geçirdi.</verse>
				<verse number="9">Fakat Saul ve kavm Agagı, ve koyunlarla sığırların ve semiz hayvanların en iyilerini, ve kuzuları, ve her iyi şeyi esirgediler, ve onları tamamen yok etmek istemediler; fakat değersiz ve zayıf olan her şeyi tamamen yok ettiler.</verse>
				<verse number="10">Ve Samuele RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="11">Saulu kıral ettiğime nadim oldum; çünkü artık ardımdan döndü, ve sözlerimi tutmadı. Ve Samuel öfkelendi; ve bütün gece RABBE feryat etti.</verse>
				<verse number="12">Ve Saulu sabahlayın karşılamak için Samuel erken kalktı; ve Samuele bildirip dediler: Saul Karmele geldi, ve kendisine bir âbide dikip döndü, ve geçip Gilgala indi.</verse>
				<verse number="13">Ve Samuel Saulun yanına geldi, ve Saul ona dedi: Sen RAB tarafından mubarek olasın; ben RABBİN sözünü tuttum.</verse>
				<verse number="14">Ve Samuel dedi: Öyle ise kulaklarıma gelen bu koyun melemesi, ve işittiğim sığır böğürmesi nedir?</verse>
				<verse number="15">Ve Saul dedi: Onları Amalekîlerden getirdiler; çünkü kavm senin Allahın RABBE kurban etmek için koyunlarla sığırların en iyilerini esirgedi; ve artakalanları tamamen yok ettik.</verse>
				<verse number="16">Ve Samuel Saula dedi: Dur da bu gece RABBİN bana söylediğini sana bildireyim. O da: Söyle, dedi.</verse>
				<verse number="17">Ve Samuel dedi: Sen kendi gözünde küçük olduğun halde İsrail sıptlarının başı olmadın mı? Ve RAB seni İsrail üzerine kıral olarak meshetti;</verse>
				<verse number="18">ve RAB seni yola gönderip dedi: Git, ve suçluları, Amalekîleri tamamen yok et, ve onları bitirinciye kadar kendilerine karşı cenket.</verse>
				<verse number="19">Ve niçin RABBİN sözünü dinlemedin, ve çapul malına atılıp RABBİN gözünde kötü olanı yaptın?</verse>
				<verse number="20">Ve Saul Samuele dedi: Evet, RABBİN sözünü dinledim, ve RABBİN beni gönderdiği yola gittim, ve Amalek kıralı Agagı getirdim, ve Amalekîleri tamamen yok ettim.</verse>
				<verse number="21">Fakat kavm çapul malından koyunları ve sığırları, tahsis olunan şeylerin başlıcasını, senin Allahın RABBE Gilgalda kurban etmek için aldı.</verse>
				<verse number="22">Ve Samuel dedi: RAB kendi sözünün dinlenmesinden hoşlandığı kadar yakılan takdimelerden ve kurbanlardan hoşlanır mı? İşte, itaat etmek kurbandan, ve dinlemek koçların iç yağından daha iyidir.</verse>
				<verse number="23">Çünkü isyan falcılık suçu gibidir, ve inatçılık putperestlik ve terafim gibidir. Mademki RABBİN sözünü reddettin o da seni kırallıktan reddetti.</verse>
				<verse number="24">Ve Saul Samuele dedi: Suç ettim; çünkü RABBİN emrinden ve senin sözlerinden öte geçtim, çünkü kavmdan korkup onların sözünü dinledim.</verse>
				<verse number="25">Ve şimdi, rica ederim, suçumu bağışla da benimle beraber geri dön de RABBE secde kılayım.</verse>
				<verse number="26">Ve Samuel Saula dedi: Seninle geri dönmem; çünkü RABBİN sözünü reddettin, RAB da İsrail üzerine kıral olmıyasın diye seni reddetti.</verse>
				<verse number="27">Ve Samuel gitmek için döndüğü zaman, Saul onun cübbesinin eteğine yapıştı, ve o yırtıldı.</verse>
				<verse number="28">Ve Samuel ona dedi: Bugün RAB senin üzerinden İsrail kırallığını yırttı, ve onu senden daha iyi olana, senin bir komşuna verdi.</verse>
				<verse number="29">Ve İsrailin Güvendiği de yalan söylemez, ve nadim olmaz; çünkü insan değil ki nadim olsun.</verse>
				<verse number="30">Ve dedi: Suç ettim; rica ederim, şimdi kavmımın ihtiyarları karşısında, ve İsrailin karşısında bana hürmet et, ve benimle beraber geri dön, ve senin Allahın RABBE secde kılayım.</verse>
				<verse number="31">Ve Samuel Saulun ardınca geri döndü; ve Saul RABBE secde kıldı.</verse>
				<verse number="32">Ve Samuel dedi: Amalekîler kıralı Agagı buraya, bana getirin. Ve Agag onun yanına neşeli geldi. Ve Agag: Mutlaka ölüm acısı geçmiştir, diyordu.</verse>
				<verse number="33">Ve Samuel dedi: Senin kılıcın kadınları nasıl çocuksuz bıraktı ise, senin anan da kadınlar arasında öylece çocuksuz kalacaktır. Ve Samuel Gilgalda, RABBİN önünde Agagı parçaladı.</verse>
				<verse number="34">Ve Samuel Ramaya gitti; ve Saul kendi evine, Saul Gibeasına çıktı.</verse>
				<verse number="35">Ve öldüğü güne kadar Samuel bir daha Saulu görmeğe gelmedi; çünkü Samuel Saul için yas tutuyordu. Ve RAB Saulu İsrail üzerine kıral etmiş olduğuna nadim oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">VE RAB Samuele dedi: İsrail üzerine kıral olmasın diye Saulu reddettiğim halde sen ne vakte kadar ona yas tutacaksın? yağ boynuzunu yağla doldur, ve git; seni Beyt-lehemli Yesseye göndereceğim; çünkü onun oğulları arasında kendim için bir kıral hazırladım.</verse>
				<verse number="2">Ve Samuel dedi: Nasıl gideyim? Saul işitirse beni öldürür. Ve RAB dedi: Yanına bir buzağı al, ve: RABBE kurban etmek için geldim, de.</verse>
				<verse number="3">Ve Yesseyi kurbana çağır, ve yapacağın şeyi sana bildireceğim; ve sana diyeceğim adamı benim için meshedeceksin.</verse>
				<verse number="4">Ve Samuel RABBİN söylediği şeyi yaptı, ve Beyt-leheme geldi. Ve şehrin ihtiyarları titriyerek onu karşıladılar, ve dediler: Barışıklıkla mı geliyorsun?</verse>
				<verse number="5">Ve dedi: Barışıklıkla; RABBE kurban etmek için geldim; kendinizi takdis edin, ve benimle beraber kurbana gelin. Ve Yesse ile oğullarını takdis etti, ve onları kurbana çağırdı.</verse>
				<verse number="6">Ve vaki oldu ki, geldikleri zaman, Eliaba bakıp dedi: Gerçekten RABBİN mesihi onun karşısındadır.</verse>
				<verse number="7">Fakat RAB Samuele dedi: Onun görünüşüne, ve boyunun uzunluğuna bakma; çünkü onu reddettim; çünkü RAB insanın gördüğü gibi görmez; çünkü insan yüze bakar, fakat RAB yüreğe bakar.</verse>
				<verse number="8">O zaman Yesse Abinadabı çağırdı, ve onu Samuelin önünden geçirdi. Ve dedi: RAB bunu da seçmedi.</verse>
				<verse number="9">Ve Yesse Şammayı geçirdi. Ve dedi: RAB bunu da seçmedi.</verse>
				<verse number="10">Ve Yesse oğullarından yedisini Samuelin önünden geçirdi. Ve Samuel Yesseye: RAB bunları seçmedi, dedi.</verse>
				<verse number="11">Ve Samuel Yesseye dedi: Çocukların hepsi bu mu? Ve dedi: Daha en küçüğü var, ve işte, koyunları güdüyor. Ve Samuel Yesseye dedi: Gönder de onu getirt; çünkü o buraya gelmeden sofraya oturmıyacağız.</verse>
				<verse number="12">Ve gönderip onu içeri getirtti. Kendisi kızıl, gözleri de güzel ve bakılışı hoştu. Ve RAB dedi: Kalk, onu meshet; çünkü bu odur.</verse>
				<verse number="13">Ve Samuel yağ boynuzunu aldı, ve kardeşleri arasında onu meshetti; ve o günden başlıyarak, Davudun üzerine RABBİN Ruhu kuvvetle geldi. Ve Samuel kalkıp Ramaya gitti.</verse>
				<verse number="14">Ve RABBİN Ruhu Sauldan ayrıldı, ve RAB tarafından kötü bir ruh onu üzüyordu.</verse>
				<verse number="15">Ve Saulun kulları kendisine dediler: İşte şimdi, Allah tarafından kötü bir ruh seni üzüyor.</verse>
				<verse number="16">Efendimiz karşısında olan kullarına emretsin, iyi çenk çalan bir adam arasınlar; ve vaki olacak ki, Allah tarafından senin üzerine kötü ruh geldiği zaman elile çalar, ve sen iyi olursun.</verse>
				<verse number="17">Ve Saul kullarına dedi: Şimdi benim için iyi çalabilen bir adam hazırlayın, ve bana getirin.</verse>
				<verse number="18">Ve gençlerden biri cevap verip dedi: İşte, Beyt-lehemli Yessenin iyi çenk çalan bir oğlunu gördüm, ve cesur bir yiğit, ve cenk eri, ve sözünde akıllı, ve yakışıklı bir adamdır; ve RAB onunla beraberdir.</verse>
				<verse number="19">Ve Saul Yesseye ulaklar gönderip dedi: Koyunların yanında olan oğlun Davudu bana gönder.</verse>
				<verse number="20">Ve Yesse ekmek ve bir tulum şarap ve bir oğlak alıp eşekle, oğlu Davudun elile Saula gönderdi.</verse>
				<verse number="21">Ve Davud Saulun yanına geldi, ve onun önünde durdu; ve Davudu çok sevdi; ve Saulun silâhtarı oldu.</verse>
				<verse number="22">Ve Saul Yesseye gönderip dedi: Rica ederim, Davud karşımda dursun, çünkü gözümde lûtuf buldu.</verse>
				<verse number="23">Ve vaki oldu ki, Allah tarafından Saula kötü ruh geldiği zaman Davud çengi alır, elile çalardı; ve Saul dinlenir, ve iyi olurdu, ve kötü ruh kendisinden ayırılırdı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">VE Filistîler cenk için ordularını topladılar; ve Yahudanın Soko şehrinde toplandılar, ve Soko ile Azeka arasında, Efes-dammimde ordugâh kurdular.</verse>
				<verse number="2">Ve Saul ile İsrail adamları toplandılar, ve Ela deresinde ordugâh kurdular, ve Filistîlere karşı cenge dizildiler.</verse>
				<verse number="3">Ve Filistîler dağda bir tarafta duruyorlardı, ve İsrailîler dağda obir tarafta duruyorlardı; ve aralarında dere vardı.</verse>
				<verse number="4">Ve Filistîler ordugâhından adı Golyat olan Gatlı pehlivan çıktı, boyu altı arşın ve bir karıştı.</verse>
				<verse number="5">Ve başında tunç başlık vardı, ve üzerine pullu zırh giyinmişti; zırhın ağırlığı beş bin şekel tunçtu.</verse>
				<verse number="6">Ve baldırları üzerinde tunç zırhlar vardı, ve omuzları arasında tunç kargı vardı.</verse>
				<verse number="7">Ve mızrağının sapı çulha tezgâhı sırığı gibi idi; ve mızrağının başı altı yüz şekel ağırlığında demirdi; ve kalkan taşıyan uşağı önünde gidiyordu.</verse>
				<verse number="8">Ve durdu, ve İsrail dizilerine bağırıp onlara dedi: Niçin cenge dizilmeğe çıktınız? Ben Filistî değil miyim, siz de Saulun kulları değil misiniz? Kendiniz için bir adam seçin de yanıma insin.</verse>
				<verse number="9">Eğer benimle cenk edebilir, ve beni vurursa, o zaman size kul oluruz; fakat eğer ben onu yener ve onu vurursam, o zaman siz bize kul olursunuz, ve bize kulluk edersiniz.</verse>
				<verse number="10">Ve Filistî dedi: Bugün ben İsrail dizilerine meydan okuyorum; bana bir adam verin de karşı karşıya cenkleşelim.</verse>
				<verse number="11">Ve Filistînin bu sözlerini işitince Saul ve bütün İsrail yılgınlığa düştüler, ve çok korktular.</verse>
				<verse number="12">Ve Davud, Beyt-lehem-yahudadan, adı Yesse olan o Efratlının oğlu idi; ve bu adamın sekiz oğlu vardı; ve Saulun günlerinde kocamıştı, adamlar arasında yaşta ilerlemişti.</verse>
				<verse number="13">Ve Yessenin üç büyük oğlu Saulun ardınca cenge gitmişlerdi; ve cenge giden üç oğlunun adları şunlardı: ilki Eliab, ve ikincisi Abinadab, ve üçüncüsü Şamma.</verse>
				<verse number="14">Ve Davud en küçüğü idi; ve üç büyük oğlu Saulun ardınca gitmişlerdi.</verse>
				<verse number="15">Ve Davud Beyt-lehemde babasının koyunlarını gütmek için Saulun yanında gider ve dönerdi.</verse>
				<verse number="16">Ve Filistî kırk gün, sabah ve akşam ilerliyip karşılarında duruyordu.</verse>
				<verse number="17">Ve Yesse, oğlu Davuda dedi: Şimdi kardeşlerin için bu kavrulmuş buğdaydan bir efayı, ve bu on ekmeği al, ve ordugâha kardeşlerine koş;</verse>
				<verse number="18">ve bu on parça peyniri binbaşıya götür, ve kardeşlerinin hal ve hatırını sor, ve onlardan bir nişane al.</verse>
				<verse number="19">Ve onlarla Saul ve bütün İsrail adamları Ela deresinde Filistîlerle cenkleşmekte idiler.</verse>
				<verse number="20">Ve Davud sabahlayın erken kalktı, ve koyunları bekçiye bıraktı, ve Yessenin kendisine emrettiği gibi alıp gitti; ve arabalar ordugâhına geldiği zaman ordu cenk meydanına çıkıyordu, ve cenk için bağırıyorlardı.</verse>
				<verse number="21">Ve İsraille Filistîler dizi diziye karşı olmak üzre dizildiler.</verse>
				<verse number="22">Ve Davud eşyasını eşya bekçisinin eline verdi, ve diziye koşup geldi, ve kardeşlerinin hal ve hatırını sordu.</verse>
				<verse number="23">Ve onlarla söyleşirken, işte, adı Golyat olan Gatlı Filistî pehlivan, Filistî dizilerinden çıkıyordu, ve evelki sözler gibi söyledi; ve Davud işitti.</verse>
				<verse number="24">Ve bütün İsrailîler adamı gördükleri zaman önünden kaçtılar, ve çok korktular.</verse>
				<verse number="25">Ve İsrailîler dediler: Bu çıkan adamı gördünüz mü? gerçek İsraile meydan okumağa çıkıyor; ve vaki olacak ki, kim onu vurursa kıral onu büyük zenginlikle zengin edecektir, ve kızını ona verecektir, ve babasının evini İsrailde serbest kılacaktır.</verse>
				<verse number="26">Ve Davud yanında duran adamlara söyliyip dedi: Bu Filistîyi vuracak ve İsrailden utancı kaldıracak adama ne yapılacak? Çünkü hay olan Allahın dizilerine meydan okuyan bu sünnetsiz Filistî kim oluyor?</verse>
				<verse number="27">Ve kavm: Onu vuracak adama şöyle yapılacak, diyerek o söze göre kendisine söylediler.</verse>
				<verse number="28">Ve adamlarla söyleşirken büyük kardeşi Eliab işitti; ve Davuda karşı Eliabın öfkesi alevlenip dedi: Niçin indin? ve o bir kaç koyunu çölde kime bıraktın? senin kibrini ve yüreğinin kötülüğünü bilirim, mutlaka cengi görmek için inmişsindir.</verse>
				<verse number="29">Ve Davud dedi: Şimdi ben ne yaptım? ancak bir söz değil mi idi?</verse>
				<verse number="30">Ve onun yanından dönüp ayni, sözü başka birine söyledi; ve kavm ona önce olduğu gibi cevap verdiler.</verse>
				<verse number="31">Ve Davudun söylediği sözler işitilince, onları Saula bildirdiler; ve onu getirtti.</verse>
				<verse number="32">Ve Davud Saula dedi: O adamdan dolayı kimsenin yüreği zayıflamasın; kulun gidip bu Filistî ile cenk edecektir.</verse>
				<verse number="33">Ve Saul Davuda dedi: Bu Filistî ile cenketmek için sen ona karşı gidemezsin; çünkü sen gençsin, fakat o gençliğinden beri cenk adamıdır.</verse>
				<verse number="34">Ve Davud Saula dedi: Kulun babasının koyunlarını güderdi; ve aslan, yahut ayı geldiği, ve sürüden bir kuzu aldığı zaman,</verse>
				<verse number="35">ben ardından çıkar ve onu vururdum, ve ağzından kuzuyu kurtarırdım; ve bana karşı kalkarsa sakalından tutup onu vurur öldürürdüm.</verse>
				<verse number="36">Kulun hem aslanı, hem ayıyı vurmuştur; ve bu sünnetsiz Filistî onlardan biri gibi olacaktır, çünkü hay olan Allahın dizilerine meydan okumuştur.</verse>
				<verse number="37">Ve Davud dedi: Aslan pençesinden, ve ayı pençesinden beni kurtaran RAB, bu Filistînin elinden de beni kurtaracaktır. Ve Saul Davuda dedi: Git, ve RAB seninle beraber olsun.</verse>
				<verse number="38">Ve Saul kendi esvabını Davuda giydirdi, ve başına tunç başlık koydu, ve ona zırh giydirdi.</verse>
				<verse number="39">Ve Davud esvabı üzerine kılıcını kuşandı, ve yürümeğe çalıştı, çünkü alışmamıştı. Ve Davud Saula dedi: Bunlarla yürüyemem; çünkü alışmadım. Ve Davud onları üzerinden çıkardı.</verse>
				<verse number="40">Ve eline değneğini aldı, ve vadiden kendine beş çakıl taşı seçti, ve onları üzerinde olan çoban torbasına, dağarcığına koydu; ve sapanı elinde idi; ve Filistîye yaklaştı.</verse>
				<verse number="41">Ve Filistî yürüyüp geliyor, ve Davuda yaklaşıyordu; ve kalkanı taşıyan uşak onun önünde idi.</verse>
				<verse number="42">Ve Filistî bakındı, ve Davudu görünce onu adam yerine koymadı; çünkü genç, ve kırmızı yüzlü, bakılışı da güzeldi.</verse>
				<verse number="43">Ve Filistî Davuda dedi: Ben köpek miyim ki bana değneklerle geliyorsun? Ve Filistî kendi ilâhları ile Davuda lânet etti.</verse>
				<verse number="44">Ve Filistî Davuda dedi: Yanıma gel de senin etini göklerin kuşlarına, ve kırın hayvanlarına vereyim.</verse>
				<verse number="45">Ve Davud Filistîye dedi: Sen kılıçla, ve mızrakla ve kargı ile üzerime geliyorsun; fakat ben meydan okuduğun İsrail dizilerinin Allahı, ordular RABBİNİN ismile senin üzerine geliyorum.</verse>
				<verse number="46">Bugün RAB seni benim elime verecek; ve seni vuracağım, ve başını gövdenden ayıracağım; ve Filistî ordusunun leşlerini göklerin kuşlarına, ve yerin canavarlarına vereceğim; ve İsrailde Allah olduğunu bütün dünya bilecek;</verse>
				<verse number="47">ve bütün bu cemaat bilecek ki, RAB kılıçla ve mızrakla kurtarmaz; çünkü cenk RABBİNDİR, ve sizi elimize verecektir.</verse>
				<verse number="48">Ve vaki oldu ki, Davudun karşısına çıkmak için Filistî kalkıp yaklaşınca Davud çabuk davranıp Filistînin karşısına çıkmak için cenk dizisine doğru koştu.</verse>
				<verse number="49">Ve Davud dağarcığına el attı, ve oradan bir taş alıp sapanla fırlattı, ve Filistîyi alnından vurdu; ve taş alnına battı, ve yüzü üstüne yere düştü.</verse>
				<verse number="50">Ve Davud Filistîyi sapanla ve taşla yendi ve Filistîyi vurup onu öldürdü; ve Davudun elinde kılıç yoktu.</verse>
				<verse number="51">Ve Davud koşup Filistînin üzerinde durdu, ve onun kılıcını alıp kınından çekti, ve onu öldürdü, ve onunla başını kesti. Ve Filistîler pehlivanlarının öldüğünü görünce kaçtılar.</verse>
				<verse number="52">Ve İsrail ile Yahuda adamları kalkıp bağırdılar, ve Filistîleri Gaiye varıncıya kadar, ve Ekron kapılarına kadar kovaladılar. Ve Filistîlerden vurulanlar Gata kadar, ve Ekrona kadar Şaarayim yolunda düştüler.</verse>
				<verse number="53">Ve İsrail oğulları Filistîlerin ardını kovalamaktan dönüp onların ordugâhını yağma ettiler.</verse>
				<verse number="54">Ve Davud Filistînin başını aldı, ve onu Yeruşalime getirdi; fakat silâhlarını çadırına koydu.</verse>
				<verse number="55">Ve Saul Davudun Filistîye karşı çıktığını gördüğü zaman, ordu başbuğu Abnere: Ey Abner, bu genç kimin oğludur? dedi. Ve Abner dedi: Hayatın hakkı için, ey kıral, bilmiyorum.</verse>
				<verse number="56">Ve kıral dedi: Sor, bu çocuk kimin oğludur?</verse>
				<verse number="57">Ve Davud Filistîyi vurup döndüğü zaman Abner onu alıp Saulun önüne götürdü, ve Filistînin başı onun elinde idi.</verse>
				<verse number="58">Ve Saul ona dedi: Genç adam, sen kimin oğlusun? Ve Davud dedi: Kulun Beyt-lehemli Yessenin oğluyum.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">VE Saula söylemeği bitirdiği zaman, Yonatanın canı Davudun canına bağlandı, ve Yonatan onu canı gibi sevdi.</verse>
				<verse number="2">Ve Saul o gün onu aldı, ve babasının evine dönmeği bırakmadı.</verse>
				<verse number="3">Ve Yonatan Davudla ahdetti, çünkü onu canı gibi seviyordu.</verse>
				<verse number="4">Ve Yonatan üzerinde olan cübbeyi çıkarıp onu, ve kılıcına, ve yayına ve kuşağına kadar esvabını Davuda verdi.</verse>
				<verse number="5">Ve Davud Saulun kendisini gönderdiği her yere çıktı, ve akıllı davrandı; ve Saul onu cenk adamlarının üzerine koydu, ve bu bütün kavmın gözünde, ve Saulun kullarının gözünde de iyi göründü.</verse>
				<verse number="6">Ve Davud Filistîyi vurup döndüğü zaman, onlar gelirken, bütün İsrail şehirlerinden kadınlar, Saulu karşılamak için teflerle, sevinçle, ve üç telli sazlarla terennüm ve raksederek çıktılar.</verse>
				<verse number="7">Ve kadınlar oynarken karşılıklı terennüm edip diyorlardı: Saul vurdu binlerini, Davud da on binlerini.</verse>
				<verse number="8">Ve Saul çok öfkelendi, ve bu söz gözünde kötü göründü; ve dedi: Davuda on binleri verdiler, bana ancak binleri verdiler; ve artık ona ancak kırallık kaldı.</verse>
				<verse number="9">Ve o günden sonra Saul Davuda iğri gözle baktı.</verse>
				<verse number="10">Ve ertesi gün, Allah tarafından Saulun üzerine kötü bir ruh kuvvetle geldi, ve evin ortasında peygamberlik ediyordu; Davud da her gün yaptığı gibi elile çenk çalıyordu. Ve Saulun elinde mızrak vardı;</verse>
				<verse number="11">ve Saul: Davudu duvara çakayım, diye mızrağı attı. Fakat Davud onun önünden iki kere yana çekildi.</verse>
				<verse number="12">Ve Saul Davuddan korktu, çünkü RAB onunla beraberdi, ve Sauldan ayrılmıştı.</verse>
				<verse number="13">Ve Saul onu yanından uzaklaştırdı, ve onu kendine binbaşı etti; ve Davud kavmın önünde çıkar ve girerdi.</verse>
				<verse number="14">Ve Davud bütün yollarında akıllı davrandı; ve RAB onunla beraberdi.</verse>
				<verse number="15">Ve Saul onun çok akıllı davrandığını görüyor, ve ondan yılıyordu.</verse>
				<verse number="16">Ve bütün İsraille Yahuda Davudu seviyorlardı; çünkü onların önünde çıkıyor ve giriyordu.</verse>
				<verse number="17">Ve Saul Davuda dedi: İşte, büyük kızım Merab, onu karı olarak sana vereceğim; ancak benim uğrumda cesur ol, ve RABBİN cenklerini et. Çünkü Saul: Ona karşı benim elim değil, fakat Filistîlerin eli olsun, diyordu.</verse>
				<verse number="18">Ve Davud Saula dedi: Ben kimim, ve hayatım, ve İsrailde babamın aşireti nedir ki kıralın damadı olayım?</verse>
				<verse number="19">Ve vaki oldu ki, Saulun kızı Merab Davuda verileceği vakitte, kız Meholalı Adriele karı olarak verildi.</verse>
				<verse number="20">Ve Saulun kızı Mikal Davudu severdi; ve Saula bildirdiler, ve bu onun gözünde hoş göründü.</verse>
				<verse number="21">Ve Saul: Ona tuzak olsun, ve Filistîlerin eli ona karşı olsun, diye Mikalı kendisine vereyim, diyordu. Ve Saul Davuda dedi: Bugün ikinci kere olarak damadım olacaksın.</verse>
				<verse number="22">Ve Saul kullarına emretti: Davuda gizlice söyliyip deyin: İşte, kıral senden hoşlanıyor, ve bütün kulları seni seviyorlar; ve şimdi kırala damat ol.</verse>
				<verse number="23">Ve Saulun kulları bu sözleri Davuda söylediler. Ve Davud dedi: Ben fakir ve ehemmiyetsiz bir adamken, kıralın damadı olmak gözünüze hafif bir şey mi görünüyor?</verse>
				<verse number="24">Ve Saulun kulları: Davud böyle söyledi, diyerek kendisine bildirdiler.</verse>
				<verse number="25">Ve Saul dedi: Davuda şöyle diyeceksiniz: Kıral ağırlık istemiyor; ancak kıralın düşmanlarından öç almak için yüz Filistî gulfesi istiyor. Ve Saul Davudu Filistîlerin elile düşürmeği kurmuştu.</verse>
				<verse number="26">Ve Saulun kulları Davuda bu sözleri bildirdiler, ve kıralın damadı olmak Davudun gözüne hoş göründü. Ve günler dolmamıştı;</verse>
				<verse number="27">ve Davud kalkıp adamları ile gitti, ve Filistîler arasında iki yüz kişi vurdu; ve Davud kıralın damadı olmak için onların gulfelerini getirdi, ve onları tam sayısı ile kırala verdiler. Ve Saul kızı Mikalı karı olarak ona verdi.</verse>
				<verse number="28">Ve RABBİN Davudla beraber olduğunu Saul görüp bildi; ve Saulun kızı Mikal onu seviyordu.</verse>
				<verse number="29">Ve Saul artık Davuddan ziyadesile korktu; ve Saul bütün günler Davudun düşmanı oldu.</verse>
				<verse number="30">Ve Filistîlerin reisleri çıktılar; ve onlar kaç kere çıktılarsa, Davud Saulun bütün adamlarından akıllı davrandı, ve onun adı çok değerli oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">VE Saul oğlu Yonatana ve bütün kullarına Davudu öldürmelerini söyledi. Ve Saulun oğlu Yonatan Davuddan çok hoşlanıyordu.</verse>
				<verse number="2">Ve Yonatan Davuda bildirip dedi: Babam Saul seni öldürmeğe çalışıyor; ve şimdi rica ederim, sabahlayın kendini sakın, ve gizli bir yerde oturup saklan;</verse>
				<verse number="3">ve ben çıkacağım, ve senin bulunacağın kırda babamın yanında duracağım, ve senin hakkında babamla konuşacağım; ve eğer bir şey görürsem sana bildireceğim.</verse>
				<verse number="4">Ve Yonatan babası Saula Davud hakkında iyilik söyliyip ona dedi: Kıral kuluna, Davuda, karşı suç etmesin; çünkü sana karşı o suç etmedi, ve çünkü onun işleri senin için çok iyi olmuştur;</verse>
				<verse number="5">ve canını avucuna alıp Filistîyi vurdu, ve RAB bütün İsrail için büyük kurtuluş yaptı; sen gördün ve sevindin; ve Davudu boş yere öldürmekle niçin suçsuz kana karşı suç edeceksin?</verse>
				<verse number="6">Ve Saul Yonatanın sözünü dinledi; ve Saul: Hay olan RABBİN hakkı için, öldürülmiyecektir, diye and etti.</verse>
				<verse number="7">Ve Yonatan Davudu çağırdı, ve Yonatan bütün bu sözleri ona bildirdi. Ve Yonatan Davudu Saulun yanına getirdi, ve evelki gibi onun karşısında idi.</verse>
				<verse number="8">Ve bir daha cenk oldu; ve Davud çıkıp Filistîlere karşı cenketti, ve onları büyük vuruşla vurdu; ve onun önünden kaçtılar.</verse>
				<verse number="9">Ve Saul mızrağı elinde olarak evinde otururken RAB tarafından kötü bir ruh onun üzerinde idi; ve Davud elile çenk çalıyordu.</verse>
				<verse number="10">Ve Saul Davudu mızrakla duvara çakmağa çalıştı; ve Davud Saulun önünden kaçındı, ve mızrağı duvara sapladı; ve Davud kaçıp o gece kurtuldu.</verse>
				<verse number="11">Ve Saul Davudu beklemek ve kendisini sabahlayın öldürmek için evine ulaklar gönderdi, ve Davudun karısı Mikal ona bildirip dedi: Eğer bu gece canını kurtarmazsan, yarın öldürüleceksin.</verse>
				<verse number="12">Ve Mikal Davudu pencereden indirdi; ve o gitti, ve kaçıp kurtuldu.</verse>
				<verse number="13">Ve Mikal terafimi alıp yatağa koydu, ve keçi kılından yastığı onun başına koydu, ve yorganla örttü.</verse>
				<verse number="14">Ve Saul Davudu almak için ulaklar gönderdi, ve kadın: O hastadır, dedi.</verse>
				<verse number="15">Ve Saul: Onu yatak içinde yanıma çıkarın da öldüreyim, diyerek Davudu görmek için ulaklar gönderdi.</verse>
				<verse number="16">Ve ulaklar içeri girdiler, ve işte, terafim yatakta, ve keçi kılından yastık onun başında idi.</verse>
				<verse number="17">Ve Saul Mikala dedi: Niçin beni böyle aldattın, ve düşmanımı gönderdin de kurtuldu? Ve Mikal Saula cevap verdi: Davud bana dedi: Beni salıver; niçin seni öldüreyim?</verse>
				<verse number="18">Ve Davud kaçıp kurtuldu, ve Ramaya Samuelin yanına geldi, ve Saulun kendisine yaptığı her şeyi ona bildirdi. Ve Samuelle beraber gidip Nayotta oturdular.</verse>
				<verse number="19">Ve: İşte, Davud Ramadaki Nayottadır, diye Saula bildirildi.</verse>
				<verse number="20">Ve Saul Davudu almak için ulaklar gönderdi; ve peygamber zümresinin peygamberlik etmekte, ve Samuelin baş olarak üzerlerinde durmakta olduğunu görünce, Saulun ulakları üzerine de Allahın Ruhu geldi, ve onlar da peygamberlik ettiler.</verse>
				<verse number="21">Ve Saula bildirdiler, ve başka ulaklar gönderdi, ve onlar da peygamberlik ettiler. Ve Saul üçüncü defa olarak yine ulaklar gönderdi, bunlar da peygamberlik ettiler.</verse>
				<verse number="22">Bunun üzerine kendisi de Ramaya gitti, ve Sekuda olan büyük kuyuya geldi; ve sorup dedi: Samuelle Davud neredeler? Ve bir adam dedi: İşte, Ramadaki Nayotta.</verse>
				<verse number="23">Ve oraya, Ramadaki Nayota gitti; ve kendi üzerine de Allahın Ruhu geldi, ve Ramadaki Nayota varıncıya kadar peygamberlik ederek gidiyordu.</verse>
				<verse number="24">Ve o da esvabını çıkardı, ve kendisi de Samuelin önünde peygamberlik etti, ve bütün o gün, ve bütün o gece çıplak olarak yattı. Bundan dolayı: Saul da mı peygamberler arasında? derler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE Davud Ramadaki Nayottan kaçtı, ve gelip Yonatanın önünde dedi: Ne yaptım? fesadım nedir? ve babana karşı suçum nedir ki canımı arıyor?</verse>
				<verse number="2">Ve ona dedi: Uzak olsun; ölmiyeceksin; işte, büyük iş olsun küçük iş olsun, babam bana açmadan bir şey yapmaz; ve niçin babam bu şeyi benden gizlesin? öyle değildir.</verse>
				<verse number="3">Ve Davud da and edip dedi: Senin gözünde lûtuf bulduğumu baban iyi bilir; ve: Yonatan bunu bilmesin, yoksa kederlenir, diyor; fakat gerçek hay olan RABBİN hakkı için, ve senin hayatın hakkı için, ölüm ile benim aramda ancak bir adım vardır.</verse>
				<verse number="4">Ve Yonatan Davuda dedi: Canın ne dilerse senin için onu yaparım.</verse>
				<verse number="5">Ve Davud Yonatana dedi: İşte, yarın ay başıdır, ve mutlaka kıralla yemeğe oturmalıyım; fakat beni gönder, ve üçüncü günün akşamına kadar kırda saklanayım.</verse>
				<verse number="6">Eğer baban beni arıyacak olursa, o vakit de: Davud kendi şehrine Beyt-leheme seğirtmek için benden izin istedi; çünkü orada bütün aşiretin yıllık kurbanı var.</verse>
				<verse number="7">Eğer: Pek iyi, derse, senin kuluna selâmettir; fakat öfkelenirse, bil ki onun tarafından kötülüğe karar verilmiştir.</verse>
				<verse number="8">Bundan dolayı kuluna inayet et; çünkü kulunu kendinle RABBİN ahdine soktun; fakat bende fesat varsa beni sen öldür; çünkü niçin beni babana götüresin?</verse>
				<verse number="9">Ve Yonatan dedi: Senden uzak olsun; çünkü senin üzerine gelsin diye babam tarafından kötülüğe karar verilmiş olduğunu bilmiş olsaydım, sana onu bildirmez mi idim?</verse>
				<verse number="10">Ve Davud Yonatana dedi: Şayet baban sana sert cevap verirse, bana kim bildirecek?</verse>
				<verse number="11">Ve Yonatan Davuda dedi: Gel de kıra çıkalım. Ve ikisi de kıra çıktılar.</verse>
				<verse number="12">Ve Yonatan Davuda dedi: İsrailin Allahı RAB şahit olsun; yarın, yahut obir gün bu vakitlerde ben babamın ağzını arıyınca, işte, eğer Davuda iyilik varsa, o zaman sana gönderip açmaz mıyım?</verse>
				<verse number="13">Eğer sana kötülük etmek babama iyi görünür de sana bunu açmazsam, ve selâmetle gidesin diye seni göndermezsem, RAB Yonatana böyle, ve daha ziyadesini yapsın; ve RAB nasıl babamla beraber oldu ise seninle de beraber olsun.</verse>
				<verse number="14">Ve RABBİN inayetini ben ölmiyeyim diye ancak ben hayatta iken bana gösterecek değilsin;</verse>
				<verse number="15">fakat inayetini ebediyen evimden de kesmiyeceksin, RAB Davudun bütün düşmanlarını yeryüzü üzerinden attığı zaman da kesmiyeceksin.</verse>
				<verse number="16">Ve Yonatan Davud evi ile ahdedip dedi: RAB Davudun düşmanlarının elinden istesin.</verse>
				<verse number="17">Ve Yonatan Davuda olan sevgisinden ötürü ona bir daha and ettirdi; çünkü onu canı gibi severdi.</verse>
				<verse number="18">Ve Yonatan ona dedi: Yarın ay başıdır; ve aranacaksın, çünkü yerin boş olacak.</verse>
				<verse number="19">Ve üç gün kaldıktan sonra, çabuk inersin, ve o iş olduğu gün saklandığın yere gelirsin, ve Ezel taşı yanında oturursun.</verse>
				<verse number="20">Ve ben, bir nişana atıyormuşum gibi onun yanına üç ok atarım.</verse>
				<verse number="21">Ve işte: Git, okları bul, diyerek uşağı gönderirim. Eğer uşağa: İşte, oklar senden beridedir, onları al, dersem, sen gel; çünkü senin için selâmettir, ve hay olan RABBİN hakkı için bir şey yoktur.</verse>
				<verse number="22">Fakat eğer uşağa: İşte, oklar senden ötededir, dersem, yoluna git; çünkü RAB seni göndermiştir.</verse>
				<verse number="23">Benim ve senin aramızda konuştuğumuz şeye gelince, işte, RAB daima seninle benim aramdadır.</verse>
				<verse number="24">Ve Davud kırda saklandı; ve ay başı olunca kıral ekmek yemeğe oturdu.</verse>
				<verse number="25">Ve kıral yerine, evelki defalar olduğu gibi, duvarın yanındaki yere oturdu; ve Yonatan ayağa kalktı, ve Abner Saulun yanında oturdu; fakat Davudun yeri boştu.</verse>
				<verse number="26">Ve Saul o gün bir şey söylemedi; çünkü dedi: Başına bir şey gelmiştir, tahir değildir; mutlaka tahir değildir.</verse>
				<verse number="27">Ve ertesi gün, ayın ikinci gününde, Davudun yeri boştu; ve Saul oğlu Yonatana dedi: Niçin Yessenin oğlu dün de bugün de yemeğe gelmedi?</verse>
				<verse number="28">Ve Yonatan Saula cevap verdi: Davud Beyt-leheme gitmek için ısrarla benden izin istedi;</verse>
				<verse number="29">ve dedi: Rica ederim, beni gönder; çünkü şehirde aşiretimizin kurbanı var; ve orada bulunmağı kardeşim bana emretti; ve şimdi, eğer gözünde lûtuf buldumsa, rica ederim, gideyim, ve kardeşlerimi göreyim. Kıralın sofrasına bundan dolayı gelmedi.</verse>
				<verse number="30">Ve Yonatana karşı Saulun öfkesi alevlendi, ve ona dedi: Ey sapık ve âsi kadının oğlu, kendi utancın ve ananın çıplaklığı utancı için Yessenin oğlunu kendine seçmiş olduğunu ben bilmiyor muyum?</verse>
				<verse number="31">Çünkü Yessenin oğlu yeryüzünde yaşadıkça, ne sen yerinde duracaksın, ne de kırallığın. Ve şimdi gönderip onu yanıma getirt, çünkü o ölmelidir.</verse>
				<verse number="32">Ve Yonatan babası Saula cevap verdi, ve ona dedi: Niçin öldürülsün? o ne yaptı?</verse>
				<verse number="33">Ve Saul onu vurmak için mızrağını attı; ve Yonatan Davudu öldürmeğe babası tarafından karar verilmiş olduğunu anladı.</verse>
				<verse number="34">Ve Yonatan kızgın öfke ile sofradan kalktı, ve ayın ikinci gününde ekmek yemedi; çünkü Davud için kederli idi, çünkü babası onu utandırmıştı.</verse>
				<verse number="35">Ve Yonatan Davudla tayin ettiği vakitte sabahlayın kıra çıktı, ve yanında küçük bir uşak vardı.</verse>
				<verse number="36">Ve uşağına dedi: Koş, atacağım okları şimdi bul. Ve uşak koşarken Yonatan ondan öte bir ok attı.</verse>
				<verse number="37">Ve uşak Yonatanın attığı okun yerine varınca, Yonatan uşağın ardından çağırıp dedi: Ok senden ötede değil mi?</verse>
				<verse number="38">Ve Yonatan uşağın ardından çağırıp: Çabuk ol, koş, durma, dedi. Ve Yonatanın uşağı okları toplayıp efendisinin yanına geldi.</verse>
				<verse number="39">Ve uşak bir şey anlamadı; ancak işi Yonatanla Davud biliyorlardı.</verse>
				<verse number="40">Ve Yonatan silâhlarını uşağına verdi, ve ona: Git, bunları şehre götür, dedi.</verse>
				<verse number="41">Ve uşak gidince Davud cenup tarafından ayağa kalktı, ve yüzüstü yere kapanıp üç kere iğildi; öpüşüp ağlaştılar; hele Davud daha çok ağladı.</verse>
				<verse number="42">Ve Yonatan Davuda dedi: Selâmetle git, çünkü ikimiz: Seninle benim aramda, ve senin zürriyetinle benim zürriyetim arasında ebediyen RAB olacaktır, diyerek RABBİN ismile and ettik. Ve o kalkıp gitti; Yonatan da şehre girdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">VE Davud Noba, kâhin Ahimelekin yanına geldi; ve Ahimelek titriyerek Davudu karşılıyıp ona dedi: Niçin yalnızsın, ve yanında kimse yok?</verse>
				<verse number="2">Ve Davud kâhin Ahimeleke dedi: Kıral bana bir iş emretti, ve bana: Seni gönderdiğim ve sana emrettiğim iş hakkında kimse bir şey bilmesin; ve uşakları filân filân yere tayin ettim, dedi.</verse>
				<verse number="3">Ve şimdi senin yanında ne var? elime beş ekmek yahut ne varsa ver.</verse>
				<verse number="4">Ve kâhin Davuda cevap verip dedi: Yanımda bayağı ekmek yok, ancak, uşaklar kendilerini kadından sakındılarsa, mukaddes ekmek var.</verse>
				<verse number="5">Ve Davud kâhine cevap verip ona dedi: Gerçek üç günden beri kadından uzak kaldık; çıktığım zaman, bu bayağı bir yolculuk iken bile, uşakların torbaları takdis edilmişti; bugün torbaları daha ne kadar ziyade mukaddes olacaktır.</verse>
				<verse number="6">Ve kâhin ona mukaddes ekmek verdi; çünkü, RABBİN önünden alındığı günde yerine sıcak ekmek koymak için kaldırılan huzur ekmeğinden başka orada ekmek yoktu.</verse>
				<verse number="7">Ve Saulun kullarından biri o gün orada idi; RABBİN önünde alıkonmuştu; ve onun adı Edomî Doeg olup Saulun çobanlarının başı idi.</verse>
				<verse number="8">Ve Davud Ahimeleke dedi: Burada yanında bir mızrak yahut bir kılıç yok mu? çünkü kıralın işi acele olduğu için ne kılıcımı ne silâhlarımı yanıma almadım.</verse>
				<verse number="9">Ve kâhin dedi: Ela vadisinde vurduğun Filistî Golyatın kılıcı, işte, o beze sarılı olarak efodun arkasındadır; eğer onu alırsan al; çünkü burada ondan başkası yoktur. Ve Davud dedi: Onun eşi yoktur; onu bana ver.</verse>
				<verse number="10">Ve Davud kalkıp o gün Saulun önünden kaçtı, ve Gat kıralı Akişin yanına gitti.</verse>
				<verse number="11">Ve Akişin kulları ona dediler: Diyarın kıralı bu Davud değil mi? rakıslarda birbirine: Saul vurdu binlerini, Davud da on binlerini, diye terennüm etmeleri bunun hakkında değil midir?</verse>
				<verse number="12">Ve Davud bu sözleri yüreğine koydu, ve Gat kıralı Akişten çok korktu.</verse>
				<verse number="13">Ve onların önünde tavrını değiştirdi, ve onların elinde kendisini deli gösterir, ve kapının kanatlarını tırmalardı, ve salyasını sakalına akıtırdı.</verse>
				<verse number="14">Ve Akiş kullarına dedi: İşte, görüyorsunuz ki, adam delidir; niçin onu yanıma getirdiniz?</verse>
				<verse number="15">Ben delilere muhtaç mıyım ki, önümde delilik etsin diye bunu getirdiniz? Bu benim evime girer mi?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">VE Davud oradan yola çıktı, ve Adullam mağarasına sığındı; ve kardeşlerile babasının bütün ev halkı işittikleri zaman, oraya onun yanına indiler.</verse>
				<verse number="2">Ve sıkıntıda olan herkes, ve borçlu olan herkes, ve canı yanmış olan herkes onun yanına toplandılar; ve onların üzerine reis oldu; ve onun yanında dört yüz kişi kadar vardı.</verse>
				<verse number="3">Ve Davud oradan Moab Mitspesine gitti; ve Moab kıralına dedi: Rica ederim, Allahın bana ne yapacağını ben bilinciye kadar babamla anam çıkıp yanınızda kalsınlar.</verse>
				<verse number="4">Ve onları Moab kıralının önüne getirdi; ve Davudun hisarda olduğu bütün günlerde onun yanında oturdular.</verse>
				<verse number="5">Ve peygamber Gad Davuda: Hisarda oturma, git, ve Yahuda diyarına gir, dedi. Ve Davud gidip Heret ormanına girdi.</verse>
				<verse number="6">Ve Saul, Davudla yanında olan adamların bulunduklarını işitti; ve Saul Gibeada oturuyordu, Ramadaki ılgın ağacı altında idi, ve mızrağı elinde idi, ve bütün kulları etrafında duruyorlardı.</verse>
				<verse number="7">Ve Saul etrafında duran kullarına dedi: Ey Benyaminîler, şimdi dinleyin; Yessenin oğlu hepinize tarlalar ve bağlar mı verecek, hepinizi binbaşı ve yüzbaşı mı edecek ki,</verse>
				<verse number="8">hepiniz bana karşı düzen kurdunuz, ve benim oğlum Yessenin oğlu ile ahdettiği vakit kulağımı açan olmadı, ve sizden benim için kederlenen olmadı, yahut, bugün olduğu gibi, pusu kurmak için oğlum bana karşı kulumu ayaklandırdı diye kulağımı açan olmadı?</verse>
				<verse number="9">Ve Edomî Doeg cevap verdi, o da Saulun kullarının yanında duruyordu, ve dedi: Yessenin oğlunun Noba, Ahitubun oğlu Ahimelekin yanına geldiğini gördüm.</verse>
				<verse number="10">Ve onun için RABDEN sordu, ve ona azık verdi, Filistî Golyatın kılıcını da ona verdi.</verse>
				<verse number="11">Ve kıral, Ahitubun oğlu kâhin Ahimeleki, ve babasının bütün ev halkını, Nobda olan kâhinleri çağırmak için adam gönderdi; ve hepsi kıralın yanına geldiler.</verse>
				<verse number="12">Ve Saul dedi: Ey Ahitubun oğlu, şimdi dinle. Ve dedi: İşte ben, efendim.</verse>
				<verse number="13">Ve Saul ona dedi: Bugün olduğu gibi pusu kurmak için bana karşı ayaklansın diye kendisine ekmek ve kılıç vererek, ve onun için Allahtan sorarak sen ve Yessenin oğlu neden bana karşı düzen kurdunuz?</verse>
				<verse number="14">Ve Ahimelek kırala cevap verip dedi: Kıralın damadı olan, müşavere meclisine alınan, ve senin evinde itibarlı olan Davud gibi bütün kullarının arasında sadık olan kimdir?</verse>
				<verse number="15">Onun için Allahtan sormağa bugün mü başladım? benden uzak olsun; kıral bu kulu üzerine, babamın bütün ev halkı üzerine suç atmasın; çünkü, küçük olsun büyük olsun, bu kulun bu işten bir şey bilmiyor.</verse>
				<verse number="16">Ve kıral dedi: Ey Ahimelek, sen ve babanın bütün ev halkı, mutlaka öleceksiniz.</verse>
				<verse number="17">Ve kıral yanında duran koşucu askere dedi: Dönün, ve RABBİN kâhinlerini öldürün; çünkü onlar da Davudla elbirlik ettiler, çünkü onun kaçtığını bildiler de benim kulağımı açmadılar. Fakat kıralın kulları RABBİN kâhinlerini vurmak için ellerini uzatmak istemediler.</verse>
				<verse number="18">Ve kıral Doege dedi: Sen dön, ve kâhinleri vur. Ve Edomî Doeg döndü, ve kâhinleri vurdu, ve o gün keten efod giyen seksen beş kişi öldürdü.</verse>
				<verse number="19">Ve kâhinlerin şehri olan Nobu kılıçtan geçirdi, erkekten kadına kadar, çocuklardan emzikte olanlara kadar, ve öküzleri, ve eşekleri ve koyunları da kılıçtan geçirdi.</verse>
				<verse number="20">Ve Ahitubun oğlu Ahimelekin oğullarından Abiatar adlı biri kurtulup Davudun ardınca kaçtı.</verse>
				<verse number="21">Ve Saulun, RABBİN kâhinlerini öldürdüğünü Abiatar Davuda bildirdi.</verse>
				<verse number="22">Ve Davud Abiatara dedi: Mademki Edomî Doeg orada idi, mutlaka Saula bildireceğini o gün anlamıştım; babanın bütün ev halkının ölümüne ben sebep oldum.</verse>
				<verse number="23">Benim yanımda kal, korkma; çünkü benim canımı arıyan senin canını da arıyor; çünkü yanımda emniyette olursun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">VE Davuda bildirip dediler: İşte, Filistîler Keilaya karşı cenk ediyorlar, ve harmanları yağma ediyorlar.</verse>
				<verse number="2">Ve Davud: Gidip bu Filistîleri vurayım mı? diye RABDEN sordu. Ve RAB Davuda dedi: Git, ve Filistîleri vurup Keilayı kurtar.</verse>
				<verse number="3">Ve Davudun adamları kendisine dediler: İşte, biz burada Yahudada korkmaktayız; ya Keilaya, Filistîlerin dizilerine karşı gidersek?</verse>
				<verse number="4">Ve Davud RABDEN bir kere daha sordu. Ve RAB ona cevap verip dedi: Kalk, Keilaya in; çünkü Filistîleri senin eline vereceğim.</verse>
				<verse number="5">Ve Davudla adamları Keilaya gittiler, ve Filistîlere karşı cenkettiler, ve onların hayvanlarını sürdüler, ve onları büyük vuruşla vurdular. Ve Davud Keila ahalisini kurtardı.</verse>
				<verse number="6">Ve vaki oldu ki, Ahimelekin oğlu Abiatar Keilaya Davudun yanına kaçtığı zaman, efod elinde olarak indi.</verse>
				<verse number="7">Ve Davudun Keilaya geldiği Saula bildirildi. Ve Saul dedi: Allah onu bana sattı; çünkü kapıları ve sürgüleri olan bir şehre girmekle kapanmış oldu.</verse>
				<verse number="8">Ve Saul Keilaya inmek ve Davudla adamlarını kuşatmak için bütün kavmı cenge çağırdı.</verse>
				<verse number="9">Ve Saulun kendisine karşı kötülük kurmakta olduğunu Davud biliyordu, ve kâhin Abiatara: Efodu buraya getir, dedi.</verse>
				<verse number="10">Ve Davud dedi: Ey İsrailin Allahı RAB, benim yüzümden şehri helâk etmek için, Saulun Keilaya gelmeğe çalıştığını bu kulun muhakkak olarak işitti.</verse>
				<verse number="11">Keila erleri beni onun eline verecekler mi? Saul, senin kulunun işittiği gibi inecek mi? Ey İsrailin Allahı RAB, niyaz ederim, bu kuluna bildir. Ve RAB: İnecek, dedi.</verse>
				<verse number="12">Ve Davud dedi: Keila erleri beni ve adamlarımı Saulun eline verecekler mi? Ve RAB: Verecekler, dedi.</verse>
				<verse number="13">Ve Davudla altı yüz kişi kadar olan adamları kalktılar, ve Keiladan çıktılar, ve gidebildikleri yere gittiler. Ve Davudun Keiladan kurtulduğu Saula bildirildi; o da çıkmaktan vaz geçti.</verse>
				<verse number="14">Ve Davud çölde hisarlarda oturdu, ve Zif çölündeki dağlıkta kaldı. Ve Saul her gün onu arıyordu, fakat Allah Davudu onun eline vermedi.</verse>
				<verse number="15">Ve Saulun, canını aramak için çıktığını Davud gördü; ve Davud Zif çölünde ormanda idi.</verse>
				<verse number="16">Ve Saulun oğlu Yonatan kalktı, ve ormana Davudun yanına gitti, ve onun elini Allah ile kuvvetlendirdi.</verse>
				<verse number="17">Ve ona dedi: Korkma, çünkü babam Saulun eli seni bulmıyacaktır; ve sen İsrail üzerine kıral olacaksın, ve ben sana ikinci olacağım; babam Saul da bunu biliyor.</verse>
				<verse number="18">Ve ikisi de RABBİN önünde ahdettiler; ve Davud ormanda kaldı, ve Yonatan evine gitti.</verse>
				<verse number="19">Ve Zifliler Gibeaya Saulun yanına çıkıp dediler: Davud bizim yanımızda, çölün cenubundaki Hakila tepesinde, ormanda, hisarlarda gizlenmiyor mu?</verse>
				<verse number="20">Ve canının bütün inmek arzusuna göre, ey kıral, şimdi in; onu kıralın eline vermek de bize düşer.</verse>
				<verse number="21">Ve Saul dedi: Siz RAB tarafından mubarek olasınız, çünkü bana acıdınız.</verse>
				<verse number="22">Gidin, rica ederim, daha iyi araştırın, ve ayağının olduğu yeri, orada onu kimin gördüğünü anlayın ve görün; çünkü onun çok kurnazlıkla davrandığını bana söyliyorlar.</verse>
				<verse number="23">Bütün gizlendiği yerleri görün ve anlayın, ve tekrar doğru haberle yanıma gelin, ben de sizinle giderim; ve vaki olacak ki, eğer o memlekette ise, bütün Yahuda binleri arasında onu araştırırım.</verse>
				<verse number="24">Ve kalktılar, ve Saulun önünce Zife gittiler; ve Davudla adamları Arabada, çölün cenubunda, Maon çölünde idiler.</verse>
				<verse number="25">Ve Saul ile adamları onu aramak için gittiler. Ve Davuda bildirildi; ve kayaya indi, ve Maon çölünde oturdu. Ve Saul bunu işitince Maon çölünde Davudun ardını kovaladı.</verse>
				<verse number="26">Ve Saul dağın bir tarafından ve Davudla adamları dağın obir tarafından yürümekte idiler; ve Davud Saulun önünden kurtulmak için çabuk davrandı; çünkü Saulla adamları Davudu ve adamlarını tutmak için onları kuşattılar.</verse>
				<verse number="27">Ve Saulun yanına bir ulak gelip dedi: Çabuk ol, ve gel; çünkü Filistîler memlekete akın ettiler.</verse>
				<verse number="28">Ve Saul Davudu kovalamaktan döndü, ve Filistîlere karşı gitti; onun için o yere Sela-hammahlekot denildi.</verse>
				<verse number="29">Ve Davud oradan çıkıp En-gedi hisarlarında oturdu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, Saul Filistîlerin ardından döndüğü zaman, kendisine: İşte, Davud En-gedi çölündedir, diye bildirildi.</verse>
				<verse number="2">Ve Saul bütün İsrailden üç bin seçme adam aldı, ve yaban keçileri kayaları üzerinde Davudla adamlarını aramak için gitti.</verse>
				<verse number="3">Ve yol kenarındaki koyun ağıllarına geldi, ve orada bir mağara vardı; ve Saul ayaklarını örtmek için oraya girdi. Ve Davudla adamları mağaranın iç tarafında oturuyorlardı.</verse>
				<verse number="4">Ve Davudun adamları kendisine dediler: İşte, RABBİN sana: İşte, düşmanını senin eline vereceğim, ve gözünde iyi görüneni ona yapacaksın, dediği gün bugündür. Ve Davud kalktı, ve Saulun cübbesinin eteğini gizlice kesti.</verse>
				<verse number="5">Ve ondan sonra vaki oldu ki, Saulun eteğini kesmiş olduğundan dolayı Davudun yüreği kendisini kötüledi.</verse>
				<verse number="6">Ve adamlarına dedi: RAB bana göstermesin ki, efendime, RABBİN mesihine karşı bu işi yapayım, ona el uzatayım, çünkü o RABBİN mesihidir.</verse>
				<verse number="7">Ve Davud bu sözlerle adamlarının önüne geçti, ve Saula karşı kalkmağa bırakmadı. Ve Saul mağaradan kalkıp yoluna gitti.</verse>
				<verse number="8">Ve ondan sonra Davud kalktı, ve mağaradan çıktı, ve Saulun ardından: Efendim, kıral! diye bağırdı. Ve Saul arkasına baktı, ve Davud yüzü yere doğru iğilip kapandı.</verse>
				<verse number="9">Ve Davud Saula dedi: İşte, Davud senin zararını arıyor, diyen adamların sözlerini niçin dinliyorsun?</verse>
				<verse number="10">Bugün mağarada RABBİN nasıl seni elime verdiğini, işte, gözün bugün gördü; ve seni öldürmemi söylediler; fakat gözüm seni esirgedi; ve dedim: Efendime karşı elime uzatmam; çünkü RABBİN mesihidir.</verse>
				<verse number="11">Ve bak, ey baba, evet, elimdeki cübbenin eteğine bak; senin cübbenin eteğini kesip seni öldürmediğimden bil ve gör ki, elimde kötülük ve günah yoktur, ve sen canımı almak için onu avladığın halde, ben sana karşı suç etmedim.</verse>
				<verse number="12">Seninle benim aramda RAB hükmetsin, ve RAB senden öcümü alsın; fakat benim elim sana karşı kalkmıyacaktır.</verse>
				<verse number="13">Eski adamların meseli: Kötülerden kötülük çıkar, dediği gibi, benim elim de sana karşı kalkmıyacaktır.</verse>
				<verse number="14">İsrailin kıralı kimin ardından çıktı? sen kimin ardını kovalıyorsun? ölü bir köpeğin ardını, bir pirenin ardını.</verse>
				<verse number="15">Ve RAB hâkim olsun, ve seninle benim aramda hükmedip baksın, ve benim davamı görsün, ve beni senin elinden kurtarsın.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki oldu ki, Davud bu sözleri Saula söylemeği bitirdiği zaman Saul dedi: Oğlum Davud, bu senin sesin mi? Ve Saul yüksek sesle ağladı.</verse>
				<verse number="17">Ve Davuda dedi: Sen benden daha salihsin; çünkü ben sana kötülükle ödediğim halde sen bana iyilikle ödedin.</verse>
				<verse number="18">Ve bugün bana karşı iyi davrandığını belli ettin, çünkü RAB beni eline verdi, ve beni öldürmedin.</verse>
				<verse number="19">Çünkü bir adam düşmanını bulursa onu iyilikle yoluna gönderir mi? bundan dolayı bugün bana yaptığın iş için RAB sana iyilikle ödesin.</verse>
				<verse number="20">Ve şimdi, işte, mutlaka kırallık edeceğini, ve İsrail kırallığının senin elinle durdurulacağını biliyorum.</verse>
				<verse number="21">Ve benden sonra zürriyetimi kesmiyeceğine, ve babamın evinden benim adımı kaldırmıyacağına, şimdi bana RABBİN hakkı için and et.</verse>
				<verse number="22">Ve Davud Saula and etti. Ve Saul evine gitti; ve Davudla adamları hisara çıktılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">VE Samuel öldü; ve bütün İsrail toplanıp onun için dövündüler, ve onu Ramada kendi evinde gömdüler. Ve Davud kalkıp Paran çölüne indi.</verse>
				<verse number="2">Ve Maonda bir adam vardı, ve onun işi Karmelde idi; ve adam çok büyüktü, ve üç bin koyunu ile bin keçisi vardı; ve Karmelde koyunlarını kırkıyordu.</verse>
				<verse number="3">Ve adamın adı Nabal, ve karısının adı Abigaildi; ve kadın çok anlayışlı, ve bakılışı güzeldi; adam ise, kaba ve işlerinde kötü idi; ve o Kaleb evindendi.</verse>
				<verse number="4">Ve Nabalın koyunlarını kırkmakta olduğunu Davud çölde işitti.</verse>
				<verse number="5">Ve Davud on uşak gönderdi, ve Davud uşaklara dedi: Karmele çıkın; ve Nabalın yanına gidin, ve tarafımdan ona selâm edin;</verse>
				<verse number="6">ve ona böyle dersiniz: Var olasın, ve sana selâmet, ve evine selâmet, ve seninkilerin hepsine selâmet!</verse>
				<verse number="7">Ve şimdi, sende kırkıcılar olduğunu işittim; işte, senin çobanların yanımızda idiler, ve onları utandırmadık, ve Karmelde bulundukları bütün günler hiç bir şeylerinin eksildiğini görmediler.</verse>
				<verse number="8">Kendi uşaklarına sor, ve sana bildireceklerdir; ve uşaklar senin gözünde lûtuf bulsunlar; çünkü iyi günde geldik; rica ederim, kullarına, ve oğlun Davuda elinden geleni ver.</verse>
				<verse number="9">Ve Davudun uşakları geldiler, ve Davudun adı ile Nabala bütün bu sözlere göre söyliyip sustular.</verse>
				<verse number="10">Ve Nabal cevap verip Davudun uşaklarına dedi: Davud kim oluyor? Yessenin oğlu da kim oluyor? bugünlerde çok kullar var ki, her biri efendisinden kaçıyor.</verse>
				<verse number="11">Ekmeğimi, ve suyumu, ve kırkıcılarım için boğazladığım hayvanlarımın etini alıp da, nereden olduklarını bilmediğim adamlara mı vereyim?</verse>
				<verse number="12">Ve Davudun uşakları yollarına dönüp geri gittiler, ve gelip bu sözlerin hepsine göre ona bildirdiler.</verse>
				<verse number="13">Ve Davud adamlarına: Herkes kılıcını kuşansın, dedi. Ve herkes kılıcını kuşandı; ve Davud da kılıcını kuşandı; ve dört yüz kişi kadar Davudun ardınca çıktılar, ve iki yüz kişi eşyaların yanında kaldı.</verse>
				<verse number="14">Ve Nabalın karısı Abigaile uşaklardan biri bildirip dedi: İşte, efendimize selâm etmek için Davud çölden uşaklar gönderdi; ve onları tersledi.</verse>
				<verse number="15">Fakat o adamlar bize çok iyilik etmişlerdi; ve biz utandırılmamıştık, kırda olduğumuz vakit, onlarla yürüdüğümüz bütün günler hiç bir şeyimiz eksilmedi;</verse>
				<verse number="16">koyunları güderken, yanlarında olduğumuz bütün günler, gece gündüz bizim için siper oldular.</verse>
				<verse number="17">Ve şimdi bak, ve ne yapacağını düşün; çünkü efendimize karşı, bütün evine karşı kötülük kararlaştırılmıştır; çünkü öyle yaramaz bir adamdır ki, kendisine kimse söz söyliyemiyor.</verse>
				<verse number="18">Bunun üzerine Abigail çabuk davrandı, ve iki yüz ekmek, ve iki tulum şarap, ve hazırlanmış beş koyun, ve beş ölçek kavrulmuş buğday, ve yüz salkım kuru üzüm, ve iki yüz parça basılmış incir aldı, ve eşeklere yükletti.</verse>
				<verse number="19">Ve uşaklarına dedi: Önüme geçin; işte, ben arkanızdan geliyorum. Fakat kocası Nabala bildirmedi.</verse>
				<verse number="20">Ve vaki oldu ki, kadın eşeğe binmiş olarak dağın kapalı tarafından inerken, işte, karşısında Davudla adamları iniyorlardı; ve kadın onlara rast geldi.</verse>
				<verse number="21">Ve Davud demişti: Gerçek, bu adamın çölde olan bütün şeylerini boş yere korudum, ve onun bütün şeylerinden hiç biri eksilmedi; ve bana iyilik yerine kötülükle ödedi.</verse>
				<verse number="22">Eğer sabah ışığına kadar onun bütün erkeklerinden birini sağ bırakırsam, Allah Davudun düşmanlarına böylesini ve daha ziyadesini yapsın.</verse>
				<verse number="23">Ve Abigail Davudu görünce çabuk davranıp eşekten indi, ve Davudun önünde yüz üstü düştü, ve yere kapandı.</verse>
				<verse number="24">Ve ayaklarına düşüp dedi: Günah benim üzerimde, efendim, benim üzerimde olsun; ve bırak, cariyen sana söylesin, ve cariyenin sözlerini dinle.</verse>
				<verse number="25">Rica ederim, Nabaldan, bu yaramaz adamdan dolayı efendim yüreğine dert komasın; çünkü adı nasılsa kendisi de öyledir; adı Nabaldır, ve kendisinde ahmaklık vardır; ve ben cariyen, efendimin gönderdiği uşakları görmedim.</verse>
				<verse number="26">Ve şimdi efendim, hay olan RABBİN hakkı için, ve senin hayatın hakkı için, mademki RAB seni kana girmekten, ve kendin için elinle öç almaktan alıkoydu, şimdi düşmanların ve efendimin kötülüğünü arıyanlar Nabal gibi olsunlar.</verse>
				<verse number="27">Ve şimdi cariyenin efendime getirdiği bu hediye efendimin ardınca yürüyen uşaklara verilsin.</verse>
				<verse number="28">Rica ederim, cariyenin günahını bağışla; çünkü RAB mutlaka efendime emin bir ev yapacaktır, çünkü efendim RABBİN cenklerini ediyor; ve bütün günlerinde sende kötülük bulunmıyacaktır.</verse>
				<verse number="29">Ve adam seni kovalamak ve canını aramak için kalktığı halde, efendimin canı Allahın RABBİN yanında hayat demetinde bağlı kalacaktır; ve düşmanlarının canlarını, sapanın ortasından atar gibi atacaktır.</verse>
				<verse number="30">Ve vaki olacak ki, RAB senin hakkında söylemiş olduğu iyiliğin hepsine göre efendime yapmış, ve seni İsrail üzerine hükümdar kılmış olacağı zaman,</verse>
				<verse number="31">ne boş yere kan dökmüş, ve ne de efendime kendisi için öç almış olması, sana keder, ve efendime yürek acısı olmıyacaktır. Ve RAB efendime iyilik ettiği zaman cariyeni hatırla.</verse>
				<verse number="32">Ve Davud Abigaile dedi: İsrailin Allahı RAB mubarek olsun ki, bugün beni karşılamağa seni gönderdi;</verse>
				<verse number="33">ve anlayışın mubarek olsun, ve sen mubarek olasın; kana girmekten, ve öcümü kendi elimle almaktan beni bugün sen alıkoydun.</verse>
				<verse number="34">Ve gerçek sana kötülük etmekten beni alıkoyan İsrailin Allahı, hay olan RABBİN hakkı için, eğer beni karşılamak üzre çabuk davranıp gelmese idin, mutlaka sabah ışığına kadar Nabalın erkeklerinden biri bile kalmazdı.</verse>
				<verse number="35">Ve kendisine getirmiş olduğu şeyleri Davud onun elinden aldı; ve ona dedi: Selâmetle evine çık; bak, senin sözünü dinledim, ve seni iyi kabul ettim.</verse>
				<verse number="36">Ve Abigail Nabalın yanına geldi; ve işte, evinde ziyafet vardı, bir kıral ziyafeti gibi. Ve Nabalın yüreği içinde neşeli idi, ve kendisi çok sarhoştu; ve sabah ışığına kadar az olsun çok olsun kadın ona bir şey bildirmedi.</verse>
				<verse number="37">Ve sabahlayın vaki oldu ki, Nabal şaraptan ayıldığı vakit karısı bu şeyleri ona bildirdi, ve içinde yüreği öldü, ve kendisi taş gibi oldu.</verse>
				<verse number="38">Ve vaki oldu ki, on gün kadar sonra RAB Nabalı vurdu, ve öldü.</verse>
				<verse number="39">Ve Davud Nabalın öldüğünü işitince dedi: Nabal elile olan utancımın davasını gören, ve kulunu kötülükten alıkoyan RAB mubarek olsun; ve Nabalın kötülüğünü RAB onun başına döndürdü. Ve Davud Abigaili kendisine karı olarak almak üzre onunla söyleşmeğe adamlar gönderdi.</verse>
				<verse number="40">Ve Davudun kulları Karmele Abigailin yanına geldiler, ve ona: Davud seni kendisine karı olarak almak için bizi sana gönderdi, diye söylediler.</verse>
				<verse number="41">Ve kadın kalkıp yüz üstü yere iğildi, ve dedi: İşte, cariyen efendimin kullarının ayaklarını yıkamak için hizmetçidir.</verse>
				<verse number="42">Ve Abigail çabuk davrandı, ve kendi ardınca giden beş genç kadını ile beraber kalkıp eşeğe bindi; ve Davudun ulakları ardınca gitti, ve onun karısı oldu.</verse>
				<verse number="43">Ve Davud Yizreelden Ahinoamı da aldı; ve ikisi de onun karısı oldular.</verse>
				<verse number="44">Ve Saul, kızı Mikalı, Davudun karısını, Gallimden Laiş oğlu Paltiye vermişti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">VE Zifliler Gibeaya Saulun yanına gelip dediler: Davud, çölün önünde olan Hakila tepesinde gizlenmiyor mu?</verse>
				<verse number="2">Ve Saul kalktı, ve Zif çölünde Davudu aramak için kendisile beraber İsrailden seçme üç bin kişi olarak Zif çölüne indi.</verse>
				<verse number="3">Ve Saul çölün önünde olan Hakila tepesinde, yol kenarında ordugâh kurdu. Ve Davud çölde oturuyordu, ve Saulun kendi ardına düşüp çöle geldiğini gördü.</verse>
				<verse number="4">Ve Davud çaşıtlar gönderdi, ve gerçekten Saulun geldiğini anladı.</verse>
				<verse number="5">Ve Davud kalktı, ve Saulun ordugâh kurmuş olduğu yere geldi; ve Davud Saulla ordusunun başbuğu Nerin oğlu Abnerin yattığı yeri gördü; ve Saul arabalar ordugâhı içinde yatıyordu, ve kavm onun etrafında konmuştu.</verse>
				<verse number="6">Ve Davud cevap verdi, ve Hittî Ahimeleke, ve Yoabın kardeşi, Tseruyanın oğlu Abişaya söyliyip dedi: Saulun yanına, ordugâha benimle beraber kim iner? Ve Abişay: Ben seninle inerim, dedi.</verse>
				<verse number="7">Ve Davudla Abişay geceleyin kavmın yanına vardılar; ve işte, Saul arabalar ordugâhında yatmış uyuyordu, ve mızrağı başı ucunda yerde dikili idi; ve Abnerle kavm onun etrafında yatıyorlardı.</verse>
				<verse number="8">Ve Abişay Davuda dedi: Allah bugün düşmanını senin eline verdi; ve şimdi, bırak onu bir kerede mızrakla yere çakayım, ve ikinci kere onu vurmam.</verse>
				<verse number="9">Ve Davud Abişaya dedi: Onu öldürme; çünkü RABBİN mesihine kim elini uzatır da suçsuz olur?</verse>
				<verse number="10">Ve Davud dedi: Hay olan RABBİN hakkı için, RAB onu vuracaktır; yahut günü gelecek ve ölecektir; yahut cenge inecek ve helâk olacaktır.</verse>
				<verse number="11">RABBİN mesihine el uzatmaktan RAB beni esirgesin; ve şimdi, rica ederim, başı ucundaki mızrağı ve su matarasını al da gidelim.</verse>
				<verse number="12">Ve Davud Saulun başı ucundan mızrağı ve su matarasını aldı; ve gittiler; ve gören olmadı, ve bilen olmadı, ve uyanan olmadı; çünkü hepsi uyuyorlardı, çünkü RAB tarafından üzerlerine derin uyku düşmüştü.</verse>
				<verse number="13">Ve Davud karşı tarafa geçti, ve uzakta dağın başında durdu; aralarında hayli mesafe vardı;</verse>
				<verse number="14">ve Davud kavma, ve Nerin oğlu Abnere: Ey Abner, cevap vermiyor musun? diye bağırdı. Ve Abner cevap verip dedi: Sen kimsin ki, kırala bağırıyorsun?</verse>
				<verse number="15">Ve Davud Abnere dedi: Sen bir yiğit değil misin? ve İsrailde senin gibi kim var? niçin efendine, kırala bekçilik etmedin? çünkü efendini, kıralı öldürmek için kavmdan biri geldi.</verse>
				<verse number="16">Yaptığın bu şey iyi değildir. Hay olan RABBİN hakkı için, siz ölüm oğullarısınız, çünkü efendinize, RABBİN mesihine bekçilik etmediniz. Ve şimdi bak, kıralın başı ucunda olan mızrağı ve su matarası nerededir?</verse>
				<verse number="17">Ve Saul Davudun sesini tanıdı, ve: Bu senin sesin midir, oğlum Davud? dedi. Ve Davud dedi: Benim sesimdir, efendim kıral.</verse>
				<verse number="18">Ve dedi: Niçin efendim böyle kulunun ardını kovalıyor, ne yaptım ki? ve elimde ne kötülük var?</verse>
				<verse number="19">Ve şimdi, rica ederim, efendim kıral kulunun sözlerini dinlesin. Eğer bana karşı seni ayaklandıran RAB ise, bir takdime kabul etsin; fakat eğer adam oğulları ise, onlar RABBİN önünde lânetli olsunlar; çünkü RABBİN mirasında payım olmasın diye: Git, başka ilâhlara kulluk et, diyerek beni bugün kovdular.</verse>
				<verse number="20">Ve şimdi RABBİN yüzünden uzakta kanım toprağa düşmesin; çünkü dağlarda nasıl keklik avlıyorlarsa, İsrailin kıralı da bir tek pireyi aramak için öyle çıktı.</verse>
				<verse number="21">Ve Saul dedi: Ben suç ettim; dön, oğlum Davud; çünkü canım bugün senin gözünde değerli olduğu için artık sana kötülük etmiyeceğim; işte, akılsızlık ettim, ve pek çok yanıldım.</verse>
				<verse number="22">Ve Davud cevap verip dedi: İşte mızrak, ey kıral! uşaklardan biri gelsin de onu alsın.</verse>
				<verse number="23">Ve RAB herkese salâhının ve sadakatının karşılığını ödiyecektir; çünkü RAB bugün seni elime verdiği halde ben elimi RABBİN mesihine uzatmak istemedim.</verse>
				<verse number="24">Ve işte, nasıl senin canın bugün benim gözümde çok değerli oldu ise, benim canım da RABBİN gözünde öyle değerli olsun, ve beni her sıkıntıdan kurtarsın.</verse>
				<verse number="25">Ve Saul Davuda dedi: Sen, oğlum Davud, mubarek olasın; sen hem yiğitlik yapacak, hem de mutlaka yeneceksin. Ve Davud yoluna gitti, Saul da yerine döndü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">VE Davud yüreğinde dedi: Artık, bir gün Saulun elile helâk olacağım; benim için Filistîler diyarına kaçmaktan daha iyi bir şey yoktur; ve Saul benden ve bütün İsrail sınırlarında beni aramaktan ümidini keser; ve elinden kurtulurum.</verse>
				<verse number="2">Ve Davud kalktı, ve kendisi ile yanında olan altı yüz kişi Gat kıralı Maok oğlu Akişin yanına geçtiler.</verse>
				<verse number="3">Ve Davud, kendisi ve adamları, her biri ev halkı ile, Davud da iki karısı Yizreelli Ahinoam, ve Nabalın karısı Karmelli Abigaille beraber olmak üzre Gatta Akişin yanında oturdular.</verse>
				<verse number="4">Ve Davudun Gata kaçtığı Saula bildirildi; ve artık bir daha onu aramadı.</verse>
				<verse number="5">Ve Davud Akişe dedi: Eğer şimdi senin gözünde lûtuf buldumsa, kır şehirlerinin birinde bana bir yer versinler de orada oturayım; ve niçin bu kulun kıral şehrinde, senin yanında otursun?</verse>
				<verse number="6">Ve o gün Akiş ona Tsiklagı verdi; bundan dolayı Tsiklag bugüne kadar Yahuda kırallarınındır.</verse>
				<verse number="7">Ve Davudun Filistîler diyarında oturduğu günlerin sayısı bir yıl ve dört ay idi.</verse>
				<verse number="8">Ve Davudla adamları çıkıp Geşurîlere, ve Girzîlere, ve Amalekîlere akın ettiler; çünkü Şura giderken Mısır diyarına kadar eski zamanlardan beri memlekette oturanlar onlardı.</verse>
				<verse number="9">Ve Davud diyarı vurdu, ve ne erkek ne kadın, kimseyi sağ bırakmadı, ve koyunları, ve sığırları, ve eşekleri, ve develeri, ve esvabı alıp götürdü; ve dönüp Akişin yanına geldi.</verse>
				<verse number="10">Ve Akiş: Bugün kimlere akın ettiniz? dedi. Ve Davud dedi: Yahuda Cenubuna, ve Yerahmeelîlerin Cenubuna, ve Kenîlerin Cenubuna akın ettik.</verse>
				<verse number="11">Ve: Davud böyle yaptı, ve Filistîler diyarında oturduğu bütün günler usulü böyle idi diye, hakkımızda haber vermesinler, diyerek Davud ne erkek ve ne kadından kimseyi Gata getirmek için sağ bırakmadı.</verse>
				<verse number="12">Ve Akiş: Kavmı İsrailin yanında kendisini büsbütün mekruh etti; bundan dolayı daima benim kulum olacaktır, diyerek Davuda inandı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="28">
				<verse number="1">VE o günlerde vaki oldu ki, İsraile karşı cenketmek için Filistîler ordularını cenge topladılar. Ve Akiş Davuda dedi: Adamlarınla beraber, orduda benimle çıkacaksın, bunu iyi bil.</verse>
				<verse number="2">Ve Davud Akişe dedi: Sen de kulunun ne yapacağını göreceksin. Ve Akiş Davuda dedi: Ben de bütün günler seni kendi başımın koruyucusu kılacağım.</verse>
				<verse number="3">Ve Samuel ölmüştü, ve bütün İsrail onun için dövünmüşlerdi, ve onu Ramada, kendi şehrinde gömmüşlerdi. Ve Saul cincileri ve bakıcıları memleketten kaldırmıştı.</verse>
				<verse number="4">Ve Filistîler toplanıp geldiler, ve Şunemde ordugâh kurdular; ve Saul bütün İsraili topladı, ve Gilboada ordugâh kurdular.</verse>
				<verse number="5">Ve Saul Filistîler ordugâhını görünce korktu, ve yüreği çok titredi.</verse>
				<verse number="6">Ve Saul RABDEN sordu, fakat RAB kendisine ne ruyalarla, ne Urimle, ne de peygamberlerle cevap vermedi.</verse>
				<verse number="7">Ve Saul kullarına dedi: Benim için bir cinci kadın arayın, ve ona gidip ondan sorayım. Ve kulları ona dediler: İşte, En-dorda bir cinci kadın var.</verse>
				<verse number="8">Ve Saul kılığını değiştirdi, ve başka esvap giydi, ve iki adamla beraber gitti, ve geceleyin kadının yanına geldiler; ve dedi: Rica ederim, benim için cinle fala bak, ve sana söyliyeceğim kimseyi bana çıkar.</verse>
				<verse number="9">Ve kadın ona dedi: İşte, Saulun ne yaptığını, cincileri ve bakıcıları memleketten nasıl attığını biliyorsun da, neden beni öldürtmek için canıma tuzak kuruyorsun?</verse>
				<verse number="10">Ve Saul kadına: Hay olan RABBİN hakkı için, bu işten sana bir kötülük gelmiyecektir, diye RABBİN hakkı için and etti.</verse>
				<verse number="11">Ve kadın dedi: Sana kimi çıkarayım? Ve Saul: Bana Samueli çıkar, dedi.</verse>
				<verse number="12">Ve kadın Samueli görünce yüksek sesle bağırdı; ve kadın: Sen Saulsun da niçin beni aldattın? diye Saula söyledi.</verse>
				<verse number="13">Ve kıral ona dedi: Korkma; fakat ne görüyorsun? Ve kadın Saula dedi: Yerden çıkmakta olan bir ilâh görüyorum.</verse>
				<verse number="14">Ve dedi: Ne biçimdedir? Ve kadın dedi: Kocamış bir adam çıkıyor; ve bir cübbeye bürünmüş. Ve Saul onun Samuel olduğunu anladı, ve yüz üstü iğilip yere kapandı.</verse>
				<verse number="15">Ve Samuel Saula dedi: Beni çıkararak niçin rahatsız ettin? Ve Saul dedi: Çok sıkıntıdayım; çünkü Filistîler bana karşı cenk ediyorlar, ve Allah benden ayrıldı, ve artık ne peygamberlerle ne de ruyalarla bana cevap veriyor; ve ne edeceğimi bana bildiresin diye seni çağırdım.</verse>
				<verse number="16">Ve Samuel dedi: Mademki RAB senden ayrılmış ve sana düşman olmuştur, o halde niçin benden soruyorsun?</verse>
				<verse number="17">Ve RAB benim vasıtamla söylediği gibi sana yaptı; ve RAB kırallığı senin elinden kopardı, ve onu senin komşuna, Davuda verdi.</verse>
				<verse number="18">Sen RABBİN sözünü dinlemediğin, ve onun kızgın öfkesini Amalekîlere yapmadığın için, RAB da bugün sana bu şeyi yaptı.</verse>
				<verse number="19">Ve RAB İsraili de seninle beraber Filistîlerin eline verecek; ve yarın sen ve oğulların benimle beraber olacaksınız; ve İsrailin ordusunu da RAB Filistîlerin eline verecektir.</verse>
				<verse number="20">Ve Saul hemen boylu boyunca yere düştü, ve Samuelin sözlerinden ötürü çok korktu; ve kendisinde takat da yoktu; çünkü bütün gün ve bütün gece ekmek yememişti.</verse>
				<verse number="21">Ve kadın Saulun yanına geldi, ve çok şaşkın bir halde olduğunu görünce ona dedi: İşte, cariyen senin sözünü dinledi, ve canımı avucuma alıp bana söylediğin sözleri dinledim.</verse>
				<verse number="22">Ve şimdi, rica ederim, sen de cariyenin sözünü dinle, ve önüne bir lokma ekmek koyayım da ye, ve yoluna giderken sana kuvvet olsun.</verse>
				<verse number="23">Fakat yemek istemedi, ve: Yemem, dedi. Fakat kulları, kadınla beraber onu zorlıyınca onların sözünü dinledi. Ve yerden kalkıp yatağın üzerine oturdu.</verse>
				<verse number="24">Ve kadının evde besili bir buzağısı vardı; ve çabucak onu boğazladı, ve un alıp yoğurdu, ve bundan mayasız pideler pişirdi;</verse>
				<verse number="25">ve Saulun önüne ve kullarının önüne getirdi; ve yediler. Ve o gece kalkıp gittiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="29">
				<verse number="1">VE Filistîler bütün ordularını Afeke topladılar; ve İsrailîler Yizreeldeki pınarın yanına ordugâh kurdular.</verse>
				<verse number="2">Ve Filistîlerin beyleri yüzlerle ve binlerle geçtiler; ve Davudla adamları Akişle beraber dümdarda geçiyorlardı.</verse>
				<verse number="3">Ve Filistîlerin reislerine dediler: Bu İbranîlerin burada ne işleri var? Ve Akiş Filistîlerin reislerine dedi: Bu adam bugünlerde, yahut daha doğrusu bu yıllarda yanımda olan İsrail kıralı Saulun kulu Davud değil mi? ve bana düştüğü günden bugüne kadar kendisinde bir şey bulmadım.</verse>
				<verse number="4">Ve Filistîlerin reisleri ona öfkelendiler; ve Filistîlerin reisleri ona dediler: Bu adamı geri gönder de yerine, kendisine tayin ettiğin yere, dönsün, ve bizimle cenge inmesin, yoksa cenkte bize düşmanlık eder; çünkü efendisine ne ile makbul olur? bu adamların başları ile değil mi?</verse>
				<verse number="5">Rakıslarda: Saul vurdu binlerini, Davud da on binlerini, diye hakkında birbirlerine terennüm ettikleri Davud bu değil midir?</verse>
				<verse number="6">Ve Akiş Davudu çağırıp ona dedi: Hay olan RABBİN hakkı için, sen doğrusun, orduda da benimle çıkışın ve girişin gözümde iyidir; çünkü yanıma geldiğin günden bugüne kadar sende bir kötülük bulmadım; fakat beylerin gözünde sen iyi değilsin.</verse>
				<verse number="7">Ve şimdi dön, ve selâmetle git, ve Filistî beylerinin gözünde kötülük etme.</verse>
				<verse number="8">Ve Davud Akişe dedi: Fakat ben ne yaptım? ve senin önünde olduğum günden bugüne kadar kulunda ne buldun ki, efendim kıralın düşmanlarına karşı gidip cenketmiyeyim?</verse>
				<verse number="9">Ve Akiş cevap verip Davuda dedi: Biliyorum ki, benim gözümde sen Allahın bir meleği gibi iyisin; ancak Filistîlerin reisleri: Bizimle beraber cenge çıkmıyacaktır, dediler.</verse>
				<verse number="10">Ve şimdi, seninle beraber gelmiş olan kendi efendinin kulları ile sen sabahlayın erken kalk; ve sabahlayın erken kalktığınız zaman ortalık ışıyınca, gidin.</verse>
				<verse number="11">Ve Davud Filistîler diyarına dönmek üzre, kendisi ve adamları sabahlayın yola çıkmak için erken kalktılar. Ve Filistîler Yizreele çıktılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="30">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, Davudla adamları üçüncü günde Tsiklaga vardıkları zaman, işte, Amalekîler Cenuba ve Tsiklaga akın etmişlerdi, ve Tsiklagı vurmuşlar, ve onu ateşe vermişlerdi,</verse>
				<verse number="2">ve orada olan kadınlardan kimseyi öldürmiyip küçükten büyüğe kadar esir almışlardı; ve onları sürüp yollarına gitmişlerdi.</verse>
				<verse number="3">Ve Davudla adamları şehre geldiler; ve işte, şehir yakılmıştı; ve onların karıları, ve oğulları ile kızları esir götürülmüşlerdi.</verse>
				<verse number="4">Ve Davudla yanında olan kavm, kendilerinde ağlamak için kuvvet kalmıyıncıya kadar, yüksek sesle ağladılar.</verse>
				<verse number="5">Ve Davudun iki karısı, Yizreelli Ahinoam ve Karmelli Nabalın karısı Abigail esir götürülmüşlerdi.</verse>
				<verse number="6">Ve Davud çok sıkıldı; çünkü kavm: Onu taşlıyalım, diyorlardı; çünkü bütün kavmın, herkesin, oğullarından, ve kızlarından dolayı, canı yanıyordu. Fakat Davud Allahı RAB ile kuvvet buldu.</verse>
				<verse number="7">Ve Davud Ahimelekin oğlu kâhin Abiatara: Rica ederim, bana efodu buraya getir, dedi. Ve Abiatar efodu oraya Davuda getirdi.</verse>
				<verse number="8">Ve Davud: Bu akıncıların ardını kovalarsam onlara yetişir miyim? diye RABDEN sordu. Ve ona dedi: Kovala, çünkü mutlaka yetişeceksin, ve her şeyi mutlaka kurtaracaksın.</verse>
				<verse number="9">Ve Davud yanında olan altı yüz kişi ile gitti, ve Besor vadisine vardılar, ve geri kalanlar orada durdular.</verse>
				<verse number="10">Fakat Davud dört yüz kişi ile kovalamakta idi, çünkü Besor vadisini geçemiyecek kadar yorgun olan iki yüz kişi durmuşlardı.</verse>
				<verse number="11">Ve kırda bir Mısırlı buldular, ve onu Davuda getirdiler, ve ona ekmek verdiler, ve yedi; ve ona su içirdiler;</verse>
				<verse number="12">ve ona bir dilim basılmış incir ile iki salkım kuru üzüm verdiler, ve yedi, ve canı yerine geldi; çünkü üç gün ve üç gecedir ekmek yememiş ve su içmemişti.</verse>
				<verse number="13">Ve Davud ona dedi: Sen kiminsin? ve neredensin? Ve o dedi: Ben bir Amalekînin kulu, Mısırlı bir gencim; ve efendim beni bıraktı, çünkü üç gün oluyor ki, hasta düştüm.</verse>
				<verse number="14">Biz Keretîlerin Cenubuna, ve Yahudanınkine, ve Kalebin Cenubuna akın ettik; ve Tsiklaga ateş verdik.</verse>
				<verse number="15">Ve Davud ona dedi: Beni bu akıncılara indirir misin? Ve adam dedi: Beni öldürmiyeceğine ve efendimin eline teslim etmiyeceğine Allah hakkı için bana and et de seni bu akıncılara indireyim.</verse>
				<verse number="16">Ve onu indirdi, ve işte, bütün yer üzerine yayılmışlardı; Filistîler diyarından ve Yahuda diyarından almış oldukları bütün büyük çapuldan ötürü yiyip içmekte ve cümbüş etmekte idiler.</verse>
				<verse number="17">Ve Davud gün ağarma vaktinde ertesi gün akşamına kadar onları vurdu; ve onlardan develere binip kaçan dört yüz gençten başka kimse kurtulmadı.</verse>
				<verse number="18">Ve Davud Amalekîlerin almış olduklarının hepsini kurtardı; ve Davud iki karısını kurtardı.</verse>
				<verse number="19">Ve büyük olsun küçük olsun, oğullar ve kızlar, ve çapul malından, ve onların almış oldukları hiç bir şey eksik bulunmadı; Davud hepsini geri aldı.</verse>
				<verse number="20">Ve Davud bütün koyunlarla sığırları aldı, ve bunları obir hayvanların önünden sürüp: Bu Davudun çapuludur, diyorlardı.</verse>
				<verse number="21">Ve Davud, kendi ardınca yürüyemiyecek kadar yorgun olup Besor vadisinde bırakmış oldukları iki yüz adamın yanına vardı; ve bunlar Davudu karşılamak, ve kendisile beraber olan kavmı karşılamak için çıktılar, ve Davud kavma yaklaştığı zaman onlara selâm etti.</verse>
				<verse number="22">Ve Davudla beraber giden adamların bütün kötü ve yaramaz olanları cevap verip dediler: Mademki bizimle beraber gitmediler, kurtardığımız çapul malından onlara hiç bir şey vermiyeceğiz, alıp gitsinler diye her adama ancak karısını ve çocuklarını vereceğiz.</verse>
				<verse number="23">Ve Davud dedi: RABBİN bize verdiği şeyi böyle yapmıyacaksınız, kardeşlerim; bizi o korudu, ve üzerimize gelen akıncıları elimize verdi.</verse>
				<verse number="24">Ve bu işte sizin sözünüzü kim dinler? çünkü cenge inenin payı ne ise, eşyanın yanında kalanın payı da o olacaktır; müsavî paylaşacaklardır.</verse>
				<verse number="25">Ve vaki oldu ki, o günden sonra bunu İsrail için bugüne kadar bir kanun ve hüküm yaptı.</verse>
				<verse number="26">Ve Davud Tsiklaga geldi, ve: İşte, RABBİN düşmanlarından alınan çapuldan size bir hediye, diyerek Yahuda ihtiyarlarına, kendi dostlarına,</verse>
				<verse number="27">Beyt-elde olanlara, ve Cenubdaki Ramotta olanlara, ve Yattirde olanlara,</verse>
				<verse number="28">ve Aroerde olanlara, ve Sifmotta olanlara, ve Eştemoada olanlara,</verse>
				<verse number="29">ve Rakalda olanlara, ve Yerahmeelîlerin şehirlerinde olanlara, ve Kenîlerin şehirlerinde olanlara,</verse>
				<verse number="30">ve Hormada olanlara, ve Bor-aşanda olanlara, ve Atakta olanlara,</verse>
				<verse number="31">ve Hebronda olanlara, ve Davudla adamlarının çok kereler gitmiş oldukları yerlerin hepsine çapul malından gönderdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="31">
				<verse number="1">VE Filistîler İsraile karşı cenkettiler; ve İsrailîler Filistîlerin önünden kaçtılar, ve vurulanlar Gilboa dağında düştüler.</verse>
				<verse number="2">Ve Filistîler Saulla oğullarının peşine yapıştılar; ve Filistîler Saulun oğulları Yonatanı, ve Abinadabı, ve Malkişuayı vurdular.</verse>
				<verse number="3">Ve cenk Saula karşı şiddetlendi, ve okçular onu buldular; ve okçulardan çok sıkıldı.</verse>
				<verse number="4">Ve Saul silâhtarına dedi: Kılıcını çek de onu bana sapla, yoksa bu sünnetsizler gelip onlar bana saplıyacaklar, ve benimle eğlenecekler. Fakat silâhtarı yapmak istemedi, çünkü çok korktu. Ve Saul kılıcını alıp onun üzerine düştü.</verse>
				<verse number="5">Ve silâhtarı Saulun öldüğünü görünce, kendisi de kılıcının üzerine düştü, ve onunla beraber öldü.</verse>
				<verse number="6">Böylece Saul, ve üç oğlu, ve silâhtarı ile bütün adamları da o gün birlikte öldüler.</verse>
				<verse number="7">Ve İsrailîlerden derenin öte tarafında, ve Erdenin öte tarafında olanlar, İsrailîlerin kaçtıklarını, ve Saulla oğullarının öldüklerini görünce, şehirleri bırakıp kaçtılar; ve Filistîler gelip onlarda oturdular.</verse>
				<verse number="8">Ve ertesi gün Filistîler öldürülmüş olanları soymak için geldikleri zaman, Saulla üç oğlunu Gilboa dağında düşmüş buldular.</verse>
				<verse number="9">Ve onun başını kestiler, ve silâhlarını soydular, ve putlarının evine ve kavma müjdelemek için çepçevre Filistîler memleketine gönderdiler.</verse>
				<verse number="10">Ve silâhlarını Astartiler evine koydular, ve cesedini Beyt-şanın duvarına çaktılar.</verse>
				<verse number="11">Ve Yabeş-gilead ahalisi, Filistîlerin Saula ettiklerini işittikleri zaman,</verse>
				<verse number="12">bütün yiğitler kalktılar, ve bütün gece yürüdüler, ve Saulun cesedini, ve oğullarının cesetlerini Beyt-şanın duvarından aldılar; ve Yabeşe gelip onları orada yaktılar.</verse>
				<verse number="13">Ve onların kemiklerini alıp Yabeşte olan ılgın ağacı altında gömdüler, ve yedi gün oruç tuttular.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="10">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">VE Saulun ölümünden sonra vaki oldu ki, Davud Amalekîleri vurmaktan döndügü zaman, Davud iki gün Tsiklagda kaldı;</verse>
				<verse number="2">ve üçüncü gün vaki oldu ki, işte, Saulun yanından, ordugâhtan bir adam geldi, esvabı yırtılmış, ve başı üzerinde toprak vardı; ve vaki oldu ki, Davudun yanına geldiği zaman yere düşüp kapandı.</verse>
				<verse number="3">Ve Davud ona dedi: Nereden geliyorsun? Ve adam ona dedi: İsrail ordugâhından kaçıp kurtuldum.</verse>
				<verse number="4">Davud ona dedi: İş nasıl oldu? bana anlat, rica ederim. Ve dedi: Kavm cenkten kaçtı, ve kavmdan bir çokları da düşüp öldüler; ve Saulla oğlu Yonatan da öldüler.</verse>
				<verse number="5">Ve Davud kendisine anlatan genç adama dedi: Saulla oğlu Yonatanın öldüklerini nasıl biliyorsun?</verse>
				<verse number="6">Ve kendisine anlatan genç adam dedi: Rastgele Gilboa dağında bulunuyordum, ve işte, Saul mızrağına dayanıyordu; ve işte, cenk arabaları ile atlılar onun peşine yapışmışlardı.</verse>
				<verse number="7">Ve arkasına dönüp beni gördü, ve beni çağırdı. Ve: İşte ben, dedim.</verse>
				<verse number="8">Ve bana: Sen kimsin? dedi. Ve ona: Ben bir Amalekîyim, dedim.</verse>
				<verse number="9">Ve bana dedi: Rica ederim, üzerime gel de beni öldür; çünkü beni şaşkınlık aldı, çünkü hâlâ sağım.</verse>
				<verse number="10">Ve onun üzerine gelip onu öldürdüm, çünkü biliyordum ki, düştükten sonra sağ kalamazdı; ve başı üzerindeki tacı ve kolundaki bileziği aldım, ve onları buraya, efendime getirdim.</verse>
				<verse number="11">Ve Davud esvabını tutup yırttı; ve yanında olan bütün adamlar da öyle yaptılar;</verse>
				<verse number="12">ve Saul için, ve oğlu Yonatan için, ve RABBİN kavmı için, ve İsrail evi için dövünüp ağladılar, ve akşama kadar oruç tuttular; çünkü kılıçla düşmüşlerdi.</verse>
				<verse number="13">Ve Davud kendisine anlatan genç adama dedi: Sen neredensin? Ve adam: Ben misafir bir Amalekînin oğluyum, dedi.</verse>
				<verse number="14">Ve Davud ona dedi: RABBİN mesihini öldürmek için elini uzatmağa nasıl korkmadın?</verse>
				<verse number="15">Ve Davud uşaklardan birini çağırıp: Yaklaş, ve bunu vur, dedi. Ve onu vurdu, ve o öldü.</verse>
				<verse number="16">Ve Davud ona dedi: Kanın kendi başın üzerinde olsun; çünkü: Ben RABBİN mesihini öldürdüm, diye ağzın sana karşı şehadet etti.</verse>
				<verse number="17">Ve Saulla oğlu Yonatanın üzerine Davud şu mersiyeyi okudu</verse>
				<verse number="18">(ve yay neşidesini Yahuda oğullarına öğretmelerini onlara söyledi; işte, Yaşar kitabında yazılmıştır):</verse>
				<verse number="19">Ey İsrail, kendi yüksek yerlerin üzerinde öldürüldü izzetin! Yiğitler nasıl düştüler!</verse>
				<verse number="20">Filistîlerin kızları sevinmesinler diye, Sünnetsizlerin kızları sevinçle çoşmasınlar diye, Gatta bunu bildirmeyin, Aşkelon sokaklarında yaymayın.</verse>
				<verse number="21">Ve Gilboa dağları, Üzerinizde ne çiğ, ne yağmur, ne de takdime tarlaları olsun; Çünkü yiğitlerin kalkanını orada kaldırılıp attılar, Saulun yağla mesholunmamış kalkanını.</verse>
				<verse number="22">Öldürülmüş olanların kanından, yiğitlerin yağından, Yonatanın yayı geri gelmezdi, Ve Saulun kılıcı boş dönmezdi.</verse>
				<verse number="23">Saul ile Yonatan hayatlarında tatlı ve sevimli idiler, Ölümlerinde de ayrılmadılar; Kartallardan daha çevik, Aslanlardan daha kuvvetli idiler.</verse>
				<verse number="24">Ey İsrail kızları, Saula ağlayın, O size değerli kırmızı kumaş giydirdi, Esvabınız üzerine altın süs koydu.</verse>
				<verse number="25">Cenk ortasında yiğitler nasıl düştüler! Yonatan senin yüksek yerlerinde öldürüldü.</verse>
				<verse number="26">Ey kardeşim Yonatan, senin için acıklıyım; Sen benim için çok tatlı idin; Senin sevgin benim için şaşılacak şeydi, Kadının sevgisinden ziyade idi.</verse>
				<verse number="27">Yiğitler nasıl düştüler, Ve cenk silâhları nasıl yok oldular!</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE bundan sonra vaki oldu ki, Davud: Yahuda şehirlerinden birine çıkayım mı? diye RABDEN sordu. Ve RAB ona: Çık, dedi. Ve Davud dedi: Nereye çıkayım? Ve: Hebrona, dedi.</verse>
				<verse number="2">Ve Davud ve iki karısı, Yizreelli Ahinoam, ve Karmelli Nabalın karısı Abigail de oraya çıktılar.</verse>
				<verse number="3">Ve Davud yanında olan adamları, herkesi kendi ev halkı ile götürdü; ve Hebronun şehirlerinde oturdular.</verse>
				<verse number="4">Ve Yahuda adamları geldiler, ve orada Davudu Yahuda evi üzerine kıral olarak meshettiler. Ve: Saulu gömenler Yabeş-gilead ahalisidir, diye Davuda bildirdiler.</verse>
				<verse number="5">Ve Davud Yabeş-gilead ahalisine ulaklar gönderip onlara dedi: Siz RAB tarafından mubarek olasınız, çünkü efendinize, Saula, bu inayeti ettiniz, ve onu gömdünüz.</verse>
				<verse number="6">Şimdi RAB da size inayet ve sadakat etsin; ve bu şeyi yaptığınız için ben de size bu iyiliği ödiyeceğim.</verse>
				<verse number="7">Şimdi elleriniz kuvvetli olsun ve yiğit olun; çünkü efendiniz Saul öldü; ve Yahuda evi beni de kendileri üzerine kıral olarak meshettiler.</verse>
				<verse number="8">Ve Saulun ordusunun başbuğu Nerin oğlu Abner, Saulun oğlu İş-boşeti almıştı, ve onu Mahanaime geçirmişti;</verse>
				<verse number="9">ve Gilead, ve Aşurîler, ve Yizreel, ve Efraim, ve Benyamin, ve bütün İsrail üzerine onu kıral etti.</verse>
				<verse number="10">Saulun oğlu İş-boşet İsrail üzerine kıral olduğu zaman kırk yaşında idi, ve iki yıl kırallık etti. Fakat Yahuda evi Davudun ardınca gitti.</verse>
				<verse number="11">Ve Davudun Hebronda Yahuda evi üzerinde kıral olduğu günlerin sayısı yedi yıl ve altı ay idi.</verse>
				<verse number="12">Ve Nerin oğlu Abner, Saulun oğlu İş-boşetin kulları ile Mahanaimden Gibeona çıktı.</verse>
				<verse number="13">Ve Tseruyanın oğlu Yoab, ve Davudun kulları çıktılar, ve Gibeon havuzunun yanında onlara rast geldiler; ve bunlar havuzun bir tarafında, ve onlar havuzun obir tarafında oturdular.</verse>
				<verse number="14">Ve Abner Yoaba dedi: Rica ederim, gençler kalkıp önümüzde oynasınlar. Ve Yoab: Kalksınlar, dedi.</verse>
				<verse number="15">Ve kalktılar, ve Benyaminle Saulun oğlu İş-boşet için on iki kişi, ve Davudun kullarından on iki kişi sayı ile geçtiler.</verse>
				<verse number="16">Ve herkes karşısında olanın başından tuttu, ve kılıcını karşısında olanın böğrüne sapladı; ve birlikte düştüler; ve Gibeonda olan o yere Helkathatsurim denildi.</verse>
				<verse number="17">Ve o gün cenk çok şiddetli oldu; ve Abner ile İsrail adamları Davudun kulları önünde bozuldular.</verse>
				<verse number="18">Ve Tseruyanın üç oğlu, Yoab, ve Abişay, ve Asahel orada idiler; ve Asahel bir kır ceylanı gibi ayağına tezdi.</verse>
				<verse number="19">Ve Asahel Abnerin ardını kovaladı; ve yürürken Abnerin ardından sağa ve sola dönmedi.</verse>
				<verse number="20">Ve Abner arkasına bakıp: Sen misin, Asahel? dedi. Ve o: Benim, dedi.</verse>
				<verse number="21">Ve Abner ona dedi: Sağına ve yahut soluna dön, ve uşaklardan birini tut da onun silâhlarını al. Fakat Asahel onun ardından dönmek istemedi.</verse>
				<verse number="22">Ve Abner bir kere daha Asahele dedi: Benim ardımdan dön; niçin seni yere sereyim? ve kardeşin Yoabın yüzüne nasıl bakayım?</verse>
				<verse number="23">Fakat o dönmek istemedi; Abner de mızrağın arka ucu ile onu karnından vurdu, ve mızrak arkasından çıktı; ve orada düştü, ve olduğu yerde öldü; ve vaki oldu ki, Asahelin düşüp öldüğü yere gelenlerin hepsi durdular.</verse>
				<verse number="24">Ve Yoabla Abişay, Abnerin ardını kovaladılar; ve Gibeon çölü yolunda Giah önünde olan Amma tepesine vardıkları zaman güneş battı.</verse>
				<verse number="25">Ve Benyamin oğulları Abnerin ardınca toplanıp bir küme oldular, ve bir tepenin başında durdular.</verse>
				<verse number="26">Ve Abner Yoaba bağırıp dedi: Kılıç durmadan yesin bitirsin mi? sonunda acılık olacağını bilmiyor musun? ve ne vakte kadar kardeşlerinin ardından dönsünler diye kavma söylemiyeceksin?</verse>
				<verse number="27">Ve Yoab dedi: Hay olan Allahın hakkı için, eğer sen söylememiş olsaydın, daha sabahtan, kavmdan her biri kardeşinin ardından dönerek yoluna gitmiş olurdu.</verse>
				<verse number="28">Ve Yoab boru çaldı; ve bütün kavm durdular, ve artık İsrailin ardını kovalamadılar, ve artık bir daha cenketmediler.</verse>
				<verse number="29">Ve Abnerle adamları bütün o gece Arabadan yürüdüler; ve Erdeni geçtiler, ve bütün Bitronu yürüdüler, ve Mahanaime geldiler.</verse>
				<verse number="30">Ve Yoab Abnerin ardından döndü; ve bütün kavmı topladı, ve Davudun kullarından on dokuz kişi ile Asahel eksik idiler.</verse>
				<verse number="31">Davudun kulları da Benyaminden ve Abnerin adamlarından vurdular, üç yüz altmış kişi öldü.</verse>
				<verse number="32">Ve Asaheli kaldırdılar, ve Beyt-lehemde olan babasının kabrine onu gömdüler. Ve Yoabla adamları bütün gece yürüdüler, ve gün onlara Hebronda doğdu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE Saul evile Davud evi arasında cenk uzun oldu; ve Davud gittikçe kuvvetleniyor, fakat Saul evi gittikçe zayıflıyordu.</verse>
				<verse number="2">Ve Hebronda Davuda oğullar doğdu; ve ilk oğlu Yizreelli Ahinoamdan olan Amnon idi;</verse>
				<verse number="3">ve ikincisi Karmelli Nabalın karısı Abigailden olan Kileab idi; ve üçüncüsü Geşur kıralı Talmayın kızı Maakanın oğlu Abşalomdu;</verse>
				<verse number="4">ve dördüncüsü Haggitin oğlu Adoniya idi; ve beşincisi Abitalın oğlu Şefatya idi;</verse>
				<verse number="5">ve altıncısı Davudun karısı Egladan olan İtream idi. Bunlar Hebronda Davuda doğdular.</verse>
				<verse number="6">Ve Saul evi ile Davud evi arasında cenk olduğu zaman vaki oldu ki, Abner Saul evinde kendini kuvvetlendirmekte idi.</verse>
				<verse number="7">Ve Saulun bir cariyesi vardı, ve onun adı Ayyanın kızı Ritspa idi; ve İş-boşet Abnere dedi: Niçin babamın cariyesinin yanına girdin?</verse>
				<verse number="8">Ve İş-boşetin sözleri üzerine Abner çok öfkelendi, ve dedi: Ben Yahuda tarafını tutan bir köpek başı mıyım? ben bugün baban Saulun evine, onun kardeşlerine, ve onun dostlarına inayet ediyorum, ve seni Davudun eline teslim etmedim; fakat bugün sen bu kadından ötürü üzerime fesat yüklüyorsun.</verse>
				<verse number="9">Kırallığı Saul evinden geçirip, Dandan Beer-şebaya kadar, İsrail üzerine ve Yahuda üzerine Davud tahtını durdurmak üzre,</verse>
				<verse number="10">RABBİN Davuda and etmiş olduğu gibi ona yapmazsam, Allah Abnere böyle, ve daha ziyadesini yapsın.</verse>
				<verse number="11">Ve Abnerden korktuğu için artık ona cevap veremedi.</verse>
				<verse number="12">Ve Abner kendi tarafından Davuda ulaklar gönderip dedi: Memleket kimindir? Ve: Ahdini benimle yap, ve işte, bütün İsraili sana döndürmek için elim seninle beraber olacaktır, dedi.</verse>
				<verse number="13">Ve Davud dedi: Pek iyi, ben seninle ahdederim; ancak senden bir şey isterim; o da şudur: beni görmek için geldiğin zaman önce Saulun kızı Mikalı getirmezsen, yüzümü görmiyeceksin.</verse>
				<verse number="14">Ve Davud Saulun oğlu İş-boşete ulaklar gönderip dedi: Filistîlerin yüz gulfesile kendime nişanlanmış olduğum Mikalı, karımı ver.</verse>
				<verse number="15">Ve İş-boşet adam gönderip kadını kocasından, Laiş oğlu Paltielden aldı.</verse>
				<verse number="16">Ve kocası onunla beraber Bahurime kadar onun ardınca yürüyüp ağlıyarak gitti. Ve Abner ona: Git, dön, dedi; ve adam döndü.</verse>
				<verse number="17">Ve Abner İsrail ihtiyarları ile söyleşip dedi: Üzerinize kıral olsun diye önceleri Davudu siz arıyordunuz;</verse>
				<verse number="18">ve şimdi yapın; çünkü RAB: Kulum Davudun elile kavmım İsraili Filistîlerin elinden, ve bütün düşmanlarının elinden kurtaracağım, diye Davud için söyledi.</verse>
				<verse number="19">Ve Abner Benyaminle de söyleşti; ve Abner İsrailin gözünde, ve bütün Benyamin evinin gözünde iyi olanın hepsini Hebronda Davuda söylemek için gitti.</verse>
				<verse number="20">Ve Abner, yanında olan yirmi kişi ile Hebrona Davudun yanına geldi. Ve Davud Abner için ve yanında olan adamlar için bir ziyafet yaptı.</verse>
				<verse number="21">Ve Abner Davuda dedi: Kalkıp gideyim, ve bütün İsraili efendime, kırala toplıyayım, ve seninle ahdetsinler, sen de canının dilediğinin hepsi üzerine kırallık edersin. Ve Davud Abneri gönderdi; o da selâmetle gitti.</verse>
				<verse number="22">Ve işte, Davudun kulları ile Yoab akından geldiler, ve beraberlerinde çok çapul getirdiler; ve Abner Hebronda Davudun yanında değildi; çünkü onu göndermişti; o da selâmetle gitmişti.</verse>
				<verse number="23">Ve Yoabla yanında olan bütün ordu geldiler, ve Yoaba bildirip dediler: Nerin oğlu Abner kırala geldi, ve onu gönderdi, o da selâmetle gitti.</verse>
				<verse number="24">Ve Yoab kırala gelip ona dedi: Ne yaptın? işte, Abner senin yanına gelmiş; niçin onu gönderdin de serbestçe gitti?</verse>
				<verse number="25">Nerin oğlu Abneri bilirsin; seni aldatmak, ve girişini ve çıkışını öğrenmek, ve yaptığın bütün şeyleri bilmek için geldi.</verse>
				<verse number="26">Ve Yoab Davudun yanından çıktı; ve Abnerin arkasından ulaklar gönderdi, ve onu Sira kuyusundan geri getirdiler; fakat Davudun haberi yoktu.</verse>
				<verse number="27">Ve Abner Hebrona döndü, ve Yoab onunla ayrıca söyleşmek için kendisini kapının ortasına götürdü, ve kardeşi Asahelin kanı için onu orada karnından vurdu, o da öldü.</verse>
				<verse number="28">Ve ondan sonra Davud bunu işitince dedi: RABBİN önünde Nerin oğlu Abnerin kanından benim ve kırallığımın ebediyen suçumuz yoktur;</verse>
				<verse number="29">Yoabın başı üzerine ve babasının bütün evi üzerine düşsün; ve Yoabın evinde, akıntılı, ve cüzamlı, ve koltuk değneğine dayanan, ve kılıçla düşen, ve ekmeğe muhtaç olan adam eksik olmasın.</verse>
				<verse number="30">Ve böylece Yoab ve kardeşi Abişay Abneri öldürdüler, çünkü kardeşleri Asaheli Gibeonda, cenkte o öldürmüştü.</verse>
				<verse number="31">Ve Davud Yoaba ve yanında olan bütün kavma dedi: Esvabınızı yırtın, ve çul kuşanın, ve Abnerin önünde dövünün. Ve kıral Davud tabutun ardından yürüyordu.</verse>
				<verse number="32">Ve Abneri Hebronda gömdüler; ve kıral Abnerin kabri üzerinde yüksek sesle ağladı; ve bütün kavm ağladılar.</verse>
				<verse number="33">Ve kıral Abner için mersiye okuyup dedi: Abner ahmaklar ölümü ile ölmeli mi idi?</verse>
				<verse number="34">Senin ellerin bağlanmamış ve ayakların zincirlere vurulmamıştı; Kötülük oğulları önünde düşer gibi, sen öyle düştün. Ve bütün kavm bir daha onun üzerine ağladılar.</verse>
				<verse number="35">Ve bütün kavm henüz gündüzken ekmek yemeğe teşvik için Davuda geldiler; fakat Davud and edip dedi: Eğer güneş batmadan ekmek yahut başka bir şey tatarsam, Allah bana böyle, ve daha ziyadesini yapsın.</verse>
				<verse number="36">Ve bütün kavm buna dikkat ettiler, ve kıralın yaptığı her şey bütün kavmın gözünde iyi göründüğü gibi, bu da gözlerinde iyi göründü.</verse>
				<verse number="37">Ve bütün kavm, ve bütün İsrail o gün anladılar ki, Nerin oğlu Abnerin vurulması kıraldan değildi.</verse>
				<verse number="38">Ve kıral kullarına dedi: Bugün İsrailde bir reisin, büyük bir adamın düştüğünü bilmiyor musunuz?</verse>
				<verse number="39">Ve ben meshedilmiş bir kıral olduğum halde bugün zayıfım; bu adamlar, Tseruyanın oğulları, benden daha zorludurlar; kötülük edene RAB kötülüğüne göre ödesin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE Abnerin Hebronda öldüğünü Saulun oğlu İş-boşet işitince elleri gevşedi, ve bütün İsrail şaşırdılar.</verse>
				<verse number="2">Ve Saulun oğlu İş-boşetin çete başı olan iki adamı vardı; Benyamin oğullarından Beerotlu Rimmonun oğulları olup birinin adı Baana, ve obirinin adı Rekab idi (çünkü Beerot da Benyaminin sayılır;</verse>
				<verse number="3">ve Beerotlular Gittaime kaçıp bugüne kadar orada misafir oldular).</verse>
				<verse number="4">Ve Saulun oğlu Yonatanın ayakları sakat bir oğlu vardı. Yizreelden Saulla Yonatanın ölüm haberi geldiği zaman beş yaşında idi; ve dadısı onu alıp kaçtı; ve kaçmak için acele ettiğinden çocuk düşüp topal oldu. Ve onun adı Mefiboşet idi.</verse>
				<verse number="5">Ve İş-boşet öğle vakti dinlemekte iken, Beerotlu Rimmonun oğulları Rekab ve Baana günün sıcak vakitlerinde onun evine geldiler.</verse>
				<verse number="6">Ve buğday getiriyorlarmış gibi evin içerisine girdiler; ve onu karnından vurdular; ve Rekabla kardeşi Baana kaçıp kurtuldular.</verse>
				<verse number="7">Ve onlar eve girdikleri zaman yatak odasında yatağı üzerinde yatıyordu, onu vurup öldürdüler, ve başını kestiler, ve başını alıp bütün gece Araba yolundan yürüdüler.</verse>
				<verse number="8">Ve İş-boşetin başını Hebrona Davuda getirdiler, ve kırala dediler: İşte, senin canını arıyan düşmanın, Saulun oğlu İş-boşetin başı; ve RAB Sauldan ve onun zürriyetinden efendime, kırala bugün öçler ihsan etti.</verse>
				<verse number="9">Ve Beerotlu Rimmonun oğulları Rekaba ve kardeşi Baanaya Davud cevap verip onlara dedi: Canımı her sıkıntıdan kurtaran hay olan RABBİN hakkı için,</verse>
				<verse number="10">kendine göre müjde getiriyormuş gibi: İşte, Saul öldü, diye birisi bana haber getirdiği zaman onu tuttum, ve onu Tsiklagda öldürdüm; getirdiği haber için ona verdiğim bahşiş bu idi.</verse>
				<verse number="11">Hele kötü adamlar bir salihi kendi evinde, yatağı üzerinde öldürürler de ben onun kanını şimdi sizin elinizden aramaz mıyım, ve sizi dünyadan kaldırmaz mıyım?</verse>
				<verse number="12">Ve Davud uşaklara emretti, ve onları öldürüp ellerini ve ayaklarını kestiler, ve Hebronda havuzun yanına astılar. Fakat İş-boşetin başını alıp Hebronda Abnerin kabrine gömdüler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE İsrailin bütün sıptları Hebrona, Davuda geldiler, ve ona söyliyip dediler: İşte, biz senin kemiğin ve senin etiniz.</verse>
				<verse number="2">Geçmiş vakitlerde, üzerimize kıral olan Saul iken, İsraili dışarı çıkaran ve içeri getiren sendin; ve RAB sana dedi: Kavmımı, İsraili sen güdeceksin, ve İsrail üzerine sen reis olacaksın.</verse>
				<verse number="3">Ve İsrailin bütün ihtiyarları Hebrona, kırala geldiler; ve kıral Davud, Hebronda, RABBİN önünde onlarla ahit kesti; ve Davudu İsrail üzerine kıral olarak meshettiler.</verse>
				<verse number="4">Davud kıral olduğu zaman otuz yaşında idi, ve kırk yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="5">Hebronda Yahuda üzerine yedi yıl ve altı ay kırallık etti; ve Yeruşalimde bütün İsraille Yahuda üzerine otuz üç yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="6">Ve kıralla adamları Yeruşalime, diyarın ahalisi Yebusîlere karşı gittiler, ve bunlar Davuda söyliyip dediler: Sen buraya girmiyeceksin, fakat körler ve topallar seni kovacaklar; bununla: Davud buraya giremez, demek istiyorlardı.</verse>
				<verse number="7">Fakat Davud Sion hisarını aldı; Davud şehri budur.</verse>
				<verse number="8">Ve Davud o gün dedi: Her kim Yebusîleri vurur, ve su yoluna erişirse, ve Davudun canının nefret ettiği topalları ve körleri vurursa... Bundan dolayı diyorlar: Kör ve topal eve girmiyecektir.</verse>
				<verse number="9">Ve Davud hisarda oturdu, ve ona Davudun şehri dedi. Ve Davud Millodan çepçevre, ve içeriye doğru bina etti.</verse>
				<verse number="10">Ve Davud gittikçe büyüyordu; ve orduların Allahı RAB onunla beraberdi.</verse>
				<verse number="11">Ve Sur kıralı Hiram Davuda ulaklar, ve erz ağaçları, ve dülgerler, ve duvarcılar gönderdi; ve Davud için bir ev yaptılar.</verse>
				<verse number="12">Ve Davud anladı ki, RAB İsrail üzerine kıral olarak kendisini pekiştirmişti, kavmı İsrailin hatırı için kırallığını da yükseltmişti.</verse>
				<verse number="13">Ve Davud Hebrondan geldikten sonra Yeruşalimden yine cariyeler ve karılar aldı; ve yine Davuda oğullar ve kızlar doğdular.</verse>
				<verse number="14">Ve kendisine Yeruşalimde doğanların adları şunlardır: Şammua, ve Şobab, ve Natan, ve Süleyman,</verse>
				<verse number="15">ve İbhar, ve Elişua, ve Nefeg, ve Yafia,</verse>
				<verse number="16">ve Elişama, ve Elyada, ve Elifelet.</verse>
				<verse number="17">Ve Davudun İsrail üzerine kıral olarak meshedildiğini Filistîler işittiler, ve bütün Filistîler Davudu aramak için çıktılar; ve Davud işitip hisara indi.</verse>
				<verse number="18">Ve Filistîler geldiler, ve Refaim deresinde yayıldılar.</verse>
				<verse number="19">Ve Davud RABDEN sorup dedi: Filistîlere karşı çıkayım mı? onları elime verecek misin? Ve RAB Davuda dedi: Çık; çünkü mutlaka Filistîleri senin eline vereceğim.</verse>
				<verse number="20">Ve Davud Baal-peratsime geldi, ve Davud orada onları vurup: Sular bentleri kırdığı gibi RAB da düşmanlarımı önümde kırdı, dedi. Bundan dolayı o yerin adını Baal-peratsim koydu.</verse>
				<verse number="21">Ve onlar putlarını orada bıraktılar; ve Davudla adamları onları alıp götürdüler.</verse>
				<verse number="22">Ve Filistîler yine bir daha çıktılar, ve Refaim deresinde yayıldılar.</verse>
				<verse number="23">Ve Davud RABDEN sordu, ve RAB dedi: Çıkmıyacaksın; onların ardını dolan, ve dut ağaçlarının karşısında onların üzerine gel.</verse>
				<verse number="24">Ve vaki olacak ki, dut ağaçlarının tepelerinde yürüyüş sesi işitince, o zaman harekete geçeceksin; çünkü Filistîlerin ordusunu vurmak için RAB senin önünde o vakit çıkmıştır.</verse>
				<verse number="25">RAB kendisine nasıl emretti ise Davud öyle yaptı, ve Gebadan Gezere varıncıya kadar Filistîleri vurdu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE Davud İsrailde yeniden bütün seçme adamları topladı, otuz bin kişi.</verse>
				<verse number="2">Ve Davud kalktı, ve İsimle, kerubiler üzerinde oturan ordular RABBİNİN ismile çağırılan Allahın sandığını Baale-yahudadan çıkarmak için, yanındaki bütün kavmla oraya gitti.</verse>
				<verse number="3">Ve Allahın sandığını yeni bir arabaya koydular, ve onu tepede olan Abinadabın evinden kaldırdılar; ve Abinadabın oğulları Uzza ve Ahyo yeni arabayı sürüyorlardı.</verse>
				<verse number="4">Ve Allahın sandığı ile beraber onu tepede olan Abinadabın evinden kaldırdılar; ve Ahyo sandığın önünde yürüyordu.</verse>
				<verse number="5">Ve Davudla bütün İsrail evi, servi ağacından her çeşit çalgılarla, ve çenklerle ve santurlarla, ve tefler, ve çıngıraklar ve zillerle RABBİN önünde oynuyorlardı.</verse>
				<verse number="6">Ve Nakonun harman yerine geldiler, ve Uzza Allahın sandığına elini uzatıp tuttu; çünkü öküzler tökezlemişlerdi.</verse>
				<verse number="7">Ve Uzzaya karşı RABBİN öfkesi alevlendi; ve düşüncesizliği yüzünen Allah onu orada vurdu; ve orada Allahın sandığı yanında öldü.</verse>
				<verse number="8">Ve Davud öfkelendi, çünkü RAB Uzzayı vurmuştu; ve bugüne kadar o yere Perets-uzza denilir.</verse>
				<verse number="9">Ve Davud o gün RABDEN korkup dedi: RABBİN sandığı yanıma nasıl gelecek?</verse>
				<verse number="10">Ve Davud RABBİN sandığını yanına, Davud şehrine taşımak istemedi; ve Davud onu Gatlı Obed-edomun evine saptırdı.</verse>
				<verse number="11">Ve RABBİN sandığı üç ay Gatlı Obed-edomun evinde kaldı; ve RAB Obed-edomu, ve bütün evini bereketli kıldı.</verse>
				<verse number="12">Ve kıral Davuda: RAB Obed-edomun evini, ve ona ait olanların hepsini Allahın sandığından dolayı bereketli kıldı, diye bildirildi. Ve Davud gidip Obed-edomun evinden Allahın sandığını Davud şehrine sevinçle çıkardı.</verse>
				<verse number="13">Ve vaki oldu ki, RABBİN sandığını taşıyanlar altı adım yürüyünce bir öküz ve besili bir buzağı kurban etti.</verse>
				<verse number="14">Ve Davud RABBİN önünde bütün kuvvetile raksediyordu; ve Davud keten efod kuşanmıştı.</verse>
				<verse number="15">Ve Davudla bütün İsrail evi RABBİN sandığını bağırışlarla, ve boru sesile çıkarıyorlardı.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki oldu ki, RABBİN sandığı Davud şehrine geldiği zaman, Saulun kızı Mikal pencereden baktı, ve kıral Davudu, RABBİN önünde sıçrayıp raksederek gördü; ve yüreğinde onu hor gördü.</verse>
				<verse number="17">Ve RABBİN sandığını içeri getirdiler, ve onun için Davudun kurmuş olduğu çadırın ortasındaki yerine onu koydular; ve Davud RABBİN önünde yakılan takdimelerle selâmet takdimeleri arzetti.</verse>
				<verse number="18">Ve Davud yakılan takdimeyi ve selâmet takdimelerini arzetmeği bitirdiği zaman, ordular RABBİNİN ismile kavmı mubarek kıldı.</verse>
				<verse number="19">Ve bütün kavma, bütün İsrail cemaatine, erkek ve kadın herkese bir somun ekmek, ve bir parça et, ve bir kuru üzüm pidesi dağıttı. Ve bütün kavm, herkes evine gitti.</verse>
				<verse number="20">O zaman Davud kendi ev halkını mubarek kılmak için döndü. Ve Saulun kızı Mikal Davudu karşılamak için çıkıp dedi: Bugün kullarının cariyeleri önünde ancak bayağı adamlardan birinin utanmadan soyunması gibi soyunan İsrail kıralı, bugün ne şerefli idi!</verse>
				<verse number="21">Ve Davud Mikala dedi: RABBİN kavmı üzerine, İsrail üzerine beni hükümdar koymak için babanın yerine, ve onun bütün ev halkı yerine beni seçmiş olan RABBİN önünde, evet RABBİN önünde oynadım.</verse>
				<verse number="22">Ve bundan ziyade alçalacağım, ve kendi gözümde alçak olacağım; fakat söylediğin cariyeler tarafından hürmet edileceğim.</verse>
				<verse number="23">Ve Saulun kızı Mikalın ölümü gününe kadar çocuğu olmadı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, kıral evinde oturup, RAB ona çepçevre bütün düşmanlarından rahat verince,</verse>
				<verse number="2">kıral peygamber Natana dedi: Bak, ben erz ağacından bir evde oturuyorum, fakat Allahın sandığı perdeler içinde duruyor.</verse>
				<verse number="3">Ve Natan kırala dedi: Git, yüreğinde olanın hepsini yap; çünkü RAB seninle beraberdir.</verse>
				<verse number="4">Ve o gece vaki oldu ki, Natana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="5">Git, ve kulum Davuda söyle: RAB şöyle diyor: Oturmam için sen mi bana ev yapacaksın?</verse>
				<verse number="6">çünkü İsrail oğullarını Mısırdan çıkardığım günden bugüne kadar bir evde oturmadım, fakat çadırda ve meskende olarak yürüdüm.</verse>
				<verse number="7">Bütün İsrail oğulları ile beraber yürüdüğüm yerlerin hepsinde, kavmımı, İsraili gütmek için kendilerine emrettiğim İsrail sıptlarından birine: Niçin bana erz ağacından bir ev yapmadınız, diye bir söz söyledim mi?</verse>
				<verse number="8">Ve şimdi kulum Davuda şöyle diyeceksin: Orduların RABBİ şöyle diyor: Kavmım üzerine, İsrail üzerine hükümdar olmak üzre seni ağıldan, koyunların ardından aldım;</verse>
				<verse number="9">ve yürüdüğün her yerde seninle beraber oldum, ve senin önünden bütün düşmanlarını söküp attım; ve sana dünyada olan büyüklerin adı gibi büyük bir ad yapacağım.</verse>
				<verse number="10">Ve kavmım İsrail için bir yer tayin edeceğim, ve onu dikeceğim, ve yerinde oturup artık sarsılmıyacak; ve artık kötülük oğulları evelki gibi, ve kavmım İsrail üzerine hâkimler emrettiğim günden beri olduğu gibi onları alçaltmıyacaklardır;</verse>
				<verse number="11">ve sana bütün düşmanlarından rahat vereceğim. RAB senin için ev yapacağını da RAB sana bildiriyor.</verse>
				<verse number="12">Ve senin günlerin dolup atalarınla uyuyacağın zaman, sulbünden çıkacak zürriyetini senden sonra durduracağım, ve onun kırallığını pekiştireceğim.</verse>
				<verse number="13">O benim ismime ev yapacaktır, ve kırallığının tahtını ebediyen sabit kılacağım.</verse>
				<verse number="14">Ben ona baba olacağım, ve o bana oğul olacaktır; eğer kötülük işlerse, onu insanlar değneğile, adam oğullarının vuruşları ile tedip edeceğim;</verse>
				<verse number="15">fakat senin önünden kaldırdığım Sauldan inayetimi geri aldığım gibi ondan alınmıyacaktır.</verse>
				<verse number="16">Ve senin evin ve kırallığın senin önünde ebediyen emniyette olacaktır; tahtın ebediyen sabit olacaktır.</verse>
				<verse number="17">Ve Natan Davuda bütün bu sözlere göre, ve bütün bu rüyete göre söyledi.</verse>
				<verse number="18">Ve kıral Davud içeri girip RABBİN önünde oturdu, ve dedi: Ya Rab Yehova, ben kimim, ve evim nedir ki, beni buraya kadar getirdin?</verse>
				<verse number="19">Ya Rab Yehova, bu senin gözünde küçük bir şey göründü de, uzun bir vakit için kulunun evi hakkında da söyledin; ve insanların tarzına göre, ya Rab Yehova!</verse>
				<verse number="20">Ve Davud sana daha ne söyliyebilir? çünkü kulunu sen bilirsin, ya Rab Yehova.</verse>
				<verse number="21">Kuluna bildirmek için bütün bu büyüklüğü kendi sözünün uğrunda ve kendi yüreğine göre yaptın.</verse>
				<verse number="22">Bunun için, ya Rab Allah, büyüksün; çünkü kulaklarımızla işittiklerimizin hepsine göre senin gibisi yoktur, ve senden başka Allah yoktur.</verse>
				<verse number="23">Ve senin kavmın gibi, İsrail gibi dünyada hangi bir millet vardır ki, Allah onu kendisi için kavm olarak kurtarmak, ve kendisine bir isim yapmak, ve sizin için büyük şeyler yapmak, ve Mısırdan, milletlerden, ve onların ilâhlarından kurtardığı kavmının önünde memleketi için korkunç şeyler yapmak üzre yürümüş olsun?</verse>
				<verse number="24">Ve kavmın İsraili kendine ebediyen kavm olarak kendin için sabit kıldın; ve sen, ya RAB, onlara Allah oldun.</verse>
				<verse number="25">Ve şimdi, ya RAB Allah, kulun hakkında ve evi hakkında söylediğin sözü ebediyen durdur, ve söylediğin gibi yap.</verse>
				<verse number="26">Ve: Orduların RABBİ İsrail üzerine Allahtır, diye ismin ebediyen büyütülsün; ve kulun Davudun evi senin önünde sabit olsun.</verse>
				<verse number="27">Çünkü sen, orduların RABBİ, İsrailin Allahı: Senin için ev yapacağım, diyerek kulunun kulağını açtın; bundan dolayı bu kulun bu duayı etmeğe cesaret buldu.</verse>
				<verse number="28">Ve şimdi, ya Rab Yehova, sen Allahsın, ve sözlerin hakikattir, ve kuluna bu iyi şeyi vadettin;</verse>
				<verse number="29">ve ebediyen senin önünde olsun diye kulunun evini mubarek kılmak şimdi sana hoş görünsün; çünkü, ya Rab Yehova, sen söyledin; ve kulunun evi senin bereketinle ebediyen mubarek kılınsın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE bundan sonra vaki oldu ki, Davud Filistîleri vurup onları hükmü altına aldı, ve baş şehrin dizginini Filistîlerin elinden aldı.</verse>
				<verse number="2">Ve Moabı vurdu, ve onları yere yatırarak ölçü ipile onları ölçtü; ve iki diziyi öldürmek, ve bir tam diziyi sağ bırakmak üzre ölçtü. Ve Moabîler Davuda harç ödiyen kullar oldular.</verse>
				<verse number="3">Davud Irmağın yanında tekrar hâkimiyetini kurmak için giderken Tsoba kıralı Rehob oğlu Hadadezeri de vurdu.</verse>
				<verse number="4">Ve Davud ondan bin yedi yüz atlı, ve yirmi bin yaya aldı; ve Davud bütün araba atlarını topal etti, ancak yüz araba için onlardan alıkoydu.</verse>
				<verse number="5">Ve Şam Suriyelileri Tsoba kıralı Hadadezere yardım etmek için geldiler, ve Davud Suriyelilerden yirmi iki bin kişi vurdu.</verse>
				<verse number="6">Ve Davud Şam Suriyesine asker koydu; ve Suriyeliler Davuda harç ödiyen kullar oldular. Ve RAB Davudu her gittiği yerde kurtardı.</verse>
				<verse number="7">Ve Davud Hadadezerin kulları üzerinde olan altın kalkanları aldı, ve onları Yeruşalime getirdi.</verse>
				<verse number="8">Ve kıral Davud Hadadezerin şehirleri olan Betahtan ve Berotaydan pek çok tunç aldı.</verse>
				<verse number="9">Ve Hadadezerin bütün ordusunu Davudun vurmuş olduğunu Hamat kıralı Toi işitti;</verse>
				<verse number="10">ve Toi oğlu Yoramı kıral Davudu selâmlamak, ve kendisini kutlulamak için ona gönderdi, çünkü Davud Hadadezerle cenk edip onu vurmuştu; çünkü Hadadezerin Toi ile cenkleri vardı. Ve Yoramın elinde gümüş eşya, ve altın eşya, ve tunç eşya vardı;</verse>
				<verse number="11">kıral Davud bu eşyayı, hüküm altına aldığı bütün milletlerden,</verse>
				<verse number="12">Suriyeden, ve Moabdan, ve Ammon oğullarından, ve Filistîlerden, ve Amalekîlerden, ve Tsoba kıralı Rehob oğlu Hadadezerin çapulundan tahsis ettiği gümüş ve altınla beraber RABBE tahsis etti.</verse>
				<verse number="13">Ve Davud Tuz Deresinde Suriyelileri, on sekiz bin kişiyi vurduktan sonra geri geldiği zaman nam kazandı.</verse>
				<verse number="14">Ve Edoma asker koydu; bütün Edoma asker koydu, ve bütün Edomîler Davuda kul oldular. Ve RAB Davudu her gittiği yerde kurtardı.</verse>
				<verse number="15">Ve Davud bütün İsrail üzerine kırallık etti; ve Davud bütün kavmına hüküm ve adalet icra etti.</verse>
				<verse number="16">Ve Tseruyanın oğlu Yoab ordu başında idi; ve Ahiludun oğlu Yehoşafat vakanüvis idi;</verse>
				<verse number="17">Ve Ahitubun oğlu Tsadok, ve Abiatarın oğlu Ahimelek kâhindiler; ve Seraya kâtipti;</verse>
				<verse number="18">Ve Yehoyada oğlu Benaya Keretîler ve Peletîler başında idi; ve Davudun oğulları vezir idiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE Davud dedi: Saul evinden hâlâ hayatta olan kimse var mı? Yonatanın hatırı için ona iyilik edeyim.</verse>
				<verse number="2">Ve Saul evinin bir kulu vardı, ve adı Tsiba idi, ve onu Davudun yanına çağırdılar; ve kıral ona dedi: Tsiba sen misin? Ve o dedi: Kulunum.</verse>
				<verse number="3">Ve kıral dedi: Saul evinden hiç kimse kalmadı mı ki, ona Allah için iyilik edeyim? Ve Tsiba kırala dedi: Yonatanın daha bir oğlu var, ayakları sakattır.</verse>
				<verse number="4">Ve kıral ona dedi: O nerededir? Ve Tsiba kırala dedi: İşte, o Lo-debarda Ammielin oğlu Makirin evindedir.</verse>
				<verse number="5">Ve kıral Davud gönderip Lo-debardan, Ammielin oğlu Makirin evinden onu getirtti.</verse>
				<verse number="6">Ve Saulun oğlu Yonatanın oğlu Mefiboşet Davuda geldi, ve yüz üstü düşüp kapandı; ve Davud: Mefiboşet! dedi. Ve o: İşte, ben kulun! dedi.</verse>
				<verse number="7">Ve Davud ona dedi: Korkma; çünkü baban Yonatanın hatırı için mutlaka sana iyilik edeceğim, ve baban Saulun bütün toprağını sana geri vereceğim; ve sen daima benim soframda ekmek yiyeceksin.</verse>
				<verse number="8">Ve iğilip dedi: Kulun neyim ki, benim gibi ölü bir köpeğe yüzünü çeviresin?</verse>
				<verse number="9">Ve kıral, Saulun hizmetçisi Tsibayı çağırıp ona dedi: Evelce Saulun ve bütün evinin malı olan her şeyi senin efendinin oğluna verdim.</verse>
				<verse number="10">Ve sen ve oğulların, ve kulların onun için toprağı işliyeceksiniz, ve mahsulü getireceksin ki, efendinin oğlunun yiyecek ekmeği olsun; fakat efendinin oğlu Mefiboşet daima benim soframda ekmek yiyecek. Ve Tsibanın on beş oğlu ve yirmi kulu vardı.</verse>
				<verse number="11">Ve Tsiba kırala dedi: Kulun, efendim kıralın kuluna emrettiği her şeye göre yapacaktır. Ve kıral dedi: Mefiboşet ise, kıralın oğullarından biri gibi soframda yiyecektir.</verse>
				<verse number="12">Ve Mefiboşetin küçük bir oğlu vardı, ve adı Mika idi. Ve Tsibanın evinde oturanların hepsi Mefiboşetin kulları idi.</verse>
				<verse number="13">Ve Mefiboşet Yeruşalimde oturdu; çünkü daima kıralın sofrasında yiyordu. Ve o iki ayağından topaldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE bundan sonra vaki oldu ki, Ammon oğullarının kıralı öldü, ve oğlu Hanun onun yerine kırallık etti.</verse>
				<verse number="2">Ve Davud dedi: Babası bana nasıl iyilik etti ise ben de Nahaşın oğlu Hanuna edeyim. Ve Davud kulları vasıtası ile babasından ötürü onu taziye için gönderdi. Ve Davudun kulları Ammon oğulları diyarına geldiler.</verse>
				<verse number="3">Ve Ammon oğullarının reisleri efendileri Hanuna dediler: Davud babana hürmet için mi sana taziyeciler gönderdi sanıyorsun? Davudun sana kullarını göndermesi şehri araştırmak, ve onu çaşıtlamak, ve onu yıkmak için değil midir?</verse>
				<verse number="4">Ve Hanun Davudun kullarını tutup sakallarının yarısını tıraş etti, ve esvaplarını oturak yerine kadar ortadan kesti, ve onları gönderdi.</verse>
				<verse number="5">Ve Davuda bildirdiler, ve onları karşılamak için gönderdi; çünkü adamlar çok utanıyorlardı. Ve kıral dedi: Sakalınız bitinciye kadar Erihada oturun, ve o zaman dönün.</verse>
				<verse number="6">Ve Ammon oğulları Davuda mekruh olduklarını gördüler, ve Ammon oğulları gönderip Beyt-rehob Suriyelilerini ve Tsoba Suriyelilerini, yirmi bin yaya askeri, ve bin kişi ile Maaka kıralını, ve on iki bin kişi Tob ahalisini ücretle tuttular.</verse>
				<verse number="7">Ve Davud işitip Yoabı ve bütün yiğitler ordusunu gönderdi.</verse>
				<verse number="8">Ve Ammon oğulları çıkıp kapıya girilecek yerde cenge dizildiler; ve Tsoba ve Rehob Suriyeliler, ve Tob ve Maaka adamları ayrıca kırda idiler.</verse>
				<verse number="9">Ve önden ve arkadan cengin yüzü kendisine karşı olduğunu Yoab görünce bütün İsrailin seçme adamlarından ayırdı, ve onları Suriyelilere karşı dizdi;</verse>
				<verse number="10">ve kavmın artakalanlarını kardeşi Abişayın eline verdi; ve onları Ammon oğullarına karşı dizdi.</verse>
				<verse number="11">Ve dedi: Eğer Suriyeliler benden kuvvetli olurlarsa, o zaman sen bana yardım edersin; ve eğer Ammon oğulları senden kuvvetli olurlarsa, ben gelir sana yardım ederim.</verse>
				<verse number="12">Yürekli ol, ve kavmımız için, ve Allahımızın şehirleri için yiğitlikler edelim; ve RAB gözünde iyi olanı etsin.</verse>
				<verse number="13">Ve Yoabla yanında olan kavm Suriyelilere karşı cenk için yaklaştılar; ve Yoabın önünden onlar kaçtılar.</verse>
				<verse number="14">Ve Ammon oğulları Suriyelilerin kaçmış olduklarını görünce, onlar da Abişayın önünden kaçıp şehre girdiler. Yoab da Ammon oğullarından döndü, ve Yeruşalime geldi.</verse>
				<verse number="15">Ve İsrailin önünde bozulduklarını Suriyeliler görünce bir araya toplandılar.</verse>
				<verse number="16">Ve Hadarezer gönderip Irmağın öte tarafında olan Suriyelileri çıkardı, ve Hadarezerin ordu başbuğu, Şobak, onların başında olarak Helama geldiler.</verse>
				<verse number="17">Ve Davuda bildirildi; ve bütün İsraili toplıyıp Erdenden geçti, ve Helama geldi. Ve Suriyeliler Davuda karşı dizilip onunla cenkettiler.</verse>
				<verse number="18">Ve Suriyeliler İsrailin önünden kaçtılar; ve Davud Suriyelilerden yedi yüz araba cenkçilerile kırk bin atlı telef etti, ve ordu başbuğu Şobakı vurdu, ve o orada öldü.</verse>
				<verse number="19">Ve Hadarezerin kulları olan kıralların hepsi İsrailin önünde bozulduklarını görünce İsraille barışıklık edip onlara kulluk ettiler. Ve artık Ammon oğullarına yardım etmeğe Suriyeliler korktular.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, yıl dönümünde, kıralların sefere çıktığı mevsimde, Davud Yoabı, ve onunla beraber kendi kullarını ve bütün İsraili gönderdi, ve Ammon oğullarını helâk ettiler, ve Rabbayı kuşattılar. Fakat Davud Yeruşalimde kaldı.</verse>
				<verse number="2">Ve akşamlayın vaki oldu ki, Davud yatağından kalktı, ve kıral evinin damı üzerinde geziniyordu; ve yıkanmakta olan bir kadını damdan gördü; ve kadının bakılışı çok güzeldi.</verse>
				<verse number="3">Ve Davud gönderip kadın hakkında soruşturdu. Ve biri dedi: Bu kadın Hittî Uriyanın karısı Eliamın kızı Bat-şeba değil mi?</verse>
				<verse number="4">Ve Davud ulaklar gönderip onu getirtti; ve kadın onun yanına geldi, ve murdarlığından tathir edilmiş olduğundan Davud onunla yattı; ve kadın evine döndü.</verse>
				<verse number="5">Ve kadın gebe kaldı, ve gönderip Davuda bildirildi, ve: Ben gebe kaldım, dedi.</verse>
				<verse number="6">Ve Davud Yoaba gönderip dedi: Hittî Uriyayı bana gönder. Ve Yoab Uriyayı Davuda gönderdi.</verse>
				<verse number="7">Ve Uriya yanına gelince Davud: Yoab nasıldır, ve kavm nasıldır, ve cenk ne haldedir? diye sordu.</verse>
				<verse number="8">Ve Davud Uriyaya dedi: Evine in ve ayaklarını yıka. Ve Uriya kıral evinden çıktı, ve ardından kıralın hediyesi çıktı.</verse>
				<verse number="9">Ve Uriya kıral evinin kapısında efendisinin bütün kulları ile beraber yattı, ve evine inmedi.</verse>
				<verse number="10">Ve Davuda: Uriya evine inmedi, diye bildirdiler. Ve Davud Uriyaya dedi: Sen yoldan gelmedin mi? niçin evine inmedin?</verse>
				<verse number="11">Ve Uriya Davuda dedi: Ahit sandığı, ve İsraille Yahuda haymelerde oturuyorlar; ve efendim Yoabla efendimin kulları kırlarda konmuşlarken yemek ve içmek ve karımla yatmak için ben evime mi ineyim? senin hayatın hakkı için, ve canının hayatı hakkı için, ben bu şeyi yapmam.</verse>
				<verse number="12">Ve Davud Uriyaya dedi: Bugün de burada kal da yarın seni göndereyim. Ve Uriya o gün ve ertesi gün Yeruşalimde kaldı.</verse>
				<verse number="13">Ve Davud onu çağırdı, ve onun önünde yiyip içti; ve onu sarhoş etti; ve akşamlayın efendisinin kulları ile beraber yatağında yatmak üzre çıktı, ve evine inmedi.</verse>
				<verse number="14">Ve sabahlayın vaki oldu ki, Davud Yoaba mektup yazdı, ve Uriyanın elile gönderdi.</verse>
				<verse number="15">Ve mektupta: Uriyayı şiddetli cenkte ön diziye koyun, ve onun yanından çekilin ki, vurulsun da ölsün, diye yazdı.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki oldu ki, Yoab şehri muhasara altında tutarken yiğit adamların bulunduğunu bildiği yere karşı Uriyayı koydu.</verse>
				<verse number="17">Ve şehrin adamları çıkıp Yoabla cenkettiler; ve kavmdan, Davudun kullarından düşenler oldu, ve Hittî Uriya da öldü.</verse>
				<verse number="18">Ve Yoab gönderip cenk hakkında olan şeylerin hepsini Davuda bildirdi;</verse>
				<verse number="19">ve ulağa emredip dedi: Cenk hakkında olan bütün şeyleri kırala söylemeği bitirdiğin zaman,</verse>
				<verse number="20">vaki olacak ki, eğer kıral öfkelenir, ve sana: Şehre karşı cenketmek için neden o kadar yaklaştınız? duvarın üzerinden atacaklarını bilmiyor mu idiniz?</verse>
				<verse number="21">Yerubbeşetin oğlu Abimeleki kim vurdu? duvarın üstünden bir kadın değirmenin üst taşını onun üzerine atmadı mı, ve o Tebetste ölmedi mi? Niçin o kadar duvara yaklaştınız? derse, o zaman: Kulun Hittî Uriya da öldü, dersin.</verse>
				<verse number="22">Ve ulak yola çıktı, ve gelip Yoabın kendisile göndermiş olduğu şeylerin hepsini Davuda bildirildi.</verse>
				<verse number="23">Ve ulak Davuda dedi: Adamlar bizden zorlu çıktılar, ve bize karşı kıra çıktılar, ve kapının girilecek yerine kadar onları sürdük.</verse>
				<verse number="24">Ve ok atanlar duvardan kullarının üzerine attılar; ve kıralın kullarından ölenler oldu, ve kulun Hittî Uriya da öldü.</verse>
				<verse number="25">Ve Davud ulağa dedi: Yoaba: Bu şey gözünde kötü görünmesin, çünkü kılıç bazen bunu bazen şunu yer; şehre karşı cengini şiddetlendirip onu yık, diyeceksin; ve kendisine cesaret ver.</verse>
				<verse number="26">Ve Uriyanın karısı, kocası Uriyanın öldüğünü işitti, ve kocası için dövündü.</verse>
				<verse number="27">Ve yası geçince Davud gönderip onu evine aldı, ve onun karısı oldu, ve ona bir oğul doğurdu. Fakat Davudun yaptığı şey RABBİN önünde kötü idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE RAB Natanı Davuda gönderdi. Ve yanına gelip ona dedi: Bir şehirde biri zengin ve obiri fakir iki adam vardı.</verse>
				<verse number="2">Zengin adamın pek çok koyunları sığırları vardı;</verse>
				<verse number="3">ve fakir adamın satın almış ve beslemiş olduğu küçük bir dişi kuzudan başka bir şeyi yoktu; ve kuzu onun yanında kendisile ve çocukları ile beraber büyümüştü; ve lokmasından yer, tasından içerdi, ve koynunda yatardı, ve kendi kızı gibi idi.</verse>
				<verse number="4">Ve zengin adama bir yolcu geldi, ve kendisine gelen yolcuya hazırlamak için kendi koyunlarından ve kendi sığırlarından almağa kıymadı, fakat fakir adamın kuzusunu aldı, ve yanına gelen adam için onu hazırladı.</verse>
				<verse number="5">Ve o adama karşı Davudun öfkesi çok alevlenip Natana dedi: Hay olan RABBİN hakkı için bunu yapan adam ölüm oğludur;</verse>
				<verse number="6">ve bu şeyi yaptığı ve acımadığı için kuzuyu dört kat ödiyecektir.</verse>
				<verse number="7">Ve Natan Davuda dedi: O adam sensin. İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: Ben seni İsrail üzerine kıral olarak meshettim, ve ben seni Saulun elinden kurtardım;</verse>
				<verse number="8">ve efendinin evini sana ve efendinin karılarını koynuna verdim, ve İsraille Yahuda evini sana verdim; ve eğer bu az gelse idi, sana daha neler neler verirdim.</verse>
				<verse number="9">Niçin RABBİN gözünde kötü olanı yaparak onun sözünü hor gördün? Hittî Uriyayı kılıçla vurdun, ve karısını kendine karı olarak aldın, ve Uriyayı Ammon oğullarının kılıçı ile vurdun.</verse>
				<verse number="10">Ve şimdi kılıç ebediyen senin evinden ayrılmıyacak, çünkü beni hor gördün, ve Hittî Uriyanın karısını kendine karı olarak aldın,</verse>
				<verse number="11">RAB böyle diyor: İşte, kendi evinden sana karşı kötülük çıkaracağım; ve senin gözlerinin önünde karılarını alıp komşuna vereceğim, ve bu güneşin gözü önünde o senin karılarınla yatacak.</verse>
				<verse number="12">Çünkü sen gizlice yaptın, fakat ben bu şeyi bütün İsrailin karşısında, ve güneşin karşısında yapacağım.</verse>
				<verse number="13">Ve Davud Natana dedi: RABBE karşı suç ettim. Ve Natan Davuda dedi: RAB da senin suçunu sildi; ölmiyeceksin.</verse>
				<verse number="14">Fakat, küfretmek için bu işle RABBİN düşmanlarına büyük fırsat verdiğinden dolayı sana doğan çocuk da mutlaka ölecektir.</verse>
				<verse number="15">Ve Natan evine gitti. Ve RAB Uriyanın karısından Davuda doğan çocuğu vurdu, ve çocuk çok hasta idi.</verse>
				<verse number="16">Ve Davud çocuk için Allahı aradı; ve Davud oruç tuttu, ve içeri girip bütün gece yerde yattı.</verse>
				<verse number="17">Ve evinin ihtiyarları kalktılar, ve kendisini yerden kaldırmak için yanında durdular; fakat o istemedi, ve onlarla beraber ekmek yemedi.</verse>
				<verse number="18">Ve yedinci gün vaki oldu ki, çocuk öldü. Ve Davudun kulları çocuğun öldüğünü ona bildirmeğe korktular; çünkü dediler: İşte, çocuk sağken ona söyledik, sözümüzü dinlemedi; çocuk öldü diye nasıl söyliyelim? Kendine bir zarar edecek.</verse>
				<verse number="19">Ve Davud kullarının fısıldaştıklarını gördü, ve çocuğun öldüğünü Davud anladı; ve Davud kullarına: Çocuk öldü mü? dedi. Ve: Öldü, dediler.</verse>
				<verse number="20">Ve Davud yerden kalktı, ve yıkanıp yağ süründü, ve esvabını değiştirdi; ve RABBİN evine girip secde kıldı; ve evine geldi; ve yemek istediği zaman önüne koydular, ve yedi.</verse>
				<verse number="21">Ve kulları ona dediler: Bu yaptığın şey nedir? çocuk sağken onun için oruç tuttun, ve ağladın; ve çocuk ölünce, kalktın ve ekmek yedin.</verse>
				<verse number="22">Ve dedi: Çocuk henüz sağken oruç tuttum ve ağladım; çünkü: Kim bilir, belki RAB bana lûtfeder de çocuk yaşar, dedim.</verse>
				<verse number="23">Fakat şimdi öldü, niçin oruç tutayım? artık onu geri getirebilir miyim? Ben ona gideceğim, fakat o bana dönmiyecektir.</verse>
				<verse number="24">Ve Davud karısı Bat-şebayı teselli etti, ve onun yanına girip onunla yattı; ve kadın bir oğul doğurdu, ve onun adını Süleyman koydu. Ve RAB onu sevdi;</verse>
				<verse number="25">ve peygamber Natan elile gönderdi, ve RAB uğrunda onun adını Yedidya koydu.</verse>
				<verse number="26">Ve Yoab Ammon oğullarının Rabba şehrine karşı cenketti, ve kıral şehrini aldı.</verse>
				<verse number="27">Ve Yoab Davuda ulaklar gönderip dedi: Rabbaya karşı cenkettim; hem de sular şehrini aldım.</verse>
				<verse number="28">Ve şimdi kavmın artakalanını topla, ve şehre karşı ordugâh kurup onu al ki, ben almıyayım, ve benim adımla çağırılmasın.</verse>
				<verse number="29">Ve Davud bütün kavmı toplıyıp Rabbaya gitti, ve ona karşı cenkedip onu aldı.</verse>
				<verse number="30">Ve kırallarının tacını başından aldı; ve ağırlığı bir talant altındı, ve onda kıymetli taş vardı; ve Davudun başına konuldu. Ve şehirden pek çok çapul malı çıkardı.</verse>
				<verse number="31">Ve içinde olan kavmı çıkardı, ve onları hizarlara, demir tırmıklara, ve demir baltalara koydu, ve tuğla fırınında çalıştırdı; ve Ammon oğullarının bütün şehirlerine böyle yaptı. Ve Davudla bütün kavm Yeruşalime döndüler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">VE bundan sonra vaki oldu ki, Davudun oğlu Abşalomun güzel bir kızkardeşi vardı, ve onun adı Tamardı; ve Davudun oğlu Amnon onu sevdi.</verse>
				<verse number="2">Ve Amnon kızkardeşi Tamar için hasta düşecek kadar dertlendi; çünkü ere varmamış kızdı; ve Amnonun gözünde ona bir şey yapmak güç göründü.</verse>
				<verse number="3">Ve Amnonun Yonadab isminde bir dostu vardı, Davudun kardeşi Şimeanın oğlu idi. Ve Yonadab çok akıllı bir adamdı.</verse>
				<verse number="4">Ve ona dedi: Ey kıral oğlu, sen niçin günden güne böyle zayıflıyorsun? bana bildirmez misin? Ve Ammon ona dedi: Kardeşim Abşalomun kızkardeşi Tamarı seviyorum.</verse>
				<verse number="5">Ve Yonadab ona dedi: Yatağına girip kendini hasta göster; ve baban seni görmeğe gelince ona de: Rica ederim, kızkardeşim Tamar gelsin, ve bana ekmek yedirsin, gözümün önünde yemek hazırlasın ki, yaptığını göreyim ve elinden yiyeyim.</verse>
				<verse number="6">Ve Ammon yatıp kendini hasta gösterdi; ve kıral onu görmeğe gelince Amnon kırala dedi: Rica ederim, kızkardeşim Tamar gelsin, ve gözümün önünde iki pide yapsın da onun elinden yiyeyim.</verse>
				<verse number="7">Ve Davud eve, Tamara gönderip dedi: Şimdi kardeşin Amnonun evine git ve ona yemek hazırla.</verse>
				<verse number="8">Ve Tamar kardeşi Amnonun evine gitti; ve o yatıyordu. Ve Tamar hamur alıp yoğurdu, ve onun gözü önünde pideler yaptı, ve pideleri pişirdi.</verse>
				<verse number="9">Ve tavayı alıp onun önünde boşalttı; fakat o yemek istemedi. Ve Amnon dedi: Yanımdan herkesi çıkarın. Ve hepsi yanından çıktılar.</verse>
				<verse number="10">Ve Amnon Tamara dedi: Yemeği odaya getir de senin elinden yiyeyim. Ve Tamar yapmış olduğu pideleri alıp odaya, kardeşi Amnona getirdi.</verse>
				<verse number="11">Ve onları yesin diye yanına getirince, onu tuttu, ve ona dedi: Gel benimle yat, kızkardeşim.</verse>
				<verse number="12">Ve ona dedi: Hayır kardeşim, beni alçaltma; çünkü İsrailde böyle şey olmaz; bu deliliği etme.</verse>
				<verse number="13">Ve ben utancımı nereye götüreyim? ve sen İsrailde delilerden biri gibi olacaksın. Ve şimdi rica ederim, kırala söyle; çünkü beni senden esirgemez.</verse>
				<verse number="14">Fakat onun sözünü dinlemek istemedi; ve ondan kuvvetli olduğundan onu alçalttı, ve onunla yattı.</verse>
				<verse number="15">O zaman Amnon ondan pek çok nefret etti; şöyle ki, ona olan nefreti onun için duymuş olduğu sevgiden daha büyüktü. Ve Amnon ona: Kalk, git, dedi.</verse>
				<verse number="16">Ve o dedi: Hayır, çünkü beni kovmakla yaptığın bu kötülük bana yapmış olduğun obir kötülükten daha büyüktür. Fakat onu dinlemek istemedi.</verse>
				<verse number="17">Ve kendisine hizmet eden uşağını yanına çağırıp dedi: Şunu yanımdan dışarı çıkar, ve arkasından kapıyı sürmele.</verse>
				<verse number="18">Ve kızın üzerinde alaca entari vardı; çünkü kıralın ere varmamış kızları böyle esvap giyerlerdi. Ve hizmetçi onu dışarı çıkardı, ve arkasından kapıyı sürmeledi.</verse>
				<verse number="19">Ve Tamar başına kül saçtı, ve üzerinde olan alaca entariyi yırttı; ve elini başına koyup gitti, ve giderken bağırıyordu.</verse>
				<verse number="20">Ve kardeşi Abşalom ona dedi: Kardeşin Amnon seninle mi idi? ve şimdi, kardeşim sus; o senin kardeşindir; bu şeyi yüreğine koyma. Ve Tamar kardeşi Abşalomun evinde hüzünlü oturuyordu.</verse>
				<verse number="21">Ve kıral Davud bütün bu şeyleri işitince çok öfkelendi.</verse>
				<verse number="22">Ve Abşalom Amnona iyi kötü birşey demedi; çünkü kızkardeşi Tamarı alçaltmış olduğu için Abşalom Amnondan nefret etti.</verse>
				<verse number="23">Ve tam iki yıl sonra Efraimin yanında olan Baal-hatsorda Abşalomun koyun kırkıcıları vardı; ve Abşalom kıralın bütün oğullarını çağırdı.</verse>
				<verse number="24">Ve Abşalom kıralın yanına gelip dedi: İşte, bu kulunun koyun kırkıcıları var; rica ederim, kıral ve kulları bu kulunla gitsinler.</verse>
				<verse number="25">Ve kıral Abşaloma dedi: Hayır oğlum, hepimiz gitmiyelim, ve sana ağırlık olmıyalım. Ve onu zorladı, fakat gitmek istemedi, ve onu mubarek kıldı.</verse>
				<verse number="26">Ve Abşalom dedi: Bari kardeşim Amnon bizimle beraber gitsin. Ve kıral ona dedi: Niçin seninle gitsin?</verse>
				<verse number="27">Ve Abşalom onu zorladı, ve Amnonu ve kıralın bütün oğullarını onunla gönderdi.</verse>
				<verse number="28">Ve Abşalom uşaklarına emredip dedi: Bakın, Amnonun yüreği şarapla neşeli olunca, size: Amnonu vurun, diyeceğim; o zaman onu öldürün; korkmayın; size emreden ben değil miyim? yürekli olun ve yiğit olun.</verse>
				<verse number="29">Ve Abşalomun uşakları Amnona Abşalomun emrettiği gibi yaptılar. Ve kıralın bütün oğulları kalktılar, ve her biri katırına binip kaçtı.</verse>
				<verse number="30">Ve vaki oldu ki, onlar yolda iken: Abşalom kıralın bütün oğullarını vurdu, ve onlardan kimse kalmadı, diye Davuda haber geldi.</verse>
				<verse number="31">Ve kıral kalktı, ve esvabını yırtıp yere yattı; ve bütün kulları esvapları yırtılmış olarak yanında duruyorlardı.</verse>
				<verse number="32">Ve Davudun kardeşi Şimeanın oğlu Yonadab cevap verip dedi: Bütün gençleri, kıralın oğullarını öldürdüler diye efendim zannetmesin; çünkü yalnız Amnon ölmüştür; çünkü kızkardeşi Tamarı alçalttığı günden beri bu şey Abşalomun emrile kararlaşmıştı.</verse>
				<verse number="33">Ve şimdi kıralın bütün oğulları öldüler diye efendim kıral yüreğine koymasın, çünkü yalnız Amnon ölmüştür.</verse>
				<verse number="34">Ve Abşalom kaçtı. Ve nöbetçi uşak gözlerini kaldırıp baktı, ve işte, arkadaki yoldan, dağın yamacından büyük bir kalabalık geliyordu.</verse>
				<verse number="35">Ve Yonadab kırala dedi: İşte, kıralın oğulları geliyorlar; kulun nasıl dedi ise öyledir.</verse>
				<verse number="36">Ve vaki oldu ki, söylemeği bitirdiği zaman, işte, kıralın oğulları geldiler, ve yüksek sesle ağladılar; ve kıral ve bütün kulları da pek çok ağladılar.</verse>
				<verse number="37">Ve Abşalom kaçıp Geşur kıralı Ammihurun oğlu Talmayın yanına gitti. Ve Davud oğlu için her gün yas tutuyordu.</verse>
				<verse number="38">Ve Abşalom kaçıp Geşura gitti; ve orada üç yıl kaldı.</verse>
				<verse number="39">Ve kıral Davudun canı Abşalomun yanına çıkmak istiyordu; çünkü Amnon ölmüş olduğu için onun hakkında teselli bulmuştu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">VE Tseruyanın oğlu Yoab kıralın gönlü Abşalomda olduğunu anladı.</verse>
				<verse number="2">Ve Yoab Tekoaya gönderip oradan akıllı bir kadın getirtti, ve ona: Rica ederim, kendini yaslı göster, ve rica ederim, yas esvabını giyin, ve yağ sürünme, ve çok günler ölü için yas tutan bir kadın gibi ol;</verse>
				<verse number="3">ve kıralın yanına girip ona şöyle söyle, dedi. Ve Yoab ona ne diyeceğini öğretti.</verse>
				<verse number="4">Ve Tekoalı kadın kırala söyledi, ve yüz üstü yere düşüp kapandı, ve dedi: Kurtar, ey kıral!</verse>
				<verse number="5">Ve kıral ona dedi: Nen var? Ve kadın dedi: Gerçekten ben bir dul kadınım, ve kocam ölmüştür.</verse>
				<verse number="6">Ve cariyenin iki oğlu vardı, ve ikisi kırda kavga ettiler, ve onları ayıran yoktu, ve biri obirini vurdu, ve onu öldürdü.</verse>
				<verse number="7">Ve işte, bütün aşiret cariyene karşı kalktı, ve: Kardeşini vuranı ver de öldürdüğü kardeşinin canına bedel olarak onu öldürelim, mirasçı olanı da helâk edelim, diyorlar. Ve geri kalan közümü söndürecekler, ve kocama yer yüzünde ad ve artakalan kimse bırakmıyacaklar.</verse>
				<verse number="8">Ve kıral kadına dedi: Evine git, ve ben senin hakkında emrederim.</verse>
				<verse number="9">Ve Tekoalı kadın kırala dedi: Efendim kıral, haksızlık benim üzerime, ve babamın evi üzerine olsun; ve kıralla onun tahtı suçsuz olsun.</verse>
				<verse number="10">Ve kıral dedi: Kim sana bir şey söylerse onu yanıma getir, ve artık bir daha sana dokunmaz.</verse>
				<verse number="11">Ve kadın dedi: Rica ederim, kıral Allahı RABBİ hatırlasın da kan öcünü alan artık harap etmesin, yoksa oğlumu helâk edecekler. Ve o dedi: Hay olan RABBİN hakkı için, oğlunun başından bir kıl yere düşmiyecektir.</verse>
				<verse number="12">Ve kadın dedi: Rica ederim, cariyen efendim kırala bir söz söylesin. Ve o: Söyle, dedi.</verse>
				<verse number="13">Ve kadın dedi: Öyle ise niçin Allahın kavmına karşı böyle bir şey kurdun? çünkü kıral bu sözü söylemekte suçlu bir adam gibi oluyor, çünkü kıral sürdüğü adamı geri getirmiyor.</verse>
				<verse number="14">Çünkü mutlaka öleceğiz, ve yere dökülüp yine toplanamıyan su gibiyiz; Allah da canı çekip almaz, ve sürdüğü adamı kendisinden uzağa atılmasın diye çareler düşünür.</verse>
				<verse number="15">Ve şimdi efendim kırala bu sözü söylemek için geldiğimin sebebi şudur ki, kavm beni korkuttular; ve cariyen dedi: Şimdi kırala söyliyeyim; belki kıral cariyesinin sözünü yapar.</verse>
				<verse number="16">Çünkü cariyesini ve oğlunu birlikte Allahın mirasından söküp atmak istiyenin elinden onu kurtarmak için kıral dinliyecektir.</verse>
				<verse number="17">Ve cariyen dedi: Rica ederim, efendim kıralın sözü rahatlık versin; çünkü iyiyi ve kötüyü anlamakta Allahın meleği ne ise efendim kıral da öyledir; ve Allahın RAB seninle beraber olsun.</verse>
				<verse number="18">Ve kıral cevap verip kadına dedi: Senden soracağım şeyi benden gizleme. Ve kadın dedi: Efendim kıral şimdi söylesin.</verse>
				<verse number="19">Ve kıral dedi: Bunun hepsinde Yoabın eli seninle mi? Ve kadın cevap verip dedi: Efendim kıral, canının hayatı hakkı için, kıralın söylediği hiç bir şeyden kimse sağa ve sola dönemez; çünkü kulun Yoab, o bana emretti, ve cariyene bütün bu sözleri o öğretti;</verse>
				<verse number="20">kulun Yoab işin yüzünü değiştirmek için bu şeyi yaptı; ve efendim dünyada olan her şeyi bilmek için Allahın meleğinin hikmetine göre akıllıdır.</verse>
				<verse number="21">Ve kıral Yoaba dedi: İşte, şimdi bu şeyi yaptım; bunun için git, genci, Abşalomu geri getir.</verse>
				<verse number="22">Ve Yoab yüz üstü yere düşüp kapandı, ve kıralı mubarak kıldı; ve Yoab dedi: Efendim kıral, bugün senin gözünde lûtuf bulduğumu bu kulun biliyor, çünkü kıral bu kulunun sözünü yaptı.</verse>
				<verse number="23">Ve Yoab kalkıp Geşura gitti, ve Abşalomu Yeruşalime getirdi.</verse>
				<verse number="24">Ve kıral dedi: Evine dönsün, fakat benim yüzümü görmesin. Ve Abşalom evine döndü, ve kıralın yüzünü görmedi.</verse>
				<verse number="25">Ve bütün İsrailde Abşalom kadar güzelliği için övülecek kimse yoktu. Ayağının tabanından başının tepesine kadar kendisinde kusur yoktu.</verse>
				<verse number="26">Ve başının saçını kestiği zaman (ve her yılın sonunda keserdi; kendisine ağır olduğu için onu keserdi), başının saçını kıral tartısı ile iki yüz şekel tartardı.</verse>
				<verse number="27">Ve Abşaloma üç oğulla bir kız doğdu, ve kızın adı Tamardı; bakılışı güzel bir kadındı.</verse>
				<verse number="28">Ve Abşalom tam iki yıl Yeruşalimde oturdu; ve kıralın yüzünü görmedi.</verse>
				<verse number="29">Ve Abşalom Yoabı kıralın yanına göndermek için ona adam gönderdi; ve o yanına gelmek istemedi; ve ikinci kere yine gönderdi, ve gelmek istemedi;</verse>
				<verse number="30">Ve kullarına dedi: Bakın, Yoabın tarlası benimkine yakındır, ve orada arpası var; gidip ona ateş verin. Ve Abşalomun kulları tarlaya ateş verdiler.</verse>
				<verse number="31">Ve Yoab kalkıp Abşaloma, evine geldi, ve ona dedi: Niçin kulların tarlama ateş verdiler?</verse>
				<verse number="32">Ve Abşalom Yoaba dedi: İşte, sana gönderip dedim: Buraya gel, ve: Geşurdan niçin geldim? hâlâ orada olsa idim benim için daha iyi olurdu, diyerek seni kırala göndereyim. Ve şimdi kıralın yüzünü göreyim; ve eğer bende fesat varsa beni öldürsün.</verse>
				<verse number="33">Ve Yoab kırala geldi, ve ona bildirdi; ve Abşalomu çağırdı, ve kırala geldi, ve kıralın önünde yüz üstü yere iğildi; ve kıral Abşalomu öptü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">VE bundan sonra vaki oldu ki, Abşalom kendisi için bir araba ile atlar, ve önünde koşmak üzre elli adam hazırladı.</verse>
				<verse number="2">Abşalom erken kalkardı, ve kapı yolunun kenarında dururdu; ve vaki olurdu ki, hüküm için kırala götürülecek dava sahibi her adamı Abşalom yanına çağırır; ve: Sen hangi şehirdensin? derdi. Ve o: Kulun İsrail sıptlarının birindendir, derdi.</verse>
				<verse number="3">Ve Abşalom ona derdi: Bak, senin işlerin iyi ve doğrudur; fakat kıral tarafından seni dinliyecek kimse yoktur.</verse>
				<verse number="4">Ve Abşalom derdi: Keşke memlekette beni hâkim koysalar, ve davası yahut muhakemesi olan her adam bana gelse, ve ona adalet etsem!</verse>
				<verse number="5">Ve vaki olurdu ki, bir adam ona iğilmek için yaklaştığı zaman elini uzatır, ve onu tutar, ve onu öperdi.</verse>
				<verse number="6">Ve hüküm için kırala gelen bütün İsraile Abşalom böyle yapardı; ve Abşalom İsrail adamlarının yüreğini çaldı.</verse>
				<verse number="7">Ve kırk yıl sonunda vaki oldu ki, Abşalom kırala dedi: Rica ederim, gideyim, RABBE adamış olduğum adağımı Hebronda ödiyeyim.</verse>
				<verse number="8">Çünkü kulun: Gerçek RAB beni Yeruşalime geri getirirse, RABBE kulluk edeyim, diye Suriyede Geşurda oturduğum zaman adak adadım.</verse>
				<verse number="9">Ve kıral ona: Selâmetle git, dedi. Ve o kalkıp Hebrona gitti.</verse>
				<verse number="10">Ve Abşalom İsrail sıptlarının hepsine çaşıtlar gönderip dedi: Boru sesini işittiğiniz zaman: Abşalom Hebronda kıral oldu, diyeceksiniz.</verse>
				<verse number="11">Ve Yeruşalimden çağırılmış olan iki yüz kişi Abşalomla beraber gittiler, ve onlar temiz yürekle gidiyorlardı, ve hiç bir şey bilmiyorlardı.</verse>
				<verse number="12">Ve Abşalom kurbanları arzederken Davudun müşaviri Gilolu Ahitofeli kendi şehrinden, Gilodan getirtti. Ve fesat cemiyeti kuvvetli idi; çünkü Abşalomla olan kavm git gide çoğalıyordu.</verse>
				<verse number="13">Ve Davuda haber veren bir adam gelip dedi: İsrail adamlarının yüreği Abşalomun arkasındadır.</verse>
				<verse number="14">Ve Davud Yeruşalimde, yanında olan bütün kullarına dedi: Kalkın da kaçalım; yoksa Abşalomun önünden kaçıp kurtulan olmıyacak; gitmek için çabuk davranın, yoksa bize çabuk yetişir, ve başımıza belâ getirir, ve şehri kılıçtan geçirir.</verse>
				<verse number="15">Ve kıralın kulları kırala dediler: Efendim kıralın beğendiği ne ise, işte biz kullarınız!</verse>
				<verse number="16">Ve kıral, ve ardı sıra bütün ev halkı çıktı. Ve kıral, cariyelerden on kadını evi beklemek için bıraktı.</verse>
				<verse number="17">Ve kıral, ve ardı sıra bütün kavm çıktı; ve Beyt-merhakta durdular.</verse>
				<verse number="18">Ve bütün kulları onun yanından geçtiler, ve bütün Keretîler, ve bütün Peletîler, ve bütün Gatlılar, Gattan onun ardınca gelmiş olan altı yüz kişi, kıralın önünden geçtiler.</verse>
				<verse number="19">Ve kıral Gatlı İttaya dedi: Niçin sen de bizimle gidiyorsun? dön, ve kıralla beraber kal; çünkü sen yabancısın, ve yurdundan sürülmüş bir adamsın; kendi yerine dön.</verse>
				<verse number="20">Daha dün geldin; bugün seni bizimle beraber mi dolaştırayım? Ben nereye gidebilirsem gideceğim. Dön, ve kardeşlerini de döndür; inayet ve hakikat seninle beraber olsun.</verse>
				<verse number="21">Ve İttay kırala cevap verip dedi: Hay olan RABBİN hakkı, ve efendim kıralın hayatı hakkı için, efendim kıral nerede ise, mutlaka bu kulun da, ölüm için olsun, hayat için olsun, orada olacaktır.</verse>
				<verse number="22">Ve Davud İttaya dedi: Yürü ve geç. Ve Gatlı İttay, ve bütün adamları, ve yanında olan bütün çocuklar geçtiler.</verse>
				<verse number="23">Ve bütün memleket yüksek sesle ağlıyordu, ve bütün kavm geçtiler; ve kıral da Kidron vadisini geçti; ve bütün kavm çöl yoluna doğru geçtiler.</verse>
				<verse number="24">Ve işte, Tsadok da, Allahın ahit sandığını taşıyan bütün Levililerle beraber geldi; ve Allahın sandığını yere koydular; ve bütün kavm şehirden tamamen geçinciye kadar Abiatar yüksek bir yere çıktı.</verse>
				<verse number="25">Ve kıral Tsadoka dedi: Allahın sandığını şehre döndür; RABBİN gözünde lûtuf bulursam beni geri getirir, ve onu ve meskenini bana gösterir;</verse>
				<verse number="26">fakat: Senden razı değilim, derse; işte ben, gözünde iyi olanı bana yapsın.</verse>
				<verse number="27">Ve kıral kâhin Tsadoka dedi: Sen Gören değil misin? sen ve oğlun Ahimaats, ve Abiatarın oğlu Yonatan, sizinle beraber iki oğlunuz selâmetle şehre dönün.</verse>
				<verse number="28">Bakın, sizden bana ahvali bildiren söz gelinciye kadar, ben çölün geçitlerinde eğleşeceğim.</verse>
				<verse number="29">Ve Tsadokla Abiatar Allahın sandığını Yeruşalime geri götürdüler; ve orada kaldılar.</verse>
				<verse number="30">Ve Davud Zeytinlik dağının yokuşundan çıkıyor, ve çıkarken ağlıyordu; ve başı örtülü idi, ve yalın ayak yürüyordu; ve kendisi ile beraber olan bütün kavm, herkes başını örtmüştü, ve çıkıyorlar, ve çıkarken ağlıyorlardı.</verse>
				<verse number="31">Ve biri: Ahitofel Abşalomun yanında, fesatçılar arasındadır, diye Davuda bildirdi. Ve Davud dedi: Ya RAB, niyaz ederim, Ahitofelin öğüdünü boşa çıkar.</verse>
				<verse number="32">Ve vaki oldu ki, Davud Allaha secde kılınan tepe başına gelince, işte, Arklı Huşay, esvabı yırtılmış, ve başı üzerinde toprak olarak, onu karşılamağa geldi.</verse>
				<verse number="33">Ve Davud ona dedi: Eğer benimle beraber geçersen, bana yük olursun;</verse>
				<verse number="34">fakat eğer şehre döner, ve Abşaloma: Ey kıral, ben senin kulun olacağım; geçmişte nasıl babanın kulu oldumsa, şimdi de öyle senin kulun olacağım, dersen, o zaman benim için Ahitofelin öğüdünü bozarsın.</verse>
				<verse number="35">Ve Tsadok ve Abiatar kâhinler orada seninle beraber değil mi? ve vaki olacak ki, kıralın evinden işiteceğin her şeyi Tsadok ve Abiatar kâhinlere bildireceksin.</verse>
				<verse number="36">İşte, orada onların yanında iki oğulları, Tsadokun oğlu Ahimaats, ve Abiatarın oğlu Yonatan vardır; ve işiteceğiniz her şeyi onların elile bana göndereceksiniz.</verse>
				<verse number="37">Ve Davudun dostu Huşay şehre girdi; Abşalom da Yeruşalime girdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">VE Davud yokuşun başını biraz geçince, işte, Mefiboşetin hizmetçisi Tsiba, iki yüz ekmek, ve yüz salkım kuru üzüm, ve yüz yaz yemişi, ve bir tulum şarap yüklü bir çift semerli eşekle onu karşıladı.</verse>
				<verse number="2">Ve kıral Tsibaya dedi: Bunları ne yapacaksın? Ve Tsiba dedi: Eşekler kıralın ev halkının binmesi için; ve ekmekle yaz yemişi uşakların yemesi için; ve şarap çölde yorgunların içmesi içindir.</verse>
				<verse number="3">Ve kıral dedi: Ya efendinin oğlu nerede? Ve Tsiba kırala dedi: İşte, Yeruşalimde kaldı; çünkü: Bugün İsrail evi babamın kırallığını bana geri verecektir, dedi.</verse>
				<verse number="4">Ve kıral Tsibaya dedi: İşte, Mefiboşetin her şeyi senindir. Ve Tsiba dedi: Ayağınızın toprağıyım, efendim kıral, senin gözünde lûtuf bulayım.</verse>
				<verse number="5">Ve kıral Davud Bahurime geldi, ve işte, oradan Saul evinin aşiretinden bir adam çıktı, ve onun adı Gera oğlu Şimei idi; çıktı, ve çıkarken lânet ediyordu.</verse>
				<verse number="6">Ve Davuda, ve kıral Davudun bütün kullarına taş atıyordu; ve bütün kavm ve bütün yiğitler Davudun sağında ve solunda idiler.</verse>
				<verse number="7">Ve Şimei lânet ederken böyle diyordu: Çık, çık, ey kanlı adam, ve alçak adam;</verse>
				<verse number="8">yerine kıral olduğun Saul evinin bütün kanını, RAB senin üzerine döndürdü; ve RAB kırallığı oğlun Abşalomun eline verdi; ve işte, kendi kötülüğünde tutuldun, çünkü sen kanlı adamsın.</verse>
				<verse number="9">Ve Tseruyanın oğlu Abişay kırala dedi: Niçin bu ölü köpek efendim kırala lânet etsin? rica ederim, geçeyim, ve onun başını uçurayım.</verse>
				<verse number="10">Ve kıral dedi: Ey Tseruyanın oğulları, benden size ne? mademki lânet ediyor; ve mademki RAB: Davuda lânet et, dedi, öyle ise kim: Niçin böyle yaptın, diyecek?</verse>
				<verse number="11">Ve Davud Abişaya ve bütün kullarına dedi: İşte, benim sulbümden olan oğlum benim canımı arıyınca, şimdi bu Benyaminli daha fazlasını yapmaz mı? onu bırakın da lânet etsin; çünkü RAB ona emretmiştir.</verse>
				<verse number="12">Belki RAB bana edilen haksızlığa bakar da, bugün onun ettiği lânetler yerine RAB bana iyilikle öder.</verse>
				<verse number="13">Ve Davudla adamları yolda gidiyorlardı; ve Şimei onun karşısında, dağın yamacında gidiyordu, ve giderken lânet ediyor, ve ona taş atıyor, ve toprak atıyordu.</verse>
				<verse number="14">Ve kıralla yanında olan bütün kavm yorgun vardılar; ve orada dinlendi.</verse>
				<verse number="15">Ve Abşalom ile bütün kavm, İsrail adamları, Yeruşalime geldiler, ve Ahitofel onunla beraberdi.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki oldu ki, Davudun dostu Arklı Huşay Abşalomun yanına geldi ve Huşay Abşaloma: Yaşasın kıral! Yaşasın kıral! dedi.</verse>
				<verse number="17">Ve Abşalom Huşaya dedi: Dostuna iyiliğin bu mudur? niçin dostunla beraber gitmedin?</verse>
				<verse number="18">Ve Huşay Abşaloma dedi: Hayır; fakat RABBİN, ve bu kavmın, ve bütün İsrail adamlarının seçtiği adamın olacağım, ve onunla kalacağım.</verse>
				<verse number="19">Ve bir de, ben kime hizmet edeceğim? Onun oğlunun önünde değil mi? babanın önünde nasıl hizmet ettimse senin önünde de öyle olacağım.</verse>
				<verse number="20">Ve Abşalom Ahitofele dedi: Öğüdünüzü verin, ne yapalım?</verse>
				<verse number="21">Ve Ahitofel Abşaloma dedi: Evi beklemek için babanın bıraktığı cariyelerin yanına gir; ve babana mekruh olduğunu bütün İsrail işitecek; ve seninle beraber olanların hepsinin elleri kuvvetlenecektir.</verse>
				<verse number="22">Ve damın üzerine Abşalom için çadır kurdular; ve bütün İsrailin gözü önünde Abşalom babasının cariyeleri yanına girdi.</verse>
				<verse number="23">O günlerde Ahitofelin verdiği öğüt Allahın kelâmını soran bir adamınki gibi idi; Ahitofelin her öğüdü Davud için de Abşalom için de böyle idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">VE Ahitofel Abşaloma dedi: Şimdi on iki bin kişi seçeyim, ve kalkayım, bu gece Davudun ardını kovalıyayım;</verse>
				<verse number="2">ve o yorgun ve elleri zayıfken üzerine varırım, ve onu korkuturum; ve yanında olan bütün kavm kaçar; ve yalnız kıralı vururum;</verse>
				<verse number="3">ve bütün kavmı sana geri getiririm; aradığın adamın vurulması bütün kavmın dönmesi demektir; ve bütün kavm selâmette olur.</verse>
				<verse number="4">Ve bu söz Abşalomun gözünde, ve bütün İsrail ihtiyarlarının gözünde doğru göründü.</verse>
				<verse number="5">Ve Abşalom dedi: Şimdi Arklı Huşayı de çağır, onun diyeceğini de dinliyelim.</verse>
				<verse number="6">Ve Huşay Abşaloma geldi, ve Abşalom ona söyliyip dedi: Ahitofel böyle söyledi; onun sözünü yapalım mı? değilse, sen söyle.</verse>
				<verse number="7">Ve Huşay Abşaloma dedi: Ahitofelin bu kere verdiği öğüt iyi değil.</verse>
				<verse number="8">Ve Huşay dedi: Biliyorsun ki, baban ve adamları kahramandırlar, ve kırda yavrularından edilen ayı gibi canları yanmış adamlardır; ve baban cenk adamıdır, ve kavmla bir arada gecelemez.</verse>
				<verse number="9">İşte, şimdi o çukurlardan birinde, yahut başka bir yerde gizlenmiştir; ve vaki olacak ki, başlangıçta bunlardan düşenler olunca her işiten: Abşalomun ardınca giden kavmda kırgın var, diyecek.</verse>
				<verse number="10">Yüreği aslan yüreği gibi olan yiğit oğlu bile tamamen eriyecektir; çünkü bütün İsrail biliyor ki, baban kahramandır, ve onunla beraber olanlar yiğit adamlardır.</verse>
				<verse number="11">Fakat ben şöyle öğüt veririm: Dandan Beer-şebaya kadar bütün İsrail, çoklukça deniz kenarındaki kum gibi, senin yanına toplansın; ve sen kendin cenge gidersin.</verse>
				<verse number="12">Ve bulunacağı yerlerden birinde onun üzerine geliriz, ve yere çiğ düşer gibi onun üzerine düşeriz; ve kendisini ve onunla beraber olan adamlardan birini bile bırakmayız.</verse>
				<verse number="13">Ve eğer bir şehre çekilmişse, o zaman bütün İsrail o şehre ipler getirirler, ve yerinde ufak bir taş bulunmayıncıya kadar onu vadiye çekeriz.</verse>
				<verse number="14">Ve Abşalomla bütün İsrail adamları dediler: Arklı Huşayın öğüdü Ahitofelin öğüdünden iyidir. Çünkü RAB Abşalomun üzerine kötülük getirsin diye Ahitofelin iyi öğüdünü bozmağı RAB tertiplemişti.</verse>
				<verse number="15">Ve Huşay Tsadok ve Abiatar kâhinlere dedi: Ahitofel Abşaloma ve İsrail ihtiyarlarına böyle öğüt verdi; ben de şöyle öğüt verdim.</verse>
				<verse number="16">Ve şimdi çabuk gönderin, ve Davuda bildirip diyin: Bu geceyi çölün geçitlerinde geçirme, fakat mutlaka geç; yoksa kıral, ve kendisile beraber olan bütün kavm yutulacaklardır.</verse>
				<verse number="17">Ve Yonatanla Ahimaats En-rogelde duruyorlardı; ve bir hizmetçi kız gidip onlara bildirecek, onlar da kırala bildireceklerdi; çünkü şehre girip görünmeleri olamazdı.</verse>
				<verse number="18">Fakat bir genç onları görüp Abşaloma bildirdi; ve onların ikisi çabuk gittiler, ve Bahurimde bir adamın evine girdiler, ve onun avlusunda bir kuyusu vardı; ve onun içine indiler.</verse>
				<verse number="19">Ve kadın bir örtü alıp kuyunun ağzına yaydı, ve onun üzerine bulgur serdi, ve bir şey bilinmedi.</verse>
				<verse number="20">Ve Abşalomun kulları eve, kadının yanına gelip dediler: Ahimaats ve Yonatan nerede? Ve kadın onlara: Su arkını geçtiler, dedi. Ve onlar araştırdılar, ve bulamıyınca Yeruşalime döndüler.</verse>
				<verse number="21">Ve adamlar gittikten sonra vaki oldu ki, bunlar kuyudan çıktılar, ve gidip kıral Davuda bildirdiler; ve Davuda dediler: Kalkın, ve suyu çabuk geçin; çünkü Ahitofel size karşı böyle öğüt verdi.</verse>
				<verse number="22">Ve Davud, ve yanında olan bütün kavm kalktılar, ve Erdeni geçtiler; sabah ağarıncıya kadar Erdeni geçmemiş bir adam bile kalmadı.</verse>
				<verse number="23">Ve Ahitofel kendi öğüdüne göre yapılmadığını görünce, eşeğine palan vurdu, ve kalkıp şehrine, evine gitti, ve evinin işini tertipledikten sonra kendini boğdu; ve öldü, ve babasının kabrine gömüldü.</verse>
				<verse number="24">Ve Davud Mahanaime geldi. Ve Abşalom, kendisi ve yanında olan bütün İsrail adamları Erdeni geçtiler.</verse>
				<verse number="25">Ve Abşalom Yoabın yerine Amasayı ordunun başına koydu. Ve Amasa İsrailî İtra isminde bir adamın oğlu idi, ve o Yoabın anası Tseruyanın kızkardeşi ve Nahaşın kızı olan Abigalın yanına girmişti.</verse>
				<verse number="26">Ve İsraille Abşalom Gilead diyarında ordugâh kurdular.</verse>
				<verse number="27">Ve vaki oldu ki, Davud Mahanaime geldiği zaman, Ammon oğullarının Rabba şehrinden Nahaşın oğlu Şobi, ve Lo-debardan Ammielin oğlu Makir, ve Rogelimden Gileadlı Barzillay</verse>
				<verse number="28">döşekler, ve leğenler, ve çömlekler, ve Davudla yanında olan kavm yesin diye buğday, ve arpa, ve un, ve kavrulmuş buğday, ve bakla, ve mercimek, ve kavrulmuş nohut,</verse>
				<verse number="29">ve bal, ve tereyağı, ve koyunlar, ve inek peyniri getirdiler; çünkü dediler: Kavm çölde acıkmış, yorulmuş ve susamıştır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">VE Davud yanında olan kavmı saydı, ve üzerlerine binbaşılar ve yüzbaşılar koydu.</verse>
				<verse number="2">Ve Davud kavmı, üçte biri Yoabın eli altında, ve üçte biri Yoabın kardeşi Tseruyanın oğlu Abişayın eli altında, ve üçte biri Gatlı İttayın eli altında olarak gönderdi. Ve kıral kavma dedi: Mutlaka ben de sizinle beraber çıkacağım.</verse>
				<verse number="3">Fakat kavm dedi: Çıkmıyacaksın; çünkü biz kaçarsak, bize aldırmazlar; eğer yarımız bile ölürsek, bize aldırmazlar; fakat sen bizim on binimiz gibisin; ve şimdi şehirden bize yardım etmeğe hazır olman daha iyidir.</verse>
				<verse number="4">Ve kıral onlara dedi: Gözünüzde iyi olanı yaparım. Ve kıral kapının yanında durdu, ve bütün kavm yüzlerle ve binlerle çıktılar.</verse>
				<verse number="5">Ve kıral Yoaba, ve Abişaya, ve İttaya emredip dedi: Benim hatırım için o gence, Abşaloma yumuşak davranın. Ve kıral Abşalom hakkında reislerin hepsine emrederken bütün kavm işittiler.</verse>
				<verse number="6">Ve kavm kıra, İsraile karşı çıktı; ve cenk Efraim ormanında oldu.</verse>
				<verse number="7">Ve İsrail kavmı orada Davudun kulları önünde bozuldular, ve o gün orada büyük kırgın oldu, yirmi bin kişi.</verse>
				<verse number="8">Ve orada cenk bütün memleket üzerine yayıldı; ve o gün kılıcın yediğinden fazlasını orman yedi.</verse>
				<verse number="9">Ve Abşalom Davudun kullarına rast geldi. Ve Abşalom katıra binmişti, ve katır büyük bir meşe ağacının sık dalları altına girdi, ve Abşalom başından meşe ağacına tutuldu, ve gökle yer arasında asılı kaldı; ve altındaki katır geçip gitti.</verse>
				<verse number="10">Ve bir adam görüp Yoaba bildirdi; ve dedi: İşte, Abşalomu bir meşe ağacında asılı gördüm.</verse>
				<verse number="11">Ve Yoab kendisine bildiren adama dedi: Ve işte, sen gördün de niçin onu orada yere vurmadın? ve sana on parça gümüş ve bir kuşak vermek bana düşerdi.</verse>
				<verse number="12">Ve adam Yoaba dedi: Avucuma bin parça gümüş alsam bile kıralın oğluna elimi uzatmam; çünkü sana ve Abişaya ve İttaya: Sakının o gence, Abşaloma, kimse dokunmasın, diye kıralın emrettiğini kulaklarımızla işittik.</verse>
				<verse number="13">Yoksa onun canına karşı hile ile davransa idim (ve hiç bir şey kırala gizli kalmaz), sen kendin de bana karşı dururdun.</verse>
				<verse number="14">Ve Yoab: Böyle seninle vakit kaybedemem, dedi. Ve eline üç kargı aldı, ve Abşalom meşe ağacının içinde henüz sağken onları onun yüreğine sapladı.</verse>
				<verse number="15">Ve Yoabın silâhlarını taşıyan on genç adam Abşalomun etrafını alıp, onu vurdular ve öldürdüler.</verse>
				<verse number="16">Ve Yoab boru çaldı, ve kavm İsrailin ardını kovalamaktan döndü; çünkü Yoab kavmı esirgedi.</verse>
				<verse number="17">Ve Abşalomu aldılar, ve onu ormandaki büyük çukura attılar, ve üzerine çok büyük bir taş yığını yaptılar; ve bütün İsrail, herkes kendi çadırına kaçtı.</verse>
				<verse number="18">Ve Abşalom daha sağken, kıral deresinde olan direği almış ve kendisi için dikmişti; çünkü: Adımı hatırlatacak oğlum yoktur, dedi; ve direğe kendi adını koydu; ve bugüne kadar ona Abşalomun abidesi denilir.</verse>
				<verse number="19">Ve Tsadokun oğlu Ahimaats dedi: Şimdi RAB kıralın hakkını düşmanlarının elinden aldığını koşup ona müjdeliyeyim.</verse>
				<verse number="20">Ve Yoab ona dedi: Bugün sen müjdeci olmıyacaksın, fakat başka bir gün müjdelersin; fakat bugün müjdelemiyeceksin, çünkü kıralın oğlu ölmüştür.</verse>
				<verse number="21">Ve Yoab Kuşîye dedi: Git, gördüğünü kırala bildir. Ve Kuşî Yoaba iğildi, ve koştu.</verse>
				<verse number="22">Ve Tsadokun oğlu Ahimaats yine Yoaba dedi: Ne olursa olsun, rica ederim, ben de Kuşînin ardından koşayım. Ve Yoab dedi: Senin için faydalı bir müjde yokken sen niçin koşasın, oğlum?</verse>
				<verse number="23">Ve o dedi: Ne olursa olsun koşacağım. Ve ona: Koş, dedi. Ve Ahimaats Havza yolundan koşup Kuşîyi geçti.</verse>
				<verse number="24">Ve Davud iki kapı arasında oturuyordu: ve nöbetçi kapının damına, duvara çıktı, ve gözlerini kaldırıp baktı, ve işte, bir adam tek başına koşuyordu.</verse>
				<verse number="25">Ve nöbetçi çağırıp kırala bildirdi. Ve kıral dedi: Eğer tek başına ise, ağzında müjde vardır. Ve adam gittikçe yaklaşıyordu.</verse>
				<verse number="26">Ve nöbetçi koşan başka bir adam gördü; ve nöbetçi kapıcıya bağırdı: İşte, tek başına koşan bir adam, dedi. Ve kıral dedi: O da müjdecidir.</verse>
				<verse number="27">Ve nöbetçi dedi: Birincinin koşmasına bakıyorum, Tsadokun oğlu Ahimaatsın koşmasına benziyor. Ve kıral dedi: O iyi adamdır, ve iyi müjde ile geliyor.</verse>
				<verse number="28">Ve Ahimaats bağırıp kırala: Selâmet, dedi. Ve kırala iğilip yüz üstü yere kapandı, ve dedi: Allahın RAB mubarek olsun, efendim kırala karşı el kaldıran adamları teslim etti.</verse>
				<verse number="29">Ve kıral dedi: O genç, Abşalom, selâmette mi? Ve Ahimaats dedi: Yoab kıralın kulunu, ve bu kulunu gönderdiği zaman büyük bir kargaşalık gördüm, fakat ne olduğunu anlamadım.</verse>
				<verse number="30">Ve kıral dedi: Bir yana çekil de burada dur. Ve o çekilip durdu.</verse>
				<verse number="31">Ve işte, Kuşî geldi; ve Kuşî dedi: Efendim kırala müjde; çünkü RAB sana karşı bütün ayaklananların elinden bugün senin hakkını aldı.</verse>
				<verse number="32">Ve kıral Kuşîye dedi: O genç, Abşalom, selâmette mi? Ve Kuşî dedi: Efendim kıralın düşmanları, ve kötülük için sana karşı ayaklananların hepsi o genç gibi olsunlar.</verse>
				<verse number="33">Ve kıral heyecanından titriyerek kapı üzerindeki odaya çıktı, ve ağladı; ve giderken böyle diyordu: Oğlum Abşalom, oğlum, oğlum Abşalom! keşke senin yerine ben ölse idim, ey Abşalom, oğlum, oğlum!</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">VE Yoaba: İşte, kıral Abşalom için ağlıyor ve yas tutuyor, diye bildirildi.</verse>
				<verse number="2">Ve kurtuluş o gün bütün kavm için bir yas oldu; çünkü kavm: Kıral, oğlu için acıklıdır, diye o gün işitti.</verse>
				<verse number="3">Cenkte kaçtıkları zaman utanan kavm nasıl hırsız gibi giderlerse, o gün kavm da şehre hırsız gibi girdiler.</verse>
				<verse number="4">Ve kıral yüzünü örttü, ve kıral yükses sesle bağırdı: Oğlum Abşalom, ey Abşalom, oğlum, oğlum!</verse>
				<verse number="5">Ve Yoab eve, kırala gelip dedi: Senden nefret edenleri sevmekle, ve seni sevenlerden nefret etmekle bugün bütün kullarını utandırdın, o kulların ki, bugün senin canını, ve oğullarının ve kızlarının canlarını, ve karılarının canlarını, ve cariyelerinin canlarını kurtardılar.</verse>
				<verse number="6">Çünkü bugün reislerin ve kulların senin gözünde bir şey olmadığını bildirdin; çünkü bugün anlıyorum ki, eğer Abşalom sağ, ve hepimiz bugün ölü olsa idik senin gözünde doğru olacaktı.</verse>
				<verse number="7">Ve şimdi kalk, çık, ve kullarının gönlünü hoş et; çünkü RABBİN hakkı için and ediyorum ki, eğer çıkmazsan, bu gece senin yanında kimse kalmıyacaktır; bu da senin için, çocukluğundan şimdiye kadar başına gelmiş olan kötülüklerin hepsinden daha kötü olacaktır.</verse>
				<verse number="8">Ve kıral kalkıp kapıda oturdu. Ve bütün kavma: İşte, kıral kapıda oturuyor, diye bildirdiler; ve bütün kavm kıralın önüne geldi. İsrail ise, herkes çadırına kaçmıştı.</verse>
				<verse number="9">Ve İsrailin bütün sıptlarında bütün kavm çekişip diyorlardı: Kıral bizi düşmanlarımızın elinden kurtardı, ve o bizi Filistîlerin elinden kurtardı ve şimdi Abşalomun yüzünden memleketten kaçtı.</verse>
				<verse number="10">Üzerimize kıral meshettiğimiz Abşalom ise cenkte öldü. Ve şimdi kıralı geri getirmek hakkında niçin susuyorsunuz?</verse>
				<verse number="11">Ve kıral Davud Tsadok ve Abiatar kâhinlere gönderip dedi: Kıralı evine getirmekte siz niçin sonuncular oluyorsunuz? bütün İsrailin onu evine geri getirmek için olan sözü kıralın kulağına gelmiştir, diye Yahuda ihtiyarlarına söyleyin.</verse>
				<verse number="12">Siz kardeşlerimsiniz, kemiğim ve etimsiniz; ve kıralı geri getirmekte niçin sonuncular oluyorsunuz?</verse>
				<verse number="13">Ve Amasaya söyleyin: Sen kemiğim ve etim değil misin? daima benim önümde Yoabın yerine ordunun başbuğu olmazsan, Allah bana böylesini ve daha ziyadesini etsin.</verse>
				<verse number="14">Ve bir adammış gibi bütün Yahuda adamlarının yüreğini meylettirdi; ve kırala gönderip dediler: Sen bütün kullarınla beraber dön.</verse>
				<verse number="15">Ve kıral döndü ve Erdene vardı. Ve Yahuda, kıralı karşılamak için, ve kıralı Erdenden geçirmek için Gilgala geldi.</verse>
				<verse number="16">Ve Bahurimden olan Benyaminî Geranın oğlu Şimei, Yahuda adamları ile beraber kıral Davudu karşılamak için çabuk davranıp indi.</verse>
				<verse number="17">Ve onun yanında Benyaminden bin kişi, ve Saul evinin hizmetçisi Tsiba ve onun ile beraber on beş oğlu ve yirmi kulu vardı; ve kıralın önünde Erdenden geçtiler.</verse>
				<verse number="18">Ve kıralın ev halkını geçirmek için ve onun gözünde iyi olanı yapmak için kayık geçti. Ve Geranın oğlu Şimei Erdenden geçtikten sonra kıralın önünde düştü.</verse>
				<verse number="19">Ve kırala dedi: Efendim bana günah saymasın, ve efendim kıralın Yeruşalimden çıktığı günde bu kulunun ettiği sapıklığı kıral yüreğine koymak üzre hatırlamasın.</verse>
				<verse number="20">Çünkü suç ettiğimi bu kulun biliyor; ve işte, efendim kıralı karşılamak üzre inmek için bütün Yusuf evinden ilk olarak bugün ben geldim.</verse>
				<verse number="21">Fakat Tseruyanın oğlu Abişay cevap verip dedi: RABBİN mesihine lânet etmiş olan Şimei bunun için öldürülmiyecek mi?</verse>
				<verse number="22">Ve Davud dedi: Ey Tseruyanın oğulları, bugün bana hasım olmanız için sizinle benim aramda ne var? bugün İsrailde kimse öldürülür mü? çünkü bugün İsrail üzerine kıral olduğumu bilmiyor muyum?</verse>
				<verse number="23">Ve kıral Şimeiye: Ölmiyeceksin, dedi. Ve kıral ona and etti.</verse>
				<verse number="24">Ve Saul oğlu Mefiboşet kıralı karşılamak için indi; kıralın gittiği günden selâmetle eve geldiği güne kadar ayaklarına bakmamış, ve sakalını düzeltmemiş, ve esvabını yıkamamıştı.</verse>
				<verse number="25">Ve vaki oldu ki, kıralı karşılamak için Yeruşalimden geldiği zaman, kıral ona dedi: Mefiboşet, niçin benimle beraber çıkmadın?</verse>
				<verse number="26">Ve o cevap verdi: Ey efendim kıral, hizmetçim beni aldattı; çünkü bu kulun: Kendim için eşeğe palan vurayım da üzerine bineyim; ve kıralla beraber gideyim, demiştim; çünkü kulun topaldır.</verse>
				<verse number="27">Ve kulunu efendim kırala çekiştirmiştir; ve efendim kıral Allahın meleği gibidir; ve senin gözünde iyi olanı yap.</verse>
				<verse number="28">Çünkü babamın bütün evi efendim kıralın önünde ölüm oğullarından başka bir şey değilken sen bu kulunu kendi sofranda yemek yiyenler arasına koydun; ve artık benim ne hakkım var, ve artık kırala bağıracak neyim var?</verse>
				<verse number="29">Ve kıral ona dedi: İşlerin hakkında niçin söz uzatıyorsun? sen ve Tsiba toprağı paylaşın, diyorum.</verse>
				<verse number="30">Ve Mefiboşet kırala dedi: Mademki efendim kıral selâmetle geldi, hepsini de o alsın.</verse>
				<verse number="31">Ve Gileadlı Barzillay Rogelimden indi; ve kıralı Erdenden geçirmek için onunla beraber Erdenden geçti.</verse>
				<verse number="32">Ve Barzillay çok ihtiyar, seksen yaşında idi; ve kıral Mahanaimde kaldığı zaman onu kendisi beslemişti; çünkü o çok büyük bir adamdı.</verse>
				<verse number="33">Ve kıral Barzillaya dedi: Benimle beraber geç, ve Yeruşalimde seni yanımda besliyeyim.</verse>
				<verse number="34">Ve Barzillay kırala dedi: Ömrümün yıllarının günleri ne kadardır ki, kıralla beraber Yeruşalime çıkayım?</verse>
				<verse number="35">Ben bugün seksen yaşındayım; iyi ile kötüyü ayırt edebilir miyim? Bu kulun, yediğinin ve içtiğinin tadını alabilir miyim? erkek ve kadın hanendeler sesini dinliyebilir miyim? ve niçin artık bu kulun efendim kırala yük olayım?</verse>
				<verse number="36">Bu kulun ancak kıralla Erdeni geçmek istiyor; ve niçin kıral bana bu mükâfatı versin?</verse>
				<verse number="37">Şimdi rica ederim, kulun dönsün, ve şehrimde babamın ve anamın kabri yanında öleyim. Fakat işte, kulun Kimham; efendim kıralla o geçsin; ve gözünde iyi olanı ona yap.</verse>
				<verse number="38">Ve kıral dedi: Kimham benimle beraber geçecek, ve senin gözünde iyi olanı ona yapacağım; ve benden istiyeceğin her şeyi senin için yapacağım.</verse>
				<verse number="39">Ve bütün kavm Erdenden geçti, kıral da geçti; ve kıral Barzillayı öptü, ve onu mubarek kıldı; ve o yerine döndü.</verse>
				<verse number="40">Ve kıral Gilgala geçti, ve Kimham onunla beraber geçti; ve bütün Yahuda kavmı, ve İsrail kavmının da yarısı kıralı geçirdiler.</verse>
				<verse number="41">Ve işte, bütün İsrail adamları kırala geldiler, ve kırala dediler: Niçin kardeşlerimiz Yahuda adamları seni çaldılar, ve kıralı, ve ev halkını, ve onunla beraber bütün Davud adamlarını Erdenden geçirdiler?</verse>
				<verse number="42">Ve bütün Yahuda adamları İsrail adamlarına cevap verdiler: Çünkü kıral akrabamızdandır; ve bu işe niçin öfkelendiniz? biz kıralın kesesinden bir şey yedik mi? yahut bize bir hediye mi verdi?</verse>
				<verse number="43">Ve İsrail adamları Yahuda adamlarına cevap verip dediler: Kıralda on hissemiz vardır, hem de Davudda bizim sizden ziyade hakkımız vardır; ve niçin bizi hor gördünüz de, kıralımızı geri getirmekte önce bizim reyimiz alınmadı? Ve Yahuda adamlarının sözleri İsrail adamlarının sözlerinden daha sertti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE Benyaminî Bikrinin oğlu Şeba, alçak bir adam, orada bulundu; ve boru çalıp dedi: Bizim Davudda hissemiz yoktur, ve Yessenin oğlunda mirasımız yoktur; ey İsrail, herkes çadırlarına!</verse>
				<verse number="2">Ve bütün İsrail adamları Davudun arkasından çekildiler, ve Bikrinin oğlu Şebanın ardına düştüler; fakat Yahuda adamları Erdenden Yeruşalime kadar kırallarına yapıştılar.</verse>
				<verse number="3">Ve Davud Yeruşalimde olan evine geldi; ve kıral, evi beklemek için bırakmış olduğu cariyeleri olan on kadını aldı, ve onları göz altında bir eve koydu, ve onları besledi, fakat onların yanına girmedi. Ve ölümleri gününe kadar dul yaşıyarak kapalı kaldılar.</verse>
				<verse number="4">Ve kıral Amasaya dedi: Üç güne kadar Yahuda adamlarını bana çağır, ve sen burada hazır ol.</verse>
				<verse number="5">Ve Amasa Yahuda adamlarını bir araya çağırmak için gitti; fakat ona tayin ettiği vakitten geç kaldı.</verse>
				<verse number="6">Ve Davud Abişaya dedi: Şimdi, Bikrinin oğlu Şeba bize Abşalomun ettiğinden daha çok kötülük edecek; senin efendinin kullarını al, ve onun ardını kov, yoksa kendisi için duvarlı şehirler bulur, ve gözümüzden kaçar.</verse>
				<verse number="7">Ve Yoabın adamları, ve Keretîlerle Peletîler, ve bütün yiğitler onun ardından çıktılar; ve Bikrinin oğlu Şebanın ardını kovmak için Yeruşalimden çıktılar.</verse>
				<verse number="8">Onlar Gibeonda olan büyük taşın yanında iken Amasa onları karşılamağa geldi. Ve Yoab kendi kaftanını giymişti, ve kaftanın üzerinde bir kemer vardı, ve ona bağlı olan kınında bir kılıç belinde idi; ve o çıkarken kılıç yere düştü.</verse>
				<verse number="9">Ve Yoab Amasaya dedi: Kardeşim, iyi misin? Ve Yoab onu öpmek için sağ elile Amasayı sakalından tuttu.</verse>
				<verse number="10">Ve Amasa Yoabın elinde olan kılıçtan çekinmedi; ve Amasayı onunla karnından vurdu, ve barsaklarını yere döktü, ve ikinci kere onu vurmadı; ve öldü. Ve Yoabla kardeşi Abişay Bikrinin oğlu Şebanın ardını kovdular.</verse>
				<verse number="11">Ve Yoabın gençlerinden biri onun yanında durup dedi: Kim Yoabdan razı ise, ve kim Davud taraftarı ise Yoabın ardınca gelsin.</verse>
				<verse number="12">Ve Amasa büyük yolun ortasında kan içinde yuvarlanmakta idi. Ve o adam bütün kavmın durmakta olduğunu görünce, Amasayı büyük yoldan kıra götürüp üzerine bir esvap attı, çünkü gördü ki, onun yanına gelen her adam duruyordu.</verse>
				<verse number="13">Ve Amasa büyük yoldan kaldırılınca herkes Bikrinin oğlu Şebanın ardını kovmak için Yoabın ardınca gitti.</verse>
				<verse number="14">Ve Yoab Abele, ve Beyt-maakaya, ve bütün Berîlere kadar, bütün İsrail sıptları içinden geçti; ve toplanıp onlar da ardınca gittiler.</verse>
				<verse number="15">Ve Beyt-maakanın Abel şehrinde Şebayı sardılar, ve şehre karşı meteris kurdular, ve duvara dayandı; ve Yoabın yanında olan bütün kavm duvarı yıkmak için lağım açıyorlardı.</verse>
				<verse number="16">Ve şehirden akıllı bir kadın bağırdı: Dinleyin, dinleyin, rica ederim, Yoaba söyleyin, buraya yaklaşsın, onunla söyleşeceğim.</verse>
				<verse number="17">Ve ona yaklaştı, ve kadın: Sen Yoab mısın? dedi. Ve o: Benim, dedi. Ve kadın ona dedi: Bu cariyenin sözlerini dinle. Ve o: Dinliyorum, dedi.</verse>
				<verse number="18">Ve kadın söyliyip dedi: Mutlaka Abelde öğüt soracaklar, diye eski zamanda söylenirdi; ve işi öyle bitirirlerdi.</verse>
				<verse number="19">Ben İsrailde barışıklık seven ve sadık olanlardanım; sen bir şehri, İsrailde bir anayı öldürmeğe çalışıyorsun; niçin RABBİN mirasını yutmak istiyorsun?</verse>
				<verse number="20">Ve Yoab cevap verip dedi: Allah göstermesin, göstermesin ki, yutayım, yahut yıkayım.</verse>
				<verse number="21">İş öyle değil; fakat Bikrinin oğlu Şeba adında Efraim dağlığından bir adam kırala karşı, Davuda karşı elini kaldırdı; yalnız onu verin de şehirden gideyim. Ve kadın Yoaba dedi: İşte, duvarın üstünden onun başı sana atılacaktır.</verse>
				<verse number="22">Ve kadın kendi hikmetile bütün kavma gitti. Ve Bikrinin oğlu Şebanın başını kestiler, ve onu Yoaba attılar. Ve o boru çaldı, ve şehirden dağıldılar, herkes kendi çadırına gitti. Ve Yoab Yeruşalime, kıralın yanına döndü.</verse>
				<verse number="23">Ve Yoab bütün İsrail ordusu başında idi; ve Yehoyadanın oğlu Benaya Keretîlerin ve Peletîlerin başında idi;</verse>
				<verse number="24">ve Adoram angaryacıların başında idi; ve Ahiludun oğlu Yehoşafat vakanüvis idi;</verse>
				<verse number="25">ve Şeva kâtipti; ve Tsadokla Abiatar kâhindiler;</verse>
				<verse number="26">ve Yairli İra da Davudun veziri idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">VE Davudun günlerinde arka arkaya üç yıl kıtlık oldu; ve Davud RABDEN sordu. Ve RAB dedi: Saulun yüzünden, ve kanlı evinin yüzündendir, çünkü Gibeonluları öldürdü.</verse>
				<verse number="2">Ve kıral Gibeonluları çağırıp onlara söyledi (ve Gibeonlular İsrail oğullarından değildiler, fakat Amorîlerin artakalanlarından idiler; ve İsrail oğulları onlara and etmişlerdi; ve Saul İsrail ve Yahuda oğulları uğrunda gayretinden ötürü onları vurmağa çalışmıştı);</verse>
				<verse number="3">ve Davud Gibeonlulara dedi: Sizin için ne yapayım? ve ne ile kefaret edeyim ki, RABBİN mirasını mubarek kılasınız?</verse>
				<verse number="4">Ve Gibeonlular ona dediler: Saulla ve onun evile işimiz gümüş ve altın değildir; ve İsrailde adam öldürmek de bize düşmez. Ve o dedi: Siz ne derseniz size onu yaparım.</verse>
				<verse number="5">Ve kırala dediler: Bizi bitiren, ve biz helâk olup bütün İsrail sınırlarında kalmıyalım diye bize karşı tertipler kuran adamın oğullarından yedi kişi bize verilsin,</verse>
				<verse number="6">ve RABBİN seçmiş olduğu Saulun Gibeasında RAB için onları asalım. Ve kıral dedi: Ben onları veririm.</verse>
				<verse number="7">Ve Davudla Saulun oğlu Yonatan arasında, kendileri arasında RABBİN andı olduğu için, kıral Saulun oğlu Yonatanın oğlu Mefiboşeti esirgedi.</verse>
				<verse number="8">Ve Ayyanın kızı Ritspanın Saula doğurduğu iki oğlunu, Armoniyi ve Mefiboşeti, ve Saulun kızı Mikalın Meholalı Barzillay oğlu Adriele doğurmuş olduğu beş oğlunu kıral aldı;</verse>
				<verse number="9">ve onları Gibeonluların eline verdi, ve onları dağda, RABBİN önünde astılar, ve yedisi birlikte düştüler. Ve onlar biçim günlerinde, ilk günlerde, arpa biçiminin başlangıcında öldürüldüler.</verse>
				<verse number="10">Ve Ayyanın kızı Ritspa çul aldı, ve onu kendisi için kayaya serdi; biçimin başlangıcından onların üzerine gökten su dökülünciye kadar, gündüzleri gök kuşlarını, ve geceleri kır hayvanlarını onların üzerine gelmeğe bırakmadı.</verse>
				<verse number="11">Ve Saulun cariyesi Ayyanın kızı Ritspanın yaptığı şey Davuda bildirildi.</verse>
				<verse number="12">Ve Davud gidip Saulun kemiklerini ve oğlu Yonatanın kemiklerini Yabeş-gilead erlerinden aldı; Filistîlerin Gilboada Saulu vurdukları gün, Filistîlerin onları asmış oldukları Beyt-şan meydanından onları bu erler çalmışlardı:</verse>
				<verse number="13">ve Saulun kemiklerile oğlu Yonatanın kemiklerini oradan çıkardı; ve asılmış olanların kemiklerini topladılar.</verse>
				<verse number="14">Ve Saulun ve oğlu Yonatanın kemiklerini Benyamin diyarında Tselada, babası Kişin kabrine gömdüler; ve kıralın emrettiği her şeyi yaptılar. Ve bundan sonra Allah diyar için duaları kabul etti.</verse>
				<verse number="15">Ve yine Filistîlerin İsraille cengi oldu; ve Davud, ve kendisile beraber kulları indiler, ve Filistîlere karşı cenkettiler. Ve Davud yorgun düştü;</verse>
				<verse number="16">Rafa oğullarından İşbi-benob Davudu vurayım dedi, ve mızrağının ağırlığı üç yüz şekel tunçtu, ve yeni bir kılıç kuşanmıştı.</verse>
				<verse number="17">Ve Tseruyanın oğlu Abişay Davuda yardım edip Filistîyi vurdu, ve onu öldürdü. O zaman Davudun adamları ona and ettiler ve dediler: Bizimle beraber artık cenge çıkmıyacaksın ki, İsrailin çerağını söndürmiyesin.</verse>
				<verse number="18">Ve bundan sonra vaki oldu ki, yine Filistîlerle Gobda cenk oldu; o zaman Huşalı Sibbekay Rafa oğullarından Safı vurdu.</verse>
				<verse number="19">Ve yine Filistîlerle Gobda cenk oldu; ve Beyt-lehemli Yaareoregimin oğlu Elhanan Gatlı Golyatın kardeşini vurdu, onun mızrağının sapı çulha merteği gibi idi.</verse>
				<verse number="20">Ve yine Gatta cenk oldu, ve orada uzun boylu bir adam vardı, ve ellerinin parmakları ve ayaklarının parmakları altışar altışar, sayıca yirmi dörttü; o da Rafaya doğmuştu.</verse>
				<verse number="21">Ve İsraile meydan okudu, ve Davudun kardeşi Şimeinin oğlu Yonatan onu vurdu.</verse>
				<verse number="22">Bu dört kişi Gatta Rafaya doğmuş idiler; ve Davudun elile ve kullarının elile düştüler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">VE RAB Davudu bütün düşmanlarının elinden, ve Saulun elinden kurtardığı gün, Davud şu ilâhinin sözlerini RABBE söyledi;</verse>
				<verse number="2">ve dedi: RAB benim kayam, ve hisarım, evet, kurtarıcımdır;</verse>
				<verse number="3">Allah kayamdır, ona sığınacağım; Kalkanım, kurtuluşumun kuvveti, yüksek kulem, ve sığınacak yerimdir; Ey kurtarıcım, beni zorbalıktan sen kurtarırsın.</verse>
				<verse number="4">Hamde lâyık olan RABBİ çağıracağım; Ve düşmanlarımdan kurtulacağım;</verse>
				<verse number="5">Çünkü çevremi ölüm dalgaları sardı; Yaramazlık selleri beni ürküttü.</verse>
				<verse number="6">Ölüler diyarının ipleri beni kuşattı; Ölümün kementleri üzerime geldi.</verse>
				<verse number="7">Sıkıntım içinde RABBE dua ettim, Ve Allahımı imdada çağırdım; Ve mabedinden sesimi işitti, Ve feryadım onun kulaklarına erişti.</verse>
				<verse number="8">O zaman dünya sarsılıp titredi; Göklerin temelleri oynadılar Ve sarsıldılar, çünkü o öfkelendi.</verse>
				<verse number="9">Burnundan duman yükseldi, Ağzından ateş yiyip bitirdi; Ondan közler tutuştular.</verse>
				<verse number="10">Gökleri de iğip indi; Ve koyu karanlık ayaklarının altında idi.</verse>
				<verse number="11">Ve bir kerubiye binip uçtu; Ve yelin kanatları üzerinde göründü.</verse>
				<verse number="12">Karanlığı, suların toplantısını, Asümanın koyu bulutlarını kendi çevresine çardaklar yaptı.</verse>
				<verse number="13">Önündeki parıltıdan; Ateş közleri tutuştular.</verse>
				<verse number="14">RAB göklerden gürledi, Ve Yüce Olan ses verdi.</verse>
				<verse number="15">Oklar salıp onları dağıttı; Şimşek salıp onları bozgun etti.</verse>
				<verse number="16">RABBİN azarlamasından, Burun nefesinin vuruşundan, Denizin derinlikleri göründü, Ve dünyanın temelleri açıldı.</verse>
				<verse number="17">Yukarıdan elini uzattı, beni tuttu; Beni çok sulardan çıkardı;</verse>
				<verse number="18">Beni kuvvetli düşmanımdan, Benden nefret edenlerden azat etti; çünkü onlar benden zorlu idiler.</verse>
				<verse number="19">Felâketim gününde önüme çıktılar; Fakat RAB bana destek oldu.</verse>
				<verse number="20">Ve beni geniş yere çıkardı; Beni kurtardı, çünkü benden hoşlandı.</verse>
				<verse number="21">RAB salâhıma göre bana ödedi; Ellerimin temizliğine göre karşılığımı verdi.</verse>
				<verse number="22">Zira RABBİN yollarını tuttum, Ve kötülükle Allahımdan ayrılmadım.</verse>
				<verse number="23">Çünkü bütün hükümleri önümdedir; Ve kanunları ise, onlardan ben ayrılmadım.</verse>
				<verse number="24">Ve onunla kâmil idim; Ve günahımdan kendimi tuttum.</verse>
				<verse number="25">Bunun için RAB salâhıma göre, Gözü önünde temizliğime göre karşılığımı verdi.</verse>
				<verse number="26">İnayetli ile inayetli olursun; Kâmil adamla kâmil olursun;</verse>
				<verse number="27">Pâk olanla pâk olursun; Ve iğri adamla ters olursun.</verse>
				<verse number="28">Ve hakir kavmı sen kurtaracaksın, Fakat gözlerin kibirlilerin üzerindedir, onları alçaltacaksın.</verse>
				<verse number="29">Çünkü çerağım sensin, ya RAB; Ve benim karanlığımı RAB aydınlatacaktır.</verse>
				<verse number="30">Çünkü seninle asker üzerine hücum ederim, Ve Allahımla duvar aşarım.</verse>
				<verse number="31">Allah, — onun yolu kâmildir; RABBİN sözü saftır; O kendisine sığınanların hepsine kalkandır.</verse>
				<verse number="32">Çünkü RABDEN başka Allah kimdir? Ve Allahımızdan başka kaya kimdir?</verse>
				<verse number="33">Allah benim kuvvetli kulemdir; Ve kâmilleri kendi yolunda güder.</verse>
				<verse number="34">O ayaklarımı geyik ayakları gibi eder; Ve beni yüksek yerlerin üzerine diker.</verse>
				<verse number="35">Ellerimi cenk için talim eder de, Bazularım tunç yayı kurar.</verse>
				<verse number="36">Ve bana kurtarışının kalkanını verdin, Ve lûtfun beni büyük etti.</verse>
				<verse number="37">Adımlarımın yerini genişlettin, Ve ayaklarım kaymadı.</verse>
				<verse number="38">Düşmanlarımı kovaladım, ve onları helâk ettim; Ve onlar bitmeyince geri dönmedim.</verse>
				<verse number="39">Onları telef ettim, ve onları ezdim, ve artık kalkamadılar; Ve ayaklarımın altına düştüler.</verse>
				<verse number="40">Çünkü cenk için bana kuvvet kuşattın; Bana karşı ayaklananları altımda çöktürdün.</verse>
				<verse number="41">Düşmanlarımın sırtını da bana çevirttin, Benden nefret eyliyenleri de yok ettim.</verse>
				<verse number="42">Onlar baktılar, fakat kurtaran yoktu; RABBE baktılar, fakat onlara cevap vermedi.</verse>
				<verse number="43">O zaman yerin tozu gibi onları ezdim; Onları sokakların çamuru gibi ayak altına alıp çiğnedim.</verse>
				<verse number="44">Kavmımın çekişmelerinden beni azat ettin; Milletlere baş olmak için beni korudun; Bilmediğim bir kavm bana kulluk edecek.</verse>
				<verse number="45">Yabancı oğulları bana boyun iğecekler; Kulakları işitince bana itaat edecekler.</verse>
				<verse number="46">Yabancı oğulları takatsiz kalacaklar, Ve hisarlarından titriyerek çıkacaklar.</verse>
				<verse number="47">RAB hay dir; ve kayam mubarek olsun; Ve kurtuluşumun kayası Allah yüce olsun;</verse>
				<verse number="48">O Allah ki, bana öçler verir, Kavmları bana tâbi kılar,</verse>
				<verse number="49">Ve düşmanlarımın ortasından beni çıkarır; Evet, bana karşı ayaklananlar üzerinde beni yükseltirsin; Zorba adamdan beni azat eylersin.</verse>
				<verse number="50">Bunun için, ya RAB, milletler arasında sana şükrederim, Ve senin ismine terennüm eylerim.</verse>
				<verse number="51">RAB kıralına büyük kurtuluşlar verir, Ve mesihine, Davuda, ve onun zürriyetine, Ebediyen inayet eder.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">VE Davudun son sözleri şunlardır: Yessenin oğlu Davud diyor, Ve yükseğe çıkarılan adam, Yakubun Allahının mesihi, Ve İsrailin tatlı mezmur şairi diyor:</verse>
				<verse number="2">RABBİN Ruhu benim vasıtamla söyledi, Ve onun sözü benim dilim üzerinde idi.</verse>
				<verse number="3">İsrailin Allahı dedi, İsrailin Kayası bana söyledi: İnsanlar üzerine doğrulukla saltanat eden, Allah korkusu ile saltanat eden,</verse>
				<verse number="4">Bulutsuz bir sabah gibi, Güneş doğduğu zaman sabah nuru gibi olacaktır; Onun parıltısı yağmurdan sonra yerden taze ot bittirir.</verse>
				<verse number="5">Gerçek benim evim Allahla öyle değildir; Fakat benimle ebedî ahit kesti; Her şeyi düzgün ve emindir; Çünkü onu hattâ filizlendirmediği halde, O bütün kurtuluşum ve dileğimdir;</verse>
				<verse number="6">Fakat yaramazlar, onların hepsi atılacak dikenler gibi olacaklardır, Çünkü elle tutulamazlar;</verse>
				<verse number="7">Fakat onlara dokunan adam, Demirle ve mızrak sapı ile silâhlanmalıdır. Ve yerlerinde ateşle tamamen yakılacaklardır.</verse>
				<verse number="8">Davudun yiğitlerinin adları şunlardır: Üçlerin başı Tahkemonlu Yoşebbaşşebet, bir kerede vurulmuş sekiz yüz kişiye karşı olan Etsnî Adino o idi.</verse>
				<verse number="9">Ve ondan sonra Ahohî bir adamın oğlu Dodayın oğlu Eleazardı, cenk için oraya toplanmış olan Filistîlere meydan okudukları, ve İsrail adamları çekilip gittikleri zaman, Davudla beraber olan üç yiğitten biri idi.</verse>
				<verse number="10">O kalktı, ve eli yorulup kılıca yapışıncıya kadar Filistîleri vurdu; ve RAB o gün büyük kurtuluş yaptı; ve kavm ancak çapul almak için onun ardınca döndüler.</verse>
				<verse number="11">Ve ondan sonra Hararlı Agenin oğlu Şamma idi. Ve Filistîler bir bölük olarak toplandılar, ve orada mercimek dolu bir tarla parçası vardı; ve kavm Filistîlerin önünden kaçtı.</verse>
				<verse number="12">Fakat o, tarlanın ortasında durup onu müdafaa etti, ve Filistîleri vurdu; ve RAB büyük kurtuluş yaptı.</verse>
				<verse number="13">Ve baş Otuzlardan üçü indi, ve biçim vaktinde Davuda, Adullam mağarasına geldiler; ve Filistîlerin bölüğü Refaim deresinde ordugâh kurdular.</verse>
				<verse number="14">Ve Davud o zaman hisarda idi; ve Filistîlerin askeri o zaman Beyt-lehemde idi.</verse>
				<verse number="15">Ve Davud özliyip dedi: Keşke biri Beyt-lehemde, kapının yanında olan kuyudan bana su içirse!</verse>
				<verse number="16">Ve bu üç yiğit Filistîler ordusunu yardılar, ve kapının yanında olan Beyt-lehem kuyusundan su çektiler, ve onu alıp Davuda getirdiler; fakat ondan içmek istemedi, ve onu RABBE takdime olarak döktü.</verse>
				<verse number="17">Ve dedi: Ya RAB, bunu yapmak benden uzak olsun, canlarını tehlikeye koyup giden adamların kanını mı içeyim? Bundan dolayı içmek istemedi. Bu şeyleri üç yiğit yaptı.</verse>
				<verse number="18">Ve Yoabın kardeşi, Tseruyanın oğlu Abişay Üçlerin başı idi. Ve üç yüz kişiye karşı mızrağını kaldırıp onları öldürdü, ve onun üç yiğit arasında adı vardı.</verse>
				<verse number="19">Üç yiğitten en şereflisi değil mi idi? Ve onların reisi oldu; fakat birinci Üçlere erişmedi.</verse>
				<verse number="20">Kabtseelli cesur bir adamın oğlu, Yehoyadanın oğlu olup kuvvetli işler yapmış olan Benaya, Moablı Arielin iki oğlunu vurdu; bir de kar günü inip çukur içinde bir aslan vurdu.</verse>
				<verse number="21">Ve görünüşü güzel bir Mısırlıyı vurdu; ve Mısırlının elinde mızrak vardı; ve onun yanına değnekle indi, ve Mısırlının elinden mızrağı çekip aldı, ve onu kendi mızrağı ile öldürdü.</verse>
				<verse number="22">Bu şeyleri Yehoyadanın oğlu Benaya yaptı; ve üç yiğit arasında adı vardı.</verse>
				<verse number="23">Otuzlardan daha şerefli idi, fakat birinci Üçlere erişmedi. Ve Davud onu muhafızlarının başına koydu.</verse>
				<verse number="24">Yoabın kardeşi Asahel Otuzlardan biri idi; Beyt-lehemli Dodonun oğlu Elhanan,</verse>
				<verse number="25">Harodlu Şamma, Harodlu Elika,</verse>
				<verse number="26">Paltî Helets, Tekoalı İkkeşin oğlu İra,</verse>
				<verse number="27">Anatotlu Abiezer, Huşalı Mebunnay,</verse>
				<verse number="28">Ahohî Tsalmon, Netofalı Maharay,</verse>
				<verse number="29">Netofalı Baananın oğlu Heleb, Benyamin oğulları Gibeasından Ribayın oğlu İttay,</verse>
				<verse number="30">Piratonlu Benaya, Gaaş vadilerinden Hidday,</verse>
				<verse number="31">Arbalı Abi-albon, Barhumlu Azmavet,</verse>
				<verse number="32">Şaalbonlu Elyahba, Yaşen oğulları, Yonatan,</verse>
				<verse number="33">Hararlı Şamma, Ararlı Şararın oğlu Ahiam,</verse>
				<verse number="34">Ahasbayın oğlu Elifelet Maakalının oğlu, Gilolu Ahitofelin oğlu Eliam.</verse>
				<verse number="35">Karmelli Hetsro, Arbalı Paaray,</verse>
				<verse number="36">Tsobalı Natanın oğlu İgal, Gadî Bani,</verse>
				<verse number="37">Ammonî Tselek, Beerotlu Naharay, Tseruyanın oğlu Yoabın silâhtarları,</verse>
				<verse number="38">İtrî İra, İtrî Gareb,</verse>
				<verse number="39">Hittî Uriya; hepsi otuz yedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">VE İsraile karşı RABBİN öfkesi yine alevlendi, ve: Git, İsraili ve Yahudayı say, diye Davudu onlara karşı tahrik etti.</verse>
				<verse number="2">Ve kıral, yanında olan ordu başbuğu Yoaba dedi: Şimdi Dandan Beer-şebaya kadar İsrailin bütün sıptları arasında dolaş, ve kavmı sayın, ve kavmın sayısını bileyim.</verse>
				<verse number="3">Ve Yoab kırala dedi: Allahın RAB kavmı, ne kadarsa yüz kat daha artırsın; ve efendim kıralın gözleri görsün; fakat niçin bu şey efendim kıralın hoşuna gidiyor?</verse>
				<verse number="4">Fakat kıralın sözü Yoaba karşı, ve ordunun reislerine karşı galebe etti. Ve Yoabla ordunun reisleri, İsrail kavmını saymak için kıralın önünden çıktılar.</verse>
				<verse number="5">Ve Erdenden geçtiler, ve Gad vadisinin ortasında olan şehrin sağ tarafında, Aroerde kondular;</verse>
				<verse number="6">ve Yazere, ve Gileada, ve Tahtim-hodşi diyarına geldiler; ve Dan-yaana, ve çepçevre Saydaya geldiler,</verse>
				<verse number="7">ve Sur hisarına, ve Hivîlerin ve Kenânlıların bütün şehirlerine geldiler; ve Beer-şebada Yahuda Cenubuna çıktılar.</verse>
				<verse number="8">Ve bütün memlekette dolaştılar, ve dokuz ay yirmi günün sonunda Yeruşalime geldiler.</verse>
				<verse number="9">Ve Yoab yazılanların sayısını kırala verdi; ve İsrailde kılıç çeken sekiz yüz bin yiğit vardı; ve Yahuda adamları beş yüz bin kişi idi.</verse>
				<verse number="10">Ve kavmı saydıktan sonra Davudun yüreği kendisini rahatsız etti. Ve Davud RABBE dedi: Yaptığım işte büyük suç ettim; ve şimdi, ya RAB, niyaz ederim, bu kulunun günahını sil; çünkü çok akılsızlık ettim.</verse>
				<verse number="11">Ve Davud sabahlayın kalktı; ve Davudun Göreni Gad peygambere RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="12">Git ve Davuda söyle: RAB şöyle diyor: Senin önüne üç şey koyuyorum; kendin için onlardan birini seç de sana onu yapayım.</verse>
				<verse number="13">Ve Gad Davuda gelip ona bildirdi, ve kendisine dedi: Sana memleketinde yedi kıtlık yılı mı gelsin? yoksa düşmanların seni kovalarken onların önünde üç ay mı kaçarsın? yoksa memleketinde üç gün veba mı olsun? Şimdi düşün ve bak, beni gönderene ne cevap götüreyim?</verse>
				<verse number="14">Ve Davud Gada dedi: Çok sıkılıyorum; şimdi RABBİN eline düşelim; çünkü onun rahmetleri çoktur; ve insan eline düşmiyeyim.</verse>
				<verse number="15">Ve RAB sabahtan tayin olunan vakte kadar İsrailin üzerine veba gönderdi; ve Dandan Beer-şebaya kadar kavmdan yetmiş bin kişi öldü.</verse>
				<verse number="16">Ve melek Yeruşalimi helâk etmek için ona doğru elini uzatınca, RAB mücazattan nadim olup kavmı helâk eden meleğe: Yeter; şimdi elini çek, dedi. Ve RABBİN meleği Yebusî Aravnanın harman yerinin yanında bulunuyordu.</verse>
				<verse number="17">Ve kavmı vuran meleği gördüğü zaman, Davud RABBE söyledi, ve dedi: İşte, ben suç ettim, ve ben iğrilik ettim; fakat bu koyunlar, onlar ne yaptılar? niyaz ederim, senin elin bana karşı, ve babamın evine karşı olsun.</verse>
				<verse number="18">Ve o gün Gad Davuda geldi, ve ona dedi: Çık, Yebusî Aravnanın harman yerinde RABBE mezbah kur.</verse>
				<verse number="19">Ve Gadın sözüne göre Davud RABBİN emretmiş olduğu gibi çıktı.</verse>
				<verse number="20">Ve Aravna baktı, ve kıralla kullarının kendisine doğru gelmekte olduklarını gördü; ve Aravna çıktı, ve kırala yüz üstü yere kadar iğildi.</verse>
				<verse number="21">Ve Aravna dedi: Niçin efendim kıral bu kuluna geldi? Ve Davud dedi: RABBE mezbah kurmak üzre senden harman yerini satın almak için geldim ki, kavmın üzerinden veba kaldırılsın.</verse>
				<verse number="22">Ve Aravna Davuda dedi: Efendim kıral gözünde iyi olanı alsın, ve takdime arzetsin; işte, yakılan takdime olarak öküzler, ve odun olmak üzre dövenler, ve öküzlerin takımları;</verse>
				<verse number="23">ey kıral, Aravna bunların hepisini kırala veriyor. Ve Aravna kırala dedi: Allahın RAB senden razı olsun.</verse>
				<verse number="24">Ve kıral Aravnaya dedi: Hayır, fakat senden mutlaka bir bedel ile satın alacağım; ve Allahım RABBE hiçe mal olmuş yakılan takdimeler arzetmem. Ve Davud harman yerini ve öküzleri elli şekel gümüşe satın aldı.</verse>
				<verse number="25">Ve Davud orada RABBE bir mezbah yaptı, ve yakılan takdimeler ve selâmet takdimeleri arzetti. Ve RAB diyar için olan duaları kabul etti, ve İsrail üzerinde veba kaldırıldı.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="11">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">VE kıral Davud kocamış ve yaşta ilerlemişti; ve onu esvaplarla örttüler, fakat ısınmadı.</verse>
				<verse number="2">Ve kulları ona dediler: Efendim kıral için genç bir kız aransın; ve o kıralın önünde dursun, ve ona baksın; ve senin koynunda yatsın da efendim kıral ısınsın.</verse>
				<verse number="3">Ve İsrailin bütün sınırlarında güzel bir genç kadın aradılar, ve Şunemli Abişagı buldular, ve onu kırala getirdiler.</verse>
				<verse number="4">Ve genç kadın çok güzeldi; ve kırala baktı, ve ona hizmet etti; fakat kıral onu bilmedi.</verse>
				<verse number="5">Ve Haggitin oğlu Adoniya: Ben kıral olacağım, diye kendini yükseltti; ve kendisine arabalar ve atlılar, ve önünde koşmak için elli kişi hazırladı.</verse>
				<verse number="6">Ve babası: Niçin böyle yaptın? diye hiç bir vakit onu gücendirmemişti; ve o da görünüşü çok güzel bir adamdı; ve kendisi Abşalomdan sonra doğmuştu.</verse>
				<verse number="7">Ve Tseruyanın oğlu Yoabla, ve kâhin Abiatarla söyleşti; ve bunlar Adoniyanın ardına düşüp kendisine yardım ettiler.</verse>
				<verse number="8">Fakat kâhin Tsadok, ve Yehoyadanın oğlu Benaya, ve peygamber Natan, ve Şimei, ve Rei, ve Davudun yiğitleri, Adoniya ile beraber değildiler.</verse>
				<verse number="9">Ve Adoniya En-rogel yakınında olan Tsohelet taşı yanında koyunlar ve sığırlar ve besili hayvanlar kurban etti; ve bütün kardeşleri, kıral oğullarını, ve kıralın kullarını, bütün Yahuda adamlarını çağırdı;</verse>
				<verse number="10">fakat peygamber Natanı, ve Benayayı, ve yiğitleri, ve kardeşi Süleymanı çağırmadı.</verse>
				<verse number="11">Ve Natan Süleymanın anası Bat-şebaya söyliyip dedi: Haggitin oğlu Adoniya kırallık ediyor, işitmedin mi? ve efendimiz Davud bilmiyor.</verse>
				<verse number="12">Ve şimdi gel, rica ederim, kendi canını, ve oğlun Süleymanın canını kurtarman için sana öğüt vereyim.</verse>
				<verse number="13">Git ve kıral Davudun yanına gir, ve kendisine de: Efendim kıral: Gerçek oğlun Süleyman benden sonra kırallık edecek, ve tahtıma o oturacaktır, diye cariyene sen and etmedin mi? ve niçin Adoniya kırallık ediyor?</verse>
				<verse number="14">İşte, sen daha orada kıralla söyleşirken, ben de senin ardından gireceğim, ve senin sözlerini tasdik edeceğim.</verse>
				<verse number="15">Ve Bat-şeba odaya, kıralın yanına girdi; ve kıral çok kocamıştı; ve Şunemli Abişag kırala hizmet ediyordu.</verse>
				<verse number="16">Ve Bat-şeba iğildi, ve kıralın önünde yere kapandı. Ve kıral: Nen var? dedi.</verse>
				<verse number="17">Ve ona dedi: Gerçek oğlun Süleyman benden sonra kırallık edecek, ve tahtıma o oturacaktır, diye sen, efendim, cariyene Allahın RABBİN hakkı için and ettin.</verse>
				<verse number="18">Ve işte, şimdi Adoniya kırallık ediyor; ve sen, efendim kıral, bunu bilmiyorsun;</verse>
				<verse number="19">ve bir çok öküzler ve besili hayvanlar ve koyunlar kurban etti, ve kıralın bütün oğullarını, ve kâhin Abiatarı, ve ordunun başbuğu Yoabı çağırdı; fakat kulun Süleymanı çağırmadı.</verse>
				<verse number="20">Ve sen, efendim kıral, kendisinden sonra efendim kıralın tahtına kim oturacağını bildiresin diye bütün İsrailin gözleri senin üzerindedir.</verse>
				<verse number="21">Yoksa, vaki olacak ki, efendim kıral ataları ile uyuduğu zaman, ben ve oğlum Süleyman suçlu sayılacağız.</verse>
				<verse number="22">Ve işte, daha o kıralla söyleşirken, peygamber Natan geldi.</verse>
				<verse number="23">Ve: İşte, peygamber Natan, diye kırala bildirdiler. Ve kıralın karşısına geldiği zaman, kıralın önünde yüz üstü yere kapandı.</verse>
				<verse number="24">Ve Natan dedi: Efendim kıral: Benden sonra Adoniya kırallık edecek, ve tahtıma o oturacak, diye söyledin mi?</verse>
				<verse number="25">Çünkü o bugün indi, ve bir çok öküzler ve besili hayvanlar ve koyunlar kurban etti, ve kıralın bütün oğullarını, ve ordunun başbuğlarını, ve kâhin Abiatarı çağırdı; ve işte, onun önünde yiyip içiyorlar, ve: Yaşasın kıral Adoniya, diyorlar.</verse>
				<verse number="26">Fakat beni, bu kulunu, ve kâhin Tsadoku, ve Yehoyadanın oğlu Benayayı, ve kulun Süleymanı çağırmadı.</verse>
				<verse number="27">Bu iş efendim kıral tarafından mı oldu? ve efendim kıralın tahtına kendisinden sonra kim oturacağını kullarına bildirmedin.</verse>
				<verse number="28">Ve kıral Davud cevap verip: Bat-şebayı bana çağırın, dedi. O da kıralın önüne geldi, ve kıralın önünde durdu.</verse>
				<verse number="29">Ve kıral and edip dedi: Canımı bütün sıkıntılardan kurtaran hay olan RABBİN hakkı için,</verse>
				<verse number="30">benden sonra mutlaka senin oğlun Süleyman kırallık edecek, ve benim yerime tahtıma o oturacak, diye İsrailin Allahı RABBİN hakkı için gerçek sana nasıl and ettimse, gerçek bugün böyle yapacağım.</verse>
				<verse number="31">Ve Bat-şeba kırala iğildi, ve yüz üstü yere kapanıp dedi: Efendim kıral Davud ebediyen yaşasın.</verse>
				<verse number="32">Ve kıral Davud dedi: Kâhin Tsadoku, ve peygamber Natanı, ve Yehoyadanın oğlu Benayayı bana çağırın. Ve kıralın önüne geldiler.</verse>
				<verse number="33">Ve kıral onlara dedi: Efendinizin kullarını yanınıza alın, ve oğlum Süleymanı benim kendi katırıma bindirin, ve onu Gihona indirin;</verse>
				<verse number="34">ve orada kâhin Tsadok, ve peygamber Natan İsrail üzerine kıral olarak onu meshetsinler; ve boru çalın, ve: Yaşasın kıral Süleyman, diyin.</verse>
				<verse number="35">Ve onun ardınca çıkacaksınız, ve o gelip tahtıma oturacak; çünkü benim yerime kıral olacak; ve İsrail üzerine ve Yahuda üzerine hükümdar olarak onu tayin ettim.</verse>
				<verse number="36">Ve Yehoyadanın oğlu Benaya kırala cevap verip dedi: Amin; efendim kıralın Allahı RAB da böyle desin.</verse>
				<verse number="37">RAB nasıl efendim kıralla beraber oldu ise Süleyman ile de öyle olsun, ve onun tahtını efendim kıral Davudun tahtından daha büyük etsin.</verse>
				<verse number="38">Ve kâhin Tsadok, ve peygamber Natan, ve Yehoyadanın oğlu Benaya, ve Keretîler, ve Peletîler indiler, ve Sülemanı kıral Davudun katırına bindirdiler, ve onu Gihona götürdüler.</verse>
				<verse number="39">Ve kâhin Tsadok Çadırdan yağ boynuzunu aldı, ve Süleymanı meshetti. Ve boru çaldılar; ve bütün kavm: Yaşasın kıral Süleyman, dediler.</verse>
				<verse number="40">Ve bütün kavm onun ardınca çıktılar, ve kavm zurnalar çalıp büyük sevinçle sevindiler, ve onların sesinden yer çatladı.</verse>
				<verse number="41">Ve Adoniya ve onun yanında olan bütün davetliler yemek yemeği bitirdikleri zaman işittiler. Ve Yoab boru sesini işitince dedi: Şehirden gelen bu gürültü nedir?</verse>
				<verse number="42">Daha o söylerken, işte, kâhin Abiatarın oğlu Yonatan geldi, ve Adoniya dedi: İçeri gir; çünkü sen yiğit bir adamsın, ve müjde getiriyorsun.</verse>
				<verse number="43">Ve Yonatan cevap verip Adoniyaya dedi: Gerçek, efendimiz kıral Davud Süleymanı kıral etti;</verse>
				<verse number="44">ve kıral kâhin Tsadoku, ve peygamber Natanı, ve Yehoyadanın oğlu Benayayı, ve Keretîleri ve Peletîleri onunla beraber gönderdi; ve onu kıralın katırına bindirdiler;</verse>
				<verse number="45">ve kâhin Tsadok, ve peygamber Natan Gihonda onu kıral olarak meshettiler; ve oradan sevinerek çıktılar, ve şehir çınladı. İşittiğiniz ses budur.</verse>
				<verse number="46">Hem de Süleyman kırallık tahtı üzerinde oturuyor.</verse>
				<verse number="47">Kıralın kulları da efendimiz kıral Davudu tebrik etmek için gelip dediler: Senin Allahın Süleymanın adını senin adından daha iyi etsin, ve onun tahtını senin tahtından daha büyük etsin; ve kıral yatak üzerine iğildi.</verse>
				<verse number="48">Hem de kıral şöyle dedi: Bugün gözlerimle görürken tahtım üzerine bir oturan vermiş olan İsrailin Allahı RAB mubarek olsun.</verse>
				<verse number="49">Ve Adoniyanın bütün davetlileri korkup kalktılar, ve herkes kendi yoluna gitti.</verse>
				<verse number="50">Ve Adoniya Süleymandan ötürü korktu, ve kalkıp gitti, ve mezbahın boynuzlarına yapıştı.</verse>
				<verse number="51">Ve Süleymana bildirip dediler: İşte, Adoniya kıral Süleymandan korkuyor; ve işte: Kıral Süleyman bu kulunu kılıçla öldürmiyeceğine bugün bana and etsin, diyerek mezbahın boynuzlarına yapıştı.</verse>
				<verse number="52">Ve Süleyman dedi: Eğer yiğit bir adam olduğunu gösterirse, bir saçı bile yere düşmez; fakat kendisinde kötülük bulunursa ölür.</verse>
				<verse number="53">Ve kıral Süleyman gönderdi, ve onu mezbahtan indirdiler. Ve gelip kıral Süleymana iğildi; ve Süleyman ona: Evine git, dedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE Davudun öleceği günler yaklaştı; ve oğlu Süleymana emredip dedi:</verse>
				<verse number="2">Ben bütün dünyanın gittiği yola gidiyorum; sen kuvvetli ol, ve erkek ol;</verse>
				<verse number="3">yaptığın her işte, ve yüneldiğin her tarafta hikmetli olasın diye, Musanın şeriatinden yazılmış olana göre Allahın RABBİN yollarında yürümek, ve kanunlarını, ve emirlerini, ve hükümlerini, ve şehadetlerini tutmak için onun bekçiliğini tut ki,</verse>
				<verse number="4">RAB: Eğer çocukların bütün yüreklerile ve bütün canları ile önümde sadakatle yürümek için yollarına dikkat ederlerse, İsrail tahtında senden bir erkek eksik olmıyacaktır, diye hakkımda söylediği sözü sabit kılsın.</verse>
				<verse number="5">Tseruyanın oğlu Yoabın bana ettiğini, evet, İsrail ordusunun iki başbuğuna, Nerin oğlu Abnere, ve Yeterin oğlu Amasaya yaptığını sen de bilirsin; barışıklık zamanında cenk kanı dökerek, ve beline kuşanmış olduğu kuşağına, ve ayaklarındaki çarıkları içine cenk kanı bulaştırarak onları öldürdü.</verse>
				<verse number="6">Ve sen hikmetine göre yap, ve onun ağarmış başı ölüler diyarına selâmetle inmesin.</verse>
				<verse number="7">Fakat Gileadlı Barzillayın oğullarına lûtuf göster, ve sofranda yemek yiyenler arasında olsunlar; çünkü kardeşin Abşalomdan kaçtığım zaman onlar benim yanıma böyle geldiler.</verse>
				<verse number="8">Ve işte, Bahurimden olan Benyaminî Geranın oğlu Şimei senin yanındadır; Mahanaime gittiğim gün o beni ağır lânetle lânetledi; fakat Erdende beni karşılamak için indi; ve ben ona: Seni kılıçla öldürmem, diyerek RABBİN hakkı için and ettim.</verse>
				<verse number="9">Ve şimdi onu suçsuz tutma, çünkü sen hikmetli adamsın; ve ona yapacağını bilirsin, ve sen onun ağarmış başını kanla ölüler diyarına indirirsin.</verse>
				<verse number="10">Ve Davud ataları ile uyudu, ve Davud şehrinde gömüldü.</verse>
				<verse number="11">Ve Davudun İsrail üzerinde kırallık ettiği günler kırk yıldı; yedi yıl Hebronda kırallık etti, ve otuz üç yıl Yeruşalimde kırallık etti.</verse>
				<verse number="12">Ve Süleyman babası Davudun tahtına oturdu; ve onun kırallığı çok kuvvetli oldu.</verse>
				<verse number="13">Ve Haggitin oğlu Adoniya Süleymanın anası Bat-şebaya geldi. Ve o dedi: Barışıklıkla mı geliyorsun? Ve dedi: Barışıklıkla.</verse>
				<verse number="14">Ve dedi: Benim sana söyliyeceğim var. Ve: Söyle, dedi.</verse>
				<verse number="15">Ve dedi: Sen bilirsin ki, kırallık benimdi, ve ben kırallık edeyim diye bütün İsrail bana yünelmişti; fakat kırallık çevrilip kardeşimin oldu; çünkü RAB tarafından onundu.</verse>
				<verse number="16">Ve şimdi benim senden bir dileğim var; beni boş döndürme. Ve ona: Söyle, dedi.</verse>
				<verse number="17">Ve dedi: Rica ederim, kıral Süleymana söyle (çünkü o sana yok demez), Şunemli Abişagı bana karı olarak versin.</verse>
				<verse number="18">Ve Bat-şeba dedi: Peki, senin için kırala söylerim.</verse>
				<verse number="19">Ve Bat-şeba kıral Süleymana Adoniya için söylemek üzre onun yanına gitti. Ve kıral onu karşılamak için ayağa kalktı, ve ona iğildi, ve tahtına oturdu, ve kıralın anası için bir taht koydurttu; ve anası onun sağında oturdu.</verse>
				<verse number="20">Ve dedi: Senden küçük bir dileğim var; beni boş döndürme. Ve kıral ona dedi: İste, anam; çünkü seni boş döndürmem.</verse>
				<verse number="21">Ve dedi: Şunemli Abişag kardeşin Adoniyaya karı olarak verilsin.</verse>
				<verse number="22">Ve kıral Süleyman cevap verip anasına dedi: Sen neden Adoniya için Şunemli Abişagı istiyorsun? kırallığı da onun için iste, çünkü o benden büyük kardeşimdir; hem onun için hem de kâhin Abiatarla Tseruyanın oğlu Yoab için iste.</verse>
				<verse number="23">Ve kıral Süleyman RABBİN hakkı için and edip dedi: Eğer Adoniya bu sözü kendi canına karşı söylemedi ise, Allah bana öylesini ve ziyadesini etsin.</verse>
				<verse number="24">Ve şimdi, beni pekiştiren, ve babam Davudun tahtına beni oturtan, ve söylemiş olduğu gibi bana bir hanedan kuran hay olan RABBİN hakkı için, Adoniya mutlaka bugün öldürülecektir.</verse>
				<verse number="25">Ve kıral Süleyman Yehoyadanın oğlu Benaya elile gönderdi; o da onu vurdu, ve öldü.</verse>
				<verse number="26">Ve kıral kâhin Abiatara dedi: Anatota, kendi tarlalarına git; çünkü sen öldürülecek bir adamsın; fakat seni bu zamanda öldürmem; çünkü sen babam Davudun önünde RAB Yehovanın sandığını taşıdın, ve çünkü babamın zahmet çektiği bütün işlerde sen de zahmet çektin.</verse>
				<verse number="27">Ve Eli evi hakkında RABBİN Şiloda söylemiş olduğu sözü yerine getirmek için Süleyman Abiatarı RABBİN kâhinliğinden attı.</verse>
				<verse number="28">Ve haber Yoaba erişti; çünkü Yoab Abşaloma uymadığı halde Adoniyaya uymuştu. Ve Yoab RABBİN Çadırına kaçtı, ve mezbahın boynuzlarını tuttu.</verse>
				<verse number="29">Ve kıral Süleymana söylediler: Yoab RABBİN Çadırına kaçtı, ve işte, mezbahın yanındadır. Ve Süleyman: Git, onu vur, diyerek Yehoyadanın oğlu Benayayı gönderdi.</verse>
				<verse number="30">Ve Benaya RABBİN Çadırına gelip ona dedi: Çık, kıral böyle buyuruyor. Ve o dedi: Hayır; burada öleyim. Ve Benaya kırala: Yoab böyle dedi, ve bana böyle cevap verdi, diye haber getirdi.</verse>
				<verse number="31">Ve kıral ona dedi: Onun dediği gibi yap, onu vur ve göm ki, Yoabın sebepsiz döktüğü kanı benim üzerimden ve babamın evi üzerinden kaldırasın.</verse>
				<verse number="32">Ve RAB onun kanını kendi başı üzerine döndürecektir, çünkü o kendisinden daha salih ve daha iyi iki adamı, İsrail ordusunun başbuğu Nerin oğlu Abneri, ve Yahuda ordusunun başbuğu Yeterin oğlu Amasayı vurdu, ve onları kılıçla öldürdü, ve babam Davud bilmiyordu.</verse>
				<verse number="33">Böylece onların kanı Yoabın başı üzerine, ve onun zürriyetinin başı üzerine ebediyen dönecektir; fakat RAB tarafından Davuda, ve zürriyetine, ve evine, ve tahtına, ebediyen selâmet olacaktır.</verse>
				<verse number="34">Ve Yehoyadanın oğlu Benaya çıktı, ve onu vurup öldürdü; ve çölde kendi evinde gömüldü.</verse>
				<verse number="35">Ve kıral onun yerine Yehoyadanın oğlu Benayayı ordunun başına koydu; ve kıral Abiatarın yerine kâhin Tsadoku koydu.</verse>
				<verse number="36">Ve kıral gönderip Şimeiyi çağırdı, ve ona dedi: Yeruşalimde kendine bir ev yap, ve orada otur, ve oradan hiç bir yere çıkma.</verse>
				<verse number="37">Ve çıktığın, ve Kidron vadisini geçtiğin gün gerçekten bil ki, mutlaka öleceksin; kanın kendi başın üzerinde olacaktır.</verse>
				<verse number="38">Ve Şimei kırala dedi: Bu söz iyidir; efendim kıral nasıl dedi ise, kulun öyle yapacaktır. Ve Şimei bir çok zaman Yeruşalimde oturdu.</verse>
				<verse number="39">Ve vaki oldu ki, üç yılın sonunda Şimeinin iki kulu Gat kıralı Maakanın oğlu Akişin yanına kaçtılar. Ve Şimeiye: İşte, kulların Gattadır, diye haber verildi.</verse>
				<verse number="40">Ve Şimei kalkıp eşeğine palan vurdu, ve Gata, Akişe, kullarını aramağa gitti; ve Şimei gidip kullarını Gattan getirdi.</verse>
				<verse number="41">Ve Şimeinin Yeruşalimden Gata gitmiş ve dönmüş olduğunu Süleymana söylediler.</verse>
				<verse number="42">Ve kıral gönderip Şimeiyi çağırdı, ve ona dedi: Sana RABBİN hakkı için and ettirmedim mi, ve sana: Çıktığın, ve dışarıda ötede beride dolaştığın gün gerçekten bil ki, mutlaka öleceksin, diye sıkı tenbih etmedim mi? sen de bana: İşittiğim söz iyidir, dedin.</verse>
				<verse number="43">Öyle ise RABBİN andını ve sana verdiğim emri niçin tutmadın?</verse>
				<verse number="44">Ve kıral Şimeiye dedi: Babam Davuda yaptığın kötülüğün hepsini bilirsin, yüreğin de bilir; ve kendi kötülüğünü RAB senin başına döndürecektir.</verse>
				<verse number="45">Fakat kıral Süleyman mubarek olacak, ve Davudun tahtı RABBİN önünde ebediyen pekiştirilecektir.</verse>
				<verse number="46">Ve kıral Yehoyadanın oğlu Benayaya emretti; ve çıkıp onu vurdu, ve o öldü. Ve kırallık Süleymanın elinde pekiştirildi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE Süleyman Mısır kıralı Firavunla hısım oldu, ve Firavunun kızını aldı, ve kendi evini ve RABBİN evini ve çepçevre Yeruşalim duvarını yapmağı bitirinciye kadar kadını Davud şehrine getirdi.</verse>
				<verse number="2">Ancak kavm yüksek yerlerde kurban ediyorlardı, çünkü o günlere kadar RABBİN ismine yapılmış ev yoktu.</verse>
				<verse number="3">Ve Süleyman, babası Davudun kanunlarında yürüyerek RABBİ severdi; ancak yüksek yerlerde kurban ediyor, ve buhur yakıyordu.</verse>
				<verse number="4">Ve kıral kurban etmek için Gibeona gitti; çünkü orası yüksek yerlerin büyüğü idi; Süleyman o mezbahın üzerinde bin baş yakılan takdime arzetti.</verse>
				<verse number="5">RAB Süleymana Gibeonda gece ruyada göründü; ve Allah dedi: Sana ne vereyim, iste.</verse>
				<verse number="6">Ve Süleyman dedi: Kulun babam Davuda, senin önünde hakikatla ve salâhla, ve seninle yürek doğruluğu ile yürüdüğüne göre büyük inayet ettin; ve bugün olduğu gibi onun tahtına oturmak için kendisine bir oğul vermekle kendisi için bu büyük inayeti sakladın.</verse>
				<verse number="7">Ve şimdi, ey Allahım RAB, kulunu babam Davudun yerine kıral ettin; ve ben ancak bir küçük çocuğum; çıkmayı ve girmeyi bilmem.</verse>
				<verse number="8">Ve kulun seçtiğin kavmın ortasındadır, çoklukça hesap edilemez ve sayılamaz büyük bir kavm.</verse>
				<verse number="9">İmdi, kavmına hükmetmek için kuluna anlayışlı yürek ver ki, iyi ile kötünün arasını ayırt edeyim; çünkü senin bu büyük kavmına kim hükmedebilir?</verse>
				<verse number="10">Ve bu söz Rabbin gözünde iyi göründü, çünkü Süleyman bu şeyi istedi.</verse>
				<verse number="11">Ve Allah ona dedi: Mademki sen bu şeyi istedin, ve kendin için çok günler istemedin, ve kendin için zenginlik istemedin, düşmanlarının canını da istemedin, ancak doğruyu ayırt etmek üzre kendin için anlayış istedin;</verse>
				<verse number="12">işte, senin sözüne göre yaptım; işte, sana hikmetli ve anlayışlı yürek verdim; şöyle ki, senden evel senin gibi kimse olmamıştır, ve senden sonra senin gibisi çıkmıyacaktır.</verse>
				<verse number="13">Ve sana dilemediğin şeyi de verdim, hem zenginlik, hem de izzet; şöyle ki bütün günlerinde kırallar arasında senin gibisi olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="14">Ve kanunlarımı ve emirlerimi tutmak için baban Davudun yürüdüğü gibi sen de yollarımda yürürsen, o zaman ömrünü uzatırım.</verse>
				<verse number="15">Ve Süleyman uyandı; ve işte, ruya idi; ve Yeruşalime geldi, ve RABBİN ahit sandığı önünde durdu, ve yakılan takdimeler arzetti, ve selâmet takdimeleri arzetti, ve bütün kullarına ziyafet verdi.</verse>
				<verse number="16">Ve iki fahişe kadın kırala geldi, ve önünde durdular.</verse>
				<verse number="17">Ve kadınlardan biri dedi: Aman efendim, ben ve bu kadın bir evde otururuz; ve evde onunla beraberken bir çocuk doğurdum.</verse>
				<verse number="18">Ve vaki oldu ki, ben doğduktan sonra üçüncü gün bu kadın da doğurdu; ve biz beraberdik; evde yanımızda yabancı yoktu, ancak evde ikimiz vardık.</verse>
				<verse number="19">Ve bu kadının çocuğu geceleyin ölmüş, çünkü üstüne yatmış.</verse>
				<verse number="20">Ve gece yarısı kalkmış, ve cariyen uyurken oğlumu yanımdan almış, ve onu kendi koynuna koymuş, ve kendi ölmüş çocuğunu benim koynuma koymuş.</verse>
				<verse number="21">Ve çocuğumu emzirmek için sabahlayın kalktığım zaman, işte, ölmüştü; fakat sabahlayın ona bakınca, işte, o benim doğurduğum oğlum değildi.</verse>
				<verse number="22">Ve öteki kadın dedi: Hayır; fakat sağ olan benim oğlum ve ölen senin oğlun. Ve berikisi dedi: Hayır; fakat ölen senin oğlun, ve sağ olan benim oğlum. Kıralın önünde böyle diyorlardı.</verse>
				<verse number="23">Ve kıral dedi: Biri: Bu sağ olan benim oğlum, ve ölen senin oğlun, diyor; ve öteki: Hayır, fakat ölen senin oğlun, ve sağ olan benim oğlum, diyor.</verse>
				<verse number="24">Ve kıral dedi: Bana bir kılıç getirin. Ve kıralın önüne bir kılıç getirdiler.</verse>
				<verse number="25">Ve kıral dedi: Sağ olan çocuğu ikiye bölün, ve yarısını birine, ve yarısını ötekine verin.</verse>
				<verse number="26">Ve çocuğu sağ olan kadın kırala söyledi — çünkü oğlu için yüreği yanıyordu — ve dedi: Aman efendim, sağ olan çocuğu ona verin, aman onu öldürmeyin. Fakat öteki dedi: Ne benim ne de senin olsun; ikiye bölün.</verse>
				<verse number="27">O zaman kıral cevap verip dedi: Sağ olan çocuğu buna verin, ve sakın onu öldürmeyin; anası budur.</verse>
				<verse number="28">Ve kıralın verdiği hükmü bütün İsrail işitti; ve kıraldan korktular; çünkü gördüler ki, hükmetmek için kendisinde Allah hikmeti var.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE kıral Süleyman bütün İsrail üzerinde kıraldı.</verse>
				<verse number="2">Reisleri de şunlardı: Tsadokun oğlu Azarya, kâhin;</verse>
				<verse number="3">Şişanın oğulları Elihoref ve Ahiya, kâtip; Ahiludun oğlu Yehoşafat, vakanüvis;</verse>
				<verse number="4">ve Yehoyadanın oğlu Benaya ordunun başında idi; ve Tsadokla Abiatar kâhindiler;</verse>
				<verse number="5">ve Natanın oğlu Azarya kâhyaların başında idi; ve Natanın oğlu Zabud vezir ve kıralın dostu idi;</verse>
				<verse number="6">ve Ahişar ev halkının başında idi; ve Abdanın oğlu Adoniram angaryacıların başında idi.</verse>
				<verse number="7">Ve İsrailin başında Süleymanın on iki kâhyası vardı, ve kırala ve onun evi halkına azık tedarik ederlerdi; her birine yılda bir ay azık tedariki düşerdi.</verse>
				<verse number="8">Ve adları şunlardır: Efraim dağlığında Ben-hur;</verse>
				<verse number="9">Makazda, ve Şaalbimde, ve Beyt-şemeşte, ve Elon-beyt-hananda Bendeker;</verse>
				<verse number="10">Arubotta Ben-hesed (Soko ve bütün Hefer diyarı ona aitti);</verse>
				<verse number="11">bütün Dor yaylasında Ben-abinadab (Süleymanın kızı Tafat onun karısı idi);</verse>
				<verse number="12">Taanakta ve Megiddoda, ve Yizreel altındaki Zaretanın yanında olan bütün Beyt-şean, Beyt-şeandan Abel-meholaya, Yokmeamın ötesine kadar Ahiludun oğlu Baana;</verse>
				<verse number="13">Ramot-gileadda Ben-geber (Gileadda olan Manasse oğlu Yairin şehirleri, ve Başanda olan Argob havalisi, duvarlı ve tunç sürgülü altmış büyük şehir ona aitti);</verse>
				<verse number="14">Mahanaimde İddonun oğlu Ahinadab;</verse>
				<verse number="15">Naftalide Ahimaats (bu da Süleymanın kızı Basematı karı olarak aldı);</verse>
				<verse number="16">Aşer ve Bealotta Huşayın oğlu Baana;</verse>
				<verse number="17">İssakarda Paruanın oğlu Yehoşafat;</verse>
				<verse number="18">Benyaminde Elanın oğlu Şimei;</verse>
				<verse number="19">Gilead diyarında, Amorîlerin kıralı Sihonun, ve Başan kıralı Ogun memleketinde Urinin oğlu Geber; ve memlekette yegâne kâhya bu idi.</verse>
				<verse number="20">Yahuda ve İsrail çoklukça deniz kenarında olan kum gibi çoktu, yiyip içmekte ve sevinçte idiler.</verse>
				<verse number="21">Ve Süleyman Irmaktan Filistîler diyarına, ve Mısır sınırına kadar bütün ülkeler üzerinde saltanat sürdü; onlar vergi getirdiler, ve ömrünün bütün günlerince Süleymana kulluk ettiler.</verse>
				<verse number="22">Ve Süleyman evinin bir günlük yiyeceği otuz ölçek ince un, ve altmış ölçek un,</verse>
				<verse number="23">on besili öküz, ve otlaklardan yirmi öküz, ve geyikler, ve ceylanlar, ve sığınlar, ve semiz tavuklardan başka yüz koyundu.</verse>
				<verse number="24">Çünkü Irmağın beri tarafında Tifsahtan Gazaya kadar bütün havalide, Irmağın beri tarafında olan bütün kıralların üzerinde saltanat sürüyordu; ve çevresinde, her tarafta barışıklığı vardı.</verse>
				<verse number="25">Ve Süleymanın bütün günlerince Dandan Beer-şebaya kadar Yahuda ve İsrail, herkes kendi asması ve incir ağacı altında, selâmetle oturdular.</verse>
				<verse number="26">Ve Süleymanın cenk arabaları için kırk bin ahır bölüğünde atları vardı, ve on iki bin atlısı vardı.</verse>
				<verse number="27">Ve o kâhyalar kıral Süleyman için, ve kıral Süleymanın sofrasına gelenlerin hepsi için, her biri kendi ayında azık tedarik ederlerdi; bir şey eksik etmezlerdi.</verse>
				<verse number="28">Ve herkes kendisine emrolunduğuna göre onların bulunduğu yere atlar ve binek atları için de arpa ve saman getirirlerdi.</verse>
				<verse number="29">Ve Allah Süleymana, deniz kıyısında olan kum gibi, ziyadesile hikmet ve anlayış, ve yürek genişliği verdi.</verse>
				<verse number="30">Ve Süleymanın hikmeti bütün şark oğullarının hikmetinden, ve bütün Mısırın hikmetinden üstündü.</verse>
				<verse number="31">Çünkü bütün insanlardan, Ezrahi Eytandan Maholun oğulları Heman, Kalkol, ve Dardadan daha hikmetli idi; ve çepçevre bütün milletlerde onun şöhreti vardı.</verse>
				<verse number="32">Ve üç bin mesel söyledi; ve ilâhileri bin beşti.</verse>
				<verse number="33">Ve Libnanda olan erz ağacından duvarda biten zufa otuna kadar ağaçlar hakkında söyledi; hayvanlar, ve kuşlar, ve sürünen şeyler, ve balıklar hakkında da söyledi.</verse>
				<verse number="34">Ve Süleymanın hikmetini dinlemek için bütün kavmlardan, onun hikmeti hakkında işitmiş olan bütün dünya kırallarından adamlar gelirlerdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE Sur kıralı Hiram kullarını Süleymana gönderdi; çünkü babasının yerine onu kıral meshetmiş olduklarını işitmişti; çünkü Hiram daima Davudu severdi.</verse>
				<verse number="2">Ve Süleyman Hirama gönderip dedi:</verse>
				<verse number="3">Sen bilirsin ki, RAB babam Davudun düşmanlarını onun ayakları tabanlarının altına koyuncıya kadar, çevresindeki cenkler yüzünden Allahı RABBİN ismine bir ev yapamadı.</verse>
				<verse number="4">Fakat şimdi Allahım RAB bana her taraftan rahat verdi; ne düşman var, ne de kötü bir vaka var.</verse>
				<verse number="5">Ve işte, RAB: Senin yerine, senin tahtına koyacağım oğlun, benim ismime evi o yapacak, diye babam Davuda nasıl söyledi ise Allahım RABBİN ismine bir ev yapmağa niyet ediyorum.</verse>
				<verse number="6">Ve şimdi, Libnandan bana erz ağaçları kessinler diye emret; ve kullarım senin kullarınla beraber olacaklar; ve söyliyeceğin her şeye göre kulların için sana ücret veririm; çünkü bilirsin ki, aramızda Saydalılar gibi kereste kesmek bilen yoktur.</verse>
				<verse number="7">Ve vaki oldu ki, Hiram Süleymanın sözlerini işitince çok sevinip dedi: O büyük kavmın üzerine Davuda hikmetli oğul vermiş olan RAB bugün mubarek olsun.</verse>
				<verse number="8">Ve Hiram Süleymana gönderip dedi: Bana gönderdiğin sözü işittim; erz ağacı kerestesi ve servi kerestesi hakkında her dileğini yaparım.</verse>
				<verse number="9">Kullarım onları Libnandan denize indirirler; ve bana tayin edeceğin yere deniz yolu ile gitmek üzre onlardan sallar yaparım, ve orada onları çözdürürüm, ve sen onları götürürsün; ve evim halkına yiyecek vermekle benim dileğimi tamamlarsın.</verse>
				<verse number="10">Ve Hiram Süleymana her dileğine göre erz ağacı kerestesi, ve servi kerestesi verdi.</verse>
				<verse number="11">Ve Süleyman Hirama, evi halkının yemesi için, yirmi bin ölçek buğday, ve yirmi kor halis zeytin yağı verdi; Süleyman yıldan yıla Hirama böyle verirdi.</verse>
				<verse number="12">Ve RAB Süleymana söylediği gibi ona hikmet verdi; ve Hiramla Süleyman arasında barışıklık vardı; ve ikisi aralarında ahdettiler.</verse>
				<verse number="13">Ve kıral Süleyman bütün İsrailden angaryacılar topladı; ve angaryacılar otuz bin adamdı.</verse>
				<verse number="14">Ayda on bin adam olmak üzre bunları sıra ile Libnana gönderdi; bir ay Libnanda, ve iki ay evde kalırlardı; ve angaryacılar başında Adoniram vardı.</verse>
				<verse number="15">Ve Süleymanın yük taşıyan yetmiş bin, ve dağlarda taş kesen seksen bin adamı,</verse>
				<verse number="16">bunlardan başka Süleymanın işte çalışan kavmın üzerine hükmeden, işin başında bulunan üç bin üç yüz baş kâhyaları vardı.</verse>
				<verse number="17">Ve kıral emretti, ve onlar evin temelini yonulmuş taşla atmak için büyük taşlar, değerli taşlar kestiler.</verse>
				<verse number="18">Ve Süleymanın yapıcıları, ve Hiramın yapıcıları, ve Geballılar onları yonttular, ve evi yapmak için keresteyi ve taşları hazırladılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, İsrail oğullarının Mısır diyarından çıkmalarının dört yüz sekseninci yılında, Süleymanın İsrail üzerine saltanatının dördüncü yılında, ikinci ay olan Ziv ayında RABBİN evini yapmağa başladı.</verse>
				<verse number="2">Ve kıral Süleymanın RAB için yaptığı evin uzunluğu altmış arşın, ve genişliği yirmi, ve yüksekliği otuz arşındı.</verse>
				<verse number="3">Ve evin mabedi önünde olan eyvanın uzunluğu evin genişliğine göre yirmi arşındı; ve onun genişliği evin önünde on arşındı.</verse>
				<verse number="4">Ve ev için kafesle kapalı pencereler yaptı.</verse>
				<verse number="5">Ve evin duvarı etrafına bitişik, hem mabedin, ve hem de iç odanın etrafındaki evin duvarlarına bitişik katlar yaptı; ve etrafında yan odalar yaptı.</verse>
				<verse number="6">Alt kat beş arşın genişliğinde, ve orta kat altı arşın genişliğinde, ve üçüncüsü yedi arşın genişliğinde idi; çünkü kirişler evin duvarını tutmasın diye evin duvarı etrafında dış tarafta omuzlar bıraktı.</verse>
				<verse number="7">Ve ev yapılmakta iken, taş ocağında hazırlanmış taştan yapıldı; ve yapılırken evin içinde ne çekiç, ne balta, ne de demir bir âlet sesi işitilmedi.</verse>
				<verse number="8">Orta yan odaların kapısı evin sağ tarafında idi; ve dolambaçlı merdivenle orta kata, ve orta kattan üçüncüye çıkarlardı.</verse>
				<verse number="9">Evi böyle yaptı, ve onu bitirdi; ve evi erz ağaçlarından kirişler ve kalın tahtalarla örttü.</verse>
				<verse number="10">Ve bütün eve bitişik katları her birinin yüksekliği beş arşın olarak yaptı, ve onları erz ağacı kerestesile eve bağladı.</verse>
				<verse number="11">Ve Süleymana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="12">Bu yaptığın eve gelince, eğer benim kanunlarımda yürürsen, ve hükümlerimi yaparsan, ve bütün emirlerimde yürümek için onları tutarsan; o zaman baban Davuda söylediğim sözümü seninle pekiştireceğim.</verse>
				<verse number="13">Ve İsrail oğullarının ortasında oturacağım, ve kavmım İsraili bırakmıyacağım.</verse>
				<verse number="14">Ve Süleyman evi yaptı, ve onu bitirdi.</verse>
				<verse number="15">Ve evin duvarlarını içerden erz ağacı tahtaları ile yaptı; evin zemininden çatı duvarlarına kadar onları içerden tahta ile kapladı; ve evin zeminini servi tahtaları ile örttü.</verse>
				<verse number="16">Ve evin arka tarafına zeminden çatı duvarlarına kadar erz ağacı tahtaları ile yirmi arşın bina etti; onları iç oda olarak, kudsülakdas olarak içerden yaptı.</verse>
				<verse number="17">Ve ev, yani iç odanın dışında olan mabet, kırk arşındı.</verse>
				<verse number="18">Ve içerden evin üzerinde olan erz ağaçları yumrular ve açılmış çiçeklerle oyulmuştu; hepsi erz ağacı idi, taş hiç görünmiyordu.</verse>
				<verse number="19">Ve evin en içeri tarafında, RABBİN ahit sandığını koymak için bir iç oda hazırladı.</verse>
				<verse number="20">Ve iç odanın içerden uzunluğu yirmi arşın, ve genişliği yirmi arşın, ve yüksekliği yirmi arşındı; ve onu halis altınla kapladı; ve erz ağacından olan mezbahı da kapladı.</verse>
				<verse number="21">Ve Süleyman evi içerden halis altınla kapladı; ve iç odanın önüne altın zincirler çekti; ve onu altınla kapladı.</verse>
				<verse number="22">Ve bütün evi altınla, bütün evi tamamen kapladı; iç odanın bütün mezbahını da altınla kapladı.</verse>
				<verse number="23">Ve iç odada her biri on arşın yüksekliğinde zeytin ağacından iki kerubi yaptı.</verse>
				<verse number="24">Ve kerubinin bir kanadı beş arşındı, ve kerubinin obir kanadı beş arşındı; bir kanadının ucundan obirinin ucuna kadar on arşındı.</verse>
				<verse number="25">Ve obir kerubi on arşındı; her iki kerubi bir ölçüde ve bir biçimde idi.</verse>
				<verse number="26">Bir kerubinin yüksekliği on arşındı, obir kerubininki de böyle idi.</verse>
				<verse number="27">Ve kerubileri iç evin içine koydu; ve kerubilerin kanatları gerilmişti, şöyle ki, birinin kanadı bir duvara, ve obir kerubinin kanadı obir duvara değiyordu; ve kanatları evin ortasında birbirlerine değiyorlardı.</verse>
				<verse number="28">Ve kerubileri altınla kapladı.</verse>
				<verse number="29">Ve içerde ve dışarda çepçevre evin bütün duvarlarına kabartma şekiller, kerubiler, ve hurma ağaçları, ve açılmış çiçekler oydu.</verse>
				<verse number="30">Ve içerde ve dışarda evin döşemesini altınla kapladı.</verse>
				<verse number="31">Ve iç odanın girilecek yerine zeytin ağacından kapı kanatları yaptı; üst eşikle kapı süveleri duvarın beşte biri idi.</verse>
				<verse number="32">Böylece zeytin ağacından iki kapı kanadı yaptı; ve üzerlerine kabartma kerubiler, ve hurma ağaçları, ve açılmış çiçekler oydu, ve onları altınla kapladı; ve altını kerubilerle hurma ağaçları üzerine döşedi.</verse>
				<verse number="33">Mabedin girilecek yerine de zeytin ağacından duvarın dörtte biri olmak üzre kapı süveleri,</verse>
				<verse number="34">ve servi ağacından iki kapı kanadı yaptı; ve bir kanat iki parçadan olup katlanırdı, ve obir kanat iki parçadan olup katlanırdı.</verse>
				<verse number="35">Ve üzerlerine kerubiler, ve hurma ağaçları, ve açılmış çiçekler oydu; ve oyma işine uydurulmuş altınla onları kapladı.</verse>
				<verse number="36">Ve iç avluyu üç sıra yonulmuş taşla, ve bir sıra erz ağacı kirişile yaptı.</verse>
				<verse number="37">RABBİN evinin temeli dördüncü yılda Ziv ayında atıldı.</verse>
				<verse number="38">Ve on birinci yılda, sekizinci ayda, Bul ayında, ev bütün şekline göre, ve bütün kısımları ile bitirildi. Böylece yedi yıldır onu yapmakta idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE Süleyman on üç yıldır kendi evini yapıyordu, ve bütün evini bitirdi.</verse>
				<verse number="2">Ve Libnan ormanı evini yaptı; uzunluğu yüz arşın, ve genişliği elli arşın, ve yüksekliği otuz arşın olarak, direkler üzerinde erz ağacı kirişler olmak üzre erz ağacından dört sıra direkler üzerinde idi.</verse>
				<verse number="3">Ve direklerin üstünde olan kırk beş kirişin üzeri erz ağacı ile örtülü idi; bir sırada on beş.</verse>
				<verse number="4">Ve kirişler üç sıra idi, ve pencere pencereye karşı idi, üç kat.</verse>
				<verse number="5">Ve bütün kapılar ve süveler kirişlerle dört köşeli yapılmıştı; ve pencere pencereye karşı idi, üç kat.</verse>
				<verse number="6">Ve direkler eyvanını yaptı; uzunluğu elli arşın, ve genişliği otuz arşındı; ve önlerinde bir eyvan; ve önlerinde direkler ve eşik vardı.</verse>
				<verse number="7">Ve taht eyvanını, orada hüküm vereceği hüküm eyvanını yaptı; ve döşemeden tavana kadar erzağacı ile kaplı idi.</verse>
				<verse number="8">Ve kendi oturacağı ev, eyvanın iç tarafındaki avlu da, ayni yapıda idi. Süleymanın karı olarak almış olduğu Firavun kızı için de bu eyvan gibi bir ev yaptı.</verse>
				<verse number="9">Bunların hepsi, içerden ve dışardan, temelden dama kadar, testere ile kesilmiş, yonulmuş, ölçüye göre taştan, değerli taştandı; dışardan büyük avluya kadar da böyle idi.</verse>
				<verse number="10">Ve temel değerli taşlardan, büyük taşlardan, on arşınlık ve sekiz arşınlık taşlardandı.</verse>
				<verse number="11">Ve üstünde ölçüye göre değerli taşlar, yonulmuş taş ve erz ağacı vardı.</verse>
				<verse number="12">RAB evinin iç avlusunda, ve evin eyvanında olduğu gibi büyük avlunun da çevresinde üç sıra yonulmuş taş ve bir sıra erz ağacı kirişleri vardı.</verse>
				<verse number="13">Ve kıral Süleyman gönderip Surdan Hiramı getirtti.</verse>
				<verse number="14">Naftali sıptından dul bir kadının oğlu idi, ve babası Surlu bir adamdı, tunç işçisi idi; ve Hiram bütün tunç işleri işlemekte hikmetle ve anlayışla ve hünerle dolu idi. Ve Süleymana gelip bütün onun işlerini yaptı.</verse>
				<verse number="15">İki tunç direği yaptı, her direğin yüksekliği on sekiz arşındı; ve on iki arşınlık bir ip her bir direğin çevresini sarardı.</verse>
				<verse number="16">Ve direklerin üzerine koymak için dökme tunçtan iki başlık yaptı; bir başlığın yüksekliği beş arşındı, ve obir başlığın yüksekliği beş arşındı.</verse>
				<verse number="17">Ve direklerin üstünde olan başlıklarda örgü işinden ağlar ve zincir işinden çelenkler vardı; bir başlık için yedi, ve obir başlık için yedi.</verse>
				<verse number="18">Direkleri böyle yaptı; ve direklerin üstündeki başlıkları örtmek için bir ağ işi üzerinde çepçevre iki sıra narlar yaptı; obir başlık için de böyle yaptı.</verse>
				<verse number="19">Ve eyvanda olan direklerin üstündeki başlıklar zambak işi idi, dört arşın.</verse>
				<verse number="20">Ve üst tarafta da, iki direğin üstünde, ağ işinin yanında olan yuvarlak çıkıntıya yakın başlıklar vardı; obir başlık üzerinde çepçevre dizilerde narlar iki yüzdü.</verse>
				<verse number="21">Ve direkleri mabedin eyvanında dikti; ve sağ direği dikti, ve onun adını Yakin koydu; ve sol direği dikti, ve adını Boaz koydu.</verse>
				<verse number="22">Ve direklerin başında zambak işi vardı; böylece direkler işi bitti.</verse>
				<verse number="23">Ve dökme denizi bir kenardan obir kenara on arşın olarak değirmi biçimde yaptı, ve yüksekliği beş arşındı; ve otuz arşınlık bir ip onun çevresini sarardı.</verse>
				<verse number="24">Ve çepçevre kenarının altında onu saran her arşında on, çepçevre denizi saran tomurcuklar vardı; tomurcuklar iki dizi idi, o dökülürken beraber döküldü.</verse>
				<verse number="25">On iki öküz üzerinde dururdu, üçü şimale, ve üçü garba, ve üçü cenuba, ve üçü şarka bakardı; ve deniz yukarıda onların üzerinde idi; ve bütün onların sağrıları içeri doğru idi.</verse>
				<verse number="26">Ve bir karış kalınlıkta idi; ve onun kenarı bir kâse kenarı gibi, zambak çiçeği gibi işlenmişti; iki bin bat su alırdı.</verse>
				<verse number="27">Ve tunçtan on ayaklık yaptı; bir ayaklığın uzunluğu dört arşın, ve genişliği dört arşın, ve yüksekliği üç arşındı.</verse>
				<verse number="28">Ve ayaklıkların işi şu biçimdi: yan levhaları vardı; ve pervazlar arasında yan levhaları vardı;</verse>
				<verse number="29">ve pervazlar arasında olan yan levhalarında aslanlar, öküzler, ve kerubiler vardı; ve yukarı pervazlar da böyle idi; ve aslanların ve öküzlerin altında sarkık çelenkler işlenmişti.</verse>
				<verse number="30">Ve her ayaklığın dört tunç tekerleği, ve tunç dingilleri vardı; ve onun dört ayağının omuzları vardı; her birinin yanında çelenkler olarak omuzlar kazanın altında dökülmüştü.</verse>
				<verse number="31">Ve onun ağzı başlığın içinde ve yukarıda bir arşındı; ve ayaklık işine göre ağzı değirmi, bir buçuk arşındı; ve ağzında da oymalar vardı, ve onların yan levhaları yuvarlak değil dört köşeli idi.</verse>
				<verse number="32">Ve dört tekerlek yan levhaları altında idi; ve tekerleklerin dingilleri ayaklıkta idi; ve bir tekerliğin yüksekliği bir buçuk arşındı.</verse>
				<verse number="33">Ve tekerleklerin işi araba tekerleği işi gibi idi; dingilleri ve ispitleri, ve parmakları ve başlıklarının hepsi dökme idi.</verse>
				<verse number="34">Ve her ayaklığın dört köşesinde dört omuz vardı, ayaklığın omuzları kendisindendi.</verse>
				<verse number="35">Ve ayaklığın başında yarım arşın yüksekliğinde yuvarlak bir şekil vardı; ve ayaklığın başındaki kollar ve yan levhaları kendisindendi.</verse>
				<verse number="36">Ve her birinin genişliğine göre kullarının düz yerlerine, ve yan levhalarına, kerubiler, aslanlar, ve hurma ağaçları, çepçevre çelenkler oydu.</verse>
				<verse number="37">Böylece on ayaklığı yaptı; hepsinin dökümü bir, ölçüsü bir, ve biçimi birdi.</verse>
				<verse number="38">Ve tunçtan on kazan yaptı; bir kazan kırk bat alırdı; ve her kazan dört arşındı; ve on ayaklığın üstünde birer kazan vardı.</verse>
				<verse number="39">Ve beşi evin sağ tarafında ve beşi evin sol tarafında olarak ayaklıkları koydu; ve denizi evin sağına gündoğusu tarafına, cenuba doğru koydu.</verse>
				<verse number="40">Ve Hiram kazanları, kürekleri, ve leğenleri yaptı. Ve Hiram kıral Süleyman için RABBİN evinde yaptığı bütün işleri bitirdi;</verse>
				<verse number="41">iki direği, ve direklerin üstünde olan başlıkların iki yuvarlağını; ve direklerin üstünde olan başlıkların iki yuvarlağını örten iki ağ işi;</verse>
				<verse number="42">ve iki ağ işi için dört yüz narı; direklerin üstünde olan başlıkların iki yuvarlağını örten her ağ işi için iki dizi narı;</verse>
				<verse number="43">ve on ayaklığı, ve ayaklıkların üstünde on kazanı</verse>
				<verse number="44">ve bir deniz, ve denizin altında on iki öküz;</verse>
				<verse number="45">ve kaplar, ve kürekler, ve leğenleri, ve Hiramın kıral Süleyman için RABBİN evinde yapmış olduğu bütün bu takımlar parlak tunçtandı.</verse>
				<verse number="46">Kıral bunları Erden havzasında Sukkot ile Tsaretan arasındaki balçık toprakta döktü.</verse>
				<verse number="47">Ve Süleyman bütün kapları tartısız bıraktı, çünkü gayetle çoktu; ve tuncun tartısı aranmadı.</verse>
				<verse number="48">Ve Süleyman RABBİN evindeki bütün kapları, altın mezbahı, ve üzerinde huzur ekmeği bulunan altından sofrayı;</verse>
				<verse number="49">ve iç odanın önünde, beşi sağda, ve beşi solda halis altından şamdanları; ve altından çiçekleri ve kandilleri ve maşaları;</verse>
				<verse number="50">ve halis altından tasları ve makasları ve leğenleri, ve kaşıkları ve tablaları; ve hem iç evin, kudsülakdasın, hem de evin, mabedin kapıları için altından rezeleri yaptı.</verse>
				<verse number="51">Ve RABBİN evinde kıral Süleymanın yaptığı bütün iş bitti. Ve Süleyman babası Davudun tahsis ettiği şeyleri, gümüşü, ve altını, ve takımları içeri getirdi, ve onları RAB evinin hazinelerine koydu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">Ozaman Süleyman İsrailin ihtiyarlarını, ve sıptların bütün başlarını, İsrail oğullarının atalar evleri emîrlerini, RABBİN ahit sandığını Davud şehri olan Siondan yukarı getirmek için Yeruşalime, kıral Süleymanın yanına topladı.</verse>
				<verse number="2">Ve bütün İsrail erleri yedinci ay olan Etanim ayında, bayramda, kıral Süleymanın yanına toplandılar.</verse>
				<verse number="3">Ve bütün İsrail ihtiyarları geldiler, ve kâhinler sandığı kaldırdılar.</verse>
				<verse number="4">Ve RABBİN sandığını, toplanma çadırını, ve Çadırda olan bütün mukaddes takımları yukarı getirdiler; bunları kâhinler ve Levililer yukarı getirdiler.</verse>
				<verse number="5">Ve kıral Süleyman, ve kendi yanına toplanmış olan bütün İsrail cemaati onunla beraber sandığın önünde idiler, çoklukça sayılamaz ve hesap edilemez koyunlar ve öküzler kurban ediyorlardı.</verse>
				<verse number="6">Ve kâhinler RABBİN ahit sandığını içeriye yerine, evin iç odasına, kudsülakdasa, kerubilerin kanatları altına getirdiler.</verse>
				<verse number="7">Çünkü kerubiler kanatlarını sandığın yeri üzerine geriyorlardı, ve kerubiler sandığı ve onun sırıklarını yukarıdan örtüyorlardı.</verse>
				<verse number="8">Ve sırıklar o kadar uzundu ki, sırıkların uçları iç odanın önündeki mukaddes yerden görünüyorlardı; fakat dışarıdan görünmiyorlardı; ve bugüne kadar oradadırlar.</verse>
				<verse number="9">İsrail oğulları Mısır diyarından çıktıkları zaman RABBİN onlarla ahdettiği Horeb dağında sandığın içine Musanın koymuş olduğu iki taş levhadan başka içinde bir şey yoktu.</verse>
				<verse number="10">Ve vaki oldu ki, kâhinler mukaddes yerden çıkınca, bulut RABBİN evini doldurdu,</verse>
				<verse number="11">ve buluttan ötürü kâhinler hizmet için duramadılar; çünkü RABBİN izzeti RABBİN evini doldurmuştu.</verse>
				<verse number="12">O zaman Süleyman dedi: RAB koyu karanlıkta oturduğunu söylemiştir.</verse>
				<verse number="13">Oturmak için sana bir ev, ebediyen mesken tutacağın bir yer yaptım.</verse>
				<verse number="14">Ve kıral ardına dönüp bütün İsrail cemaatini mubarek kıldı; ve bütün İsrail cemaati ayakta duruyordu.</verse>
				<verse number="15">Ve dedi: İsrailin Allahı RAB mubarek olsun, o Allah ki, babam Davuda ağzı ile söylemiş:</verse>
				<verse number="16">Kavmım İsraili Mısırdan çıkardığım günden beri, ismim orada olsun diye bir ev yapmak için, bütün İsrail sıptlarından bir şehir seçmedim; fakat kavmım İsrail üzerinde olsun diye Davudu seçtim, demiş, ve elile yerine getirmiştir.</verse>
				<verse number="17">Ve İsrailin Allahı RABBİN ismine bir ev yapmak babam Davudun yüreğinde idi.</verse>
				<verse number="18">Fakat RAB babam Davuda dedi: Mademki ismime bir ev yapmağı yüreğine koydun, yüreğine koyduğuna iyi ettin;</verse>
				<verse number="19">fakat evi sen yapmıyacaksın; ancak sulbünden çıkacak oğlun, benim ismime evi o yapacaktır.</verse>
				<verse number="20">Ve RAB söylediği sözünü tamam etmiştir; çünkü babam Davudun yerinde ben durmaktayım, ve RABBİN vadettiği gibi İsrail tahtında oturuyorum, ve İsrailin Allahı RABBİN ismine evi yaptım.</verse>
				<verse number="21">Ve orada sandık için yer yaptım, atalaramızı Mısır diyarından çıkardığı zaman RABBİN onlarla yaptığı ahit onun içindedir.</verse>
				<verse number="22">Ve Süleyman RABBİN mezbahı önünde, İsrailin bütün cemaati karşısında durup ellerini göke açtı;</verse>
				<verse number="23">ve dedi: Ya RAB, İsrailin Allahı, ne yukarıda gökte ve ne aşağıda yerde senin gibi Allah yoktur; sen bütün yüreklerile önünde yürüyen kullarınla ahdi ve inayeti tutarsın;</verse>
				<verse number="24">sen babam Davud kuluna vadettiğini tuttun; evet, ağzınla söyledin, ve bugün olduğu gibi elinle yerine getirdin.</verse>
				<verse number="25">Ve şimdi, ya RAB, İsrailin Allahı, babam Davud kuluna: Sen önümde yürüdüğün gibi önümde yürümek için ancak çocukların yollarına dikkat ederlerse, İsrail tahtına oturmak için önümde bir adamın eksik olmıyacaktır, diye söylediğini tut.</verse>
				<verse number="26">Ve şimdi, ey İsrailin Allahı, niyaz ederim, babam Davud kuluna söylediğin söz doğru çıksın.</verse>
				<verse number="27">Fakat gerçek Allah yerde sakin olur mu? işte, gök ve göklerin gökü seni alamaz; nerede kaldı ki, benim bu yaptığım ev!</verse>
				<verse number="28">Fakat ya RAB Allahım, bugün senin önünde bu kulunun ettiği feryadı ve duayı işitmek için bu kulunun duasına ve yalvarışına yünel;</verse>
				<verse number="29">ta ki, bu kulunun bu yere doğru edeceği duayı işitmek için gözlerin bu eve: İsmim orada olacaktır, dediğin yere, gece gündüz açık olsun.</verse>
				<verse number="30">Ve bu yere doğru dua ettikleri zaman, bu kulunun ve kavmın İsrailin yalvarışını işit; gökte, meskeninde işit; ve işitince bağışla.</verse>
				<verse number="31">Bir adam komşusuna karşı suç ederse, ve yemin etsin diye ona bir and yükletilirse, ve gelip bu evde, mezbahının önünde yemin ederse;</verse>
				<verse number="32">o zaman gökte işit ve yap, ve kötünün yolunu kendi başına getirmek için onu kötüliyerek, ve salihe salâhına göre vermek için onu haklı çıkararak kullarına hükmet.</verse>
				<verse number="33">Kavmın İsrail sana karşı suç ettikleri için düşman önünde vurulduğu zaman, tekrar sana dönüp ismini ikrar ederlerse, ve bu evde sana dua ve feryat ederlerse;</verse>
				<verse number="34">o zaman gökte işit, ve kavmın İsrailin suçunu bağışla, ve babalarına verdiğin diyara onları tekrar getir.</verse>
				<verse number="35">Sana karşı suç ettikleri için gökler kapanıp yağmur olmazsa, ve bu yere doğru dua ederlerse, ve ismini ikrar ederlerse, ve onları alçalttığın zaman suçlarından dönerlerse;</verse>
				<verse number="36">o zaman gökte işit, ve kullarının, ve kavmın İsrailin suçunu bağışla ki, yürüyecekleri iyi yolu onlara öğretesin; ve kavmına miras olarak verdiğin diyarına yağmur ver.</verse>
				<verse number="37">Eğer memlekette kıtlık olursa, veba olursa, eğer sam yeli yahut küf, çekirge yahut tırtıl olursa; eğer şehirlerinin olduğu memlekette düşmanı onu kuşatırsa; hangi belâ, hangi hastalık olursa olsun;</verse>
				<verse number="38">her hangi bir adam tarafından, bütün kavmın İsrail tarafından bir dua ve yalvarış olursa, herkes kendi yüreğinin derdini bilip bu eve doğru ellerini açarsa;</verse>
				<verse number="39">o zaman gökte, meskeninde işit, ve bağışla, ve yap, ve yüreğini bildiğin her adama bütün yollarına göre ver (çünkü sen, bütün adam oğullarının yüreklerini ancak sen bilirsin);</verse>
				<verse number="40">ta ki, atalarımıza verdiğin diyarda oturdukları bütün günlerce senden korksunlar.</verse>
				<verse number="41">Ve kavmın İsrailden olmıyan ecnebî de, senin ismin uğruna uzak memleketten gelince</verse>
				<verse number="42">(çünkü senin büyük ismin, ve kudretli elin, ve uzatılmış bazun hakkında işiteceklerdir); gelip bu eve doğru dua edince;</verse>
				<verse number="43">gökte, meskeninde işit, ve ecnebînin sana feryat ettiği bütün şeylere göre yap, ta ki, kavmın İsrail gibi senden korkmak için, dünyanın bütün kavmları senin ismini bilsinler, ve yaptığım bu evin senin isminle çağırıldığını bilsinler.</verse>
				<verse number="44">Eğer kavmın, onları göndereceğin bir yoldan düşmanına karşı cenge çıkarsa, ve RABBE, seçtiğin şehre, ve ismin için yaptığım eve doğru dua ederlerse;</verse>
				<verse number="45">o zaman dualarını ve yalvarışlarını gökte işit, ve onların davasını gör.</verse>
				<verse number="46">Eğer sana karşı suç ederlerse (çünkü suç etmiyen adam yoktur), ve onlara karşı öfkeli olursan, ve onları düşmanın eline verirsen, ve onları sürgün edenler, uzak olsun yakın olsun, düşman memleketine onları sürerlerse;</verse>
				<verse number="47">fakat sürgün edildikleri memlekette düşünüp tekrar dönerlerse, ve: Suç işledik, ve sapıklık ettik, kötülük ettik, diyerek kendilerini sürgün edenlerin memleketinde sana yalvarırlarsa;</verse>
				<verse number="48">onları sürgün eden düşmanların memleketinde bütün yüreklerile ve bütün canları ile sana dönerlerse, ve onların atalarına verdiğin memleketlerine seçtiğin şehre, ve ismine yaptığım eve doğru sana dua ederlerse;</verse>
				<verse number="49">o zaman gökte, meskeninde dualarını ve yalvarışlarını işit, ve onların davasını gör;</verse>
				<verse number="50">ve sana karşı suç eden kavmını, ve sana karşı ettikleri bütün günahlarını bağışla; ve onları sürgün edenlerin önünde sen onlara rahmet et ki, onlar da onlara acısınlar</verse>
				<verse number="51">(çünkü onlar demir ocağın içinden, Mısırdan çıkardığın senin kavmın ve kendi mirasındırlar);</verse>
				<verse number="52">ta ki, sana her feryat ettikleri zaman bu kulunun yalvarışını, ve kavmın İsrailin yalvarışını işitmek için gözlerin açık olsun.</verse>
				<verse number="53">Çünkü atalarımızı Mısırdan çıkardığın zaman kulun Musa vasıtası ile söylediğin gibi, mirasın olmak için, sen onları dünyanın bütün kavmlarından ayırdın, ya Rab Yehova!</verse>
				<verse number="54">Ve vaki oldu ki, Süleyman RABBE bütün bu duayı ve yalvarışı bitirince, RABBİN mezbahının önünden, elleri göke açık olarak dizleri üzerine çökmüş olduğu yerden kalktı.</verse>
				<verse number="55">Ve ayakta durdu, ve bütün İsrail cemaatini yüksek sesle mubarek kılıp dedi:</verse>
				<verse number="56">Vadettiği bütün şeylere göre, kavmı İsraile rahat vermiş olan RAB mubarek olsun. Kulu Musa vasıtası ile söylediği bütün iyi sözlerinden hiç bir söz boşa çıkmadı.</verse>
				<verse number="57">Allahımız RAB atalarımızla olduğu gibi bizimle beraber olsun; bizi bırakmasın ve terketmesin;</verse>
				<verse number="58">ta ki, bütün kendi yollarında yürümek için, ve atalarımıza emrettiği emirlerini, ve kanunlarını, ve hükümlerini tutmak için yüreklerimizi kendisine meylettirsin.</verse>
				<verse number="59">Ve RABBİN önünde yalvarışımın bu sözleri gece gündüz Allahımız RABBE yakın olsun, ta ki, bu kulunun, ve kavmı İsrailin davasını günü gününe görsün;</verse>
				<verse number="60">ta ki, dünyanın bütün kavmları bilsinler, RAB, Allah olan odur; ondan başka yoktur.</verse>
				<verse number="61">Ve bugünde olduğu gibi onun kanunlarında yürümek için, ve emirlerini tutmak için yüreğiniz Allahımız RABDE bütün olsun.</verse>
				<verse number="62">Ve kıral, ve onunla beraber bütün İsrail RABBİN önünde kurbanlar kestiler.</verse>
				<verse number="63">Ve Süleyman RABBE arzettiği selâmet takdimeleri kurbanı olarak yirmi iki bin öküz, ve yüz yirmi bin koyun arzetti. Böylece kıral ve bütün İsrail oğulları RABBİN evini tahsis ettiler.</verse>
				<verse number="64">Ayni günde kıral RAB evinin önündeki avlunun ortasını takdis etti; çünkü yakılan takdimeyi ve ekmek takdimesini, ve selâmet takdimelerinin yağını orada arzetti, çünkü RABBİN önünde olan tunç mezbah yakılan takdimeyi ve ekmek takdimesini, ve selâmet takdimelerinin yağını almak için küçük geldi.</verse>
				<verse number="65">Ve o vakitte Süleyman, büyük bir cemaat, Hamata girilecek yerden Mısır vadisine kadar olan bütün İsrail yanında olarak Allahımız RABBİN önünde yedi ve yedi gün, on dört gün bayram etti.</verse>
				<verse number="66">Sekizinci gün kavmı gönderdi; ve kıralı mubarek kıldılar, ve RABBİN kulu Davuda ve kavmı İsraile gösterdiği bütün iyilikten dolayı sevinçle ve iyi yürekle çadırlarına döndüler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, Süleyman RAB evinin, ve kıral evinin yapısını ve Süleymanın yapmak istediği bütün arzuladığı şeyleri bitirince,</verse>
				<verse number="2">RAB Gibeonda Süleymana göründüğü gibi, ikinci defa olarak kendisine göründü.</verse>
				<verse number="3">Ve RAB ona dedi: Önümde yaptığın duanı ve yalvarışını işittim; ismimi ebediyen oraya koymak için yaptığın bu evi takdis ettim; ve gözlerim, ve yüreğim daima orada olacaktır.</verse>
				<verse number="4">Ve sen, bütün sana emrettiklerime göre yapmak için, baban Davudun yürüdüğü gibi önümde yürek bütünlüğü ile, ve doğrulukla yürürsen, ve hükümlerimi ve kanunlarımı tutarsan;</verse>
				<verse number="5">o zaman: İsrail tahtı üzerinde senden bir erkek eksik olmıyacaktır, diye baban Davuda vadettiğim gibi İsrail üzerinde senin kırallığının tahtını ebediyen pekiştiririm.</verse>
				<verse number="6">Fakat siz veya çocuklarınız, ardımdan yürümekten dönerseniz, ve önünüze koyduğum emirlerimi ve kanunlarımı tutmaz, fakat gidip başka ilâhlara kulluk ederseniz, ve onlara tapınırsanız;</verse>
				<verse number="7">o zaman İsraili kendilerine verdiğim diyardan söküp atacağım, ve ismime takdis ettiğim bu evi önümden atacağım; ve İsrail bütün kavmlar arasında mesel ve eğlence olacak.</verse>
				<verse number="8">Ve bu ev bu kadar yüksek olduğu halde, yanından geçen herkes şaşacak, ve ıslık çalıp diyecekler: RAB bu diyara ve bu eve niçin böyle etti?</verse>
				<verse number="9">Ve diyecekler: Çünkü atalarını Mısır diyarından çıkarmış olan Allahları RABBİ bıraktılar, ve başka ilâhlara yapıştılar, ve onlara tapındılar, ve onlara kulluk ettiler; bundan dolayı RAB bütün bu kötülüğü üzerlerine getirdi.</verse>
				<verse number="10">Ve vaki oldu ki, Süleyman iki evi, RAB evini, ve kıral evini yirmi yılda yaptıktan sonra</verse>
				<verse number="11">(ve Sur kıralı Hiram Süleymanın bütün dileğine göre erz ağacı, ve servi ağacı, ve altın tedarik etmişti), o zaman kıral Süleyman Hirama Galile diyarında yirmi şehir verdi.</verse>
				<verse number="12">Ve Hiram Süleymanın kendisine verdiği şehirleri görmek için Surdan çıktı; ve onlar hoşuna gitmedi.</verse>
				<verse number="13">Ve dedi: Kardeşim, bana verdiğin bu şehirler nedir? Ve onlara bugüne kadar Kabul diyarı denildi.</verse>
				<verse number="14">Ve Hiram kırala yüz yirmi talant altın gönderdi.</verse>
				<verse number="15">Ve kıral Süleymanın angaryacılar toplamasının sebebi RAB evini, ve kendi evini, ve Milloyu, ve Yeruşalimin duvarını, ve Hatsoru, ve Megiddoyu, ve Gezeri yapmaktı.</verse>
				<verse number="16">Mısır kıralı Firavun çıkmış, ve Gezeri alıp ateşe vermişti, ve şehirde oturan Kenânlıları vurmuştu, ve kızına, Süleymanın karısına, ağırlık olarak onu vermişti.</verse>
				<verse number="17">Ve Süleyman Gezeri, ve aşağıki Beyt-horonu,</verse>
				<verse number="18">ve Baalatı, ve memlekette çölde olan Tamarı,</verse>
				<verse number="19">ve Süleymanın bütün ambar şehirlerini, ve kendi cenk arabaları için şehirleri, ve atlıları için şehirleri, ve Yeruşalimde ve Libnanda, ve ülkesinin bütün diyarında, zevki için Süleymanın yapmağı arzuladığı şeyleri yaptı.</verse>
				<verse number="20">İsrail oğullarından olmıyan Amorîlerden, Hittîlerden, Perizzîlerden, Hivîlerden, ve Yebusîlerden artakalan bütün kavma gelince,</verse>
				<verse number="21">onlardan sonra memlekette kalan, İsrail oğullarının büsbütün yok edemedikleri çocuklarından, bugün de olduğu gibi, Süleyman angaryacı kullar topladı.</verse>
				<verse number="22">Fakat Süleyman İsrail oğullarından kul etmedi; ancak bunlar cenk adamları ve hizmetçileri, ve reisleri, ve araba cenkçileri, ve arabalarının ve atlılarının başbuğları idiler.</verse>
				<verse number="23">Ve Süleymanın işi başında olan reisler bunlardı; beş yüz elli kişi olup işte çalışan kavmın üzerine nezaret ederlerdi.</verse>
				<verse number="24">Fakat Firavunun kızı Davud şehrinden onun için Süleymanın yaptığı evine çıktı; o zaman Milloyu yaptı.</verse>
				<verse number="25">Ve Süleyman RABBE yaptığı mezbahın üstünde yılda üç kere yakılan takdimeler, ve selâmet takdimeleri arzederdi; bunlarla beraber RABBİN önünde olan mezbahın üstünde buhur yakardı. Ve evi bitirdi.</verse>
				<verse number="26">Ve kıral Süleyman Edom diyarında, Kızıl Denizin kıyısında Elotun yanında olan Etsyon-geberde gemiler yaptı.</verse>
				<verse number="27">Ve Hiram kendi kullarını, denizi bilen gemicileri, Süleymanın kulları ile beraber gemilerde gönderdi.</verse>
				<verse number="28">Ve Ofire varıp oradan dört yüz yirmi talant altın aldılar, ve onu kıral Süleymana getirdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE Şeba kıraliçası RABBİN isminden ötürü Süleymanın şöhretini işitince, onu bilmecelerle denemeğe geldi.</verse>
				<verse number="2">Ve çok büyük alayla, baharat, ve pek çok altın, ve değerli taşlar yüklü develerle Yeruşalime geldi; ve Süleymanın yanına geldi, ve yüreğinde olan bütün şeyler hakkında onunla konuştu.</verse>
				<verse number="3">Ve onun bütün sorgularına Süleyman cevap verdi; kıral için kadına cevap vermediği gizli bir şey yoktu.</verse>
				<verse number="4">Ve Süleymanın bütün hikmetini, ve yaptığı evi,</verse>
				<verse number="5">ve sofrasının yemeğini, ve kullarının oturuşunu, ve hizmetçilerinin duruşunu, ve onların esvaplarını, ve sakilerini, ve RABBİN evine çıktığı merdiveni Şeba kıraliçası gördüğü zaman artık kendisinde can kalmadı.</verse>
				<verse number="6">Ve kırala dedi: Senin işlerin için, ve hikmetin için memleketimde işitmiş olduğum söz doğru imiş.</verse>
				<verse number="7">Ve gelip gözlerim onu görünciye kadar o sözlere inanmamıştım; ve işte, bana yarısı bile bildirilmemiş; senin hikmetin ve mutlu halin kulağıma gelen haberden üstündür.</verse>
				<verse number="8">Adamların ne mutlu, bu kulların ne mutlu, daima senin önünde duruyorlar, ve hikmetini işitiyorlar.</verse>
				<verse number="9">Seni İsrail tahtı üzerine koymak için senden razı olan Allahın RAB mubarek olsun; RAB İsraili ebediyen sevdiği için hak ve doğruluk yapasın diye seni kıral etti.</verse>
				<verse number="10">Ve kırala yüz yirmi talant altın, ve pek çok baharat, ve değerli taşlar verdi; Şeba kıraliçasının kıral Süleymana verdiği baharatın çokluğuna göre bir daha baharat gelmedi.</verse>
				<verse number="11">Ve Ofirden altın getiren Hiramın gemileri de, Ofirden pek çok sandal ağaçları ve değerli taşlar getirdiler.</verse>
				<verse number="12">Ve kıral sandal ağaçlarından RAB evi için, ve kıral evi için direkler, ve musikacılar için çenkler ve santurlar yaptı; bugüne kadar böyle sandal ağaçları gelmedi ve görülmedi.</verse>
				<verse number="13">Ve kıral Süleyman Şeba kıraliçasına kıral Süleymanın cömertliğine göre verdikten başka, onu bütün dileğini, her istediğini kendisine verdi. Ve kıraliça kulları ile beraber dönüp memleketine gitti.</verse>
				<verse number="14">Ve bir yılda Süleymana gelen altının tartısı,</verse>
				<verse number="15">alış veriş eden adamlardan, ve tüccarın ticaretinden ve bütün Arab ili kırallarından, ve memleketin valilerinden gelenden başka altı yüz altmış altı talant altındı.</verse>
				<verse number="16">Ve kıral Süleyman dövme altından iki yüz büyük kalkan yaptı: bir büyük kalkana altı yüz şekel altın gitti.</verse>
				<verse number="17">Ve dövme altından üç yüz küçük kalkan yaptı; bir kalkana üç mına altın gitti; ve kıral bunları Libnan ormanı evine koydu.</verse>
				<verse number="18">Ve kıral Fil dişinden büyük bir taht yaptı, ve onu saf altınla kapladı.</verse>
				<verse number="19">Tahtın altı basamağı vardı, ve arka taraftan tahtın başı yuvarlaktı; ve oturulacak yerde iki taraftan kollar vardı, ve kolların yanında iki aslan duruyordu.</verse>
				<verse number="20">Ve altı basamak üzerinde iki tarafta on iki aslan duruyorlardı; hiç bir ülkede böyle şey yapılmamıştır.</verse>
				<verse number="21">Ve kıral Süleymanın içme kapları hep altından, ve Libnan ormanı evinin bütün kapları halis altındandı; gümüşten yoktu; Süleymanın günlerinde gümüş bir şeyden sayılmazdı.</verse>
				<verse number="22">Çünkü Hiramın gemilerile beraber kıralın denizde Tarşiş gemileri vardı; Tarşiş gemileri üç yılda bir kere altın, ve gümüş, fil dişi, ve maymunlar, ve tavus kuşları ile yüklü olarak gelirlerdi.</verse>
				<verse number="23">Ve kıral Süleyman zenginlikçe ve hikmetçe dünyanın bütün kırallarından daha büyüktü.</verse>
				<verse number="24">Ve Süleymanın yüreğine Allahın koymuş olduğu hikmeti işitmek için bütün dünya onun yüzünü arardı.</verse>
				<verse number="25">Ve onlardan her biri yıldan yıla, hediyeleri olarak, gümüş kaplar ve altın kaplar, ve esvaplar, ve silâhlar, ve baharat, ve atlar, ve katırlar getirirlerdi.</verse>
				<verse number="26">Ve Süleyman cenk arabaları ile atlılar topladı; ve bin dört yüz arabası, ve on iki bin atlısı vardı; onları araba şehirlerine, ve kıralın yanında Yeruşalime koydu.</verse>
				<verse number="27">Ve kıral gümüşü Yeruşalimde taş mertebesine indirdi, ve erz ağaçlarını çoklukça Şefeladaki cemiz ağaçları gibi etti.</verse>
				<verse number="28">Ve Süleymanın atları Mısırdan getirilirdi; ve kıralın tüccar takımı onları sürü ile bir bedele alırlardı.</verse>
				<verse number="29">Ve bir cenk arabası altı yüz şekel gümüşe, ve bir at yüz elli şekele Mısırdan çıkıp gelirdi; bütün Hittî kıralları için, ve Suriye kıralları için de böylece onların elile getirilirdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE kıral Süleyman Firavunun kızı ile beraber Moabîler, Ammonîler, Edomîler, Saydalılar, ve Hittîlerden çok ecnebî kadınlar sevdi.</verse>
				<verse number="2">RABBİN İsrail oğullarına: Onların arasına gitmiyeceksiniz, ve onlar da sizin aranıza gelmiyecekler; çünkü mutlaka yüreğinizi kendi ilâhlarının ardınca saptıracaklardır, diye söylemiş olduğu milletlerden idiler; Süleyman onlara sevgi ile yapıştı.</verse>
				<verse number="3">Ve onun yedi yüz karısı kıral kızı olup, üç yüz de cariyesi vardı; ve karıları onun yüreğini saptırdılar.</verse>
				<verse number="4">Ve vaki oldu ki, Süleymanın ihtiyarlığı zamanında karıları onun yüreğini başka ilâhların ardınca saptırdılar; ve babası Davudun yüreği Allahı RAB ile bütün olduğu gibi onun yüreği bütün değildi.</verse>
				<verse number="5">Ve Süleyman Saydalıların ilâhesi Astartinin ardınca, ve Ammonîlerin mekruh şeyi Milkomun ardınca gitti.</verse>
				<verse number="6">Ve Süleyman RABBİN gözünde kötü olanı yaptı, ve tamamen RABBİN ardınca yürüyen babası Davud gibi yürümedi.</verse>
				<verse number="7">O zaman Süleyman Yeruşalimin önünde olan dağında, Moabın mekruh şeyi Kemoş için, ve Ammon oğullarının mekruh şeyi Molek için bir yüksek yer yaptı.</verse>
				<verse number="8">Ve kendi ilâhlarına buhur yakan ve kurbanlar kesen bütün ecnebi karıları için böyle yaptı.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB Süleymana karşı öfkelendi, çünkü ona iki kere görünen,</verse>
				<verse number="10">ve: Başka ilâhların ardınca gitme, diye bunun için ona emretmiş olan İsrailin Allahı RABDEN yüreği saptı, ve RABBİN emrettiği şeyi tutmadı.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB Süleymana dedi: Mademki bu şey senin tarafından oldu, ve sana emrettiğim ahdimi ve kanunlarımı tutmadın, mutlaka kırallığı senin elinden çekip alacağım, ve onu senin kuluna vereceğim.</verse>
				<verse number="12">Ancak baban Davudun hatırı için bunu senin günlerinde yapmıyacağım; onu senin oğlunun elinden çekip alacağım.</verse>
				<verse number="13">Ancak bütün kırallığı çekip almıyacağım; fakat kulum Davudun hatırı için ve seçmiş olduğum Yeruşalimden ötürü bir sıptı senin oğluna vereceğim.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB Süleymana karşı Edomî Hadadı düşman kaldırdı; o Edomda kıral zürriyetindendi.</verse>
				<verse number="15">Ve Davud Edomda iken, ve ordu başbuğu Yoab öldürülmüş olanları gömmek için çıktığı ve Edomda her erkeği vurduğu zaman</verse>
				<verse number="16">(çünkü Yoab Edomda olan her erkeği kırıncıya kadar bütün İsraille beraber altı ay orada kalmıştı);</verse>
				<verse number="17">vaki oldu ki, Hadad, ve babasının kullarından bazı Edomîler kendisile beraber olmak üzre, Mısıra gitmek için kaçtı, ve Hadad küçük bir çocuktu.</verse>
				<verse number="18">Ve Midyandan kalktılar, ve Parana geldiler; ve kendilerile beraber Parandan adamlar aldılar, ve Mısıra, Mısır kıralı Firavuna geldiler, ve o Hadada bir ev verdi, ve ona ekmek emretti, ve ona toprak verdi.</verse>
				<verse number="19">Ve Hadad Firavunun gözünde çok lûtuf buldu, ve ona kendi karısının kızkardeşini, kıraliça Tahpenesin kızkardeşini, karı olarak verdi.</verse>
				<verse number="20">Ve Tahpenesin kızkardeşi ona oğlu Genubatı doğurdu, Tahpenes Firavunun evinde onu sütten kesti; ve Genubat Firavunun evinde Firavunun oğulları arasında idi.</verse>
				<verse number="21">Ve Hadad Mısırda işitti ki, Davud ataları ile uyumuş, ve ordu başbuğu Yoab ölmüştü; ve Hadad Firavuna dedi: Beni gönder de memleketime gideyim.</verse>
				<verse number="22">Ve Firavun ona dedi: Fakat benim yanımda ne eksiğin var ki, işte, memleketine gitmek istiyorsun? Ve dedi: Hiç bir şeyim; ancak beni mutlaka gönder.</verse>
				<verse number="23">Ve efendisi Tsoba kıralı Hadadezerden kaçmış olan Elyadanın oğlu Rezonu da Allah Süleymana karşı bir düşman olarak kaldırdı.</verse>
				<verse number="24">Ve Davud Tsobalıları vurduğu zaman yanına adamlar topladı, ve bir çete reisi oldu; ve Şama gittiler, ve orada oturdular, ve Şamda kırallık ettiler.</verse>
				<verse number="25">Ve Hadadın yaptığı kötülükten başka, Süleymanın bütün günlerinde bu da İsraile düşman oldu; ve İsrailden nefret etti, ve Suriye üzerine kırallık etti.</verse>
				<verse number="26">Ve Süleymanın kullarından biri, Tseredalı bir Efraimî, Nebatın oğlu Yeroboam (ve anasının adı Tserua idi, dul bir kadındı), o da elini kırala karşı kaldırdı.</verse>
				<verse number="27">Ve elini kırala karşı kaldırmasının sebebi şu idi: Süleyman Milloyu yaptı, ve babası Davudun şehrinde kalan gediği kapadı.</verse>
				<verse number="28">Ve bu Yeroboam kişi cesur bir yiğitti; ve Süleyman genç adamın becerikli olduğunu gördü, ve Yusuf evinin bütün ağır işleri üzerine onu koydu.</verse>
				<verse number="29">Ve o vakitte vaki oldu ki, Yeroboam Yeruşalimden çıktığı zaman Şilolu peygamber Ahiya onu yolda buldu; ve Ahiya yeni esvap giymişti; ve onların ikisi kırda yalnızdılar.</verse>
				<verse number="30">Ve Ahiya üzerinde olan yeni esvabı tuttu, ve onu yırtıp on iki parça etti.</verse>
				<verse number="31">Ve Yeroboama dedi: Kendine on parça al; çünkü İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: İşte, ben Süleymanın elinden kırallığı çekip alacağım, ve on sıptı sana vereceğim</verse>
				<verse number="32">(fakat kulum Davudun hatırı için, ve İsrailin bütün sıptlarından seçmiş olduğum Yeruşalim şehrinden ötürü bir sıpt onun olacak);</verse>
				<verse number="33">çünkü beni bıraktılar, ve Saydalıların ilâhesi Astartiye, Moab ilâhı Kemoşa, ve Ammon oğullarının ilâhı Milkoma tapındılar; ve onun babası Davud gibi gözümde doğru olanı yapmak, ve kanunlarımı ve hükümlerimi tutmak için benim yollarımda yürümediler.</verse>
				<verse number="34">Ve bütün kırallığı onun elinden almıyacağım; fakat emirlerimi ve kanunlarımı tutan seçtiğim kulum Davudun hatırı için, onu hayatının bütün günlerinde hükümdar edeceğim;</verse>
				<verse number="35">fakat kırallığı oğlunun elinden alacağım, ve onu sana vereceğim, on sıptı.</verse>
				<verse number="36">Ve onun oğluna bir sıpt vereceğim ki, benim önümde, Yeruşalimde, ismimi oraya koymak için kendime seçmiş olduğum şehirde kulum Davud için daima bir çerağ olsun.</verse>
				<verse number="37">Ve seni alacağım, ve canının istediği her şeye göre kırallık edeceksin, ve İsrail üzerine kıral olacaksın.</verse>
				<verse number="38">Ve vaki olacak ki, kulum Davudun yaptığı gibi kanunlarımı ve emirlerimi tutmak için sana emrettiğim her şeyi dinlersen, ve benim yollarımda yürürsen, ve gözümde doğru olanı yaparsan, seninle beraber olacağım, ve Davud için yaptığım gibi senin için de sağlam bir ev kuracağım, ve İsraili sana vereceğim.</verse>
				<verse number="39">Ve bundan dolayı Davudun zürriyetini alçaltacağım, fakat bütün günler değil.</verse>
				<verse number="40">Ve Süleyman Yeroboamı öldürmeğe çalıştı; fakat Yeroboam kalktı, ve Mısıra, Mısır kıralı Şişakın yanına kaçtı, ve Süleymanın ölümüne kadar Mısırda kaldı.</verse>
				<verse number="41">Ve Süleymanın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, ve hikmeti, Süleymanın işleri kitabında yazılı değil midir?</verse>
				<verse number="42">Ve Süleymanın Yeruşalimde bütün İsrail üzerinde kırallık ettiği günler kırk yıldı.</verse>
				<verse number="43">Ve Süleyman ataları ile uyudu, ve babası Davudun şehrinde gömüldü; ve yerine oğlu Rehoboam kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE Rehoboam Şekeme gitti; çünkü bütün İsrail onu kıral yapmak için Şekeme gelmişti.</verse>
				<verse number="2">Ve vaki oldu ki, Nebatın oğlu Yeroboam işitince (çünkü kendisi henüz Mısırda idi, oraya kıral Süleymanın yüzünden kaçmıştı, ve Yeroboam Mısırda oturuyordu,</verse>
				<verse number="3">ve gönderip onu çağırdılar), Yeroboam ve İsrailin bütün cemaati geldiler, ve Rehoboama söyliyip dediler:</verse>
				<verse number="4">Baban boyunduruğumuzu çetin kıldı; babanın çetin hizmetini, ve üzerimize koyduğu ağır boyunduruğunu şimdi sen hafiflet, ve sana kulluk ederiz.</verse>
				<verse number="5">Ve onlara dedi: Şimdilik gidin de üç gün sonra yanıma gelin. Ve kavm gitti.</verse>
				<verse number="6">Ve sağlığında babası Süleymanın önünde duran kocamış adamlarla kıral Rehoboam danışıp dedi: Bu kavma cevap vermek için siz ne öğüt verirsiniz?</verse>
				<verse number="7">Ve ona söyliyip dediler: Eğer bugün sen bu kavma kul olursan, ve onlara kulluk edersen, ve onlara cevap verirsen, ve onlara iyi sözler söylersen, daima sana kul olacaklardır.</verse>
				<verse number="8">Fakat kocamış adamların verdikleri öğüdü bıraktı, ve kendisile beraber büyümüş olup önünde durmakta olan genç adamlarla danıştı.</verse>
				<verse number="9">Ve onlara dedi: Siz ne öğüt verirsiniz? ve: Babanın üzerimize koymuş olduğu boyunduruğu hafiflet, diye bana söyliyen bu kavma ne cevap verelim?</verse>
				<verse number="10">Ve kendisile beraber büyümüş olan genç adamlar ona söyliyip dediler: Baban boyunduruğumuzu ağır etti, fakat sen onu bize hafiflet, diye sana söyliyen o kavma şöyle diyeceksin: Benim küçük parmağım babamın belinden daha kalındır.</verse>
				<verse number="11">Ve şimdi, babam üzerinize ağır boyunduruk yükletti ise, ben boyunduruğunuzun üzerine katacağım; babam sizi kamçılarla tedip etti, fakat ben sizi akreplerle tedip edeceğim; onlara böyle diyeceksin.</verse>
				<verse number="12">Ve: Üçüncü günde yine yanıma gelin, diye kıralın söylemiş olduğu gibi Yereboamla bütün kavm üçüncü günde Rehoboama geldiler.</verse>
				<verse number="13">Ve kıral kavma sert cevap verdi, ve kocamış adamların kendisine verdikleri öğüdü bıraktı,</verse>
				<verse number="14">ve genç adamların öğüdüne göre onlara söyliyip dedi: Babam boyunduruğunuzu ağır etti, fakat ben boyunduruğunuzun üzerine katacağım; babam sizi kamçılarla tedip etti, fakat ben sizi akreplerle tedip edeceğim.</verse>
				<verse number="15">Ve kıral kavmı dinlemedi; çünkü Şilolu Ahiya vasıtası ile Nebatın oğlu Yeroboama RABBİN söylediği sözü pekiştirsin diye bu çevrilme RAB tarafından oldu.</verse>
				<verse number="16">Ve bütün İsrail kıralın kendilerini dinlemediğini görünce kavm kırala cevap verip dedi: Davudda ne payımız var? ve Yessenin oğlunda mirasımız yoktur; ey İsrail, çadırlarınıza! ey Davud, şimdi kendi evine bak. Ve İsrail çadırlarına gitti.</verse>
				<verse number="17">Fakat Yahuda şehirlerinde oturan İsrail oğullarına gelince, Rehoboam onların üzerine kırallık etti.</verse>
				<verse number="18">Ve kıral Rehoboam angaryacılar üzerine olan Adoramı gönderdi; ve bütün İsrail onu taşlarla taşladılar, ve öldü. Ve kıral Rehoboam Yeruşalime kaçmak için hemen kendi cenk arabasına atladı.</verse>
				<verse number="19">Ve İsrail bugüne kadar Davud evine karşı âsi oldu.</verse>
				<verse number="20">Ve vaki oldu ki, Yeroboamın dönmüş olduğunu bütün İsrail işitince, gönderip onu cemaate çağırdılar, ve bütün İsrail üzerine onu kıral ettiler; yalnız Yahuda sıptından başka Davud evinin ardınca giden yoktu.</verse>
				<verse number="21">Ve Rehoboam Yeruşalime geldi; ve bütün Yahuda evini, ve Benyamin sıptını, yüz seksen bin seçme adamı, cenk adamlarını, İsrail evine karşı cenketmek, ve kırallığı Süleymanın oğlu Rehoboama döndürmek için topladı.</verse>
				<verse number="22">Fakat Allah adamı Şemayaya Allahın şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="23">Süleymanın oğlu Yahuda kıralı Rehoboama, ve bütün Yahuda ve Benyamin evine, ve kavmın artakalanlarına söyliyip de:</verse>
				<verse number="24">RAB şöyle diyor: Çıkmıyacaksınız, ve kardeşleriniz İsrail oğullarına karşı cenketmiyeceksiniz; dönün, herkes kendi evine! çünkü bu şey benden oldu. Ve RABBİN sözünü dinlediler, ve RABBİN sözüne göre dönüp yollarına gittiler.</verse>
				<verse number="25">Ve Yeroboam Efraim dağlığında Şekemi yaptı, ve orada oturdu; ve oradan çıktı, ve Penueli yaptı.</verse>
				<verse number="26">Ve Yeroboam yüreğinde dedi: Şimdi kırallık Davud evine dönecek;</verse>
				<verse number="27">eğer bu kavm RABBİN evinde, Yeruşalimde, kurbanlar kesmek için çıkarsa, o zaman bu kavmın yüreği efendilerine, Yahuda kıralı Rehoboama dönecektir; ve beni öldürecekler, ve Yahuda kıralı Rehoboama dönecekler.</verse>
				<verse number="28">Ve kıral danıştı, ve iki altın buzağı yapıp kavma dedi: Yeruşalime çıkmak sizin için fazladır; ey İsrail, işte seni Mısır diyarından çıkaran ilâhların!</verse>
				<verse number="29">Ve birini Beyt-ele yerleştirdi, ve obirini Dana koydu.</verse>
				<verse number="30">Ve bu iş günah oldu; ve birinin önünde tapınmak için kavm Dana kadar giderlerdi.</verse>
				<verse number="31">Ve yüksek yer evleri yaptı, ve Levi oğullarından olmıyan kavmın her ucundan kâhinler yaptı.</verse>
				<verse number="32">Ve Yeroboam sekizinci ayda, ayın on beşinci gününde Yahudada yapılan bayram gibi bir bayram yaptı; ve mezbaha çıktı; yaptığı buzağılara kurban kesmek için Beyt-elde böyle yaptı; ve yaptığı yüksek yerler kâhinlerini Beyt-elde durdurdu.</verse>
				<verse number="33">Ve kendi yüreğinden uydurduğu sekizinci ayda, ayın on beşinci gününde Beyt-elde yaptığı mezbaha çıktı; ve İsrail oğulları için bir bayram yaptı, ve buhur yakmak için mezbaha çıktı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">VE Yeroboam buhur yakmak için mezbahın yanında durmakta iken, işte, bir Allah adamı RABBİN sözü ile Yahudadan Beyt-ele geldi.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBİN sözü ile mezbaha nida edip dedi: Mezbah, ey mezbah, RAB şöyle diyor: İşte, Davudun evine bir oğul doğacak, onun adı Yoşiya olacak; ve senin üzerinde buhur yakan yüksek yer kâhinlerini senin üzerinde kurban edecek, ve senin üzerinde insan kemikleri yakacaklar.</verse>
				<verse number="3">Ve ayni günde bir alâmet verip dedi: RABBİN söylediği alâmet şudur: İşte, mezbah yarılacak, ve üzerinde olan kül dökülecek.</verse>
				<verse number="4">Ve vaki oldu ki, Allah adamının Beyt-elde mezbaha nida ettiği sözünü kıral işitince, Yeroboam mezbahın üzerinden elini uzattı, ve: Onu tutun, dedi. Ve ona karşı uzattığı eli kurudu, ve onu kendisine döndüremedi.</verse>
				<verse number="5">Ve Allah adamının RABBİN sözü ile vermiş olduğu alâmete göre mezbah da yarılıp kül mezbahtan döküldü.</verse>
				<verse number="6">Ve kıral cevap verip Allah adamına dedi: Rica ederim, Allahın RABBE yalvar, ve benim için dua et ki, elim eski haline dönsün. Ve Allah adamı RABBE yalvardı, ve kıralın eli eski haline döndü, ve evelki gibi oldu.</verse>
				<verse number="7">Ve kıral Allah adamına söyledi: Benimle beraber eve gel ve dinlen, ve sana hediye vereyim.</verse>
				<verse number="8">Ve Allah adamı kırala dedi: Evinin yarısını bile versen seninle gitmem, ve bu yerde ekmek yemem ve su içmem;</verse>
				<verse number="9">çünkü RABBİN sözü ile bana: Ekmek yemiyeceksin, ve su içmiyeceksin, ve gittiğin yoldan dönmiyeceksin, diye böyle emrolundu.</verse>
				<verse number="10">Ve başka yoldan gitti, ve Beyt-ele gelmiş olduğu yoldan dönmedi.</verse>
				<verse number="11">Ve Beyt-elde kocamış bir peygamber oturuyordu; ve oğulları geldiler, ve Allah adamının o gün Beyt-elde yaptığı her işi ona anlattılar; ve kırala söylediği sözleri de babalarına anlattılar.</verse>
				<verse number="12">Ve babaları onlara dedi: Hangi yoldan gitti? ve oğulları Yahudadan gelen Allah adamının hangi yoldan gittiğini görmüşlerdi.</verse>
				<verse number="13">Ve oğullarına dedi: Benim için eşeğe palan vurun. Onun için eşeğe palan vurdular; ve üzerine bindi.</verse>
				<verse number="14">Ve Allah adamının ardından gitti, ve onu meşe ağacı altında oturmakta buldu; ve ona dedi: Yahudadan gelen Allah adamı sen misin? Ve: Benim, dedi.</verse>
				<verse number="15">Ve ona dedi: Benimle beraber eve gel, ve ekmek ye.</verse>
				<verse number="16">Ve dedi: Seninle dönemem, ve evine gelemem; bu yerde seninle ekmek yemem ve su içmem;</verse>
				<verse number="17">çünkü RABBİN sözü ile bana denildi: Orada ekmek yemiyeceksin, ve su içmiyeceksin, ve gitmek için geldiğin yoldan dönmiyeceksin.</verse>
				<verse number="18">Ve ona dedi: Ben de senin gibi bir peygamberim; ve bir melek RABBİN sözü ile söyliyip bana dedi: Onu çevir, seninle beraber kendi evine getir, ve ekmek yesin, ve su içsin. Fakat ona yalan söyledi.</verse>
				<verse number="19">Ve onunla döndü, ve onun evinde ekmek yedi, ve su içti.</verse>
				<verse number="20">Ve vaki oldu ki, onlar sofrada otururken, kendisini geri getiren peygambere RABBİN sözü geldi;</verse>
				<verse number="21">ve o Yahudadan gelen Allah adamına çağırıp dedi: RAB şöyle diyor: Mademki RABBİN sözüne karşı geldin, ve Allahın RABBİN sana ettiği emri tutmadın,</verse>
				<verse number="22">ve geri geldin, ve sana: Ekmek yeme, ve su içme, dediği yerde ekmek yedin ve su içtin; cesedin atalarının kabrine girmiyecektir.</verse>
				<verse number="23">Ve vaki oldu ki, ekmek yedikten sonra, ve su içtikten sonra onun için, geri getirdiği peygamber için, eşeğe palan vurdu.</verse>
				<verse number="24">Ve o gitti, ve yolda bir aslan onu buldu, ve onu öldürdü; ve onun cesedi yolda serilmiş kalmıştı, ve eşek onun yanında duruyordu; aslan da cesedin yanında duruyordu.</verse>
				<verse number="25">Ve işte, adamlar geçtiler, ve yola serilmiş olan cesedi, ve cesedin yanında durmakta olan aslanı gördüler; ve geldiler ve kocamış peygamberin oturduğu şehirde söylediler.</verse>
				<verse number="26">Ve onu yoldan geri çeviren peygamber bunu işittiği zaman dedi: O, RABBİN sözüne karşı gelen Allah adamıdır; RAB da onu aslana verdi, ve aslan onu parçaladı, ve RABBİN ona söylemiş olduğu söze göre onu öldürdü.</verse>
				<verse number="27">Ve oğullarına söyliyip dedi: Benim için eşeğe palan vurun; ve palan vurdular.</verse>
				<verse number="28">Ve gitti, ve onun yola serilmiş cesedini, ve cesedin yanında durmakta olan eşeği ve aslanı buldu; aslan cesedi yememiş ve eşeği parçalamamıştı.</verse>
				<verse number="29">Ve peygamber Allah adamının cesedini kaldırdı, ve eşek üzerine koyup onu geri getirdi; ve dövünmek ve onu gömmek için kocamış peygamberin şehrine geldi.</verse>
				<verse number="30">Ve onun cesedini kendi kabrine koydu; ve: Vah, kardeşim! diye onun için dövündüler.</verse>
				<verse number="31">Ve vaki oldu ki, onu gömdükten sonra oğullarına söyliyip dedi: Ben ölünce Allah adamının gömüldüğü kabre beni gömün; kemiklerimi onun kemikleri yanına koyun.</verse>
				<verse number="32">Çünkü Beyt-elde olan mezbaha karşı, ve Samiriye şehirlerinde olan bütün yüksek yer evlerine karşı RABBİN sözü ile nida etmiş olduğu söz mutlaka olacaktır.</verse>
				<verse number="33">Bu işten sonra Yeroboam kötü yolundan dönmedi, yine yüksek yerlere kavmın her ucundan kâhinler yaptı, yüksek yerlerin kâhinleri olsunlar diye her istiyeni tahsis etti.</verse>
				<verse number="34">Ve Yeroboam evini toprağın yüzünden söküp atmak ve helâk etmek için bu iş ona bir günah oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">Ovakit Yeroboam oğlu Abiya hasta düştü.</verse>
				<verse number="2">Ve Yeroboam karısına dedi: Haydi kalk, ve kılığını değiştir, ve bilmesinler ki, sen Yeroboamın karısısın; ve Şiloya git; işte, peygamber Ahiya oradadır, bu kavmın üzerine kıral olacağıma dair benim için söylemiş olan odur.</verse>
				<verse number="3">Ve eline on ekmek, ve kurabiyeler, ve bir tulum bal al, ve ona git; çocuğa ne olacağını o sana bildirecektir.</verse>
				<verse number="4">Ve Yeroboamın karısı böyle yaptı, ve kalkıp Şiloya gitti, ve Ahiyanın evine geldi. Ve Ahiya göremiyordu; çünkü kocamış olduğu için gözleri donmuştu.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB Ahiyaya dedi: İşte, Yeroboamın karısı oğlu için senden sormağa geliyor; çünkü o hastadır; ona şöyle diyeceksin; ve vaki olacak ki, içeri girdiği zaman kendini başka bir kadın gösterecektir.</verse>
				<verse number="6">Ve vaki oldu ki, kadın kapıdan girince, Ahiya onun ayak seslerini işittiği zaman dedi: Yeroboamın karısı, içeri gel; niçin kendini bir başkası imiş gibi gösteriyorsun? ve ben sana ağır haberle gönderildim.</verse>
				<verse number="7">Git, Yeroboama söyle: İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: Mademki seni kavmın arasından yükselttiğim, ve kavmım İsrail üzerine seni hükümdar ettiğim,</verse>
				<verse number="8">ve kırallığı Davud evinden çekip aldığım, ve onu sana verdiğim halde, sen, emirlerimi tutmuş olan, ve ancak gözümde doğru olanı yapmak için bütün yüreğile benim ardımca yürüyen kulum Davud gibi olmadın,</verse>
				<verse number="9">ve senden evel olanların hepsinden ziyade kötülük ettin, ve beni öfkelendirmek için gidip kendine başka ilâhlar ve dökme putlar yaptın, ve beni arkana attın;</verse>
				<verse number="10">bunun için, işte, ben Yeroboam evi üzerine belâ getireceğim, ve İsrailde gerek hür olsun gerek kul olsun Yeroboamdan her erkeği kesip atacağım, ve Yeroboam evini gübre süpürdükleri gibi hepsi tükeninciye kadar büsbütün süpüreceğim.</verse>
				<verse number="11">Yeroboamdan şehirde öleni köpekler yiyecekler; ve kırda öleni gök kuşları yiyecekler; çünkü RAB söyledi.</verse>
				<verse number="12">Ve sen kalk, kendi evine git; şehre ayak bastığın zaman çocuk ölecektir.</verse>
				<verse number="13">Ve bütün İsrail onun için dövünecekler ve onu gömecekler; çünkü Yeroboamdan kabre girecek yalnız odur, çünkü İsrailin Allahı RABBE karşı Yeroboam evinde kendisinde iyi bir şey bulunuyor.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB kendisi için İsrail üzerine bir kıral koyacak, o da Yeroboam evini o gün kesip atacak; ne diyorum? hattâ şimdi.</verse>
				<verse number="15">Ve RAB İsraili suda sallanan bir kamış gibi vuracak; ve atalarına vermiş olduğu bu iyi topraktan İsraili sökecek, ve onları Irmağın öte tarafına dağıtacak, çünkü Aşerlerini yaparak RABBİ öfkelendirdiler.</verse>
				<verse number="16">Ve Yeroboamın işlediği ve İsraile işlettirdiği suçları yüzünden RAB İsraili bırakacaktır.</verse>
				<verse number="17">Ve Yeroboamın karısı kalkıp gitti, ve Tirtsaya geldi; ve evin eşiğine vardığı zaman çocuk öldü.</verse>
				<verse number="18">Ve kulu peygamber Ahiya vasıtası ile RABBİN söylemiş olduğu sözüne göre bütün İsrail onu gömdüler, ve onun için dövündüler.</verse>
				<verse number="19">Ve Yeroboamın işlerinin geri kalanı, nasıl cenkettiği, ve nasıl kırallık ettiği, işte, bunlar İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılıdırlar.</verse>
				<verse number="20">Ve Yeroboamın kırallık ettiği günler yirmi iki yıldı; ve ataları ile uyudu, ve yerine oğlu Nadab kıral oldu.</verse>
				<verse number="21">Ve Süleymanın oğlu Rehoboam Yahudada kırallık etti. Rehoboam kıral olduğu zaman kırk bir yaşında idi, ve RABBİN kendi ismini koymak için İsrailin bütün sıptlarından seçtiği şehirde, Yeruşalimde, on yedi yıl kırallık etti; ve anasının adı Ammonî Naama idi.</verse>
				<verse number="22">Ve Yahuda RABBİN gözünde kötü olanı yaptı, ve işledikleri suçlarla atalarının yapmış oldukları her şeyden ziyade onu kıskandırdılar.</verse>
				<verse number="23">Ve onlar da her yüksek tepe üzerinde, ve her yeşil ağaç altında, kendileri için yüksek yerler, ve dikili taşlar, ve Aşerler yaptılar;</verse>
				<verse number="24">ve diyarda fuhşa vakfedilmiş erkekler de vardı; İsrail oğulları önünden RABBİN kovduğu milletlerin bütün mekruh şeylerine göre yaptılar.</verse>
				<verse number="25">Ve vaki oldu ki, kıral Rehoboamın beşinci yılında, Mısır kıralı Şişak Yeruşalime karşı çıktı;</verse>
				<verse number="26">ve RAB evinin hazinelerini, ve kıral evinin hazinelerini aldı; ve her şeyi aldı; ve Süleymanın yapmış olduğu bütün altın kalkanları aldı.</verse>
				<verse number="27">Ve kıral Rehoboam onların yerine tunç kalkanlar yaptı, ve kıral evinin kapısını bekliyen muhafız asker reislerinin eline teslim etti.</verse>
				<verse number="28">Ve vaki oldu ki, kıral RABBİN evine girdikçe muhafızlar onları taşırlardı, ve onları muhafızlar odasına geri getirirlerdi.</verse>
				<verse number="29">Ve Rehoboamın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, onlar Yahuda kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil midir?</verse>
				<verse number="30">Ve Rehoboamla Yeroboam arasında bütün günler cenk vardı.</verse>
				<verse number="31">Ve Rehoboam ataları ile uyudu, ve Davud şehrinde ataları yanına gömüldü; ve anasının adı Ammonî Naama idi. Ve yerine oğlu Abiyam kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">VE Nebatın oğlu kıral Yeroboamın on sekizinci yılında Abiyam Yahuda üzerine kıral oldu.</verse>
				<verse number="2">Yeruşalimde üç yıl kırallık etti; ve anasının adı Abişalomun kızı Maaka idi.</verse>
				<verse number="3">Ve babasının kendisinden evel işlemiş olduğu bütün suçlarında yürüdü; ve atası Davudun yüreği Allahı RAB ile bütün olduğu gibi onun yüreği bütün değildi.</verse>
				<verse number="4">Fakat Allahı RAB Davudun hatırı için kendisinden sonra oğlunu onun yerine geçirmek, ve Yeruşalimi pekiştirmekle onu Yeruşalimde bir çerağ verdi;</verse>
				<verse number="5">çünkü Davud RABBİN gözünde doğru olanı yaptı, ve hayatının bütün günlerinde, Hittî Uriya işinden başka, ona emrettiği hiç bir şeyden sapmadı.</verse>
				<verse number="6">Ve hayatının bütün günlerince Rehoboamla Yeroboam arasında cenk vardı.</verse>
				<verse number="7">Ve Abiyamın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, Yahuda kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil midir? Ve Abiyamla Yeroboam arasında cenk vardı.</verse>
				<verse number="8">Ve Abiyam ataları ile uyudu; ve onu Davud şehrinde gömdüler; ve yerine oğlu Asa kıral oldu.</verse>
				<verse number="9">Ve İsrail kıralı Yeroboamın yirminci yılında Asa Yahuda üzerine kıral oldu.</verse>
				<verse number="10">Ve Yeruşalimde kırk bir yıl kırallık etti, ve anasının adı Abişalomun kızı Maaka idi.</verse>
				<verse number="11">Ve Asa atası Davud gibi RABBİN gözünde doğru olanı yaptı.</verse>
				<verse number="12">Ve fuhşa vakfedilmiş erkekleri diyardan kovdu, ve babalarının yapmış oldukları bütün putları ortadan kaldırdı.</verse>
				<verse number="13">Anası Maakayı da kıraliçalıktan kaldırdı, çünkü Aşera için mekruh bir put yapmıştı; ve Asa onun putunu kesip Kidron vadisinde yaktı.</verse>
				<verse number="14">Fakat yüksek yerler ortadan kaldırılmadı; ancak Asanın yüreği daima RAB ile bütündü.</verse>
				<verse number="15">Ve babasının takdis ettiği şeyleri, ve kendisinin takdis ettiği şeyleri, gümüşü, ve altını ve kapları RABBİN evine getirdi.</verse>
				<verse number="16">Ve Asa ile İsrail kıralı Baaşa arasında, onların bütün günlerince cenk vardı.</verse>
				<verse number="17">Ve İsrail kıralı Baaşa Yahudaya karşı çıktı, ve Yahuda kıralı Asanın yanına giren ve çıkan adam bırakmasın diye Ramayı bina etti.</verse>
				<verse number="18">Ve Asa RAB evinin hazinelerinde kalan bütün gümüş ve altını, ve kıral evinin hazinelerini aldı, ve onları kullarının eline verdi; ve kıral Asa onları Şamda oturan Suriye kıralı Hezyonun oğlu, Tabrimmonun oğlu Benhadada gönderip dedi:</verse>
				<verse number="19">Seninle benim aramda, senin babanla babam arasında ahit vardır; işte, hediye olarak sana gümüş ve altın gönderdim; git, İsrail kıralı Baaşa ile olan ahdini boz ki, üzerimden gitsin.</verse>
				<verse number="20">Ve Ben-hadad kıral Asayı dinledi, ve ordularının başbuğlarını İsrail şehirlerine karşı gönderdi, ve İyonu, ve Danı, ve Abel-beyt-maakayı, ve bütün Naftali diyarı ile beraber bütün Kinnerotu vurdu.</verse>
				<verse number="21">Ve vaki oldu ki, Baaşa bunu işitince, Ramayı yapmaktan vaz geçti, ve Tirtsada oturdu.</verse>
				<verse number="22">Ve kıral Asa bütün Yahudayı çağırdı; serbest bırakılan yoktu; ve Ramanın taşlarını ve kerestesini taşıdılar; bunlarla Baaşa bina etmekte idi; ve onlarla kıral Asa Benyamin Gebasını, ve Mitspayı yaptı.</verse>
				<verse number="23">Ve Asanın bütün işlerinin geri kalanı, ve bütün onun gücü, ve yaptığı her şey, ve bina ettiği şehirler, Yahuda kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil midir? Ancak ihtiyarlığı vaktinde ayaklarından hasta oldu.</verse>
				<verse number="24">Ve Asa ataları ile uyudu, ve atası Davudun şehrinde ataları yanına gömüldü; ve yerine oğlu Yehoşafat kıral oldu.</verse>
				<verse number="25">Ve Yahuda kıralı Asanın ikinci yılında Yeroboamın oğlu Nadab İsrail üzerine kıral oldu; ve İsrail üzerinde iki yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="26">Ve RABBİN gözünde kötü olanı yaptı; ve babasının yolunda, ve onun İsraile işlettirmiş olduğu suçunda yürüdü.</verse>
				<verse number="27">Ve İssakar evinden Ahiyanın oğlu Baaşa ona karşı düzen kurdu; ve Baaşa Filistîlerin olan Gibbetonda onu vurdu; çünkü Nadab ve bütün İsrail Gibbetonu kuşatmakta idiler.</verse>
				<verse number="28">Baaşa Yahuda kıralı Asanın üçüncü yılında Nadabı öldürdü, ve onun yerine kıral oldu.</verse>
				<verse number="29">Ve vaki oldu ki, kıral olunca hemen bütün Yeroboam evini vurdu; RABBİN, kulu Şilolu Ahiya vasıtası ile söylediği söze göre Yeroboamdan helâk etmedik nefes alan kimse bırakmadı;</verse>
				<verse number="30">bu da, İsrailin Allahı RABBİ öfkelendirerek Yeroboamın işlediği ve İsraile işlettirdiği suçlar yüzünden oldu.</verse>
				<verse number="31">Ve Nadabın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil midir?</verse>
				<verse number="32">Ve Asa ile İsrail kıralı Baaşa arasında, onların bütün günlerince cenk vardı.</verse>
				<verse number="33">Yahuda kıralı Asanın üçüncü yılında, Ahiyanın oğlu Baaşa Tirtsada bütün İsrail üzerine kıral oldu, ve yirmi dört yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="34">Ve RABBİN gözünde kötü olanı yaptı, ve Yeroboamın yolunda, ve İsraile işlettirdiği suçunda yürüdü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">VE Baaşaya karşı Hananinin oğlu Yehuya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Seni topraktan yükselttiğim, ve seni kavmım İsrail üzerine hükümdar ettiğim halde, mademki Yeroboamın yolunda yürüdün, ve kavmım İsrailin suçları ile beni öfkelendirmek için onlara suç işlettirdin;</verse>
				<verse number="3">işte, Baaşayı ve evini süpürüp atacağım, ve senin evini Nebatın oğlu Yeroboam evi gibi kılacağım.</verse>
				<verse number="4">Baaşadan şehirde öleni köpekler yiyecekler; ve ondan kırda öleni gök kuşları yiyeceklerdir.</verse>
				<verse number="5">Ve Baaşanın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı şeyleri ve onun gücü, İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil midir?</verse>
				<verse number="6">Ve Baaşa ataları ile uyudu, ve Tirtsada gömüldü; ve oğlu Ela onun yerine kıral oldu.</verse>
				<verse number="7">Ve Baaşa RABBİN gözünde yaptığı her kötülükten ve ellerinin işile RABBİ öfkelendirmek için Yeroboam evi gibi olduğundan dolayı, onu vurduğundan dolayı, kendisine karşı ve evine karşı da RABBİN sözü Hananinin oğlu peygamber Yehu vasıtası ile geldi.</verse>
				<verse number="8">Yahuda kıralı Asanın yirmi altıncı yılında Baaşanın oğlu Ela Tirtsada İsrail üzerine kıral oldu, ve iki yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="9">Ve cenk arabalarının yarısına başbuğ olan kulu Zimri ona karşı düzen kurdu. Ve o Tirtsada idi; ve Tirtsada kendi ev halkının kâhyası olan Artsanın evinde içip sarhoş olmakta idi;</verse>
				<verse number="10">ve Zimri içeri girdi, ve Yahuda kıralı Asanın yirmi yedinci yılında onu vurup öldürdü, ve onun yerine kıral oldu.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, kıral olup tahtı üzerine oturunca bütün Baaşa evini vurdu; ve kendisine akrabasından ve dostlarından bir erkek bırakmadı.</verse>
				<verse number="12">Ve İsrailin Allahı RABBİ putları ile öfkelendirmek için Baaşanın, ve oğlu Elanın işledikleri, ve İsraile işlettirdikleri suçlardan dolayı,</verse>
				<verse number="13">peygamber Yehu vasıtası ile Baaşaya karşı RABBİN söylemiş olduğu söze göre Zimri bütün Baaşa evini helâk etti.</verse>
				<verse number="14">Ve Elanın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil midir?</verse>
				<verse number="15">Yahuda kıralı Asanın yirmi yedinci yılında Zimri Tirtsada yedi gün kırallık etti. Ve kavm Filistîlerin olan Gibbetona karşı ordugâh kurmuşlardı.</verse>
				<verse number="16">Ve: Zimri kıralı öldürmek için düzen kurmuş ve onu vurmuştur, diye ordugâhta olan kavm işitti; ve bütün İsrail ordu başbuğu Omriyi o gün ordugâhta İsrail üzerine kıral ettiler.</verse>
				<verse number="17">Ve Omri bütün İsraille beraber Gibbetondan çıktı, ve Tirtsayı kuşattılar.</verse>
				<verse number="18">Ve vaki oldu ki, Zimri şehrin alındığını görünce kıral evinin kalesine girdi, ve kendi üzerine kıral evini ateşe verdi,</verse>
				<verse number="19">ve yapmış olduğu suçlardan, RABBİN gözünde kötü olanı yaptığından, Yeroboamın yolunda yürüdüğünden, ve İsraile suç işlettirmekle suç işlediğinden dolayı öldü.</verse>
				<verse number="20">Ve Zimrinin işlerinin geri kalanı, ve ettiği hainlik, İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil midir?</verse>
				<verse number="21">O zaman İsrail kavmı ikiye bölündü; kavmın yarısı Ginatın oğlu Tibniyi kıral etmek için onun ardınca gitti; ve yarısı Omrinin ardınca gitti.</verse>
				<verse number="22">Ve Omrinin ardınca giden kavm Ginatın oğlu Tibninin ardınca giden kavma galip oldu; ve Tibni öldü, ve Omri kıral oldu.</verse>
				<verse number="23">Yahuda kıralı Asanın otuz birinci yılında Omri İsrail üzerine kıral oldu, on iki yıl kırallık etti; Tirtsada altı yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="24">Ve Samiriye dağını Şemerden iki talant gümüşe satın aldı; ve dağın üzerinde bina ettiği, ve yaptığı şehrin adını dağın sahibi Şemerin adına göre Samiriye koydu.</verse>
				<verse number="25">Ve Omri RABBİN gözünde kötü olanı yaptı, ve kendisinden evel olanların hepsinden ziyade kötülük etti.</verse>
				<verse number="26">Ve Nebatın oğlu Yeroboamın bütün yolunda, ve İsrailin Allahı RABBİ putları ile öfkelendirmek için onun İsraile işlettirdiği suçlarında yürüdü.</verse>
				<verse number="27">Ve Omrinin yaptığı işlerin geri kalanı, ve gösterdiği gücü, İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil midir?</verse>
				<verse number="28">Ve Omri ataları ile uyudu, ve Samiriyede gömüldü; yerine oğlu Ahab kıral oldu.</verse>
				<verse number="29">Ve Yahuda kıralı Asanın otuz sekizinci yılında Omrinin oğlu Ahab İsrail üzerine kıral oldu; ve Omrinin oğlu Ahab Samiriyede İsrail üzerine yirmi iki yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="30">Ve Omrinin oğlu Ahab kendisinden evel olanların hepsinden ziyade RABBİN gözünde kötü olanı yaptı.</verse>
				<verse number="31">Ve vaki oldu ki, Nebatın oğlu Yeroboamın suçlarında yürümek bir şey değilmiş gibi, Saydalılar kıralı Etbaalın kızı İzebeli de karı olarak aldı, ve gidip Baala kulluk etti, ve ona tapındı.</verse>
				<verse number="32">Ve Samiriyede yaptığı Baal evinde Baal için mezbah kurdu.</verse>
				<verse number="33">Ve Ahab Aşerayı yaptı; ve Ahab İsrailin Allahı RABBİ öfkelendirmek için kendisinden evel olan bütün İsrail kırallarından fazlasını yaptı.</verse>
				<verse number="34">Onun günlerinde Beyt-elli Hiel Erihayı yaptı; Nun oğlu Yeşu vasıtası ile RABBİN söylemiş olduğu söze göre, ilk oğlu Abiram pahasına temelini koydu, ve küçük oğlu Segub pahasına kapılarını taktı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">VE Gileadda olan gariplerden Tişbeli İlya Ahaba dedi: Önünde durmakta olduğum İsrailin Allahı hay olan RABBİN hakkı için, benim sözüm olmadıkça bu yıllarda çiğ ve yağmur düşmiyecektir.</verse>
				<verse number="2">Ve ona RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="3">Buradan git, ve şarka yünel, ve Erden karşısında olan Kerit vadisinde gizlen.</verse>
				<verse number="4">Ve vaki olacak ki, vadiden su içeceksin, ve orada seni beslemek için kargalara emrettim.</verse>
				<verse number="5">Ve gidip RABBİN sözüne göre yaptı; ve gidip Erden karşısında olan Kerit vadisi yanında oturdu.</verse>
				<verse number="6">Ve kargalar kendisine sabahlayın ekmek ve et, ve akşamlayın ekmek ve et getiriyorlardı, ve vadiden su içiyordu.</verse>
				<verse number="7">Ve günlerin sonunda vaki oldu ki, vadi kurudu, çünkü memlekette yağmur yoktu.</verse>
				<verse number="8">Ve ona RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="9">Kalk, Saydanın Tsarefat şehrine git, ve orada otur; işte, seni beslemek için orada bir dul kadına emrettim.</verse>
				<verse number="10">Ve kalkıp Tsarefata gitti; ve şehrin kapısına varınca, işte, orada bir dul kadın odun devşiriyordu; ve kadına çağırıp dedi: Rica ederim, benim için bir kapta biraz su al da içeyim.</verse>
				<verse number="11">Ve kadın almağa giderken ona çağırıp dedi: Rica ederim, benim için eline bir lokma ekmek al.</verse>
				<verse number="12">Ve dedi: Senin Allahın, hay olan Yehovanın hakkı için, pidem yok, ancak küpte bir avuç un, ve tulumda biraz yağ var; ve işte, ben iki parça odun devşiriyorum, ve içeri gireceğim, ve kendim için ve oğlum için onu yapacağım, ve yiyeceğiz, ve sonra ölürüz.</verse>
				<verse number="13">Ve İlya ona dedi: Korkma; git ve dediğin gibi yap; ancak önce benim için ondan küçük bir pide yap da bana getir, ve kendin için ve oğlun için sonra yaparsın.</verse>
				<verse number="14">Çünkü İsrailin Allahı Yehova böyle diyor: RAB toprak üzerine yağmur vereceği güne kadar küpte un tükenmiyecek, ve tulumda yağ eksilmiyecek.</verse>
				<verse number="15">Ve kadın gidip İlyanın sözüne göre yaptı; ve İlya ile kadın ve onun ev halkı çok günler yemek yediler.</verse>
				<verse number="16">İlya vasıtası ile RABBİN söylediği söze göre, küpte un tükenmedi, ve tulumda yağ eksilmedi.</verse>
				<verse number="17">Ve bu şeylerden sonra vaki oldu ki, ev sahibi kadının oğlu hasta düştü; ve hastalığı çok ağır oldu, öyle ki, kendisinde nefes kalmadı.</verse>
				<verse number="18">Ve kadın İlyaya dedi: Benden sana ne, ey Allah adamı? günahımı bana hatırlatmak, ve oğlumu öldürmek için yanıma gelmişsin!</verse>
				<verse number="19">Ve ona dedi: Ver bana oğlunu. Ve onu kadının kucağından aldı, ve kendisinin oturmakta olduğu yukarı odaya çıkardı, ve onu kendi yatağı üzerine yatırdı.</verse>
				<verse number="20">Ve RABBE çağırıp dedi: Ya Allahım RAB, yanında misafir olduğum dul kadının oğlunu öldürerek onun başına da mı belâ getirdin?</verse>
				<verse number="21">Ve çocuğun üzerine üç kere uzandı, ve RABBE çağırıp dedi: Ya Allahım RAB, sana yalvarırım, bu çocuğun canı içine dönsün.</verse>
				<verse number="22">Ve RAB İlyanın sesini işitti; ve çocuğun canı kendi içine döndü, ve çocuk dirildi.</verse>
				<verse number="23">Ve İlya çocuğu aldı, ve onu yukarıki odadan eve indirdi, ve onu anasına verdi; ve İlya dedi: Bak, oğlun sağ!</verse>
				<verse number="24">Ve kadın İlyaya dedi: Şimdi bildim ki, sen bir Allah adamısın, ve senin ağzında RABBİN sözü haktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">VE çok günler sonra vaki oldu ki, üçüncü yılda İlyaya RABBİN şu sözü geldi: Git, Ahaba görün; ve toprak üzerine yağmur vereceğim.</verse>
				<verse number="2">Ve İlya Ahaba görünmek için gitti. Ve Samiriyede kıtlık şiddetli idi.</verse>
				<verse number="3">Ve Ahab kendi evi üzerinde olan Obadyayı çağırdı. (Ve Obadya RABDEN çok korkardı;</verse>
				<verse number="4">ve vaki oldu ki, İzebel RABBİN peygamberlerini öldürdüğü zaman, Obadya yüz peygamber aldı, ve onları ellişer ellişer mağarada sakladı, ve onları ekmek ve su ile besledi.)</verse>
				<verse number="5">Ve Ahab Obadyaya dedi: Memlekette bütün su kaynaklarına ve bütün vadilere git; belki ot buluruz, ve atları ve katırları yaşatırız da hayvanlardan helâk etmeyiz.</verse>
				<verse number="6">Ve dolaşmak için diyarı aralarında bölüştüler; Ahab bir yoldan yalnız başına gitti, ve Obadya başka bir yoldan yalnız başına gitti.</verse>
				<verse number="7">Ve Obadya yolda idi, ve işte, İlya onu karşıladı; ve onu tanıdı, ve yüz üstü düşüp dedi: Efendim İlya, sen misin?</verse>
				<verse number="8">Ve ona dedi: Benim; git, kendi efendine: İşte İlya burada, de.</verse>
				<verse number="9">Ve dedi: Ne suç ettim de beni öldürsün diye bu kulunu Ahabın eline veriyorsun?</verse>
				<verse number="10">Senin Allahın, hay olan RABBİN hakkı için, efendimin seni aramağa adam göndermediği bir millet ve bir ülke kalmadı; ve: Yoktur, dedikleri zaman, o ülkeye ve o millete seni bulmadıklarına and ettirdi.</verse>
				<verse number="11">Ve şimdi sen diyorsun: Git, kendi efendine: İşte, İlya burada, de.</verse>
				<verse number="12">Ve vaki olacak ki, senin yanından gittiğim zaman RABBİN Ruhu bilmediğim bir yere seni götürecek; ve gelip Ahaba bildirdiğim zaman o da seni bulamıyınca beni öldürecek; fakat bu kulun çocukluğundan beri RABDEN korkar.</verse>
				<verse number="13">İzebel RABBİN peygamberlerini öldürdüğü zaman yaptığım şey, RABBİN peygamberlerinden yüz kişiyi ellişer ellişer nasıl mağarada sakladığım, ve onları ekmek ve su ile beslediğim efendime bildirilmedi mi?</verse>
				<verse number="14">Ve şimdi sen diyorsun: Git, efendine: İşte, İlya burada, de; ve o beni öldürecektir.</verse>
				<verse number="15">Ve İlya dedi: Önünde durmakta olduğum hay olan ordular RABBİNİN hakkı için, mutlaka bugün ona görüneceğim.</verse>
				<verse number="16">Ve Obadya Ahabı karşılamağa gitti, ve ona bildirdi; ve Ahab İlyayı karşılamak için gitti.</verse>
				<verse number="17">Ve vaki oldu ki, Ahab İlyayı görünce Ahab ona dedi: Ey İsraili derde sokan adam, sen misin?</verse>
				<verse number="18">Ve dedi: İsraili derde ben sokmadım; ancak sen ve babanın evi RABBİN emirlerini bırakarak siz soktunuz, ve Baalların ardınca gittin.</verse>
				<verse number="19">Ve şimdi gönder, ve bütün İsraili, ve İzebelin sofrasında yemek yiyen Baalın dört yüz elli peygamberini ve dört yüz Aşera peygamberini Karmel dağına yanıma topla.</verse>
				<verse number="20">Ve Ahab bütün İsrail oğullarına gönderdi, ve peygamberleri Karmel dağına topladı.</verse>
				<verse number="21">Ve İlya bütün kavma yaklaşıp dedi: Ne vakte kadar iki tarafa topallıyacaksınız? Eğer Yehova Allah ise onun ardınca yürüyün; ve eğer Baal ise onun ardınca yürüyün. Ve kavm ona hiç bir cevap vermedi.</verse>
				<verse number="22">Ve İlya kavma dedi: RABBİN peygamberi olarak ben, yalnız ben kaldım; fakat Baalın peygamberleri dört yüz elli kişidirler.</verse>
				<verse number="23">Ve bize iki boğa verilsin; ve kendileri için bir boğa seçsinler, ve onu parçalara ayırsınlar; ve odunların üzerine koysunlar; ve ateş koymasınlar; ben de obir boğayı hazırlıyacağım, ve odunları üzerine koyacağım, ve ateş koymıyacağım.</verse>
				<verse number="24">Ve siz ilâhınızın ismini çağırın, ben de Yehovanın ismini çağıracağım; ve hangi Allah ateşle cevap verirse, Allah odur. Ve bütün kavm cevap verdi: Bu söz iyidir, dedi.</verse>
				<verse number="25">Ve İlya Baalın peygamberlerine dedi: Bir boğayı kendiniz için seçin, ve önce onu hazırlayın; çünkü siz çokluksunuz; ve ilâhınızın ismini çağırın, fakat ateş koymayın.</verse>
				<verse number="26">Ve kendilerine verilen boğayı alıp hazırladılar, ve sabahtan öğleye kadar: Ey Baal, bize cevap ver, diye Baalın ismini çağırdılar. Fakat ses yoktu, ve cevap veren yoktu. Ve yaptıkları mezbahın etrafında sıçraştılar.</verse>
				<verse number="27">Ve vaki oldu ki, öğleyin İlya onlarla eğlenip dedi: Yüksek sesle çağırın; çünkü o bir ilâhtır; ya dalgındır, yahut helâdadır, ya yolculuk ediyor, belki de uykudadır da uyandırmak gerek.</verse>
				<verse number="28">Ve yüksek sesle bağırdılar, ve usullerine göre üzerlerinden kan akıncıya kadar kılıçlarla ve kargılarla kendilerini yaraladılar.</verse>
				<verse number="29">Ve vaki oldu ki, öğle vakti geçince, akşam takdimesi arzolunduğu vakte kadar peygamberlik ettiler; fakat ses yok, ve cevap veren yok, kulak asan da yoktu.</verse>
				<verse number="30">Ve İlya bütün kavma dedi: Yanıma yaklaşın; ve bütün kavm onun yanına yaklaştılar. Ve RABBİN yıkık mezbahını onardı.</verse>
				<verse number="31">Ve: Senin adın İsrail olacak, diye kendisine RABBİN sözü gelmiş olan Yakubun oğulları sıptlarının sayısına göre, İlya on iki taş aldı.</verse>
				<verse number="32">Ve o taşlarla RABBİN ismine mezbah yaptı; ve mezbahın çevresine iki ölçek tohum alacak kadar bir hendek yaptı.</verse>
				<verse number="33">Ve odunları dizdi, ve boğayı parçalara kesti, ve odunların üzerine koydu. Ve dedi: Su ile dört küp doldurun, ve yakılan takdimenin üzerine, ve odunların üzerine dökün.</verse>
				<verse number="34">Ve dedi: İkileyin, ve ikilediler. Ve dedi: Üçleyin; ve üçlediler.</verse>
				<verse number="35">Ve su mezbahın çevresine aktı; ve hendeği de su ile doldurdu.</verse>
				<verse number="36">Ve akşam takdimesi arzolunacağı zaman vaki oldu ki, peygamber İlya yaklaştı, ve dedi: Ey İbrahimin, İshakın, ve İsrailin Allahı RAB, bugün bilinsin ki, İsrailde sen Allahsın, ve ben senin kulunum, ve bütün bu şeyleri senin sözünle yaptım.</verse>
				<verse number="37">Bana cevap ver, ya RAB, bana cevap ver, ve bu kavm bilsinler ki, ya RAB, sen Allahsın, ve onların yüreğini sen geri çevirdin.</verse>
				<verse number="38">Ve RABBİN ateşi düştü, ve yakılan takdimeyi, ve odunları, ve taşları, ve toprağı yiyip bitirdi, ve hendekte olan suyu yaladı.</verse>
				<verse number="39">Ve bütün kavm gördü, ve yüz üstü düştüler; ve dediler: Yehova Allahtır, Yehova Allahtır.</verse>
				<verse number="40">Ve İlya onlara dedi: Baalın peygamberlerini tutun; onlardan kimse kaçıp kurtulmasın. Ve onları tuttular; ve İlya onları Kişon vadisine indirdi, ve onları orada boğazladı.</verse>
				<verse number="41">Ve İlya Ahaba dedi: Çık, ye ve iç; çünkü yağmur bolluğu sesi var.</verse>
				<verse number="42">Ve Ahab yemek ve içmek için çıktı. Ve İlya Karmel tepesine çıktı; ve yere çömeldi, ve yüzünü dizleri arasına koydu.</verse>
				<verse number="43">Ve uşağına dedi: Haydi, çık, deniz yoluna bak. Ve çıkıp baktı, ve: Bir şey yok, dedi. Ve yedi kere ona: Yine git, dedi.</verse>
				<verse number="44">Ve vaki oldu ki, yedinci kerede uşak dedi: İşte, denizden küçük bir bulut çıkıyor, insan avucu kadar. Ve dedi: Çık, Ahaba de: Arabanı koş, ve in de yağmur seni alıkoymasın.</verse>
				<verse number="45">Ve o arada vaki oldu ki, gökler bulutlarla ve yelle karardı, ve büyük bir yağmur oldu. Ve Ahab bindi, ve Yizreele gitti;</verse>
				<verse number="46">ve RABBİN eli İlyanın üzerinde idi; ve o belini kuşattı, ve Yizreele girilecek yere kadar Ahabın önünde koştu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">VE Ahab İlyanın yaptığı her şeyi, ve bütün peygamberleri nasıl kılıçla öldürdüğünü İzebele bildirdi.</verse>
				<verse number="2">Ve İzebel İlyaya ulak gönderip dedi: Yarın bu vakitlerde senin canını bunlardan birinin canı gibi etmezsem ilâhlar bana böylesini ve daha ziyadesini yapsınlar.</verse>
				<verse number="3">Ve bunu görünce kalktı, ve canından ötürü Yahudanın Beer-şeba şehrine gitti, ve uşağını orada bıraktı.</verse>
				<verse number="4">Fakat kendisi çölde bir günlük yol yürüdü, ve gelip bir ardıç ağacı altında oturdu; ve canı için ölümü diledi, ve dedi: Yeter, ya RAB, şimdi canımı al, çünkü ben atalarımdan iyi değilim.</verse>
				<verse number="5">Ve bir ardıç ağacı altında yatıp uyudu; ve işte, bir melek ona dokundu, ve ona dedi: Kalk, yemek ye.</verse>
				<verse number="6">Ve baktı, ve işte, başı ucunda sıcak taş üzerinde pişmiş bir pide, ve bir testi su. Ve yedi ve içti, ve yine yattı.</verse>
				<verse number="7">Ve RABBİN meleği ikinci kere yine geldi, ve ona dokunup dedi: Kalk, yemek ye; çünkü gideceğin yol senin için çok uzundur.</verse>
				<verse number="8">Ve kalktı, ve yiyip içti, ve o yemeğin kuvvetile kırk gün kırk gece Allahın dağı Horebe kadar yürüdü.</verse>
				<verse number="9">Ve orada bir mağaraya girdi, ve orada geceledi; ve işte, ona RABBİN sözü geldi, ve ona dedi: İlya, burada ne işin var?</verse>
				<verse number="10">Ve dedi: Orduların Allahı RAB için çok kıskanç oldum; çünkü İsrail oğulları senin ahdini bıraktılar, senin mezbahlarını yıktılar, ve senin peygamberlerini kılıçla öldürdüler; ve ben, yalnız ben kaldım, ve almak için canımı arıyorlar.</verse>
				<verse number="11">Ve dedi: Çık, ve dağda RABBİN önünde dur. Ve işte, RAB geçiyordu, ve büyük kuvvetli yel dağları yarıyordu; ve RABBİN önünde kayaları parçalıyordu; fakat RAB yelde değildi; ve yelden sonra zelzele; fakat RAB zelzelede değildi;</verse>
				<verse number="12">ve zelzeleden sonra ateş; fakat RAB ateşte değildi; ve ateşten sonra sakin ince bir ses.</verse>
				<verse number="13">Ve vaki oldu ki, İlya bunu işitince yüzünü cübbesile örttü, ve çıkıp mağaranın ağzında durdu. Ve işte, ona bir ses gelip dedi: İlya, burada ne işin var?</verse>
				<verse number="14">Ve dedi: Orduların Allahı RAB için çok kıskanç oldum; çünkü İsrail oğulları senin ahdini bıraktılar, senin mezbahlarını yıktılar, ve senin peygamberlerini kılıçla öldürdüler; ve ben, yalnız ben kaldım; ve almak için canımı arıyorlar.</verse>
				<verse number="15">Ve RAB ona dedi: Git, çöl yolundan Şama dön; oraya varınca Hazaeli Suriye üzerine kıral olarak meshedeceksin;</verse>
				<verse number="16">ve Nimşinin oğlu Yehuyu İsrail üzerine kıral olarak meshedeceksin; ve Abel-meholadan Şafatın oğlu Elişayı kendi yerine peygamber olarak meshedeceksin.</verse>
				<verse number="17">Ve vaki olacak ki, Hazaelin kılıcından kurtulanı Yehu öldürecek; ve Yehunun kılıcından kurtulanı Elişa öldürecek.</verse>
				<verse number="18">Fakat ben İsrailde Baala çökmemiş bütün dizleri, ve onu öpmemiş her ağzı, yedi bin kişiyi alıkoydum.</verse>
				<verse number="19">Ve oradan gitti, ve Şafatın oğlu Elişayı buldu, ve o önünde on iki çift öküz olarak çift sürüyordu; ve kendisi on ikinci çiftle beraberdi; ve İlya onun yanına geçti, ve cübbesini onun üzerine attı.</verse>
				<verse number="20">Ve öküzleri bırakıp İlyanın ardınca koştu, ve dedi: Rica ederim, babamı ve anamı öpeyim, ve o zaman senin ardınca gelirim. Ve ona dedi: Git, dön, çünkü sana ne yaptım?</verse>
				<verse number="21">Onun ardından döndü, ve çift öküzü aldı, ve onları boğazladı, ve öküzleri takımile pişirip etlerini kavma verdi, ve yediler. Ve kalkıp İlyanın ardınca gitti, ve ona hizmet etti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE Suriye kıralı Ben-hadad bütün ordusunu topladı; ve kendisile beraber otuz iki kıral, ve atlar ve cenk arabaları vardı; ve çıkıp Samiriyeyi kuşattı, ve ona karşı cenketti.</verse>
				<verse number="2">Ve şehre, İsrail kıralı Ahaba ulaklar gönderip ona dedi: Ben-hadad şöyle diyor:</verse>
				<verse number="3">Senin gümüşün ve altının benimdir; ve karıların ve oğulların, onların en iyileri de benimdir.</verse>
				<verse number="4">Ve İsrail kıralı cevap verip dedi: Efendim, ey kıral, söylediğin gibidir; kendim ve her şeyim senindir.</verse>
				<verse number="5">Ve ulaklar yine gelip dediler: Ben-hadad şöyle söyliyip diyor: Gerçi sana: Gümüşünü ve altınını, ve karılarını, ve oğullarını bana vereceksin, diye gönderdim;</verse>
				<verse number="6">fakat yarın bu vakitlerde sana kullarımı göndereceğim, ve senin evini ve kullarının evlerini araştıracaklar, ve vaki olacak ki, senin gözünde hoş olan her şeyi ellerile tutup götürecekler.</verse>
				<verse number="7">Ve İsrail kıralı memleketin bütün ihtiyarlarını çağırıp dedi: Bakın, rica ederim, görün bu adam nasıl kötülük arıyor; çünkü bana karılarım, ve oğullarım, ve gümüşüm, ve altınım için gönderdi; ve ondan esirgemedim.</verse>
				<verse number="8">Ve bütün ihtiyarlarla bütün kavm kendisine dediler: Dinleme, ve razı olma.</verse>
				<verse number="9">Ve Ben-hadadın ulaklarına dedi: Efendim kırala diyin: Önce bu kulundan istemiş olduğun her şeyi yaparım; fakat bu şeyi yapamam. Ve ulaklar gittiler, ve ona bu cevabı getirdiler.</verse>
				<verse number="10">Ve Ben-hadad ona gönderip dedi: Eğer Samiriyenin toprağı ardımca yürüyen bütün bu kavmın avuçlarını doldurmağa yeterse, ilâhlar bana böylesini ve daha ziyadesini yapsınlar.</verse>
				<verse number="11">Ve İsrail kıralı cevap verip dedi: Söyleyin ki: Kılıç kemerini kuşanan, onu çözen gibi övünmesin.</verse>
				<verse number="12">Ve vaki oldu ki, bu sözü işittiği zaman Ben-hadad ve kıralları haymelerde içiyorlardı, ve kullarına: Saf bağlayın, dedi. Ve şehre karşı saf bağladılar.</verse>
				<verse number="13">Ve işte, İsrail kıralı Ahaba bir peygamber yaklaştı, ve dedi: RAB şöyle diyor: Bu büyük kalabalığı gördün mü? işte, bugün onu senin eline vereceğim; ve bileceksin ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="14">Ve Ahab dedi: Kiminle? Ve dedi: RAB şöyle diyor: Nahiye reislerinin uşakları ile. Ve dedi: Cenge kim başlıyacak? Ve dedi: Sen.</verse>
				<verse number="15">Ve nahiye reislerinin uşaklarını saydı; ve iki yüz otuz iki idiler; ve onlardan sonra bütün kavmı, bütün İsrail oğullarını saydı, yedi bin kişi.</verse>
				<verse number="16">Ve öğleyin çıktılar. Ve Ben-hadad, kendisi ve kırallar, ona yardım eden otuz iki kıral, haymelerde içip sarhoş oluyorlardı.</verse>
				<verse number="17">Ve önce nahiye reislerinin uşakları çıktılar; ve Ben-hadad adam gönderdi, ve: Samiriyeden adamlar çıkıyor, diye kendisine bildirdiler.</verse>
				<verse number="18">Ve dedi: Eğer barışıklık için çıkıyorlarsa onları diri yakalayın; ve eğer cenk için çıkıyorlarsa onları diri yakalayın.</verse>
				<verse number="19">Ve bunlar, nahiye reislerinin uşakları ve onların ardınca gelen ordu, şehirden çıktılar.</verse>
				<verse number="20">Ve herkes karşısındakini vurdu; ve Suriyeliler kaçtılar, ve İsrailîler onları kovaladılar; ve Suriye kıralı Ben-hadad at üzerinde, atlılarla beraber kaçıp kurtuldu.</verse>
				<verse number="21">Ve İsrail kıralı çıktı, ve atları ve cenk arabalarını vurdu, ve Suriyelileri büyük vurgunla vurdu.</verse>
				<verse number="22">Ve o peygamber İsrail kıralına yaklaştı, ve ona dedi: Git kuvvetlen, ne yapacağını bil ve gör; çünkü yıl dönümünde Suriye kıralı sana karşı çıkacaktır.</verse>
				<verse number="23">Ve Suriye kıralının kulları kendisine dediler: Onların ilâhı dağlar ilâhıdır; bundan dolayı bizden daha kuvvetli oldular; fakat onlarla ovada cenk edelim, ve mutlaka onlardan kuvvetli oluruz.</verse>
				<verse number="24">Ve şunu yap; kıralları, her birini yerinden kaldır, ve yerlerine başbuğlar koy;</verse>
				<verse number="25">ve at yerine at, araba yerine araba olmak üzre, elinden gitmiş olan ordu gibi kendin için bir ordu düz; ve onlara karşı ovada cenk ederiz, ve mutlaka biz onlardan daha kuvvetli oluruz. Ve onların sözünü dinledi, ve öyle yaptı.</verse>
				<verse number="26">Ve yıl dönümünde vaki oldu ki, Ben-hadad Suriyelileri saydı, ve İsraille cenketmek için Afeke çıktı.</verse>
				<verse number="27">Ve İsrail oğulları sayıldılar, ve azık yaptılar, ve onlara karşı gittiler; ve İsrail oğulları onların karşısında, iki küçük oğlak sürüsü gibi ordugâh kurdular; fakat Suriyeliler memleketi doldurmuşlardı.</verse>
				<verse number="28">Ve Allah adamı yaklaştı, ve İsrail kıralına söyliyip dedi: RAB şöyle diyor: Mademki Suriyeliler: RAB dağlar ilâhıdır, ve ovalar ilâhı değildir, dediler; ben bütün şu büyük kalabalığı senin eline vereceğim, ve bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="29">Ve yedi gün birbirlerine karşı ordugâhta kaldılar. Ve vaki oldu ki, yedinci günde cenk başladı; ve İsrail oğulları bir günde Suriyelilerden yüz bin yaya vurdular.</verse>
				<verse number="30">Fakat geri kalanlar Afeke, şehrin içine kaçtılar; ve duvar geri kalan yirmi yedi bin kişinin üzerine yıkıldı. Ve Ben-hadad kaçtı, ve şehre, bir iç odaya girdi.</verse>
				<verse number="31">Ve kulları ona dediler: İşte, İsrail evinin kıralları inayetli kırallardır diye işittik; haydi, bellerimize çullar, ve başlarımıza ipler saralım, ve İsrail kıralına çıkalım; belki senin canını sağ bırakır.</verse>
				<verse number="32">Ve bellerine çullar, ve başlarına ipler bağladılar, ve İsrail kıralına gelip dediler: Kulun Ben-hadad: Rica ederim, canımı sağ bırak, diyor. Ve dedi: Hâlâ yaşıyor mu? o benim kardeşimdir.</verse>
				<verse number="33">Ve adamlar bunu iyi alâmet saydılar, ve onun ağzından lâfı kapıp: Kardeşin Ben-hadad, dediler. Ve dedi: Gidin, onu alıp getirin. Ve Ben-hadad onun yanına çıktı; ve Ahab onu arabaya bindirdi.</verse>
				<verse number="34">Ve Ben-hadad ona dedi: Senin babandan babamın aldığı şehirleri geri veririm; ve babamın Samiriyede yapmış olduğu gibi sen de Şamda kendin için çarşılar yaparsın. Ve Ahab dedi: Ben de seni bu ahidle salıveririm. Ve onunla ahdetti, ve onu salıverdi.</verse>
				<verse number="35">Ve peygamber oğullarından bir adam RABBİN sözü ile arkadaşına dedi: Rica ederim, bana vur. Ve adam ona vurmak istemedi.</verse>
				<verse number="36">O zaman ona dedi: Mademki RABBİN sözünü dinlemedin, işte, yanımdan gider gitmez bir aslan seni öldürecek. Ve onun yanından gitti, ve aslan onu buldu, ve onu öldürdü.</verse>
				<verse number="37">Ve başka bir adam bulup ona dedi: Rica ederim, bana vur. Ve adam ona vurdu, vurdu ve yaraladı.</verse>
				<verse number="38">Ve peygamber gitti, ve gözleri üzerine bir sargı koyup kılığını değiştirerek yol üzerinde kıralı bekledi.</verse>
				<verse number="39">Ve kıral geçerken kırala bağırıp dedi: Bu kulun cengin ortasına girmişti; ve işte, bir adam yana çekildi, ve bana bir adam getirip dedi: Bu adamı tut; eğer kaçacak olursa, senin canın onun canına bedel olur, yahut bir talant gümüş ödersin.</verse>
				<verse number="40">Ve bu kulun ötede beride uğraşırken, o kayboldu. Ve İsrail kıralı ona dedi: Hükmün öyle olacak; sen karar vermişsin.</verse>
				<verse number="41">Ve hemen gözlerinden sargıyı çıkardı; ve İsrail kıralı onun peygamberlerden olduğunu anladı.</verse>
				<verse number="42">Ve ona dedi: RAB şöyle diyor: Mademki helâke vakfettiğim adamı elden çıkardın, onun canı yerine senin canın, ve onun kavmı yerine senin kavmın olacak.</verse>
				<verse number="43">Ve İsrail kıralı küskün ve öfkeli olarak evine gitti, ve Samiriyeye girdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">VE bu şeylerden sonra vaki oldu ki, Yizreelde, Samiriye kıralı Ahabın sarayı yanında, Yizreelli Nabotun bir bağı vardı.</verse>
				<verse number="2">Ve Ahab Nabota söyliyip dedi: Bağını bana ver, bana sebze bostanı olsun, çünkü o benim evime yakındır; ve onun yerine sana ondan daha iyi bir bağ vereyim; yahut istersen, değerini gümüş olarak sana ödiyeyim.</verse>
				<verse number="3">Ve Nabot Ahaba dedi: Sana atalarımın mirasını vermekten RAB beni esirgesin.</verse>
				<verse number="4">Ve Yizreelli Nabotun ona söylediği sözden ötürü Ahab evine küskün ve öfkeli girdi; çünkü: Atalarımın mirasını sana vermem, demişti. Ve yatağı üzerine yattı, ve yüzünü döndürdü, ve ekmek yemedi.</verse>
				<verse number="5">Ve karısı İzebel yanına gelip ona dedi: Niçin ruhun küskün, ve ekmek yemiyorsun?</verse>
				<verse number="6">Ve ona dedi: Çünkü Yizreelli Nabota söyledim, ve ona dedim: Bağını gümüşle bana ver; yahut arzu ediyorsan onun yerine sana başka bağ vereyim; ve: Bağımı sana vermem, dedi.</verse>
				<verse number="7">Ve karısı İzebel ona dedi: Sen şimdi İsrail üzerinde kırallık ediyor musun? kalk, ekmek ye, ve yüreğin hoş olsun; Yizreelli Nabotun bağını ben sana vereceğim.</verse>
				<verse number="8">Ve Ahabın adı ile mektuplar yazdı, ve onları onun mühürü ile mühürledi, ve mektupları Nabotun şehrinde olan ve onunla beraber oturan ihtiyarlara ve ileri gelenlere gönderdi.</verse>
				<verse number="9">Ve: Bir oruç ilân edin, ve Nabotu kavmın baş yerine oturtun;</verse>
				<verse number="10">ve onun karşısına, iki adam, yaramaz adamlar oturtun, ve: Sen Allaha ve kırala sövdün, diyerek ona karşı şehadet etsinler; ve onu dışarı çıkarın, ve onu taşlayın da ölsün, diye mektuplarda yazdı.</verse>
				<verse number="11">Ve Nabotun şehrinin adamları, onun şehrinde oturan ihtiyarlar ve ileri gelenler, İzebelin onlara göndermiş olduğu gibi, onlara göndermiş olduğu mektuplarda yazılmış olduğu gibi yaptılar.</verse>
				<verse number="12">Oruç ilân ettiler, ve Nabotu kavmın baş yerine oturttular.</verse>
				<verse number="13">Ve iki adam, yaramaz adamlar geldiler, ve onun karşısında oturdular, ve bu yaramaz adamlar kavmın önünde ona karşı, Nabota karşı: Nabot Allaha ve kırala sövdü, diyerek şehadet ettiler. Ve onu şehrin dışarısına çıkardılar, ve onu taşlarla taşladılar, ve öldü.</verse>
				<verse number="14">Ve İzebele gönderip dediler: Nabot taşlandı, ve öldü.</verse>
				<verse number="15">Ve vaki oldu ki, İzebel Nabotun taşlanıp öldüğünü işittiği zaman, İzebel Ahaba dedi: Kalk, Yizreelli Nabotun sana gümüşle vermek istemediği bağını kendine mülk edin; çünkü Nabot sağ değil ancak ölüdür.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki oldu ki, Ahab Nabotun ölmüş olduğunu işitince Yizreelli Nabotun bağını mülk edinmek üzre oraya inmek için Ahab kalktı.</verse>
				<verse number="17">Ve Tişbeli İlyaya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="18">Kalk, Samiriyede oturan İsrail kıralı Ahabı karşılamağa in; işte, o Nabotun bağındadır; onu mülk edinmek için oraya indi.</verse>
				<verse number="19">Ve ona söyliyip diyeceksin: RAB şöyle diyor: Öldürdün de kendine mülk de mi edindin? Ve ona söyliyip diyeceksin: RAB şöyle diyor: Nabotun kanını köpeklerin yaladıkları yerde senin, senin de kanını köpekler yalıyacaklar.</verse>
				<verse number="20">Ve Ahab İlyaya dedi: Ey düşmanım, beni buldun mu? Ve dedi: Seni buldum, çünkü RABBİN gözünde kötü olanı yapmak için kendini sattın.</verse>
				<verse number="21">İşte, senin üzerine belâ getireceğim, ve seni süpürüp atacağım, ve İsrailde gerek kul olsun gerek hür olsun Ahabdan her erkeği kesip atacağım;</verse>
				<verse number="22">ve beni öfkelendirdiğin ve İsraile suç işlettirdiğin için senin evini Nebatın oğlu Yeroboamın evi gibi, ve Ahiyanın oğlu Baaşanın evi gibi edeceğim.</verse>
				<verse number="23">Ve RAB İzebel için de söyliyip dedi: Yizreel duvarının yanında İzebeli köpekler yiyecekler.</verse>
				<verse number="24">Ahabdan şehirde öleni köpekler yiyecekler; ve kırda öleni gök kuşları yiyecekler.</verse>
				<verse number="25">(RABBİN gözünde kötü olanı işlemek için, gerçek, Ahab gibi kendini satan olmadı; karısı İzebel onu kışkırtıyordu.</verse>
				<verse number="26">Ve İsrail oğullarının önünden RABBİN kovmuş olduğu Amorîlerin yaptığı her şeye göre putlar ardınca giderek, çok mekruh işler yaptı.)</verse>
				<verse number="27">Ve vaki oldu ki, Ahab bu sözleri işitince esvabını yırttı, ve bedeni üzerine çul sardı, ve oruç tuttu, ve çulda yattı, ve yavaş yürüdü.</verse>
				<verse number="28">Ve Tişbeli İlyaya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="29">Ahab benim önümde nasıl alçaldı, gördün mü? mademki benim önümde alçaldı, belâyı onun günlerinde getirmiyeceğim; oğlunun günlerinde belâyı onun evi üzerine getireceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">ÜÇ yıl oturdular; Suriye ile İsrail arasında cenk yoktu.</verse>
				<verse number="2">Ve vaki oldu ki, üçüncü yılda Yahuda kıralı Yehoşafat İsrail kıralının yanına indi.</verse>
				<verse number="3">Ve İsrail kıralı kullarına dedi: Ramot-gilead bizim olduğunu bilir misiniz? ve biz susuyoruz, ve onu Suriye kıralının elinden almıyoruz.</verse>
				<verse number="4">Ve Yehoşafata dedi: Cenk için Ramot-gileada benimle beraber gider misin? Ve Yehoşafat İsrail kıralına dedi: Beni kendin gibi say, kavmımı kavmın gibi say, atlarımı atların gibi say.</verse>
				<verse number="5">Ve Yehoşafat İsrail kıralına dedi: Rica ederim, önce RABBİN sözünü sor.</verse>
				<verse number="6">Ve İsrail kıralı peygamberleri, dört yüz kadar kişiyi topladı, ve onlara dedi: Ramot-gileada karşı cenge gideyim mi, yoksa vaz geçeyim mi? Ve dediler: Çık ve RAB onu kıralın eline verecektir.</verse>
				<verse number="7">Fakat Yehoşafat dedi: Burada olanlardan başka RABBİN bir peygamberi yok mu ki, ondan da soralım?</verse>
				<verse number="8">Ve İsrail kıralı Yehoşafata dedi: Bir kişi daha var, İmlanın oğlu Mikaya, onun vasıtası ile RABDEN sorabiliriz; fakat ben ondan nefret ederim, çünkü benim hakkımda hayır değil şer haber verir. Ve Yehoşafat: Kıral böyle söylemesin, dedi.</verse>
				<verse number="9">Ve İsrail kıralı bir hadım ağası çağırıp dedi: Çabuk, İmlanın oğlu Mikayayı getir.</verse>
				<verse number="10">Ve Samiriye kapısının girilecek yerinde olan açıklıkta, İsrail kıralı ve Yahuda kıralı Yehoşafat, kıral elbiselerini giymiş olarak, her biri kendi tahtı üzerinde oturuyordu; ve bütün peygamberler onların önünde peygamberlik ediyorlardı.</verse>
				<verse number="11">Ve Kenaananın oğlu Tsedekiya kendine demir boynuzlar yapıp dedi: RAB şöyle diyor: Suriyeliler bitinciye kadar onları bu boynuzlarla süseceksin.</verse>
				<verse number="12">Ve bütün peygamberler: Ramot-gileada çık, ve muvaffak olacaksın; çünkü RAB onu kıralın eline verecektir, diyerek böyle peygamberlik ettiler.</verse>
				<verse number="13">Ve Mikayayı çağırmak için giden ulak ona söyliyip dedi: İşte, şimdi peygamberler kırala bir ağızdan iyilik söyliyorlar; rica ederim, senin sözün de onlardan birinin sözü gibi olsun, ve iyilik söyle.</verse>
				<verse number="14">Ve Mikaya dedi: Hay olan RABBİN hakkı için, RAB bana ne derse onu söylerim.</verse>
				<verse number="15">Ve kıralın yanına geldi, ve kıral ona dedi: Mikaya, cenk için Ramot-gileada gidelim mi, yoksa vaz geçelim mi? Ve ona dedi: Çık, ve muvaffak olacaksın; ve RAB onu kıralın eline verecektir.</verse>
				<verse number="16">Ve kıral ona dedi: RABBİN ismile hakikatten başka bana bir şey söylemiyeceğine sana kaç kere and ettireyim?</verse>
				<verse number="17">Ve dedi: Bütün İsraili dağlar üzerinde çobanı olmıyan koyunlar gibi dağılmış gördüm; ve RAB dedi: Bunların efendileri yok; herkes kendi evine selâmetle dönsün.</verse>
				<verse number="18">Ve İsrail kıralı Yehoşafata dedi: Sana: Benim hakkımda hayır değil kötü haber verecektir, demedim mi?</verse>
				<verse number="19">Ve Mikaya dedi: Öyle ise RABBİN sözünü dinle: RABBİ tahtı üzerinde oturmakta, ve bütün gökler ordusunu onun yanında, sağında ve solunda durmakta gördüm.</verse>
				<verse number="20">Ve RAB dedi: Ramot-gileada çıksın da düşsün diye Ahabı kim kandıracak? Kimi böyle kimi şöyle dedi.</verse>
				<verse number="21">Ve bir ruh çıkıp RABBİN önünde durdu, ve dedi: Ben onu kandırırım.</verse>
				<verse number="22">Ve RAB ona dedi: Ne ile? Ve dedi: Ben çıkarım, ve bütün peygamberlerinin ağzında yalancı bir ruh olurum. Ve dedi: Kandırırsın, hem de onunla başa çıkarsın; çık ve öyle yap.</verse>
				<verse number="23">Ve şimdi, işte, RAB senin bütün bu peygamberlerinin ağzına yalancı bir ruh koymuştur; ve RAB senin hakkında şer söylemiştir.</verse>
				<verse number="24">Ve Kenaananın oğlu Tsedekiya yaklaştı, ve Mikayanın yanağına vurup dedi: RABBİN Ruhu seninle söyleşmek için benden sana hangi yoldan geçti?</verse>
				<verse number="25">Ve Mikaya dedi: İşte, gizlenmek için bir iç odaya gireceğin gün görürsün.</verse>
				<verse number="26">Ve İsrail kıralı dedi: Mikayayı al, ve onu şehrin reisi Amona, ve kıralın oğlu Yoaşa geri götür;</verse>
				<verse number="27">ve de: Kıral şöyle diyor: Bunu hapishaneye atın; ve ben selâmetle dönünciye kadar ona elem ekmeği yedirin, ve elem suyu içirin.</verse>
				<verse number="28">Ve Mikaya dedi: Eğer sen selâmetle dönecek olursan, RAB benim vasıtamla söylememiştir. Ve dedi: Ey kavmlar, hepiniz işitin.</verse>
				<verse number="29">Ve İsrail kıralı ile Yahuda kıralı Yehoşafat Ramot-gileada çıktılar.</verse>
				<verse number="30">Ve İsrail kıralı Yehoşafata dedi: Ben kılığımı değiştireceğim, ve cenge gireceğim; fakat sen kıral esvabını giy. Ve İsrail kıralı kılığını değiştirip cenge girdi.</verse>
				<verse number="31">Ve Suriye kıralı, cenk arabalarının otuz iki başbuğuna: Ne küçükle ne büyükle, ancak İsrail kıralı ile cenk edin, diye emretmişti.</verse>
				<verse number="32">Ve vaki oldu ki, arabaların başbuğları Yehoşafatı görünce dediler: İsrail kıralı mutlaka budur; ve ona karşı cenk etmek için o tarafa döndüler; ve Yehoşafat bağırdı.</verse>
				<verse number="33">Ve vaki oldu ki, arabaların başbuğları onun İsrail kıralı olmadığını görünce, onun ardından döndüler.</verse>
				<verse number="34">Ve bir adam nişan almadan yay çekti, ve İsrail kıralını zırhların bitiştiği yerden vurdu; ve kıral arabacısına dedi: Dizgini çevir, ve beni ordudan çıkar; çünkü yaralandım.</verse>
				<verse number="35">Ve cenk o gün arttı; ve Suriyelilere karşı kıralı kendi cenk arabasında durdurdular, ve akşamlayın öldü; ve yaranın kanı arabanın içine aktı.</verse>
				<verse number="36">Ve güneş batmak üzre iken ordu arasında: Herkes kendi şehrine, ve herkes kendi memleketine! diye bağırış oldu.</verse>
				<verse number="37">Ve kıral öldü, ve Samiriyeye getirildi; ve kıralı Samiriyede gömdüler.</verse>
				<verse number="38">Ve arabayı Samiriye havuzunun yanında yıkadılar (ve fahişeler orada yıkanırlardı); ve RABBİN söylediği söze göre köpekler onun kanını yaladılar.</verse>
				<verse number="39">Ve Ahabın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, ve yaptığı fil dişi evi, ve yaptığı bütün şehirler, bunlar İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil midir?</verse>
				<verse number="40">Ve Ahab ataları ile uyudu; yerine oğlu Ahazya kıral oldu.</verse>
				<verse number="41">Ve İsrai kıralı Ahabın dördüncü yılında Asanın oğlu Yehoşafat Yahuda üzerinde kıral oldu.</verse>
				<verse number="42">Yehoşafat kıral olduğu zaman otuz beş yaşında idi; ve Yeruşalimde yirmi beş yıl kırallık etti. Ve anasının adı Şilhinin kızı Azuba idi.</verse>
				<verse number="43">Ve babası Asanın her yolunda yürüdü; ve RABBİN gözünde doğru olanı yaparak ondan sapmadı; ancak yüksek yerler ortadan kaldırılmadı; kavm hâlâ yüksek yerlerde kurban kesiyorlar ve buhur yakıyorlardı.</verse>
				<verse number="44">Ve Yehoşafat İsrail kıralı ile barışıklık etti.</verse>
				<verse number="45">Ve Yehoşafatın işlerinin geri kalanı, ve gösterdiği gücü, ve nasıl cenkettiği Yahuda kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil midir?</verse>
				<verse number="46">Ve babası Asanın günlerinde bırakılmış olan fuhşa vakfedilmiş erkeklerin geri kalanını memleketten süpürüp attı.</verse>
				<verse number="47">Ve Edomda kıral yoktu; bir kıral naibi vardı.</verse>
				<verse number="48">Yehoşafat altın için Ofire gitmek üzre Tarşiş gemileri yaptı; fakat gitmediler; çünkü gemiler Etsyon-geberde parçalandılar.</verse>
				<verse number="49">O zaman Ahabın oğlu Ahazya Yehoşafata dedi: Gemilerde benim kullarım senin kullarınla beraber gitsinler. Fakat Yehoşafat istemedi.</verse>
				<verse number="50">Ve Yehoşafat ataları ile uyudu, ve atası Davudun şehrinde ataları yanına gömüldü; ve yerine oğlu Yehoram kıral oldu.</verse>
				<verse number="51">Yahuda kıralı Yehoşafatın on yedinci yılında Ahabın oğlu Ahazya Samiriyede İsrail üzerine kıral oldu, ve iki yıl İsrail üzerinde kırallık etti.</verse>
				<verse number="52">Ve RABBİN gözünde kötü olanı yaptı, ve babasının yolunda, ve anasının yolunda, ve İsraile suç işlettirmiş olan Nebatın oğlu Yeroboamın yolunda yürüdü.</verse>
				<verse number="53">Ve Baala kulluk etti, ve ona tapındı, ve babasının yaptığı her şeye göre İsrailin Allahı RABBİ öfkelendirdi.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="12">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">VE Ahabın ölümünden sonra Moab İsraile karşı ayaklandı.</verse>
				<verse number="2">Ve Ahazya Samiriyede yukarı odasındaki kafesli pencereden düştü, ve hastalandı; ve ulaklara: Gidin, Ekron ilâhı Baal-zebubdan sorun, bu hastalığımdan iyi olacak mıyım? diyerek onları gönderdi.</verse>
				<verse number="3">Ve RABBİN meleği Tişbeli İlyaya dedi: Kalk, Samiriye kıralının ulaklarını karşılamak için çık, ve onlara de: İsrailde Allah olmadığı için mi siz Ekron ilâhı Baal-zebubdan sormağa gidiyorsunuz?</verse>
				<verse number="4">Ve bundan dolayı RAB şöyle diyor: Üzerine çıktığın yataktan inmiyeceksin, çünkü mutlaka öleceksin. Ve İlya gitti.</verse>
				<verse number="5">Ve ulaklar kıralın yanına döndüler, ve o kendilerine dedi: Niçin geri geldiniz?</verse>
				<verse number="6">Ve ona dediler: Bir adam bizi karşılamağa çıktı, ve bize dedi: Gidin, sizi gönderen kırala dönün, ve ona diyin: RAB şöyle diyor: İsrailde Allah olmadığı için mi sen Ekron ilâhı Baal-zebubdan sormağa gönderdin? bundan dolayı üzerine çıktığın yataktan inmiyeceksin, çünkü mutlaka öleceksin.</verse>
				<verse number="7">Ve onlara dedi: Sizi karşılamağa çıkan, ve size bu sözleri söyliyen ne biçim adamdı?</verse>
				<verse number="8">Ve ona dediler: Kıllı bir adamdı, ve belinde deri kuşak bağlı idi. Ve dedi: O Tişbeli İlyadır.</verse>
				<verse number="9">Ve ona bir ellibaşı ile elli adamını gönderdi. Ve onun yanına çıktı; ve işte, dağın tepesinde oturuyordu. Ve ona dedi: Ey Allah adamı, kıral: İn, dedi.</verse>
				<verse number="10">Ve İlya cevap verip ellibaşıya dedi: Eğer ben Allah adamı isem, göklerden ateş insin, ve seni ve senin elli adamını yiyip bitirsin. Ve göklerden ateş indi, ve onu ve elli adamını yiyip bitirdi.</verse>
				<verse number="11">Ve ona yine başka bir ellibaşı ile elli adamını gönderdi. Ve cevap verip ona dedi: Ey Allah adamı, kıral şöyle dedi: Çabuk in.</verse>
				<verse number="12">Ve İlya cevap verip onlara dedi: Eğer ben Allah adamı isem, göklerden ateş insin, ve seni ve senin elli adamını yiyip bitirsin. Ve Allahın ateşi göklerden indi, ve onu ve onun elli adamını yiyip bitirdi.</verse>
				<verse number="13">Ve yine üçüncü bir ellibaşı ile elli adamını gönderdi. Ve üçüncü ellibaşı çıktı, ve gelip İlyanın önünde dizleri üzerine çöktü, ve ona yalvarıp kendisine dedi: Ey Allah adamı, rica ederim, benim canım, ve bu elli kulunun canı senin gözünde değerli olsun.</verse>
				<verse number="14">İşte, göklerden ateş indi, ve önce gelen iki ellibaşıyı, ve onların ellişer adamını yiyip bitirdi; ve şimdi benim canım senin gözünde değerli olsun.</verse>
				<verse number="15">Ve RABBİN meleği İlyaya dedi: Onunla beraber in; ondan korkma. Ve kalktı, ve onunla beraber kıralın yanına indi.</verse>
				<verse number="16">Ve ona dedi: RAB şöyle diyor: İsrailde sözünü soracak Allah olmadığı için mi Ekron ilâhı Baal-zebubdan sormağa ulaklar gönderdin? bundan dolayı üzerine çıktığın yataktan inmiyeceksin, çünkü mutlaka öleceksin.</verse>
				<verse number="17">Ve İlyanın söylediği RABBİN sözüne göre kıral öldü. Ve onun oğlu olmadığı için yerine Yehoram kıral oldu; bu da Yahuda kıralı Yehoşafatın oğlu Yehoramın ikinci yılında idi.</verse>
				<verse number="18">Ve Ahazyanın işlerinin geri kalanı, İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil midir?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, RAB İlyayı kasırga ile göklere çıkaracağı zaman, İlya ile Elişa Gilgaldan giderlerken,</verse>
				<verse number="2">İlya Elişaya dedi: Rica ederim, burada kal; çünkü RAB beni Beyt-ele kadar gönderdi. Ve Elişa dedi: Hay olan RABBİN hakkı için, ve senin canının hayatı hakkı için, seni bırakmam. Ve Beyt-ele indiler.</verse>
				<verse number="3">Ve Beyt-elde olan peygamber oğulları Elişaya çıkıp ona dediler: Biliyor musun ki, bugün RAB efendini senin başından kaldıracaktır? Ve dedi: Ben de biliyorum; susun.</verse>
				<verse number="4">Ve İlya ona dedi: Ey Elişa, rica ederim, burada kal; çünkü Rab beni Erihaya gönderdi. Ve dedi: Hay olan RABBİN hakkı için, ve senin canının hayatı hakkı için, seni bırakmam. Ve Erihaya geldiler.</verse>
				<verse number="5">Ve Erihada olan peygamber oğulları Elişaya yaklaşıp ona dediler: Biliyor musun ki, bugün RAB efendini senin başından kaldıracaktır? Ve dedi: Ben de biliyorum; susun.</verse>
				<verse number="6">Ve İlya ona dedi: Rica ederim burada kal; çünkü RAB beni Erdene gönderdi. Ve dedi: Hay olan RABBİN hakkı için, ve senin canının hayatı hakkı için, seni bırakmam. Ve ikisi de gittiler.</verse>
				<verse number="7">Ve peygamber oğullarından elli kişi gittiler, ve uzakta onların karşılarında durdular; ve ikisi de Erdenin yanında durdular.</verse>
				<verse number="8">Ve İlya cübbesini aldı, ve onu dürüp sulara vurdu, ve sular bu yana ve o yana ikiye bölündü, ve ikisi de kuru yerden geçtiler.</verse>
				<verse number="9">Ve vaki oldu ki, geçtikleri zaman İlya Elişaya dedi: Ben senin yanından alınmadan evel sana ne yapayım, iste. Ve Elişa dedi: Rica ederim, senin ruhundan benim iki payım olsun.</verse>
				<verse number="10">Ve dedi: Çetin şey istedin; eğer senin yanından alındığım zaman beni görürsen, sana böyle olacaktır; ve yoksa olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, onlar yürüyüp konuşurlarken, işte, ateşten araba ve ateşten atlar, ve ikisini birbirinden ayırdılar; ve İlya kasırgada göklere çıktı.</verse>
				<verse number="12">Ve Elişa görüp bağırdı: Baba, ey baba, İsrailin arabası ve onun atlıları! Ve artık onu görmedi; ve kendi esvabını tuttu, ve onları yırtıp iki parça etti.</verse>
				<verse number="13">Ve İlyanın üzerinden düşmüş olan cübbesini kaldırdı, ve geri döndü, ve Erden kenarında durdu.</verse>
				<verse number="14">Ve İlyanın üzerinden düşmüş olan cübbesini aldı, ve sulara vurup dedi: İlyanın Allahı RAB nerede? Ve o da sulara vurunca, sular bu yana ve o yana ikiye bölündü; ve Elişa geçti.</verse>
				<verse number="15">Ve Erihada olan peygamber oğulları onu karşıdan görüp dediler: İlyanın ruhu Elişanın üzerine kondu. Ve onu, karşılamağa geldiler, ve yere kadar kendisine iğildiler.</verse>
				<verse number="16">Ve ona dediler: İşte, bu kullarının yanında elli zorlu adam var; rica ederiz, gitsinler, ve efendini arasınlar, belki RABBİN Ruhu onu kaldırmış, ve onu dağların birine yahut derelerin birine atmıştır. Ve dedi: Göndermeyin.</verse>
				<verse number="17">Ve onu o kadar zorladılar ki, utanıp dedi: Gönderin. Ve elli adamı gönderdiler; ve üç gün aradılar, fakat onu bulmadılar.</verse>
				<verse number="18">Ve onun yanına döndüler, ve kendisi de Erihada oturuyordu, ve onlara dedi: Ben size: Gitmeyin, demedim mi?</verse>
				<verse number="19">Ve şehrin adamları Elişaya dediler: İşte, rica ederiz, şehrin yeri efendimin gördüğü gibi iyidir; fakat sular kötü, ve toprak mahsulünü atıyor.</verse>
				<verse number="20">Ve dedi: Bana yeni bir kap getirin, ve içine tuz koyun. Ve ona getirdiler.</verse>
				<verse number="21">Ve suların kaynağına çıktı, ve tuzu oraya atıp dedi: RAB şöyle diyor: Bu suları iyi ettim; artık oradan ölüm ve mahsulünü atma olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="22">Ve Elişanın söylediği söze göre sular bugüne kadar iyidir.</verse>
				<verse number="23">Ve oradan Beyt-ele çıktı; ve o yolda çıkarken, şehirden küçük çocuklar çıktılar, ve onunla eğlendiler, ve kendisine dediler: Çık, tas başlı; çık, tas başlı!</verse>
				<verse number="24">Ve arkasına dönüp onları gördü, ve RABBİN ismile onlara lânet etti. Ve ormandan iki dişi ayı çıktı, ve onlardan kırk iki çocuğu yırttılar.</verse>
				<verse number="25">Ve oradan Karmel dağına gitti, oradan da Samiriyeye döndü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE Yahuda kıralı Yehoşafatın on sekizinci yılında, Ahabın oğlu Yehoram Samiriyede İsrail üzerine kıral oldu, ve on iki yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBİN gözünde kötü olanı yaptı, ancak babası gibi ve anası gibi değildi; çünkü babasının yapmış olduğu Baalın dikili taşını ortadan kaldırdı.</verse>
				<verse number="3">Fakat Nebatın oğlu Yeroboamın İsraile işlettirmiş olduğu suçlara bağlı kaldı; onlardan ayrılmadı.</verse>
				<verse number="4">Ve Moab kıralı Meşa davar sahibi idi; ve İsrail kıralına yapağısı ile yüz bin kuzu, ve yüz bin koç öderdi.</verse>
				<verse number="5">Ve vaki oldu ki, Ahab ölünce Moab kıralı İsrail kıralına karşı ayaklandı.</verse>
				<verse number="6">Ve o zaman kıral Yehoram Samiriyeden çıktı, ve bütün İsraili saydı.</verse>
				<verse number="7">Ve gidip Yahuda kıralı Yehoşafata: Moab kıralı bana karşı ayaklandı; Moaba karşı cenk için benimle beraber gider misin? diye adam gönderdi. Ve dedi: Çıkarım; beni kendin gibi say, kavmımı kendi kavmın gibi say, atlarımı kendi atların gibi say.</verse>
				<verse number="8">Ve dedi: Hangi yoldan çıkalım? ve dedi: Edom çölü yolundan.</verse>
				<verse number="9">Ve İsrail kıralı ile Yahuda kıralı ve Edom kıralı gittiler; ve dolambaç yoldan yedi gün yürüdüler; ve ordu için, ve artlarınca gelen hayvanlar için su yoktu.</verse>
				<verse number="10">Ve İsrail kıralı dedi: Eyvah! çünkü RAB bu üç kıralı Moabın eline versin diye onları bir araya çağırmış.</verse>
				<verse number="11">Ve Yehoşafat dedi: Burada RABBİN bir peygamberi yok mu ki, onun vasıtası ile RABDEN soralım? Ve İsrail kıralının kullarından biri cevap verip dedi: Şafatın oğlu Elişa burada, İlyanın ellerine o su dökerdi.</verse>
				<verse number="12">Ve Yehoşafat dedi: RABBİN kelâmı ondadır. Ve İsrail kıralı ile Yehoşafat ve Edom kıralı onun yanına indiler.</verse>
				<verse number="13">Ve Elişa İsrail kıralına dedi: Benden sana ne? babanın peygamberlerine, ve ananın peygamberlerine git. Ve İsrail kıralı ona dedi: Hayır, çünkü RAB Moabın eline versin diye bu üç kıralı bir araya çağırmış.</verse>
				<verse number="14">Ve Elişa dedi: Önünde durmakta olduğum hay olan ordular RABBİNİN hakkı için, eğer ben Yahuda kıralı Yehoşafatın hatırını gözetmese idim, sana bakmaz ve seni görmezdim.</verse>
				<verse number="15">Ve şimdi bana saz çalan bir adam getirin. Ve vaki oldu ki, saz çalan adam çalarken RABBİN eli onun üzerine geldi.</verse>
				<verse number="16">Ve dedi: RAB şöyle diyor: Bu vadiyi çukur çukur edin.</verse>
				<verse number="17">Çünkü RAB şöyle diyor: Yel görmiyeceksiniz, ve yağmur görmiyeceksiniz; fakat bu vadi su ile dolacak, ve siz ve sürüleriniz ve hayvanlarınız içeceksiniz.</verse>
				<verse number="18">Ve RABBİN gözünde bu kolay bir şeydir; Moabı da elinize verecektir.</verse>
				<verse number="19">Ve her duvarlı şehri, ve her seçme şehri vuracaksınız, ve her iyi ağacı keseceksiniz, ve bütün su kaynaklarını kapıyacaksınız, ve her iyi tarlayı taşlarla bozacaksınız.</verse>
				<verse number="20">Ve vaki oldu ki, sabahlayın, yakılan takdime arzolunacağı zaman, işte, Edom yolundan sular geldi, ve yer sularla doldu.</verse>
				<verse number="21">Ve kıralların kendilerine karşı cenk etmek için çıkmış olduklarını bütün Moab işitti, ve silâh kuşanabilen adamların hepsi, ve daha yukarı yaştakiler bir araya toplandılar, ve sınırda durdular,</verse>
				<verse number="22">Ve sabahlayın erken kalktılar, ve güneş suların üzerinde parlıyordu, ve Moabîler karşıdan suları kan gibi kırmızı gördüler;</verse>
				<verse number="23">ve dediler: Bu kandır, mutlaka kırallar helâk olmuşlardır, ve birbirlerini vurmuşlardır; ve şimdi, ey Moab, çapula!</verse>
				<verse number="24">Ve İsrail ordugâhına geldiler, ve İsrailîler kalkıp Moabîleri vurdular, ve onların önünden kaçtılar; ve Moabîleri vurarak memlekette ilerlediler.</verse>
				<verse number="25">Ve şehirleri yıktılar; ve her iyi tarlaya herkes taşını atarak onu doldurdular; ve bütün su kaynaklarını kapadılar, ve bütün iyi ağaçları kestiler, o kadar ki, ancak Kir-haresette onun taşlarını bıraktılar; fakat sapancılar onu da kuşatıp vurdular,</verse>
				<verse number="26">Ve Moab kıralı cengin kendisi için şiddetli olduğunu görünce, Edom kıralı üzerine yarıp geçmek için yanına kılıç taşıyan yedi yüz kişi aldı; fakat yapamadılar,</verse>
				<verse number="27">Ve kendi yerine kırallığa geçecek olan ilk oğlunu aldı, ve onu duvarın üzerinde yakılan takdime olarak arzetti. Ve İsraile karşı büyük öfke oldu; ve onun yanından göç ettiler, ve kendi memleketlerine döndüler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE peygamber oğullarının karılarından bir kadın Elişaya feryat edip dedi: Kocam kulun öldü; ve bilirsin ki, o kulun RABDEN korkardı; ve alacaklı iki çocuğumu kendisine köle olsunlar diye onları almağa geldi.</verse>
				<verse number="2">Ve Elişa ona dedi: Sana ne yapayım? bana anlat; evde nen var? Ve kadın dedi: Bir sürümlük zeytin yağından başka bu cariyenin evde bir şeyi yoktur.</verse>
				<verse number="3">Ve dedi: Git, dışarıdan, bütün komşularından kendin için iğreti kaplar, boş kaplar al; az alma.</verse>
				<verse number="4">Ve içeri girersin, ve kendi üzerine, ve oğullarının üzerine kapıyı kaparsın, ve bütün o kaplara dökersin; ve dolanı bir tarafa koyarsın.</verse>
				<verse number="5">Ve kadın onun yanından gitti, ve kapıyı kendi üzerine ve oğulları üzerine kapadı; ve kendisine kapları getirdiler, ve o doldurdu.</verse>
				<verse number="6">Ve vaki oldu ki, kaplar dolunca oğluna dedi: Bana bir kap daha getir. Ve oğlu ona dedi: Artık kap kalmadı. Ve zeytin yağı kesildi.</verse>
				<verse number="7">Ve kadın gelip Allah adamına bildirdi. Ve o dedi: Git, zeytin yağını sat, ve borcunu öde, ve sen ve oğulların geri kalanla yaşayın.</verse>
				<verse number="8">Ve günün birinde vaki oldu ki, Elişa Şuneme geçiyordu, ve orada büyük bir kadın vardı; ve kadın onu ekmek yemeğe zorladı. Ve öyle oldu ki, her geçtikçe ekmek yemek için oraya uğrardı.</verse>
				<verse number="9">Ve kadın kocasına dedi: İşte, daima yanımızdan geçen bu adamın mukaddes bir Allah adamı olduğunu anladım.</verse>
				<verse number="10">Haydi, onun için duvar üzerinde küçük bir yukarı kat odası yapalım; ve oraya kendisi için yatak ve sofra, ve iskemle, ve şamdan koyalım; ve vaki olacak ki, bize geldiği zaman oraya girer.</verse>
				<verse number="11">Ve günün birinde vaki oldu ki, oraya geldi, ve yukarı kattaki odaya girip orada yattı.</verse>
				<verse number="12">Ve uşağı Gehaziye dedi: Bu Şunemli kadını çağır. Ve onu çağırdı, ve kadın onun önünde durdu.</verse>
				<verse number="13">Ve uşağına dedi: Şimdi kadına söyle: İşte, bizim için bütün bu zahmeti çekmişsin; senin için yapılacak ne var? senin için kırala mı söylemeli, yoksa ordu başbuğuna mı? Ve kadın dedi: Ben kendi kavmım arasında oturuyorum.</verse>
				<verse number="14">Ve dedi: Öyle ise onun için yapılacak ne var? Ve Gehazi dedi: Gerçek oğlu yoktur, kocası da yaşlıdır.</verse>
				<verse number="15">Ve dedi: Kadını çağır. Ve onu çağırdı, ve kadın kapıda durdu.</verse>
				<verse number="16">Ve dedi: Bir yıl sonra, bu mevsimde, kucağında bir oğlun olacak. Ve kadın dedi: Hayır, efendim Allah adamı, cariyene yalan söyleme.</verse>
				<verse number="17">Ve kadın gebe kaldı, ve Elişanın kendisine söylemiş olduğu gibi bir yıl sonra, o mevsimde bir oğul doğurdu.</verse>
				<verse number="18">Ve çocuk büyüdü, ve günün birinde vaki oldu ki, babasına, orakçıların yanına çıktı.</verse>
				<verse number="19">Ve babasına: Başım, başım! dedi. Ve babası uşağa: Onu anasına götür, dedi.</verse>
				<verse number="20">Ve onu alıp anasına götürdü, ve öğleye kadar anasının dizleri üzerinde kaldı, ve öldü.</verse>
				<verse number="21">Ve anası yukarı çıktı, ve onu Allah adamının yatağı üzerine yatırdı, ve üzerine kapıyı kapayıp çıktı.</verse>
				<verse number="22">Ve kocasını çağırıp dedi: Rica ederim, bana uşaklarından birile eşeklerin birini gönder, ve Allah adamına koşayım ve döneyim.</verse>
				<verse number="23">Ve dedi: Niçin bugün ona gidiyorsun? ay başı değil, ve Sebt günü değil. Ve kadın dedi: Merak etme.</verse>
				<verse number="24">Ve eşeğe palan vurup uşağına dedi: Sür ve yürü; ben sana söylemedikçe benden ötürü hayvanı sürmekten geri durma.</verse>
				<verse number="25">Ve gitti, ve Karmel dağına, Allah adamının yanına vardı. Ve vaki oldu ki, Allah adamı kadını uzaktan görünce uşağı Gehaziye dedi: İşte, Şunemli kadın orada,</verse>
				<verse number="26">şimdi, haydi onu karşılamağa koş, ve ona de: Nasıl, iyi misin? kocan iyi mi? çocuk iyi mi? Ve kadın: İyi, dedi.</verse>
				<verse number="27">Ve dağa Allah adamının yanına geldi, ve onun ayaklarına sarıldı. Ve Gehazi onu itmek için yaklaştı, ve Allah adamı dedi: Bırak; çünkü onun içinde canı acıklıdır; ve RAB benden gizledi, ve bana bildirmedi.</verse>
				<verse number="28">Ve kadın dedi: Ben efendimden oğul istedim mi? Beni aldatma, demedim mi?</verse>
				<verse number="29">Ve Elişa Gehaziye dedi: Belini kuşat, ve benim değneğimi eline al, ve git; bir adama rast gelirsen, onu selâmlama; ve biri seni selâmlarsa, ona cevap verme: ve değneğimi çocuğun yüzünün üzerine koy,</verse>
				<verse number="30">Ve çocuğun anası dedi: Hay olan RABBİN hakkı için, ve senin canının hayatı hakkı için, seni bırakmam. Ve kalkıp kadının ardınca gitti.</verse>
				<verse number="31">Ve Gehazi onların önünde ileri geçmişti, ve değneği çocuğun yüzünün üzerine koymuştu; fakat ses yok ve işitme yoktu. Ve onu karşılamağa döndü, ve kendisine bildirip dedi: Çocuk uyanmadı.</verse>
				<verse number="32">Ve Elişa eve girdi, ve işte, çocuk ölmüştü, ve onun yatağı üzerine yatırılmıştı.</verse>
				<verse number="33">Ve girip kapıyı kendi üzerlerine kapadı, ve RABBE yalvardı.</verse>
				<verse number="34">Ve çıkıp çocuğun üzerine yattı, ve ağzını onun ağzı üzerine, ve gözlerini onun gözleri üzerine, ve avuçlarını onun avuçları üzerine koydu ve üzerine uzandı: ve çocuğun bedeni ısındı.</verse>
				<verse number="35">Ve döndü, ve evde bir bu yana, bir o yana yürüdü, ve yukarı çıkıp onun üzerine uzandı ve çocuk yedi kere aksırdı, ve çocuk gözlerini açtı.</verse>
				<verse number="36">Ve Gehaziyi çağırıp dedi: O Şunemli kadını çağır. Ve onu çağırdı. Ve kadın onun yanına geldi. Ve Elişa: Al oğlunu, dedi.</verse>
				<verse number="37">Ve kadın gelip onun ayaklarına düştü, ve yere kadar iğildi; ve oğlunu alıp çıktı.</verse>
				<verse number="38">Ve Elişa yine Gilgala geldi. Ve memlekette kıtlık vardı; ve peygamber oğulları onun önünde oturuyorlardı; ve uşağına dedi: Büyük tencereyi koy, ve peygamber oğullarına çorba pişir.</verse>
				<verse number="39">Ve biri ot devşirmek için kıra çıktı, ve bir kır asması buldu, ve ondan bir etek dolusu yabani hıyar devşirdi, ve getirip çorba tenceresine doğradı; çünkü ne olduğunu bilmiyorlardı.</verse>
				<verse number="40">Ve adamlar yesin diye boşalttılar. Ve vaki oldu ki, çorbadan yerken onlar bağırıp dediler: Tencerede ölüm var, ey Allah adamı! Ve ondan yiyemediler.</verse>
				<verse number="41">Ve dedi: Öyle ise un getirin. Ve onu tencereye atıp dedi: Kavm için boşalt da yesinler. Ve tencerede zarar verecek bir şey yoktu.</verse>
				<verse number="42">Ve Baal-şalişadan bir adam geldi, ve çuvalında Allah adamı için turfandalardan ekmek, yirmi arpa ekmeği, ve taze buğday başakları getirdi. Ve dedi Kavma ver de yesinler,</verse>
				<verse number="43">Ve hizmetçisi dedi: Ne, yüz adamın önüne bunu mu koyayım? Ve dedi: Kavma ver de yesinler; çünkü RAB şöyle diyor: Yiyecekler, ve arta bırakacaklardır.</verse>
				<verse number="44">Ve önlerine koydu, ve yediler, ve RABBİN sözüne göre arta bıraktılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE Suriye kıralının ordu başbuğu Naaman, efendisinin yanında büyük bir adamdı, ve itibarlı idi, çünkü RAB onun vasıtası ile Suriyeye kurtuluş vermişti; ve bu adam cesur bir yiğitti, fakat cüzamlı idi.</verse>
				<verse number="2">Ve Suriyeliler akın çeteleri olarak çıkmışlardı, ve İsrail diyarından küçük bir kızı esir getirmişlerdi: ve kız Naamanın karısının yanında idi.</verse>
				<verse number="3">Ve hanımına dedi: Keşke efendim Samiriyedeki peygamberin önünde ola idi! o zaman onu cüzamından iyi ederdi.</verse>
				<verse number="4">Ve Naaman gidip: İsrail diyarından olan kız böyle böyle söyliyor, diye efendisine bildirdi.</verse>
				<verse number="5">Ve Suriye kıralı dedi: Var git, ve ben İsrail kıralına bir mektup gönderirim. Ve gitti, ve yanına on talant gümüş, ve altı bin şekel altın, ve on yedek esvap aldı.</verse>
				<verse number="6">Ve mektubu İsrail kıralına getirdi; şöyle diyordu: Ve şimdi bu mektup sana gelince, işte, kulum Naamanı cüzamından iyi edesin diye sana gönderdim.</verse>
				<verse number="7">Ve vaki oldu ki, İsrail kıralı mektubu okuyunca esvabını yırtıp dedi: Öldürmek için ve diriltmek için ben Allah mıyım ki, bu adam cüzamından iyi etmek için bir adamı bana gönderiyor? fakat anlayın, rica ederim, ve bakın benimle nasıl kavga çıkarmak istiyor.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki oldu ki, Allah adamı Elişa, İsrail kıralının esvabını yırtmış olduğunu işitince, kırala gönderip dedi: Niçin esvabını yırttın? şimdi bana gelsin, ve bilecektir ki, İsrailde peygamber vardır.</verse>
				<verse number="9">Ve Naaman atları ile ve arabası ile geldi, ve Elişanın evinin kapısında durdu.</verse>
				<verse number="10">Ve Elişa ona ulak gönderip dedi: Git ve Erdende yedi kere yıkan, ve etin eski haline dönecek, ve temiz olacaksın.</verse>
				<verse number="11">Fakat Naaman öfkelenip gitti, ve dedi: İşte, ben demiştim: Mutlaka dışarı yanıma çıkacak, ve duracak, ve Allahı RABBİN ismile çağıracak ve cüzamlı yerin üzerinde elini sallıyacak, cüzamlıyı iyi edecek.</verse>
				<verse number="12">Şam ırmakları Abana ve Farpar İsrailin bütün sularından iyi değil midir? onlarda yıkanıp temiz olamaz mıyım? Ve döndü, ve kızgın olarak gitti.</verse>
				<verse number="13">Ve kulları yaklaştılar, ve ona söyliyip dediler: Baba, peygamber sana büyük bir şey söylemiş olsa idi, onu yapmaz mı idin? nerede kaldı ki, sana: Yıkan ve temiz ol, diyor?</verse>
				<verse number="14">Ve indi, ve Allah adamının sözüne göre Erdende yedi kere suya daldı; ve eti küçük çocuk eti gibi eski haline döndü, ve temiz oldu.</verse>
				<verse number="15">Ve bütün alayı ile beraber Allah adamının yanına döndü; ve gelip onun önünde durdu, ve dedi: İşte, şimdi bildim ki, bütün dünyada Allah yoktur, ancak İsrailde vardır; ve şimdi, rica ederim, bu kulundan bir hediye al.</verse>
				<verse number="16">Fakat dedi: Önünde durmakta olduğum hay olan RABBİN hakkı için, bir şey almam. Ve almak için onu zorladı; fakat almak istemedi.</verse>
				<verse number="17">Ve Naaman dedi: Rica ederim, hiç olmazsa, bu kuluna iki katır yükü toprak verilsin; çünkü artık bu kulun başka ilâhlara değil ancak Yehovaya yakılan takdime ve kurban arzedecektir.</verse>
				<verse number="18">Yehova şu işte kuluna bağışlasın; benim efendim tapınmak için Rimmon evine girdiği ve elimin üzerine dayandığı zaman, Rimmon evinde ben de iğiliyorum; Rimmon evinde iğildiğim zaman, Yehova bu işte kuluna bağışlasın,</verse>
				<verse number="19">Ve ona dedi: Selâmetle git. Ve onun yanından ayrılıp biraz yol aldı.</verse>
				<verse number="20">Fakat Allah adamı Elişanın uşağı Gehazi dedi: İşte, getirmiş olduğu şeyi bu Suriyeli Naamanın elinden almıyarak efendim onu esirgedi; hay olan RABBİN hakkı için, onun ardından koşar ve kendisinden bir şey alırım.</verse>
				<verse number="21">Ve Gehazi Naamanın ardına düştü. Ve Naaman ardından birinin koştuğunu görünce, onu karşılamak için arabadan indi, ve dedi: Hayrola?</verse>
				<verse number="22">Ve o dedi: İyilik. İşte, hemen şimdi Efraim dağlığından yanıma peygamber oğullarından iki genç geldiler; rica ederim onlara bir talant gümüş, ve iki yedek esvap ver, diyerek efendim beni gönderdi.</verse>
				<verse number="23">Ve Naaman dedi: Kerem et de iki talant al. Ve onu zorladı, ve iki torbada iki talant gümüş bağladı, ve iki yedek esvapla beraber iki uşağına verdi; ve önünde onları taşıdılar.</verse>
				<verse number="24">Ve tepeye geldi, ve ellerinden alıp evine koydu; ve adamları gönderdi, ve gittiler.</verse>
				<verse number="25">Ve girip efendisinin önünde durdu. Ve Elişa ona: Gehazi, nereden? dedi: Ve dedi: Bu kulun hiç bir yere gitmedi.</verse>
				<verse number="26">Ve ona dedi: Seni karşılamak için o adam arabasından döndüğü zaman, benim yüreğim seninle beraber gitmedi mi? Gümüş almak, ve esvap, ve zeytinlikler, ve bağlar, ve koyunlar, ve sığırlar, ve köleler, ve cariyeler almak vakti mi?</verse>
				<verse number="27">Bundan dolayı Naamanın cüzamı sana ve senin zürriyetine ebediyen yapışacaktır. Ve onun önünden kar gibi cüzamlı olarak çıktı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE peygamber oğulları Elişaya dediler: İşte, şimdi senin önünde oturmakta olduğumuz yer bizim için dardır.</verse>
				<verse number="2">Rica ederiz, Erdene gidelim, ve oradan her birimiz birer mertek alalım, ve oturmak için orada kendimize yer yapalım. Ve: Gidin, dedi.</verse>
				<verse number="3">Ve biri dedi: Kerem et, rica ederim, bu kullarınla beraber gel. Ve: Ben gelirim, dedi.</verse>
				<verse number="4">Ve onlarla beraber gitti. Ve Erdene vardıkları zaman ağaçlar kestiler.</verse>
				<verse number="5">Ve biri ağaç devirirken baltanın demiri suya düştü; ve bağırıp dedi: Eyvah, efendim! iğreti almıştım.</verse>
				<verse number="6">Ve Allah adamı: Nereye düştü? dedi: Ve ona yeri gösterdi. Ve bir ağaç kesip oraya attı, ve demir suyun üzerine çıktı.</verse>
				<verse number="7">Ve: Onu kaldır, dedi. Ve elini uzatıp onu aldı.</verse>
				<verse number="8">Ve Suriye kıralı İsraile karşı cenk ediyordu; ve kulları ile danışıp: Filân yerde ordugâh kuracağım, dedi.</verse>
				<verse number="9">Ve Allah adamı İsrail kıralına gönderip dedi: O yerden geçmekten kendini sakın, çünkü Suriyeliler oraya iniyorlar.</verse>
				<verse number="10">Allah adamının söylemiş ve kendisini sakındırmış olduğu yere İsrail kıralı adam gönderdi; ve orada kendini sakındı, bir kere değil, iki kere değil.</verse>
				<verse number="11">Ve bu iş üzerine Suriye kıralının yüreği çok sıkıldı; ve kullarını çağırıp onlara dedi: Bizimkilerden İsrail kıralına taraftar olan kimdir, bana bildirmiyecek misiniz?</verse>
				<verse number="12">Ve kullarından biri dedi: Öyle değil, efendim kıral; ancak İsraildeki peygamber Elişa yatak odanda söylediğin sözleri İsrail kıralına bildiriyor.</verse>
				<verse number="13">Ve dedi: Gidin, bakın o nerede, ve göndereyim de onu alayım. Ve ona: İşte, Dotanda, diye bildirildi.</verse>
				<verse number="14">Ve oraya atlar ve cenk arabaları ve çok asker gönderdi; ve geceleyin gelip şehri kuşattılar.</verse>
				<verse number="15">Ve Allah adamının hizmetçisi erken kalktı, ve çıktı, ve işte, şehrin çevresinde asker, ve atlarla arabalar vardı. Ve uşağı ona dedi: Eyvah, efendim, nasıl edeceğiz?</verse>
				<verse number="16">Ve dedi: Korkma, çünkü bizimle olanlar, onlarla olanlardan çoktur.</verse>
				<verse number="17">Ve Elişa yalvarıp dedi: Ya RAB, rica ederim, onun gözlerini aç da görsün. RAB da uşağın gözlerini açtı; ve gördü; ve işte, Elişanın çevresinde; dağ ateş atları ve arabaları ile dolu idi.</verse>
				<verse number="18">Ve ona indiler, ve Elişa RABBE yalvarıp dedi: Rica ederim, bu kavmı körlükle vur. Ve Elişanın sözüne göre onları körlükle vurdu.</verse>
				<verse number="19">Ve Elişa onlara dedi: Yol bu değil, şehir de bu değil; ardımca gelin de sizi aradığınız adamın yanına götüreyim. Ve onları Samiriyeye götürdü.</verse>
				<verse number="20">Ve vaki oldu ki, onlar Samiriyeye girince Elişa dedi: Ya RAB, bunların gözlerini aç da görsünler. Ve RAB gözlerini açtı ve gördüler; ve işte, Samiriyenin ortasında idiler.</verse>
				<verse number="21">Ve İsrail kıralı onları görünce Elişaya dedi: Baba, vurayım mı, vurayım mı?</verse>
				<verse number="22">Ve dedi: Onları vurmıyacaksın; kılıcınla ve yayınla esir ettiğin adamları hiç vurur musun? onların önüne ekmek ve su koy da yiyip içsinler, ve efendilerine gitsinler.</verse>
				<verse number="23">Ve onlar için çok yiyecek hazırladı; ve yiyip içtiler, ve onları gönderdi, ve efendilerine gittiler. Ve Suriye çeteleri artık İsrail diyarına bir daha gelmediler.</verse>
				<verse number="24">Ve bu şeylerden sonra vaki oldu ki, Suriye kıralı Ben-hadad bütün ordusunu toplayıp çıktı, ve Samiriyeyi kuşattı.</verse>
				<verse number="25">Ve Samiriyede büyük kıtlık oldu; ve işte, bir eşek başı seksen şekel gümüşe, ve bir kabın dörtte biri güvercin tersi beş şekel gümüşe çıkıncıya kadar şehri kuşattılar.</verse>
				<verse number="26">Ve İsrail kıralı duvar üzerinden geçiyordu, ve bir kadın ona bağırıp dedi: Efendim kıral, yardım et!</verse>
				<verse number="27">Ve dedi: RAB sana yardım etmezse, ben sana nereden yardım edeyim? harmandan mı, yoksa mâsaradan mı?</verse>
				<verse number="28">Ve kıral ona dedi: Nen var? Ve dedi: Bu kadın bana demişti: Oğlunu ver de bugün yiyelim, benim oğlumu da yarın yeriz.</verse>
				<verse number="29">Ve oğlumu pişirdik ve onu yedik; ve ertesi gün ona dedim: Sen oğlunu ver de onu yiyelim; fakat oğlunu gizledi.</verse>
				<verse number="30">Ve vaki oldu ki, kıral kadının sözlerini işitince esvabını yırttı (ve o duvar üzerinden geçiyordu); ve kavm gördü, ve işte, içten bedeni üzerinde çul vardı.</verse>
				<verse number="31">Ve dedi: Eğer bugün Şafatın oğlu Elişanın başı kendi üzerinde kalırsa, Allah bana böylesini ve daha ziyadesini yapsın.</verse>
				<verse number="32">Ve Elişa evinde oturuyordu, ve ihtiyarlar onunla beraber oturuyorlardı; ve kıral kendi önünden bir adam gönderdi; fakat ulak onun yanına gelmeden Elişa ihtiyarlara dedi: Görüyor musunuz, benim başımı almak için nasıl bu katilin oğlu adam gönderdi? bakın, ulak gelince kapıyı kapayın, ve onu kapı ile itin; efendisinin ayaklarının sesi onun arkasında değil mi?</verse>
				<verse number="33">Ve onlarla henüz söyleşmekte iken, işte, ulak onun yanına indi; ve o dedi: İşte, bu belâ RABDENDİR: niçin daha RABBİ bekliyeyim?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE Elişa dedi: RABBİN sözünü dinleyin; RAB şöyle diyor: Yarın bu vakitler, Samiriye kapısında bir ölçek ince un bir şekele, ve iki ölçek arpa bir şekele satılacak.</verse>
				<verse number="2">Ve koluna kıralın dayandığı araba cenkçisi Allah adamına cevap verip dedi: İşte, RAB göklerde pencereler bile yapsa, bu şey olur mu? Ve dedi: İşte, sen gözlerinle göreceksin, fakat ondan yemiyeceksin.</verse>
				<verse number="3">Ve şehir kapısının girilecek yerinde dört cüzamlı adam vardı, ve birbirlerine dediler: Neden biz ölünciye kadar burada oturalım?</verse>
				<verse number="4">Eğer: Şehre girelim, dersek, şehirde de kıtlık var, ve orada ölürüz; eğer burada oturursak da öleceğiz. Ve şimdi, gelin Suriyelilerin ordusuna düşelim; eğer bizi sağ bırakırlarsa, yaşarız; ve eğer öldürürlerse, biz de ölürüz.</verse>
				<verse number="5">Ve Suriyelilerin ordugâhına gitmek için akşam karanlığında kalktılar; ve Suriyelilerin ordugâhı kenarına geldiler, ve işte, orada kimse yoktu.</verse>
				<verse number="6">Çünkü Rab Suriyeliler ordusuna araba gürültüsü, ve at gürültüsü, büyük asker gürültüsü işittirdi; ve birbirlerine dediler: İşte, İsrail kıralı Hittî kırallarını, ve Mısır kırallarını üzerimize yürümek için bize karşı kiralamış.</verse>
				<verse number="7">Ve akşam karanlığında kalkıp kaçtılar, ve ordugâhı olduğu gibi, çadırlarını, atlarını ve eşeklerini bıraktılar, ve canlarını kurtarmak için kaçtılar.</verse>
				<verse number="8">Ve bu cüzamlılar ordugâhın kenarına geldiler, ve bir çadıra girip yediler ve içtiler, ve oradan gümüş ve altın ve esvap kaldırıp gittiler, ve sakladılar; ve döndüler, ve başka bir çadıra girdiler, oradan da kaldırıp gittiler, ve sakladılar.</verse>
				<verse number="9">Ve birbirlerine dediler: İyi etmiyoruz; bugün müjde günüdür, ve biz susuyoruz; eğer sabah ışığına kadar beklersek, bize kötülük erişir; ve şimdi gelin, gidelim de kıralın ev halkına bildirelim.</verse>
				<verse number="10">Ve geldiler, ve şehrin kapıcılarına bağırdılar; ve onlara bildirip dediler: Suriyelilerin ordugâhına gittik, ve işte, orada kimse yoktu, ve insan sesi yoktu, ancak bağlı atlar, ve bağlı eşekler, ve oldukları gibi çadırlar.</verse>
				<verse number="11">Ve kapıcılar bağırdılar, ve içerde kıralın ev halkına bildirdiler.</verse>
				<verse number="12">Ve kıral geceleyin kalkıp kullarına dedi: Suriyelilerin bize yapmış oldukları şeyi şimdi size anlatayım. Biliyorlar ki, biz açız; ve ordugâhtan çıkıp kırda gizlenmişlerdir, ve: Onlar şehirden çıkınca kendilerini diri yakalarız, ve şehre gireriz, demişlerdir.</verse>
				<verse number="13">Ve kullarından biri cevap verip dedi: Rica ederim, şehirde artakalan atlardan beşini alsınlar (işte, onlar da şehirde kalan bütün İsrail cemaati gibidirler; işte, onlar da helâk olan bütün İsrail cemaati gibidirler); ve gönderelim de görelim.</verse>
				<verse number="14">Ve atlarla iki araba aldılar; ve kıral: Gidin, ve görün, diyerek Suriyeliler ordusunun ardınca gönderdi.</verse>
				<verse number="15">Ve onların ardınca Erdene kadar gittiler; ve işte, bütün yol Suriyelilerin çabuk kaçışlarında atmış oldukları esvaplar ve eşya ile dolu idi. Ve ulaklar dönüp kırala bildirdiler.</verse>
				<verse number="16">Ve kavm çıkıp Suriyelilerin ordugâhını yağma ettiler. Ve RABBİN sözüne göre bir ölçek ince un bir şekele, ve iki ölçek arpa bir şekele oldu.</verse>
				<verse number="17">Ve koluna dayandığı araba cenkçisini kıral kapıya koydu; ve kavm onu kapıda çiğnediler, ve kıral Allah adamının yanına indiği zaman onun söylemiş olduğu gibi öldü.</verse>
				<verse number="18">Ve Allah adamının kırala: Yarın bu vakitler Samiriye kapısında iki ölçek arpa bir şekele, ve bir ölçek ince un bir şekele olacak, diye söylemiş olduğu söze göre vaki oldu;</verse>
				<verse number="19">ve araba cenkçisi Allah adamına cevap verip demişti: İşte, RAB göklerde pencereler bile yapsa, bu söze göre olur mu? Ve demişti: İşte, sen gözlerinle göreceksin, fakat ondan yemiyeceksin;</verse>
				<verse number="20">ve ona böyle vaki oldu; ve kavm onu kapıda çiğnediler, ve öldü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE oğlunu diriltmiş olduğu kadına Elişa söyliyip demişti: Kalk, sen evinin halkı ile beraber git, ve misafir olabileceğin yerde misafir ol: çünkü RAB bir kıtlık çağırdı; ve memleketin üzerine yedi yıl gelecektir.</verse>
				<verse number="2">Ve kadın kalkıp Allah adamının sözüne göre yaptı, ve ev halkı ile beraber gitti, ve Filistîler diyarında yedi yıl misafir oldu.</verse>
				<verse number="3">Ve yedi yılın sonunda vaki oldu ki, kadın Filistîler diyarından döndü; ve evi için ve tarlası için kırala feryat etmeğe çıktı.</verse>
				<verse number="4">Ve kıral: Haydi, Elişanın yaptığı bütün büyük işleri bana anlat, diyerek Allah adamının uşağı Gehazi ile konuşuyordu.</verse>
				<verse number="5">Ve vaki oldu ki, onun ölüyü nasıl diriltmiş olduğunu kırala anlatırken, işte, oğlunu diriltmiş olduğu kadın, evi için ve tarlası için kırala feryat etti. Ve Gehazi dedi: Efendim kıral, o kadın budur, Elişanın diriltmiş olduğu oğlu da budur.</verse>
				<verse number="6">Ve kıral kadına sorunca ona anlattı. Ve kıral ona bir hadım ağası verip dedi: Onun her şeyini, ve memleketi bıraktığı günden şimdiye kadar tarlanın bütün mahsulünü geri ver.</verse>
				<verse number="7">Ve Elişa Şama geldi; ve Suriye kıralı Ben-hadad hasta idi; ve: Allah adamı buraya geldi, diye ona bildirildi.</verse>
				<verse number="8">Ve kıral Hazaele dedi: Eline bir hediye al da Allah adamını karşılamağa git, ve: Bu hastalıktan iyi olacak mıyım? diye onun vasıtası ile RABDEN sor.</verse>
				<verse number="9">Ve Hazael onu karşılamağa gitti, ve yanına Şamın bütün iyi şeylerinden kırk deve yükü hediye aldı, ve geldi, ve onun önünde durup dedi: Suriye kıralı oğlun Ben-hadad: Bu hastalıktan iyi olacak mıyım? diye beni sana gönderdi.</verse>
				<verse number="10">Ve Elişa ona dedi: Git, ona: Mutlaka iyi olacaksın, de; fakat onun mutlaka öleceğini RAB bana gösterdi.</verse>
				<verse number="11">Ve yüzünü pekiştirdi, ve o sıkılıncıya kadar ona göz dikti; ve Allah adamı ağladı.</verse>
				<verse number="12">Ve Hazael dedi: Efendim niçin ağlıyor? Ve dedi: Çünkü İsrail oğullarına senin edeceğin kötülüğü biliyorum; hisarlarına ateş vereceksin, ve seçme gençlerini kılıçla öldüreceksin, ve çocuklarını taşa çalacaksın, ve gebe kadınlarının karınlarını yaracaksın.</verse>
				<verse number="13">Ve Hazael dedi: Bu köpek kulun nedir ki, bu büyük şeyi yapsın? Ve Elişa dedi: Suriye üzerine senin kıral olacağını RAB bana gösterdi.</verse>
				<verse number="14">Ve Elişanın yanından gidip efendisine geldi; ve kıral ona dedi: Elişa sana ne söyledi? Ve dedi: Senin mutlaka iyi olacağını bana söyledi.</verse>
				<verse number="15">Ve ertesi gün vaki oldu ki, örtüyü alıp suya batırdı, ve onun yüzü üzerine yaydı, ve o öldü; ve yerine Hazael kıral oldu.</verse>
				<verse number="16">Ve İsrail kıralı Ahabın oğlu Yoramın beşinci yılında (o vakit Yehoşafat Yahuda kıralı idi), Yahuda kıralı Yehoşafatın oğlu Yehoram kıral oldu.</verse>
				<verse number="17">Kıral olduğu zaman otuz iki yaşında idi; ve Yeruşalimde sekiz yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="18">Ve Ahab evinin ettiği gibi o da İsrail kırallarının yolunda yürüdü; çünkü karısı Ahabın kızı idi; ve RABBİN gözünde kötü olanı yaptı.</verse>
				<verse number="19">Fakat RAB bütün günler Davuda ve oğullarına bir çerağ vereceğini vadetmiş olduğuna göre, kulu Davudun hatırı için Yahudayı helâk etmek istemedi.</verse>
				<verse number="20">Onun günlerinde Edom ayaklanıp Yahudanın eli altından çıktı; ve üzerlerine bir kıral yaptılar.</verse>
				<verse number="21">Ve bütün cenk arabaları ile beraber Yoram Tsaire geçti; ve geceleyin kalktı, ve kendisini kuşatan Edomîleri, ve arabaların başbuğlarını vurdu; ve kavm çadırlarına kaçtı.</verse>
				<verse number="22">Böylece Edom ayaklandı; bugüne kadar Yahudanın eli altından çıkmıştır. O vakit Libna da ayni zamanda ayaklandı.</verse>
				<verse number="23">Ve Yoramın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, onlar Yahuda kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="24">Ve Yoram ataları ile uyudu, ve Davud şehrinde ataları yanına gömüldü; ve yerine oğlu Ahazya kıral oldu.</verse>
				<verse number="25">İsrail kıralı Ahabın oğlu Yoramın on ikinci yılında Yahuda kıralı Yehoramın oğlu Ahazya kıral oldu.</verse>
				<verse number="26">Ahazya kıral olduğu zaman yirmi iki yaşında idi; ve Yeruşalimde bir yıl kırallık etti. Ve anasının adı İsrail kıralı Omrinin kızı Atalya idi.</verse>
				<verse number="27">Ve Ahab evinin yolunda yürüdü, ve Ahab evi gibi RABBİN gözünde kötü olanı yaptı; çünkü kendisi Ahab evinin damadı idi.</verse>
				<verse number="28">Ve Ramot-gileadda Suriye kıralı Hazaele karşı cenketmek için Ahabın oğlu Yoramla beraber gitti; ve Suriyeliler Yoramı yaraladılar.</verse>
				<verse number="29">Kıral Yoram Suriye kıralı Hazaele karşı cenk ederken Ramada Suriyelilerin kendisine açmış oldukları yaralardan Yizreelde iyi edilmek için döndü. Ve Yahuda kıralı Yehoramın oğlu Ahazya, Ahabın oğlu Yoramı Yizreelde görmeğe indi, çünkü o hasta idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE peygamber Elişa peygamber oğullarından birini çağırdı, ve ona dedi: Belini kuşat, ve bu yağ şişesini eline al, ve Ramot-gileada git.</verse>
				<verse number="2">Ve oraya varınca, Nimşinin oğlu Yehoşafatın oğlu Yehuyu bul, ve girip onu kardeşleri arasından kaldır, ve onu bir iç odaya götür.</verse>
				<verse number="3">Ve yağ şişesini al, ve onun başı üzerine döküp de: RAB şöyle diyor: Seni İsrail üzerine kıral olarak meshettim. Ve kapıyı aç, ve kaç, ve durma.</verse>
				<verse number="4">Ve uşak, peygamber uşağı, Ramot-gileada gitti.</verse>
				<verse number="5">Ve vardı, ve işte, asker başbuğları oturuyorlardı; ve dedi: Ey başbuğ, sana bir sözüm var. Ve Yehu: İçimizden hangisine? dedi. Ve uşak: Ey başbuğ, sana, dedi.</verse>
				<verse number="6">Ve Yehu kalkıp eve girdi; ve uşak yağı onun başına döküp kendisine dedi: İsrailin Allahı RAB söyle diyor: Seni RABBİN kavmı üzerine, İsrail üzerine, kıral olarak meshettim.</verse>
				<verse number="7">Ve efendin Ahabın evini vuracaksın, ve kullarım peygamberlerin kanı için, ve RABBİN bütün kullarının kanı için İzebelden benim öcümü alacağım.</verse>
				<verse number="8">Ve bütün Ahab evi yok olacak; ve İsrailde köle olsun hür olsun Ahabdan her erkeği kesip atacağım.</verse>
				<verse number="9">Ve Ahab evini Nebatın oğlu Yeroboam evi gibi, ve Ahiyanın oğlu Baaşanın evi gibi edeceğim,</verse>
				<verse number="10">Ve Yizreel tarlasında İzebeli köpekler yiyecekler, ve onu gömen olmıyacak. Ve kapıyı açıp kaçtı.</verse>
				<verse number="11">Ve Yehu dışarıya efendisinin kullarına çıktı; ve biri ona dedi: Hayrola? bu deli sana niçin geldi? Ve onlara dedi: Adamı ve ne dediğini bilirsiniz.</verse>
				<verse number="12">Ve dediler: Yalan; şimdi bize bildir. Ve dedi: Bana şöyle söyliyip dedi: RAB şöyle diyor: Seni İsrail üzerine kıral olarak meshettim.</verse>
				<verse number="13">Ve herkes çabuk davranıp esvabını aldı, ve merdivenin başına onun altına koydular, ve boru çaldılar, ve: Yehu kıral oldu, dediler.</verse>
				<verse number="14">Nimşinin oğlu Yehoşafatın oğlu Yehu Yorama karşı böylece düzen kurdu. (Ve o vakitler Yoram, kendisi ve bütün İsrail, Suriye kıralı Hazaele karşı Ramot-gileadı tutuyorlardı;</verse>
				<verse number="15">fakat kıral Yoram, Suriye kıralı Hazaele karşı cenk ederken Suriyelilerin kendisine açmış oldukları yaralardan iyi edilmek için Yizreele dönmüştü.) Ve Yehu dedi: Sizce de doğru ise, gidip işi Yizreele bildirmek için şehirden kaçak çıkmasın.</verse>
				<verse number="16">Ve Yehu arabaya binip Yizreele gitti; çünkü Yoram orada yatıyordu. Ve Yahuda kıralı Ahazya Yoramı görmek için inmişti.</verse>
				<verse number="17">Ve Yizreelde kule üzerinde bekçi duruyordu, ve Yehunun kalabalığını gelirken gördü, ve dedi: Ben bir kalabalık görüyorum. Ve Yoram dedi: Bir atlı al, ve onları karşılamağa gönder, ve: Hayrola? desin.</verse>
				<verse number="18">Ve ata binmiş bir adam onu karşılamağa gitti, ve dedi: Kıral: Hayrola? diye soruyor. Ve Yehu dedi: Hayırdan sana ne? ardıma geç. Ve bekçi bildirip dedi: Ulak onlara vardı, fakat geri gelmiyor.</verse>
				<verse number="19">Ve ata binmiş ikinci bir adamı gönderdi, ve onlara vardı, ve dedi: Kıral: Hayrola? diye soruyor. Ve Yehu dedi: Hayırdan sana ne? ardıma geç.</verse>
				<verse number="20">Ve bekçi bildirip dedi: Onlara kadar vardı, fakat geri gelmiyor; ve sürüş Nimşinin oğlu Yehunun sürüşüne benziyor; çünkü delicesine sürüyor.</verse>
				<verse number="21">Ve Yoram dedi: Arabayı koş. Ve arabasını koştular. Ve İsrail kıralı Yoram, ve Yahuda kıralı Ahazya, her biri kendi arabasında çıktılar, ve Yehuyu karşılamağa çıktılar, ve Yizreelli Nabotun tarlasında ona kavuştular.</verse>
				<verse number="22">Ve vaki oldu ki, Yehuyu görünce Yoram: Hayrola, Yehu? dedi. Ve dedi: Anan İzebelin zinaları, ve afsunculukları bu kadar çokken nasıl hayır olur?</verse>
				<verse number="23">Ve Yoram dizgini çevirip kaçtı, ve Ahazyaya dedi: Hainlik, ey Ahazya!</verse>
				<verse number="24">Ve Yehu bütün kuvvetile yayını çekti, ve Yoramı iki omuzu arasından vurdu; ve ok onun yüreğinden geçip çıktı, ve arabasında çöktü.</verse>
				<verse number="25">Ve Yehu kendi araba cenkçisi Bidkara dedi: Onu kaldırıp Yizreelli Nabotun tarlasına at; ve hatırla, ben ve sen yan yana babası Ahabın ardınca bindiğimiz vakit RAB şu yükü onun üzerine yükletti:</verse>
				<verse number="26">Gerçek ben Nabotun kanını, ve oğullarının kanını dün gördüm, RAB diyor; ve sana bu tarlada ödiyeceğim, RAB diyor. Ve şimdi RABBİN sözüne göre onu al, ve tarlaya at.</verse>
				<verse number="27">Ve Yahuda kıralı Ahazya bunu görünce bahçe evi yolundan kaçtı. Ve Yehu onu kovalıyıp dedi: Onu da arabada vurun; ve İbleam yanında olan Gur yokuşunda onu vurdular. Ve Megiddoya kaçıp orada öldü.</verse>
				<verse number="28">Ve kulları onu araba ile Yeruşalime götürdüler, ve onu Davud şehrinde atalarının yanında kendi kabrine gömdüler.</verse>
				<verse number="29">Ve Ahabın oğlu Yoramın on birinci yılında Ahazya Yahuda üzerine kıral olmuştu.</verse>
				<verse number="30">Ve Yehu Yizreele geldi, ve İzebel işitti; ve gözlerine sürme çekti, ve başını süsledi, ve pencereden baktı.</verse>
				<verse number="31">Ve Yehu kapıdan girince, İzebel dedi: Efendisini öldüren Zimri! Hayrola?</verse>
				<verse number="32">Ve yüzünü pencereye doğru kaldırdı, ve dedi: Kim? kim benimle beraberdir? Ve iki üç hadım ağası ona baktılar.</verse>
				<verse number="33">Ve dedi: Onu aşağı atın. Ve onu aşağı attılar; ve duvarın üzerine ve atların üzerine onun kanından sıçradı; ve onu çiğnedi.</verse>
				<verse number="34">Ve içeri girip yedi ve içti; ve dedi: Şimdi bu lânetli kadına bakın, ve onu gömün; çünkü kıral kızıdır.</verse>
				<verse number="35">Ve onu gömmek için gittiler; fakat kafasından, ayaklarından, ve el ayalarından başka kendisinden bir şey bulmadılar.</verse>
				<verse number="36">Ve geri gelip ona bildirdiler, ve dedi: Bu RABBİN sözüdür; onu kulu Tişbeli İlya vasıtası ile söyliyip dedi: Yizreel tarlasında İzebelin etini köpekler yiyecekler;</verse>
				<verse number="37">ve İzebelin leşi Yizreel tarlasında yerin yüzünde gübre gibi olacak, şöyle ki: Bu İzebeldir, demiyecekler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE Ahabın Samiriyede yetmiş oğlu vardı. Ve Yehu Samiriyeye, Yizreel reisleri olan ihtiyarlara, ve Ahabın çocuklarını büyütenlere mektuplar yazıp gönderdi, ve şöyle yazdı:</verse>
				<verse number="2">Ve bu mektup şimdi size varınca, mademki efendinizin oğulları yanınızdadır, ve cenk arabaları ile atlar yanınızdadır, ve duvarlı şehriniz ve silâhlarınız var;</verse>
				<verse number="3">efendinizin oğullarından en iyisine ve en uygununa bakın, ve onu babasının tahtı üzerine koyun, ve efendinizin evi için cenk edin.</verse>
				<verse number="4">Ve pek çok korktular, ve dediler: İşte, iki kıral ona karşı durmadılar; ve biz nasıl duralım?</verse>
				<verse number="5">Ve kıral evi üzerinde olan adam, ve şehir üzerinde olan adam, ve ihtiyarlar, ve çocukları büyütenler Yehuya gönderip dediler: Biz senin kullarınız, ve bize dediğin her şeyi yaparız; kimseyi kıral etmeyiz; gözünde iyi olanı yap.</verse>
				<verse number="6">Ve Yehu onlara: Eğer siz benimle olup sözümü dinlerseniz, efendinizin oğulları olan o adamların başlarını alın, ve yarın bu vakitlerde Yizreele, yanıma gelin, diye ikinci defa olarak mektup yazdı. Ve kıralın oğulları yetmiş kişi olarak kendilerini büyüten şehrin büyükleri yanında idiler.</verse>
				<verse number="7">Ve vaki oldu ki, mektup onlara gelince, kıralın oğullarını aldılar, ve yetmiş kişi olarak onları boğazladılar, ve başlarını küfelere koyup Yizreele, ona gönderdiler.</verse>
				<verse number="8">Ve ulak geldi, ve ona bildirip dedi: Kıral oğullarının başlarını getirdiler. Ve dedi: Kapının girilecek yerine iki yığın olarak onları sabaha kadar bırakın.</verse>
				<verse number="9">Ve sabahlayın vaki oldu ki, dışarı çıktı, ve durup bütün kavma dedi: Siz salih adamlarsınız; işte, ben efendime düzen kurdum, ve onu öldürdüm; fakat bütün bunları kim vurdu?</verse>
				<verse number="10">Şimdilik bilin ki, RABBİN Ahab evi için söylediği sözünden hiç bir şey yere düşmiyecektir; çünkü RAB kulu İlya vasıtası ile söylemiş olduğu şeyi yaptı.</verse>
				<verse number="11">Ve Yehu, Ahabın sağ bir adamını bırakmayıncıya kadar Yizreelde Ahab evinden sağ kalanların hepsini, ve bütün büyüklerini, ve yakın dostlarını, ve kâhinlerini vurdu.</verse>
				<verse number="12">Ve kalkıp gitti, ve Samiriyeye vardı. Ve Yehu yolda çobanların kırkma evinde iken,</verse>
				<verse number="13">Yahuda kıralı Ahazyanın kardeşlerine rast gelip dedi: Siz kimsiniz? Ve dediler: Biz Ahazyanın kardeşleriyiz; ve kıralın oğullarını ve kıraliçanın oğullarını selâmlamak için iniyoruz.</verse>
				<verse number="14">Ve dedi: Bunları diri yakalayın. Ve onları diri yakaladılar, ve onları, kırk iki kişiyi, kırkma evinin çukurunda boğazladılar; ve onlardan kimseyi bırakmadı.</verse>
				<verse number="15">Ve oradan gitti, ve kendisini karşılamağa gelen Rekab oğlu Yehonadaba rast geldi; ve ona selâm edip dedi: Benim yüreğim senin yüreğinle doğru olduğu gibi senin yüreğin de öyle mi? Ve Yehonadab: Öyledir, dedi. Öyle ise elini ver. Ve elini verdi; ve onu arabaya kendi yanına çıkardı.</verse>
				<verse number="16">Ve dedi: Benimle beraber gel, ve RAB için olan kıskançlığımı gör. Ve onu arabasına bindirdiler.</verse>
				<verse number="17">Ve Samiriyeye geldi, ve RABBİN İlyaya söylemiş olduğu sözüne göre Samiriyede Ahabın geri kalanlarını helak edinciye kadar hepsini vurdu.</verse>
				<verse number="18">Ve Yehu bütün kavmı toplıyıp onlara dedi: Ahab Baala az kulluk etti; fakat Yehu ona çok kulluk edecek.</verse>
				<verse number="19">Ve şimdi Baalın bütün peygamberlerini, bütün ona tapınanları, ve bütün kâhinlerini bana çağırın; kimse eksilmesin; çünkü Baala büyük kurbanım var; kim eksilirse sağ kalmıyacaktır. Fakat Yehu Baala tapınanları yok etmek için bunu hile ile yaptı.</verse>
				<verse number="20">Ve Yehu dedi: Baal için bir toplanma takdis edin. Ve ilân ettiler.</verse>
				<verse number="21">Ve Yehu İsrailin her tarafına gönderdi; ve bütün Baala tapınanlar geldiler, ve gelmiyen kimse kalmadı, Ve Baal evine geldiler; ve Baal evi ağız ağıza doldu.</verse>
				<verse number="22">Ve esvaplar üzerine olan adama dedi: Baala tapınanların hepsine esvap çıkar. Ve onlar için esvap çıkardı.</verse>
				<verse number="23">Ve Yehu Rekab oğlu Yehonadab ile beraber Baal evine girdi; ve Baala tapınanlara dedi: Araştırın ve bakın, burada Yehovanın kullarından kimse sizinle beraber olmasın, fakat yalnız Baala tapınanlar olsun.</verse>
				<verse number="24">Ve kurbanlar ve yakılan takdimeler arzetmek için içeri girdiler. Ve Yehu dışarda kendisi için seksen adam koymuştu, ve dedi: Elinize getirdiğim bu adamlardan birini kim kaçırıp kurtarırsa, kendi canı onun canı yerine olacaktır.</verse>
				<verse number="25">Ve vaki oldu ki, yakılan takdimeyi arzetmeği bitirince, Yehu koşucu askere ve araba cenkçilerine dedi: İçeri girin, ve onları vurun; kimse çıkmasın. Ve onları kılıçtan geçirdiler; ve koşucu asker ve araba cenkçileri onları dışarı attılar, ve Baal evi şehrine kadar gittiler.</verse>
				<verse number="26">Ve Baal evinin putlarını çıkardılar, ve onları yaktılar.</verse>
				<verse number="27">Ve Baal putunu yıktılar, ve Baal evini yıktılar, ve onu ayak yolu yaptılar, bugüne kadar öyledir.</verse>
				<verse number="28">Yehu böylece Baalı İsrailden yok etti.</verse>
				<verse number="29">Ancak Nebatın oğlu Yeroboamın İsraile işlettirmiş olduğu suçlarından, Beyt-elde, ve Danda olan altın buzağılardan, onların ardından ayrılmadı.</verse>
				<verse number="30">Ve RAB Yehuya dedi: Mademki sen gözümde doğru olanı yaparak iyi ettin, ve Ahab evine benim yüreğimde olan her şeye göre yaptın, senin dördüncü göbek oğulların İsrail tahtı üzerinde oturacaklardır.</verse>
				<verse number="31">Fakat Yehu İsrailin Allahı RABBİN şeriatinde bütün yüreğile yürümeğe dikkat etmedi; Yeroboamın İsraile işlettirdiği suçlarından ayrılmadı.</verse>
				<verse number="32">RAB o günlerde İsraili yonmağa başladı; ve Hazael bütün İsrail sınırlarında onları vurdu;</verse>
				<verse number="33">Erdenden öte şarka doğru bütün Gilead diyarını, Gadîleri, ve Rubenîleri, ve Manassîleri, Arnon vadisi kenarında olan Aroerden öte Gileadı da, Başanı da.</verse>
				<verse number="34">Ve Yehunun işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şeyi, bütün gücü, onlar İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="35">Ve Yehu ataları ile uyudu; ve onu Samiriyede gömdüler. Ve yerine oğlu Yehoahaz kıral oldu.</verse>
				<verse number="36">Ve Yehunun Samiriyede İsrail üzerinde kırallık ettiği günler yirmi sekiz yıldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE Ahazyanın anası Atalya oğlunun öldüğünü görünce, kalktı, ve bütün kıral zürriyetini yok etti.</verse>
				<verse number="2">Fakat kıral Yoramın kızı, Ahazyanın kızkardeşi Yehoşeba öldürülen kıral oğulları arasından Ahazyanın oğlu Yoaşı, kendisini ve dadısını alıp çaldı, ve onları yatak odasına koydu; ve onu Atalyadan gizlediler, ve böylece öldürülmedi;</verse>
				<verse number="3">ve altı yıl gizli olarak RABBİN evinde onunla beraberdi. Ve Atalya memleket üzerine kıraliçalık etti.</verse>
				<verse number="4">Ve yedinci yılda Yehoyada gönderdi, ve Karîlerin ve koşucu askerin yüzbaşılarını getirdi; ve onları yanına RABBİN evinin içine getirdi; ve onlarla ahit kesti, ve RABBİN evinde onlara and ettirdi, ve onlara kıralın oğlunu gösterdi.</verse>
				<verse number="5">Ve onlara emredip dedi: Yapacağınız şey şudur: Sebt günü sizden içeri girenlerin üçte biri kıral evinin bekçiliğini tutacaklar;</verse>
				<verse number="6">ve üçte biri Sur kapısında olacaklar; ve üçte biri koşucu askerin arkasındaki kapıda olacaklar; böylece içeri girilmesin diye evin bekçiliğini tutacaksınız.</verse>
				<verse number="7">Ve sizin iki bölüğünüz, Sebt günü çıkanların hepsi, kıralın etrafında RAB evinin bekçiliğini tutacaklar.</verse>
				<verse number="8">Ve herkes silâhı elinde olarak kıralı çepçevre saracaksınız; ve saflara giren öldürülsün; ve kıral girdiği ve çıktığı zaman onunla beraber olun.</verse>
				<verse number="9">Ve yüzbaşılar kâhin Yehoyadanın emrettiği her şeye göre yaptılar; ve her biri, kendi adamlarını, Sebt günü girenlerle Sebt günü çıkanları aldı, ve kâhin Yehoyadaya geldiler.</verse>
				<verse number="10">Ve kâhin kıral Davudun RAB evinde bulunan mızraklarını ve kalkanlarını yüzbaşılara verdi,</verse>
				<verse number="11">Ve koşucu asker evin sağ tarafından evin sol tarafına kadar, mezbahın ve evin yanında, çepçevre kıralın yanında, herkes silâhı elinde olarak durdular.</verse>
				<verse number="12">Ve kâhin kıral oğlunu çıkardı, ve tacı onun başına koydu, ve şehadeti ona verdi, ve onu kıral ettiler, ve onu meshettiler; ve el çırpıp: Yaşasın kıral! dediler.</verse>
				<verse number="13">Ve Atalya koşucu askerin ve kavmın gürültüsünü işitince, RABBİN evine kavma geldi;</verse>
				<verse number="14">ve baktı, ve işte, kıral usule göre direğin yanında duruyordu, ve yüzbaşılarla borular kıralın yanında idi; ve bütün memleket kavmı seviniyordu, ve borular çalıyorlardı. Ve Atalya esvabını yırtıp bağırdı: Hainlik! hainlik!</verse>
				<verse number="15">Ve kâhin Yehoyada asker üzerine konulan yüzbaşılara emretti, ve onlara dedi: Onu safların arasından çıkarın; ve onun ardınca geleni kılıçla öldürün. Çünkü kâhin RABBİN evinde öldürülmesin, dedi.</verse>
				<verse number="16">Ve ona yol açtılar, ve atlar için girilecek yerin yolundan kıral evine gitti: ve orada öldürüldü.</verse>
				<verse number="17">Ve Yehoyada, RAB ile kıral ve kavm arasında, RABBİN kavmı olsunlar diye ahit kesti; kıralla kavm arasında da ahit kesti.</verse>
				<verse number="18">Ve bütün memleket kavmı Baal evine gittiler, ve onu yıktılar; mezbahlarını ve putlarını parça parça ettiler, ve Baalın kâhini Mattanı mezbahların önünde öldürdüler, Ve kâhin RABBİN evi üzerine memurlar koydu.</verse>
				<verse number="19">Ve yüzbaşıları, ve Karîleri, ve koşucu askeri ve bütün memleket kavmını aldı; ve kıralı RABBİN evinden indirdiler, ve koşucu askerler kapısı yolundan kıral evine geldiler. Ve kıralların tahtı üzerine oturdu.</verse>
				<verse number="20">Ve bütün memleket kavmı sevindi, ve şehir sustu, Ve Atalyayı kıral evinde kılıçla öldürmüşlerdi.</verse>
				<verse number="21">Yehoaş kıral olduğu zaman yedi yaşında idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">YEHUNUN yedinci yılında Yehoaş kıral oldu; ve Yeruşalimde kırk yıl kırallık etti; ve anası Beer-şebadan olup adı Tsibya idi.</verse>
				<verse number="2">Ve Yehoaş, bütün günlerinde kâhin Yehoyada kendisine öğrettiği müddetçe RABBİN gözünde doğru olanı yaptı.</verse>
				<verse number="3">Ancak yüksek yerler kaldırılmadı; kavm henüz yüksek yerlerde kurban kesip buhur yakıyorlardı.</verse>
				<verse number="4">Ve Yehoaş kâhinlere dedi: Sayıdan geçen her adamın akçesini, her birinin biçilmiş değerine göre canların akçesini, ve RAB evine getirmek için herkesin gönlünden çıkan akçenin hepsini, RABBİN evine getirilen mukaddes şeyler akçesinin hepsi,</verse>
				<verse number="5">kâhinler her biri kendi tanıdığından alsınlar; ve RAB evinde nerede çatlak bulunursa, çatlaklarını onarsınlar.</verse>
				<verse number="6">Fakat kıral Yehoaşın yirmi üçüncü yılında vaki oldu ki, kâhinler evin çatlaklarını onarmamışlardı.</verse>
				<verse number="7">Ve kıral Yehoaş kâhin Yehoyada ile obir kâhinleri çağırdı, ve onlara dedi: Niçin evin çatlaklarını onarmıyorsunuz? ve şimdi tanıdıklarınızdan artık akçe almayın, fakat onu evin çatlakları için verin.</verse>
				<verse number="8">Ve artık kavmdan akçe almasınlar, ve evin çatlaklarını kendileri onarmasınlar diye kâhinler razı oldular.</verse>
				<verse number="9">Ve kâhin Yehoyada bir sandık aldı, ve onun kapağına bir delik açtı, ve onu mezbahın yanına, RABBİN evine girerken sağ tarafına koydu; ve eşik bekçisi olan kâhinler RABBİN evine getirilen bütün akçeyi oraya koydular.</verse>
				<verse number="10">Ve vaki oldu ki, sandıkta çok akçe olduğunu gördükleri zaman, kıralın kâtibi ve büyük kâhin giderler, ve RABBİN evinde bulunan akçeyi çıkın edip sayarlardı.</verse>
				<verse number="11">Ve tartılmış olan akçeyi iş yapanların, RAB evinin işine konulanların eline verirlerdi; onlar da dülgerlere, ve kalfalara, RABBİN evinde işliyenlere,</verse>
				<verse number="12">ve yapıcılara, ve taş yonanlara, ve RAB evinin çatlaklarını onarmak üzre kereste ve yonulmuş taşlar satın almak için, ve evi onarmak üzre sarfolunan her şey için öderlerdi.</verse>
				<verse number="13">Fakat RAB evine getirilmiş olan gümüşten, RAB evi için gümüş taslar, makaslar, leğenler, borular, hiç bir altın kap, yahut gümüş kap yapılmadı;</verse>
				<verse number="14">çünkü akçeyi işi yapanlara verdiler, ve onunla RABBİN evini onardılar.</verse>
				<verse number="15">Ve işi yapanlara vermek üzre ellerine akçe vermiş oldukları adamlarla hesaplaşmadılar; çünkü onlar sadakatla çalışıyorlardı.</verse>
				<verse number="16">Günah takdimeleri akçesi, ve suç kurbanları akçesi RABBİN evine getirilmedi; o kâhinlerindi.</verse>
				<verse number="17">O zaman Suriye kıralı Hazael çıktı, ve Gata karşı cenkedip onu aldı; ve Hazael Yeruşalime çıkmak için yüneldi.</verse>
				<verse number="18">Ve Yahuda kıralı Yehoaş, ataları olan Yahuda kıralları Yehoşafatın, ve Yehoramın, ve Ahazyanın takdis etmiş oldukları bütün mukaddes şeyleri, ve kendisinin takdis ettiği şeyleri, ve RAB evinin ve kıral evinin hazinelerinde bulunan bütün altını aldı, ve Suriye kıralı Hazaele gönderdi; o da Yeruşalimden uzaklaştı.</verse>
				<verse number="19">Ve Yoaşın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, Yahuda kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="20">Ve kulları kalktılar, ve düzen kurup Sillaya inen yolda, Millo evinde Yoaşı vurdular.</verse>
				<verse number="21">Ve kulları Şimeatın oğlu Yozakar, ve Şomerin oğlu Yehozabad onu vurdular, ve öldü; ve onu Davud şehrinde ataları yanına gömdüler; ve yerine oğlu Amatsya kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">YAHUDA kıralı Ahazyanın oğlu Yoaşın yirmi üçüncü yılında, Yehunun oğlu Yehoahaz Samiriyede İsrail üzerine kıral oldu, ve on yedi yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBİN gözünde kötü olanı yaptı, ve Nebatın oğlu Yeroboamın İsraile işlettirdiği suçların ardınca yürüdü; onlardan ayrılmadı.</verse>
				<verse number="3">Ve RABBİN öfkesi İsraile karşı alevlendi, ve bütün günler onları Suriye kıralı Hazaelin eline, ve Hazaelin oğlu Ben-hadadın eline verdi.</verse>
				<verse number="4">Ve Yehoahaz RABBE yalvardı, ve RAB onu işitti; çünkü İsrailin sıkıntısını, Suriye kıralının onları nasıl sıkıştırdığını gördü.</verse>
				<verse number="5">(Ve RAB İsraile bir kurtarıcı verdi, ve Suriyenin eli altından çıktılar; ve İsrail oğulları evelki gibi çadırlarında oturdular.</verse>
				<verse number="6">Fakat Yeroboam evinin İsraile işlettirdiği suçlardan ayrılmadılar, onlarda yürüdüler; ve Aşera Samiriyede dikili kaldı.)</verse>
				<verse number="7">Çünkü elli atlıdan, ve on cenk arabasından, ve on bin yayadan başka Yehoahaza kavmdan kimse bırakmadı; çünkü Suriye kıralı onları yok etmişti; ve onları dövenin tozu gibi etmişti.</verse>
				<verse number="8">Ve Yehoahazın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, ve onun gücü, İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="9">Ve Yehoahaz ataları ile uyudu; ve onu Samiriyede gömdüler; ve yerine oğlu Yoaş kıral oldu.</verse>
				<verse number="10">Yahuda kıralı Yoaşın otuz yedinci yılında Yehoahazın oğlu Yehoaş Samiriyede İsrail üzerine kıral oldu, ve on altı yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="11">Ve RABBİN gözünde kötü olanı yaptı; Nebatın oğlu Yeroboamın İsraile işlettirdiği bütün suçlarından ayrılmadı; onlarda yürüdü.</verse>
				<verse number="12">Ve Yoaşın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, ve Yahuda kıralı Amatsya ile cenkteki gücü, İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="13">Ve Yoaş ataları ile uyudu; ve onun tahtına Yeroboam oturdu; ve Yoaş Samiriyede İsrail kıralları ile gömüldü.</verse>
				<verse number="14">Ve Elişa hasta düştü, ve bu hastalıkla ölecekti; ve İsrail kıralı Yoaş onun yanına indi, ve onun yüzü üzerine ağlıyıp dedi: Baba, ey baba, İsrailin arabası, ve onun atlıları!</verse>
				<verse number="15">Ve Elişa ona dedi: Bir yay ile oklar al. Ve kendisine bir yay ile oklar aldı.</verse>
				<verse number="16">Ve İsrail kıralına dedi: Elini yayın üzerine koy; ve elini koydu. Ve Elişa ellerini kıralın elleri üzerine koydu.</verse>
				<verse number="17">Ve dedi: Şark tarafındaki pencereyi aç; ve açtı. Ve Elişa: Oku at, dedi; ve attı. Ve dedi: RABBİN kurtarış oku, Suriyeye karşı kurtuluş oku; çünkü Suriyelileri bitirinciye kadar onları Afekte vuracaksın.</verse>
				<verse number="18">Ve dedi: Okları al; ve aldı. Ve İsrail kıralına dedi: Yere vur; ve üç kere vurup durdu.</verse>
				<verse number="19">Ve Allah adamı ona karşı öfkelenip dedi: Beş yahut altı kere vurmalı idin; o zaman Suriyeyi bitirinciye kadar onu vurmuş olurdun; fakat şimdi Suriyeyi üç kere vuracaksın.</verse>
				<verse number="20">Ve Elişa öldü, ve onu gömdüler. Ve Moab çeteleri yıl başlarında memlekete akın ederlerdi.</verse>
				<verse number="21">Ve vaki oldu ki, bir adamı gömerlerken, işte, bir çete gördüler; ve o adamı Elişanın kabrine attılar; ve adam düşüp Elişanın kemiklerine dokununca dirildi, ve ayakları üzerine dikildi.</verse>
				<verse number="22">Ve Yehoahazın bütün günlerinde Suriye kıralı Hazael İsraili sıkıştırdı.</verse>
				<verse number="23">Fakat RAB, İbrahim, İshak ve Yakubla olan ahdinden ötürü, onlara lûtfetti, ve onlara acıdı, ve onlara yüneldi, ve onları helâk etmek istemedi, ve şimdiye kadar onları kendi yüzü önünden atmadı.</verse>
				<verse number="24">Ve Suriye kıralı Hazael öldü, ve yerine oğlu Ben-hadad kıral oldu.</verse>
				<verse number="25">Ve babası Yehoahazın elinden Hazaelin cenkte almış olduğu şehirleri Yehoahazın oğlu Yehoaş Hazaelin oğlu Ben-hadadın elinden geri aldı. Yoaş onu üç kere vurup İsrail şehirlerini geri aldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">İSRAİL kıralı Yoahazın oğlu Yoaşın ikinci yılında Yahuda kıralı Yoaşın oğlu Amatsya kıral oldu.</verse>
				<verse number="2">Kıral olduğu zaman yirmi beş yaşında idi; ve Yeruşalimde yirmi dokuz yıl kırallık etti; ve anası Yeruşalimden olup adı Yehoaddin idi.</verse>
				<verse number="3">Ve RABBİN gözünde doğru olanı yaptı, ancak atası Davud gibi değildi; babası Yoaşın yapmış olduğu her şeye göre yaptı.</verse>
				<verse number="4">Ancak yüksek yerler kaldırılmadı; kavm henüz yüksek yerlerde kurban kesip buhur yakıyorlardı.</verse>
				<verse number="5">Ve vaki oldu ki, kırallık kendi elinde pekişince, babası kıralı vurmuş olan kullarını vurdu;</verse>
				<verse number="6">fakat Musanın şeriat kitabında yazılı olduğu gibi vuranların çocuklarını öldürmedi, nasıl ki, RAB: Babalar oğulları için öldürülmiyecekler, ve oğullar babalar için öldürülmiyecekler; ancak herkes kendi suçu için ölecektir, diye emretmiştir.</verse>
				<verse number="7">Edomu, on bin kişiyi, Tuz Deresinde o vurdu, ve Selayı cenkle aldı, ve onun adını Yokteel koydu, bugüne kadar böyledir.</verse>
				<verse number="8">O zaman Amatsya Yehunun oğlu, Yehoahazın oğlu İsrail kıralı Yehoaşa: Gel, yüz yüze görüşelim, diye ulaklar gönderdi.</verse>
				<verse number="9">Ve İsrail kıralı Yehoaş Yahuda kıralı Amatsyaya gönderip dedi: Libnanda olan çalı Libnanda olan erz ağacına gönderip: Kızını oğluma karı olarak ver, dedi; ve Libnanda olan bir kır hayvanı geçip çalıyı ayak altında çiğnedi.</verse>
				<verse number="10">Sen gerçek Edomu vurdun, ve yüreğin seni yükseltti; bununla övün, ve kendi evinde otur; ve niçin sen Yahuda ile beraber düşesin diye belâya atılıyorsun?</verse>
				<verse number="11">Fakat Amatsya dinlemedi. Ve İsrail kıralı Yehoaş çıktı; ve onunla Yahuda kıralı Amatsya Yahudanın Beyt-şemeş şehrinde yüz yüze görüştüler.</verse>
				<verse number="12">Ve Yahuda İsrailin önünde bozuldu; ve herkes kendi çadırına kaçtı.</verse>
				<verse number="13">Ve İsrail kıralı Yehoaş Ahazyanın oğlu Yehoaşın oğlu Yahuda kıralı Amatsyayı Beyt-şemeşte tuttu, ve Yeruşalime girdi, ve Yeruşalimin duvarını Efraim kapısından köşe kapısına kadar dört yüz arşın yıktı.</verse>
				<verse number="14">Ve RABBİN evinde ve kıral evinin hazinelerinde bulunan bütün altını ve gümüşü, ve bütün kapları, ve rehine olarak adamları aldı, ve Samiriyeye döndü.</verse>
				<verse number="15">Ve Yehoaşın işlerinin geri kalanı, ve onun gücü, ve Yahuda kıralı Amatsya ile nasıl cenkettiği, İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="16">Ve Yehoaş ataları ile uyudu, ve Samiriyede İsrail kıralları yanına gömüldü; ve yerine oğlu Yeroboam kıral oldu.</verse>
				<verse number="17">Ve Yahuda kıralı Yoaşın oğlu Amatsya, İsrail kıralı Yehoahazın oğlu Yehoaşın ölümünden sonra on beş yıl yaşadı.</verse>
				<verse number="18">Ve Amatsyanın işlerinin geri kalanı Yahuda kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="19">Ve Yeruşalimde kendisine karşı düzen kurdular, ve Lakişe kaçtı; ve onun ardından Lakişe gönderdiler, ve orada onu öldürdüler.</verse>
				<verse number="20">Ve onu atlar üzerinde getirdiler; ve Yeruşalimde Davud şehrinde ataları yanına gömüldü.</verse>
				<verse number="21">Ve bütün Yahuda kavmı Azaryayı aldılar, ve kendisi on altı yaşında idi, ve babası Amatsyanın yerine onu kıral ettiler.</verse>
				<verse number="22">Elat şehrini yaptı, ve babası kıral ataları ile uyuduktan sonra onu Yahudaya döndürdü.</verse>
				<verse number="23">Yahuda kıralı Yoaşın oğlu Amatsyanın on beşinci yılında, İsrail kıralı Yoaşın oğlu Yeroboam Samiriyede kıral oldu, ve kırk bir yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="24">Ve RABBİN gözünde kötü olanı yaptı, Nebatın oğlu Yeroboamın İsraile işlettirdiği bütün suçlarından ayrılmadı.</verse>
				<verse number="25">İsrailin Allahı RABBİN Gat-heferli Amittayın oğlu peygamber Yunus kulu vasıtası ile söylemiş olduğu söze göre, Hamata girilecek yerden Araba denizine kadar İsrail sınırını geri alan budur.</verse>
				<verse number="26">Çünkü RAB İsrailin çok acı olan düşkünlüğünü gördü; köle olsun yahut hür olsun kimse kalmamıştı, ve İsraile yardım eden yoktu.</verse>
				<verse number="27">Ve RAB: İsrailin adını gökler altından sileceğim, demedi; ve onları Yoaşın oğlu Yeroboamın elile kurtardı.</verse>
				<verse number="28">Ve Yeroboamın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, ve onun gücü, nasıl cenkettiği, ve Şamı, ve Yahudanın olan Hamatı nasıl İsraile geri aldığı, İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="29">Ve Yeroboam ataları ile, İsrail kıralları ile uyudu; ve yerine oğlu Zekerya kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">İSRAİL kıralı Yeroboamın yirmi yedinci yılında, Yahuda kıralı Amatsyanın oğlu Azarya kıral oldu.</verse>
				<verse number="2">Kıral olduğu zaman on altı yaşında idi; ve Yeruşalimde elli iki yıl kırallık etti; ve anası Yeruşalimden olup adı Yekolya idi.</verse>
				<verse number="3">Ve babası Amatsyanın yapmış olduğu her şeye göre RABBİN gözünde doğru olanı yaptı.</verse>
				<verse number="4">Ancak yüksek yerler kaldırılmadı; kavm henüz yüksek yerlerde kurban kesip buhur yakıyorlardı.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB kıralı vurdu, ve ölümü gününe kadar cüzamlı idi, ve ayrı bir evde oturdu. Ve kıralın oğlu Yotam memleket kavmına hükmederek kıral evi üzerinde bulunuyordu.</verse>
				<verse number="6">Ve Azaryanın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, işte, Yahuda kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="7">Ve Azarya ataları ile uyudu; ve onu ataları yanına Davud şehrinde gömdüler; ve yerine oğlu Yotam kıral oldu.</verse>
				<verse number="8">Yahuda kıralı Azaryanın otuz sekizinci yılında Yeroboamın oğlu Zekerya Samiriyede altı ay İsrail üzerine kırallık etti.</verse>
				<verse number="9">Ve atalarının yapmış oldukları gibi RABBİN gözünde kötü olanı yaptı; Nebatın oğlu Yeroboamın İsraile işlettirdiği suçlarından ayrılmadı.</verse>
				<verse number="10">Ve Yabeşin oğlu Şallum ona karşı düzen kurdu, ve onu kavmın önünde vurdu, ve onu öldürüp yerine kıral oldu.</verse>
				<verse number="11">Ve Zekeryanın işlerinin geri kalanı, işte, onlar İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılıdır.</verse>
				<verse number="12">RABBİN Yehuya: Dördüncü göbek oğulların İsrail tahtı üzerinde oturacaklardır, diye söylediği söz budur. Ve böyle oldu.</verse>
				<verse number="13">Yahuda kıralı Uzziyanın otuz dokuzuncu yılında Yabeşin oğlu Şallum kıral oldu; ve Samiriyede tam bir ay kırallık etti.</verse>
				<verse number="14">Ve Gadinin oğlu Menahem Tirtsadan çıktı, ve Samiriyeye geldi, ve Samiriyede Yabeşin oğlu Şallumu vurup onu öldürdü, ve yerine kıral oldu.</verse>
				<verse number="15">Ve Şallumun işlerinin geri kalanı, ve kurduğu düzen, işte, onlar İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılıdır.</verse>
				<verse number="16">O zaman Menahem Tifsahı, ve orada olanların hepsini, ve Tirtsadan öte onun sınırlarını vurdu; çünkü kendisine açmamışlardı, bunun için vurdu; ve orada olan bütün gebe kadınların karınlarını yardı.</verse>
				<verse number="17">Yahuda kıralı Azaryanın otuz dokuzuncu yılında Gadinin oğlu Menahem İsrail üzerine kıral oldu, ve Samiriyede on yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="18">Ve RABBİN gözünde kötü olanı yaptı, Nebatın oğlu Yeroboamın İsraile işlettirdiği suçlarından bütün günlerince ayrılmadı.</verse>
				<verse number="19">Aşur kıralı Pul memleketin üzerine yürüdü; ve kırallığı kendi elinde pekiştirmek için Pulun eli kendisile beraber olsun diye Menahem ona bin talant gümüş verdi.</verse>
				<verse number="20">Menahem Aşur kıralına vermek için bu gümüşü İsrail üzerine, adam başına elli şekel gümüş olmak üzre bütün kuvvetli zengin adamlara vergi koydu. Ve Aşur kıralı geri döndü, ve orada memlekette durmadı.</verse>
				<verse number="21">Ve Menahemin işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="22">Ve Menahem ataları ile uyudu; ve yerine oğlu Pekahya kıral oldu.</verse>
				<verse number="23">Yahuda kıralı Azaryanın ellinci yılında Menahemin oğlu Pekahya Samiriyede İsrail üzerine kıral oldu, ve iki yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="24">Ve RABBİN gözünde kötü olanı yaptı; Nebatın oğlu Yeroboamın İsraile işlettirdiği suçlarından ayrılmadı.</verse>
				<verse number="25">Ve kendi araba cenkçisi, Remalyanın oğlu Pekah, ona karşı düzen kurdu, ve Samiriyede, kıral evi hisarında, onu Argob ve Arye ile beraber vurdu; ve Gilead oğullarından elli kişi kendisile beraberdi; ve onu öldürüp yerine kıral oldu.</verse>
				<verse number="26">Ve Pekahyanın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, işte, onlar İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılıdır.</verse>
				<verse number="27">Yahuda kıralı Azaryanın elli ikinci yılında Remalyanın oğlu Pekah Samiriyede İsrail üzerine kıral oldu, ve yirmi yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="28">Ve RABBİN gözünde kötü olanı yaptı; Nebatın oğlu Yeroboamın İsraile işlettirdiği suçlarından ayrılmadı.</verse>
				<verse number="29">İsrail kıralı Pekahın günlerinde Aşur kıralı Tiglat-pileser geldi, ve İyonu, ve Abel-beyt-maakayı, ve Yanoahı, ve Kedeşi, ve Hatsoru, ve Gileadı, ve Galileyi, bütün Naftali diyarını aldı; ve onları Aşura sürdü.</verse>
				<verse number="30">Ve Elanın oğlu Hoşea Remalyanın oğlu Pekaha karşı düzen kurdu, ve onu vurup öldürdü, ve Uzziyanın oğlu Yotamın yirminci yılında onun yerine kıral oldu.</verse>
				<verse number="31">Ve Pekahın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, işte, onlar İsrail kırallarının Tarihler kitabında yazılıdır.</verse>
				<verse number="32">İsrail kıralı Remalyanın oğlu Pekahın ikinci yılında Yahuda kıralı Uzziyanın oğlu Yotam kıral oldu.</verse>
				<verse number="33">Kıral olduğu zaman yirmi beş yaşında idi; ve Yeruşalimde on altı yıl kırallık etti; ve anasının adı Tsadokun kızı Yeruşa idi.</verse>
				<verse number="34">Ve RABBİN gözünde doğru olanı yaptı; babası Uzziyanın yapmış olduğu her şeye göre yaptı.</verse>
				<verse number="35">Ancak yüksek yerler kaldırılmadı; kavm henüz yüksek yerlerde kurban kesip buhur yakıyorlardı. RAB evinin yukarı kapısını o yaptı.</verse>
				<verse number="36">Ve Yotamın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, Yahuda kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="37">RAB o günlerde Suriye kıralı Retsini, ve Remalyanın oğlu Pekahı Yahudaya karşı göndermeğe başladı.</verse>
				<verse number="38">Ve Yotam ataları ile uyudu, ve atası Davudun şehrinde ataları yanına gömüldü; ve yerine oğlu Ahaz kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">REMALYANIN oğlu Pekahın on yedinci yılında Yahuda kıralı Yotamın oğlu Ahaz kıral oldu.</verse>
				<verse number="2">Ahaz kıral olduğu zaman yirmi yaşında idi; ve Yeruşalimde on altı yıl kırallık etti; ve Allahı RABBİN gözünde doğru olanı atası Davudun yapmış olduğu gibi Ahaz yapmadı.</verse>
				<verse number="3">Ve İsrail kırallarının yolunda yürüdü, ve RABBİN İsrail oğulları önünden kovmuş olduğu milletlerin mekruh şeylerine göre oğlunu da ateşten geçirdi.</verse>
				<verse number="4">Ve yüksek yerlerde, ve tepeler üzerinde, ve her yeşil ağaç altında kurban kesti ve buhur yaktı.</verse>
				<verse number="5">O zaman Suriye kıralı Retsin ve İsrail kıralı Remalyanın oğlu Pekah cenk için Yeruşalime çıktılar, ve Ahazı kuşattılar, fakat onu yenemediler.</verse>
				<verse number="6">O vakitte Suriye kıralı Retsin Elatı Suriyeye geri aldı, ve Yahudileri Elattan sürüp çıkardı; ve Suriyeliler Elata girdiler, ve bugüne kadar orada oturuyorlar.</verse>
				<verse number="7">Ve Ahaz Aşur kıralı Tiglat-pilesere: Ben senin kulun ve oğlunum; gel, ve bana karşı ayaklanan Suriye kıralının elinden, ve İsrail kıralının elinden beni kurtar, diye ulaklar gönderdi.</verse>
				<verse number="8">Ve Ahaz RAB evinde, ve kıral evinin hazinelerinde bulunan gümüşü ve altını aldı, ve hediye olarak Aşur kıralına gönderdi.</verse>
				<verse number="9">Ve Aşur kıralı onu dinledi; ve Aşur kıralı Şama karşı çıktı, ve onu aldı, ve ahalisini Kire sürdü, ve Retsini öldürdü.</verse>
				<verse number="10">Ve kıral Ahaz Aşur kıralı Tiglat-pileseri karşılamak için Şama gitti, ve Şamda olan mezbahı gördü; ve kıral Ahaz mezbahın her işine göre biçimini ve örneğini kâhin Uriyaya gönderdi.</verse>
				<verse number="11">Ve kâhin Uriya bir mezbah yaptı, kıral Ahazın Şamdan gönderdiği her şeye göre, kâhin Uriya kıral Ahaz Şamdan gelinciye kadar öyle yaptı.</verse>
				<verse number="12">Ve kıral Şamdan geldi, ve kıral mezbahı gördü; ve kıral mezbaha yaklaşıp üzerinde takdime arzetti.</verse>
				<verse number="13">Ve yakılan takdimesini ve ekmek takdimesini yaktı, ve dökülen takdimesini döktü, ve selâmet takdimelerinin kanını mezbah üzerine serpti.</verse>
				<verse number="14">Ve RABBİN önünde olan tunç mezbahı evin ön tarafından, kendi mezbahı ile RABBİN evi arasından getirdi, ve onu kendi mezbahının şimal tarafına koydu.</verse>
				<verse number="15">Ve kıral Ahaz kâhin Uriyaya emredip dedi: Sabahın yakılan takdimesini, ve akşamın ekmek takdimesini, ve kıralın yakılan takdimesi, ve onun ekmek takdimesile beraber bütün memleket kavmının yakılan takdimesini, ve onların ekmek takdimesini, ve dökülen takdimelerini büyük mezbah üzerinde yak; ve yakılan takdimenin bütün kanını, ve kurbanın bütün kanını onun üzerine serp; fakat tunç mezbah sormak için benim olacaktır.</verse>
				<verse number="16">Ve kâhin Uriya kıral Ahazın emrettiği her şeye göre yaptı.</verse>
				<verse number="17">Ve kıral Ahaz ayaklıkların yan levhalarını kesti, ve leğeni onların üzerinden kaldırdı, ve denizi altında olan tunç öküzlerin üzerinden indirdi, ve onu bir taş döşeme üzerine koydu.</verse>
				<verse number="18">Ve Sebt günü için evde yapmış oldukları kapalı yolu, ve kıralın dışardan gireceği yeri, Aşur kıralı yüzünden RABBİN evine çevirdi.</verse>
				<verse number="19">Ve Ahazın yaptığı işlerin geri kalanı, Yahuda kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="20">Ve Ahaz ataları ile uyudu, ve Davud şehrinde ataları yanına gömüldü; ve yerine oğlu Hizkiya kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">YAHUDA kıralı Ahazın on ikinci yılında Elanın oğlu Hoşea Samiriyede İsrail üzerine kıral oldu, ve dokuz yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBİN gözünde kötü olanı yaptı, ancak kendisinden önceki İsrail kıralları gibi değildi.</verse>
				<verse number="3">Aşur kıralı Şalmaneser ona karşı çıktı; ve Hoşea ona kul oldu, ve ona vergi verdi.</verse>
				<verse number="4">Ve Aşur kıralı Hoşeada hainlik buldu; çünkü Mısır kıralı Soya ulaklar göndermişti, ve yıldan yıla olduğu gibi Aşur kıralına vergi göndermedi; ve Aşur kıralı onu kapadı, ve hapishanede bağladı.</verse>
				<verse number="5">Ve Aşur kıralı bütün memlekete çıktı, ve Samiriyeye geldi, ve üç yıl onu kuşattı.</verse>
				<verse number="6">Hoşeanın dokuzuncu yılında Aşur kıralı Samiriyeyi aldı, ve İsraili Aşura sürdü, ve onları Halahta, ve Gozan ırmağı olan Haborda, ve Medlerin şehirlerinde oturttu.</verse>
				<verse number="7">Ve böyle oldu, çünkü İsrail oğulları kendilerini Mısır kıralı Firavunun eli altından, Mısır diyarından çıkarmış olan Allahları RABBE karşı suç etmişlerdi, ve başka ilâhlardan korkmuşlardı,</verse>
				<verse number="8">ve İsrail oğulları önünden RABBİN kovmuş olduğu milletlerin kanunlarında, ve İsrail kırallarının yaptıkları kanunlarda yürümüşlerdi.</verse>
				<verse number="9">Ve İsrail oğulları Allahları RABBE karşı doğru olmıyan işleri gizlice yaptılar; ve bütün şehirlerinde, bekçiler kulesinden duvarlı şehre kadar kendilerine yüksek yerler yaptılar;</verse>
				<verse number="10">ve her yüksek tepe üzerinde, ve her yeşil ağaç altında kendileri için dikili taşlar, ve Aşerler diktiler;</verse>
				<verse number="11">ve RABBİN onların önünden sürmüş olduğu milletlerin yaptığı gibi, orada, bütün yüksek yerlerde buhur yaktılar; ve RABBİ öfkelendirmek için kötü şeyler yaptılar.</verse>
				<verse number="12">Ve putlara kulluk ettiler, ve bunlar için RAB kendilerine: Bu şeyi yapmıyacaksınız, demişti.</verse>
				<verse number="13">Ve RAB İsraile ve Yahudaya: Bu kötü yollarınızdan dönün, atalarınıza emrettiğim ve kullarım peygamberler elile size gönderdiğim bütün şeriate göre emirlerimi ve kanunlarımı tutun, diye bütün peygamberler ve bütün Görenler vasıtası ile şehadet etmişti.</verse>
				<verse number="14">Fakat dinlemediler, ancak boyunlarını Allahları RABBE iman etmiyen atalarının boyunları gibi sertleştirdiler.</verse>
				<verse number="15">Ve onun kanunlarını, ve ataları ile ettiği ahdini, ve onlara ettiği şehadetlerini hor gördüler; ve boş şey ardınca yürüdüler, ve boş adamlar oldular, ve çevrelerinde olan milletler gibi yapmasınlar diye RAB onlara emretmişken onların ardınca yürüdüler.</verse>
				<verse number="16">Ve Allahları RABBİN bütün emirlerini bıraktılar, ve kendilerine dökme putlar, iki buzağı, yaptılar, ve bir Aşera yaptılar, ve göklerin bütün ordusuna tapındılar, ve Baala kulluk ettiler.</verse>
				<verse number="17">Ve oğulları ile kızlarını ateşten geçirdiler, ve falcılık ettiler, ve sihirbazlık ettiler, ve RABBİN gözünde kötü olanı yapmak için, onu öfkelendirmek için kendilerini sattılar.</verse>
				<verse number="18">Ve İsraile karşı RAB çok öfkelendi, ve onları gözü önünden kaldırdı, ancak tek başına Yahuda sıptından başkası kalmadı.</verse>
				<verse number="19">Yahuda da Allahları RABBİN emirlerini tutmadı, ve İsrailin yaptığı kanunlarda yürüdüler.</verse>
				<verse number="20">Ve onları kendi önünden atıncıya kadar, RAB bütün İsrail zürriyetini hor gördü, ve onları alçalttı, ve yağmacıların eline verdi.</verse>
				<verse number="21">Çünkü İsraili Davud evinden yırtıp ayırdı; ve Nebatın oğlu Yeroboamı kıral ettiler; ve Yeroboam İsraili RABBİN ardından saptırdı, ve onlara büyük suç işlettirdi.</verse>
				<verse number="22">Ve İsrail oğulları Yeroboamın işlediği bütün suçlarında yürüdüler;</verse>
				<verse number="23">RAB bütün peygamber kulları vasıtası ile söylemiş olduğu gibi İsraili gözü önünden kaldırıncıya kadar o suçlardan ayrılmadılar. Ve İsrail kendi toprağından Aşura sürüldü, bugüne kadar böyledir.</verse>
				<verse number="24">Ve Aşur kıralı Babilden, ve Kutadan, ve Avvadan, ve Hamatla Sefarvaimden adamlar getirdi; ve onları Samiriye şehirlerinde, İsrail oğullarının yerinde oturttu; ve Samiriyeyi mülk edindiler, ve onun şehirlerinde oturdular.</verse>
				<verse number="25">Ve vaki oldu ki, orada oturmalarının başlangıcında RABDEN korkmıyorlardı, ve RAB onların arasına aslanlar gönderdi, ve aralarında bazı adamları öldürdüler.</verse>
				<verse number="26">Ve Aşur kıralına söyliyip dediler: Sürüp Samiriye şehirlerinde oturttuğun milletler memleket ilâhının usulünü bilmiyorlar; ve aralarına aslanlar gönderdi, ve işte, onları öldürüyorlar, çünkü memleket ilâhının usulünü bilmiyorlar.</verse>
				<verse number="27">Ve Aşur kıralı emredip dedi Oradan sürdüğünüz kâhinlerden birini oraya götürünüz; ve gidip orada otursunlar, ve memleket ilâhının usulünü onlara öğretsin.</verse>
				<verse number="28">Ve Samiriyeden sürmüş oldukları kâhinlerden biri geldi, ve Beyt-elde oturdu, ve Yehovadan nasıl korkacaklarını onlara öğretiyordu.</verse>
				<verse number="29">Fakat her millet kendi ilâhlarını yaptı, ve her millet oturmakta olduğu şehirlerine, Samiriyelilerin yapmış oldukları yüksek yerler evlerine onları koydu.</verse>
				<verse number="30">Ve Babil adamları Sukkot-benotu yaptılar, ve Kut adamları Nergalı yaptılar, ve Hamat adamları Aşimayı yaptılar,</verse>
				<verse number="31">ve Avvalılar Nibhazı ve Tartakı yaptılar; ve Sefarvaimliler oğullarını Sefarvaim ilâhlarını Adrammeleke, ve Anammeleke ateşte yaktılar.</verse>
				<verse number="32">Ve RABDEN korkuyorlardı, ve kendilerine aralarından yüksek yerler kâhinleri yaptılar, ve bunlar yüksek yerler evlerinde onlar için kurban kesiyorlardı.</verse>
				<verse number="33">RABDEN korkuyorlar, ve kendi ilâhlarına aralarından sürülmüş oldukları milletlerin usulüne göre kulluk ediyorlardı.</verse>
				<verse number="34">Onlar bugüne kadar evelki usullere göre yapıyorlar, RABDEN korkmuyorlar; ve adını İsrail koyduğu Yakub oğullarına RABBİN emrettiği kendi kanunlarına göre, ve hükümlerine göre, ve şeriate göre, ve emre göre yapmıyorlar;</verse>
				<verse number="35">RAB Yakub oğulları ile ahdetmişti, ve onlara emredip demişti: Başka ilâhlardan korkmıyacaksınız, ve onlara tapınmıyacaksınız, ve onlara kulluk etmiyeceksiniz, ve onlara kurban kesmiyeceksiniz;</verse>
				<verse number="36">fakat büyük kudretle, ve uzanmış bazu ile sizi Mısır diyarından çıkaran RABDEN korkacaksınız, ona tapınacaksınız, ve ona kurbanlar keseceksiniz;</verse>
				<verse number="37">ve sizin için yazmış olduğu kanunları ve hükümleri, ve şeriati ve emri yapmak üzre bütün günler onları tutacaksınız; ve başka ilâhlardan korkmıyacaksınız;</verse>
				<verse number="38">ve sizinle ettiğim ahdi unutmıyacaksınız; ve başka ilâhlardan korkmıyacaksınız;</verse>
				<verse number="39">ancak Allahınız RABDEN korkacaksınız; ve sizi bütün düşmanlarınızın elinden o kurtaracak.</verse>
				<verse number="40">Fakat dinlemediler, ancak kendilerinin önceki usulüne göre yaptılar.</verse>
				<verse number="41">Ve bu milletler RABDEN korkuyorlar, ve oyma putlarına kulluk ediyorlardı; ve ataları nasıl yaptılarsa, oğulları, oğullarının oğulları da bugüne kadar öyle yapıyorlar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, İsrail kıralı Elanın oğlu Hoşeanın üçüncü yılında Yahuda kıralı Ahazın oğlu Hizkiya kıral oldu.</verse>
				<verse number="2">Kıral olduğu zaman yirmi beş yaşında idi, ve Yeruşalimde yirmi dokuz yıl kırallık etti; ve anasının adı Zekeryanın kızı Abi idi.</verse>
				<verse number="3">Ve atası Davudun yapmış olduğu her şeye göre RABBİN gözünde doğru olanı yaptı.</verse>
				<verse number="4">Yüksek yerleri kaldırdı, ve dikili taşları kırdı, ve Aşerayı kesti; ve Musanın yapmış olduğu tunç yılanı parçaladı, çünkü İsrail oğulları o günlere kadar ona buhur yakıyorlardı; ve onun adını Nehuştan koydu.</verse>
				<verse number="5">İsrailin Allahı RABBE güvendi; ve kendisinden sonra olan bütün Yahuda kıralları arasında, ve kendisinden önce olanlar arasında onun gibisi yoktu.</verse>
				<verse number="6">Çünkü RABBE yapıştı; onun ardından ayrılmadı, ve RABBİN Musaya vermiş olduğu emirlerini tuttu.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB onunla idi; nereye çıktı ise işi iyi gitti; ve Aşur kıralına karşı âsi oldu; ve ona kulluk etmedi.</verse>
				<verse number="8">Gazaya, ve onun sınırlarına kadar, bekçiler kulesinden duvarlı şehre kadar Filistîleri vurdu.</verse>
				<verse number="9">Ve vaki oldu ki, kıral Hizkiyanın dördüncü yılında, ki İsrail kıralı Elanın oğlu Hoşeanın yedinci yılı idi, Aşur kıralı Şalmaneser Samiriyeye karşı çıktı, ve onu kuşattı.</verse>
				<verse number="10">Ve üç yılın sonunda onu aldılar; Hizkiyanın altıncı yılında, ki İsrail kıralı Hoşeanın dokuzuncu yılı idi, Samiriye alındı.</verse>
				<verse number="11">Ve Aşur kıralı İsraili Aşura sürdü, ve onları Halaha, ve Gozan ırmağı olan Habora, ve Medlerin şehirlerine koydu,</verse>
				<verse number="12">çünkü Allahları RABBİN sözünü dinlemediler, ve onun ahdinden, RABBİN kulu Musanın emrettiğinin hepsinden öte geçtiler, ve dinlemediler, ve yapmadılar.</verse>
				<verse number="13">Ve kıral Hizkiyanın on dördüncü yılında Aşur kıralı Sanherib Yahudanın bütün duvarlı şehirlerine karşı çıktı, ve onları aldı.</verse>
				<verse number="14">Ve Yahuda kıralı Hizkiya Lakiş şehrine Aşur kıralına gönderip dedi: Suç ettim; üzerimden geri dön; üzerime koyacağın şeyi yüklenirim. Ve Aşur kıralı Yahuda kıralı Hizkiya üzerine üçyüz talant gümüş, ve otuz talant altın koydu.</verse>
				<verse number="15">Ve Hizkiya RAB evinde ve kıral evinin hazinelerinde bulunan bütün gümüşü verdi.</verse>
				<verse number="16">O zaman Hizkiya RABBİN mabedinin kapılarından, ve direklerinden Yahuda kıralı Hizkiyanın kaplamış olduğu altını soydu, ve onu Aşur kıralına verdi.</verse>
				<verse number="17">Ve Aşur kıralı Tartanı, ve Rab-sarisi, ve Rabşakeyi çok askerle Lakişten Yeruşalime, kıral Hizkiyaya gönderdi. Ve çıktılar, ve Yeruşalime geldiler. Ve çıktıkları zaman gelip çırpıcı tarlası caddesinde olan yukarı havuzun su yolu yanında durdular.</verse>
				<verse number="18">Ve kıralı çağırdılar, ve kıral evi üzerinde olan Hilkiyanın oğlu Elyakim, ve kâtip Şebna, ve Asafın oğlu vakanüvis Yoah onlara çıktılar.</verse>
				<verse number="19">Ve Rabşake onlara dedi: Şimdi Hizkiyaya söyleyin: Büyük kıral, Aşur kıralı şöyle diyor: Sendeki bu güvenme nedir?</verse>
				<verse number="20">Cenk için öğüt ve kuvvet var, diyorsun; fakat bunlar dudakların sözüdür. Şimdi kime güveniyorsun da bana karşı kalkıyorsun?</verse>
				<verse number="21">Şimdi, işte, sen şu kırık kamıştan değneğe, Mısıra, güveniyorsun; o üzerine kim dayanırsa eline batar ve onu deler; Mısır kıralı Firavun, kendisine güvenenlerin hepsi için böyledir.</verse>
				<verse number="22">Ve eğer bana: Allahımız Yehovaya güveniyoruz, derseniz; Hizkiyanın Yahudaya ve Yeruşalime: Bu mezbahın önünde Yeruşalimde tapınacaksınız, diye yüksek yerlerini ve mezbahlarını ortadan kaldırdığı ilâh o değil mi?</verse>
				<verse number="23">Ve şimdi, haydi, efendim Aşur kıralı ile bahse giriş, ve kendi tarafından üzerlerine biniciler koyabilirsen, sana iki bin at vereyim.</verse>
				<verse number="24">Öyle ise efendimin en küçük kullarından bir memurun yüzünü nasıl geri çevirebilirsin, ve cenk arabaları ve atlılar için Mısıra güvenebilirsin?</verse>
				<verse number="25">Şimdi Yehovanın izni olmaksızın mı bu yeri harap etmek için ona karşı çıktım? Yehova bana: Bu diyara karşı çık ve onu harap et, dedi.</verse>
				<verse number="26">Ve Hilkiyanın oğlu Elyakim ve Şebna, ve Yoah Rabşakeye dediler: Rica ederiz, bu kullarına Aram dilile söyle, çünkü biz onu anlarız; ve duvar üzerinde olan kavm işitirken bize Yahudice söyleme.</verse>
				<verse number="27">Ve Rabşake onlara dedi: Bu sözleri söyliyeyim diye efendim beni senin efendine ve sana mı gönderdi? duvar üzerinde oturan ve sizinle beraber pisliklerini yiyecek ve idrarlarını içecek olan bu adamlara göndermedi mi?</verse>
				<verse number="28">Ve Rabşake durdu, ve Yahudice yüksek sesle bağırdı, ve söyliyip dedi: Büyük kıralın, Aşur kıralının sözünü işitin.</verse>
				<verse number="29">Kıral şöyle diyor: Hizkiya sizi aldatmasın; çünkü sizi onun elinden kurtarmağa gücü yetmiyecektir;</verse>
				<verse number="30">ve Hizkiya: Yehova bizi mutlaka kurtaracaktır, ve bu şehir Aşur kıralının eline verilmiyecektir, diye sizi Yehovaya güvendirmesin.</verse>
				<verse number="31">Hizkiyayı dinlemeyin; çünkü Aşur kıralı şöyle diyor: Benimle barışıklık edin, ve bana dışarı çıkın;</verse>
				<verse number="32">ve ölmiyip sağ kalasınız diye, ben gelip sizi, buğday ve yeni şarap memleketi, ekmek ve bağlar memleketi, zeytin yağı ve bal memleketi olan, kendi memleketiniz gibi bir memlekete götürünciye kadar, herkes kendi asmasından, ve herkes kendi incir ağacından yesin, ve herkes kendi sarnıcının suyundan içsin; ve: Yehova bizi kurtaracak, diye Hizkiya sizi kandırdığı zaman dinlemeyin.</verse>
				<verse number="33">Milletlerin ilâhlarından biri Aşur kıralının elinden hiç kendi memleketini kurtardı mı?</verse>
				<verse number="34">Hamatın ve Arpadın ilâhları nerede? Sefarvaimin, Henanın, ve İvvanın ilâhları nerede? Samiriyeyi benim elimden kurtardılar mı?</verse>
				<verse number="35">Memleketlerin bütün ilâhları arasında kendi memleketlerini benim elimden kurtaranlar kimlerdir ki, Yehova Yeruşalimi benim elimden kurtarsın?</verse>
				<verse number="36">Ve kavm sustu, ve ona bir söz bile cevap vermediler; çünkü kıralın emri bu idi: Ona cevap vermeyin, demişti.</verse>
				<verse number="37">Ve kıral evi üzerinde olan Hilkiyanın oğlu Elyakim, ve kâtip Şebna, ve Asafın oğlu vakanüvis Yoah esvapları yırtılmış olarak Hizkiyanın yanına geldiler, ve Rabşakenin sözlerini ona bildirdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, kıral Hizkiya bunu işitince esvabını yırttı, ve çul sarınıp RABBİN evine girdi.</verse>
				<verse number="2">Ve kıral evi üzerinde olan Elyakimi, ve kâtip Şebnayı, ve kâhinlerin ihtiyarlarını çul sarınmış olarak, Amotsun oğlu peygamber İşayaya gönderdi.</verse>
				<verse number="3">Ve ona dediler: Hizkiya şöyle diyor: Bugün sıkıntı ve tektir, ve rüsvaylık günüdür; çünkü çocuklar doğum vaktine geldi, fakat doğuracak güç yok.</verse>
				<verse number="4">Hay olan Allaha meydan okumak için efendisi Aşur kıralının gönderdiği Rabşakenin bütün sözlerini belki senin Allahın RAB işitir de, Allahın RABBİN işitmiş olduğu o sözleri cezalandırır; bundan dolayı elde bulunan geri kalanlar için dua et.</verse>
				<verse number="5">Ve kıral Hizkiyanın kulları İşayaya geldiler.</verse>
				<verse number="6">Ve İşaya onlara dedi: Efendinize şöyle söyliyeceksiniz: RAB şöyle diyor: Aşur kıralının uşaklarının bana sövmek için söyledikleri, işittiğin sözlerden ötürü korkma.</verse>
				<verse number="7">İşte, onun içine bir ruh koyacağım, ve bir haber işitecek, ve kendi memleketine dönecek; ve onu memleketinde kılıçla düşüreceğim.</verse>
				<verse number="8">Ve Rabşake döndü, ve Aşur kıralını Libnaya karşı cenketmekte buldu; çünkü Lakişten göç ettiğini işitmişti.</verse>
				<verse number="9">Ve Habeş kıralı Tirhaka için: İşte, sana karşı cenketmek için çıktı, diye işitti; ve Hizkiyaya yeniden ulaklar gönderip dedi:</verse>
				<verse number="10">Yahuda kıralı Hizkiyaya söyliyip şöyle diyeceksiniz: Güvendiğin Allahın: Yeruşalim Aşur kıralının eline verilmiyecek, diye seni aldatmasın.</verse>
				<verse number="11">İşte, Aşur kırallarının bütün memleketleri tamamen yok ederek onlara yapmış oldukları şeyleri sen işittin; ve sen kurtulur musun?</verse>
				<verse number="12">Atalarımın helâk ettikleri milletleri, Gozanı, ve Haranı, ve Retsefi, ve Telassarda olan Eden oğullarını ilâhları kurtardılar mı?</verse>
				<verse number="13">Hamat kıralı, Arpad kıralı, Sefarvaim şehrinin, Henanın, ve İvvanın kıralı nerde?</verse>
				<verse number="14">Ve Hizkiya mektubu ulakların elinden aldı, ve onu okudu; ve RABBİN evine çıktı; ve Hizkiya onu RABBİN önüne yaydı.</verse>
				<verse number="15">Ve Hizkiya RABBİN önünde yalvarıp dedi: Ey kerubiler üstünde oturan, İsrailin Allahı RAB, bütün dünya kırallıklarının Allahı sen, ancak sensin; gökleri ve yeri sen yarattın.</verse>
				<verse number="16">Ya RAB, kulağını iğ ve işit; ya RAB, gözlerini aç ve gör; ve Sanheribin hay olan Allaha meydan okumak için gönderdiği sözlerini işit.</verse>
				<verse number="17">Ya RAB, Aşur kıralları gerçi milletleri ve memleketlerini harap ettiler,</verse>
				<verse number="18">ve ilâhlarını ateşe attılar; çünkü onlar ilah değildiler, ancak insan ellerinin işi, ağaç ve taş idiler; bunun için onları yok ettiler.</verse>
				<verse number="19">Ve şimdi, ya RAB Allahımız, niyaz ederim, onun elinden bizi kurtar, ve bütün dünya kırallıkları bilsinler ki, sen Yehova, Allah olan ancak sensin.</verse>
				<verse number="20">Ve Amotsun oğlu İşaya Hizkiyaya gönderip dedi: İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: Aşur kıralı Sanheribden ötürü bana yalvardığın şeyi işittim.</verse>
				<verse number="21">Onun hakkında RABBİN söylediği söz şudur: Sion kızı, ere varmamış kız, seni hor gördü, ve seninle istihza etti; Yeruşalim kızı senin ardından baş salladı.</verse>
				<verse number="22">Kime meydan okudun ve sövdün? ve kime karşı ses yükselttin, ve gözlerini yukarı kaldırdın? İsrailin Kuddûsuna karşı.</verse>
				<verse number="23">Ulaklarının elile Rabbe meydan okuyup dedin: Dağların tepesine, Libnanın en iç yerlerine cenk arabalarımın kalabalığı ile çıktım; uzun erz ağaçlarını, ve seçme servi ağaçlarını keseceğim; en iç konak yerine, onun bahçe ormanına gireceğim.</verse>
				<verse number="24">Ben kuyu kazdım ve yabancı sular içtim, ve ayağımın tabanı ile Mısırın bütün ırmaklarını kurutacağım.</verse>
				<verse number="25">Uzak zamandan beri onu yaptığımı, ve onu eski günlerden beri tasarladığımı işitmedin mi? Şimdi onu yaptım ki, duvarlı şehirleri virane yığınlarına döndürmek senin işin olsun.</verse>
				<verse number="26">Bundan ötürü o şehirlerde oturanların gücü az idi, yılgınlığa ve utanca düştüler; kır otu gibi, ve yeşil ot gibi, damların otu gibi, ve yetişmeden yelin yaktığı ekin gibi oldular.</verse>
				<verse number="27">Ve senin oturuşunu, ve çıkıp girişini, ve bana karşı kükreyişini biliyorum.</verse>
				<verse number="28">Bana karşı kükrediğin için, ve küstahlığın kulaklarıma erdiği için halkamı burnuna, ve gemimi ağzına takacağım, ve seni geldiğin yoldan geri döndüreceğim.</verse>
				<verse number="29">Ve sana alâmet şu olacak; bu yıl kendiliğinden çıkanı, ve ikinci yıl ondan çıkanı yiyeceksiniz; ve üçüncü yılda ekin, ve biçin, bağlar dikin, ve onların meyvasını yiyin.</verse>
				<verse number="30">Ve Yahuda evinden kurtulup artakalan aşağıya doğru kök salacak, ve yukarıya doğru meyva verecektir.</verse>
				<verse number="31">Çünkü artakalanlar Yeruşalimden, kurtulanlar Sion dağından çıkacak; bunu RABBİN gayreti yapacaktır.</verse>
				<verse number="32">Bunun için Aşur kıralından ötürü RAB şöyle diyor: Bu şehre gelmiyecek, ve oraya ok atmıyacak, ve kalkanla onun karşısına çıkmıyacak, ve ona karşı meteris kurmıyacak.</verse>
				<verse number="33">Geldiği yoldan geri dönecek, ve bu şehre gelmiyecek,</verse>
				<verse number="34">çünkü kendim için ve kulum Davudun hatırı için, kurtarayım diye bu şehri koruyacağım, RAB diyor.</verse>
				<verse number="35">Ve o gece vaki oldu ki, RABBİN meleği çıktı, ve Aşur ordugâhında yüz seksen beş bin kişiyi vurdu; ve sabahlayın adamlar erken kalktıkları zaman, işte, onların hepsi ölmüş leşlerdi.</verse>
				<verse number="36">Ve Aşur kıralı Sanherib göç edip gitti, ve geri döndü, ve Ninevede oturdu.</verse>
				<verse number="37">Ve vaki oldu ki, kendi ilâhı Nisrokun evinde tapınırken Adrammelek ve Şaretser onu kılıçla vurdular; ve Ararat diyarına kaçtılar. Ve yerine oğlu Esar-haddon kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">Ogünlerde Hizkiya ölüm derecesinde hastalandı. Ve Amotsun oğlu peygamber İşaya ona gelip dedi: RAB şöyle diyor: Evine vasiyet et; çünkü öleceksin, yaşamıyacaksın.</verse>
				<verse number="2">Ve yüzünü duvara çevirdi, ve RABBE yalvarıp dedi:</verse>
				<verse number="3">Ah, ya RAB, niyaz ederim, senin önünde hakikatle ve bütün yürekle nasıl yürüdüğümü, ve senin gözünde iyi olanı yaptığımı hatırla. Ve Hizkiya çok ağladı.</verse>
				<verse number="4">Ve vaki oldu ki, İşaya şehrin ortasından daha çıkmamışken, ona RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="5">Dön, ve kavmımın reisi Hizkiyaya söyle: Atan Davudun Allahı RAB şöyle diyor: Senin duanı işittim, gözyaşlarını gördüm; işte, seni iyi edeceğim; üçüncü günde RABBİN evine çıkacaksın.</verse>
				<verse number="6">Ve günlerinin üzerine on beş yıl katacağım; ve Aşur kıralının avucundan seni ve bu şehri kurtaracağım; ve bu şehri kendim için ve kulum Davudun hatırı için koruyacağım.</verse>
				<verse number="7">Ve İşaya: Kuru incir alın, dedi. Ve alıp çıbanın üzerine koydular, ve iyi oldu.</verse>
				<verse number="8">Ve Hizkiya İşayaya dedi: RABBİN beni iyi edeceğine ve üçüncü günde RABBİN evine çıkacağıma alâmet ne olacak?</verse>
				<verse number="9">Ve İşaya dedi: Söylemiş olduğu şeyi yapacağına RAB tarafından sana alâmet şöyle olacak: gölge on derece ileri mi gitsin, yoksa on derece geri mi gitsin?</verse>
				<verse number="10">Ve Hizkiya dedi: Gölge için on derece ileri gitmek kolaydır; hayır, ancak gölge on derece geriye doğru gitsin.</verse>
				<verse number="11">Ve İşaya peygamber RABBE feryat etti; ve Ahazın güneş saatinde inmiş olan gölgeyi on derece geri getirdi.</verse>
				<verse number="12">O vakitte Babil kıralı Baladanın oğlu Berodak-baladan Hizkiyaya mektuplarla hediye gönderdi; çünkü Hizkiyanın hastalanmış olduğunu işitmişti.</verse>
				<verse number="13">Ve Hizkiya onları dinledi, ve bütün değerli şeyler evini, gümüşü ve altını, ve baharatı, ve değerli yağı, ve silâh evini, ve hazinelerinde bulunan her şeyi onlara gösterdi; Hizkiyanın, evinde ve bütün ülkesinde onlara göstermediği bir şey kalmadı.</verse>
				<verse number="14">Ve İşaya peygamber Kıral Hizkiyaya geldi, ve ona dedi: Bu adamlar ne dediler? ve sana nereden geldiler? Ve Hizkiya dedi: Uzak memleketten, Babilden geldiler.</verse>
				<verse number="15">Ve dedi: Senin evinde ne gördüler? Ve Hizkiya dedi. Evimde olan herşeyi gördüler; hazinelerimde onlara göstermediğim bir şey kalmadı.</verse>
				<verse number="16">Ve İşaya Hizkiyaya dedi: RABBİN sözünü dinle.</verse>
				<verse number="17">İşte, günler gelecek ki, senin evinde olan her şey, ve atalarının bugüne kadar biriktirmiş oldukları şeyler Babile götürülecek; bir şey bırakılmıyacak, RAB diyor.</verse>
				<verse number="18">Ve senden çıkacak, ve sana doğacak olan oğullarından alacaklar; ve onlar Babil kıralının sarayında kızlar ağası olacaklar.</verse>
				<verse number="19">Ve Hizkiya İşayaya dedi: Söylediğin RAB sözü iyidir. Ve dedi: Öyle değil mi? mademki benim günlerimde selâmet ve emniyet olacak.</verse>
				<verse number="20">Ve Hizkiyanın işlerinin geri kalanı, ve bütün onun gücü, ve havuzu ve su yolunu nasıl yapıp suyu şehre getirdiği, Yahuda kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="21">Ve Hizkiya ataları ile uyudu, ve yerine oğlu Manasse kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">MANASSE kıral olduğu zaman on iki yaşında idi; ve Yeruşalimde elli beş yıl kırallık etti; ve anasının adı Heftsiba idi.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBİN İsrail oğulları önünden kovmuş olduğu milletlerin mekruh şeylerine göre RABBİN gözünde kötü olanı yaptı.</verse>
				<verse number="3">Ve babası Hizkiyanın yok ettiği yüksek yerleri yeniden yaptı; ve Baal için mezbahlar kurdu, ve İsrail kıralı Ahabın yapmış olduğu gibi bir Aşera yaptı, ve bütün gökler ordusuna tapındı, ve onlara kulluk etti.</verse>
				<verse number="4">Ve RABBİN: İsmimi Yeruşalimde koyacağım, demiş olduğu RAB evinde mezbahlar yaptı.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB evinin iki avlusunda bütün gökler ordusuna mezbahlar yaptı.</verse>
				<verse number="6">Ve oğlunu ateşten geçirdi, ve müneccimlik ve sihirbazlık etti, ve cinciler ve bakıcılar kullandı; RABBİ öfkelendirmek için onun gözünde çok kötülük işledi.</verse>
				<verse number="7">Ve yapmış olduğu oyma Aşera putunu o eve koydu ki, onun hakkında RAB Davuda ve oğlu Süleymana demişti: Bu eve, ve bütün İsrail sıptlarından seçtiğim Yeruşalime ismimi ebediyen koyacağım;</verse>
				<verse number="8">ancak onlara emretmiş olduğum her şeye göre, ve kulum Musanın onlara emrettiği şeriatin hepsine göre yapmak üzre onları tutarlarsa, İsrailin ayağını, atalarına vermiş olduğum memleketten dışarda bir daha gezdirmiyeceğim.</verse>
				<verse number="9">Fakat dinlemediler; ve Manasse İsrail oğulları önünden RABBİN helâk etmiş olduğu milletlerden ziyade kötü olanı yapmak için onları baştan çıkardı.</verse>
				<verse number="10">Ve RAB peygamber kulları vasıtası ile söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="11">Mademki Yahuda kıralı Manasse bu mekruh şeyleri yaptı, ve kendisinden evel olan Amorîlerin ettikleri her şeyden fazla kötülük etti, ve putları ile Yahudaya da suç işlettirdi;</verse>
				<verse number="12">bundan ötürü İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: İşte, ben Yeruşalimin ve Yahudanın üzerine öyle bir kötülük getiriyorum ki, onu işitenin iki kulağı çınlıyacaktır.</verse>
				<verse number="13">Ve Yeruşalimin üzerine Samiriyenin ölçü ipini, ve Ahab evinin şakulünü gereceğim; ve bir adam sahanı nasıl siler, siler ve yüz üstü döndürürse, Yeruşalimi de öyle sileceğim.</verse>
				<verse number="14">Ve mirasımdan artakalanı atacağım, ve onları düşmanlarının eline vereceğim; ve bütün düşmanları için ganimet, ve çapul malı olacaklar;</verse>
				<verse number="15">çünkü gözümde kötü olanı yaptılar, ve ataları Mısırdan çıktıkları günden bugüne kadar beni öfkelendirdiler.</verse>
				<verse number="16">Ve Manasse, RABBİN gözünde kötü olanı yaparak Yahudaya işlettirdiği suçundan başka, baştan başa Yeruşalimi doldurtuncıya kadar pek çok suçsuz kan döktü.</verse>
				<verse number="17">Ve Manassenin işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, ve işlediği suç, Yahuda kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="18">Ve Manasse ataları ile uyudu, ve evinin bahçesinde, Uzza bahçesinde gömüldü, ve yerine oğlu Amon kıral oldu.</verse>
				<verse number="19">Amon kıral olduğu zaman yirmi iki yaşında idi; ve Yeruşalimde iki yıl kırallık etti; ve anası Yotbalı Harutsun kızı olup adı Meşullemet idi.</verse>
				<verse number="20">Ve babası Manassenin yaptığı gibi, RABBİN gözünde kötü olanı yaptı.</verse>
				<verse number="21">Ve babasının yürüdüğü her yolda yürüdü, ve babasının kulluk ettiği putlara kulluk etti, ve onlara tapındı;</verse>
				<verse number="22">ve atalarının Allahı RABBİ bıraktı, ve RABBİN yolunda yürümedi.</verse>
				<verse number="23">Ve Amonun kulları kendisine karşı düzen kurdular, ve kıralı evinde öldürdüler.</verse>
				<verse number="24">Ve memleket kavmı kıral Amona karşı düzen kuranların hepsini vurdu; ve memleket kavmı onun yerine oğlu Yoşiyayı kıral ettiler.</verse>
				<verse number="25">Ve Amonun yaptığı işlerinin geri kalanı, Yahuda kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="26">Ve Uzza bahçesinde kendi kabrine gömüldü; ve yerine oğlu Yoşiya kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">YOŞİYA kıral olduğu zaman sekiz yaşında idi, ve Yeruşalimde otuz bir yıl kırallık etti; ve anası Botskatlı Adayanın kızı olup, adı Yedida idi.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBİN gözünde doğru olanı yaptı, ve atası Davudun her yolunda yürüdü, ve sağa sola sapmadı.</verse>
				<verse number="3">Ve vaki oldu ki, kıral Yoşiyanın on sekizinci yılında, Meşullamın oğlu Atsalyanın oğlu kâtip Şafanı kıral RAB evine gönderip dedi:</verse>
				<verse number="4">Büyük kâhin Hilkiyanın yanına çık, eşik bekçilerinin kavmdan topladıkları RAB evine getirilen gümüşü saysın;</verse>
				<verse number="5">ve onu RAB evinin işine konulan işçilerin eline versinler; onlar da gümüşü evin çatlak yerlerini onarmak için RAB evinde olan işçilere,</verse>
				<verse number="6">dülgerlere, ve mimarlara, ve yapıcılara, ve evi onarmak üzre kereste ve yonulmuş taşlar almak için versinler.</verse>
				<verse number="7">Ancak ellerine verilen paranın hesabı onlarla görülmedi; çünkü sadakatla çalışıyorlardı.</verse>
				<verse number="8">Ve büyük kâhin Hilkiya kâtip Şafana dedi: RABBİN evinde şeriat kitabını buldum. Ve Hilkiya kitabı Şafana verdi, ve onu okudu.</verse>
				<verse number="9">Ve kâtip Şafan kırala geldi, ve kırala haber getirip dedi: Kulların evde bulunan gümüşü boşalttılar, ve onu RAB evinin işine konulan işçilerin eline verdiler.</verse>
				<verse number="10">Ve kâtip Şafan kırala bildirip dedi: Kâhin Hilkiya bana bir kitap verdi. Ve Şafan kıralın önünde onu okudu.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, kıral şeriat kitabının sözlerini işitince esvabını yırttı.</verse>
				<verse number="12">Ve kıral kâhin Hilkiyaya, ve Şafanın oğlu Ahikama, ve Mikayanın oğlu Akbora, ve kâtip Şafana, ve kıralın kulu Asayaya emredip dedi:</verse>
				<verse number="13">Gidin, bulunmuş olan bu kitabın sözleri hakkında benim için, ve kavm için, ve bütün Yahuda için RABDEN sorun; çünkü bize karşı alevlenmiş olan RABBİN gazabı büyüktür, çünkü bizim için yazılmış olan her şeye göre yapmak üzre atalarımız bu kitabın sözlerini dinlemediler.</verse>
				<verse number="14">Ve kâhin Hilkiya, ve Ahikam, ve Akbor, ve Şafan, ve Asaya, esvap bekçisi Harhasın oğlu, Tikvanın oğlu, Şallumun karısı peygamber Hulda kadına gittiler; ve kadın Yeruşalimde ikinci mahallede oturuyordu; ve onunla konuştular.</verse>
				<verse number="15">Ve onlara dedi: İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: Sizi bana gönderen adama diyin:</verse>
				<verse number="16">RAB şöyle diyor: İşte, ben bu yere, ve burada oturanların üzerine belâyı, Yahuda kıralının okuduğu kitaptaki bütün sözleri getireceğim.</verse>
				<verse number="17">Mademki beni bıraktılar, ve ellerinin her işile beni öfkelendirmek için başka ilâhlara buhur yaktılar, bu yere karşı gazabım tutuşacak, ve sönmiyecek.</verse>
				<verse number="18">Fakat RABDEN sormak için sizi gönderen Yahuda kıralına şöyle diyeceksiniz: İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: İşittiğin sözlere gelince,</verse>
				<verse number="19">mademki yüreğin yumuşamıştır, ve harap ve lânetli olacak diye bu yerle burada oturanlar hakkında söylediğim sözü işitince, RABBİN önünde kendini alçalttın, ve esvabını yırttın, ve önümde ağladın; ben de seni işittim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="20">Bundan dolayı, işte, ben seni atalarına katacağım, ve kendi kabrine selâmetle konulacaksın, bu yer üzerine getirmekte olduğum bütün belâyı gözlerin görmiyecektir. Ve kırala haber getirdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">VE kıral gönderip Yahudanın ve Yeruşalimin bütün ihtiyarlarını kendi yanına topladı.</verse>
				<verse number="2">Ve kıral, ve kendisile beraber bütün Yahuda adamları, ve Yeruşalimde oturanların hepsi, ve kâhinler, ve peygamberler, küçükten büyüğe kadar bütün kavm RABBİN evine çıktılar; ve RABBİN evinde bulunmuş olan ahit kitabının bütün sözlerini onlara işittirerek okudu.</verse>
				<verse number="3">Ve kıral direğin yanında durdu, ve RABBİN ardınca yürümek için, ve onun emirlerini, ve şehadetlerini, ve kanunlarını bütün yürekle ve bütün canla tutmak için, ve bu kitapta yazılmış olan bu ahdin sözlerini yerine getirmek için RABBİN önünde ahit kesti; ve bütün kavm ahdi tasdik etti.</verse>
				<verse number="4">Ve kıral, Baal için, ve Aşera için, ve bütün gökler ordusu için yapılmış olan kapların hepsini RABBİN mabedinden çıkarsınlar diye büyük kâhin Hilkiyaya, ve ikinci kâhinlere, ve eşik bekçilerine emretti; ve onları Yeruşalim dışarısında Kidron tarlalarında yaktı, ve onların külünü Beyt-ele götürdü.</verse>
				<verse number="5">Ve Yahuda şehirlerinde ve Yeruşalimin çevresinde yüksek yerlerde buhur yaksınlar diye Yahuda kırallarının koymuş oldukları put kâhinlerini, ve Baala, ve güneşe, ve aya, ve burçlara, ve bütün gökler ordusuna buhur yakanları savdı.</verse>
				<verse number="6">Ve Aşerayı RABBİN evinden Yeruşalimin dışarısına, Kidron vadisine çıkardı, ve onu Kidron vadisinde yaktı, ve ezip toz etti, ve tozunu halk oğullarının kabirleri üzerine saçtı.</verse>
				<verse number="7">Ve fuhşa vakfedilmiş olan erkeklerin RAB evinin içinde bulunan evlerini yıktı; kadınlar orada Aşera için çadırlar dokurlardı.</verse>
				<verse number="8">Ve Yahuda şehirlerinden bütün kâhinleri getirdi, ve Gebadan Beer-şebaya kadar kâhinlerin buhur yakmış oldukları yüksek yerleri murdar etti; ve şehir reisi Yehoşuanın kapısının girilecek yerinde, şehrin kapısında, adamın sol tarafında olan kapı yüksek yerlerini yıktı.</verse>
				<verse number="9">Fakat yüksek yerlerin kâhinleri Yeruşalimde RABBİN mezbahına çıkmadılar, ancak kardeşleri arasında mayasız ekmek yerlerdi.</verse>
				<verse number="10">Ve Molek için kimse oğlunu yahut kızını ateşten geçirmesin diye, Hinnom oğulları deresinde olan Tofeti murdar etti.</verse>
				<verse number="11">Ve Yahuda kıralları tarafından güneşe tahsis edilmiş olup RAB evine girilecek yerde, Parvarimde olan kızlar ağası Natan-melekin odasının yanında bulunan atları kaldırdı; ve güneş arabalarını ateşte yaktı.</verse>
				<verse number="12">Ve Yahuda kıralları tarafından yapılmış olup Ahazın yukarı odası damında bulunan mezbahları ile Manassenin RAB evinin iki avlusunda yapmış olduğu mezbahları kıral yıktı, ve kırıp döverek tozlarını Kidron vadisine saçtı.</verse>
				<verse number="13">Ve Yeruşalimin karşısında, helâk dağının sağında, Saydalıların mekruh şeyi Astarti için, ve Moabın mekruh şeyi Kemoş için, ve Ammon oğullarının mekruh şeyi Milkom için İsrail kıralı Süleymanın yapmış olduğu yüksek yerleri kıral murdar etti.</verse>
				<verse number="14">Ve dikili taşları parçaladı, ve Aşerleri kesti, ve yerlerini insan kemiklerile doldurdu.</verse>
				<verse number="15">Bundan başka Beyt-elde olan mezbahı, ve Nebatın oğlu Yeroboamın yaptığı ve onunla İsraile suç işlettirdiği yüksek yeri, o mezbahı da yüksek yeri de yıktı; ve yüksek yeri yaktı, ve ezip toz etti, ve Aşerayı yaktı.</verse>
				<verse number="16">Ve Yoşiya dönüp orada dağda olan kabirleri gördü; ve gönderip kemikleri kabirlerden aldı, ve bu işleri söylemiş olan Allah adamının ilân ettiği RABBİN sözüne göre onları mezbah üzerinde yakıp onu murdar etti.</verse>
				<verse number="17">Ve dedi: Orada gördüğüm âbide nedir? Ve şehrin adamları ona dediler: Yahudadan gelerek Beyt-el mezbahına karşı yaptığın bu işleri ilan etmiş olan Allah adamının kabridir.</verse>
				<verse number="18">Ve dedi: Onu bırakın; onun kemiklerini kimse rahatsız etmesin. Ve onun kemiklerini Samiriyeden gelmiş olan peygamberin kemiklerile beraber bıraktılar.</verse>
				<verse number="19">Ve Samiriye şehirlerinde olan bütün yüksek yerler evlerini de Yoşiya kaldırdı; İsrail kıralları RABBİ öfkelendirmek için bu evleri yapmışlardı, ve Beyt-elde yaptıklarının hepsine göre bunlara da yaptı,</verse>
				<verse number="20">Ve orada bulunan bütün yüksek yerler kâhinlerini mezbahlar üzerinde kurban etti, ve mezbahların üzerinde insan kemikleri yaktı; ve Yeruşalime döndü.</verse>
				<verse number="21">Ve kıral bütün kavma emredip dedi: Allahınız RABBE bu ahit kitabında yazılmış olduğuna göre fısıh bayramını yapın.</verse>
				<verse number="22">Gerçek, İsrail üzerine hükmetmiş olan hâkimlerin günlerinden beri, ve İsrail kırallarının ve Yahuda kırallarının bütün günlerinde, bu fısıh bayramı gibi fısıh yapılmadı;</verse>
				<verse number="23">ancak bu fısıh RABBE kıral Yoşiyanın on sekizinci yılında Yeruşalimde yapıldı.</verse>
				<verse number="24">Bundan başka Yoşiya, kâhin Hilkiyanın RAB evinde bulmuş olduğu kitapta yazılmış şeriat sözlerini yerine getirsin diye, cincileri, ve bakıcıları, ve terafimi, ve putları, ve Yahuda diyarında ve Yeruşalimde görülen bütün mekruh şeyleri ortadan süpürdü.</verse>
				<verse number="25">Ve Musanın bütün şeriatine göre, bütün yüreğile, ve bütün canı ile, ve bütün kuvvetile onun gibi RABBE dönen bir kıral ondan evel olmadı; ve kendisinden sonra onun gibisi çıkmadı.</verse>
				<verse number="26">Ancak Manassenin RABBİ öfkelendirmek için yapmış olduğu bütün öfkelendirmelerden dolayı, Yahudaya karşı alevlenmiş olan büyük öfkesi kızgınlığından RAB dönmedi.</verse>
				<verse number="27">Ve RAB dedi: İsraili gözümün önünden nasıl kaldırdımsa, Yahudayı da kaldıracağım, ve seçtiğim bu şehri, Yeruşalimi, ve: İsmim orada olacaktır, dediğim evi kendimden atacağım.</verse>
				<verse number="28">Ve Yoşiyanın işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, Yahuda kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="29">Onun günlerinde Mısır kıralı Firavun-neko Aşur kıralına karşı Fırat ırmağına çıktı; ve kıral Yoşiya ona karşı yürüdü; ve Firavun-neko onu Megiddoda görünce öldürdü.</verse>
				<verse number="30">Ve kulları onu ölü olarak araba ile Megiddodan götürdüler, ve Yeruşalime getirdiler, ve onu kendi kabrine gömdüler. Ve memleket kavmı Yoşiyanın oğlu Yehoahazı aldılar, ve onu meshettiler, ve babasının yerine onu kıral ettiler.</verse>
				<verse number="31">Yehoahaz kıral olduğu zaman yirmi üç yaşında idi; ve Yeruşalimde üç ay kırallık etti; ve anası Libnalı Yeremyanın kızı olup adı Hamutaldı.</verse>
				<verse number="32">Ve atalarının yapmış olduğu her şeye göre RABBİN gözünde kötü olanı yaptı.</verse>
				<verse number="33">Ve Yeruşalimde kırallık etmesin diye, Firavun-neko Hamat diyarında Riblada onu zincire vurdu; ve memleket üzerine yüz talant gümüş, ve bir talant altın vergi koydu.</verse>
				<verse number="34">Ve Firavun-neko Yoşiyanın oğlu Elyakimi babası Yoşiyanın yerine kıral etti, ve adını değiştirip Yehoyakim koydu; ve Yehoahazı aldı, ve Mısıra geldi, ve orada öldü.</verse>
				<verse number="35">Ve Firavuna gümüşü ve altını Yehoyakim verdi; ve Firavunun emrine göre gümüşü vermek için memleket üzerine vergi koydu; Firavun-nekoya vermek üzre gümüşü ve altını memleket kavmından, kesilmiş vergisine göre herkesten çekip aldı.</verse>
				<verse number="36">Yehoyakim kıral olduğu zaman yirmi beş yaşında idi; ve Yeruşalimde on bir yıl kırallık etti; anası Rumalı Pedayanın kızı olup adı Zebida idi.</verse>
				<verse number="37">Ve atalarının yapmış olduğu her şeye göre RABBİN gözünde kötü olanı yaptı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">ONUN günlerinde Babil kıralı Nebukadnetsar geldi, ve Yehoyakim üç yıl ona kul oldu; ve dönüp ona karşı ayaklandı.</verse>
				<verse number="2">Ve RAB Kildanî akıncılarını, Suriye akıncılarını, ve Moab akıncılarını, ve Ammon oğulları akıncılarını ona karşı gönderdi; ve RABBİN peygamber kulları vasıtası ile söylemiş olduğu sözüne göre bunları Yahudayı yok etmek için ona karşı gönderdi.</verse>
				<verse number="3">Gerçek Yahudayı gözü önünden kaldırmak için bu şey onun başına RABBİN emrile geldi;</verse>
				<verse number="4">Manassenin yaptığı bütün işlere göre onun suçlarından, ve döktüğü suçsuz kandan ötürü oldu, çünkü Yeruşalimi suçsuz kanla doldurdu; ve RAB bağışlamak istemedi.</verse>
				<verse number="5">Ve Yehoyakimin işlerinin geri kalanı, ve yaptığı her şey, Yahuda kırallarının Tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="6">Ve Yehoyakim ataları ile uyudu; ve yerine oğlu Yehoyakin kıral oldu.</verse>
				<verse number="7">Ve Mısır kıralı artık bir daha kendi memleketinden çıkmadı; çünkü Babil kıralı Mısır vadisinden Fırat ırmağına kadar Mısır kıralına ait olan her şeyi almıştı.</verse>
				<verse number="8">Yehoyakin kıral olduğu zaman on sekiz yaşında idi; ve Yeruşalimde üç ay kırallık etti; ve anası Yeruşalimli Elnatanın kızı olup adı Nehuşta idi.</verse>
				<verse number="9">Ve babasının yapmış olduğu her şeye göre RABBİN gözünde kötü olanı yaptı.</verse>
				<verse number="10">O vakitte Babil kıralı Nebukadnetsarın kulları Yeruşalime çıktılar, ve şehir kuşatıldı.</verse>
				<verse number="11">Ve Babil kıralı Nebukadnetsar şehre geldi, ve kulları onu kuşatmakta idiler;</verse>
				<verse number="12">ve Yahuda kıralı Yehoyakin, anası, ve kulları, ve reisleri, ve kızlar ağaları ile beraber Babil kıralına çıktı; ve kırallığının sekizinci yılında Babil kıralı onu aldı.</verse>
				<verse number="13">Ve RABBİN söylemiş olduğu gibi, RAB evinin bütün hazinelerini, ve kıral evinin hazinelerini oradan çıkardı, ve İsrail kıralı Süleymanın RABBİN mabedinde yapmış olduğu bütün altın kapları parça parça etti.</verse>
				<verse number="14">Ve bütün Yeruşalimi, ve on bin sürgün olarak bütün reislerle cesur yiğitlerin hepsini, ve bütün dülgerlerle demircileri sürdü; memleket kavmının fakirlerinden başka kimse kalmadı.</verse>
				<verse number="15">Ve Yehoyakini Babile sürdü; ve kıralın anasını, ve kıralın karılarını, ve kızlar ağalarını, ve memleketin ileri gelenlerini, sürgün olarak Yeruşalimden Babile götürdü.</verse>
				<verse number="16">Ve Babil kıralı bütün zorlu adamları, yedi bin kişiyi ve dülgerlerle demircileri, bin kişiyi, bütün bu yiğitleri ve cenkçileri Babile sürgün getirdi.</verse>
				<verse number="17">Ve Babil kıralı Yehoyakinin yerine amcası Mattanyayı kıral etti, ve adını değiştirip Tsedekiya koydu.</verse>
				<verse number="18">Tsedekiya kıral olduğu zaman yirmi bir yaşında idi, ve Yeruşalimde on bir yıl kırallık etti; ve anası Libnalı Yeremyanın kızı olup adı Hamutaldı.</verse>
				<verse number="19">Ve Yehoyakimin yapmış olduğu her şeye göre RABBİN gözünde kötü olanı yaptı.</verse>
				<verse number="20">Çünkü RAB gözünün önünden onları atıncıya kadar, Yeruşalime ve Yahudaya karşı öfkesinden ötürü böyle oldu. Ve Tsedekiya Babil kıralına karşı ayaklandı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, kırallığının dokuzuncu yılında, onuncu ayda, ayın onuncu gününde Babil kıralı Nebukadnetsar, kendisi ve bütün ordusu Yeruşalimin karşısına geldi, ve ona karşı ordugâh kurdu; ve ona karşı çepçevre meteris yaptılar.</verse>
				<verse number="2">Ve kıral Tsedekiyanın on birinci yılına kadar şehir kuşatıldı.</verse>
				<verse number="3">Dördüncü ayın dokuzuncu gününde şehirde kıtlık şiddetli idi, ve memleket kavmı için ekmek yoktu.</verse>
				<verse number="4">Ve şehrin duvarında gedik açıldı, ve bütün cenk adamları, kıral bahçesinin yanında olan iki duvar arasındaki kapı yolundan geceleyin kaçtılar (ve Kildanîler çepçevre şehre karşı idiler); ve kıral Araba yolundan gitti.</verse>
				<verse number="5">Fakat Kildanîlerin ordusu kıralın ardını kovdu, ve Eriha ovalarında ona yetiştiler; ve bütün ordusu yanından dağıldı.</verse>
				<verse number="6">Ve kıralı tuttular, ve kendisini Riblaya, Babil kıralının yanına çıkardılar; ve onun hakkında hüküm verdiler.</verse>
				<verse number="7">Ve Tsedekiyanın oğullarını kendi gözü önünde boğazladılar, ve Tsedekiyanın gözlerini kör ettiler, ve onu zincire vurdular, ve kendisini Babile götürdüler.</verse>
				<verse number="8">Ve beşinci ayda, ayın yedinci gününde, Babil kıralı Nebukadnetsarın on dokuzuncu yılı idi, muhafız askerin başı, Babil kıralının kulu Nebuzaradan, Yeruşalime geldi.</verse>
				<verse number="9">Ve RABBİN evini, ve kıralın evini, ve Yeruşalimin bütün evlerini, her büyük evi ateşe verdi.</verse>
				<verse number="10">Ve muhafız askerin başı ile beraber olan bütün Kildanî ordusu çepçevre Yeruşalim duvarlarını yıktılar.</verse>
				<verse number="11">Ve muhafız askerin başı Nebuzaradan, şehirde kalmış olan kavmın artakalanını, ve Babil kıralı tarafına geçmiş olan kaçaklarını, ve halkın artakalanını sürgün götürdü.</verse>
				<verse number="12">Fakat muhafız askerlerin başı bağcı ve çiftçi olmak üzre memleketin fakir olanlarından bıraktı.</verse>
				<verse number="13">Ve RABBİN evinde olan tunç direkleri, ve RABBİN evinde olan ayaklıkları, ve tunç denizi Kildanîler parçaladılar, ve tunçlarını Babile götürdüler.</verse>
				<verse number="14">Ve mabette hizmet için kullanılan kazanları, ve kürekleri, ve makasları, ve kaşıkları, ve bütün tunç kapları aldılar.</verse>
				<verse number="15">Ve muhafız askerin başı ateş kaplarını, ve leğenleri, altın olandan altını, ve gümüş olandan gümüşü aldı.</verse>
				<verse number="16">RABBİN evi için Süleymanın yapmış olduğu iki direğin, bir denizin, ve ayaklıkların, bütün bu takımların tuncu tartıya gelmezdi.</verse>
				<verse number="17">Bir direğin yüksekliği on sekiz arşındı, ve üzerinde bir tunç başlık vardı; ve başlığın yüksekliği üç arşındı; ve bu başlık üzerinde çepçevre hepsi tunçtan ağ ve nar işi vardı; ikinci direk de ağ işile beraber böyle idi.</verse>
				<verse number="18">Ve muhafız askerin başı başkâhin Serayayı, ve ikinci kâhin Tsefanyayı, ve üç eşik bekçisini aldı;</verse>
				<verse number="19">ve şehirden cenk adamları üzerine konulmuş olan bir kızlar ağasını, kıral musahiplerinden şehirde bulunan beş adamı, ve memleket kavmını askere yazan ordu başının kâtibini, ve memleket kavmından şehirde bulunan altmış kişiyi aldı.</verse>
				<verse number="20">Ve muhafız askerin başı Nebuzaradan onları alıp Riblaya Babil kıralının yanına götürdü.</verse>
				<verse number="21">Ve Babil kıralı Hamat diyarında, Riblada onları vurup öldürdü. Böylece Yahuda kendi toprağından sürüldü.</verse>
				<verse number="22">Ve Babil kıralı Nebukadnetsarın bırakmış olduğu, Yahuda memleketinde kalan kavma gelince, Şafanın oğlu Ahikamın oğlu Gedalyayı bunların üzerine vali koydu.</verse>
				<verse number="23">Ve orduların bütün başbuğları, kendileri ve adamları, Babil kıralı Gedalyayı vali koymuş diye işitince, Netanyanın oğlu İsmail, ve Kareahın oğlu Yohanan, ve Netofalı Tanhumetin oğlu Seraya, ve Maakalının oğlu Yaazanya, kendileri ve adamları Mitspaya, Gedalyanın yanına geldiler.</verse>
				<verse number="24">Ve Gedalya onlara ve adamlarına and etti, ve onlara dedi: Kildanîlerin kullarından korkmayın; memlekette oturun, ve Babil kıralına kulluk edin, ve sizin için iyi olur.</verse>
				<verse number="25">Ve vaki oldu ki, yedinci ayda kıral zürriyetinden Elişamanın oğlu Netanyanın oğlu İsmail geldi, ve yanında on kişi vardı, ve Gedalyayı vurdular, ve öldü; Mitspada onun yanında olan Yahudileri ve Kildanîleri de vurdular.</verse>
				<verse number="26">Ve küçükten büyüğe kadar bütün kavm, ve orduların başbuğları kalktılar; ve Mısıra geldiler, çünkü Kildanîlerin yüzünden korkuyorlardı.</verse>
				<verse number="27">Ve vaki oldu ki, Yahuda kıralı Yehoyakinin otuz yedinci sürgünlük yılında, on ikinci ayda, ayın yirmi yedinci gününde, Babil kıralı Evil-merodak, kıral olduğu yıl, Yahuda kıralı Yehoyakini hapishaneden çıkarıp başını yükseltti;</verse>
				<verse number="28">ve onunla iyi şeyler söyleşti, ve onun tahtını, Babilde kendisile beraber olan kıralların tahtından yukarı koydu,</verse>
				<verse number="29">ve onun hapishane esvabını değiştirdi. Ve Yehoyakin ömrünün bütün günlerince daima onun önünde ekmek yerdi;</verse>
				<verse number="30">ve onun tayini olarak, kıral tarafından kendisine daimî bir tayin, ömrünün bütün günlerince her gün bir pay verilirdi.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="13">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">ADEM, Şit, Enoş,</verse>
				<verse number="2">Kenân, Mahalalel, Yared,</verse>
				<verse number="3">Hanok, Metuşelah, Lamek,</verse>
				<verse number="4">Nuh, Sam, Ham, ve Yafet.</verse>
				<verse number="5">Yafetin oğulları: Gomer, ve Mecüc, ve Maday, ve Yavan, ve Tubal, ve Meşek, ve Tiras.</verse>
				<verse number="6">Ve Gomerin oğulları: Aşkenaz, ve Difat, ve Togarma.</verse>
				<verse number="7">Ve Yavanın oğulları: Elişa, ve Tarşiş, Kittim, ve Rodanim.</verse>
				<verse number="8">Hamın oğulları: Kuş, ve Mitsraim, Put, ve Kenân.</verse>
				<verse number="9">Ve Kuşun oğulları: Seba, ve Havila, ve Sabta, ve Raama, ve Sabteka. Ve Raamanın oğulları: Şeba, ve Dedan.</verse>
				<verse number="10">Ve Kuş Nimrodun babası oldu; o yeryüzünde kudretli adam olmağa başladı.</verse>
				<verse number="11">Ve Mitsraim Ludîlerin, ve Anamîlerin, ve Lehabîlerin, ve Naftuhîlerin,</verse>
				<verse number="12">ve Patrusîlerin, ve Kasluhîlerin (Filistîler bunlardan çıktılar), ve Kaftorîlerin babası oldu.</verse>
				<verse number="13">Ve Kenân, ilk oğlu Tsidonun, ve Hetin,</verse>
				<verse number="14">ve Yebusînin, ve Amorînin, ve Girgaşînin,</verse>
				<verse number="15">ve Hivînin, ve Arkînin, ve Sinînin,</verse>
				<verse number="16">ve Arvadînin, ve Tsemarînin, ve Hamatînin babası oldu.</verse>
				<verse number="17">Samın oğulları: Elam, ve Aşur, ve Arpakşad, ve Lud, ve Aram, ve Uts, ve Hul, ve Geter, ve Meşek.</verse>
				<verse number="18">Ve Arpakşad, Şelahın babası oldu, ve Şelah Eberin babası oldu.</verse>
				<verse number="19">Ve Ebere iki oğul doğdu; birinin adı Peleg idi; çünkü onun günlerinde yeryüzü taksim olundu; ve kardeşinin adı Yoktan idi.</verse>
				<verse number="20">Ve Yoktan Almodadın, ve Şelefin, ve Hatsarmavetin, ve Yerahın,</verse>
				<verse number="21">ve Hadoramın, ve Uzalın, ve Diklanın,</verse>
				<verse number="22">ve Ebalın, ve Abimaelin, ve Şebanın,</verse>
				<verse number="23">ve Ofirin, ve Havilanın, ve Yobabın babası oldu. Bunların hepsi Yoktanın oğulları idi.</verse>
				<verse number="24">Sam, Arpakşad, Şelah,</verse>
				<verse number="25">Eber, Peleg, Reu,</verse>
				<verse number="26">Seruc, Nahor, Terah,</verse>
				<verse number="27">Abram (o İbrahimdir).</verse>
				<verse number="28">İbrahimin oğulları: İshak, ve İsmail.</verse>
				<verse number="29">Onların zürriyetleri şunlardır: İsmailin ilk oğlu: Nebayot; ve Kedar, ve Adbeel, ve Mibsam,</verse>
				<verse number="30">Mişma, ve Duma, Massa, Hadad, ve Tema,</verse>
				<verse number="31">Yetur, Nafiş, ve Kedema. Bunlar İsmailin oğullarıdır.</verse>
				<verse number="32">Ve İbrahimin cariyesi Keturanın oğulları: Zimranı, ve Yokşanı, ve Medanı, ve Midyanı, ve Yişbakı, ve Şuahı doğurdu. Ve Yokşanın oğulları: Şeba ve Dedan.</verse>
				<verse number="33">Ve Midyanın oğulları: Eyfa, ve Efer, ve Hanok, ve Abida, ve Eldaa. Bunların hepsi Keturanın oğullarıdırlar.</verse>
				<verse number="34">Ve İbrahim İshakın babası oldu. İshakın oğulları: Esav ve İsrail.</verse>
				<verse number="35">Esavın oğulları: Elifaz, Reuel, ve Yeuş, ve Yalam, ve Korah.</verse>
				<verse number="36">Elifazın oğulları: Teman, ve Omar, Tsefi, ve Gatam, Kenaz, ve Timna, ve Amalek.</verse>
				<verse number="37">Reuelin oğulları: Nahat, Zerah, Şamma, ve Mizza.</verse>
				<verse number="38">Ve Seirin oğulları: Lotan, ve Şobal, ve Tsibeon, ve Ana, ve Dişon, ve Etser, ve Dişan.</verse>
				<verse number="39">Ve Lotanın oğulları: Hori, ve Homam; ve Lotanın kızkardeşi Timna.</verse>
				<verse number="40">Şobalın oğulları: Alyan, ve Manahat, ve Ebal, Şefi, ve Onam. Ve Tsibeonun oğulları: Ayya, ve Ana.</verse>
				<verse number="41">Ananın oğulları: Dişon. Ve Dişonun oğulları: Hamran, ve Eşban, ve İtran, ve Keran.</verse>
				<verse number="42">Etserin oğulları: Bilhan, ve Zaavan, Yaakan. Dişanın oğulları: Uts, ve Aran.</verse>
				<verse number="43">İsrail oğulları üzerine bir kıral kırallık etmeden önce Edom diyarında kırallık eden kırallar şunlardır: Beorun oğlu Bela, ve şehrinin adı Dinhaba idi.</verse>
				<verse number="44">Ve Bela öldü, ve yerine Botsralı Zerahın oğlu Yobab kırallık etti.</verse>
				<verse number="45">Ve Yobab öldü, ve yerine Temanîlerin diyarından Huşam kırallık etti.</verse>
				<verse number="46">Ve Huşam öldü, ve Moab kırında Midyanı vuran Bedad oğlu Hadad onun yerine kıral oldu; ve şehrinin adı Avit idi.</verse>
				<verse number="47">Ve Hadad öldü, ve yerine Masrekalı Samla kırallık etti.</verse>
				<verse number="48">Ve Samla öldü, ve yerine Irmak kenarındaki Rehobottan olan Şaul kırallık etti.</verse>
				<verse number="49">Ve Şaul öldü, ve yerine Akborun oğlu Baal-hanan kırallık etti.</verse>
				<verse number="50">Ve Baal-hanan öldü, ve yerine Hadad kırallık etti; ve şehrinin adı Pai idi; ve karısının adı Me-zahabın kızı, Matredin kızı Mehetabel idi.</verse>
				<verse number="51">Ve Hadad öldü. Ve Edomun emîrleri: Emîr Timna, emîr Alya, emîr Yetet,</verse>
				<verse number="52">emîr Oholibama, emîr Ela, emîr Pinon,</verse>
				<verse number="53">emîr Kenaz, emîr Teman, emîr Mibtsar,</verse>
				<verse number="54">emîr Magdiel, emîr İram. Edomun emîrleri bunlardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">İSRAİLİN oğulları şunlardır; Ruben, Şimeon, Levi, ve Yahuda, İssakar, ve Zebulun,</verse>
				<verse number="2">Dan, Yusuf, ve Benyamin, Naftali, Gad, ve Aşer.</verse>
				<verse number="3">Yahudanın oğulları: Er, ve Onan, ve Şela; bu üçü kendisine Kenânlı Şuanın kızından doğdular. Ve Yahudanın ilk oğlu Er RABBİN gözünde kötü oldu; ve onu öldürdü.</verse>
				<verse number="4">Ve gelini Tamar ona Peretsi ve Zerahı doğurdu. Yahudanın bütün oğulları beştir.</verse>
				<verse number="5">Peretsin oğulları: Hetsron, ve Hamul.</verse>
				<verse number="6">Ve Zerahın oğulları: Zimri, ve Eytan, ve Heman, ve Kalkol, ve Dara; bunların hepsi beştir.</verse>
				<verse number="7">Ve Karminin oğulları: tahsis edilmiş şeyde suç ederek İsraili derde sokan Akar.</verse>
				<verse number="8">Ve Eytanın oğulları: Azarya.</verse>
				<verse number="9">Ve Hetsronun kendisine doğan oğulları: Yerahmeel, ve Ram, ve Kelubay.</verse>
				<verse number="10">Ve Ram Amminadabın babası oldu, ve Amminadab Yahuda oğullarının beyi Nahşonun babası oldu;</verse>
				<verse number="11">ve Nahşon Salmanın babası oldu, ve Salma Boazın babası oldu,</verse>
				<verse number="12">ve Boaz Obedin babası oldu, ve Obed Yessenin babası oldu;</verse>
				<verse number="13">ve Yesse ilk oğlu Eliabın, ve ikinci oğlu Abinadabın, ve üçüncü oğlu Şimeanın,</verse>
				<verse number="14">dördüncü oğlu Netanelin, beşinci oğlu Raddayın,</verse>
				<verse number="15">altıncı oğlu Otsemin, yedinci oğlu Davudun babası oldu;</verse>
				<verse number="16">ve kızkardeşleri Tseruya ve Abigail idiler. Ve Tseruyanın oğulları: Abişay, ve Yoab, ve Asahel, üç.</verse>
				<verse number="17">Ve Abigail Amasayı doğurdu; ve Amasanın babası İsmailî Yeter idi.</verse>
				<verse number="18">Ve Hetsronun oğlu Kaleb karısı Azubadan, ve Yeriottan çocuklar babası oldu; ve kadının oğulları şunlardı: Yeşer, ve Şobab, ve Ardon.</verse>
				<verse number="19">Ve Azuba öldü, ve Kaleb Efratı kendisine karı olarak aldı, ve o kendisine Huru doğurdu.</verse>
				<verse number="20">Ve Hur Urinin babası oldu, ve Uri Betsalelin babası oldu.</verse>
				<verse number="21">Ve ondan sonra Hetsron, Gileadın babası Makirin kızının yanına girdi, ve o kadını altmış yaşında iken aldı; ve ona Segubu doğurdu.</verse>
				<verse number="22">Ve Segub Yairin babası oldu, onun Gilead diyarında yirmi üç şehri vardı.</verse>
				<verse number="23">Ve Geşur ve Aram, Yairin kasabalarını, ve Kenat ile köylerini, altmış şehri onlardan aldı. Bunların hepsi Gileadın babası Makirin oğulları idi.</verse>
				<verse number="24">Ve Hetsron Kalebefratada öldükten sonra, o zaman Hetsronun karısı Abiya ona Tekoanın babası Aşhuru doğurdu.</verse>
				<verse number="25">Ve Hetsronun ilk oğlu Yerahmeelin oğulları: ilk oğlu Ram, ve Buna, ve Oren, ve Otsem, Ahiya.</verse>
				<verse number="26">Ve Yerahmeelin başka bir karısı vardı, ve onun adı Atara idi; Onamın anası o idi.</verse>
				<verse number="27">Ve Yerahmeelin ilk oğlu Ramın oğulları Maats, ve Yamin, ve Eker.</verse>
				<verse number="28">Ve Onamın oğulları Şammay, ve Yada idi. Ve Şammayın oğulları: Nadab, ve Abişur.</verse>
				<verse number="29">Ve Abişurun karısının adı Abihail; ve ona Ahbanı, ve Molidi doğurdu.</verse>
				<verse number="30">Ve Nadabın oğulları: Seled, ve Appaim; fakat Seled oğulsuz öldü.</verse>
				<verse number="31">Ve Appaimin oğulları: İşi. Ve İşinin oğulları: Şeşan. Ve Şeşanın oğulları: Ahlay.</verse>
				<verse number="32">Ve Şammayın kardeşi Yadanın oğulları: Yeter, ve Yonatan; ve Yeter oğulsuz öldü.</verse>
				<verse number="33">Ve Yonatanın oğulları: Pelet, ve Zaza. Bunlar Yerahmeelin oğulları idi.</verse>
				<verse number="34">Ve Şeşanın oğulları yoktu, fakat kızları vardı. Ve Şeşanın bir kulu, bir Mısırlı vardı, ve adı Yarha idi.</verse>
				<verse number="35">Ve Şeşan kulu Yarhaya kızını karı olarak verdi; ve ona Attayı doğurdu.</verse>
				<verse number="36">Ve Attay Natanın babası oldu, ve Natan Zabadın babası oldu.</verse>
				<verse number="37">Ve Zabad Eflalın babası oldu, ve Eflal Obedin babası oldu,</verse>
				<verse number="38">ve Obed Yehunun babası oldu, ve Yehu Azaryanın babası oldu,</verse>
				<verse number="39">ve Azarya Heletsin babası oldu, ve Helets Eleasanın babası oldu;</verse>
				<verse number="40">ve Eleasa Sismayın babası oldu, ve Sismay Şallumun babası oldu,</verse>
				<verse number="41">ve Şallum Yekamyanın babası oldu, ve Yekamya Elişamanın babası oldu.</verse>
				<verse number="42">Ve Yerahmeelin kardeşi Kalebin oğulları: ilk oğlu Meşa, o Zifin babası idi; ve Hebronun babası Mareşanın oğulları.</verse>
				<verse number="43">Ve Hebronun oğulları: Korah, ve Tappuah, ve Rekem, ve Şema.</verse>
				<verse number="44">Ve Şema, Yorkeamın babası Rahamın babası oldu; ve Rekem Şammayın babası oldu.</verse>
				<verse number="45">Ve Şammayın oğlu Maon idi; ve Maon Beyt-tsurun babası idi.</verse>
				<verse number="46">Ve Kalebin cariyesi Eyfa Haranı, ve Motsayı, ve Gazezi doğurdu; ve Haran Gazezin babası oldu.</verse>
				<verse number="47">Ve Yahdayın oğulları: Regem, ve Yotan, ve Geşan, ve Pelet, ve Eyfa, ve Şaaf.</verse>
				<verse number="48">Kalebin cariyesi Maaka, Şeberi, ve Tirhanayı doğurdu.</verse>
				<verse number="49">Ve Madmannanın babası Şaafı, Makbenanın babası Şevayı, ve Gibeanın babasını doğurdu; ve Kalebin kızı Aksa idi.</verse>
				<verse number="50">Efratanın ilk oğlu Hurun oğlu Kalebin oğulları şunlardı: Kiryat-yearimin babası Şobal,</verse>
				<verse number="51">Beyt-lehemin babası Salma, Beyt-gaderin babası Haref.</verse>
				<verse number="52">Ve Kiryat-yearimin babası Şobalın da oğulları vardı; Haroe, Menuhîlerin yarısı.</verse>
				<verse number="53">Ve Kiryat-yearimin aşiretleri: İtrîler, ve Putîler, ve Şumatîler, ve Mişraîler; bunlardan Tsoralılar ve Eştaollular çıktılar.</verse>
				<verse number="54">Salmanın oğulları: Beyt-lehem, ve Netofalılar, Atrot-beyt-yoab, ve Manahatlıların yarısı, Tsorîler.</verse>
				<verse number="55">Yabetste oturan kâtiplerin aşiretleri: Tiratîler, Şimeatîler, Sukatîler. Rekab evinin babası Hammatın zürriyeti olan bu adamlar Kenîlerdir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE Hebronda Davuda doğan oğulları şunlardır: ilk oğul, Yizreelli Ahinoamdan doğan Amnon; ikincisi Karmelli Abigailden doğan Daniel;</verse>
				<verse number="2">üçüncüsü, Geşur kıralı Talmayın kızı Maakanın oğlu Abşalom; dördüncüsü, Haggitin oğlu Adoniya;</verse>
				<verse number="3">beşincisi, Abitaldan doğan Şefatya; altıncısı, karısı Egladan doğan İtream;</verse>
				<verse number="4">Hebronda kendisine altı oğul doğdu; ve orada yedi yıl ve altı ay kırallık etti. Ve Yeruşalimde otuz üç yıl kırallık etti;</verse>
				<verse number="5">ve Yeruşalimde kendisine şunlar doğdu; Ammielin kızı Bat-şuadan doğan Şimea, ve Şobab, ve Natan, ve Süleyman, dört;</verse>
				<verse number="6">ve İbhar, ve Elişama, ve Elifelet,</verse>
				<verse number="7">ve Noga, ve Nefeg, ve Yafia,</verse>
				<verse number="8">ve Elişama, ve Elyada, ve Elifelet, dokuz.</verse>
				<verse number="9">Cariyelerin oğullarından başkaca hepsi Davudun oğullarıdır; ve Tamar onların kızkardeşidir.</verse>
				<verse number="10">Ve Süleymanın oğlu Rehoboam, onun oğlu Abiya, onun oğlu Asa, onun oğlu Yehoşafat,</verse>
				<verse number="11">onun oğlu Yoram, onun oğlu Ahazya, onun oğlu Yoaş,</verse>
				<verse number="12">onun oğlu Amatsya, onun oğlu Azarya, onun oğlu Yotam,</verse>
				<verse number="13">onun oğlu Ahaz, onun oğlu Hizkiya, onun oğlu Manasse,</verse>
				<verse number="14">onun oğlu Amon, onun oğlu Yoşiya.</verse>
				<verse number="15">Ve Yoşiyanın oğulları: ilk oğlu Yohanan, ikincisi Yehoyakim, üçüncüsü Tsedekiya, dördüncüsü Şallum.</verse>
				<verse number="16">Ve Yehoyakimin oğulları: onun oğlu Yekonya, onun oğlu Tsedekiya.</verse>
				<verse number="17">Ve sürgün olan Yekonyanın oğulları: onun oğlu Şealtiel,</verse>
				<verse number="18">ve Malkiram, ve Pedaya, ve Şenatsar, Yekamya, Hoşama, ve Nedabya,</verse>
				<verse number="19">Ve Pedayanın oğulları: Zerubbabel, ve Şimei. Ve Zerubbabelin oğulları: Meşullam, ve Hananya; ve onların kızkardeşi Şelomit;</verse>
				<verse number="20">ve Haşuba, ve Ohel, ve Berekya, ve Hasadya, Yuşab-hesed, beş.</verse>
				<verse number="21">Ve Hananyanın oğulları: Pelatya, ve Yeşaya; Refayanın oğulları: Arnanın oğulları, Obadyanın oğulları, Şekanyanın oğulları.</verse>
				<verse number="22">Ve Şekanyanın oğulları: Şemaya. Ve Şemayanın oğulları: Hattuş, ve İgal, ve Bariah, ve Nearya, ve Şafat, altı.</verse>
				<verse number="23">Ve Nearyanın oğulları: Elyoenay, ve Hizkiya, ve Azrikam, üç.</verse>
				<verse number="24">Ve Elyoenayın oğulları: Hodavya, ve Elyaşib, ve Pelaya, ve Akkub, ve Yohanan, ve Delaya, ve Anani, yedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">YAHUDANIN oğulları: Perets, Hetsron, ve Karmi, ve Hur, ve Şobal.</verse>
				<verse number="2">Ve Şobalın oğlu Reaya Yahatın babası oldu; ve Yahat Ahumayın ve Lahadın babası oldu. Tsoralıların aşiretleri bunlardır.</verse>
				<verse number="3">Ve Eytamın babasının oğulları şunlardır: Yizreel, ve İşma, ve İdbaş; ve onların kızkardeşinin adı Hatselelponidir;</verse>
				<verse number="4">ve Gedorun babası Penuel, ve Huşanın babası Ezer. Bunlar Beyt-lehemin babası, Efratanın ilk doğanı Hurun oğullarıdır.</verse>
				<verse number="5">Ve Tekoanın babası Aşhurun iki karısı vardı, Hela ve Naara.</verse>
				<verse number="6">Ve Naara ona Ahuzzamı, ve Heferi, ve Temeniyi, ve Haahaştariyi doğurdu. Bunlar Naaranın oğulları idiler.</verse>
				<verse number="7">Ve Helanın oğulları: Tseret, Yitshar, ve Etnan.</verse>
				<verse number="8">Ve Hakkots Anubun ve Tsobebanın, ve Harumun oğlu Aharhel aşiretlerinin babası oldu.</verse>
				<verse number="9">Ve Yabets kardeşlerinden daha itibarlı idi; ve anası: Onu acı ile doğurdum, diye adını Yabets koydu.</verse>
				<verse number="10">Ve Yabets İsrail Allahına feryat edip dedi: Keşke sen beni gerçek mubarek kılsan, ve sınırımı genişletsen, ve elin benimle olsa, ve acı çekmiyeyim diye beni şerden korusan! Ve Allah dilediği şeyi ona verdi.</verse>
				<verse number="11">Ve Şuhanın kardeşi Kelub Mehirin babası oldu; o Eştonun babası idi.</verse>
				<verse number="12">Ve Eşton Beyt-rafanın, ve Paseahın, ve İr-nahaşın babası Tehinnanın babası oldu. Bunlar Reka adamlarıdırlar.</verse>
				<verse number="13">Ve Kenazın oğulları: Otniel, ve Seraya. Ve Otnielin oğulları: Hatat.</verse>
				<verse number="14">Meonotay Ofranın babası oldu; ve Seraya Ge-haraşimin babası Yoabın babası oldu; çünkü onlar sanatkârlardı.</verse>
				<verse number="15">Ve Yefunnenin oğlu Kalebin oğulları: İru, Ela, ve Naam; ve Elanın oğulları; ve Kenaz.</verse>
				<verse number="16">Ve Yehallelelin oğulları: Zif, ve Zifa, Tirya, ve Asarel.</verse>
				<verse number="17">Ve Ezranın oğulları: Yeter, ve Mered, ve Efer, ve Yalon; ve karısı Miryamı, ve Şammayı, ve Eştemoanın babası İşbahı doğurdu.</verse>
				<verse number="18">Ve Yahudi olan karısı, Gedorun babası Yeredi, ve Sokonun babası Heberi, ve Zanoahın babası Yekutieli doğurdu. Ve Meredin aldığı Firavunun kızı Bityanın oğulları bunlardır.</verse>
				<verse number="19">Ve Hodiyanın karısı olan Nahamın kızkardeşinin oğulları Garmî Keilanın babası, ve Maakalı Eştemoa idiler.</verse>
				<verse number="20">Ve Şimonun oğulları: Amnon, ve Rinna, Ben-hanan, ve Tilon. Ve İşinin oğulları: Zohet, ve Ben-zohet.</verse>
				<verse number="21">Yahudanın oğlu Şelanın oğulları: Lekanın babası Er, ve Mareşanın babası Laada, ve Aşbea evinden ince keten yapanlar evinin aşiretleri;</verse>
				<verse number="22">ve Yokim, ve Kozeba adamları, ve Yoaş, ve Saraf, bunlar Moabda hükûmet ettiler, ve Yaşubi-lehem. Ve bu kayıtlar eskidir.</verse>
				<verse number="23">Bunlar çömlekçilerdi, ve Netaimde ve Gederada oturanlardı; ve kıralın işinde olarak orada onunla otururlardı.</verse>
				<verse number="24">Şimeonun ogulları: Nemuel, ve Yamin, Yarib, Zerah, Şaul;</verse>
				<verse number="25">onun oğlu Şallum, onun oğlu Mibsam, onun oğlu Mişma.</verse>
				<verse number="26">Ve Mişmanın oğulları: onun oğlu Hammuel, onun oğlu Zakkur, onun oğlu Şimei.</verse>
				<verse number="27">Ve Şimeinin on altı oğlu ve altı kızı vardı; fakat kardeşlerinin çok oğulları yoktu, ve onların bütün aşireti, Yahuda oğulları kadar çoğalmadı.</verse>
				<verse number="28">Ve Beer-şebada, ve Moladada, ve Hatsar-şualda,</verse>
				<verse number="29">ve Bilhada, ve Etsemde, ve Toladda,</verse>
				<verse number="30">ve Betuelde, ve Hormada, ve Tsiklagda,</verse>
				<verse number="31">ve Beyt-markabotta, ve Hatsar-susimde, ve Beyt-biride, ve Şaarayimde oturdular. Davudun kırallığına kadar şehirleri bunlardı.</verse>
				<verse number="32">Ve köyleri Eytam, ve Ain, Rimmon, ve Token, ve Aşan, beş şehir;</verse>
				<verse number="33">ve bu şehirlerin çevresinde Baala kadar olan bütün köyler onlarındı. Onların oturdukları yerler bunlardır, ve onların neseb yazısı vardır.</verse>
				<verse number="34">Ve Meşobab, ve Yamlek, ve Amatsyanın oğlu Yoşa,</verse>
				<verse number="35">ve Yoel, ve Asielin oğlu, Serayanın oğlu, Yoşibyanın oğlu Yehu,</verse>
				<verse number="36">ve Elyoenay, ve Yaakoba, ve Yeşohaya, ve Asaya, ve Adiel, ve Yesimiel, ve Benaya,</verse>
				<verse number="37">ve Şemayanın oğlu, Şimrinin oğlu, Yedayanın oğlu, Allonun oğlu, Şifinin oğlu Ziza,</verse>
				<verse number="38">adları ile anılan bunlar aşiretlerinde bey idiler; ve atalarının evleri gayetle çoğaldılar.</verse>
				<verse number="39">Ve Gedorun girilecek yerine, derenin şark tarafına kadar, sürüleri için otlak aramağa gittiler.</verse>
				<verse number="40">Ve bol ve iyi otlak buldular, ve memleket geniş ve sakin, ve kaygısızdı; çünkü evelce orada oturanlar Hamdan idiler.</verse>
				<verse number="41">Ve bu adları ile yazılanlar Yahuda kıralı Hizkiyanın günlerinde geldiler, ve onların çadırlarını ve orada bulunan Meunları vurdular, ve onları tamamen yok ettiler, bugüne kadar böyledir, ve onların yerinde oturdular; çünkü orada sürüleri için otlak vardı.</verse>
				<verse number="42">Ve onlardan, Şimeonun oğullarından, beş yüz kişi Seir dağına gittiler, ve İşinin oğulları, Pelatya, ve Nearya, ve Refaya, ve Uzziel onların başında idiler.</verse>
				<verse number="43">Ve Amalekîlerden kaçakların artakalanlarını vurdular, ve bugüne kadar orada oturdular.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE İsrailin ilk oğlu Ruben oğulları (çünkü o ilk oğlu idi; fakat, mademki babasının yatağını murdar etti, onun ilk oğulluk hakkı İsrailin oğlu Yusufun oğullarına verildi; ve onun nesebi ilk oğulluk hakkına göre sayılmadı.</verse>
				<verse number="2">Çünkü Yahuda kardeşlerinden daha kuvvetli oldu, ve hükümdar ondan geldi; fakat ilk oğulluk hakkı Yusufundu),</verse>
				<verse number="3">İsrailin ilk oğlu Rubenin oğulları: Hanok, ve Pallu, Hetsron, ve Karmi.</verse>
				<verse number="4">Yoelin oğulları: onun oğlu Şemaya, onun oğlu Gog, onun oğlu Şimei,</verse>
				<verse number="5">onun oğlu Mika, onun oğlu Reaya, onun oğlu Baal,</verse>
				<verse number="6">onun oğlu Aşur kıralı Tilgat-pilneserin sürdüğü Beera; kendisi Rubenîlerin beyi idi.</verse>
				<verse number="7">Ve kardeşleri aşiretlerine göre, zürriyetlerinin nesebi sayıldığı zaman: baş Yeiel, ve Zekarya,</verse>
				<verse number="8">ve Yoelin oğlu, Şemanın oğlu, Azazın oğlu Bela, o Neboya ve Baal-meona kadar Aroerde oturuyordu;</verse>
				<verse number="9">ve şarka doğru Fırat ırmağından çölün girilecek yerine kadar oturuyordu, çünkü onların sığırları Gilead diyarında çoğaldılar.</verse>
				<verse number="10">Ve Saulun günlerinde Hagrîlerle cenkettiler, ve bunlar onların elile düştüler, ve Gileadın şarkında onlar bütün memlekette onların çadırlarında oturdular.</verse>
				<verse number="11">Ve Gad oğulları Başan diyarında Salekaya kadar onların karşısında oturdular;</verse>
				<verse number="12">başı Yoel, ve ikincisi Şafam, ve Yanay, ve Başanda Şafat.</verse>
				<verse number="13">Ve ataları evlerinden olan kardeşleri: Mikael, ve Meşullam, ve Şeba, ve Yoray, ve Yakan, ve Zia, ve Eber, yedi.</verse>
				<verse number="14">Bunlar, Buzun oğlu, Yahdonun oğlu, Yeşişayın oğlu, Mikaelin oğlu, Gileadın oğlu, Yaroahın oğlu, Hurinin oğlu, Abihailin oğulları idiler.</verse>
				<verse number="15">Guninin oğlu, Abdielin oğlu Ahi, babaları evlerinin başı idi.</verse>
				<verse number="16">Ve Gileadda, Başanda, ve kasabalarında ve çıkış yerlerine kadar Şaronun bütün otlaklarında oturdular.</verse>
				<verse number="17">Yahuda kıralı Yotamın günlerinde, ve İsrailin kıralı Yeroboamın günlerinde bunların hepsi neseblerine göre sayıldılar.</verse>
				<verse number="18">Ruben oğulları, ve Gadîler, ve Manassenin yarım sıptı, yiğit adamlardan, kalkan ve kılıç taşıyan, ve yay ile ok atan, ve cenk için talimli olup orduya çıkan, kırk dört bin yedi yüz altmış kişi idi.</verse>
				<verse number="19">Ve Hagrîlerle, Yetur, ve Nafiş, ve Nodab ile cenkettiler.</verse>
				<verse number="20">Ve onlara karşı kendilerine yardım olundu, ve Hagrîler ve bütün onlarla beraber olanlar onların eline verildi; çünkü cenkte Allaha feryat ettiler, ve onları işitti, çünkü ona güvenmişlerdi.</verse>
				<verse number="21">Ve onların hayvanlarını, elli bin develerini, ve iki yüz elli bin koyunu, ve iki bin eşeklerini, ve yüz bin adamı sürüp götürdüler.</verse>
				<verse number="22">Çünkü vurulup düşenler çok oldu, çünkü bu cenk Allahtandı. Ve sürgün vaktine kadar onların yerinde oturdular.</verse>
				<verse number="23">Ve Manassenin yarım sıptı oğulları memlekette oturdular; Başandan Baal-hermona ve Senire ve Hermon dağına kadar yayıldılar.</verse>
				<verse number="24">Ve ataları evlerinin başları şunlardı: Efer, ve İşi, ve Eliel, ve Azriel, ve Yeremya, ve Hodavya, ve Yahdiel, cesur yiğitler, şöhretli adamlar, ataları evlerinin başları.</verse>
				<verse number="25">Ve atalarının Allahına karşı suç ettiler, ve Allahın önlerinden helâk ettiği memleket kavmlarının ilâhları ardınca zina ettiler.</verse>
				<verse number="26">Ve İsrailin Allahı Aşur kıralı Pulun ruhunu, ve Aşur kıralı Tilgat-pilneserin ruhunu uyandırdı, ve onları, Rubenîleri, ve Gadîleri, ve Manassenin yarım sıptını sürdü, ve onları Halaha, ve Habora, ve Haraya, ve Gozan ırmağına götürdü. Bugüne kadar oradadırlar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">LEVİ oğulları: Gerşon, Kohat, ve Merari.</verse>
				<verse number="2">Ve Kohatın oğulları: Amram, Yitshar, ve Hebron, ve Uzziel.</verse>
				<verse number="3">Ve Amramın çocukları: Harun, ve Musa, ve Miryam. Ve Harunun oğulları: Nadab, ve Abihu, Eleazar, ve İtamar.</verse>
				<verse number="4">Eleazar Finehasın babası oldu, Finehas Abişuanın babası oldu,</verse>
				<verse number="5">ve Abişua Bukkinin babası oldu, ve Bukki Uzzinin babası oldu,</verse>
				<verse number="6">ve Uzzi Zerahyanın babası oldu, ve Zerahya Merayotun babası oldu.</verse>
				<verse number="7">Merayot Amaryanın babası oldu, ve Amarya Ahitubun babası oldu,</verse>
				<verse number="8">ve Ahitub Tsadokun babası oldu, ve Tsadok Ahimaatsın babası oldu,</verse>
				<verse number="9">ve Ahimaats Azaryanın babası oldu, ve Azarya Yohananın babası oldu,</verse>
				<verse number="10">ve Yohanan Azaryanın babası oldu (Yeruşalimde Süleymanın yaptığı evde kâhinlik eden o idi),</verse>
				<verse number="11">ve Azarya Amaryanın babası oldu, ve Amarya Ahitubun babası oldu,</verse>
				<verse number="12">ve Ahitub Tsadokun babası oldu, ve Tsadok Şallumun babası oldu,</verse>
				<verse number="13">ve Şallum Hilkiyanın babası oldu, ve Hilkiya Azaryanın babası oldu,</verse>
				<verse number="14">ve Azarya Serayanın babası oldu, ve Seraya Yehotsadakın babası oldu;</verse>
				<verse number="15">ve RAB Nebukadnetsarın elile Yahudayı ve Yeruşalimi sürdüğü zaman, Yehotsadak sürgüne gitti.</verse>
				<verse number="16">Levi oğulları: Gerşom, Kohat, ve Merari.</verse>
				<verse number="17">Ve Gerşomun oğullarının adları şunlardır: Libni, ve Şimei.</verse>
				<verse number="18">Ve Kohatın oğulları Amram, ve Yitshar, ve Hebron, ve Uzziel idi.</verse>
				<verse number="19">Merarinin oğulları: Mahli ve Muşi. Ve atalarının evlerine göre Levililerin aşiretleri bunlardır.</verse>
				<verse number="20">Gerşomdan: onun oğlu Libni, onun oğlu Yahat, onun oğlu Zimma,</verse>
				<verse number="21">onun oğlu Yoah, onun oğlu İddo, onun oğlu Zerah, onun oğlu Yeateray.</verse>
				<verse number="22">Kohatın oğulları: onun oğlu Amminadab, onun oğlu Korah, onun oğlu Assir,</verse>
				<verse number="23">onun oğlu Elkana, ve onun oğlu, Ebyasaf, ve onun oğlu Assir,</verse>
				<verse number="24">onun oğlu Tahat, onun oğlu Uriel, onun oğlu Uzziya, ve onun oğlu Şaul,</verse>
				<verse number="25">Ve Elkananın oğulları: Amasay, ve Ahimot.</verse>
				<verse number="26">Elkanaya gelince, Elkananın oğulları: onun oğlu Tsofay, ve onun oğlu Nahat,</verse>
				<verse number="27">onun oğlu Eliab, onun oğlu Yeroham, onun oğlu Elkana.</verse>
				<verse number="28">Ve Samuelin oğulları: ilk oğlu Yoel, ve ikincisi Abiya.</verse>
				<verse number="29">Merarinin oğulları: Mahli, onun oğlu Libni, onun oğlu Şimei, onun oğlu Uzza,</verse>
				<verse number="30">onun oğlu Şimea, onun oğlu Haggiya, onun oğlu Asaya.</verse>
				<verse number="31">Ve ahit sandığı rahata vardıktan sonra Davudun RAB evinde terennüm hizmetine koyduğu adamlar bunlardır.</verse>
				<verse number="32">Ve Süleyman Yeruşalimde RABBİN evini yapıncıya kadar, toplanma çadırı meskeni önünde terennümle hizmet ederlerdi; ve usullerine göre hizmetlerinde durdular.</verse>
				<verse number="33">Ve duranlarla oğulları şunlardır. Kohatî oğullarından: İsrail oğlu Levinin oğlu Kohatın oğlu, Yitsharın oğlu,</verse>
				<verse number="34">Korahın oğlu, Ebyasafın oğlu, Assirin oğlu, Tahatın oğlu,</verse>
				<verse number="35">Tsefanyanın oğlu, Azaryanın oğlu, Yoelin oğlu, Elkananın oğlu,</verse>
				<verse number="36">Amasayın oğlu, Mahatın oğlu, Elkananın oğlu, Tsufun oğlu,</verse>
				<verse number="37">Toahın oğlu, Elielin oğlu, Yerohamın oğlu,</verse>
				<verse number="38">Elkananın oğlu, Samuelin oğlu, Yoelin oğlu ilâhici Heman.</verse>
				<verse number="39">Ve sağında duran kardeşi Asaf, Levinin oğlu Gerşomun oğlu, Yahatın oğlu,</verse>
				<verse number="40">Şimeinin oğlu, Zimmanın oğlu, Eytanın oğlu,</verse>
				<verse number="41">Adayanın oğlu, Zerahın oğlu, Etninin oğlu,</verse>
				<verse number="42">Malkiyanın oğlu, Baaseyanın oğlu, Mikaelin oğlu,</verse>
				<verse number="43">Şimeanın oğlu, Berekyanın oğlu Asaf.</verse>
				<verse number="44">Ve sol tarafında duran kardeşleri Merarinin oğulları: Levinin oğlu, Merarinin oğlu, Muşinin oğlu, Mahlinin oğlu,</verse>
				<verse number="45">Şemerin oğlu, Baninin oğlu, Amtsinin oğlu,</verse>
				<verse number="46">Hilkiyanın oğlu, Amatsyanın oğlu, Haşabyanın oğlu,</verse>
				<verse number="47">Mallukun oğlu, Abdinin oğlu, Kişinin oğlu Eytan.</verse>
				<verse number="48">Ve kardeşleri Levililer Allah evinin bütün mesken hizmetine konuldular.</verse>
				<verse number="49">Fakat Harun ve oğulları, Allahın kulu Musanın emretmiş olduğu her şeye göre, kudsülakdasın her işi için, ve İsrail için kefaret etmek üzre, yakılan takdimeler mezbahı üzerinde, ve buhur mezbahı üzerinde takdimeler arzederlerdi.</verse>
				<verse number="50">Ve Harunun oğulları şunlardır: onun oğlu Eleazar, onun oğlu Finehas, onun oğlu Abişua,</verse>
				<verse number="51">onun oğlu Bukki, onun oğlu Uzzi, onun oğlu Zerahya,</verse>
				<verse number="52">onun oğlu Merayot, onun oğlu Amarya, onun oğlu Ahitub,</verse>
				<verse number="53">onun oğlu Tsadok, onun oğlu Ahimaats.</verse>
				<verse number="54">Ve kendi sınırlarında, konaklarına göre oturdukları yerler şunlardır: Harun oğullarından Kohatî aşiretlerine (çünkü ilk kura onlara düşmüştü),</verse>
				<verse number="55">Yahuda diyarında Hebronu, ve onun çevresindeki otlaklarını onlara verdiler;</verse>
				<verse number="56">fakat şehrin tarlalarını ve köylerini Yefunnenin oğlu Kalebe verdiler.</verse>
				<verse number="57">Ve Harunun oğullarına sığınacak şehirler olarak Hebronu, ve Libna ile otlaklarını, ve Yattiri, ve Eştemoa ile otlaklarını,</verse>
				<verse number="58">ve Hilen ile otlaklarını, ve Debir ile otlaklarını,</verse>
				<verse number="59">ve Aşan ile otlaklarını, ve Beyt-şemeş ile otlaklarını;</verse>
				<verse number="60">ve Benyamin sıptından, Geba ile otlaklarını, ve Alemet ile otlaklarını, ve Anatot ile otlaklarını verdiler. Bütün şehirleri aşiretlerine göre on üç şehirdi.</verse>
				<verse number="61">Ve artakalan Kohat oğullarına bu sıptın aşiretinden, yarım sıpttan, Manassenin yarısından, kura ile on şehir verildi.</verse>
				<verse number="62">Ve Gerşomun oğullarına, aşiretlerine göre, İssakar sıptından ve Aşer sıptından, ve Naftali sıptından, ve Başanda Manasse sıptından, on üç şehir verildi.</verse>
				<verse number="63">Merarinin oğullarına, aşiretlerine göre, Ruben sıptından, ve Gad sıptından, ve Zebulun sıptından kura ile on iki şehir verildi.</verse>
				<verse number="64">Ve İsrail oğulları Levililere o şehirleri ve onların otlaklarını verdiler.</verse>
				<verse number="65">Ve Yahuda oğulları sıptından, ve Şimeon oğulları sıptından, ve Benyamin oğulları sıptından, adları ile anılan bu şehirleri kura ile verdiler.</verse>
				<verse number="66">Ve Kohat oğulları aşiretlerinden bazılarının Efraim sıptından sınır şehirleri vardı.</verse>
				<verse number="67">Ve sığınacak şehirleri olarak Efraim dağlığındaki Şekem ile otlaklarını, ve Gezer ile otlaklarını,</verse>
				<verse number="68">ve Yokmeam ile otlaklarını, ve Beyt-horon ile otlaklarını,</verse>
				<verse number="69">ve Ayyalon ile otlaklarını, ve Gatrimmon ile otlaklarını;</verse>
				<verse number="70">ve Manassenin yarım sıptından Aner ile otlaklarını, ve Bileam ile otlaklarını, Kohat oğulları aşiretinin artakalanlarına verdiler.</verse>
				<verse number="71">Gerşom oğullarına Manasse yarım sıptının aşiretinden, Başanda Golan ile otlaklarını, ve Aştarot ile otlaklarını;</verse>
				<verse number="72">ve İssakar sıptından Kedeş ile otlaklarını, Daberat ile otlaklarını,</verse>
				<verse number="73">ve Ramot ile otlaklarını, ve Anem ile otlaklarını;</verse>
				<verse number="74">ve Aşer sıptından Maşal ile otlaklarını, ve Abdon ile otlaklarını,</verse>
				<verse number="75">ve Hukok ile otlaklarını, ve Rehob ile otlaklarını;</verse>
				<verse number="76">ve Naftali sıptından Galilede Kedeş ile otlaklarını, ve Hammon ile otlaklarını, ve Kiryataim ile otlaklarını verdiler.</verse>
				<verse number="77">Levililerden artakalanlara, Merari oğullarına, Zebulun sıptından, Rimmono ile otlaklarını, Tabor ile otlaklarını;</verse>
				<verse number="78">ve Erihada, Erdenin ötesinde, Erdenin şark tarafında, Ruben sıptından, çölde Betser ile otlaklarını, ve Yahtsa ile otlaklarını,</verse>
				<verse number="79">ve Kedemot ile otlaklarını, ve Mefaat ile otlaklarını;</verse>
				<verse number="80">ve Gad sıptından Gileadda Ramot ile otlaklarını, ve Mahanaim ile otlaklarını,</verse>
				<verse number="81">ve Heşbon ile otlaklarını, ve Yazer ile otlaklarını verdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE İssakar oğullarından: Tola, ve Pua, Yaşub, ve Şimron, dört.</verse>
				<verse number="2">Ve Tolanın oğulları: Uzzi, ve Refaya, ve Yeriel, ve Yahmay, ve İbsam, ve Şemuel, ataları evlerinin başları, Toladan, nesillerinden cesur yiğitler; Davudun günlerinde onların sayısı yirmi iki bin altı yüz idi.</verse>
				<verse number="3">Ve Uzzinin oğulları, İzrahya. Ve İzrahyanın oğulları: Mikael, ve Obadya, ve Yoel, ve İşşiya, beş; onların hepsi baş idiler.</verse>
				<verse number="4">Ve bunlarla beraber zürriyetlerine göre, ataları evlerince, orduda cenge çıkan bölükler otuz altı bin kişi idi; çünkü çok karıları ve oğulları vardı.</verse>
				<verse number="5">Ve İssakarın bütün aşiretleri arasında kardeşleri, cesur yiğitler, hepsi neseble sayılanlar, seksen yedi bin idi.</verse>
				<verse number="6">Benyaminin oğulları: Bela, ve Beker, ve Yediael, üç.</verse>
				<verse number="7">Ve Belanın oğulları: Etsbon, ve Uzzi, ve Uzziel, ve Yerimot, ve İri, beş; atalar evlerinin başları, cesur yiğitler, ve neseble sayılanlar, yirmi iki bin otuz dört.</verse>
				<verse number="8">Ve Bekerin oğulları: Zemira, ve Yoaş, ve Eliezer, ve Elyoenay, ve Omri, ve Yeremot, ve Abiya, ve Anatot, ve Alemet. Bütün bunlar Bekerin oğulları idi.</verse>
				<verse number="9">Ve bunlar, ataları evlerinin başları, cesur yiğitler, zürriyetlerine göre neseble sayılanlar, yirmi bin iki yüz.</verse>
				<verse number="10">Ve Yediaelin oğulları: Bilhan. Ve Bilhanın oğulları: Yeuş, ve Benyamin, ve Ehud, ve Kenaana, ve Zetan, ve Tarşiş, ve Ahişahar.</verse>
				<verse number="11">Bütün bunlar, cenk için orduya çıkan cesur yiğitler, ataları evlerinin başlarına göre Yediaelin oğulları, on yedi bin iki yüz.</verse>
				<verse number="12">Ve İrin oğulları: Şuppim, ve Huppim; Aherin oğulları, Huşim.</verse>
				<verse number="13">Naftalinin oğulları: Yahtsiel, ve Guni, ve Yetser, ve Şallum, Bilhanın oğulları.</verse>
				<verse number="14">Manassenin oğulları: Aramî cariyesinin doğurduğu Asriel; o kadın Gileadın babası Makiri doğurdu.</verse>
				<verse number="15">Ve Makir Huppimden ve Şuppimden bir karı aldı, ve onun kızkardeşinin adı Maaka idi; ve ikincisinin adı Tselofhad idi; ve Tselofhadın kızları vardı.</verse>
				<verse number="16">Ve Makirin karısı Maaka bir oğul doğurdu, ve adını Pereş koydu; ve kardeşinin adı Şereş idi; ve oğulları Ulam ve Rakem idiler.</verse>
				<verse number="17">Ve Ulamın oğulları: Bedan. Manasse oğlu, Makir oğlu, Gileadın oğulları bunlardı.</verse>
				<verse number="18">Ve onun kızkardeşi Hammoleket İşhodu, Abiezeri, ve Mahlayı doğurdu.</verse>
				<verse number="19">Ve Şemidanın oğulları Ahyan, ve Şekem, ve Likhi, ve Aniam idi.</verse>
				<verse number="20">Ve Efraimin oğulları: Şutelah, ve onun oğlu Bered, ve onun oğlu Tahat, ve onun oğlu Eleada, ve onun oğlu Tahat,</verse>
				<verse number="21">ve onun oğlu Zabad, ve onun oğlu Şutelah, ve Ezer, ve Elead, bunları memlekette doğmuş olan Gat adamları öldürdüler, çünkü onların hayvanlarını alıp götürmek için inmişlerdi.</verse>
				<verse number="22">Ve babaları Efraim çok günler yas tuttu, ve kardeşleri onu teselli etmek için geldiler.</verse>
				<verse number="23">Ve karısının yanına girdi, ve kadın gebe kaldı, ve bir oğul doğurdu, ve babası adını Beria koydu, çünkü evinde belâ vardı.</verse>
				<verse number="24">Ve onun kızı Şeera idi; aşağıki ve yukarıki Beyt-horonu, ve Uzzen-şeerayı yapan odur.</verse>
				<verse number="25">Ve onun oğlu Refah, ve Reşef, ve onun oğlu Telah, ve onun oğlu Tahan,</verse>
				<verse number="26">onun oğlu Ladan, onun oğlu Ammihud, onun oğlu Elişama,</verse>
				<verse number="27">onun oğlu Nun, onun oğlu Yeşu.</verse>
				<verse number="28">Ve mülkleri ve oturdukları yerler, Beytel-el ve oradaki kasabalar, ve şark tarafta Naaran, ve garb tarafta Gezer ve kasabaları; ve Azza ve kasabalarına kadar Şekem ve kasabaları;</verse>
				<verse number="29">ve Manasse oğullarının sınırları yanında, Beyt-şean ve kasabaları, Taanak ve kasabaları, Megiddo ve kasabaları, Dor ve kasabaları idi. İsrailin oğlu Yusufun oğulları buralarda oturdular.</verse>
				<verse number="30">Aşerin oğulları: Yimna, ve Yişva, ve Yişvi, ve Beria, ve onların kızkardeşi Serah.</verse>
				<verse number="31">Ve Berianın oğulları: Heber, ve Birzaitin babası olan Malkiel.</verse>
				<verse number="32">Ve Heber Yafletin, ve Şomerin, ve Hotamın, ve onların kızkardeşi Şuanın babası oldu.</verse>
				<verse number="33">Ve Yafletin oğulları: Pasak, ve Bimhal, ve Aşvat. Yafletin oğulları bunlardır.</verse>
				<verse number="34">Ve Şemerin oğulları: Ahi, ve Rohga, Yehubba, ve Aram.</verse>
				<verse number="35">Ve kardeşi Helemin oğulları: Tsofah, ve İmna, ve Şeleş, ve Amal.</verse>
				<verse number="36">Tsofahın oğulları: Suah, ve Harnefer, ve Şual, ve Beri, ve İmra,</verse>
				<verse number="37">Betser, ve Hod, ve Şamma, ve Şilşah, ve İtran, ve Beera.</verse>
				<verse number="38">Ve Yeterin oğulları: Yefunne, ve Pispa, ve Ara.</verse>
				<verse number="39">Ve Ullanın oğulları: Arah, ve Hanniel, ve Ritsya idi.</verse>
				<verse number="40">Bunların hepsi Aşerin oğulları, atalar evlerinin başları, cesur seçme yiğitler, beylerin başları idiler. Ve onların sayısı, neseblerine göre cenkte hizmet etmek için yirmi altı bin adamdı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE Benyamin, ilk oğlu Belanın, ikinci oğlu Aşbelin, üçüncü oğlu Aharahın,</verse>
				<verse number="2">dördüncü oğlu Nohanın, ve beşinci oğlu Rafanın babası oldu.</verse>
				<verse number="3">Ve Belanın oğulları vardı: Addar, ve Gera, ve Abihud,</verse>
				<verse number="4">ve Abişua, ve Naaman, ve Ahoah,</verse>
				<verse number="5">ve Gera, ve Şefufan, ve Huram.</verse>
				<verse number="6">Ve Ehudun oğulları şunlardır: bunlar Gebada oturanların ataları evlerinin başları idiler; ve onları Manahata sürgün ettiler;</verse>
				<verse number="7">ve Naaman, ve Ahiya, ve Gera; onları sürgün eden bu idi; ve Uzzanın ve Ahihudun babası oldu.</verse>
				<verse number="8">Ve Şaharaim onları gönderdikten sonra, Moab kırında çocuklar babası oldu; Huşim ve Baara onun karıları idiler.</verse>
				<verse number="9">Ve karısı Hodeşten Yobabın, ve Tsibyanın, ve Meşanın, ve Malkamın,</verse>
				<verse number="10">ve Yeutsun, ve Şakyanın, ve Mirmanın babası oldu. Bunlar onun oğulları, atalar evlerinin başları idi.</verse>
				<verse number="11">Ve Huşimden Abitubun ve Elpaalın babası oldu.</verse>
				<verse number="12">Ve Elpaalın oğulları: Eber, ve Mişam, ve Onoyu ve Lod ile kasabalarını yapan Şemed;</verse>
				<verse number="13">ve Ayyalonda oturanların atalar evlerinin başları Beria ve Şema idi; Gatta oturanları bunlar kaçırdılar;</verse>
				<verse number="14">ve Ahyo, Şaşak, ve Yeremot,</verse>
				<verse number="15">ve Zebadya, ve Arad, ve Eder,</verse>
				<verse number="16">ve Mikael, ve İşpa, ve Yoha, Berianın oğulları;</verse>
				<verse number="17">ve Zebadya, ve Meşullam, ve Hizki, ve Heber,</verse>
				<verse number="18">ve İşmeray, ve İzlia, ve Yobab, Elpaalın oğulları;</verse>
				<verse number="19">ve Yakim, ve Zikri, ve Zabdi,</verse>
				<verse number="20">ve Elienay, ve Tsilletay, ve Eliel,</verse>
				<verse number="21">ve Adaya, ve Beraya, ve Şimrat, Şimeinin oğulları;</verse>
				<verse number="22">ve İşpan, ve Eber, ve Eliel,</verse>
				<verse number="23">ve Abdon, ve Zikri, ve Hanan,</verse>
				<verse number="24">ve Hananya, ve Elam, ve Antotiya,</verse>
				<verse number="25">ve İfdeya, ve Penuel, Şaşakın oğulları;</verse>
				<verse number="26">ve Şamşeray, ve Şeharya, ve Atalya,</verse>
				<verse number="27">ve Yaareşya, ve Eliya, ve Zikri, Yerohamın oğulları.</verse>
				<verse number="28">Atalar evlerinin başları, kendi zürriyetlerince, baş adamlar bunlardı; Yeruşalimde oturdular.</verse>
				<verse number="29">Ve Gibeonun babası, Yeiel, Gibeonda otururdu, karısının adı Maaka idi;</verse>
				<verse number="30">ve ilk oğlu Abdon, ve Tsur, ve Kiş, ve Baal, ve Nadab,</verse>
				<verse number="31">ve Gedor, ve Ahyo, ve Zeker.</verse>
				<verse number="32">Ve Miklot Şimeanın babası oldu. Ve onlar kardeşlerinin karşısında, Yeruşalimde kardeşlerile beraber oturdular.</verse>
				<verse number="33">Ve Ner Kişin babası oldu; ve Kiş Saulun babası oldu; ve Saul Yonatanın ve Malki-şuanın, ve Abinadabın, ve Eşbaalın babası oldu.</verse>
				<verse number="34">Ve Yonatanın oğlu Merib-baal idi; ve Merib-baal Mikanın babası oldu.</verse>
				<verse number="35">Ve Mikanın oğulları: Piton, ve Melek, ve Tarea, ve Ahaz.</verse>
				<verse number="36">Ve Ahaz Yehoaddanın babası oldu; ve Yehoadda Alemetin, ve Azmavetin, ve Zimrinin babası oldu; ve Zimri Motsanın babası oldu.</verse>
				<verse number="37">Ve Motsa Bineanın babası oldu; onun oğlu Rafa, onun oğlu Eleasa, onun oğlu Atsel.</verse>
				<verse number="38">Ve Atselin altı oğlu vardı, onların adları şunlardır: Azrikam, Bokeru, İsmail, ve Şearya, ve Obadya, ve Hanan. Bunların hepsi Atselin oğulları idiler.</verse>
				<verse number="39">Ve onun kardeşi Esekin oğulları: onun ilk oğlu Ulam, ikincisi Yeuş, ve üçüncüsü Elifelet.</verse>
				<verse number="40">Ve Ulamın oğulları yay çeken cesur yiğitlerdi, oğulları ve torunları çoktu, yüz elli. Bunların hepsi Benyamin oğullarındandı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE bütün İsrail neseble sayıldı; ve işte, İsrail kırallarının kitabında yazılıdır. Ve suçlarından ötürü Yahuda Babile sürgün edildi.</verse>
				<verse number="2">Ve onların mülklerinde, şehirlerinde ilk oturanlar İsrail, kâhinler, Levililer, ve Netinim idiler.</verse>
				<verse number="3">Ve Yahuda oğullarından, ve Benyamin oğullarından, ve Efraim ve Manasse oğullarından Yeruşalimde oturdular:</verse>
				<verse number="4">Yahudanın oğlu Peretsin oğullarından: Baninin oğlu, İmrinin oğlu, Omrinin oğlu, Ammihudun oğlu Utay.</verse>
				<verse number="5">Ve Şilolulardan: ilk oğlu Asaya ile oğulları.</verse>
				<verse number="6">Zerah oğullarından: Yeuel ile kardeşleri, altı yüz doksan.</verse>
				<verse number="7">Ve Benyamin oğullarından: Hassenuanın oğlu, Hodavyanın oğlu, Meşullamın oğlu Sallu,</verse>
				<verse number="8">ve Yerohamın oğlu İbneya, ve Mikrinin oğlu, Uzzi oğlu Ela, ve İbniyanın oğlu, Reuelin oğlu, Şefatya oğlu Meşullam;</verse>
				<verse number="9">ve zürriyetlerine göre, kardeşleri, dokuz yüz elli altı kişi orada oturdular. Bunların hepsi ataları evlerine göre, atalar evleri baş adamları idiler.</verse>
				<verse number="10">Ve kâhinlerden: Yedaya, ve Yehoyarib, ve Yakin,</verse>
				<verse number="11">ve Allah evinin reisi Ahitubun oğlu, Merayotun oğlu, Tsadokun oğlu, Meşullamın oğlu, Hilkiyanın oğlu Azarya;</verse>
				<verse number="12">ve Malkiyanın oğlu, Paşhurun oğlu, Yerohamın oğlu Adaya, ve İmmerin oğlu, Meşillemitin oğlu, Meşullamın oğlu, Yahzeranın oğlu, Adielin oğlu Maasay;</verse>
				<verse number="13">ve onların kardeşleri, atalar evlerinin başları, bin yedi yüz altmış; Allah evinin hizmeti işi için çok cesur yiğitlerdi.</verse>
				<verse number="14">Ve Levililerden: Merari oğullarından, Haşabyanın oğlu, Azrikamın oğlu, Haşşubun oğlu Şemaya;</verse>
				<verse number="15">ve Bakbakkar, Hereş, ve Galal, ve Asafın oğlu, Zikrinin oğlu, Mikanın oğlu Mattanya,</verse>
				<verse number="16">ve Yedutunun oğlu, Galalın oğlu, Şemayanın oğlu Obadya, ve Netofalıların köylerinde oturan Elkananın oğlu, Asanın oğlu Berekya.</verse>
				<verse number="17">Ve kapıcılar: Şallum, ve Akkub, ve Talmon, ve Ahiman, ve kardeşleri; Şallum baş idi;</verse>
				<verse number="18">ve şimdiye kadar şarka doğru kıral kapısında bekliyenler, Levi oğullarının konak kapıcıları bunlardı.</verse>
				<verse number="19">Ve Korahın oğlu, Ebyasafın oğlu, Korenin oğlu Şallum ile kardeşleri, babasının evinden olanlar, Korahîler, hizmet işi üzerinde, çadır eşiklerinin bekçileri idiler; ve ataları RAB konağı üzerinde, girilecek yerin bekçileri olmuşlardı.</verse>
				<verse number="20">Ve önceleri Eleazarın oğlu Finehas onların üzerine reis idi, ve RAB onunla beraberdi.</verse>
				<verse number="21">Toplanma çadırının kapısında Meşelemyanın oğlu Zekarya kapıcı idi.</verse>
				<verse number="22">Eşiklerde kapıcı olmak üzre seçilmiş olan bütün bunlar iki yüz on iki kişi idiler. Onlar köylerinde neseblerine göre yazılıdırlar; Davud ve Gören Samuel bunları vazifelerine koymuşlardı.</verse>
				<verse number="23">Ve bunlar ve oğulları nöbetle RAB evinin, çadır evinin kapılarına bakarlardı.</verse>
				<verse number="24">Şarka, garba, şimale ve cenuba doğru, dört yanında kapıcılar vardı.</verse>
				<verse number="25">Ve köylerinde olan kardeşleri, yedişer gün onlarla beraber olmak için, vakit vakit gelirlerdi;</verse>
				<verse number="26">çünkü Levili olan başlıca dört kapıcı vazifede idiler, ve Allah evinin odalarına ve hazinelerine bakarlardı.</verse>
				<verse number="27">Ve geceleyin Allah evinin çevresinde kalırlardı, çünkü onun bekçiliği kendileri üzerinde idi; ve sabahtan sabaha onu açmak onların işi idi.</verse>
				<verse number="28">Ve hizmet takımlarına bakanlar onlardandılar; çünkü bunlar sayı ile içeri getirilir ve sayı ile dışarı çıkarılırdı.</verse>
				<verse number="29">Ve eşya üzerine, ve makdisin bütün kapları üzerine, ve ince un, ve şarap, ve yağ, ve günnük, ve baharat üzerine tayin olunanlar onlardandı.</verse>
				<verse number="30">Ve baharatı karıştırıp hazırlıyanlar kâhin oğullarındandılar.</verse>
				<verse number="31">Ve Korahî Şallumun ilk oğlu olan Levililerden Mattitya tava işleri üzerindeki vazifede idi.</verse>
				<verse number="32">Ve Sebtten Sebte hazırlamak üzre huzur ekmeğine bakanlar Kohatî oğullarından, onların kardeşlerindendiler.</verse>
				<verse number="33">Ve bunlar ilâhiciler, Levililerin atalar evleri başlarıdırlar; başka hizmet görmiyerek odalarda otururlardı; çünkü gece ve gündüz onlara iş vardı.</verse>
				<verse number="34">Zürriyetlerine göre bunlar Levililerin atalar evleri başları, baş adamları idiler; bunlar Yeruşalimde otururlardı.</verse>
				<verse number="35">Ve Gibeonda Gibeonun babası Yeiel otururdu, onun karısının adı Maakaidi;</verse>
				<verse number="36">ve ilk oğlu Abdon; ve Tsur, ve Kiş, ve Baal, ve Ner, ve Nadab,</verse>
				<verse number="37">ve Gedor, ve Ahyo, ve Zekarya, ve Miklot.</verse>
				<verse number="38">Ve Miklot Şimeamın babası oldu. Onlar da kardeşlerinin karşısında, Yeruşalimde kardeşlerile beraber otururlardı.</verse>
				<verse number="39">Ve Ner Kişin babası oldu; ve Kiş Saulun babası oldu; ve Saul Yonatanın, ve Malki-şuanın, ve Abinadabın, ve Eşbaalın babası oldu.</verse>
				<verse number="40">Ve Yonatanın oğlu Merib-baal idi; ve Merib-baal Mikanın babası oldu.</verse>
				<verse number="41">Ve Mikanın oğulları: Piton, ve Melek, ve Tahrea, ve Ahaz.</verse>
				<verse number="42">Ve Ahaz Yaranın babası oldu; ve Yara Alemetin, ve Azmavetin, ve Zimrinin babası oldu; ve Zimri Motsanın babası oldu;</verse>
				<verse number="43">ve Motsa Bineanın babası oldu; ve onun oğlu Refaya, onun oğlu Eleasa, onun oğlu Atsel.</verse>
				<verse number="44">Ve Atselin altı oğlu vardı; onların adları şunlardır: Azrikam, Bokeru, ve İsmail, ve Şearya, ve Obadya, ve Hanan. Atselin oğulları bunlardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE Filistîler İsraile karşı cenkettiler; ve İsrail adamları Filistîlerin önünden kaçtılar, ve vurulanlar Gilboa dağında düştüler.</verse>
				<verse number="2">Ve Filistîler Saulla oğullarının peşine yapıştılar; ve Filistîler Saulun oğulları Yonatanı, ve Abinadabı, ve Malki-şuayı vurdular.</verse>
				<verse number="3">Ve cenk Saula karşı şiddetlendi, ve okçular onu buldular; ve okçulardan sıkıldı.</verse>
				<verse number="4">Ve Saul silâhtarına dedi: Kılıcını çek de onu bana sapla, yoksa bu sünnetsizler gelip benimle eğlenecekler. Fakat silâhtarı yapmak istemedi; çünkü çok korktu. Ve Saul kılıcını alıp onun üzerine düştü.</verse>
				<verse number="5">Ve silâhtarı Saulun öldüğünü görünce, kendisi de kılıcının üzerine düştü, ve öldü.</verse>
				<verse number="6">Böylece Saul, ve üç oğlu öldüler; ve bütün evi birlikte öldü.</verse>
				<verse number="7">Ve derede olan bütün İsrailîler, onların kaçtıklarını, ve Saulla oğullarının öldüklerini görünce, şehirlerini bırakıp kaçtılar; ve Filistîler gelip onlarda oturdular.</verse>
				<verse number="8">Ve ertesi gün vaki oldu ki, Filistîler öldürülmüş olanları soymak için geldikleri zaman, Saulla üç oğlunu Gilboa dağında düşmüş buldular.</verse>
				<verse number="9">Ve onu soydular, ve onun başını ve silâhlarını aldılar, ve putlarına ve kavma müjdelemek için çepçevre Filistîler diyarına gönderdiler.</verse>
				<verse number="10">Ve silâhlarını ilâhlarının evine koydular, ve başını Dagon evinin içinde çaktılar.</verse>
				<verse number="11">Ve bütün Yabeş-gilead Filistîlerin Saula ettiklerinin hepsini işittiği zaman,</verse>
				<verse number="12">bütün yiğitler kalktılar, ve Saulun cesedini, ve oğullarının cesedlerini kaldırdılar, ve Yabeşe getirdiler, ve onların kemiklerini alıp Yabeşte olan meşe ağacı altında gömdüler, ve yedi gün oruç tuttular.</verse>
				<verse number="13">Böylece Saul RABBE karşı işlediği suçundan, tutmamış olduğu RABBİN sözünden ötürü öldü; hem de cinci ile danışmak için ondan öğüt sordu,</verse>
				<verse number="14">ve RAB ile danışmadı; ve RAB onu öldürdü; ve kırallığı Yessenin oğlu Davuda çevirdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE bütün İsrail Hebrona, Davudun yanına toplanıp dediler: İşte, biz senin kemiğin ve senin etiniz.</verse>
				<verse number="2">Geçmiş vakitlerde Saul kıralken, İsraili dışarı çıkaran ve içeri getiren yine sendin; ve Allahın RAB sana dedi: Kavmımı, İsraili, sen güdeceksin, ve kavmım İsrail üzerine sen hükümdar olacaksın.</verse>
				<verse number="3">Ve İsrailin bütün ihtiyarları Hebrona, kıralın yanına geldiler; ve Davud Hebronda, RABBİN önünde, onlarla ahit kesti; ve Samuel vasıtası ile olan RABBİN sözüne göre Davudu İsrail üzerine kıral olarak meshettiler.</verse>
				<verse number="4">Ve Davudla bütün İsrail Yeruşalime gittiler (o Yebustur); ve Yebusîler, memlekette oturanlar, orada idiler.</verse>
				<verse number="5">Ve Yebusta oturanlar Davuda dediler: Sen buraya girmiyeceksin. Fakat Davud Sion hisarını aldı; Davud şehri budur.</verse>
				<verse number="6">Ve Davud dedi: Önce Yebusîleri kim vurursa, o reis ve başbuğ olacaktır. Ve önce Tseruyanın oğlu Yoab çıktı, ve reis oldu.</verse>
				<verse number="7">Ve Davud hisarda oturdu, bundan ötürü ona Davud şehri dediler.</verse>
				<verse number="8">Ve Millodan, çevresinde olan yerlere kadar çepçevre şehri yaptı. Ve Yoab şehrin artakalanını onardı.</verse>
				<verse number="9">Ve Davud gittikçe büyüyordu; çünkü orduların RABBİ onunla beraberdi.</verse>
				<verse number="10">Ve RABBİN İsrail için olan sözüne göre, Davudu kıral etmek için kendisile ve bütün İsraille beraber onun kırallığında kuvvet göstermiş olan Davudun yiğitlerinin reisleri şunlardır.</verse>
				<verse number="11">Ve Davudun yiğitlerinin sayısı şudur: Hakmoninin oğlu, Otuzların başı, Yaşobeam; üç yüze karşı mızrağını kaldırdı, ve onları bir kerede öldürdü.</verse>
				<verse number="12">Ve ondan sonra üç yiğitlerden biri olan Dodonun oğlu Ahohî Eleazar.</verse>
				<verse number="13">Pas-dammimde Davudla beraber olan o idi, ve Filistîler orada cenk için toplanmışlardı, ve orada arpa dolu bir tarla parçası vardı; ve kavm Filistîler önünden kaçtılar.</verse>
				<verse number="14">Ve onlar tarla parçasının ortasında durup onu müdafaa ettiler, ve Filistîleri vurdular; ve RAB onları büyük kurtarışla kurtardı.</verse>
				<verse number="15">Ve baş Otuzlardan üçü kayaya, Davudun yanına, Adullam mağarasına indiler; ve Filistîlerin ordusu Refaim deresinde ordugâh kurmuştu.</verse>
				<verse number="16">Ve Davud o zaman hisarda idi, ve Filistîlerin askeri o zaman Beyt-lehemde idi.</verse>
				<verse number="17">Ve Davud özliyip dedi: Keşke biri Beyt-lehemde kapının yanında olan kuyudan bana su içirse!</verse>
				<verse number="18">Ve bu üçü Filistîler ordusunu yardılar, kapının yanında olan Beyt-lehem kuyusundan da su çektiler, ve onu alıp Davuda getirdiler; Davud ise onu içmek istemedi, ve onu RABBE takdime olarak döktü,</verse>
				<verse number="19">ve dedi: Bunu yapmağı Allahım benden uzak etsin; canlarını tehlikeye koyan bu adamların kanını mı içeyim? çünkü bunu canları pahasına getirdiler. Bunun için onu içmek istemedi. Bu şeyleri üç yiğit yaptı.</verse>
				<verse number="20">Ve Yoabın kardeşi Abişay Üçlerin başı idi; ve üç yüze karşı mızrağını kaldırdı, ve onları öldürdü, ve Üçler arasında adı vardı.</verse>
				<verse number="21">İkinci sıra Üçlerden en itibarlısı idi, ve onların reisi oldu; fakat birinci Üçlere erişmedi.</verse>
				<verse number="22">Kabtseelli cesur bir adamın oğlu, Yehoyadanın oğlu olup kuvvetli işler yapmış olan Benaya, Moablı Arielin iki oğlunu vurdu; ve bir kar günü inip çukur içinde bir aslan vurdu.</verse>
				<verse number="23">Ve uzun boylu bir Mısırlıyı, beş arşın boyunda bir adamı vurdu; ve Mısırlının elinde çulha sırığı gibi bir mızrak vardı; ve onun yanına değnekle indi, ve Mısırlının elinden mızrağı çekip aldı, ve onu kendi mızrağı ile öldürdü.</verse>
				<verse number="24">Bu şeyleri Yehoyadanın oğlu Benaya yaptı; ve üç yiğit arasında adı vardı.</verse>
				<verse number="25">İşte, Otuzlardan daha şerefli idi, fakat birinci Üçlere erişmedi. Ve Davud onu muhafızlarının başına koydu.</verse>
				<verse number="26">Ve orduların yiğitleri: Yoabın kardeşi Asahel, Beyt-lehemli Dodonun oğlu Elhanan,</verse>
				<verse number="27">Harorlu Şammot, Pelonlu Helets,</verse>
				<verse number="28">Tekoalı İkkeşin oğlu İra, Anatotlu Abiezer,</verse>
				<verse number="29">Huşalı Sibbekay, Ahohî İlay,</verse>
				<verse number="30">Netofalı Maharay, Netofalı Baananın oğlu Heled,</verse>
				<verse number="31">Benyamin oğullarından Gibealı Ribay oğlu İtay, Piratonlu Benaya,</verse>
				<verse number="32">Gaaş vadilerinden Huray, Arbalı Abiel,</verse>
				<verse number="33">Baharumlu Azmavet, Şaalbonlu Elyahba,</verse>
				<verse number="34">Gizonlu Haşemin oğulları, Hararlı Şagenin oğlu Yonatan,</verse>
				<verse number="35">Hararlı Sakarın oğlu Ahiam. Urun oğlu Elifal,</verse>
				<verse number="36">Mekeralı Hefer, Pelonlu Ahiya,</verse>
				<verse number="37">Karmelli Hetsro, Ezbayın oğlu Naaray,</verse>
				<verse number="38">Natanın kardeşi Yoel, Hagrinin oğlu Mibhar,</verse>
				<verse number="39">Ammonî Tselek, Tseruyanın oğlu Yoabın silâhtarı, Berotlu Naharay,</verse>
				<verse number="40">İtrî İra, İtrî Gareb,</verse>
				<verse number="41">Hittî Uriya, Ahlayın oğlu Zabad,</verse>
				<verse number="42">Rubenî Şizanın oğlu Adina, Rubenîlerin bir reisi, ve onunla otuz kişi,</verse>
				<verse number="43">Maakanın oğlu Hanan, ve Mitinli Yoşafat,</verse>
				<verse number="44">Aşteralı Uzziya, Aroerli Hotamın oğulları Şama ve Yeiel,</verse>
				<verse number="45">Şimrinin oğlu Yediael, ve kardeşi Titsli Yoha,</verse>
				<verse number="46">Mahavlı Eliel, ve Elnaamın oğulları Yeribay, ve Yoşavya, ve Moablı İtma,</verse>
				<verse number="47">Eliel, ve Obed, ve Metsobalı Yaasiel.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE Davud Kişin oğlu Saulun yüzünden henüz saklanmakta iken, Tsiklaga, onun yanına gelenler şunlardır; ve onlar yiğitler arasında, cenkte onun yardımcıları idiler.</verse>
				<verse number="2">Bunlar Benyaminden, Saulun kardeşlerinden, yay çekenler idiler, taş atmakta ve yay ile ok atmakta sağ ve sol ellerile alışık adamlardı.</verse>
				<verse number="3">Baş Ahiezer idi; ve Yoaş, Gibeatlı Şemaanın oğulları, ve Yeziel, ve Pelet, Azmavetin oğulları, ve Beraka, ve Anatotlu Yehu,</verse>
				<verse number="4">ve Otuzlar arasında bir yiğit olup Otuzlar üzerinde olan Gibeonlu İşmaya, ve Yeremya, ve Yahaziel, ve Yohanan, ve Gederalı Yozabad,</verse>
				<verse number="5">Eluzay, ve Yerimot, ve Bealya, ve Şemarya, ve Haruflu Şefatya,</verse>
				<verse number="6">Elkana, ve İşşiya, ve Azarel, ve Yoezer, ve Yaşobeam, Korahîler,</verse>
				<verse number="7">ve Yoela, ve Zebadya, Gedordan Yerohamın oğulları.</verse>
				<verse number="8">Ve Gadîlerden ayrılıp Davuda, çölde olan hisara gelenler, cenge alışık, büyük kalkan ve kargı kullanabilen cesur yiğitlerdi; yüzleri aslan yüzü gibi idi, ve seğirtmekte dağlar üzerindeki ceylanlar gibi idiler:</verse>
				<verse number="9">baş Ezer, ikinci Obadya, üçüncü Eliab,</verse>
				<verse number="10">dördüncü Mişmanna, beşinci Yeremya,</verse>
				<verse number="11">altıncı Attay, yedinci Eliel,</verse>
				<verse number="12">sekizinci Yohanan, dokuzuncu Elzabad,</verse>
				<verse number="13">onuncu Yeremya, on birinci Makbannay.</verse>
				<verse number="14">Bunlar Gad oğullarından ordu başları idiler; en küçük olanı yüz adama, ve en büyük olanı bin adama denkti.</verse>
				<verse number="15">Birinci ayda Erden bütün kıyılarına taşmışken ondan geçenler bunlardır; ve derelerde oturanların hepsini şarka ve garba doğru kaçırdılar.</verse>
				<verse number="16">Benyamin ve Yahuda oğullarından da Davudun yanına, hisara geldiler.</verse>
				<verse number="17">Ve Davud onları karşılamağa çıktı, ve cevap verip onlara dedi: Eğer bana yardım için barışıklıkla geldinizse, yüreğim sizinle bir olacaktır; fakat ellerimde zorbalık yokken beni düşmanlarımın eline vermek için geldinizse, atalarımızın Allahı bunu görsün ve cezasını versin.</verse>
				<verse number="18">Ve Ruh, Otuzların başı Amasay üzerine geldi, ve o dedi: Ey Davud, biz seniniz, ve ey Yesse oğlu, biz seninleyiz; selâm, sana selâm, ve sana yardım edenlere selâm olsun; çünkü Allahın sana yardım ediyor. Ve Davud onları aldı, ve kendilerini çete başıları etti.</verse>
				<verse number="19">Davud Filistilerle beraber Saula karşı cenk için gelince Manasseden de bazıları Davuda geçtiler; fakat Filistîlere yardım etmediler; çünkü Filistîlerin beyleri öğütleşip: Davud başımızı satarak efendisi Saula geçecektir, diye onu yanlarından gönderdiler.</verse>
				<verse number="20">Davud Tsiklaga giderken, Manasseden binlerin başları olan Adna, ve Yozabad, ve Yediael, ve Mikael, ve Yozabad, ve Elihu, ve Tsilletay, Manasseden ona geçtiler.</verse>
				<verse number="21">Ve çetelere karşı bunlar Davuda yardım ettiler; çünkü hepsi cesur yiğitlerdi, ve orduda başbuğlardılar.</verse>
				<verse number="22">Çünkü Davuda yardım etmek için, Allah ordusu gibi büyük bir ordu oluncıya kadar, günden güne ona geliyorlardı.</verse>
				<verse number="23">Ve RABBİN sözüne göre Saulun kırallığını Davuda çevirmek için onun yanına, Hebrona gelen cenge silâhlanmış reislerin sayıları şunlardır.</verse>
				<verse number="24">Büyük kalkan ve kargı taşıyan Yahuda oğulları, cenge silâhlanmış altı bin sekiz yüz kişi.</verse>
				<verse number="25">Şimeon oğullarından, cenk için cesur yiğitler, yedi bin yüz kişi.</verse>
				<verse number="26">Levi oğullarından dört bin altı yüz kişi.</verse>
				<verse number="27">Ve Yehoyada Harun evinin reisi idi; ve onunla beraber üç bin yedi yüz kişi,</verse>
				<verse number="28">ve genç cesur bir yiğit olan Tsadok, ve atası evinden yirmi iki reis vardı.</verse>
				<verse number="29">Ve Saulun kardeşleri Benyamin oğullarından üç bin kişi; çünkü o vakte kadar onların çoğu Saul evine sadık kalmışlardı.</verse>
				<verse number="30">Ve Efraim oğullarından yirmi bin sekiz yüz kişi, cesur yiğitler, ataları evlerinde adları anılan adamlar.</verse>
				<verse number="31">Ve Manassenin yarım sıptından gelip Davudu kıral etmek için adları ile gösterilen on sekiz bin kişi.</verse>
				<verse number="32">Ve İssakar oğullarından İsrailin ne etmesi gerek olduğunu bilmek için zamanları anlamakta bilgili olanlar; onların başları iki yüz kişi idi; ve bütün kardeşleri onların ağzına bakarlardı.</verse>
				<verse number="33">Zebulundan bütün cenk âletlerile orduya çıkan, cenk düzenini kurabilen, ve iki yürekli olmıyarak cenkte saf bağlıyan elli bin kişi.</verse>
				<verse number="34">Ve Naftaliden bin reis, ve onlarla beraber büyük kalkanla ve mızrakla otuz yedi bin kişi.</verse>
				<verse number="35">Ve Danîlerden cenk düzenini kurabilen yirmi sekiz bin altı yüz kişi.</verse>
				<verse number="36">Ve Aşerden cenge çıkanlar, cenk düzenini kurabilenler, kırk bin kişi.</verse>
				<verse number="37">Ve Erdenin ötesinden Rubenîlerden, ve Gadîlerden, ve Manassenin yarım sıptından cenk için her çeşit cenk âletlerile yüz yirmi bin kişi.</verse>
				<verse number="38">Bütün bunlar, cenk adamları, cenkte saf bağlıyanlar, Davudu bütün İsrail üzerine kıral etmek için, bütün yürekle Hebrona geldiler; ve İsrailin bütün artakalanı da Davudu kıral etmek için yürekleri birdi.</verse>
				<verse number="39">Ve orada üç gün Davudla beraber kaldılar, ve yiyip içtiler; çünkü kardeşleri onlar için hazırlık yapmışlardı.</verse>
				<verse number="40">Ve İssakara, ve Zebuluna, ve Naftaliye varıncıya kadar onlara yakın olanlar, eşekler, ve develer, ve katırlar, ve öküzler üzerinde ekmek, hamur işi yemekler, basılmış incir, ve kuru üzüm salkımları, ve şarap, ve yağ, ve pek çok sığırla koyun getirdiler; çünkü İsrailde sevinç vardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">VE Davud binlerin ve yüzlerin başları ile, her reisle danıştı.</verse>
				<verse number="2">Ve Davud bütün İsrail cemaatine dedi: Eğer size iyi görünüyorsa, ve bu iş Allahımız RABDEN ise, dışarıya her tarafa, İsrailin bütün memleketlerinde artakalan kardeşlerimize, ve onlarla beraber kendi otlak şehirlerinde bulunan kâhinlere ve Levililere gönderelim de yanımıza toplansınlar;</verse>
				<verse number="3">ve Allahımızın sandığını bize getirelim; çünkü Saulun günlerinde onu aramadık.</verse>
				<verse number="4">Ve bütün cemaat: Öyle yaparız, dediler; çünkü bütün kavmın gözünde bu iş doğru idi.</verse>
				<verse number="5">Ve Allahın sandığını Kiryat-yearimden getirmek için, Davud Mısır vadisi Şihordan Hamata girilecek yere kadar bütün İsraili topladı.</verse>
				<verse number="6">Ve Davud bütün İsraille beraber, kerubiler üstünde oturan RAB Allahın sandığını, İsimle çağırılan sandığını, Baaladan, Yahudanın Kiryat-yeariminden çıkarmak için oraya çıktı.</verse>
				<verse number="7">Ve Allahın sandığını yeni bir arabaya bindirdiler, ve Abinadabın evinden çıkardılar; ve Uzza ve Ahyo arabayı sürüyorlardı.</verse>
				<verse number="8">Ve Davudla bütün İsrail, ilâhilerle, ve çenklerle, ve santurlarla, ve teflerle, ve zillerle, ve borularla Allahın önünde bütün kuvvetlerile oynadılar.</verse>
				<verse number="9">Ve Kidonun harman yerine geldiler, ve Uzza sandığı tutmak için elini uzattı; çünkü öküzler tökezlemişlerdi.</verse>
				<verse number="10">Ve Uzzaya karşı RABBİN öfkesi alevlendi, ve onu vurdu, çünkü sandığın üzerine elini uzatmıştı; ve orada Allahın önünde öldü.</verse>
				<verse number="11">Ve Davud öfkelendi, çünkü RAB Uzzayı vurmuştu; ve o yere Perets-uzza dedi, ve bugüne kadar öyle denir.</verse>
				<verse number="12">Ve Davud o gün RABDEN korkup dedi: Allahın sandığını nasıl yanıma getireyim?</verse>
				<verse number="13">Ve Davud sandığı yanına Davud şehrine götürmedi, fakat Davud onu Gatlı Obed-edomun evine saptırdı.</verse>
				<verse number="14">Ve Allahın sandığı onun evinde, Obed-edomun evi halkı ile beraber üç ay kaldı; ve RAB Obed-edomun evini, ve onun her şeyini bereketli kıldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">VE Sur kıralı Hiram Davuda ulaklar, ve ona ev yapmak için erz ağaçları, ve duvarcılarla dülgerler gönderdi.</verse>
				<verse number="2">Ve Davud anladı ki, RAB İsrail üzerine kıral olarak kendisini pekiştirmişti; çünkü kavmı İsrailin hatırı için kırallığı yükselmişti.</verse>
				<verse number="3">Ve Davud Yeruşalimde yine karılar aldı; ve yine oğullar ve kızlar babası oldu.</verse>
				<verse number="4">Ve kendisine Yeruşalimde doğanların adları şunlardır: Şammua, ve Şobab, Natan, ve Süleyman,</verse>
				<verse number="5">ve İbhar, ve Elişua, ve Elpelet,</verse>
				<verse number="6">ve Noga, ve Nefeg, ve Yafia,</verse>
				<verse number="7">ve Elişama, ve Beeliada, ve Elifelet.</verse>
				<verse number="8">Ve Filistîler işittiler ki, Davud İsrail üzerine kıral olarak meshedildi, ve bütün Filistîler Davudu aramak için çıktılar; ve Davud işitip onlara karşı çıktı.</verse>
				<verse number="9">Ve Filistîler gelmişler, ve Refaim deresinde akın etmişlerdi.</verse>
				<verse number="10">Ve Davud Allahtan sorup dedi: Filistîlere karşı çıkayım mı? ve onları elime verecek misin? Ve RAB ona dedi: Çık; ve onları senin eline vereceğim.</verse>
				<verse number="11">Ve Baal-peratsime çıktılar, ve Davud orada onları vurdu; ve Davud dedi: Sular bentleri kırdığı gibi Allah düşmanlarımı benim elimle kırdı. Bundan dolayı o yerin adını Baal-peratsim koydular.</verse>
				<verse number="12">Ve ilâhlarını orada bıraktılar; ve Davud emretti, ve onlar ateşte yakıldı.</verse>
				<verse number="13">Ve Filistîler o derede bir daha akın ettiler.</verse>
				<verse number="14">Ve Davud yine Allahtan sordu; ve Allah ona dedi: Onların ardından çıkmıyacaksın; onlardan dön, ve dut ağaçlarının karşısında onların üzerine gel.</verse>
				<verse number="15">Ve vaki olacak ki, dut ağaçlarının tepelerinde yürüyüş sesi işitince, cenge o zaman çıkacaksın; çünkü Allah senin önünde Filistîlerin ordusunu vurmak için çıkmıştır.</verse>
				<verse number="16">Ve Davud Allahın kendisine emrettiği gibi yaptı; ve Gibeondan Gezere varıncıya kadar Filistîlerin ordusunu vurdular.</verse>
				<verse number="17">Ve Davudun adı bütün memleketlere yayıldı; ve RAB bütün milletlere Davud korkusunu saldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">VE Davud, kendisi için Davud şehrinde evler yaptı; ve Allahın sandığı için yer hazırladı, ve onun için çadır kurdu.</verse>
				<verse number="2">O zaman Davud dedi: Levililerden başkası Allahın sandığını taşıyamaz; çünkü Allahın sandığını taşımak için, ve kendisine ebediyen hizmet etmek için RAB onları seçti.</verse>
				<verse number="3">Ve Davud RABBİN sandığı için hazırlamış olduğu yere onu çıkarmak üzre bütün İsraili Yeruşalime topladı.</verse>
				<verse number="4">Ve Davud Harun oğullarını, ve Levilileri topladı:</verse>
				<verse number="5">Kohat oğullarından, reis Urielle kardeşleri, yüz yirmi kişi;</verse>
				<verse number="6">Merari oğullarından, reis Asaya ile kardeşleri, iki yüz yirmi kişi;</verse>
				<verse number="7">Gerşom oğullarından, reis Yoel ile kardeşleri, yüz otuz kişi;</verse>
				<verse number="8">Elitsafan oğullarından, reis Şemaya ile kardeşleri, iki yüz kişi;</verse>
				<verse number="9">Hebron oğullarından, reis Eliel ile kardeşleri, seksen kişi;</verse>
				<verse number="10">Uzziel oğullarından, reis Amminadab ile kardeşleri, yüz on iki kişi.</verse>
				<verse number="11">Ve Davud kâhinleri, Tsadokla Abiatarı, ve Levilileri, Urieli, Asayayı, ve Yoeli, Şemayayı, ve Elieli, ve Amminadabı çağırdı,</verse>
				<verse number="12">ve onlara dedi: Siz Levililer arasında atalar evlerinin başlarısınız; siz ve kardeşleriniz, kendinizi takdis edin, ve İsrailin Allahı RABBİN sandığını onun için hazırlamış olduğum yere çıkarın.</verse>
				<verse number="13">Çünkü geçen sefer siz taşımadınız, biz de onu usule göre aramadık, diye Allahımız RAB bizi vurdu.</verse>
				<verse number="14">Ve İsrail Allahı RABBİN sandığını çıkarmak için kâhinlerle Levililer kendilerini takdis ettiler.</verse>
				<verse number="15">Ve RABBİN sözüne göre, Musanın emretmiş olduğu gibi, Levi oğulları Allahın sandığının kolları kendi omuzları üzerinde olarak onu taşıdılar.</verse>
				<verse number="16">Ve Davud Levililerin reislerine, musiki âletleri, santurlar, çenkler, ve ziller çalarak sevinçle ses yükselten ilahicileri, kardeşlerinden tayin etsinler diye söyledi.</verse>
				<verse number="17">Ve Levililer Yoelin oğlu Hemanı, ve kardeşlerinden Berekyanın oğlu Asafı; ve kardeşleri Merari oğullarından Kuşayanın oğlu Eytanı;</verse>
				<verse number="18">ve bunlarla beraber ikinci sınıf kardeşlerinden kapıcıları, Zekaryayı, Beni, ve Yaazieli, ve Şemiramotu, ve Yehieli, ve Unniyi, Eliabı, ve Benayayı, ve Maaseyayı, ve Mattityayı, ve Elifelehuyu, ve Mikneyayı, ve Obed-edomu, ve Yeieli tayin ettiler.</verse>
				<verse number="19">Ve ilâhiciler, Heman, ve Asaf, ve Eytan, yüksek ses çıkaran tunç zillerle;</verse>
				<verse number="20">ve Zekarya, ve Aziel, ve Şemiramot, ve Yehiel, ve Unni, ve Eliab, ve Maaseya, ve Benaya, Alamot üzre santurlarla;</verse>
				<verse number="21">ve Mattitya ve Elifelehu, ve Mikneya, ve Obed-edom, ve Yeiel, ve Azazya, Şeminit üzre çenklerle kılavuzluk etsinler diye tayin olundular.</verse>
				<verse number="22">Ve taşıma işinde Levililerin reisi olan Kenanya, taşımada ögretici idi, çünkü anlayışlı idi.</verse>
				<verse number="23">Ve Berekya, ve Elkana sandığa kapıcı idiler.</verse>
				<verse number="24">Ve Şebanya, ve Yoşafat, ve Netanel, ve Amasay, ve Zekarya, ve Benaya, ve Eliezer, kâhinler, Allahın sandığı önünde boru çalıyorlardı; ve Obed-edom ve Yehiya sandığa kapıcı idiler.</verse>
				<verse number="25">Ve RABBİN ahit sandığını Obed-edomun evinden sevinçle çıkarmak için Davudla İsrailin ihtiyarları ve binlerin başları gittiler.</verse>
				<verse number="26">Ve vaki oldu ki, RABBİN ahit sandığını taşıyan Levililere Allah yardım edince, yedi boğa ile yedi koç kurban ettiler.</verse>
				<verse number="27">Ve Davud ince ketenden bir cübbe giyinmişti, ve sandığı taşıyan bütün Levililer, ve ilâhicilerle taşıma üzerinde olan Kenanya da öyle idi; Davudun üzerinde keten efod da vardı.</verse>
				<verse number="28">Ve bütün İsrail bağırışla, ve zurnalar üfliyerek, borular ve zillerle, ve yüksek ses çıkaran santurlar ve çenkler çalarak RABBİN ahit sandığını çıkardılar.</verse>
				<verse number="29">Ve vaki oldu ki, RABBİN ahit sandığı Davud şehrine geldiği zaman, Saulun kızı Mikal pencereden baktı, ve kıral Davudu sıçrıyıp raksederken gördü; ve yüreğinde onu hor gördü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">VE Allahın sandığını içeri getirdiler, ve onun için Davudun kurmuş olduğu çadırın ortasına onu koydular; ve Allahın önünde yakılan takdimelerle selâmet takdimeleri arzettiler.</verse>
				<verse number="2">Ve Davud yakılan takdimeyi ve selâmet takdimelerini arzetmeği bitirdiği zaman, RABBİN ismile kavmı mubarek kıldı.</verse>
				<verse number="3">Ve İsrailden her kişiye, erkek ve kadın, herkese bir somun ekmek, ve bir parça et, ve bir kuru üzüm pidesi dağıttı.</verse>
				<verse number="4">Ve RABBİN sandığı önünde hizmet etmek, ve İsrailin Allahı RABBİ zikretmek, ve ona şükredip hamdetmek için Levililerden adamlar koydu:</verse>
				<verse number="5">reis Asaf, ve onun ikincisi olan Zekarya, Yeiel, ve Şemiramot, ve Yehiel, ve Mattitya, ve Eliab, ve Benaya, ve Obed-edom, ve Yeiel, santurlar ve çenklerle; Asaf da yüksek ses çıkaran zillerle;</verse>
				<verse number="6">ve Benaya, ve Yahaziel kâhinler Allahın ahit sandığı önünde daima borularla.</verse>
				<verse number="7">O zaman Davud, ilk defa olarak o gün, RABBE şükretmek işini Asafla kardeşlerinin eline verdi:</verse>
				<verse number="8">RABBE şükredin, ismini çağırın; Kavmlar arasında onun işlerini bildirin.</verse>
				<verse number="9">Ona ilahi okuyun, ona terennüm eyleyin; Bütün harikalarını söyleyin.</verse>
				<verse number="10">Mukaddes ismile övünün; RABBİ arıyanların yüreği sevinsin.</verse>
				<verse number="11">RABBİ ve onun kudretini arayın; Yüzünü daima arayın.</verse>
				<verse number="12">Ey kulu İsrailin zürriyeti, Seçtiği Yakub oğulları,</verse>
				<verse number="13">Yaptığı hârikaları, onun mucizelerini, Ve ağzının hükümlerini anın.</verse>
				<verse number="14">Allahımız RAB odur; Hükümleri bütün yer yüzündedir.</verse>
				<verse number="15">Ebediyen onun ahdini, Bin nesle kadar buyurduğu sözünü,</verse>
				<verse number="16">İbrahim ile olan ahdini, Ve İshaka olan andını hatırlayın;</verse>
				<verse number="17">Ve: Mirasınızın payı olmak üzre, Kenân diyarını sana vereceğim, diyerek,</verse>
				<verse number="18">Kanun olmak üzre Yakuba, Ebedî ahit olarak İsraile teyit etti;</verse>
				<verse number="19">O vakit ki, siz sayıca az, çok az adamlar, Ve orada misafirlerdiniz;</verse>
				<verse number="20">Milletten millete, Bir ülkeden başka bir kavma geziyorlardı.</verse>
				<verse number="21">Kimseyi onlara kötülük etsin diye bırakmadı; Onlar uğruna kıralları bile azarladı:</verse>
				<verse number="22">Meshettiklerime dokunmayın, Ve peygamberlerime kötülük etmeyin, dedi.</verse>
				<verse number="23">Ey bütün dünya, RABBE ilâhi okuyun; Onun kurtarışını günden güne müjdeleyin.</verse>
				<verse number="24">Onun izzetini milletler arasında, Hârikalarını bütün kavmlar arasında ilân edin.</verse>
				<verse number="25">Çünkü RAB büyüktür, ve çok hamde lâyıktır; Ve bütün ilâhlardan daha korkunçtur.</verse>
				<verse number="26">Çünkü kavmların bütün ilâhları putlardır; Fakat RAB gökleri yarattı.</verse>
				<verse number="27">Celâl ve haşmet onun önündedir; Kudret ve cemal onun oturduğu yerdedir.</verse>
				<verse number="28">Ey sizler, kavmlar soyları, RABBE verin, İzzeti ve kudreti RABBE verin;</verse>
				<verse number="29">İsminin izzetini RABBE verin; Takdime getirin ve onun önüne gelin; Mukaddes süs içinde RABBE tapının.</verse>
				<verse number="30">Ey bütün dünya, onun önünde titreyin; Dünya da kurulmuştur, sarsılmıyacaktır;</verse>
				<verse number="31">Gökler sevinsin, yer de mesrur olsun; Ve milletler arasında denilsin: RAB saltanat sürüyor!</verse>
				<verse number="32">Deniz ve onun dolusu gürlesin; Kır ve hep içindekiler sevinçle coşsun;</verse>
				<verse number="33">O zaman ormanın ağaçları, RABBİN önünde sevinçle terennüm edecekler; Çünkü yere hükmetmeğe geliyor.</verse>
				<verse number="34">RABBE şükredin, çünkü o iyidir; Çünkü inayeti ebedîdir.</verse>
				<verse number="35">Ve diyin: Ey kurtarışımızın Allahı, bizi kurtar, Senin mukaddes ismine şükretmek için, Ve senin hamdinle övünmek için, Bizi topla, ve milletlerden bizi azat et.</verse>
				<verse number="36">İsrailin Allahı, RAB, Ezelden ebede kadar mubarek olsun. Ve bütün kavm: Amin, dediler, ve RABBE hamdettiler.</verse>
				<verse number="37">Ve orada, RABBİN ahit sandığı önünde, her gün günün işine göre, daima sandığın önünde hizmet etmek için Asafla kardeşlerini;</verse>
				<verse number="38">ve Obed-edomla onların kardeşlerini, altmış sekiz kişiyi; ve kapıcı olarak da Yedutun oğlu Obed-edomu, ve Hosayı koydu;</verse>
				<verse number="39">ve Gibeonda olan yüksek yerde, RABBİN meskeni önünde, yakılan takdime mezbahı üzerinde,</verse>
				<verse number="40">RABBİN İsraile emrettiği şeriatinde yazılı olanın hepsine göre, daima sabah ve akşam RABBE yakılan takdimeler arzetmek için kâhin Tsadoku, ve kâhin kardeşlerini;</verse>
				<verse number="41">ve inayeti ebedî olduğundan ötürü RABBE şükretmek için, onlarla beraber Hemanı, ve Yedutunu, ve adları ile anılan seçilmişlerden artakalanları koydu;</verse>
				<verse number="42">ve onların, Heman ile Yedutunun yanında olan yüksek ses çıkaranlara borular, ziller, ve Allahın ilâhileri için musiki âletleri verdi; ve kapıda olmak üzre Yedutunun oğullarını koydu.</verse>
				<verse number="43">Ve bütün kavm, herkes kendi evine gitti; ve Davud evini mubarek kılmak için döndü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, Davud evinde oturunca, Davud Natan peygambere dedi: İşte, ben erz ağacından bir evde oturuyorum, fakat RABBİN ahit sandığı perdeler altında duruyor.</verse>
				<verse number="2">Ve Natan Davuda dedi: Yüreğinde olanın hepsini yap; çünkü Allah seninle beraberdir.</verse>
				<verse number="3">Ve o gece vaki oldu ki, Natana Allahın şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="4">Git, ve kulum Davuda söyle: RAB şöyle diyor: Oturmak için sen bana ev yapmıyacaksın;</verse>
				<verse number="5">çünkü İsraili çıkardığım günden bugüne kadar bir evde oturmadım, fakat çadırdan çadıra, ve meskenden meskene gezdim.</verse>
				<verse number="6">Bütün İsrail ile beraber yürüdüğüm yerlerin hepsinde, kavmımı gütmek için kendilerine emrettiğim İsrail hâkimlerinden birine: Niçin bana erz ağacından bir ev yapmadınız, diye bir söz söyledim mi?</verse>
				<verse number="7">Ve şimdi, kulum Davuda söyle diyeceksin: Orduların RABBİ şöyle diyor: Kavmım İsrail üzerine hükümdar olmak üzre seni ağıldan, koyunların ardından aldım;</verse>
				<verse number="8">ve yürüdüğün her yerde seninle beraber oldum, ve senin önünden bütün düşmanlarını söküp attım; ve dünyada olan büyüklerin adı gibi sana bir ad yapacağım.</verse>
				<verse number="9">Ve kavmım İsrail için bir yer hazırlıyacağım, ve onu dikeceğim, ve yerinde oturup artık sarsılmıyacak; ve önceleri olduğu gibi,</verse>
				<verse number="10">ve kavmım İsrail üzerine hâkimler emrettiğim günlerden beri olduğu gibi, kötülük oğulları bir daha onlara cefa etmiyecekler; ve bütün senin düşmanlarına baş iğdireceğim. Ve RABBİN senin için bir ev yapacağını sana bildiriyorum.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki olacak ki, günlerin dolup atalarınla beraber olmak üzre gittiğin zaman, senden sonra oğullarından olacak zürriyetini durduracağım, ve onun kırallığını pekiştireceğim.</verse>
				<verse number="12">O bana ev yapacak, ve onun tahtını ebediyen pekiştireceğim.</verse>
				<verse number="13">Ben ona baba olacağım, ve o bana oğul olacak; ve senden önce olandan inayetimi geri aldığım gibi ondan geri almıyacağım;</verse>
				<verse number="14">ve onu kendi evimde ve kendi kırallığımda daima durduracağım; ve onun tahtı ebediyen pekişecektir.</verse>
				<verse number="15">Natan bütün bu sözlere göre ve bütün bu rüyete göre Davuda söyledi.</verse>
				<verse number="16">Ve kıral Davud içeri girip RABBİN önünde oturdu; ve dedi: Ya RAB Allah, ben kimim, ve evim nedir ki, beni buraya kadar getirdin?</verse>
				<verse number="17">Ve senin gözünde bu küçük bir şey göründü, ey Allah; ve uzun bir vakit için bu kulunun evi hakkında söyledin; ve bana yüksek bir adammışım gibi baktın, ya RAB Allah!</verse>
				<verse number="18">Bu kuluna olan izzetten ötürü Davud artık sana daha ne diyebilir? çünkü sen bu kulunu bilirsin.</verse>
				<verse number="19">Ya RAB kulunun hatırı için, ve senin kendi yüreğine göre bu büyük şeylerin hepsini bildirmek için bütün bu büyüklüğü ettin.</verse>
				<verse number="20">Ya RAB, kulaklarımızla işittiklerimizin hepsine göre, senin gibisi yoktur, ve senden başka Allah yoktur.</verse>
				<verse number="21">Kendi kavmın önünden ümmetleri kovarak, büyük ve korkunç işlerle kendine isim yapmak için, Mısırdan fidye ile kurtardığın kavmın İsrail gibi, yeryüzünde hangi bir millet var ki, Allah onu kendisine kavm olarak kurtarsın diye gitmiştir?</verse>
				<verse number="22">Ve kavmın İsraili ebediyen kendine kavm ettin; ve sen, RAB, onlara Allah oldun.</verse>
				<verse number="23">Ve şimdi, ya RAB, kulun hakkında ve evi hakkında söylediğin söz ebediyen sabit olsun, ve söylediğin gibi yap.</verse>
				<verse number="24">Ve: Orduların RABBİ İsrailin Allahı, İsraile Allahtır, desinler de ismin ebediyen sabit olsun, ve büyütülsün; ve kulun Davudun evi senin önünde sabit olsun.</verse>
				<verse number="25">Çünkü sen, ey Allahım: Sana ev yapacağım, diye kulunun kulağını açtın; bu kulun senin önünde dua etmeğe bundan ötürü cesaret buldu.</verse>
				<verse number="26">Ve şimdi, ya RAB, sen Allahsın, ve kuluna bu iyi şeyi vadettin;</verse>
				<verse number="27">ve şimdi, ebediyen senin önünde olsun diye bu kulunun evini mubarek kılmak sana hoş göründü; çünkü sen, ya RAB, onu mubarek kıldın, ve ebediyen mubarektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">VE bundan sonra vaki oldu ki, Davud Filistîleri vurdu, ve onlara baş iğdirdi, ve Filistîlerin elinden Gatı ve kasabalarını aldı.</verse>
				<verse number="2">Ve Moabı vurdu, ve Moabîler Davuda harç ödiyen kullar oldular.</verse>
				<verse number="3">Ve Davud Fırat ırmağı yanında hâkimiyetini kurmağa giderken, Hamat yanında Tsoba kıralı Hadarezeri vurdu.</verse>
				<verse number="4">Ve Davud ondan bin cenk arabası, ve yedi bin atlı, ve yirmi bin yaya aldı; ve Davud bütün araba atlarını topal etti, ancak onlardan yüz araba için alıkoydu.</verse>
				<verse number="5">Ve Şam Suriyelileri Tsoba kıralı Hadarezere yardım etmek için geldiler, ve Davud Suriyelilerden yirmi iki bin kişi vurdu.</verse>
				<verse number="6">Ve Davud Şam Suriyesine asker koydu; ve Suriyeliler Davuda harç ödiyen kullar oldular. Ve RAB Davuda her gittiği yerde zafer verdi.</verse>
				<verse number="7">Ve Davud Hadarezerin kulları üzerinde olan altın kalkanları aldı, ve onları Yeruşalime getirdi.</verse>
				<verse number="8">Ve Davud Hadarezerin şehirleri olan Tibhattan ve Kundan pek çok tunç aldı; Süleyman tunç denizi, ve direkleri ve tunç kapları onunla yaptı.</verse>
				<verse number="9">Ve Tsoba kıralı Hadarezerin bütün ordusunu Davudun vurmuş olduğunu Hamat kıralı Tou işitince,</verse>
				<verse number="10">Davudun hal ve hatırını sormak, ve kendisini kutlamak için oğlu Hadoramı ona gönderdi, çünkü Davud Hadarezerle cenkedip onu vurmuştu (çünkü Tou ile Hadarezerin cenkleri vardı); ve elinde her çeşit altın, ve gümüş, ve tunç eşya vardı.</verse>
				<verse number="11">Kıral Davud, bütün milletlerden, Edomdan, ve Moabdan, ve Ammon oğullarından, ve Filistîlerden, ve Amalekten getirmiş olduğu gümüş ve altınla beraber bunları da RABBE tahsis etti.</verse>
				<verse number="12">Ve Tseruyanın oğlu Abişay Tuz Deresinde Edomîlerden on sekiz bin kişiyi vurdu.</verse>
				<verse number="13">Ve Edoma asker koydu; ve bütün Edomîler Davuda kul oldular. Ve RAB Davuda her gittiği yerde zafer verdi.</verse>
				<verse number="14">Ve Davud bütün İsrail üzerine kırallık etti; ve bütün kavmına hüküm ve adalet icra etti.</verse>
				<verse number="15">Ve Tseruyanın oğlu Yoab ordu başında idi; ve Ahiludun oğlu Yehoşafat vakanüvis idi;</verse>
				<verse number="16">ve Ahitubun oğlu Tsadok, ve Abiatarın oğlu Abimelek kâhindiler; ve Şavşa kâtipti;</verse>
				<verse number="17">ve Yehoyadanın oğlu Benaya Keretîler ve Peletîlerin başında idi; ve Davudun oğulları kıralın yanında birincilerdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">VE bundan sonra vaki oldu ki, Ammon oğullarının kıralı Nahaş öldü, ve yerine oğlu kıral oldu.</verse>
				<verse number="2">Ve Davud dedi: Nahaşın oğlu Hanuna iyilik edeyim, çünkü babası bana iyilik etti. Ve babasından ötürü onu taziye için Davud ulaklar gönderdi. Ve Davudun kulları Hanunu taziye etmek için onun yanına, Ammon oğulları diyarına geldiler.</verse>
				<verse number="3">Ve Ammon oğullarının reisleri Hanuna dediler: Davud sana taziyeciler göndermekle babana hürmet mi ediyor sanıyorsun? onun kullarının senin yanına gelmeleri araştırmak, ve yıkmak, ve memleketi çaşıtlamak için değil midir?</verse>
				<verse number="4">Ve Hanun Davudun kullarını tutup onları tıraş etti, ve esvaplarını oturak yerine kadar ortadan kesti, ve onları gönderdi.</verse>
				<verse number="5">Ve bu adamlara olan işi gidip Davuda bildirdiler. Ve Davud onları karşılamak için adam gönderdi, çünkü o adamlar çok utanıyorlardı. Ve kıral dedi: Sakalınız uzayıncıya kadar Erihada oturun, ve o zaman dönün.</verse>
				<verse number="6">Ve Ammon oğulları, kendilerini Davuda mekruh kıldıklarını gördüler, ve Hanun ile Ammon oğulları, Mezopotamyadan, ve Aram-maakadan, ve Tsobadan kendilerine ücretle cenk arabaları ve atlılar tutmak için bin talant gümüş gönderdiler.</verse>
				<verse number="7">Ve kendilerine otuz iki bin araba, ve Maaka kıralını, ve onun kavmını ücretle tuttular, onlar da gelip Medebanın önünde ordugâh kurdular. Ve Ammon oğulları kendi şehirlerinden toplanıp cenge geldiler.</verse>
				<verse number="8">Ve Davud işitip Yoabı, ve bütün yiğitler ordusunu gönderdi.</verse>
				<verse number="9">Ve Ammon oğulları çıkıp şehrin kapısında cenge dizildiler; ve gelmiş olan kırallar ayrıca kırda idiler.</verse>
				<verse number="10">Ve cengin yüzü önden ve arkadan kendisine karşı olduğunu Yoab görünce, bütün İsrailin seçme adamlarından ayırdı, ve onları Suriyelilere karşı dizdi.</verse>
				<verse number="11">Ve kavmın artakalanlarını kardeşi Abişayın eline verdi; ve onlar Ammon oğullarının karşısına dizildiler.</verse>
				<verse number="12">Ve dedi: Eğer Suriyeliler benden kuvvetli olurlarsa, o zaman sen bana yardım edersin; ve eğer Ammon oğulları senden kuvvetli olurlarsa, o zaman ben sana yardım ederim.</verse>
				<verse number="13">Yürekli ol, ve kavmımız için, ve Allahımızın şehirleri için yiğitlikler edelim; ve RAB gözünde iyi olanı etsin.</verse>
				<verse number="14">Ve Yoabla yanında olan kavm Suriyelilerin karşısında cenk için yaklaştılar, ve Yoabın önünden onlar kaçtılar.</verse>
				<verse number="15">Ve Suriyelilerin kaçmış olduklarını Ammon oğulları görünce, onlar da kardeşi Abişayın önünden kaçıp şehre girdiler. O zaman Yoab Yeruşalime geldi.</verse>
				<verse number="16">Ve İsrailin önünde bozulduklarını Suriyeliler görünce, ulaklar gönderdiler, ve Hadarezerin ordu başbuğu Şofak başlarında olarak Irmağın ötesinde olan Suriyelileri çıkardılar.</verse>
				<verse number="17">Ve Davuda bildirildi; ve bütün İsraili toplayıp Erdenden geçti, ve onların üzerine geldi, ve onlara karşı saf bağladı. Ve Davud Suriyelilere karşı saf bağlıyınca, onun ile cenkettiler.</verse>
				<verse number="18">Ve Suriyeliler İsrailin önünden kaçtılar; ve Davud Suriyelilerden yedi bin araba cenkçilerile kırk bin yaya asker öldürdü, ordu başbuğu Şofakı da öldürdü.</verse>
				<verse number="19">Ve Hadarezerin kulları İsrailin önünde bozulduklarını görünce, Davudla barışıklık edip ona kulluk ettiler; ve artık Suriyeliler Ammon oğullarına yardım etmek istemediler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, yıl dönümünde, kıralların sefere çıktığı mevsimde, Yoab orduyu sefere çıkardı, ve Ammon oğullarının memleketini harap etti, ve gelip Rabbayı kuşattı. Fakat Davud Yeruşalimde oturuyordu. Ve Yoab Rabbayı vurup onu yıktı.</verse>
				<verse number="2">Ve Davud kırallarının tacını başından aldı; ve onun ağırlığını bir talant altın buldu, ve onda kıymetli taş vardı; ve Davudun başına konuldu; ve şehirden pek çok çapul mal çıkardı.</verse>
				<verse number="3">Ve içinde olan kavmı çıkardı, ve onları hizarlara, ve demir tırmıklara, ve baltalara koydu. Ve Davud Ammon oğullarının bütün şehirlerine böyle yaptı. Ve Davudla bütün kavm Yeruşalime döndüler.</verse>
				<verse number="4">Ve bundan sonra vaki oldu ki, Gezerde Filistîlerle cenk çıktı; o zaman Huşalı Sibbekay, Rafa oğullarından Sippayı vurdu; ve onlar baş iğdiler.</verse>
				<verse number="5">Ve yine Filistîlerle cenk oldu; ve Yairin oğlu Elhanan Gatlı Golyatın kardeşi Lahmiyi vurdu, onun mızrağının sapı çulha sırığı gibi idi.</verse>
				<verse number="6">Ve yine Gatta cenk oldu, orada uzun boylu bir adam vardı, ve ellerinin parmakları ile ayaklarının parmakları altışar altışar, yirmi dörttü; o da Rafaya doğmuştu.</verse>
				<verse number="7">Ve İsraile meydan okudu, ve Davudun kardeşi Şimeanın oğlu Yonatan onu vurdu.</verse>
				<verse number="8">Bunlar Gatta Rafaya doğmuştular; ve Davudun elile ve kullarının elile düştüler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">VE Şeytan İsraile karşı kalktı, ve İsraili saymak için Davudu tahrik etti.</verse>
				<verse number="2">Ve Davud Yoaba, ve kavmın reislerine dedi: Gidin, Beer-şebadan Dana kadar İsraili sayın; ve bana haber getirin ki, onların sayısını bileyim.</verse>
				<verse number="3">Ve Yoab dedi: RAB kavmını olduklarından yüz kat daha artırsın; fakat efendim kıral, onların hepsi efendimin kulları değil mi? niçin efendim bunu arıyor? niçin İsrailin üzerine günah getirsin?</verse>
				<verse number="4">Fakat kıralın sözü Yoaba karşı galebe etti. Ve Yoab çıktı, ve bütün İsrailde dolaştı, ve Yeruşalime geldi.</verse>
				<verse number="5">Ve Yoab yazılan kavmın sayısını Davuda verdi. Ve bütün İsrail, kılıç çeken bin binler ve yüz bin kişi idi; ve Yahuda kılıç çeken dört yüz yetmiş bin kişi idi.</verse>
				<verse number="6">Fakat onların arasında Leviyi ve Benyamini saymadı; çünkü kıralın sözü Yoaba mekruhtu.</verse>
				<verse number="7">Ve bu iş Allahın gözünde kötü oldu; ve İsraili vurdu.</verse>
				<verse number="8">Ve Davud Allaha dedi: Bu işi yapmakla büyük suç ettim; ve şimdi, niyaz ederim, bu kulunun günahını sayma; çünkü çok akılsızlık ettim.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB Davudun Göreni Gada söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="10">Git, ve Davuda söyliyip de: RAB şöyle diyor: Senin önüne üç şey koyuyorum; kendin için onlardan birini seç de sana onu yapayım.</verse>
				<verse number="11">Ve Gad Davuda gelip ona dedi: RAB şöyle diyor: İstediğini al:</verse>
				<verse number="12">ya üç yıl kıtlık; yahut düşmanlarının kılıcı sana erişerek seni sıkıştıranların önünde üç ay bitip tükenmek; yahut da üç gün RABBİN kılıcı, ve RABBİN meleği İsrailin bütün sınırlarında harap ederek memlekette veba. Ve şimdi bak, beni gönderene ne cevap götüreyim?</verse>
				<verse number="13">Ve Davud Gada dedi: Çok sıkılıyorum; şimdi RABBİN eline düşeyim, çünkü onun rahmetleri pek çoktur; ve insan eline düşmiyeyim.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB İsrailin üzerine veba gönderdi; ve İsrailden yetmiş bin kişi düştü.</verse>
				<verse number="15">Ve Allah Yeruşalimi harap etmek için ona bir melek gönderdi; ve onu harap etmek üzre iken RAB baktı, ve belâdan ötürü nadim oldu, ve harap eden meleğe: Yeter, şimdi elini çek, dedi. Ve RABBİN meleği Yebusî Ornanın harman yerinin yanında duruyordu.</verse>
				<verse number="16">Ve Davud gözlerini kaldırdı, ve RABBİN meleğini, elinde yalın kılıcı Yeruşalim üzerine uzatılmış olarak, yerle gök arasında durmakta gördü. Ve Davudla ihtiyarlar, çul sarınmış olarak yüz üstü düştüler.</verse>
				<verse number="17">Ve Davud Allaha dedi: Kavmın sayılmasını emreden ben değil miyim? suç eden, ve çok kötülük eden adam benim; fakat bu koyunlar ne yaptılar? ya RAB Allahım, niyaz ederim, senin elin bana karşı ve babamın evine karşı olsun; fakat kendi kavmını vurmak için onlara karşı olmasın.</verse>
				<verse number="18">Ve RABBİN meleği: Davud çıksın, ve Yebusî Ornanın harman yerinde RABBE bir mezbah kursun, diye Davuda söylemesini Gada emretti.</verse>
				<verse number="19">Ve RABBİN ismile Gadın söylediği söze göre Davud çıktı.</verse>
				<verse number="20">Ve Ornan arkasına döndü, ve meleği gördü; ve kendisile beraber olan dört oğlu gizlendiler. Ve Ornan buğday dövüyordu.</verse>
				<verse number="21">Ve Davud Ornana geliyordu, ve Ornan baktı, ve Davudu gördü, ve harman yerinden çıktı, ve Davuda yüz üstü yere kapandı.</verse>
				<verse number="22">Ve Davud Ornana dedi: Bu harman yerini bana ver de orada RABBE mezbah yapayım; veba kavmın üzerinden kaldırılsın diye onu tam değerile vereceksin.</verse>
				<verse number="23">Ve Ornan Davuda dedi: Senin olsun, ve efendim kıral gözünde iyi olanı yapsın; işte, yakılan takdimeler olarak öküzleri, ve odun olmak üzre dövenleri, ekmek takdimesi olmak üzre de buğdayı veriyorum; hepsini veriyorum.</verse>
				<verse number="24">Ve kıral Davud Ornana dedi: Hayır; fakat mutlaka tam parası ile satın alacağım; çünkü senin malın olan şeyi RAB için almam, ve hiçe mal olmuş yakılan takdime arzetmem.</verse>
				<verse number="25">Ve Davud yer için Ornana tartıda altı yüz şekel altın verdi.</verse>
				<verse number="26">Ve Davud orada RABBE mezbah yaptı, ve yakılan takdimeler ve selâmet takdimeleri arzetti; ve RABBİ çağırdı, ve RAB yakılan takdimeler mezbahı üzerinde ona gökten ateşle cevap verdi.</verse>
				<verse number="27">Ve RAB meleğe söyledi; o da kılıcını tekrar kınına koydu.</verse>
				<verse number="28">O zaman Yebusî Ornanın harman yerinde RABBİN kendisine cevap vermiş olduğunu Davud görünce, orada kurbanlar kesti.</verse>
				<verse number="29">Ve Musanın çölde yapmış olduğu RABBİN meskeni, ve yakılan takdimeler mezbahı o zaman Gibeondaki yüksek yerde idi.</verse>
				<verse number="30">Fakat Davud Allahtan sormak için onun önüne gidemedi; çünkü RABBİN meleğinin kılıcı yüzünden korkuyordu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">VE Davud dedi: RAB Allahın evi budur, ve İsrail için yakılan takdimeler mezbahı budur.</verse>
				<verse number="2">Ve Davud İsrail diyarında olan gariplerin toplanmasını emretti; ve Allahın evini yapmak için yonma taşlar yonutmak üzre taşçılar koydu.</verse>
				<verse number="3">Ve Davud kapıların kanatlarına çiviler ve reze kolları için pek çok demir, ve çoklukta tartıya gelmez tunç,</verse>
				<verse number="4">ve sayıya gelmez erz ağaçları hazırladı; çünkü Saydalılar ve Surlular Davuda pek çok erz ağaçları getirmişlerdi.</verse>
				<verse number="5">Ve Davud dedi: Oğlum Süleyman gençtir ve toydur, ve RABBE yapılacak ev çok büyük, bütün memleketlerde şöhretli ve izzetli olması gerektir; bundan dolayı onun için hazırlık yapacağım. Ve Davud ölümünden evel çok hazırlık yaptı.</verse>
				<verse number="6">Ve oğlu Süleymanı çağırdı, ve İsrailin Allahı RAB için ev yapsın diye ona emretti.</verse>
				<verse number="7">Ve Davud oğlu Süleymana dedi: Ben kendim, Allahım RABBİN ismine ev yapmak yüreğimde vardı.</verse>
				<verse number="8">Fakat bana RABBİN şu sözü geldi: Sen çok kan döktün, ve büyük cenkler yaptın; benim ismime sen ev yapmıyacaksın, çünkü gözümün önünde yere çok kan döktün.</verse>
				<verse number="9">İşte, sana bir oğul doğacak, o barış adamı olacak; ve ona çepçevre bütün düşmanlarından rahat vereceğim; çünkü onun adı Süleyman olacak, ve onun günlerinde İsraile selâmet ve sükûn vereceğim.</verse>
				<verse number="10">Benim ismime ev yapacak olan odur; ve o bana oğul olacak, ve ben ona baba olacağım; ve İsrail üzerinde kırallığın tahtını ebediyen pekiştireceğim.</verse>
				<verse number="11">Şimdi, oğlum, RAB seninle beraber olsun; ve işin iyi gitsin, ve Allahın RABBİN evini, senin hakkında söylediği gibi, yap.</verse>
				<verse number="12">Ancak RAB sana basiret ve anlayış versin, ve İsrail hakkında sana emretsin; ta ki Allahın RABBİN şeriatini tutasın.</verse>
				<verse number="13">Ve İsrail hakkında RABBİN Musaya emrettiği kanunları ve hükümleri yapmak üzre onları tutarsan, o zaman işin iyi gidecektir; kuvvetli ol, ve yürekli ol; korkma, ve yılgınlığa düşme.</verse>
				<verse number="14">Ve işte, bu hakir halimde RABBİN evi için yüz bin talant altın, ve bin bin talant gümüş, ve tartısız tunçla demir hazırladım, çünkü pek çoktur; ağaçlar ve taşlar da hazırladım; ve sen onların üzerine katabilirsin.</verse>
				<verse number="15">Ve senin yanında çok işçiler, taş yonanlar, taş ve kereste işçileri, ve her çeşit işte her çeşit hünerli adam var;</verse>
				<verse number="16">altının, gümüşün, tuncun ve demirin de sayısı yok. Kalk da yap; ve RAB seninle beraber olsun.</verse>
				<verse number="17">Ve Davud İsrailin bütün reislerine oğlu Süleymana yardım etmeği emredip dedi:</verse>
				<verse number="18">Allahınız RAB sizinle beraber değil mi? ve size çepçevre rahat vermedi mi? çünkü memlekette oturanları benim elime verdi; ve RABBİN önünde ve kavmın önünde memleket baş iğdi.</verse>
				<verse number="19">Şimdi Allahınız RABBİ yüreğinizle ve canınızla aramağa koyulun; ve kalkın, ve RABBİN ismine yapılacak evin içine RABBİN ahit sandığını, ve Allahın mukaddes kaplarını getirmek için RAB Allahın makdisini yapın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">VE Davud kocamış, ve günlere doymuştu; ve oğlu Süleymanı İsrail üzerine kıral etti.</verse>
				<verse number="2">Ve İsrailin bütün reislerini, ve kâhinleri, ve Levilileri topladı.</verse>
				<verse number="3">Ve otuz yaşında ve ondan yukarı olan Levililer sayıldılar; ve onların birer birer sayısı otuz sekiz bin erkekti.</verse>
				<verse number="4">Bunlardan yirmi dört bini RAB evinin işine bakmak içindi; ve altı bini memur ve hâkimdi;</verse>
				<verse number="5">ve dört bini kapıcı idi; ve Davudun: RABBE hamdetmek için ben yaptım, dediği musiki âletlerile dört bini RABBE hamdederlerdi.</verse>
				<verse number="6">Ve Levinin Gerşon, Kohat, ve Merari oğullarına göre Davud onları takımlara ayırdı.</verse>
				<verse number="7">Gerşonîlerden: Ladan, ve Şimei.</verse>
				<verse number="8">Ladanın oğulları: baş Yehiel, Zetam, ve Yoel, üç kişi.</verse>
				<verse number="9">Şimeinin oğulları: Şelomot, Haziel, ve Haran, üç kişi. Bunlar Ladanın atalar evlerinin başları idiler.</verse>
				<verse number="10">Ve Şimeinin oğulları: Yahat, Ziza, ve Yeuş, ve Beria. Bu dördü Şimeinin oğulları idiler.</verse>
				<verse number="11">Ve Yahat baş, ve Ziza ikinci idi; fakat Yeuşun ve Berianın çok oğulları yoktu; ve bir sayıda, bir ata evi oldular.</verse>
				<verse number="12">Kohatın oğulları: Amram, Yitshar, Hebron, ve Uzziel, dört kişi.</verse>
				<verse number="13">Amramın oğulları: Harun ve Musa; ve Harun, en mukaddes şeyleri takdis etmek, RABBİN önünde buhur yakmak, ona hizmet eylemek, ve ebediyen onun ismile mubarek kılmak üzre, kendisi ve oğulları ebediyen ayırt edildi.</verse>
				<verse number="14">Fakat Allah adamı Musaya gelince, onun oğulları Levi sıptı arasında sayıldılar.</verse>
				<verse number="15">Musanın oğulları: Gerşom ve Eliezer.</verse>
				<verse number="16">Gerşomun oğulları: baş Şebuel.</verse>
				<verse number="17">Ve Eliezerin oğulları: baş Rehabya; ve Eliezerin başka oğulları yoktu; fakat Rehabyanın oğulları pek çoktu.</verse>
				<verse number="18">Yitsharın oğulları: baş Şelomit.</verse>
				<verse number="19">Hebronun oğulları: baş Yeriya, ikinci Amarya, üçüncü Yahaziel, ve dördüncü Yekameam.</verse>
				<verse number="20">Uzzielin oğulları: baş Mika, ve ikinci İşşiya.</verse>
				<verse number="21">Merarinin oğulları: Mahli, ve Muşi. Mahlinin oğulları: Eleazar ve Kiş.</verse>
				<verse number="22">Ve Eleazar öldü, ve onun oğulları yoktu, ancak kızları vardı; ve kardeşleri, Kiş oğulları, onları karı olarak aldılar.</verse>
				<verse number="23">Muşinin oğulları: Mahli, ve Eder, ve Yeremot, üç kişi.</verse>
				<verse number="24">Atalar evlerine göre Levi oğulları, yirmi yaşında ve ondan yukarı birer birer adlarının sayısı ile onlardan sayılan atalar evlerinin başları, RAB evinin hizmeti için iş görenler bunlardı.</verse>
				<verse number="25">Çünkü Davud dedi: İsrailin Allahı RAB kavmına rahat vermiştir; ve ebediyen Yeruşalimde mesken tutmuştur;</verse>
				<verse number="26">ve Levililer meskeni, ve onun hizmeti için bütün kapları artık taşımıyacaklar.</verse>
				<verse number="27">Çünkü Davudun son sözleri üzerine yirmi yaşında ve ondan yukarı olan Levi oğulları sayıldılar.</verse>
				<verse number="28">Çünkü onların vazifesi RAB evinin hizmeti için, avlularda, ve odalarda, ve bütün mukaddes şeyleri temizlemekte, Allah evinin hizmet işinde Harun oğullarının yanında bulunmak,</verse>
				<verse number="29">ve huzur ekmeğine, ve gerek mayasız yufkaların, gerek sacda pişen şeylerin, ve gerekse yoğurulmuş şeylerin ekmek takdimesine mahsus ince una, ve her çeşit ölçek ve ölçülere bakmak;</verse>
				<verse number="30">ve her sabah ve her akşam RABBE şükür ve hamdetmek için durmak,</verse>
				<verse number="31">ve Sebt günlerinde, ve ay başlarında, ve belli bayramlarda bütün yakılan takdimeleri sayısı ile, onlar hakkında olan usule göre, daima RABBİN önünde RABBE arzetmekti;</verse>
				<verse number="32">ve RAB evinin hizmeti için toplanma çadırının bekçiliğini, ve mukaddes yerin bekçiliğini, ve kardeşleri Harun oğullarının bekçiliğini tutarlardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">VE Harun oğullarının takımları şunlardı. Harunun oğulları: Nadab, ve Abihu, Eleazar ve İtamar.</verse>
				<verse number="2">Fakat Nadab ve Abihu babalarından evel öldüler, ve oğulları yoktu; bundan dolayı Eleazar ve İtamar kâhinlik ettiler.</verse>
				<verse number="3">Ve Davud ve Eleazarın oğullarından Tsadok, ve İtamarın oğullarından Ahimelek onları kendi hizmetlerinde işlerine göre ayırdılar.</verse>
				<verse number="4">Ve İtamar oğullarından ziyade, Eleazar oğulları arasında daha çok baş adamlar bulundu; ve onlar böyle ayrıldılar: Eleazarın oğullarından atalar evlerinin başları on altı; ve İtamarın oğullarından, ataları evlerine göre, sekiz.</verse>
				<verse number="5">Bunlarla onlar böylece kura ile ayrıldılar; çünkü hem Eleazarın oğullarından, hem de İtamarın oğullarından makdis için reisler, ve Allah için reisler vardı.</verse>
				<verse number="6">Ve kıralın, ve reislerin, ve kâhin Tsadokun, ve Abiatarın oğlu Ahimelekin, ve kâhinlerin ve Levililerin atalar evlerinin başları önünde, Levililerden Netanelin oğlu kâtip Şemaya onları yazdı; bir atalar evi Eleazar için alındı, biri de İtamar için alındı.</verse>
				<verse number="7">Ve birinci kura Yehoyaribe, ikincisi Yedayaya,</verse>
				<verse number="8">üçüncüsü Harime, dördüncüsü Şeorime,</verse>
				<verse number="9">beşincisi Malkiyaya, altıncısı Miyamine,</verse>
				<verse number="10">yedincisi Hakkotsa, sekizincisi Abiyaya,</verse>
				<verse number="11">dokuzuncusu Yeşuaya, onuncusu Şekanyaya,</verse>
				<verse number="12">on birincisi Elyaşibe, on ikincisi Yakime,</verse>
				<verse number="13">on üçüncüsü Huppaya, on dördüncüsü Yeşebeaba,</verse>
				<verse number="14">on beşincisi Bilgaya, on altıncısı İmmere,</verse>
				<verse number="15">on yedincisi Hezire, on sekizincisi Happitsetse,</verse>
				<verse number="16">on dokuzuncusu Petahyaya, yirmincisi Yehezkele,</verse>
				<verse number="17">yirmi birincisi Yakine, yirmi ikincisi Gamula,</verse>
				<verse number="18">yirmi üçüncüsü Delayaya, yirmi dördüncüsü Maazyaya çıktı.</verse>
				<verse number="19">İsrailin Allahı RABBİN kendisine emretmiş olduğu gibi, ataları Harunun elile verilen onların usulüne göre RABBİN evine girmek için hizmetlerinde sıraları bu idi.</verse>
				<verse number="20">Ve Levinin artakalan oğullarına gelince: Amramın oğullarından Şubael; Şubaelin oğullarından Yehdeya.</verse>
				<verse number="21">Rehabyadan: Rehabyanın oğullarından baş İşşiya.</verse>
				<verse number="22">Yitsharîlerden, Şelomot; Şelomotun oğullarından, Yahat.</verse>
				<verse number="23">Ve Hebronun oğullarından: baş Yeriya, ikinci Amarya, üçüncü Yahaziel, dördüncü Yekameam.</verse>
				<verse number="24">Uzzielin oğulları, Mika; Mikanın oğullarından, Şamir.</verse>
				<verse number="25">Mikanın kardeşi, İşşiya; İşşiyanın oğullarından, Zekarya.</verse>
				<verse number="26">Merarinin oğulları: Mahli ve Muşi; Yaaziyanın oğulları: Beno.</verse>
				<verse number="27">Merarinin oğulları: Yaaziyadan, Beno, ve Şoham, ve Zakkur, ve İbri.</verse>
				<verse number="28">Mahliden: Eleazar; bunun oğulları yoktu.</verse>
				<verse number="29">Kişten; Kişin oğulları: Yerahmeel.</verse>
				<verse number="30">Ve Muşinin oğulları: Mahli, ve Eder, ve Yerimot. Ataları evlerine göre Levililerin oğulları bunlardı.</verse>
				<verse number="31">Kardeşleri Harun oğulları nasıl attılarsa, bunlar da, kıral Davudun, ve Tsadokun, ve Ahimelekin, ve kahinlerin ve Levililerin atalar evleri başlarının önünde, atalar evlerinin başları küçük kardeşleri gibi, kura attılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">VE Davudla ordu başbuğları, Asafın, ve Hemanın, ve Yedutunun oğullarından bazılarını, çenklerle, santurlarla ve zillerle peygamberlik etsinler diye, hizmet için ayırdılar; ve hizmetlerine göre iş yapanların sayısı şu idi:</verse>
				<verse number="2">Asafın oğullarından: Zakkur, ve Yusuf, ve Netanya, ve Aşarela, kıralın emrine göre peygamberlik eden Asafın eli altında Asafın oğulları.</verse>
				<verse number="3">Yedutundan; Yedutunun oğulları: Gedalya, ve Tseri, ve Yeşaya, Haşabya, ve Mattitya, RABBE şükür ve hamdederek çenkle peygamberlik eden babaları Yedutunun eli altında altı kişi.</verse>
				<verse number="4">Hemandan; Hemanın oğulları: Bukkiya, Mattanya, Uzziel, Şebuel, ve Yerimot, Hananya, Hanani, Eliata, Giddalti, ve Romamti-ezer, Yoşbekaşa, Malloti, Hotir, Mahaziot.</verse>
				<verse number="5">Bunların hepsi, boynuzu kaldırmak için, Allahın sözlerinde kıralın Göreni olan Hemanın oğulları idiler. Ve Allah Hemana on dört oğul ve üç kız verdi.</verse>
				<verse number="6">Onların hepsi zillerle, santurlarla, ve çenklerle Allah evinin hizmeti için, babalarının eli altında RABBİN evinde terennüm içindiler; Asaf, Yedutun, ve Heman ise kıralın emri altında idiler.</verse>
				<verse number="7">Kendilerine RABBE terennüm etmek öğretilmiş olan kardeşlerile beraber maharetli olanların hepsinin sayısı iki yüz seksen sekizdi.</verse>
				<verse number="8">Ve hepsi, büyüğü de küçüğü de, öğreten de öğrenen de, ayni suretle vazifeleri için kura attılar.</verse>
				<verse number="9">Ve birinci kura Asaf için Yusufa çıktı; ikincisi Gedalyaya; kendisi ve kardeşlerile oğulları on iki;</verse>
				<verse number="10">üçüncüsü Zakkura, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="11">dördüncüsü İtsriye, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="12">beşincisi Netanyaya, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="13">altıncısı Bukkiyaya, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="14">yedincisi Yeşarelaya, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="15">sekizincisi Yeşayaya, Oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="16">dokuzuncusu Mattanyaya, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="17">onuncusu Şimeiye, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="18">on birincisi Azarele, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="19">on ikincisi Haşabyaya, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="20">on üçüncüsü, Şubael için, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="21">on dördüncüsü, Mattitya için, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="22">on beşincisi, Yeremot için, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="23">on altıncısı, Hananya için, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="24">on yedincisi, Yoşbekaşa için, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="25">on sekizincisi, Hanani için, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="26">on dokuzuncusu, Malloti için, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="27">yirmincisi, Eliata için, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="28">yirmi birincisi, Hotir için, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="29">yirmi ikincisi, Giddalti için, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="30">yirmi üçüncüsü, Mahaziot için, oğulları ve kardeşleri, on iki;</verse>
				<verse number="31">yirmi dördüncüsü, Romamti-ezer için, oğulları ve kardeşleri, on iki.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">KAPICI takımları: Korahîlerden, Asafın oğullarından Korenin oğlu Meşelemya.</verse>
				<verse number="2">Ve Meşelemyanın oğulları: ilk oğlu Zekarya, ikincisi Yediael, üçüncüsü Zebadya, dördüncüsü Yatniel,</verse>
				<verse number="3">beşincisi Elam, altıncısı Yehohanan, yedincisi Elihoenay.</verse>
				<verse number="4">Ve Obed-edomun oğulları: ilk oğlu Şemaya, ikincisi Yehozabad, üçüncüsü Yoah, dördüncüsü Sakar, ve beşincisi Netanel,</verse>
				<verse number="5">altıncısı Ammiel, yedincisi İssakar, sekizincisi Peulletay; çünkü Allah onu mubarek kılmıştı.</verse>
				<verse number="6">Ve onun oğlu Şemayaya oğullar doğdu, babalarının evinde baş oldular; çünkü cesur yiğitlerdi.</verse>
				<verse number="7">Şemayanın oğulları: Otni, ve Refael, ve Obed, Elzabad, kardeşleri yiğit adamlardı, Elihu ve Semakya.</verse>
				<verse number="8">Bunların hepsi Obed-edomun oğullarındandı; bunlar, oğulları ve kardeşleri, hizmet için kuvvette yiğit adamlar; Obed-edomdan altmış iki kişi.</verse>
				<verse number="9">Ve Meşelemyanın oğulları ve kardeşleri, yiğit adamlar, on sekiz kişi.</verse>
				<verse number="10">Ve Merari oğullarından Hosanın oğulları: baş Şimri (çünkü ilk oğul değilken babası onu baş etti),</verse>
				<verse number="11">ikinci Hilkiya, üçüncü Tebalya, dördüncü Zekarya; Hosanın bütün oğulları ve kardeşleri, on üç kişi.</verse>
				<verse number="12">RAB evinde hizmet etmek için, kardeşleri gibi olan kapıcı takımları bunlardan, baş adamlardan idiler.</verse>
				<verse number="13">Ve her kapı için, atalar evlerine göre, küçüğü de büyüğü de kura attılar.</verse>
				<verse number="14">Ve Şelemya için kura şarka düştü. Ve oğlu, anlayışlı öğütçü, Zekarya için kura attılar; ve onun kurası şimale;</verse>
				<verse number="15">ve Obed-edom için cenuba; ve oğulları için ambar evine.</verse>
				<verse number="16">Şuppim ve Hosa için garba, Şalleket kapısı yanında, yukarı çıkan kaldırımda karşılıklı iki nöbet yerine düştü.</verse>
				<verse number="17">Şark için altı, şimal için günde dört, cenup için günde dört, ve ambarlar için ikişer ikişer;</verse>
				<verse number="18">Parbar için garba doğru kaldırımda dört, ve Parbarda iki Levili vardı.</verse>
				<verse number="19">Korahî oğullarından ve Merari oğullarından kapıcı takımları bunlardı.</verse>
				<verse number="20">Ve Levililerden Ahiya Allah evinin hazineleri üzerinde, ve takdis olunan şeylerin hazineleri üzerinde idi.</verse>
				<verse number="21">Ladanın oğulları, Ladanın Gerşonîler oğulları, Gerşonî Ladanın atalar evlerinin başları; Yehieli.</verse>
				<verse number="22">Yehielinin oğulları: Zetam, ve kardeşi Yoel RAB evinin hazineleri üzerinde idiler.</verse>
				<verse number="23">Amramîlerden, Yitsharîlerden, Hebronîlerden, Uzzielîlerden;</verse>
				<verse number="24">ve Musanın oğlu Gerşomun oğlu Şebuel hazineler üzerinde reis idi.</verse>
				<verse number="25">Ve kardeşleri: Eliezerden oğlu Rehabya, ve onun oğlu Yeşaya, ve onun oğlu Yoram, ve onun oğlu Zikri, ve onun oğlu Şelomot.</verse>
				<verse number="26">Bu Şelomot ile kardeşleri takdis olunan bütün hazinelerin üzerinde idiler; onları kıral Davud, ve atalar evlerinin başları, binlerin ve yüzlerin başları, ve ordunun başbuğları takdis etmişlerdi.</verse>
				<verse number="27">Cenklerde kazanılan çapul malından RAB evini onarmak için takdis ettiler.</verse>
				<verse number="28">Ve Gören Samuelin, ve Kişin oğlu Saulun, ve Nerin oğlu Abnerin, ve Tseruyanın oğlu Yoabın takdis etmiş oldukları şeylerin hepsi, herkesin takdis ettikleri, Şelomotun ve kardeşlerinin eli altında idi.</verse>
				<verse number="29">Yitsharîlerden: Kenanya ve oğulları, İsrail üzerine memurlar ve hâkimler olarak dışardaki işlere bakarlardı.</verse>
				<verse number="30">Hebronîlerden: Haşabya ve kardeşleri, yiğit adamlar, bin yedi yüz kişi, RABBİN her işi için ve kıralın hizmeti için, Erden berisinde garba doğru İsrail üzerine memur idiler.</verse>
				<verse number="31">Hebronîlerden Yeriya, atalar evlerinin zürriyetlerine göre Hebronîlerin başı idi. Onlar Davudun kırallığının kırkıncı yılında arandılar, ve Gilead Yazerinde, onların arasında cesur yiğitler bulundu.</verse>
				<verse number="32">Ve kardeşleri, yiğit adamlar, atalar evlerinin başları, iki bin yedi yüz kişi idiler; kıral Davud, Allahın her işi için, ve kıralın işi için, Rubenîler, ve Gadîler, ve Manassîlerin yarım sıptı üzerine onları nazır etti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">VE sayılarına göre İsrail oğulları, atalar evlerinin başları, ve binlerin ve yüzlerin başları, yılın bütün aylarına göre, aydan aya giren ve çıkan fırkaların bütün işlerinde kırala hizmet eden memurları — her fırkadan yirmi dört bin kişi vardı.</verse>
				<verse number="2">Birinci ay için, birinci fırkanın üzerinde Zabdielin oğlu Yaşobeam vardı; ve onun fırkasında yirmi dört bin kişi vardı.</verse>
				<verse number="3">Kendisi Perets oğullarındandı, birinci ay için bütün ordu başbuğlarının başı idi.</verse>
				<verse number="4">Ve ikinci ayın fırkası üzerinde Ahohlu Doday vardı, ve onun fırkasında reis Miklot idi; ve onun fırkasında yirmi dört bin kişi vardı.</verse>
				<verse number="5">Üçüncü ay için, ordu başbuğu kâhin Yehoyadanın oğlu Benaya baştı; ve onun fırkasında yirmi dört bin kişi vardı.</verse>
				<verse number="6">Otuzların yiğidi, ve Otuzlar üzerinde olan Benaya budur; ve oğlu Ammizabad onun fırkasında idi.</verse>
				<verse number="7">Dördüncü ay için, dördüncü başbuğ Yoabın kardeşi Asahel, ve kendisinden sonra oğlu Zebadya idi; ve onun fırkasında yirmi dört bin kişi vardı.</verse>
				<verse number="8">Beşinci ay için, beşinci başbuğ İzrahî Şamhut idi; ve onun fırkasında yirmi dört bin kişi vardı.</verse>
				<verse number="9">Altıncı ay için, altıncı başbuğ Tekoalı İkkeşin oğlu İra idi; ve onun fırkasında yirmi dört bin kişi vardı.</verse>
				<verse number="10">Yedinci ay için, yedinci başbuğ Efraim oğullarından Pelonlu Helets idi; ve onun fırkasında yirmi dört bin kişi vardı.</verse>
				<verse number="11">Sekizinci ay için, sekizinci başbuğ Zerahîlerden Huşalı Sibbekay idi; ve onun fırkasında yirmi dört bin kişi vardı.</verse>
				<verse number="12">Ve dokuzuncu ay için, dokuzuncu başbuğ Benyaminîlerden Anatotlu Abiezer idi; ve onun fırkasında yirmi dört bin kişi vardı.</verse>
				<verse number="13">Onuncu ay için, onuncu başbuğ Zerahîlerden Netofalı Maharay idi; ve onun fırkasında yirmi dört bin kişi vardı.</verse>
				<verse number="14">On birinci ay için, on birinci başbuğ Efraim oğullarından Piratonlu Benaya idi; ve onun fırkasında yirmi dört bin kişi vardı.</verse>
				<verse number="15">On ikinci ay için, on ikinci başbuğ Otnielden Netofalı Helday idi; ve onun fırkasında yirmi dört bin kişi vardı.</verse>
				<verse number="16">Ve İsrail sıptları üzerinde: Rubenîlerden reis Zikrinin oğlu Eliezer; Şimeonîlerden, Maakanın oğlu Şefatya;</verse>
				<verse number="17">Leviden, Kemuelin oğlu Haşabya; Harundan, Tsadok;</verse>
				<verse number="18">Yahudadan, Davudun kardeşlerinden Elihu; İssakardan, Mikaelin oğlu Omri;</verse>
				<verse number="19">Zebulundan, Obadyanın oğlu İşmaia; Naftaliden, Azrielin oğlu Yeremot;</verse>
				<verse number="20">Efraim oğullarından, Azazyanın oğlu Hoşea; Manassenin yarım sıptından, Pedayanın oğlu Yoel;</verse>
				<verse number="21">Gileadda olan Manassenin yarım sıptından, Zekaryanın oğlu İddo; Benyaminden, Abnerin oğlu Yaasiel;</verse>
				<verse number="22">Dandan, Yerohamın oğlu Azarel. İsrail sıptlarının reisleri bunlardı.</verse>
				<verse number="23">Fakat Davud yirmi yaşında ve ondan aşağı olanlarının sayısını almadı, çünkü RAB İsraili göklerin yıldızları gibi çoğaltacağını söylemişti.</verse>
				<verse number="24">Tseruyanın oğlu Yoab saymağa başladı, fakat bitirmedi; ve bundan dolayı İsrail üzerine öfke geldi; ve sayı kıral Davudun Tarihler kitabında hesaba konulmadı.</verse>
				<verse number="25">Ve kıralın ambarları üzerinde Adielin oğlu Azmavet vardı; ve kırlarda, şehirlerde, ve köylerde, ve hisarlarda olan ambarlar üzerinde Uzziyanın oğlu Yonatan vardı;</verse>
				<verse number="26">ve toprak işi için tarlada çalışanların üzerinde Kelubun oğlu Ezri vardı;</verse>
				<verse number="27">ve bağlar üzerinde Ramalı Şimei vardı; ve şarap mahzenleri için bağların mahsulü üzerinde Şifamlı Zabdi;</verse>
				<verse number="28">ve Şefelada olan zeytinlikler ve cemiz ağaçları üzerinde Gederli Baalhanan vardı; ve yağ mahzenleri üzerinde Yoaş;</verse>
				<verse number="29">ve Şaronda otlanan sığırlar üzerinde Şaronlu Şitray vardı; ve derelerde olan sığırlar üzerinde Adlayın oğlu Şafat vardı;</verse>
				<verse number="30">ve develer üzerinde İsmailî Obil vardı; ve eşekler üzerinde Meronotlu Yehdeya; ve sürüler üzerinde Hagrî Yaziz vardı.</verse>
				<verse number="31">Bütün bunlar kıral Davudun malı üzerinde reistiler.</verse>
				<verse number="32">Ve Davudun amcası Yonatan müşavirdi, anlayışlı adam ve yazıcı idi; ve Hakmoninin oğlu Yehiel kıralın oğulları yanında idi;</verse>
				<verse number="33">ve Ahitofel kıralın müşaviri idi; ve Arklı Huşay kıralın dostu idi;</verse>
				<verse number="34">ve Ahitofelden sonra Benayanın oğlu Yehoyada, ve Abiatar vardı; ve kıralın ordu başbuğu Yoab idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="28">
				<verse number="1">VE Davud İsrailin bütün reislerini, sıptların reislerini, ve kırala nöbetle hizmet eden bölüklerin başbuğlarını, ve binlerin başlarını, ve yüzlerin başlarını, ve kıralla oğullarının bütün mallarının ve sürülerinin reislerini, kızlar ağalarını, ve yiğitleri, bütün cesur yiğitleri, Yeruşalime topladı.</verse>
				<verse number="2">Ve kıral Davud ayağa kalktı, ve dedi: Ey kardeşlerim, ve kavmım, beni dinleyin; RABBİN ahit sandığı için, ve Allahımızın ayaklarının basamağı için bir rahat evi yapmak yüreğimde var idi; ve onu yapmak için hazırlık görmüştüm.</verse>
				<verse number="3">Fakat Allah bana dedi: İsmim için sen ev yapmıyacaksın, çünkü cenk adamısın, ve kan döktün.</verse>
				<verse number="4">Fakat İsrailin Allahı RAB, İsrail üzerine ebediyen kıral olmak için babamın bütün evinden beni seçti; çünkü hükümdar olarak Yahudayı, ve Yahuda evinde babamın evini seçti; ve bütün İsrail üzerine kıral etmek için babamın oğulları arasında beni hoş gördü;</verse>
				<verse number="5">ve bütün oğullarımdan (çünkü RAB bana çok oğul verdi), RABBİN İsrail üzerinde kırallığı tahtına oturmak için oğlum Süleymanı seçti.</verse>
				<verse number="6">Ve bana dedi: Oğlun Süleyman, evimi ve avlularımı o yapacak; çünkü onu kendime oğul seçtim, ve ben ona baba olacağım.</verse>
				<verse number="7">Ve eğer bugün olduğu gibi, emirlerimi ve hükümlerimi yapmak için sebatlı olursa, onun kırallığını ebediyen pekiştireceğim.</verse>
				<verse number="8">Ve şimdi, bütün İsrailin, RABBİN cemaatinin gözü önünde, ve Allahımız işitirken, Allahınız RABBİN bütün emirlerini tutun ve araştırın ki, bu iyi diyarı mülk olarak edinesiniz, ve sizden sonra çocuklarınıza onu ebediyen miras olarak bırakasınız.</verse>
				<verse number="9">Ve sen, oğlum Süleyman, babanın Allahını tanı, ve bütün yürekle ve istekli canla ona kulluk et; çünkü RAB yüreklerin hepsini araştırır, ve düşüncelerin bütün kuruntularını anlar. Eğer onu ararsan, sana kendisini buldurur; fakat onu bırakırsan, seni ebediyen atar.</verse>
				<verse number="10">Şimdi bak; çünkü makdis olarak ev yapmak üzre RAB seni seçti; kuvvetli ol, ve yap.</verse>
				<verse number="11">Ve Davud, eyvanla evlerinin, ve hazinelerinin, ve yukarı odalarının, ve iç odalarının, ve kefaret yerinin örneğini oğlu Süleymana verdi;</verse>
				<verse number="12">ve RAB evinin avluları için, ve çepçevre bütün odalar için, Allah evinin hazineleri için, ve takdis olunan şeylerin hazineleri için,</verse>
				<verse number="13">ve kâhinlerin ve Levililerin takımları için, ve RAB evinin her hizmet işi için ve RAB evinde olan bütün hizmet kapları için,</verse>
				<verse number="14">altın kaplar için, tartısına göre altından, her çeşit hizmetin bütün kapları için, ve bütün gümüş kaplar için, tartısına göre gümüşten her çeşit hizmetin bütün kapları için, Ruh vasıtası ile kendinde olan her şeyin örneğini verdi.</verse>
				<verse number="15">Her şamdanla onun kandillerinin tartısına göre, altın şamdanların ve kandillerinin tartısını; ve her şamdanın hizmetine göre gümüş şamdanlar için, her bir şamdanın ve kandillerinin tartısına göre onların tartısını;</verse>
				<verse number="16">ve huzur ekmeği sofraları için, her bir sofra için altın, ve gümüş sofralar için gümüş tartısını;</verse>
				<verse number="17">ve saf altından et kancalarının, ve leğenlerin, ve kâselerin tartısını; ve altın taslar için, her tasın tartısını; ve gümüş taslar için, her tasın tartısını;</verse>
				<verse number="18">ve buhur mezbahı için saf altının tartısını; ve kanatlarını yayıp RABBİN ahit sandığını örten kerubiler arabasının örneğine göre altın tartısını verdi.</verse>
				<verse number="19">Ve Davud dedi: Bunun hepsi, bu örneğin bütün işleri, RAB tarafından bana yazı ile anlatıldı.</verse>
				<verse number="20">Ve Davud oğlu Süleymana dedi: Kuvvetli ol, ve yürekli ol, ve yap; korkma, ve yılgınlığa düşme; çünkü RAB Allah, benim Allahım seninle beraberdir; RAB evinin hizmeti işinin hepsi bitmeden evel seni boşa çıkarmaz, ve seni bırakmaz.</verse>
				<verse number="21">Allah evinin bütün hizmeti için kâhinlerin ve Levililerin takımları işte burada; ve hünerli olan her istekli adam her çeşit hizmet için, her çeşit işte seninle beraber olacak; ve reislerle kavmın hepsi bütün senin emirlerini bekliyorlar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="29">
				<verse number="1">VE kıral Davud bütün cemaate dedi: Allah oğlum Süleymanı, yalnız onu seçti; gençtir ve toydur, ve iş büyüktür; çünkü bu saray insan için değil, ancak RAB Allah içindir.</verse>
				<verse number="2">Ve bütün kuvvetimle Allahımın evi için, altın şeyler için altın, ve gümüş şeyler için gümüş, ve tunç şeyler için tunç, demir şeyler için demir, ve ağaç şeyler için ağaç; akik taşları, ve kakılacak taşlar, ziynet taşları, ve çeşit çeşit renkli taşlar, ve her türlü değerli taşlar, ve pek çok mermer taşları hazırladım.</verse>
				<verse number="3">Ve bundan başka, mukaddes ev için hazırlamış olduğum her şeyden fazla olarak, mademki altın ve gümüş hazinem vardır, Allahımın evine olan sevgim uğruna onu,</verse>
				<verse number="4">Ofir altınından üç bin talant altını, ve evlerin duvarlarını kaplamak için yedi bin talant saf gümüşü;</verse>
				<verse number="5">altın şeyler için altını, ve gümüş şeyler için gümüşü, sanatkârlar elile de yapılacak bütün işler için veriyorum. Ve RABBE kendini tahsis etmek için, bugün gönlü ile kim takdime verecek?</verse>
				<verse number="6">Ve atalar evlerinin reisleri, ve İsrail sıptlarının reisleri, ve binlerin ve yüzlerin başları, ve kıralın işi üzerinde olan reisler gönüllerile takdim ettiler;</verse>
				<verse number="7">ve Allah evinin hizmeti için altından beş bin talant ve on bin darik, ve gümüşten on bin talant, ve tunçtan on sekiz bin talant, ve demirden yüz bin talant verdiler.</verse>
				<verse number="8">Ve kendisinde değerli taşlar bulunanlar Gerşonî Yehielin elile RAB evinin hazinesine verdiler.</verse>
				<verse number="9">Ve kavm, gönüllerile takdim ettikleri için sevindiler, çünkü bütün yürekle gönüllerile RABBE takdim ettiler; ve kıral Davud da büyük sevinçle sevindi.</verse>
				<verse number="10">Ve Davud bütün cemaatin gözü önünde RABBİ takdis etti; ve Davud dedi: Sen, ezelden ebede kadar mubareksin, atamız İsrailin Allahı, RAB!</verse>
				<verse number="11">Ya RAB, büyüklük, ve ceberrut, ve cemal, ve zafer, ve haşmet senindir; çünkü gökte ve yerde olan her şey senindir; Ya RAB, kırallık senindir, ve sen, baş olarak her şeyden yükseksin.</verse>
				<verse number="12">Ve servetle izzet senden gelir, ve sen her şeye hâkimsin; ve kudretle ceberrut senin elindedir, ve herkesi büyültmek ve kuvvetlendirmek senin elindedir.</verse>
				<verse number="13">Ve şimdi, ey Allahımız, biz sana şükrederiz, ve güzel ismine hamdederiz.</verse>
				<verse number="14">Fakat ben kimim, ve kavmım nedir ki, böyle gönüllü takdimeler verebilelim? çünkü her şey sendendir, ve senin elinden sana verdik.</verse>
				<verse number="15">Çünkü biz senin önünde garipleriz, ve bütün atalarımız gibi misafirleriz; günlerimiz yer yüzünde gölge gibidir, ve kalış yok.</verse>
				<verse number="16">Ya RAB Allahımız, mukaddes ismine ev yapmak için sana hazırladığımız bütün bu hazine senin elindendir, ve hepsi senindir.</verse>
				<verse number="17">Ve bilirim ki, ey Allahım, yüreği sen denersin, ve doğruluktan hoşlanırsın. Ben bütün bu şeyleri yüreğimin doğruluğu ile gönüllü olarak takdim ettim; ve şimdi burada bulunan kavmının gönüllerile sana takdim ettiklerini sevinçle gördüm.</verse>
				<verse number="18">Ya RAB, atalarımız İbrahimin, İshakın ve İsrailin Allahı, kavmının yüreğindeki düşünceler kuruntusunda bunu ebediyen sakla, ve onların yüreğini kendine hazırla;</verse>
				<verse number="19">ve senin emirlerini, şehadetlerini, ve kanunlarını tutmak için, ve bütün bu şeyleri yapmak için, ve hazırlığını gördüğüm sarayı yapmak için, oğlum Süleymana bütün bir yürek ver.</verse>
				<verse number="20">Ve Davud bütün cemaate dedi: Şimdi Allahınız RABBİ takdis edin. Ve bütün cemaat atalarının Allahı RABBİ takdis ettiler, ve başlarını iğdiler, ve kıralla RABBE tapındılar.</verse>
				<verse number="21">Ve o günün ertesi RABBE kurbanlar kestiler, ve RABBE yakılan takdimeler, bin boğa, bin koç, bin kuzu, ve onların dökülen takdimelerini, ve bütün İsrail için pek çok kurbanlar arzettiler,</verse>
				<verse number="22">ve o gün büyük sevinçle RABBİN önünde yediler ve içtiler. Ve Davudun oğlu Süleymanı ikinci kere kıral ettiler, ve RAB için reis olarak onu, ve kâhin olarak Tsadoku meshettiler.</verse>
				<verse number="23">Ve Süleyman babası Davudun yerine, kıral olarak RABBİN tahtı üzerine oturdu, ve işi iyi gitti; ve bütün İsrail onun sözünü dinlediler.</verse>
				<verse number="24">Ve bütün reisler, ve yiğitler, ve kıral Davudun bütün oğulları da kıral Süleymana tâbi oldular.</verse>
				<verse number="25">Ve RAB Süleymanı bütün İsrailin gözünde çok büyük etti, ve kendisinden evel İsrailde hiç bir kıralın üzerinde olmıyan kırallık haşmetini ona verdi.</verse>
				<verse number="26">Ve Yessenin oğlu Davud bütün İsrail üzerinde kırallık etti.</verse>
				<verse number="27">Ve İsrail üzerinde kırallık ettiği günler kırk yıldı; yedi yıl Hebronda kırallık etti, ve otuz üç yıl Yeruşalimde kırallık etti.</verse>
				<verse number="28">Ve günlere, servete ve izzete doymuş olarak güzel ihtiyarlıkta öldü; ve yerine oğlu Süleyman kıral oldu.</verse>
				<verse number="29">Ve kıral Davudun işleri, ilk işleri de son işleri de,</verse>
				<verse number="30">ve kendi üzerinde, ve İsrail üzerinde, ve memleketlerin bütün kırallıkları üzerinde geçmiş olan vakitlerile beraber onun bütün kırallığı ve gücü, işte Gören Samuelin tarih kitabında, ve peygamber Natanın tarih kitabında, ve Gören Gadın tarih kitabında yazılıdır.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="14">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">VE Davudun oğlu Süleyman kırallığında kuvvet buldu, ve Allahı RAB onunla beraberdi, ve onu çok büyük etti.</verse>
				<verse number="2">Ve Süleyman bütün İsraile, binlerin ve yüzlerin başlarına, ve hâkimlere, ve bütün İsrailde her bir beye, atalar evlerinin başlarına söyledi.</verse>
				<verse number="3">Ve Süleyman, ve kendisile beraber bütün cemaat, Gibeonda olan yüksek yere gittiler; çünkü RABBİN kulu Musanın çölde yapmış olduğu Allahın toplanma çadırı orada idi.</verse>
				<verse number="4">Fakat Davud Allahın sandığını Kiryat-yearimden, onun için hazırladığı yere çıkarmıştı; çünkü Davud onun için Yeruşalimde bir çadır kurmuştu.</verse>
				<verse number="5">Ve Hurun oğlu, Urinin oğlu Betsalelin yapmış olduğu tunç mezbah, orada, RABBİN çadırı önünde idi; ve Süleyman ile cemaat orada RABBİ aramağa giderlerdi.</verse>
				<verse number="6">Ve Süleyman orada, RABBİN önünde, toplanma çadırı yanındaki tunç mezbaha çıktı, ve onun üzerinde bin yakılan takdime arzetti.</verse>
				<verse number="7">Allah o gece Süleymana görünüp ona dedi: Sana ne vereyim, iste.</verse>
				<verse number="8">Ve Süleyman Allaha dedi: Sen babam Davuda büyük inayet ettin, ve onun yerine beni kıral ettin.</verse>
				<verse number="9">Şimdi, ya RAB Allah, babam Davuda olan vadin doğru çıksın; çünkü sen beni çoklukça yerin tozu gibi olan bir kavm üzerine kıral ettin.</verse>
				<verse number="10">Şimdi bana hikmet ve bilgi ver ki, bu kavmın önünde çıkıp gireyim; çünkü bu kadar büyük olan bu senin kavmına kim hükmedebilir?</verse>
				<verse number="11">Ve Allah Süleymana dedi: Mademki yüreğinde bu vardı, ve sen zenginlik, mal ve şeref, ve senden nefret edenlerin canını istemedin, ne de uzun ömür istedin; ancak seni üzerine kıral ettiğim kavmıma hükmedesin diye kendin için hikmet ve bilgi istedin;</verse>
				<verse number="12">hikmet ve bilgi sana verildi; ve ben sana öyle zenginlik, ve mal ve şeref vereceğim ki, senden önce olan kırallarda onun benzeri yoktu; ne de senden sonra onun benzeri olacaktır.</verse>
				<verse number="13">Ve Süleyman Gibeonda olan yüksek yerden, toplanma çadırının önünden Yeruşalime geldi; ve İsrail üzerine kırallık etti.</verse>
				<verse number="14">Ve Süleyman cenk arabaları ile atlılar topladı; ve kendisinin bin dört yüz arabası, ve on iki bin atlısı vardı; onları araba şehirlerine, ve Yeruşalime kıralın yanına koydu.</verse>
				<verse number="15">Ve kıral gümüşle altını Yeruşalimde taş mertebesine indirdi, ve erz ağaçlarını çoklukça Şefeladaki cemiz ağaçları gibi etti.</verse>
				<verse number="16">Ve Süleymanın atları Mısırdan getirilirdi; kıralın tüccar takımı onları sürü ile bir bedele alırlardı.</verse>
				<verse number="17">Ve bir cenk arabasını altı yüz, ve bir atı yüz elli şekel gümüşe, Mısırdan çıkarıp getirirlerdi; ve bütün Hittî kıralları için, ve Suriye kıralları için de böylece onların elile getirilirdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE Süleyman RABBİN ismine bir ev, ve kendi kırallığı için bir ev yapmağa niyet etti.</verse>
				<verse number="2">Ve Süleyman yük taşıyan yetmiş bin adam, ve dağlarda taş kesen seksen bin adam, ve onların üzerinde iş başı olan üç bin altı yüz adam saydı.</verse>
				<verse number="3">Ve Süleyman Sur kıralı Hurama gönderip dedi: Babam Davuda yaptığın gibi, ve içinde oturmak için kendisine ev yapsın diye ona erz ağaçları gönderdiğin gibi, bana da öyle yap.</verse>
				<verse number="4">İşte, ben Allaha tahsis edeyim, ve onun önünde hoş kokulu buhur yakayım diye, Allahım RABBİN ismine bir ev yapacağım; ve o daimî huzur ekmeği için, ve sabah akşam, sebtlerde, ve ay başlarında, ve Allahımız RABBİN belli bayramlarında yakılan takdimeler için olacaktır. Bunlar İsrail üzerine ebedî kanundur.</verse>
				<verse number="5">Ve yapmak üzre olduğum ev büyüktür, çünkü Allahımız bütün ilâhlardan büyüktür.</verse>
				<verse number="6">Ve kimin kudreti var ki, ona bir ev yapsın? çünkü gök ve göklerin gökü onu alamaz. Ve ben kimim ki, ona bir ev yapayım? ancak onun önünde buhur yakmak için yapıyorum.</verse>
				<verse number="7">Ve şimdi, babam Davudun hazırlamış olduğu, Yahudada ve Yeruşalimde yanımda bulunan hünerli adamlarla beraber olmak üzre bana bir adam gönder, altın, ve gümüş, ve tunç, ve demir, ve erguvanî, ve kırmızı, ve lâcivert işlerinde hünerli olsun, ve her türlü oyma işlerini oyabilsin.</verse>
				<verse number="8">Ve bana Libnandan erz ağacı, ve servi, ve sandal ağacı gönder; çünkü bilirim ki, senin kulların Libnandan kereste kesmeği bilirler.</verse>
				<verse number="9">Ve işte, bana bol kereste hazırlasınlar diye kullarım senin kullarınla beraber olacaklar; çünkü yapacağım ev büyük ve şaşılacak bir şey olacaktır.</verse>
				<verse number="10">Ve işte, senin kullarına, kereste kesenlere, yirmi bin ölçek dövülmüş buğday, ve yirmi bin ölçek arpa, ve yirmi bin bat şarap, ve yirmi bin bat zeytin yağı veririm.</verse>
				<verse number="11">Ve Sur kıralı Huram, Süleymana gönderdiği yazı ile cevap verdi: RAB kavmını sevdiği için seni onların üzerine kıral etti.</verse>
				<verse number="12">Ve Huram dedi: RAB için bir ev, ve kendi kırallığı için bir ev yapacak olan basiret ve anlayış sahibi, akıllı bir oğlu kıral Davuda veren, gökü ve yeri yaratan RAB, İsrailin Allahı mubarek olsun.</verse>
				<verse number="13">Ve işte, senin hünerli adamlarınla ve baban efendim Davudun hünerli adamları ile beraber kendisine bir yer verilsin diye, hüner ve anlayış sahibi bir adamı, benim Huram Babayı gönderdim.</verse>
				<verse number="14">Dan kızlarından bir kadının oğludur, ve babası Surlu bir adamdı; altın, ve gümüş, tunç, demir, taş, ve kereste, erguvanî, lâcivert, ve ince keten, ve kırmızı işlemede, ve her çeşit oyma işinde, ve her çeşit icadda hünerlidir.</verse>
				<verse number="15">Ve efendimin söylemiş olduğu buğdayı ve arpayı, zeytin yağını ve şarabı kullarına göndersin;</verse>
				<verse number="16">ve sana lâzım olduğu kadar Libnandan kereste keseriz; ve onu sallarla denizden Yafaya kadar sana getiririz ve sen onu Yeruşalime çıkarırsın.</verse>
				<verse number="17">Ve Süleyman, babası Davudun İsrail diyarında olan bütün garipleri saydığı sayıdan sonra onları saydı; ve yüz elli üç bin altı yüz kişi bulundular.</verse>
				<verse number="18">Ve onlardan yük taşıyan yetmiş bin, ve dağlarda taş kesen seksen bin, ve kavmı işletmek için iş başı olarak üç bin altı yüz kişi koydu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE Süleyman, RABBİN Yeruşalimde babası Davuda göründüğü Moriya dağında, Yebusî Ornanın harman yeri üzerinde Davudun hazırlamış olduğu yerde, RABBİN evini yapmağa başladı.</verse>
				<verse number="2">Ve kırallığının dördüncü yılında, ikinci ayın ikinci gününde yapıya başladı.</verse>
				<verse number="3">Ve Allah evinin yapılması için Süleymanın attığı temeller şunlardır. Uzunluğu arşınla, eski ölçüye göre, altmış arşın, ve genişliği yirmi arşın.</verse>
				<verse number="4">Ve evin önünde olan eyvanın uzunluğu, evin genişliğine göre, yirmi arşın ve yüksekliği yüz yirmi; ve onu içerden halis altınla kapladı.</verse>
				<verse number="5">Ve büyük eve servi ağaçlarından tavan yapıp onu saf altınla kapladı; ve onun üstüne kabartma hurma ağaçları ve zincirler işledi.</verse>
				<verse number="6">Ve güzel olsun diye, evi değerli taşlarla süsledi; ve altın Parvaim altını idi.</verse>
				<verse number="7">Ve evi, kirişlerini, eşiklerini, ve duvarlarını, ve kapılarını altınla kapladı; ve duvarlara kerubiler oydu.</verse>
				<verse number="8">Ve kudsülakdas evini yaptı; onun uzunluğu evin genişliğine göre yirmi arşındı, ve genişliği yirmi arşın; ve onu altı yüz talant kadar saf altınla kapladı.</verse>
				<verse number="9">Ve çivilerin ağırlığı elli şekel altındı. Ve yukarı odaları altınla kapladı.</verse>
				<verse number="10">Ve kudsülakdas evinde heykeltıraş işi iki kerubi yaptı; ve onları altınla kapladılar.</verse>
				<verse number="11">Ve kerubilerin kanatları yirmi arşın uzunluğunda idi; kerubinin bir kanadı beş arşındı, evin duvarına erişiyordu; ve obir kanat da beş arşındı, obir kerubinin kanadına erişiyordu.</verse>
				<verse number="12">Öteki kerubinin de kanadı beş arşındı, evin duvarına erişiyordu; ve obir kanat da beş arşındı, öteki kerubinin kanadına yetişiyordu.</verse>
				<verse number="13">Bu kerubilerin kanatları yirmi arşın yayılıyorlardı; ve kerubiler ayakta duruyorlardı, ve yüzleri eve doğru çevrilmişti.</verse>
				<verse number="14">Ve perdeyi lâcivertten, ve erguvaniden, ve kırmızıdan, ve ince ketenden yaptı, ve üzerine kerubiler işledi.</verse>
				<verse number="15">Ve evin önünde otuz beş arşın yüksekliğinde iki direk yaptı, ve her birinin üstündeki başlık beş arşındı.</verse>
				<verse number="16">Ve iç odada zincirler yaptı, ve onları direklerin üstlerine koydu; ve yüz nar yaptı, ve onları zincirlerin üzerine koydu.</verse>
				<verse number="17">Ve direkleri, biri sağda, ve obiri solda olarak mabedin önüne dikti; ve sağda olanın adını Yakin, ve solda olanın adını Boaz koydu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE tunçtan bir mezbah yaptı; uzunluğu yirmi arşın, ve genişliği yirmi arşın, ve yüksekliği on arşın.</verse>
				<verse number="2">Ve dökme denizi bir kenardan obir kenara on arşın olarak değirmi biçimde yaptı; ve yüksekliği beş arşındı; ve otuz arşınlık bir ip onun çevresini sarardı.</verse>
				<verse number="3">Ve onun altında, onu çepçevre saran, her arşında on, denizi çepçevre saran yumru suretleri vardı. Yumrular iki dizi idi, o dökülürken beraber döküldü.</verse>
				<verse number="4">On iki öküz üzerinde dururdu, üçü şimale, ve üçü garba, ve üçü cenuba, ve üçü şarka bakardı, ve deniz yukarıda onların üzerine konulmuştu, ve bütün onların sağrıları içeri doğru idi.</verse>
				<verse number="5">Ve kalınlığı bir avuç idi; ve kenarı bir kâse kenarı gibi, zambak çiçeği gibi işlenmişti; ve içi üç bin bat su alırdı.</verse>
				<verse number="6">Ve on kazan yaptı, ve onlarda yıkanmak için beşini sağa ve beşini sola koydu; yakılan takdime olacak şeyleri onların içinde yıkarlardı; fakat deniz kâhinlerin yıkanması içindi.</verse>
				<verse number="7">Ve on altın şamdanı kanunlarına göre yaptı; ve beşi sağda ve beşi solda olarak onları mabede koydu.</verse>
				<verse number="8">Ve on masa yaptı, ve beşi sağda ve beşi solda olarak onları mabede koydu. Ve altından yüz leğen yaptı.</verse>
				<verse number="9">Ve kâhinlerin avlusunu, ve büyük avluyu, ve avlunun kapılarını yaptı, ve onların kapılarını tunçla kapladı.</verse>
				<verse number="10">Ve denizi evin sağına, şark tarafına, cenuba doğru koydu.</verse>
				<verse number="11">Ve Huram tencereleri, kürekleri, ve leğenleri yaptı. Ve Huram kıral Süleyman için Allahın evinde yaptığı işleri,</verse>
				<verse number="12">iki direği, ve yuvarlakları, ve direklerin üstünde olan iki başlığı, ve direklerin üstünde olan başlıkların iki yuvarlağını örten iki ağ işini,</verse>
				<verse number="13">ve iki ağ işi için dört yüz narı; direklerin üstünde olan başlıkların iki yuvarlağını örten her ağ işi için iki dizi narı bitirdi.</verse>
				<verse number="14">Ve ayaklıkları, ve ayaklıkların üzerine kazanları yaptı;</verse>
				<verse number="15">bir denizle altında olan on iki öküzü yaptı.</verse>
				<verse number="16">Ve Huram Baba, kıral Süleyman için, RABBİN evi için, tencereleri, ve kürekleri, ve et kancalarını, ve onun bütün kaplarını parlak tunçtan yaptı.</verse>
				<verse number="17">Kıral bunları Erden havzasında, Sukkot ile Tsereda arasındaki balçık toprakta döktü.</verse>
				<verse number="18">Ve Süleyman bu kapların hepsinden pek çok yaptı; ve tuncun tartısı aranmadı.</verse>
				<verse number="19">Ve Süleyman Allahın evindeki bütün kapları, ve altın mezbahı, ve üzerinde huzur ekmeği bulunan sofraları;</verse>
				<verse number="20">ve usule göre iç odanın önünde yanmak üzre halis altından kandillerile beraber şamdanları;</verse>
				<verse number="21">ve altından (bu da tam altından) çiçekleri, ve kandilleri, ve maşaları;</verse>
				<verse number="22">ve halis altından makasları, ve leğenleri, ve kaşıkları, ve tablaları yaptı. Ve evin girilecek yerine gelince, onun, kudsülakdasa açılan iç kapı kanatları, ve evin, mabedin kapı kanatları altın idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE RABBİN evi için Süleymanın yaptığı bütün işler bitti. Ve babası Davudun tahsis ettiği şeyleri, gümüşü ve altını, ve bütün takımları Süleyman içeri getirdi, ve onları Allah evinin hazinelerine koydu.</verse>
				<verse number="2">O zaman Süleyman İsrailin ihtiyarlarını, ve sıptların bütün başlarını, İsrail oğullarının atalar evleri reislerini, RABBİN ahit sandığını Davud şehri olan Siondan yukarı getirmek için Yeruşalime topladı.</verse>
				<verse number="3">Ve bütün İsrail erleri, yedinci ayda olan bayramda kıralın yanına toplandılar.</verse>
				<verse number="4">Ve bütün İsrail ihtiyarları geldiler; ve Levililer sandığı kaldırdılar;</verse>
				<verse number="5">ve sandığı, ve toplanma çadırını, ve Çadırda olan bütün mukaddes takımları yukarı getirdiler; bunları kâhinler, Levililer yukarı getirdiler.</verse>
				<verse number="6">Ve kıral Süleymanla yanına toplanmış olan bütün İsrail cemaati sandığın önünde idiler, çoklukça sayılamaz, ve hesap edilemez koyunlar ve öküzler kurban ediyorlardı.</verse>
				<verse number="7">Ve kâhinler RABBİN ahit sandığını içeriye, yerine, evin iç odasına, kudsülakdasa, kerubilerin kanatları altına getirdiler.</verse>
				<verse number="8">Çünkü kerubiler kanatlarını sandığın yeri üzerine geriyorlardı, ve kerubiler sandığı ve onun sırıklarını yukarıdan örtüyorlardı.</verse>
				<verse number="9">Ve sırıklar o kadar uzundu ki, sırıkların uçları iç odanın önünde sandıktan beride görünüyorlardı; fakat dışardan görünmüyorlardı; ve bugüne kadar oradadır.</verse>
				<verse number="10">İsrail oğulları Mısırdan çıktıkları zaman, RABBİN onlarla ahdettiği Horeb dağında, sandığın içine Musanın koymuş olduğu iki levhadan başka içinde bir şey yoktu.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, kâhinler mukaddes yerden çıkınca (çünkü hazır bulunan kâhinler, sıralarını gözetmeden, hepsi kendilerini takdis etmişlerdi;</verse>
				<verse number="12">ilâhici olan Levililer de, hepsi, Asaf, Heman, Yedutun ve oğulları ile kardeşleri, ince keten giymiş olarak, zillerle ve santurlarla ve çenklerle mezbahın şark ucunda durdular, ve onlarla beraber yüz yirmi kâhin boru çalıyorlardı);</verse>
				<verse number="13">vaki oldu ki, borazanlar ve ilâhiciler, RABBE hamdde ve şükürde işitilsin diye, bir imiş gibi tek ses çıkarmak için borular, ve ziller ve çalgılarla seslerini yükseltince, RABBE hamdedip dediler: Çünkü o iyidir; çünkü inayeti ebedîdir; o vakit ev, RABBİN evi, bulutla doldu,</verse>
				<verse number="14">ve buluttan ötürü kâhinler hizmet için duramadılar; çünkü RABBİN izzeti Allah evini doldurmuştu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">Ozaman Süleyman dedi: RAB: Koyu karanlıkta otururum, demiştir.</verse>
				<verse number="2">Fakat oturmak için sana bir ev, ve ebediyen mesken tutacağın bir yer yaptım.</verse>
				<verse number="3">Ve kıral yüzünü çevirip bütün İsrail cemaatini mubarek kıldı; ve bütün İsrail cemaati ayakta durmakta idi.</verse>
				<verse number="4">Ve dedi: Babam Davuda ağzı ile söyliyen ve ellerile yerine getiren İsrailin Allahı RAB mubarek olsun; o demiştir:</verse>
				<verse number="5">Kavmımı Mısır diyarından çıkardığım günden beri, ismim orada olsun diye, bir ev yapmak için, bütün İsrail sıptlarından bir şehir seçmedim; kavmım İsrail üzerine hükümdar olsun diye hiç bir adam da seçmedim;</verse>
				<verse number="6">fakat ismim orada olsun diye Yeruşalimi seçtim, ve kavmım İsrail üzerinde olsun diye Davudu seçtim.</verse>
				<verse number="7">Ve İsrailin Allahı RABBİN ismine bir ev yapmak babam Davudun yüreğinde idi.</verse>
				<verse number="8">Fakat RAB babam Davuda dedi: Mademki ismime bir ev yapmağı yüreğine koydun, yüreğine koyduğuna iyi ettin;</verse>
				<verse number="9">fakat evi sen yapmıyacaksın; ancak sulbünden çıkacak oğlun, benim ismime evi o yapacaktır.</verse>
				<verse number="10">Ve RAB söylediği sözünü yerine getirmiştir; çünkü babam Davudun yerinde ben durmaktayım, ve RABBİN vadettiği gibi İsrail tahtında oturuyorum, ve İsrailin Allahı RABBİN ismine evi yaptım.</verse>
				<verse number="11">Ve sandığı oraya koydum, RABBİN İsrail oğulları ile yaptığı ahit onun içindedir.</verse>
				<verse number="12">Ve RABBİN mezbahı önünde, İsrailin bütün cemaati karşısında durup, ellerini açtı</verse>
				<verse number="13">(çünkü Süleyman beş arşın uzunlukta, ve beş arşın genişlikte, ve üç arşın yükseklikte tunçtan bir iskele kurmuş, ve onu avlunun ortasına koymuştu; ve onun üstünde duruyordu; ve bütün İsrail cemaati önünde, dizleri üzerine çöktü, ve ellerini göke açtı);</verse>
				<verse number="14">ve dedi: Ya RAB, İsrailin Allahı, ne gökte, ve ne yerde senin gibi Allah yoktur; bütün yüreklerile senin önünde yürüyen kullarınla ahdi ve inayeti tutarsın;</verse>
				<verse number="15">babam Davud kuluna vadettiğini tuttun; evet, ağzınla söyledin, ve bugün olduğu gibi elinle yerine getirdin.</verse>
				<verse number="16">Ve şimdi, ya RAB, İsrailin Allahı, babam Davud kuluna; Sen önümde yürüdüğün gibi şeriatimde yürümek için ancak çocukların yollarına dikkat ederlerse, İsrail tahtına oturmak için önümde bir adamın eksik olmıyacaktır, diye söylediğini tut.</verse>
				<verse number="17">Ve şimdi, ya RAB, İsrailin Allahı, Davud kuluna söylediğin söz doğru çıksın.</verse>
				<verse number="18">Fakat, gerçek Allah yerde adamlarla beraber oturur mu? işte, gök ve göklerin gökü seni alamaz; nerede kaldı ki, benim bu yaptığım ev!</verse>
				<verse number="19">Fakat ya RAB Allahım, senin önünde bu kulunun ettiği feryadı ve duayı işitmek için, bu kulunun duasına ve yalvarışına yünel;</verse>
				<verse number="20">ta ki, bu kulunun bu yere doğru edeceği duayı işitmek için bu eve, ismini oraya koyacağını söylediğin yere, gündüz ve gece gözlerin açık olsun.</verse>
				<verse number="21">Ve bu yere doğru dua ettikleri zaman, bu kulunun ve kavmın İsrailin yalvarışlarını işit; ve meskeninden, gökten işit; ve işitince bağışla.</verse>
				<verse number="22">Bir adam komşusuna karşı suç ederse, ve yemin etsin diye ona bir and yükletilirse, ve gelip bu evde mezbahının önünde yemin ederse;</verse>
				<verse number="23">o zaman gökten işit, ve yap, ve kötünün yolunu kendi başına getirmek için ona karşılığını vererek, ve salihe salâhına göre vermek için onu haklı çıkararak kullarına hükmet.</verse>
				<verse number="24">Ve eğer kavmın İsrail sana karşı suç ettikleri için düşman önünde bozulurlarsa, ve tekrar dönüp ismini ikrar ederlerse, ve bu evde, senin önünde dua ederler ve yalvarırlarsa;</verse>
				<verse number="25">o zaman gökten işit, ve kavmın İsrailin suçunu bağışla, ve kendilerine ve babalarına verdiğin diyara onları tekrar getir.</verse>
				<verse number="26">Sana karşı suç ettikleri için gökler kapanıp yağmur olmazsa; ve bu yere doğru dua ederlerse, ve ismini ikrar ederlerse, ve onları alçalttığın zaman suçlarından dönerlerse;</verse>
				<verse number="27">o zaman gökte işit, ve kullarının ve kavmın İsrailin suçunu bağışla ki, yürüyecekleri iyi yolu onlara öğretesin; ve kavmına miras olarak verdiğin diyarına yağmur ver.</verse>
				<verse number="28">Eğer memlekette kıtlık olursa, veba olursa, eğer sam yeli yahut küf, çekirge yahut tırtıl olursa; eğer şehirlerinin olduğu memlekette düşmanları onları kuşatırsa; hangi belâ ve hangi hastalık olursa olsun;</verse>
				<verse number="29">her hangi bir adam tarafından, yahut bütün kavmın İsrail tarafından bir dua ve yalvarış olursa, herkes kendi belâsını ve kendi derdini bilip bu eve doğru ellerini açarsa;</verse>
				<verse number="30">o zaman gökten, meskeninden işit, ve bağışla, ve yüreğini bildiğin her adama bütün yollarına göre ver (çünkü sen, âdem oğullarının yüreklerini ancak sen bilirsin);</verse>
				<verse number="31">ta ki, atalarımıza verdiğin diyarda oturdukları müddetçe senin yollarında yürümek için senden korksunlar.</verse>
				<verse number="32">Ve kavmın İsrailden olmıyan ecnebi de, senin büyük ismin, ve kudretli elin, ve uzatılmış bazundan ötürü uzak memleketten gelince; gelip bu eve doğru dua ettikleri zaman;</verse>
				<verse number="33">o vakit gökten, meskeninden işit, ve ecnebinin sana feryat ettiği bütün şeylere göre yap; ta ki, dünyanın bütün kavmları, kavmın İsrail gibi senin ismini tanısınlar da senden korksunlar, ve yaptığım bu evin senin isminle çağırıldığını bilsinler.</verse>
				<verse number="34">Eğer kavmın, onları göndereceğin bir yoldan düşmanlarına karşı cenge çıkarsa, ve sana, seçtiğin bu şehre, ve ismin için yaptığım eve doğru dua ederlerse;</verse>
				<verse number="35">o zaman dualarını ve yalvarışlarını gökten işit, ve onların davasını gör.</verse>
				<verse number="36">Eğer sana karşı suç ederlerse (çünkü suç etmiyen adam yoktur), ve onlara karşı öfkeli olursan, ve onları düşmanın eline verirsen, ve onları sürgün edenler, uzak olsun yakın olsun, bir yere onları sürerlerse;</verse>
				<verse number="37">fakat sürgün edildikleri yerde düşünüp tekrar dönerlerse, ve: Suç işledik, sapıklık ettik, ve kötülük ettik, diyerek sürgünlük yerinde sana yalvarırlarsa;</verse>
				<verse number="38">ve onları sürdükleri kendi sürgünlük yerlerinde bütün yüreklerile, ve bütün canları ile sana dönerlerse; ve onların atalarına verdiğin memleketlerine, ve seçtiğin şehre, ve ismine yaptığım eve doğru dua ederlerse;</verse>
				<verse number="39">o zaman gökten, meskeninden dualarını ve yalvarışlarını işit, ve onların davasını gör, ve sana karşı suç eden kavmına bağışla.</verse>
				<verse number="40">Şimdi, ey Allahım, niyaz ederim, bu yerde edilen duayı gözlerin görücü ve kulakların işitici olsun.</verse>
				<verse number="41">Ve şimdi, ya RAB Allah, kendi rahat yerine çık, sen ve kudretinin sandığı. Ya RAB Allah, kâhinlerin kurtuluşla giyinsinler; ve müttakilerin iyilikle sevinsinler.</verse>
				<verse number="42">Ya RAB Allah, kendi mesihinin yüzünü geri döndürme; Davud kuluna inayetlerini hatırla.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE Süleyman duayı bitirince, ateş gökten indi, ve yakılan takdimeyi, ve kurbanları yiyip bitirdi; ve RABBİN izzeti evi doldurdu.</verse>
				<verse number="2">Ve kâhinler RABBİN evine giremediler, çünkü RABBİN evi RABBİN izzetile dolu idi.</verse>
				<verse number="3">Ve ateş inmekte iken, ve RABBİN izzeti evin üzerinde iken, bütün İsrail oğulları bakmakta idiler; ve yüzleri üzerine yere, taş döşemenin üzerine kapanıp secde kıldılar, ve: Çünkü o iyidir; çünkü inayeti ebedîdir, diyerek RABBE şükrettiler.</verse>
				<verse number="4">O zaman kıral ve bütün kavm RABBİN önünde kurbanlar kestiler.</verse>
				<verse number="5">Ve kıral Süleyman kurban olarak yirmi iki bin öküz, ve yüz yirmi bin koyun takdim etti. Böylece kıral ve bütün kavm Allahın evini tahsis ettiler.</verse>
				<verse number="6">Ve kâhinler vazifeleri üzre durdular; Levililer de kıral Davudun RABBE şükretmek için (çünkü inayeti ebedîdir), onlarla hamdettiği zaman yapmış olduğu RABBİN musiki âletlerile durdular; ve kâhinler onların karşısında borular çaldılar; ve bütün İsrail ayakta duruyordu.</verse>
				<verse number="7">Ve Süleyman RAB evinin önündeki avlunun ortasını takdis etti; çünkü yakılan takdimelerini, ve selâmet takdimelerinin yağını orada arzetti, çünkü Süleymanın yapmış olduğu tunç mezbah yakılan takdimeyi, ve ekmek takdimesini, ve yağı alamadı.</verse>
				<verse number="8">O vakitte Süleyman, Hamata girilecek yerden, Mısır vadisine kadar olan bütün İsraille beraber, çok büyük bir cemaatla böylece yedi gün bayram etti.</verse>
				<verse number="9">Ve sekizinci günde mukaddes toplantı yaptılar; çünkü mezbahın tahsisini yedi gün olarak, ve bayramı yedi gün olarak tuttular.</verse>
				<verse number="10">Ve RABBİN Davuda, ve Süleymana, ve kavmı İsraile gösterdiği iyilikten dolayı sevinçli ve iyi yürekli olarak kavmı yedinci ayın yirmi üçüncü günü çadırlarına gönderdi.</verse>
				<verse number="11">Ve Süleyman RAB evini, ve kıral evini bitirdi; ve RAB evinde ve kendi evinde yapmak için kendi yüreğine gelen her şeyi muvaffakıyetle yaptı.</verse>
				<verse number="12">Ve RAB Süleymana geceleyin görünüp ona dedi: Duanı işittim, ve bu yeri kendime kurban evi diye seçtim.</verse>
				<verse number="13">Eğer gökleri kaparsam, ve yağmur olmazsa, eğer yeri yiyip bitirsin diye çekirgeye emredersem, ve kavmın arasına veba gönderirsem,</verse>
				<verse number="14">eğer ismimle çağırılan kavmım kendilerini alçaltırlarsa, ve dua edip yüzümü ararlarsa, ve kötü yollarından dönerlerse; o vakit gökten işiteceğim, ve onların suçunu bağışlıyacağım, ve memleketlerine sağlık vereceğim.</verse>
				<verse number="15">Şimdi bu yerde yapılan duayı gözlerim görücü ve kulaklarım işitici olacaktır.</verse>
				<verse number="16">Ve ebediyen ismim orada bulunsun diye, şimdi bu evi seçtim ve takdis ettim; ve gözlerim ve yüreğim bütün günler orada olacaktır.</verse>
				<verse number="17">Ve sen, baban Davudun önümde yürüdüğü gibi önümde yürürsen, ve bütün sana emrettiklerime göre yaparsan, ve hükümlerimi ve kanunlarımı tutarsan;</verse>
				<verse number="18">o zaman: İsrail üzerine hükmetmek için senden bir erkek eksik olmıyacaktır, diye baban Davudla ahdettiğim gibi senin kırallığının tahtını pekiştiririm.</verse>
				<verse number="19">Fakat eğer siz saparsanız, ve önünüze koyduğum kanunlarımı ve emirlerimi bırakırsanız, ve gidip başka ilâhlara kulluk ederseniz, ve onlara tapınırsanız;</verse>
				<verse number="20">o zaman kendilerine verdiğim diyardan onları söküp atacağım; ve ismime takdis ettiğim bu evi önümden atacağım, ve onu bütün kavmlar arasında mesel ve eğlence edeceğim.</verse>
				<verse number="21">Ve bu kadar yüksek olan bu eve, yanından geçen herkes şaşacak, ve diyecek: RAB bu diyara, ve bu eve niçin böyle etti?</verse>
				<verse number="22">Ve diyecekler: Çünkü kendilerini Mısır diyarından çıkarmış olan atalarının Allahını, RABBİ bıraktılar, ve başka ilâhları tuttular, ve onlara tapındılar, ve onlara kulluk ettiler; bundan dolayı bütün bu kötülüğü onların üzerine getirdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, Süleyman RAB evini, ve kendi evini yirmi yılda yaptıktan sonra,</verse>
				<verse number="2">Huramın Süleymana vermiş olduğu şehirleri Süleyman yaptı, ve İsrail oğullarını orada oturttu.</verse>
				<verse number="3">Ve Süleyman Hamat-tsobaya gitti, ve onu yendi.</verse>
				<verse number="4">Ve çölde olan Tadmoru, ve Hamatta yaptığı bütün ambar şehirlerini yaptı.</verse>
				<verse number="5">Ve yukarıki Beyt-horonu, ve aşağıki Beyt-horonu, duvarlı şehirleri, duvarlarla, kapılarla ve sürgülerle yaptı;</verse>
				<verse number="6">ve Baalatı, ve Süleymanın bütün ambar şehirlerini, ve arabaları için bütün şehirleri, ve atlıları için şehirleri, ve Süleyman Yeruşalimde, ve Libnanda, ve ülkesinin bütün diyarında zevki için yapmak istediği bütün şeyleri yaptı.</verse>
				<verse number="7">İsrailden olmıyan Hittîlerden, ve Amorîlerden, ve Perizzîlerden, ve Hivîlerden, ve Yebusîlerden, artakalan bütün kavma gelince;</verse>
				<verse number="8">onlardan sonra memlekette kalan, İsrail oğullarının bitirmedikleri çocuklarından, bugün de olduğu gibi Süleyman angaryacı kullar topladı.</verse>
				<verse number="9">Fakat Süleyman, İsrail oğullarından kendi işi için kul etmedi; ancak bunlar cenk adamları, ve araba cenkçilerinin başları, ve arabalarının ve atlılarının başbuğları idiler.</verse>
				<verse number="10">Ve kıral Süleymanın tayin ettiği bu reisler iki yüz elli kişi olup kavma nezaret ederlerdi.</verse>
				<verse number="11">Ve Süleyman Firavun kızını Davud şehrinden, onun için yapmış olduğu eve çıkardı; çünkü dedi: Karım İsrail kıralı Davudun evinde oturmasın, çünkü RABBİN sandığının gelmiş olduğu o yerler mukaddestir.</verse>
				<verse number="12">O vakit Süleyman, eyvanın önünde yapmış olduğu RABBİN mezbahı üzerinde, RABBE yakılan takdimeler arzetti.</verse>
				<verse number="13">Sebtlerde, ve ay başlarında, ve yılda üç kere belli bayramlarda, hamursuz ekmek bayramında, ve haftalar bayramında, ve haymeler bayramında, her günün işi gününde olarak Musanın emrine göre takdim etti.</verse>
				<verse number="14">Ve babası Davudun hükmüne göre kâhin takımlarını hizmetlerine, ve her günün işi gününde olsun diye hamd için ve kâhinlerin önünde hizmet için Levilileri vazifelerine, kapıcıları da takımlarına göre her kapıya tayin etti; çünkü Allah adamı Davud böyle emretmişti.</verse>
				<verse number="15">Ve her iş hakkında, ve hazineler hakkında kıralın kâhinlere ve Levililere olan emrinden ayrılmadılar.</verse>
				<verse number="16">Ve RAB evinin temel atma gününe kadar, ve bitirilinciye kadar Süleymanın her işi hazırlanmıştı. Böylece RABBİN evi tamam edildi.</verse>
				<verse number="17">Ve Süleyman Etsyon-gebere, ve Edom diyarında deniz kenarında Elota gitti.</verse>
				<verse number="18">Ve Huram, kullarının elile kendisine gemiler ve denizi bilen kullar gönderdi; ve Süleymanın kulları ile beraber Ofire vardılar, ve oradan dört yüz elli talant altın aldılar, ve onu kıral Süleymana getirdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE Şeba kıraliçası Süleymanın şöhretini işitince, Süleymanı Yeruşalimde bilmecelerle denemek için, çok büyük alayla, baharat, ve pek çok altın, ve değerli taşlar yüklü develerle geldi; ve Süleymanın yanına geldi, ve yüreğinde olan bütün şeyler için onunla söyleşti.</verse>
				<verse number="2">Ve onun bütün sorgularına Süleyman cevap verdi; Süleyman için kadına cevap vermediği gizli bir şey yoktu.</verse>
				<verse number="3">Ve Süleymanın hikmetini, ve yaptığı evi, ve sofrasının yemeğini, ve kullarının oturuşunu, ve hizmetçilerinin duruşunu, ve onların esvaplarını,</verse>
				<verse number="4">sakilerini de, ve onların esvaplarını, ve RABBİN evine çıktığı merdiveni Şeba kıraliçası gördüğü zaman artık kendisinde can kalmadı.</verse>
				<verse number="5">Ve kırala dedi: Senin işlerin için, ve hikmetin için, memleketimde işitmiş olduğum söz doğru imiş.</verse>
				<verse number="6">Ve gelip gözlerim onu görünciye kadar, onların sözüne inanmamıştım; ve işte, hikmetinin büyüklüğünün yarısı bile bana bildirilmemiş; sen kulağıma gelen şöhretten üstünsün.</verse>
				<verse number="7">Adamların ne mutlu, bu kulların da ne mutlu, daima senin önünde duruyorlar, ve hikmetini işitiyorlar.</verse>
				<verse number="8">Allahın RAB uğrunda kıral olmak üzre, seni kendi tahtı üzerine oturtmak için senden razı olan Allahın RAB mubarek olsun; çünkü senin Allahın İsraili ebediyen pekiştirmek için onları sevdi, bundan ötürü hak ve doğruluk yapasın diye seni üzerlerine kıral etti.</verse>
				<verse number="9">Ve kırala yüz yirmi talant altın, ve pek çok baharat, ve değerli taşlar verdi; ve Şeba kıraliçasının kıral Süleymana verdiği baharat gibi yoktu.</verse>
				<verse number="10">Ve Ofirden altın getiren Huramın kulları ile Süleymanın kulları da sandal ağaçları ve değerli taşlar getirdiler.</verse>
				<verse number="11">Ve kıral RAB evi için, ve kıral evi için sandal ağaçlarından basamaklar, ve musikacılar için çenkler ve santurlar yaptı; ve Yahuda diyarında o güne kadar böylesi görülmedi.</verse>
				<verse number="12">Ve kıral Süleyman, Şeba kıraliçasının kırala getirdiği şeylerden fazlasını, onun bütün dileğini, her istediğini kendisine verdi. Ve kıraliça kulları ile beraber dönüp memleketine gitti.</verse>
				<verse number="13">Ve bir yılda Süleymana gelen altının tartısı, alış veriş eden adamların ve tüccarın getirdiğinden başka, altı yüz altmış altı talant altındı;</verse>
				<verse number="14">ve bütün Arap ili kıralları, ve memleketin valileri Süleymana altın ve gümüş getirdiler.</verse>
				<verse number="15">Ve kıral Süleyman dövme altından iki yüz büyük kalkan yaptı; bir büyük kalkana altı yüz şekel dövme altın gitti.</verse>
				<verse number="16">Ve dövme altından üç yüz küçük kalkan yaptı; bir kalkana üç yüz şekel altın gitti; ve kıral bunları Libnan ormanı evine koydu.</verse>
				<verse number="17">Ve kıral fil dişinden büyük bir taht yaptı, ve onu halis altınla kapladı.</verse>
				<verse number="18">Ve tahtın altı basamağı, ve bir altın ayak iskemlesi vardı, ve bunlar tahta bağlı idiler, ve oturacak yerin her iki tarafında kollar vardı, ve kolların yanında iki aslan duruyordu.</verse>
				<verse number="19">Ve altı basamak üzerinde, iki tarafında, on iki aslan duruyorlardı; hiç bir ülkede böyle şey yapılmamıştı.</verse>
				<verse number="20">Ve kıral Süleymanın içme kapları hep altından, ve Libnan ormanı evinin bütün kapları halis altındandı; Süleymanın günlerinde gümüş bir şeyden sayılmazdı.</verse>
				<verse number="21">Çünkü Huramın kulları ile beraber kıralın Tarşişe giden gemileri vardı; Tarşiş gemileri, üç yılda bir kere, altın, ve gümüş, fil dişi, ve maymunlar, ve tavus kuşları ile yüklü olarak gelirlerdi.</verse>
				<verse number="22">Ve kıral Süleyman zenginlik ve hikmette bütün dünya kırallarından daha büyüktü.</verse>
				<verse number="23">Ve Süleymanın yüreğine Allahın koymuş olduğu hikmeti işitmek için bütün dünya kıralları onun yüzünü ararlardı.</verse>
				<verse number="24">Ve onlardan her biri yıldan yıla hediyesini, yıllık vergi olarak gümüş kaplar, ve altın kaplar, ve esvaplar, silâhlar, ve baharat, atlar, ve katırlar getirirlerdi.</verse>
				<verse number="25">Ve atlarla cenk arabaları için Süleymanın dört bin ahırı vardı, ve on iki bin atlısı vardı, onları araba şehirlerine, ve kıralın yanına, Yeruşalime koydu.</verse>
				<verse number="26">Ve Irmaktan Filistîler diyarına, ve Mısır sınırına kadar, bütün kırallar üzerine hükmetti.</verse>
				<verse number="27">Ve kıral gümüşü Yeruşalimde taş değerine indirdi, ve erz ağaçlarını çoklukça Şefeladaki cemiz ağaçları gibi etti.</verse>
				<verse number="28">Ve Mısırdan ve bütün memleketlerden Süleyman için atlar getirdiler.</verse>
				<verse number="29">Ve Süleymanın işlerinin geri kalanı ilk işleri de son işleri de, peygamber Natanın sözlerinde, ve Şilolu Ahiyanın peygamberliğinde, ve Gören İddonun Nebatın oğlu Yeroboam hakkındaki vahilerinde yazılı değil midir?</verse>
				<verse number="30">Ve Süleyman Yeruşalimde bütün İsrail üzerine kırk yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="31">Ve Süleyman ataları ile uyudu, ve babası Davudun şehrinde gömüldü; ve yerine oğlu Rehoboam kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE Rehoboam Şekeme gitti; çünkü bütün İsrail onu kıral etmek için Şekeme gelmişti.</verse>
				<verse number="2">Ve vaki oldu ki, Nebatın oğlu Yeroboam işitince (çünkü kendisi Mısırda idi, kıral Süleymanın yüzünden oraya kaçmıştı), Yeroboam Mısırdan döndü.</verse>
				<verse number="3">Ve gönderip onu çağırdılar; ve Yeroboam ve bütün İsrail geldiler, ve Rehoboama söyliyip dediler:</verse>
				<verse number="4">Baban boyunduruğumuzu çetin kıldı; ve babanın çetin hizmetini ve üzerimize koyduğu ağır boyunduruğunu şimdi sen hafiflet, ve sana kulluk ederiz.</verse>
				<verse number="5">Ve onlara dedi: Üç gün sonra yine yanıma gelin. Ve kavm gitti.</verse>
				<verse number="6">Ve sağlığında kıral Süleymanın önünde duran kocamış adamlarla kıral Rehoboam danışıp dedi: Bu kavma cevap vermek için siz bana ne öğüt verirsiniz?</verse>
				<verse number="7">Ve ona söyliyip dediler: Bu kavma iyilikle davranırsan, ve onların gönlünü alırsan, ve onlara iyi sözler söylersen, daima sana kul olacaklardır.</verse>
				<verse number="8">Fakat kocamış adamların verdikleri öğüdü bıraktı, ve kendisile beraber büyümüş olup önünde durmakta olan genç adamlarla danıştı.</verse>
				<verse number="9">Ve onlara dedi: Siz ne öğüt verirsiniz, ve: Babanın üzerimize koymuş olduğu boyunduruğu hafiflet, diye bana söyliyen bu kavma ne cevap verelim?</verse>
				<verse number="10">Ve kendisile beraber büyümüş olan genç adamlar ona söyliyip dediler: Baban boyunduruğumuzu ağır etti, fakat sen onu bize hafiflet, diye sana söyliyen kavma şöyle diyeceksin: Benim küçük parmağım babamın belinden daha kalındır.</verse>
				<verse number="11">Ve şimdi, babam üzerinize ağır boyunduruk yükletti ise, ben boyunduruğunuzun üzerine katacağım; babam sizi kamçılarla tedip etti; fakat ben sizi akreplerle tedip edeceğim; onlara böyle diyeceksin.</verse>
				<verse number="12">Ve: Üçüncü günde yine yanıma gelin, diye kıralın söylemiş olduğu gibi Yeroboamla bütün kavm üçüncü günde Rehoboama geldiler.</verse>
				<verse number="13">Ve kıral onlara sert cevap verdi; ve kıral Rehoboam kocamış adamların öğüdünü bıraktı,</verse>
				<verse number="14">ve genç adamların öğüdüne göre onlara söyliyip dedi: Babam boyunduruğunuzu ağır etti, fakat ben onun üzerine katacağım; babam sizi kamçılarla tedip etti, fakat ben sizi akreplerle tedip edeceğim.</verse>
				<verse number="15">Ve kıral kavmı dinlemedi; çünkü RAB Şilolu Ahiya vasıtası ile Nebatın oğlu Yeroboama söylediği sözü pekiştirsin diye, bu çevrilme Allah tarafından oldu.</verse>
				<verse number="16">Ve bütün İsrail kıralın kendilerini dinlemediğini görünce, kavm kırala cevap verip dedi: Davudda ne payımız var? ve Yessenin oğlunda mirasımız yoktur; ey İsrail, herkes çadırlarınıza! ey Davud, şimdi kendi evine bak! Ve bütün İsrail çadırlarına gitti.</verse>
				<verse number="17">Fakat Yahuda şehirlerinde oturan İsrail oğullarına gelince, Rehoboam onların üzerine kırallık etti.</verse>
				<verse number="18">Ve kıral Rehoboam angaryacılar üzerinde olan Hadoramı gönderdi; ve İsrail oğulları onu taşlarla taşladılar, ve öldü. Ve kıral Rehoboam Yeruşalime kaçmak için hemen kendi cenk arabasına atladı.</verse>
				<verse number="19">Ve İsrail bugüne kadar Davud evine karşı âsi oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE Rehoboam Yeruşalime geldi; ve Yahuda ve Benyamin evini, yüz seksen bin seçme cenk adamını, İsraile karşı cenketmek, ve kırallığı Rehoboama döndürmek için topladı.</verse>
				<verse number="2">Fakat Allah adamı Şemayaya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="3">Süleymanın oğlu, Yahuda kıralı Rehoboama, ve Yahuda ve Benyaminde olan bütün İsraile söyliyip de:</verse>
				<verse number="4">RAB şöyle diyor: Çıkmıyacaksınız; ve kardeşlerinize karşı cenketmiyeceksiniz; dönün, herkes kendi evine! çünkü bu şey benden oldu. Ve RABBİN sözünü dinlediler, ve Yeroboama karşı gitmekten döndüler.</verse>
				<verse number="5">Ve Rehoboam Yeruşalimde oturdu, ve Yahudada müdafaa için şehirler yaptı.</verse>
				<verse number="6">Yahuda ve Benyaminde olan duvarlı şehirleri, Beyt-lehemi, ve Eytamı, ve Tekoayı,</verse>
				<verse number="7">ve Beyt-tsuru, ve Sokoyu, ve Adullamı,</verse>
				<verse number="8">ve Gatı, ve Mareşayı, ve Zifi,</verse>
				<verse number="9">ve Adoraimi, ve Lakişi, ve Azekayı,</verse>
				<verse number="10">ve Tsorayı, ve Ayyalonu, ve Hebronu yaptı.</verse>
				<verse number="11">Ve hisarları pekiştirdi, ve onlara başbuğlar, ve azık levazımı, ve yağ ve şarap koydu.</verse>
				<verse number="12">Ve her şehre büyük kalkanlar ve kargılar koydu, ve onları ziyadesile pekiştirdi. Ve Yahuda ile Benyamin kendisinindi.</verse>
				<verse number="13">Ve bütün İsrailde olan kâhinler ve Levililer, onların bütün sınırlarından Rehoboamın yanına toplandılar.</verse>
				<verse number="14">Çünkü Levililer otlaklarını ve mülklerini bıraktılar, ve Yahudaya ve Yeruşalime geldiler; çünkü RABBE kâhinlik etmesinler diye Yeroboamla oğulları onları attılar;</verse>
				<verse number="15">ve yüksek yerler için, ve ergeçler için, ve yaptığı buzağılar için kendisine kâhinler koydu.</verse>
				<verse number="16">Bütün İsrail sıptlarından, İsrailin Allahı RABBİ aramağa yüreklerini bağlamış olanlar, atalarının Allahına, Yehovaya kurban etmek için, onların ardınca Yeruşalime geldiler.</verse>
				<verse number="17">Ve Yahuda kırallığını kuvvetlendirdiler, ve üç yıl Süleymanın oğlu Rehoboamı kuvvetli kıldılar; çünkü üç yıl Davudun ve Süleymanın yolunda yürüdüler.</verse>
				<verse number="18">Ve Davudun oğlu Yerimotun kızı olup Yessenin oğlu Eliabın kızı Abihailin kızı olan Mahalatı Rehoboam kendisine karı olarak aldı;</verse>
				<verse number="19">ve ona oğullar doğurdu; Yeuş, ve Şemarya, ve Zaham.</verse>
				<verse number="20">Ve Mahalattan sonra Abşalomun kızı Maakayı aldı; ve ona Abiyayı, ve Attayı, ve Zizayı, ve Şelomiti doğurdu.</verse>
				<verse number="21">Ve Rehoboam Abşalomun kızı Maakayı bütün karıları ve cariyelerinden ziyade sevdi (çünkü on sekiz karı ve altmış cariye aldı; yirmi sekiz oğul ve altmış kıza baba oldu).</verse>
				<verse number="22">Ve Rehoboam Maakanın oğlu Abiyayı, kardeşleri arasında hükümdar olarak başa geçirdi, çünkü onu kıral etmeği düşünüyordu.</verse>
				<verse number="23">Ve akıllı davranıp bütün Yahuda ve Benyamin memleketlerinde her duvarlı şehre hep oğullarından dağıttı; ve onlara bol azık verdi. Ve onlar için çok karılar aradı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, kırallığı pekişip kendisi kuvvetlenince, Rehoboam, ve kendisile beraber bütün İsrail, RABBİN şeriatini bıraktılar.</verse>
				<verse number="2">Ve vaki oldu ki, RABBE karşı hainlik ettiklerinden dolayı, Mısır kıralı Şişak, bin iki yüz cenk arabası ve altmış bin atlı ile kıral Rehoboamın beşinci yılında Yeruşalime çıktı.</verse>
				<verse number="3">Ve onunla beraber Mısırdan gelen kavm, Lubîler, Sukkîler, ve Habeşler, sayıya gelmezdi.</verse>
				<verse number="4">Ve Yahudanın duvarlı şehirlerini aldı, ve Yeruşalime geldi.</verse>
				<verse number="5">Ve peygamber Şemaya Rehoboama, ve Şişaktan ötürü Yeruşalime toplanmış olan Yahuda reislerine geldi, ve onlara dedi: RAB şöyle diyor: Siz beni bıraktınız, bundan dolayı ben de sizi Şişakın eline bıraktım.</verse>
				<verse number="6">Ve İsrail reislerile kıral kendilerini alçalttılar; ve: RAB âdildir, dediler.</verse>
				<verse number="7">Ve kendilerini alçalttıklarını RAB görünce, Şemayaya RABBİN şu sözü geldi: Kendilerini alçalttılar; onları helâk etmiyeceğim; fakat onlara biraz kurtuluş vereceğim, ve öfkem Şişakın elile Yeruşalimin üzerine dökülmiyecektir.</verse>
				<verse number="8">Fakat benim hizmetimi ve memleketler kırallıklarının hizmetini anlasınlar diye onun kulları olacaklar.</verse>
				<verse number="9">Ve Mısır kıralı Şişak Yeruşalime karşı çıktı, ve RAB evinin hazinelerini, ve kıral evinin hazinelerini alıp götürdü; her şeyi alıp götürdü; Süleymanın yapmış olduğu altın kalkanlarını da alıp götürdü.</verse>
				<verse number="10">Ve kıral Rehoboam onların yerine tunç kalkanlar yaptı, ve kıral evinin kapısını bekliyen muhafız asker reislerinin eline verdi.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, kıral RABBİN evine girdikçe, muhafızlar gelip onları taşırlardı, ve onları muhafızlar odasına geri getirirlerdi.</verse>
				<verse number="12">Ve kendini alçaltınca, onu büsbütün helâk etmemek için, RABBİN öfkesi ondan döndü; hem de Yahudada iyi işler de vardı.</verse>
				<verse number="13">Ve kıral Rehoboam kendisini Yeruşalimde pekiştirerek kırallık etti; çünkü Rehoboam kıral olduğu zaman kırk bir yaşında idi, ve ismini oraya koysun diye, İsrailin bütün sıptlarından RABBİN seçtiği şehirde, Yeruşalimde, on yedi yıl kırallık etti; ve anasının adı Ammonî Naama idi.</verse>
				<verse number="14">Ve kötü olan şeyi yaptı, çünkü RABBİ aramağa yürek bağlamadı.</verse>
				<verse number="15">Ve Rehoboamın yaptığı işler, ilk işleri de son işleri de, peygamber Şemayanın ve Gören İddonun sözlerinde, nesep sırasına göre yazılı değil midir? Ve Rehoboam ile Yeroboam arasında bütün günler cenk vardı.</verse>
				<verse number="16">Ve Rehoboam ataları ile uyudu, ve Davud şehrinde gömüldü; ve yerine oğlu Abiya kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">KIRAL Yeroboamın on sekizinci yılında Abiya Yahuda üzerine kıral oldu.</verse>
				<verse number="2">Yeruşalimde üç yıl kırallık etti; ve anası Gibealı Urielin kızı olup adı Mikaya idi. Ve Abiya ile Yeroboam arasında cenk vardı.</verse>
				<verse number="3">Ve Abiya yiğit cenk adamlarından bir ordu ile, dört yüz bin seçme adamla harbe girişti; ve Yeroboam sekiz yüz bin seçme adamla, cesur yiğitlerle ona karşı cenk için saf bağladı.</verse>
				<verse number="4">Ve Abiya Efraim dağlığında olan Tsemaraim dağında dikilip dedi: Ey Yeroboam ve bütün İsrail, beni dinleyin;</verse>
				<verse number="5">İsrailin Allahı RAB, İsrail üzerine kırallığı ebediyen Davuda, ona ve oğullarına tuz ahdile vermiştir, bilmeniz gerek değil mi?</verse>
				<verse number="6">Fakat Davudun oğlu Süleymanın kulu, Nebatın oğlu Yeroboam kalktı, ve efendisine karşı isyan etti.</verse>
				<verse number="7">Ve boş ve yaramaz adamlar, onun yanına toplandılar, ve Rehoboam genç ve yumuşak yürekli olup onlara karşı duramıyınca, Süleymanın oğlu Rehoboama karşı kuvvetlendiler.</verse>
				<verse number="8">Ve şimdi siz Davud oğullarının elinde olan RABBİN kırallığına karşı durmağı düşünüyorsunuz; ve siz büyük bir kalabalıksınız, Yeroboamın ilâhlar diye size yaptığı altın buzağılar da aranızdadır.</verse>
				<verse number="9">RABBİN kâhinlerini, Harun oğullarını, ve Levilileri kovmadınız mı, ve başka memleketler kavmlarının usulüne göre kendinize kâhinler yapmadınız mı? genç bir öküz ve yedi koçla kendini tahsis etmek için kim gelirse, o adam ilâh olmıyanlara kâhin olabiliyor.</verse>
				<verse number="10">Fakat biz ise, Allahımız RABDİR, ve onu bırakmadık; ve bizde RABBİN hizmetinde kâhinler, Harun oğulları, ve işleri başında Levililer vardır;</verse>
				<verse number="11">ve her sabah ve her akşam RABBE yakılan takdimeler ve hoş kokulu buhur yakarlar, ve bizde tahir sofra üzerinde huzur ekmeği, ve her akşam yakmak üzre altın şamdanla kandilleri var; çünkü biz Allahımız RABBİN bekçiliğini tutuyoruz; siz ise, onu bıraktınız.</verse>
				<verse number="12">Ve işte, Allah başta olarak, onun kâhinleri de bizimle beraberdir; size karşı çalmak için ellerinde yüksek ses veren borular var. Ey İsrail oğulları, atalarınızın Allahı RABBE karşı cenketmeyin; çünkü işiniz iyi gitmez.</verse>
				<verse number="13">Ve Yeroboam onların artlarını çevirip bir pusu kurdu; şöyle ki, onlar Yahudanın önünde, ve pusu onların arkasında idi.</verse>
				<verse number="14">Ve Yahuda geriye bakınca, işte, önlerinde ve artlarında cenk vardı; ve RABBE feryat ettiler, ve kâhinler boruları çaldılar.</verse>
				<verse number="15">Ve Yahuda adamları bağırdılar; ve Yahuda adamları bağırınca, vaki oldu ki, Allah Yeroboamı ve bütün İsraili Abiyanın ve Yahudanın önünde vurdu.</verse>
				<verse number="16">Ve İsrail oğulları Yahudanın önünden kaçtılar; ve Allah onları bunların eline verdi.</verse>
				<verse number="17">Ve Abiya ile kavmı onları büyük vuruşla vurdular; şöyle ki, İsrailden ölü olarak beş yüz bin seçme adam düştü.</verse>
				<verse number="18">Böylece İsrail oğulları o vakitte alt edildiler, ve Yahuda oğulları yendiler, çünkü atalarının Allahı RABBE dayandılar.</verse>
				<verse number="19">Ve Abiya Yeroboamın ardını kovdu, ve ondan şehirler aldı, Beyt-eli ve kasabalarını, ve Yeşanayı ve kasabalarını, ve Efronu ve kasabalarını aldı.</verse>
				<verse number="20">Ve Abiyanın günlerinde Yeroboam bir daha kuvvetlenmedi; ve RAB onu vurdu, ve öldü.</verse>
				<verse number="21">Fakat Abiya git gide kuvvetlendi, ve kendine on dört karı aldı, ve yirmi iki oğul ve on altı kız babası oldu.</verse>
				<verse number="22">Ve Abiyanın ettiği işlerin geri kalanı, ve onun yolları, ve sözleri, peygamber İddonun tefsirinde yazılıdır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">VE Abiya ataları ile uyudu, ve Davud şehrinde onu gömdüler; ve yerine oğlu Asa kıral oldu. Onun günlerinde memleket on yıl rahat etti.</verse>
				<verse number="2">Ve Asa Allahı RABBİN gözünde iyi ve doğru olanı yaptı;</verse>
				<verse number="3">çünkü yabancı mezbahları, ve yüksek yerleri kaldırdı, ve dikili taşları kırdı, ve Aşerleri kesti,</verse>
				<verse number="4">ve atalarının Allahı RABBİ aramağı, ve şeriati ve emri yapmağı Yahudaya söyledi.</verse>
				<verse number="5">Ve Yahudanın bütün şehirlerinden yüksek yerleri, ve güneş putlarını kaldırdı; ve gözü önünde ülke rahat etti.</verse>
				<verse number="6">Ve Yahudada duvarlı şehirler yaptı; çünkü memleket rahattı, ve o yıllarda onun cengi yoktu, çünkü RAB ona rahat vermişti.</verse>
				<verse number="7">Ve Yahudaya dedi: Bu şehirleri bina edelim, ve etraflarına duvarlar, ve kuleler, kapılar, ve sürgüler yapalım; henüz memleket önümüzdedir, çünkü biz Allahımız RABBİ aradık; onu aradık, ve bize çepçevre rahat verdi. Ve yaptılar, ve işleri iyi gitti.</verse>
				<verse number="8">Ve Asanın ordusu vardı; Yahudadan büyük kalkan ve kargı taşıyan üç yüz bin kişi, ve Benyaminden küçük kalkan taşıyan, ve yay kuran iki yüz seksen bin kişi; bütün bunlar cesur yiğitlerdi.</verse>
				<verse number="9">Ve bunlara karşı Habeş Zerah bin binler askerle, ve üç yüz cenk arabası ile çıktı; ve Mareşaya geldi.</verse>
				<verse number="10">Ve Asa ona karşı çıktı, ve Mareşada Tsefata deresinde cenge dizildiler.</verse>
				<verse number="11">Ve Asa Allahı RABBİ çağırıp dedi: Ya RAB, kuvvetli ile kuvvetsiz arasında yardım edecek senden başkası yoktur; ya RAB Allahımız, bize yardım et; çünkü biz sana dayanıyoruz, ve senin isminle bu kalabalığa karşı çıktık. Ya RAB, Allahımız sensin; insan sana galip olmasın.</verse>
				<verse number="12">Ve Asanın önünde, ve Yahudanın önünde RAB Habeşleri vurdu; ve Habeşler kaçtılar.</verse>
				<verse number="13">Ve Asa ve kendisile beraber olan kavm onları Gerare kadar kovaladılar; ve Habeşlerden o kadar düşenler oldu ki, kendilerinde hayat yoktu; çünkü RABBİN önünde, ve onun ordusu önünde kırılmışlardı; ve pek çok çapul malı taşıdılar.</verse>
				<verse number="14">Ve Gerar çevresindeki bütün şehirleri vurdular; çünkü onların üzerinde RAB korkusu vardı; ve bütün şehirleri çapul ettiler; çünkü onların içinde çapul edilecek çok mal vardı.</verse>
				<verse number="15">Sığır çadırlarını da vurdular, ve çok koyun ve develer sürdüler, ve Yeruşalime döndüler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">VE Odedin oğlu Azaryanın üzerine Allahın Ruhu geldi;</verse>
				<verse number="2">ve Asanın karşısına çıktı, ve ona dedi: Ey Asa, ve bütün Yahuda ve Benyamin, beni dinleyin; siz RAB ile beraber oldukça o sizinle beraberdir; ve siz onu ararsanız, kendisini size buldurur; fakat siz onu bırakırsanız, sizi bırakır.</verse>
				<verse number="3">Ve uzun zamandan beri İsrailin hak Allahı yoktu, ve öğretici kâhini yoktu, ve şeriati yoktu;</verse>
				<verse number="4">fakat sıkıntılarında İsrailin Allahı RABBE dönünce, ve onu arayınca, kendisini onlara buldurdu.</verse>
				<verse number="5">Ve o vakitlerde çıkan için ve giren için selâmet yoktu; fakat memleketlerde oturanların hepsi üzerinde büyük şaşkınlıklar vardı.</verse>
				<verse number="6">Ve millet milletle, ve şehir şehirle çarpışıyorlardı; çünkü Allah onları her türlü sıkıntı ile şaşkın ediyordu.</verse>
				<verse number="7">Fakat siz kuvvetli olun, ve elleriniz gevşek olmasın, çünkü işinizin karşılığı vardır.</verse>
				<verse number="8">Ve Asa bu sözleri, ve peygamber Odedin peygamberliğini işitince kuvvet buldu, ve bütün Yahuda ve Benyamin diyarından, ve Efraim dağlığından almış olduğu şehirlerden mekruh şeyleri kaldırıp attı; ve RABBİN eyvanı önünde olan RABBİN mezbahını yeniledi.</verse>
				<verse number="9">Ve bütün Yahudayı ve Benyamini, ve onların arasında Efraimden, ve Manasseden, ve Simeondan misafir bulunanları topladı; çünkü Allahı RABBİN kendisile beraber olduğunu görünce İsrailden pek çok misafirler ona üşüştüler.</verse>
				<verse number="10">Ve Asanın kırallığının on beşinci yılında, üçüncü ayda, Yeruşalimde toplandılar.</verse>
				<verse number="11">Ve o gün, getirmiş oldukları çapul malından yedi yüz sığır, ve yedi bin koyun RABBE kurban ettiler.</verse>
				<verse number="12">Ve atalarının Allahı RABBİ bütün yüreklerile ve bütün canları ile aramak için ahdettiler;</verse>
				<verse number="13">ve küçük olsun büyük olsun, erkek olsun kadın olsun, İsrailin Allahı RABBİ aramıyan herkes öldürülecekti.</verse>
				<verse number="14">Ve borular ve zurnalar çalarak, bağırışla ve yüksek sesle RABBE and ettiler.</verse>
				<verse number="15">Ve bu and üzerine bütün Yahuda sevindi; çünkü bütün yüreklerile and etmişlerdi, ve bütün rızaları ile onu aradılar; ve onlara kendisini buldurdu; ve RAB onlara çepçevre rahat verdi.</verse>
				<verse number="16">Ve kıral Asanın anası Maakayı da kıraliçalıktan kaldırdı, çünkü Aşera için mekruh bir put yapmıştı; ve Asa onun putunu kesti, ve toz edip Kidron vadisinde yaktı.</verse>
				<verse number="17">Fakat İsrailden yüksek yerler kaldırılmadı; ancak Asanın yüreği daima bütündü.</verse>
				<verse number="18">Ve babasının takdis ettiği şeyleri, ve kendisinin takdis ettiği şeyleri, gümüşü ve altını, ve kapları Allahın evine getirdi.</verse>
				<verse number="19">Ve Asanın kırallığının otuz beşinci yılına kadar cenk olmadı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">ASANIN kırallığının otuz altıncı yılında İsrail kıralı Baaşa Yahudaya karşı çıktı, ve Yahuda kıralı Asanın yanına giren ve çıkan adam bırakmasın diye Rama şehrini yaptı.</verse>
				<verse number="2">Ve Asa RAB evinin ve kıral evinin hazinelerinden gümüş ve altın çıkardı, ve Şamda oturan Suriye kıralı Ben-hadada gönderip dedi:</verse>
				<verse number="3">Babanla benim babam arasında olduğu gibi, seninle benim aramda ahit vardır; işte, sana gümüş ve altın gönderdim; git, İsrail kıralı Baaşa ile olan ahdini boz da üzerimden gitsin.</verse>
				<verse number="4">Ve Ben-hadad kıral Asayı dinledi, ve ordularının başbuğlarını İsrail şehirlerine karşı gönderdi; ve İyonu, ve Danı, ve Abel-mayimi, ve Naftalinin bütün ambar şehirlerini vurdular.</verse>
				<verse number="5">Ve vaki oldu ki, Baaşa bunu işitince, Ramayı yapmaktan vazgeçti, ve işini bıraktı.</verse>
				<verse number="6">Ve kıral Asa bütün Yahudayı yanına aldı, ve Baaşanın bina etmekte olduğu Ramanın taşlarını ve kerestesini taşıdılar; ve onlarla Gebayı ve Mitspayı yaptı.</verse>
				<verse number="7">Ve o vakitte Gören Hanani, Yahuda kıralı Asanın yanına geldi, ve ona dedi: Mademki Suriye kıralına dayandın, ve Allahın RABBE dayanmadın, bundan dolayı Suriye kıralının ordusu senin elinden kaçıp kurtuldu.</verse>
				<verse number="8">Habeşler, ve Lubîler, pek çok atlılar ve cenk arabaları ile çok büyük bir ordu değil mi idiler? ve RABBE dayandığın için onları senin eline verdi.</verse>
				<verse number="9">Çünkü RABBİN gözleri, yürekleri kendisi ile bütün olanlar uğrunda kuvvetli olduğunu göstermek için bütün yeryüzünde fırlanır. Bu işte akılsızlık ettin; çünkü bundan böyle seninle cenkler olacak.</verse>
				<verse number="10">Ve Asa Görene öfkelendi, ve onu hapishaneye attı; çünkü bundan ötürü ona karşı köpürüyordu. Ve o vakitte Asa kavmdan bazı kimseleri ezdi.</verse>
				<verse number="11">Ve işte, Asanın işleri, ilk işleri de son işleri de, işte, onlar Yahuda ve İsrail kırallarının kitabında yazılıdır.</verse>
				<verse number="12">Ve kırallığının otuz dokuzuncu yılında Asa ayaklarından hastalandı; hastalığı aşırı derece ağırdı; hem de hastalığında RABBİ değil ancak hekimleri aradı.</verse>
				<verse number="13">Ve Asa, kırallığının kırk birinci yılında ölüp ataları ile uyudu.</verse>
				<verse number="14">Ve onu Davud şehrinde kendisi için kazmış olduğu kabrine gömdüler, ve onu güzel kokularla, ve attar işine göre hazırlanmış türlü türlü baharatla dolu bir yatağa yatırdılar; ve onun için pek çok tütsü yaktılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">VE onun yerine oğlu Yehoşafat kıral oldu, ve İsraile karşı kendisini pekiştirdi.</verse>
				<verse number="2">Ve Yahudanın bütün duvarlı şehirlerine cenkçiler koydu, ve Yahuda diyarına, ve babası Asanın almış olduğu Efraim şehirlerine asker koydu.</verse>
				<verse number="3">Ve RAB Yehoşafatla beraberdi, çünkü atası Davudun ilk yollarında yürüdü, ve Baalları aramadı,</verse>
				<verse number="4">fakat babasının Allahını aradı, ve İsrailin işlerine göre değil, Allahın emirlerinde yürüdü.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB kırallığı onun elinde pekiştirdi; ve bütün Yahuda Yehoşafata hediyeler getirdiler; ve bol serveti ve izzeti vardı.</verse>
				<verse number="6">Ve RABBİN yollarında cesaretlendi; ve yüksek yerleri ve Aşerleri de Yahudadan kaldırdı.</verse>
				<verse number="7">Ve kırallığının üçüncü yılında, Yahuda şehirlerinde halka öğretsinler diye, reislerini, Ben-hayili, ve Obadyayı, ve Zekaryayı, ve Netaneli, ve Mikayayı;</verse>
				<verse number="8">ve onlarla beraber Levilileri, Şemayayı, ve Netanyayı, ve Zebadyayı, ve Asaheli, ve Şemiramotu, ve Yehonatanı, ve Adoniyayı, ve Tobiyayı, ve Tobadoniyayı, Levilileri, ve onlarla beraber kâhinleri, Elişamayı, ve Yehoramı gönderdi.</verse>
				<verse number="9">Ve Yahudada halka öğrettiler, ve yanlarında RABBİN şeriat kitabı vardı; ve Yahudanın bütün şehirlerini dolaştılar, ve kavma öğrettiler.</verse>
				<verse number="10">Ve Yahudanın çevresinde olan bütün memleketlerin kırallıkları üzerine RAB korkusu düştü, ve Yehoşafata karşı cenketmediler.</verse>
				<verse number="11">Ve Filistîlerden bazıları Yehoşafata hediyeler, ve haraç olarak gümüş getirdiler; Araplar da ona sürüler, yedi bin yedi yüz koç, ve yedi bin yedi yüz ergeç getirdiler.</verse>
				<verse number="12">Ve Yehoşafat git gide aşırı dereceye varıncıya kadar büyüdü; ve Yahudada hisarlar ve ambarlar şehirleri yaptı.</verse>
				<verse number="13">Ve Yahuda şehirlerinde çok işleri, ve Yeruşalimde cenk adamları, cesur yiğitleri vardı.</verse>
				<verse number="14">Ve ataları evlerine göre onların sayısı şu idi: Yahudadan, binlerin başları: başbuğ Adna, ve kendisile beraber üçyüz bin cesur yiğit;</verse>
				<verse number="15">ve onun yanında başbuğ Yehohanan, ve kendisile beraber iki yüz seksen bin;</verse>
				<verse number="16">ve onun yanında gönlü ile kendini RABBE tahsis eden Zikrinin oğlu Amasya, ve kendisile beraber iki yüz bin cesur yiğit.</verse>
				<verse number="17">Ve Benyaminden, cesur bir yiğit olan Elyada, ve kendisile beraber yay ve kalkanla silâhlanmış iki yüz bin kişi;</verse>
				<verse number="18">ve onun yanında Yehozabad, ve kendisile beraber cenk için donatılmış yüz seksen bin kişi.</verse>
				<verse number="19">Kıralın bütün Yahudada duvarlı şehirlere koyduğu askerlerden başka olarak kırala hizmet eden bunlardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">VE Yehoşafatın bol serveti ve izzeti vardı; ve Ahabla hısım oldu.</verse>
				<verse number="2">Ve bir kaç yıl sonra Samiriyeye Ahabın yanına indi. Ve Ahab onun için ve onunla beraber olan kavm için pek çok koyun ve sığır boğazladı, ve onu Ramot-gileada birlikte çıkmağa kandırdı.</verse>
				<verse number="3">Ve İsrail kıralı Ahab Yahuda kıralı Yehoşafata dedi: Benimle Ramot-gileada gider misin? Ve ona dedi: Beni kendin gibi say, ve kavmımı kavmın gibi say; ve cenkte seninle beraber oluruz.</verse>
				<verse number="4">Ve Yehoşafat İsrail kıralına dedi: Rica ederim, önce RABBİN sözünü sor.</verse>
				<verse number="5">Ve İsrail kıralı peygamberleri, dört yüz kişiyi topladı, ve onlara dedi: Ramot-gileada cenge gidelim mi, yoksa vazgeçeyim mi? Ve dediler: Çık; ve Allah onu kıralın eline verecektir.</verse>
				<verse number="6">Fakat Yehoşafat dedi: Bunlardan başka burada RABBİN bir peygamberi yok mu ki, ondan soralım?</verse>
				<verse number="7">Ve İsrail kıralı Yehoşafata dedi: Bir kişi daha var, onun vasıtası ile RABDEN sorabiliriz; fakat ben ondan nefret ederim; çünkü benim hakkımda hiç bir zaman iyilik haber vermez, daima kötülük haber verir; o İmlanın oğlu Mikayadır. Ve Yehoşafat: Kıral böyle söylemesin, dedi.</verse>
				<verse number="8">Ve İsrail kıralı bir harem ağası çağırıp dedi: Çabuk, İmlanın oğlu Mikayayı getir.</verse>
				<verse number="9">Ve İsrail kıralı ile Yahuda kıralı Yehoşafat, her biri kendi tahtı üzerinde, kıral elbiselerini giyinmiş olarak oturdular, ve Samiriye kapısının girilecek yerinde olan açıklıkta oturuyorlardı; ve bütün peygamberler onların önünde peygamberlik ediyorlardı.</verse>
				<verse number="10">Ve Kenaananın oğlu Tsedekiya kendine demir boynuzlar yapıp dedi: RAB şöyle diyor: Suriyeliler bitinciye kadar onları bu boynuzlarla süseceksin.</verse>
				<verse number="11">Ve bütün peygamberler böylece peygamberlik edip dediler: Ramot-gileada çık, ve işin iyi gidecek; çünkü RAB onu kıralın eline verecektir.</verse>
				<verse number="12">Ve Mikayayı çağırmak için giden ulak ona söyliyip dedi: İşte, peygamberler kırala bir ağızdan iyilik söyliyorlar; rica ederim, senin sözün de onlardan birinin sözü gibi olsun, ve iyilik söyle.</verse>
				<verse number="13">Ve Mikaya dedi: Hay olan RABBİN hakkı için, Allahım bana ne derse, ben onu söylerim.</verse>
				<verse number="14">Ve kıralın yanına geldi, ve kıral ona dedi: Mikaya, cenk için Ramot-gileada gidelim mi, yoksa vazgeçeyim mi? Ve ona dedi: Çıkın, ve işiniz iyi gidecektir; ve onlar sizin elinize verilecektir.</verse>
				<verse number="15">Ve kıral ona dedi: RABBİN ismile hakikatten başka bana bir şey söylemiyeceğine sana kaç kere daha and ettireyim?</verse>
				<verse number="16">Ve dedi: Bütün İsraili dağlar üzerinde çobanı olmıyan koyunlar gibi dağılmış gördüm; ve RAB dedi: Bunların efendisi yok; herkes kendi evine selâmetle dönsün.</verse>
				<verse number="17">Ve İsrail kıralı, Yehoşafata dedi: Hakkımda iyilik değil, kötülük haber verecektir, diye sana söylemedim mi?</verse>
				<verse number="18">Ve Mikaya dedi: Öyle ise RABBİN sözünü dinleyin: RABBİ tahtı üzerinde oturmakta, ve bütün gökler ordusunu sağında ve solunda durmakta gördüm.</verse>
				<verse number="19">Ve RAB dedi: Ramot-gileada çıksın da düşsün diye Ahabı kim kandıracak? Ve kimi böyle, kimi şöyle dedi.</verse>
				<verse number="20">Ve bir ruh çıkıp RABBİN önünde durdu, ve dedi: Ben onu kandırırım. Ve RAB ona dedi: Ne ile?</verse>
				<verse number="21">Ve dedi: Ben çıkarım, ve bütün peygamberlerinin ağzında yalancı bir ruh olurum. Ve dedi: Kandırırsın, hem de onunla başa çıkarsın; çık ve öyle yap.</verse>
				<verse number="22">Ve şimdi, işte RAB senin bu peygamberlerinin ağzına yalancı bir ruh koymuştur; ve RAB senin hakkında kötü olanı söylemiştir.</verse>
				<verse number="23">Ve Kenaananın oğlu Tsedekiya yaklaştı, ve Mikayanın yanağına vurup dedi: RABBİN Ruhu seninle söyleşmek için benden sana hangi yoldan geçti?</verse>
				<verse number="24">Ve Mikaya dedi: İşte, gizlenmek için bir iç odaya gireceğin gün görürsün.</verse>
				<verse number="25">Ve İsrail kıralı dedi: Mikayayı alın, ve onu şehrin reisi Amona, ve kıralın oğlu Yoaşa geri götürün;</verse>
				<verse number="26">ve diyin: Kıral şöyle diyor: Bunu hapishaneye atın, ve ben selâmetle dönünciye kadar ona elem ekmeği yedirin, ve elem suyu içirin.</verse>
				<verse number="27">Ve Mikaya dedi: Eğer sen selâmette dönecek olursan, RAB benim vasıtamla söylememiştir. Ve dedi: Ey kavmlar, hepiniz işitin.</verse>
				<verse number="28">Ve İsrail kıralı ile Yahuda kıralı Yehoşafat Ramot-gileada çıktılar.</verse>
				<verse number="29">Ve İsrail kıralı, Yehoşafata dedi: Ben kılığımı değiştireceğim, ve cenge gireceğim; fakat sen kendi esvabını giy. Ve İsrail kıralı kılığını değiştirdi; ve cenge girdiler.</verse>
				<verse number="30">Ve Suriye kıralı, arabalarının başbuğlarına: Ne küçükle ne büyükle, ancak İsrail kıralı ile cenkedin, diye emretmişti.</verse>
				<verse number="31">Ve vaki oldu ki, arabaların başbuğları Yehoşafatı görünce dediler: İsrail kıralı budur! ve ona karşı cenketmek için o tarafa döndüler; ve Yehoşafat bağırdı, ve RAB ona yardım etti; ve Allah onları ondan saptırdı.</verse>
				<verse number="32">Ve vaki oldu ki, arabaların başbuğları onun İsrail kıralı olmadığını görünce onun ardından döndüler.</verse>
				<verse number="33">Ve bir adam nişan almadan yay çekti, ve İsrail kıralını zırhların bitiştiği yerden vurdu; ve kıral arabacısına dedi: Dizgini çevir, ve beni ordudan çıkar; çünkü ağır yaralandım.</verse>
				<verse number="34">Ve cenk o gün arttı; ve Suriyelilere karşı İsrail kıralı akşama kadar kendi cenk arabasında direndi; ve güneş battığı vakitlerde öldü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">VE Yahuda kıralı Yehoşafat Yeruşalime, evine selâmetle döndü.</verse>
				<verse number="2">Ve Hananinin oğlu Gören Yehu onun önüne çıktı, ve kıral Yehoşafata dedi: Senin için kötüye mi yardım etmek, ve RABDEN nefret edenleri mi sevmek gerek? Bundan ötürü senin üzerine RAB yönünden öfke vardır.</verse>
				<verse number="3">Bununla beraber sende iyi şeyler bulundu; çünkü Aşeraları memleketten kaldırıp attın, ve kendi yüreğini Allahı aramak için hazırladın.</verse>
				<verse number="4">Ve Yehoşafat Yeruşalimde kaldı; ve tekrar Beer-şebadan Efraim dağlığına kadar kavm arasına çıktı, ve onları atalarının Allahı RABBE döndürdü.</verse>
				<verse number="5">Ve memlekete, Yahudanın bütün duvarlı şehirlerine, şehir şehir hâkimler koydu,</verse>
				<verse number="6">ve hâkimlere dedi: Ne yapmakta olduğunuza bakın; çünkü insan için değil, RAB için hükmediyorsunuz; ve hüküm işinde o sizinle beraberdir.</verse>
				<verse number="7">Ve şimdi, sizin üzerinizde RAB korkusu olsun; dikkat edin ve yapın; çünkü Allahımız RAB indinde haksızlık, yahut hatır saymak, yahut rüşvet almak yoktur.</verse>
				<verse number="8">Ve Yehoşafat RABBİN hükümlerini icra için ve davalar için Yeruşalime de Levililerden, ve kâhinlerden, ve İsrailin atalar evlerinin başlarından koydu. Ve Yeruşalime döndüler.</verse>
				<verse number="9">Ve onlara emredip dedi: Böylece, RAB korkusu ile, sadakatla, ve bütün yürekle davranacaksınız.</verse>
				<verse number="10">Ve şehirlerinde oturan kardeşlerinizden size gelecek her davada, gerek kanla kan arasında olsun, gerekse şeriatla emir, kanunlar, ve hükümler arasında olsun, onları sakındırınız ki, RABBE karşı suçlu olmasınlar, ve sizin üzerinize ve kardeşleriniz üzerine öfke gelmesin; böyle edin, ve suçlu olmazsınız.</verse>
				<verse number="11">Ve işte, RABBİN her işi için başkâhin Amarya, ve kıralın her işi için Yahuda evinin hükümdarı İsmailin oğlu Zebadya sizin başınızdadır; ve önünüzde Levililer memur olacaklardır. Kuvvetli olun, ve yapın, ve RAB iyi adamla beraber olsun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE bundan sonra vaki oldu ki, Moab oğulları, ve Ammon oğulları, ve onlarla beraber Ammonîlerden bazıları, Yehoşafata karşı cenk için geldiler.</verse>
				<verse number="2">Ve adamlar geldiler, ve Yehoşafata bildirip dediler: Denizin öte tarafından, Suriyeden sana karşı büyük bir kalabalık geliyor; ve işte, onlar Hatsatson-tamardadırlar (o En-gedidir).</verse>
				<verse number="3">Ve Yehoşafat korktu, ve RABBİ aramağa koyuldu; ve bütün Yahudada oruç ilân etti.</verse>
				<verse number="4">Ve Yahuda RABDEN yardım dilemek için toplandı; Yahudanın bütün şehirlerinden de RABBİ aramak için geldiler.</verse>
				<verse number="5">Ve Yehoşafat RABBİN evinde, yeni avlunun önünde, Yahuda ve Yeruşalim cemaatinin içinde durdu;</verse>
				<verse number="6">ve dedi: Ya RAB, atalarımızın Allahı, göklerde Allah olan sen değil misin? ve bütün milletlerin kırallıkları üzerine hâkim olan sen değil misin? ve kudretle ceberrut senin elindedir, ve kimse sana karşı duramaz.</verse>
				<verse number="7">Ey Allahımız, kavmın İsrailin önünden bu diyarda oturanları kovan, ve onu dostun İbrahimin zürriyetine ebediyen veren sen değil misin?</verse>
				<verse number="8">Ve orada oturdular, ve senin için orada ismine makdis yaptılar, ve dediler:</verse>
				<verse number="9">Eğer üzerimize belâ, kılıç, kaza, veba, veya kıtlık gelirse, bu evin önünde, ve senin önünde (çünkü senin ismin bu evdedir) duracağız, ve sıkıntımızda sana feryat edeceğiz, ve sen işiteceksin ve kurtaracaksın.</verse>
				<verse number="10">Ve şimdi, işte, Mısırdan gelirken İsraili aralarına girmeğe bırakmadığın, ve yanlarından sapıp helâk etmedikleri Ammon oğulları, ve Moabîler, ve Seir dağındakiler,</verse>
				<verse number="11">bize miras olarak verdiğin senin mülkünden bizi kovmağa gelerek, işte, karşılığını bize nasıl ödiyorlar.</verse>
				<verse number="12">Ey Allahımız, onlara hükmetmiyecek misin? çünkü üzerimize gelmekte olan bu büyük kalabalığa karşı kuvvetimiz yoktur; ve biz ne yapacağımızı bilmiyoruz; ancak gözlerimiz senin üzerindedir.</verse>
				<verse number="13">Ve bütün Yahuda, yavruları, karıları ve oğulları ile beraber RABBİN önünde durmakta idi.</verse>
				<verse number="14">Ve cemaatin ortasında, Asaf oğullarından, Mattanyanın oğlu, Yeielin oğlu, Benayanın oğlu, Zekaryanın oğlu Levili Yahazielin üzerine RABBİN Ruhu geldi;</verse>
				<verse number="15">ve dedi: Bütün Yahuda, ve Yeruşalimde oturanlar, ve sen kıral Yehoşafat, iyi dinleyin; RAB size şöyle diyor: Bu büyük kalabalığın yüzünden korkmayın ve yılgınlığa düşmeyin; çünkü cenk sizin değil, ancak Allahındır.</verse>
				<verse number="16">Yarın onlara karşı inin; işte, onlar Tsits yokuşundan çıkıyorlar; ve onları vadinin sonunda, Yeruel çölünün önünde bulacaksınız.</verse>
				<verse number="17">Bu seferde cenkedecek olan siz değilsiniz; ey Yahuda ve Yeruşalim, saf bağlıyıp durun, sizinle beraber olan RABBİN kurtarışını görün; korkmayın ve yılgınlığa düşmeyin; yarın onlara karşı çıkın; çünkü RAB sizinle beraberdir.</verse>
				<verse number="18">Ve Yehoşafat yüz üstü yere kapandı, ve bütün Yahuda, ve Yeruşalimde oturanlar, RABBE tapınmak için RABBİN önünde yere kapandılar.</verse>
				<verse number="19">Ve Kohatîler oğullarından, ve Korahîler oğullarından Levililer, İsrailin Allahı RABBE çok yüksek sesle hamdetmek için ayağa kalktılar.</verse>
				<verse number="20">Ve sabahlayın erken kalktılar, ve Tekoa çölüne çıktılar; ve çıktıkları zaman Yehoşafat durup dedi: Ey Yahuda, ve Yeruşalimde oturanlar, beni dinleyin; Allahınız RABBE inanın, ve emniyette olursunuz; ve onun peygamberlerine inanın, ve işleriniz iyi gider.</verse>
				<verse number="21">Ve kavmla danıştıktan sonra, RABBE ilâhi okuyanları koydu, ta ki, ordunun önünde çıktıkları zaman ziynetle hamdedip: RABBE şükredin, çünkü inayeti ebedîdir, desinler.</verse>
				<verse number="22">Ve terennümle hamde başladıkları zaman, Yahudaya gelmekte olan Ammon oğullarına, Moabîlere, ve Seir dağlılarına karşı RAB pusu kurdu; ve vuruldular.</verse>
				<verse number="23">Çünkü Ammon oğulları ile Moabîler Seir dağlılarını helâk edip bütün bütün yok etmek için onlara karşı kalktılar; ve Seir halkını bitirince, kendilerini helâk etmekte birbirlerine yardım ettiler.</verse>
				<verse number="24">Ve Yahuda, çölün bekçi kulesine varınca, o kalabalığa baktılar; ve işte, onlar yere düşmüş leşlerdi, ve kaçıp kurtulan yoktu.</verse>
				<verse number="25">Onların çapul malını kapışmak için Yehoşafat ile kavmı geldikleri zaman, onlar arasında pek çok mal ve leşler, ve değerli şeyler buldular, ve onları kendileri için taşıyamıyacakları kadar soydular; ve üç gündür çapul malı kapışmakta idiler, çünkü çoktu.</verse>
				<verse number="26">Ve dördüncü gün Beraka deresinde toplandılar; çünkü RABBİ orada takdis ettiler; bundan ötürü o yerin adını Beraka deresi koydular, bugüne kadar öyledir.</verse>
				<verse number="27">Ve Yahuda ve Yeruşalimden olan adamların hepsi, Yehoşafat onların başında olarak, sevinçle Yeruşalime dönmek için geri geldiler; çünkü RAB düşmanları üzerine onlara sevinç vermişti.</verse>
				<verse number="28">Ve santurlarla ve çenklerle ve borularla Yeruşalime RABBİN evine geldiler.</verse>
				<verse number="29">Ve İsrailin düşmanlarına karşı RABBİN cenkettiğini işitince bütün memleketlerin kırallıkları üzerine Allah korkusu düştü.</verse>
				<verse number="30">Ve Yehoşafatın ülkesi rahata erdi; çünkü Allahı kendisine çepçevre rahat verdi.</verse>
				<verse number="31">Ve Yehoşafat İsrail üzerinde kırallık etti; kıral olduğu zaman otuz beş yaşında idi; ve Yeruşalimde yirmi beş yıl kırallık etti. Ve anasının adı Şilhinin kızı Azuba idi.</verse>
				<verse number="32">Ve babası Asanın yolunda yürüdü, ve RABBİN gözünde doğru olanı yaparak ondan sapmadı.</verse>
				<verse number="33">Ancak yüksek yerlefr kaldırılmadı; ve kavm henüz yüreklerini atalarının Allahına hazırlamamışlardı.</verse>
				<verse number="34">Ve Yehoşafatın işlerinin geri kalanı, ilk işleri de son işleri de, işte, onlar İsrail kırallarının kitabına geçirilmiş olan Hananinin oğlu Yehunun tarihinde yazılıdır.</verse>
				<verse number="35">Ve ondan sonra Yahuda kıralı Yehoşafat, işinde kötü olan İsrail kıralı Ahazya ile uyuştu;</verse>
				<verse number="36">ve Tarşişe gitmek üzre gemiler yapmak için onunla uyuştu; ve gemileri Etsyon-geberde yaptılar.</verse>
				<verse number="37">Ve Mareşadan olan Dodavahunun oğlu Eliezer Yehoşafata karşı peygamberlik edip dedi: Ahazya ile uyuştuğun için RAB senin işlerini bozdu. Ve gemiler parçalandılar, ve Tarşişe gidemediler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">VE Yehoşafat ataları ile uyudu, ve Davud şehrinde ataları yanında gömüldü; ve yerine oğlu Yehoram kıral oldu.</verse>
				<verse number="2">Ve onun kardeşleri, Yehoşafatın oğulları vardı: Azarya, ve Yehiel, ve Zekarya, ve Azarya, ve Mikael, ve Şefatya; bunların hepsi İsrail kıralı Yehoşafatın oğulları idiler.</verse>
				<verse number="3">Ve babaları onlara Yahudada duvarlı şehirlerle beraber, gümüşten ve altından ve değerli şeylerden büyük hediyeler verdi; fakat kırallığı Yehorama verdi, çünkü ilk oğuldu.</verse>
				<verse number="4">Ve Yehoram babasının kırallıgı üzerine çıkıp kuvvet bulunca, bütün kardeşlerini, ve İsrail reislerinden bazılarını da kılıçla öldürdü.</verse>
				<verse number="5">Yehoram kıral olduğu zaman otuz iki yaşında idi; ve Yeruşalimde sekiz yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="6">Ve Ahab evinin ettiği gibi o da İsrail kırallarının yolunda yürüdü; çünkü onun karısı Ahabın kızı idi; ve RABBİN gözünde kötü olanı yaptı.</verse>
				<verse number="7">Fakat RAB Davudla ettiği ahitten ötürü, ve bütün günler ona ve oğullarına bir çerağ vereceğini vadettiğine göre, Davud evini helâk etmek istemedi.</verse>
				<verse number="8">Onun günlerinde Edom ayaklanıp Yahudanın eli altından çıktı, ve birini üzerlerine kıral ettiler.</verse>
				<verse number="9">Ve Yehoram reisleri ile beraber, bütün cenk arabaları yanında olarak geçti; ve geceleyin kalktı, ve kendisini kuşatan Edomîleri, ve arabaların başbuğlarını vurdu.</verse>
				<verse number="10">Böylece Edom ayaklandı, bugüne kadar Yahudanın eli altından çıkmıştır; o vakit Libna da ayni zamanda ayaklandı, ve onun eli altından çıktı, çünkü atalarının Allahı RABBİ bırakmıştı.</verse>
				<verse number="11">Yahuda dağlarında da yüksek yerler yaptı, ve Yeruşalimde oturanlara zina ettirdi, ve Yahudayı da sürükledi.</verse>
				<verse number="12">Ve ona peygamber İlyadan şu yazı geldi: Atan Davudun Allahı RAB şöyle diyor: Mademki baban Yehoşafatın yollarında, ve Yahuda kıralı Asanın yollarında yürümedin,</verse>
				<verse number="13">fakat İsrail kırallarının yolunda yürüdün, ve Yahudaya ve Yeruşalimde oturanlara, Ahab evinin yaptığı gibi zina ettirdin, ve baban evinden senden daha iyi olan kardeşlerini öldürdün;</verse>
				<verse number="14">işte, RAB senin kavmını, ve oğullarını, ve karılarını, ve bütün malını büyük vuruşla vuracak,</verse>
				<verse number="15">ve hastalık yüzünden günden güne barsakların çıkıncıya kadar barsak hastalığı ile ağır hastalanacaksın.</verse>
				<verse number="16">Ve RAB Yehorama karşı Filistîlerin, ve Habeşlerin yan tarafında olan Arapların ruhunu uyandırdı;</verse>
				<verse number="17">ve Yahudaya karşı çıktılar, ve yarıp içine girdiler, ve kıralın evinde bulunan bütün malı, hem de oğullarını ve karılarını götürdüler; ve oğullarının en küçüğü Yehoahazdan başka oğlu kalmadı.</verse>
				<verse number="18">Ve bunun hepsi olduktan sonra RAB onu barsaklarından iyi olmaz hastalıkla vurdu.</verse>
				<verse number="19">Ve vaki oldu ki, vakit geçtikçe iki yılın sonunda hastalığından ötürü barsakları çıktı, ve kötü hastalıklarla öldü. Ve kavmı ataları için tütsü yaktıkları gibi onun için yakmadılar.</verse>
				<verse number="20">Kıral olduğu zaman otuz iki yaşında idi, ve Yeruşalimde sekiz yıl kırallık etti; ve göçmesine yazık oldu denilmedi; ve onu Davud şehrinde gömdüler, fakat kıralların kabirlerine gömmediler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">VE Yeruşalimde oturanlar, onun yerine en küçük oğlu Ahazyayı kıral ettiler; çünkü Araplarla beraber ordugâha gelmiş olan çete bütün büyükleri öldürmüştü. Ve Yahuda kıralı Yehoramın oğlu Ahazya kıral oldu.</verse>
				<verse number="2">Ahazya kıral olduğu zaman kırk iki yaşında idi; ve Yeruşalimde bir yıl kırallık etti; ve anasının adı Omrinin kızı Atalya idi.</verse>
				<verse number="3">O da Ahab evinin yollarında yürüdü; çünkü kötülük yapmak için anası onu öğütliyordu.</verse>
				<verse number="4">Ve Ahab evi gibi RABBİN gözünde kötü olanı yaptı; çünkü onun helâki için babasının ölümünden sonra kendisini onlar öğütliyorlardı.</verse>
				<verse number="5">Onların öğüdü ile de yürüyüp, İsrail kıralı Ahabın oğlu Yehoramla beraber Suriye kıralı Hazaele karşı Ramot-gileadda cenketmeğe gitti; ve Suriyeliler Yoramı yaraladılar.</verse>
				<verse number="6">Ve Ramada Suriye kıralı Hazaele karşı cenkettiği zaman aldığı yaralardan iyi edilmek için Yizreele döndü. Ve Yahuda kıralı Yehoram oğlu Azarya, Yizreelde olan Ahabın oğlu Yehoramı görmek için indi, çünkü hasta idi.</verse>
				<verse number="7">Ve Ahazyanın Yoramın yanına gelerek helâk olması Allahtandı; çünkü geldiği zaman, Ahab evini kökünden kesmek için RABBİN meshetmiş olduğu Nimşi oğlu Yehuya karşı, Yehoramla beraber çıktı.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki oldu ki, Yehu Ahab evine hükmü icra ederken, Yahuda reislerini, ve Ahazyanın kardeş oğullarını Ahazyaya hizmet etmekte buldu, ve onları öldürdü.</verse>
				<verse number="9">Ve Ahazyayı aradı, ve onu tuttular (ve o Samiriyede gizlenmekte idi), ve onu Yehuya getirdiler, ve onu öldürdüler; ve onu gömdüler, çünkü dediler: RABBİ bütün yüreğile aramış olan Yehoşafatın oğludur. Ve Ahazyanın evinde kırallığı tutabilecek kuvvet kalmadı.</verse>
				<verse number="10">Ve Ahazyanın anası Atalya oğlunun öldüğünü görünce, kalktı, ve Yahuda evinin bütün kıral zürriyetini yok etti.</verse>
				<verse number="11">Fakat kıralın kızı Yehoşabeat, Ahazyanın oğlu Yoaşı aldı, ve kıralın öldürülen oğulları arasından onu çaldı, ve onu ve dadısını yataklar odasına koydu. Kâhin Yehoyadanın karısı, kıral Yehoramın kızı olan Yehoşabeat (çünkü o Ahazyanın kızkardeşi idi) böylece onu öldürmesin diye Atalyadan onu gizledi.</verse>
				<verse number="12">Ve onlarla beraber altı yıl Allahın evinde gizli kaldı; ve Atalya memleket üzerinde kıraliçalık etti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">VE yedinci yılda Yehoyada kuvvet buldu, ve yüzlerin başları, Yerohamın oğlu Azarya, ve Yehohananın oğlu İsmail, ve Obedin oğlu Azarya, ve Adayanın oğlu Maaseya, ve Zikrinin oğlu Elişafatla ahdetti.</verse>
				<verse number="2">Ve Yahudayı dolaştılar, ve Yahudanın bütün şehirlerinden Levilileri, ve İsrailin atalar evlerinin başlarını topladılar, ve Yeruşalime geldiler.</verse>
				<verse number="3">Ve bütün cemaat Allahın evinde kıralla ahdettiler. Ve onlara dedi: İşte, Davud oğulları hakkında RABBİN söylediği gibi, kıralın oğlu kırallık edecektir.</verse>
				<verse number="4">Yapacağınız iş şudur: Sizden, Sebt günü giren kâhinlerden ve Levililerden, üçte biri eşik kapıcıları olacak;</verse>
				<verse number="5">ve üçte biri kıral evinde olacak, ve üçte biri temel kapısında olacak; ve bütün kavm RAB evinin avlularında olacak.</verse>
				<verse number="6">Fakat kâhinlerden ve hizmet eden Levililerden başka RABBİN evine kimse girmesin; onlar girecekler, çünkü mukaddestirler; fakat bütün kavm RABBİN bekçiliğini tutacaklar.</verse>
				<verse number="7">Ve Levililer, her biri silâhları elinde olarak, kıralı çepçevre kuşatacaklar; ve eve giren her adam öldürülsün; ve siz kıral girdiği ve çıktığı zaman beraberinde olun.</verse>
				<verse number="8">Ve Levililerle bütün Yahuda kâhin Yehoyadanın emrettiği her şeye göre yaptılar; Sebt günü girenlerle Sebt günü çıkanları, her biri kendi adamlarını aldı; çünkü kâhin Yehoyada takımlara yol vermedi.</verse>
				<verse number="9">Ve kâhin Yehoyada yüzlerin başlarına mızrakları, ve küçük kalkanları, ve büyük kalkanları verdi; bunlar evelce kıral Davudun olup Allahın evinde idiler.</verse>
				<verse number="10">Ve herkesin silâhı elinde olarak, bütün kavmı, evin sağ tarafından evin sol tarafına kadar, mezbahın ve evin boyunca çepçevre kıralın yanına koydu.</verse>
				<verse number="11">Ve kıralın oğlunu çıkardılar, ve başına tacı koydular, ve kendisine şehadeti verdiler, ve onu kıral ettiler; ve Yehoyada ile oğulları onu meshettiler, ve: Yaşasın kıral, dediler.</verse>
				<verse number="12">Ve Atalya koşuşan ve kıralı alkışlıyan kavmın sesini işitince, RAB evine, kavmın yanına geldi;</verse>
				<verse number="13">ve baktı, ve işte, kıral girilecek yerde kendi direğinin yanında, ve reislerle boru çalanlar kıralın yanında duruyorlardı; ve memleketin bütün kavmı seviniyordu, ve borular çalıyorlardı; ilâhiciler de musiki âletleri çalıyorlardı, ve hamt terennümünü idare ediyorlardı. Ve Atalya esvabını yırtıp bağırdı: Hainlik! Hainlik!</verse>
				<verse number="14">Ve kâhin Yehoyada askerin başında olan yüzlerin başlarını çıkardı; ve onlara dedi: Safların arasından bu kadını çıkarın; ve onun ardınca gelen her adam kılıçla öldürülsün; çünkü kâhin: Onu RABBİN evinde öldürmeyin, demişti.</verse>
				<verse number="15">Ve kadına yol açtılar; ve kıral evinin atlar kapısından içeri girerken orada onu öldürdüler.</verse>
				<verse number="16">Ve Yehoyada, kendisi ve bütün kavmla kıral arasında, RABBİN kavmı olsunlar diye, ahit kesti.</verse>
				<verse number="17">Ve bütün kavm Baal evine gittiler, ve onu yıktılar, ve mezbahlarını ve putlarını parçaladılar, ve Baalın kâhini Mattanı mezbahlar önünde öldürdüler.</verse>
				<verse number="18">Ve Yehoyada, RAB evinin memurlarını, Davudun RAB evinde sınıflara ayırmış olduğu kâhinlerin, Levililerin, eli altına koydu; bunlar RABBİN yakılan takdimelerini, Musanın şeriatinde yazılmış olduğu gibi, Davudun tertibine göre sevinçle ve musiki ile arzetmek için idiler.</verse>
				<verse number="19">Ve her hangi bir suretle murdar olan kimse girmesin diye, RAB evinin kapılarına kapıcılar koydu.</verse>
				<verse number="20">Ve yüzlerin reislerini, ve ileri gelenleri, ve kavmın valilerini, ve memleketin bütün kavmını aldı, ve kıralı RABBİN evinden indirdi; ve yukarıki kapıdan geçip kıral evine geldiler, ve kırallık tahtı üzerine kıralı oturttular.</verse>
				<verse number="21">Ve memleketin bütün kavmı sevindiler, ve şehir sustu. Ve Atalyayı kılıçla öldürmüşlerdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">YOAŞ kıral olduğu zaman yedi yaşında idi, ve Yeruşalimde kırk yıl kırallık etti; ve anası Beer-şebadan olup adı Tsibya idi.</verse>
				<verse number="2">Ve kâhin Yehoyadanın bütün günlerinde Yoaş RABBİN gözünde doğru olanı yaptı.</verse>
				<verse number="3">Ve Yehoyada ona iki karı aldı; ve oğullar ve kızlar babası oldu.</verse>
				<verse number="4">Ve bundan sonra vaki oldu ki, RAB evini yenilemeği Yoaş yüreğine koydu.</verse>
				<verse number="5">Ve kâhinlerle Levilileri toplıyıp onlara dedi: Yahudanın şehirlerine çıkın, ve Allahınızın evini her yıl onarmak için bütün İsrailden gümüş toplayın; ve bu işte çabuk olun. Fakat Levililer çabuk davranmadılar.</verse>
				<verse number="6">Ve başta olan Yehoyadayı kıral çağırdı, ve ona dedi: RABBİN kulu Musanın ve İsrail cemaatinin şehadet çadırı için koydukları vergiyi, Yahudadan ve Yeruşalimden getirsinler diye niçin Levililerden istemedin?</verse>
				<verse number="7">Çünkü o fena kadının, Atalyanın, oğulları Allahın evini harap etmişler, ve RAB evinin bütün mukaddes şeylerini de Baallara vermişlerdi.</verse>
				<verse number="8">Ve kıral emretti, ve bir sandık yapıp onu RAB evinin kapısına, dış tarafa koydular.</verse>
				<verse number="9">Ve Allahın kulu Musanın çölde İsrail üzerine koyduğu vergiyi, RAB için getirsinler diye Yahudada ve Yeruşalimde ilân ettiler.</verse>
				<verse number="10">Ve bütün reislerle bütün kavm sevindiler, ve getirdiler, ve sandık doluncıya kadar içine attılar.</verse>
				<verse number="11">Ve öyle vaki oldu ki, Levililer elile sandığı kıralın memurlarına getirdikleri, ve çok gümüş olduğunu gördükleri vakit, kıralın kâtibile başkâhinin memuru geldiler, ve sandığı boşalttılar, ve onu kaldırıp tekrar yerine koydular. Her gün böyle yaparlardı, ve pek çok gümüş topladılar.</verse>
				<verse number="12">Ve kıralla Yehoyada RAB evinin hizmet işini yapanlara onu verirlerdi; ve RAB evini yenilemek için ücretle yapıcılar ve dülgerler, ve RAB evini onarmak için demir ve tunç işçileri tuttular.</verse>
				<verse number="13">Ve işçiler işlediler, ve onların elinde yenilemek işi ileri gitti, ve Allahın evini evelki haline koydular, ve onu pekiştirdiler.</verse>
				<verse number="14">Ve bitirdikleri zaman, kıralın ve Yehoyadanın önüne artakalan gümüşü getirdiler; ve bununla RAB evi için kaplar, hizmet için ve takdimeler arzetmek için kaplar, ve kaşıklar, ve altın ve gümüş kaplar yaptılar. Ve Yehoyadanın bütün günlerinde daima RAB evinde yakılan takdimeler arzettiler.</verse>
				<verse number="15">Fakat Yehoyada kocadı, ve günlere doydu, ve öldü; öldüğü zaman yüz otuz yaşında idi.</verse>
				<verse number="16">Ve onu Davud şehrinde kıralların yanına gömdüler, çünkü İsrailde, ve Allahla evi uğrunda iyilik etmişti.</verse>
				<verse number="17">Ve Yehoyadanın ölümünden sonra Yahuda reisleri gelip kırala iğildiler. O zaman kıral onları dinledi.</verse>
				<verse number="18">Ve atalarının Allahı RABBİN evini bıraktılar, ve Aşerlere ve putlara kulluk ettiler, ve onların bu günahından ötürü Yahuda ile Yeruşalim üzerine öfke geldi.</verse>
				<verse number="19">Bununla beraber kendilerini RABBE döndürmek için onlara peygamberler gönderdi; ve onlara karşı şehadet ettiler, fakat kulak asmadılar.</verse>
				<verse number="20">Ve kâhin Yehoyadanın oğlu Zekaryanın üzerine Allahın Ruhu geldi; ve kavmın arasında yüksek bir yerde durdu, ve onlara dedi: Allah şöyle diyor: Niçin RABBİN emirlerinden öte geçiyorsunuz da işleriniz iyi gitmiyor? siz RABBİ bıraktığınız için o da sizi bıraktı.</verse>
				<verse number="21">Ve ona karşı düzen kurdular, ve onu kıralın emrile RAB evinin avlusunda taşlarla taşladılar.</verse>
				<verse number="22">Böylece kıral Yoaş Zekaryanın babası Yehoyadanın kendisine ettiği inayeti hatırına getirmedi, ve oğlunu öldürdü. Ve ölürken: RAB görsün ve arasın, dedi.</verse>
				<verse number="23">Ve yıl dönümünde vaki oldu ki, Suriyelilerin ordusu ona karşı çıktı; ve Yahudaya ve Yeruşalime geldiler, ve kavmın arasından bütün kavm reislerini helâk ettiler, ve onlardan alınan bütün çapul malını Şam kıralına gönderdiler.</verse>
				<verse number="24">Suriyelilerin ordusu az adamla geldiği halde, RAB çok büyük bir orduyu onların eline verdi; çünkü bunlar atalarının Allahı RABBİ bırakmışlardı. Böylece Yoaşa hükmü icra ettiler.</verse>
				<verse number="25">Ve onun yanından gittikleri zaman (çünkü onu çok hasta bıraktılar), kendi kulları, kâhin Yehoyadanın oğullarının kanından ötürü kendisine karşı düzen kurdular, ve onu yatağında öldürdüler, ve öldü; ve onu Davud şehrinde gömdüler, fakat kıralların kabirlerinde gömmediler.</verse>
				<verse number="26">Ve ona karşı düzen kuranlar şunlardır: Ammonî Şimeat kadının oğlu Zabad, ve Moablı Şimrit kadının oğlu Yehozabad.</verse>
				<verse number="27">Oğullarına, ve kendisine edilen ihtarların çokluğuna, ve Allah evinin tekrar kurulmasına gelince, işte, onlar kırallar kitabının tefsirinde yazılıdırlar. Ve yerine oğlu Amatsya kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">AMATSYA kıral olduğu zaman yirmi beş yaşında idi; ve Yeruşalimde yirmi dokuz yıl kırallık etti; ve anası Yeruşalimden olup adı Yehoaddan idi.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBİN gözünde doğru olanı yaptı, fakat bütün yürekle değil.</verse>
				<verse number="3">Ve vaki oldu ki, kendi üzerinde kırallık pekiştiği zaman, babası kıralı vurmuş olan kullarını öldürdü.</verse>
				<verse number="4">Fakat onların oğullarını öldürmedi; ancak şeriatte, Musanın kitabında yazılmış olduğu gibi yaptı; nasıl ki, RAB emredip demiştir: Babalar oğullar için ölmiyecekler, ve oğullar babalar için ölmiyecekler; ancak herkes kendi suçu için ölecek.</verse>
				<verse number="5">Ve Amatsya Yahudayı topladı, ve onları, bütün Yahudayı ve Benyamini, atalar evlerine göre, binlerin başlarına göre, ve yüzlerin başlarına göre dizdi; ve yirmi yaşında ve ondan yukarı olanları saydı, ve onları, orduya çıkan, kargı ve büyük kalkan taşıyan üç yüz bin seçme adam buldu.</verse>
				<verse number="6">Ve yüz talant gümüş ücretle İsrailden yüz bin cesur yiğit tuttu.</verse>
				<verse number="7">Fakat bir Allah adamı gelip ona dedi: Ey kıral, İsrail ordusu seninle beraber gitmesin; çünkü RAB İsraille, bütün Efraim oğulları ile beraber değildir.</verse>
				<verse number="8">Fakat gidersen, yiğitlik et, cenk için kuvvetli ol; düşmanın önünde Allah seni düşürecektir; çünkü Allahta yardım etmeğe ve düşürmeğe kudret vardır.</verse>
				<verse number="9">Ve Amatsya Allah adamına dedi: Fakat İsrail ordusuna verdiğim yüz talant için ne yapmalı? Ve Allah adamı dedi: RAB sana bundan daha çok ziyadesini verebilir.</verse>
				<verse number="10">Ve Amatsya onları, Efraimden kendisine gelen orduyu, yerlerine gitsinler diye ayırdı; bundan ötürü Yahudaya karşı onların öfkesi çok alevlendi, ve kızgın öfke ile yerlerine döndüler.</verse>
				<verse number="11">Ve Amatsya kuvvet buldu, ve kavmını götürdü, ve Tuz Deresine gitti, ve Seir oğullarından on bin kişi vurdu.</verse>
				<verse number="12">Ve Yahuda oğulları, diri olarak da on bin kişi sürdüler, ve onları kaya başına götürdüler, ve kaya başından aşağı attılar, ve hepsi parçalandılar.</verse>
				<verse number="13">Fakat kendisile beraber cenge gitmesinler diye Amatsyanın geri göndermiş olduğu ordunun adamları, Samiriyeden Beyt-horona kadar Yahuda şehirlerine baskın ettiler, ve onlardan üç bin kişi vurdular, ve çok çapul malı aldılar.</verse>
				<verse number="14">Ve Amatsya Edomîleri vurup geldikten sonra vaki oldu ki, Seir oğullarının ilâhlarını getirdi, ve onları kendisine ilâhlar olarak dikti, ve onların önünde iğildi, ve onlara buhur yaktı.</verse>
				<verse number="15">Ve Amatsyaya karşı RABBİN öfkesi alevlendi, ve ona bir peygamber gönderdi, ve o kendisine dedi: Niçin o kavmın ilâhlarını aradın? onlar kendi kavmlarını senin elinden kurtarmadılar.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki oldu ki, kırala söylerken, Amatsya ona dedi: Seni kırala öğütçü mi ettik? vazgeç; niçin vurulasın? Ve peygamber vazgeçip dedi: Allahın seni helâk etmeğe karar verdiğini biliyorum, çünkü bunu ettin, ve benim öğüdümü dinlemedin.</verse>
				<verse number="17">Ve Yahuda kıralı Amatsya danıştı, ve Yehunun oğlu, Yehoahazın oğlu İsrail kıralı Yoaşa gönderip: Gel, yüz yüze görüşelim, dedi.</verse>
				<verse number="18">Ve İsrail kıralı Yoaş, Yahuda kıralı Amatsyaya gönderip dedi: Libnanda olan çalı, Libnanda olan erz ağacına gönderip: Kızını oğluma karı olarak ver, dedi; ve Libnanda olan bir kır hayvanı geçip çalıyı ayak altında çiğnedi.</verse>
				<verse number="19">İşte, sen Edomu vurduğunu söyliyorsun, ve övünmek için yüreğin seni yükseltiyor; şimdi evinde otur; niçin sen, Yahuda ile beraber düşesin diye belâya atılıyorsun?</verse>
				<verse number="20">Fakat Amatsya dinlemedi; çünkü onları düşmanlarının eline versin diye bu iş Allahtan oldu, çünkü Edom ilâhlarını aramışlardı.</verse>
				<verse number="21">Ve İsrail kıralı Yoaş çıktı; ve onunla Yahuda kıralı Amatsya Yahudanın Beyt-şemeş şehrinde yüz yüze görüştüler.</verse>
				<verse number="22">Ve Yahuda İsrailin önünde bozuldu; ve herkes kendi çadırına kaçtı.</verse>
				<verse number="23">Ve İsrail kıralı Yoaş Yehoahazın oğlu, Yoaşın oğlu, Yahuda kıralı Amatsyayı Beyt-şemeşte tuttu, ve onu Yeruşalime getirdi, ve Yeruşalimin duvarını Efraim kapısından köşe kapısına kadar, dört yüz arşın yıktı.</verse>
				<verse number="24">Ve Allah evinde, Obed-edomun elinde olan bütün altını ve gümüşü ve bütün kapları, ve kıral evinin hazinelerini, ve rehineleri aldı, ve Samiriyeye döndü.</verse>
				<verse number="25">Ve Yahuda kıralı Yoaşın oğlu Amatsya İsrail kıralı Yehoahazın oğlu Yoaşın ölümünden sonra on beş yıl yaşadı.</verse>
				<verse number="26">Ve Amatsyanın işlerinin geri kalanı, ilk işleri de son işleri de, işte, onlar Yahuda ve İsrail kırallarının kitabında yazılı değil midir?</verse>
				<verse number="27">Ve Amatsya RABBİN ardından saptığı vakitten başlıyarak ona karşı Yeruşalimde düzen kurdular; ve Lakişe kaçtı; fakat arkasından Lakişe gönderdiler, ve orada onu öldürdüler.</verse>
				<verse number="28">Ve onu atların üzerinde getirdiler, ve onu Yahuda şehrinde ataları yanında gömdüler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">VE bütün Yahuda kavmı Uzziyayı aldılar; ve kendisi on altı yaşında idi, ve babası Amatsyanın yerine onu kıral ettiler.</verse>
				<verse number="2">Elotu yapan odur, ve kıral ataları ile uyuduktan sonra onu tekrar Yahudanın hükmü altına getirdi.</verse>
				<verse number="3">Uzziya kıral olduğu zaman on altı yaşında idi; ve Yeruşalimde elli iki yıl kırallık etti; ve anası Yeruşalimden olup adı Yekilya idi.</verse>
				<verse number="4">Ve babası Amatsyanın yapmış olduğu her şeye göre, RABBİN gözünde doğru olanı yaptı.</verse>
				<verse number="5">Ve Allah bilgisinde onu terbiye eden Zekaryanın günlerinde Allahı aramağa koyuldu; ve RABBİ aradığı günlerde Allah onun işini rast getirdi.</verse>
				<verse number="6">Ve çıkıp Filistîlere karşı cenketti, ve Gatın duvarını, ve Yabnenin duvarını, ve Aşdodun duvarını yıktı; ve Aşdod memleketinde, ve Filistîler arasında şehirler yaptı.</verse>
				<verse number="7">Ve Filistîlere karşı, ve Gur-baalda oturan Araplara karşı, ve Meunîlere karşı Allah ona yardım etti.</verse>
				<verse number="8">Ve Ammonîler Uzziyaya hediyeler verdiler; ve Mısıra girilecek yere kadar adı yayıldı; çünkü git gide çok kuvvetli oldu.</verse>
				<verse number="9">Ve Uzziya Yeruşalimde köşe kapısı üzerine, ve dere kapısı üzerine, ve duvarın köşesi üzerine kuleler yaptı, ve onları pekiştirdi.</verse>
				<verse number="10">Ve çölde kuleler yaptı, ve çok sarnıçlar kazdı, çünkü Şefelada ve ovada çok hayvanları, ve dağlarda ve Karmelde çiftçileri ve bağcıları vardı; çünkü toprağı severdi.</verse>
				<verse number="11">Ve Uzziyanın cenk eden ordusu vardı; kıralın başbuğlarından Hananyanın eli altında kâtip Yeielin ve memur Maaseyanın elile yapılan yoklamaların sayısına göre bölük bölük cenge çıkarlardı.</verse>
				<verse number="12">Atalar evleri başlarının, cesur yiğitler sayısının topu iki bin altı yüzdü.</verse>
				<verse number="13">Ve onların eli altında düşmana karşı kırala yardım etmek için, üç yüz yedi bin beş yüz kişilik, büyük kuvvetle cenk eden bir ordu vardı.</verse>
				<verse number="14">Ve Uzziya onlara, bütün orduya, kalkanlar, ve kargılar, ve başlıklar, ve zırhlar, ve yaylar, ve sapan taşları hazırladı.</verse>
				<verse number="15">Ve Yeruşalimde, oklar ve büyük taşlar atmak için, kulelerin ve köşelerin üzerinde durmak üzre, hünerli adamlar tarafından icat olunan makinalar yaptı. Ve adı uzaklara kadar yayıldı; çünkü kuvvet buluncıya kadar kendisine şaşılacak surette yardım edildi.</verse>
				<verse number="16">Fakat kuvvet bulunca, yüreği öyle yükseldi ki, helâka erdi, ve Allahı RABBE karşı hainlik etti; çünkü buhur mezbahı üzerinde buhur yakmak için RAB mabedine girdi.</verse>
				<verse number="17">Ve kâhin Azarya, ve kendisile beraber RABBİN seksen kâhini, yiğit adamlar, onun ardından girdiler;</verse>
				<verse number="18">ve kıral Uzziyaya karşı durdular, ve ona dediler: Ey Uzziya, RABBE buhur yakmak sana değil, ancak buhur yakmak için takdis edilmiş olan Harun oğulları kâhinlere düşer; makdisten çık; çünkü hainlik ettin; ve bu iş, RAB Allahtan sana izzet getirmiyecektir.</verse>
				<verse number="19">Ve Uzziya öfkelendi; ve buhur yakmak için elinde buhurdan vardı; ve kâhinlerin önünde, RABBİN evinde, buhur mezbahının yanında kâhinlere karşı öfkeli iken alnında cüzam çıktı.</verse>
				<verse number="20">Ve başkâhin Azarya, ve bütün kâhinler ona baktılar, ve işte, o alnından cüzamlı idi, ve kendisini oradan çabuk dışarı çıkardılar; kendisi de çıkmağa acele etti, çünkü RAB onu vurmuştu.</verse>
				<verse number="21">Ve kıral Uzziya ölümü gününe kadar cüzamlı kaldı, ve cüzamlı olarak ayrı bir evde oturdu; çünkü RABBİN evinden kesildi; ve oğlu Yotam memleket halkına hükmederek kıral evinin üzerinde idi.</verse>
				<verse number="22">Ve Uzziyanın işlerinin geri kalanını, ilk işlerini de son işlerini de, Amotsun oğlu peygamber İşaya yazmıştır.</verse>
				<verse number="23">Ve Uzziya ataları ile uyudu, ve kıralların gömme tarlasında atalarının yanına gömdüler; çünkü: Cüzamlıdır, dediler; ve yerine oğlu Yotam kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">YOTAM kıral olduğu zaman yirmi beş yaşında idi; ve Yeruşalimde on altı yıl kırallık etti; ve anasının adı Tsadokun kızı Yeruşa idi.</verse>
				<verse number="2">Ve babası Uzziyanın yapmış olduğu her şeye göre, RABBİN gözünde doğru olanı yaptı; fakat RABBİN mabedine girmedi. Ve kavm henüz fesat işliyordu.</verse>
				<verse number="3">RAB evinin yukarı kapısını o yaptı, Ofel duvarı üzerine de çok şeyler yaptı.</verse>
				<verse number="4">Ve Yahuda dağlığında şehirler yaptı, ve ormanlarda hisarlar ve kuleler yaptı.</verse>
				<verse number="5">Ve Ammon oğullarının kıralına karşı cenketti, ve onları yendi. Ve Ammon oğulları kendisine o yılda yüz talant gümüş, ve on bin ölçek buğday, ve on bin ölçek arpa verdiler. İkinci ve üçüncü yıl da Ammon oğulları ona bu kadar ödediler.</verse>
				<verse number="6">Ve Yotam kuvvetlendi, çünkü Allahı RABBİN önünde kendi yollarını düzeltti.</verse>
				<verse number="7">Ve Yotamın işlerinin geri kalanı, ve bütün cenkleri, ve yolları, işte, onlar İsrail ve Yahuda kırallarının kitabında yazılıdır.</verse>
				<verse number="8">Kıral olduğu zaman yirmi beş yaşında idi, ve Yeruşalimde on altı yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="9">Ve Yotam ataları ile uyudu, ve onu Davud şehrinde gömdüler; ve yerine oğlu Ahaz kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="28">
				<verse number="1">AHAZ kıral olduğu zaman yirmi yaşında idi; ve Yeruşalimde on altı yıl kırallık etti; ve RABBİN gözünde doğru olanı, atası Davudun yapmış olduğu gibi, Ahaz yapmadı;</verse>
				<verse number="2">fakat İsrail kırallarının yollarında yürüdü, hem de Baallar için dökme putlar yaptı.</verse>
				<verse number="3">Ve Hinnom oğlu deresinde buhur yaktı, ve RABBİN İsrail oğulları önünden kovmuş olduğu milletlerin mekruh şeylerine göre oğullarını ateşte yaktı.</verse>
				<verse number="4">Ve yüksek yerlerde ve tepeler üzerinde, ve her yeşil ağacın altında kurban kesti ve buhur yaktı.</verse>
				<verse number="5">Bundan ötürü Allahı RAB onu Suriye kıralının eline verdi; ve onu vurdular, ve kendisinden çok esirler götürdüler, ve onları Şama getirdiler. Ve kendisi İsrail kıralının da eline verildi, ve onu büyük vurgunla vurdu.</verse>
				<verse number="6">Ve Remalyanın oğlu Pekah Yahudada yüz yirmi bin kişiyi bir günde öldürdü, hepsi yiğit adamlardı; çünkü atalarının Allahı RABBİ bırakmışlardı.</verse>
				<verse number="7">Ve Efraimli bir yiğit, Zikri, kıralın oğlu Maaseyayı, ve kıral evinin reisi Azrikamı, ve kıraldan sonra ikinci adam olan Elkanayı öldürdü.</verse>
				<verse number="8">Ve İsrail oğulları kendi kardeşlerinden, kadınlar, oğullar, kızlar, iki yüz bin kişi sürdüler, hem de onlardan çok çapul malı aldılar, ve çapul malını Samiriyeye getirdiler.</verse>
				<verse number="9">Fakat orada RABBİN bir peygamberi vardı, adı Oded idi; ve Samiriyeye gelen ordunun karşısına çıktı, ve onlara dedi: İşte, atalarınızın Allahı RAB Yahudaya karşı kızmış olduğu için onları sizin elinize verdi, siz de göklere erişen öfke ile onları öldürdünüz.</verse>
				<verse number="10">Ve şimdi Yahuda ve Yeruşalim halkını köle ve cariye olarak kendinize baş iğdirmeği düşünüyorsunuz; fakat sizin de Allahınız RABBE karşı günahlarınız yok mu?</verse>
				<verse number="11">Ve şimdi beni dinleyin, ve kardeşlerinizden aldığınız esirleri geri gönderin; çünkü RABBİN kızgın öfkesi üzerinizdedir.</verse>
				<verse number="12">Ve Efraim oğullarının başlarından olan adamlar, Yohananın oğlu Azarya, Meşillemotun oğlu Berekya, ve Şallumun oğlu Yehizkiya, ve Hadlayın oğlu Amasa, cenkten gelenlere karşı kalktılar,</verse>
				<verse number="13">ve onlara dediler: Sürgünleri buraya sokmıyacaksınız, çünkü yapmak istediğiniz şey suçlarımız üzerine ve günahımız üzerine bunu da katarak RABBE karşı üzerimize günah getirecektir; çünkü zaten günahımız çoktur, ve İsrail üzerine kızgın öfke var.</verse>
				<verse number="14">Ve silâhlı adamlar sürgünleri, ve çapul malını reislerin, ve bütün cemaatin önüne bıraktılar.</verse>
				<verse number="15">Ve adları geçen adamlar kalktılar, ve esirleri aldılar, ve onlardan çıplak olanların hepsini çapul malından giydirdiler; ve onlara esvap ve çarık giydirdiler, ve yedirip içirdiler, ve onlara yağ sürdüler, ve zayıf olanların hepsini eşeklere bindirdiler, ve onları Erihaya, hurmalar şehrine, kardeşlerine götürdüler; ve Samiriyeye döndüler.</verse>
				<verse number="16">O vakitte kıral Ahaz kendisine yardım etsinler diye Aşur kırallarına gönderdi.</verse>
				<verse number="17">Çünkü yine Edomîler gelip Yahudayı vurmuşlar, ve esirler götürmüşlerdi.</verse>
				<verse number="18">Ve Filistîler Şefelada, ve Yahudanın Cenubunda olan şehirlere akın etmişler, ve Beyt-şemeşi, ve Ayyalonu, ve Gederotu, ve Soko ile kasabalarını, ve Timna ile kasabalarını, ve Gimzo ile kasabalarını almışlardı; ve orada oturdular.</verse>
				<verse number="19">Çünkü İsrail kıralı Ahazın yüzünden RAB Yahudayı alçalttı; çünkü Yahudada azgınlık etmiş, ve RABBE karşı çok hainlik etmişti.</verse>
				<verse number="20">Ve Aşur kıralı Tilgat-pilneser ona geldi, ve onu sıkıştırdı, ve ona kuvvet vermedi.</verse>
				<verse number="21">Çünkü Ahaz RAB evinden, ve kıral evinden ve reislerden pay toplayıp onu Aşur kıralına verdi; fakat işine yaramadı.</verse>
				<verse number="22">Kıral Ahaz, işte o kıral Ahaz, sıkıntısı vaktinde RABBE karşı hainliğini artırdı.</verse>
				<verse number="23">Ve kendisini vurmuş olan Şam ilâhlarına kurban kesti, ve dedi: Mademki Suriye kırallarının ilâhları onlara yardım ettiler, bana yardım etsinler diye ben de onlara kurban keseceğim. Fakat onlar kendisinin ve bütün İsrailin düşmesine sebep oldular.</verse>
				<verse number="24">Ve Ahaz Allah evinin kaplarını topladı, ve Allah evinin kaplarını parçaladı, ve RAB evinin kapılarını kapadı; ve Yeruşalimin her köşesinde kendisi için mezbahlar yaptı.</verse>
				<verse number="25">Ve başka ilâhlara buhur yakmak için Yahudanın her şehrinde yüksek yerler yaptı, ve atalarının Allahı RABBİ öfkelendirdi.</verse>
				<verse number="26">Ve onun işlerinin geri kalanı, ve bütün yolları, ilk yolları ve son yolları, işte onlar Yahuda ve İsrail kırallarının kitabında yazılıdır.</verse>
				<verse number="27">Ve Ahaz ataları ile uyudu, ve onu Yeruşalimde, şehirde gömdüler; çünkü onu İsrail kırallarının kabirlerine götürmediler; ve yerine oğlu Hizkiya kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="29">
				<verse number="1">HİZKİYA kıral olduğu zaman yirmi beş yaşında idi; ve Yeruşalimde yirmi dokuz yıl kırallık etti; ve anasının adı Zekaryanın kızı Abiya idi.</verse>
				<verse number="2">Ve atası Davudun yapmış olduğu her şeye göre RABBİN gözünde doğru olanı yaptı.</verse>
				<verse number="3">Kırallığının birinci yılında, birinci ayda, RAB evinin kapılarını açtı, ve onları onardı.</verse>
				<verse number="4">Ve kâhinlerle Levilileri içeri getirdi, ve onları şark meydanına topladı,</verse>
				<verse number="5">ve onlara dedi: Ey Levililer, beni dinleyin, şimdi kendinizi takdis edin, ve atalarınızın Allahı RABBİN evini takdis edin, ve mukaddes yerden pisliği çıkarın.</verse>
				<verse number="6">Çünkü babalarımız hainlik ettiler, ve Allahımız RABBİN gözünde kötü olanı yaptılar, ve onu bıraktılar, ve RABBİN meskeninden yüzlerini döndürdüler, ve arkalarını çevirdiler.</verse>
				<verse number="7">Eyvanın kapılarını da kapadılar, ve kandilleri söndürdüler, ve İsrail Allahına mukaddes yerde buhur yakmadılar, ve yakılan takdimeler arzetmediler.</verse>
				<verse number="8">Ve Yahuda ile Yeruşalimin üzerine RABBİN öfkesi geldi, onları horluğa, ve şaşkınlığa verdi, kendilerine ıslık çalındı, nasıl ki, gözlerinizle görüyorsunuz.</verse>
				<verse number="9">Ve işte, babalarımız kılıçla düştüler, ve oğullarımız, ve kızlarımızla karılarımız bu yüzden sürgündedirler.</verse>
				<verse number="10">Kızgın öfkesi bizden dönsün diye, şimdi İsrailin Allahı RAB ile ahit kesmeği yüreğime koydum.</verse>
				<verse number="11">Ey oğullarım, şimdi kaygısızlık etmeyin; çünkü RAB, kendisine hizmet edesiniz, ve buhur yakasınız diye, önünde durmak ve kendisine hizmet etmek için sizi seçti.</verse>
				<verse number="12">Ve Levililer, Kohatî oğullarından Amasayın oğlu Mahat, ve Azaryanın oğlu Yoel; ve Merari oğullarından Abdinin oğlu Kiş, ve Yehallelelin oğlu Azarya; ve Gerşonîlerden Zimmanın oğlu Yoah, ve Yoahın oğlu Eden;</verse>
				<verse number="13">ve Elitsafan oğullarından Şimri ve Yeuel; ve Asaf oğullarından, Zekarya ve Mattanya;</verse>
				<verse number="14">ve Heman oğullarından Yehuel ve Şimei; ve Yedutun oğullarından Şemaya ve Uzziel kalktılar.</verse>
				<verse number="15">Ve kardeşlerini topladılar, ve kendilerini takdis ettiler, ve RABBİN sözlerile kıralın emrine göre, RABBİN evini temizlemek için içeri girdiler.</verse>
				<verse number="16">Ve kâhinler, RABBİN evinin iç tarafına onu temizlemek için girdiler, ve RABBİN mabedinde buldukları bütün murdarlığı RAB evinin avlusuna çıkardılar. Ve Levililer dışarıya Kidron vadisine çıkarmak için aldılar.</verse>
				<verse number="17">Ve takdis etmeğe birinci ayın birinci günü başladılar, ve ayın sekizinci gününde RABBİN eyvanına geldiler; ve RABBİN evini sekiz günde takdis ettiler; ve birinci ayın on altıncı gününde bitirdiler.</verse>
				<verse number="18">Ve sarayın içerisine, kıral Hizkiyanın yanına girdiler, ve dediler: Bütün RAB evini, ve yakılan takdime mezbahını, ve onun bütün takımlarını, ve huzur ekmeği sofrasını, ve onun bütün takımlarını, temizledik.</verse>
				<verse number="19">Ve kıral Ahazın, kırallığı zamanında hainlik edip attığı bütün takımları hazırladık ve takdis ettik; ve işte, onlar RABBİN mezbahı önündedirler.</verse>
				<verse number="20">Ve kıral Hizkiya erken kalktı, ve şehrin reislerini toplıyıp RABBİN evine çıktı.</verse>
				<verse number="21">Ve kırallık için, ve makdis için, ve Yahuda için günah takdimesi olarak, yedi boğa ve yedi koç, ve yedi kuzu, ve yedi ergeç getirdiler. Ve RABBİN mezbahı üzerinde onları takdim etsinler diye Harun oğullarına, kâhinlere emretti.</verse>
				<verse number="22">Ve boğaları boğazladılar, ve kâhinler kanı aldılar, ve onu mezbaha serptiler; ve koçları boğazladılar, ve kanı mezbaha serptiler; ve kuzuları boğazladılar, ve kanı mezbaha serptiler.</verse>
				<verse number="23">Ve kıralla cemaatin önünde günah takdimesi olarak ergeçleri yaklaştırdılar, ve onların üzerine ellerini koydular;</verse>
				<verse number="24">ve kâhinler onları boğazladılar, ve bütün İsrail için kefaret olmak üzre mezbah üzerinde onların kanını günah takdimesi kıldılar; çünkü yakılan takdime ve günah takdimesi bütün İsrail için yapılsın diye kıral emretmişti.</verse>
				<verse number="25">Ve Davudun, ve kıralın Göreni Gadın, ve peygamber Natanın emrine göre Levilileri zillerle, santurlarla, ve çenklerle RAB evine koydu; çünkü bu emir peygamberleri vasıtası ile RAB tarafındandı.</verse>
				<verse number="26">Ve Levililer Davudun musiki âletlerile, ve kâhinler borularla durdular.</verse>
				<verse number="27">Ve Hizkiya yakılan takdime mezbah üzerinde arzedilsin diye emretti. Ve yakılan takdime arzına başlanınca, borularla, ve İsrail kıralı Davudun musiki âletlerile beraber RABBİN ilâhisi de başladı.</verse>
				<verse number="28">Ve bütün cemaat secde kıldılar, ve ilâhiciler ilâhi okudular, ve boru çalanlar çaldılar; bunun hepsi yakılan takdime bitirilinciye kadar sürdü.</verse>
				<verse number="29">Ve takdime işini bitirince kıral ve yanında bulunanların hepsi iğildiler ve secde kıldılar.</verse>
				<verse number="30">Ve kıral Hizkiya ile reisler, Davudun ve Gören Asafın sözlerile RABBE hamdetsinler diye Levililere emrettiler. Ve sevinçle hamdettiler, ve baş iğip secde kıldılar.</verse>
				<verse number="31">Ve Hizkiya cevap verip dedi: Şimdi, kendinizi RABBE tahsis ettiniz; yaklaşın ve RABBİN evine kurbanlar ve şükran takdimeleri getirin. Ve cemaat kurbanlar ve şükran takdimeleri getirdiler, ve yüreği istekli olanların hepsi yakılan takdimeler getirdiler.</verse>
				<verse number="32">Ve cemaatin getirdikleri yakılan takdimelerin sayısı yetmiş boğa, yüz koç, iki yüz kuzu idi; bunların hepsi RABBE yakılan takdime içindi.</verse>
				<verse number="33">Ve takdis olunan hayvanlar, altı yüz sığır, ve üç bin koyundu.</verse>
				<verse number="34">Ancak kâhinler az idi, ve bütün yakılan takdimeleri yüzemediler; ve iş bitirilinciye kadar ve kâhinler kendilerini takdis edinciye kadar kardeşleri Levililer onlara yardım ettiler; çünkü kendilerini takdis etmekte Levililer kâhinlerden ziyade doğru yürekli idiler.</verse>
				<verse number="35">Ve selâmet takdimelerinin yağı, ve her yakılan takdimenin dökülen takdimelerile beraber yakılan takdimeler de çoktu. Böylece RAB evinin hizmeti sıraya kondu.</verse>
				<verse number="36">Ve kavm için Allahın hazırladığı şeylerden ötürü Hizkiya ile bütün kavm sevindiler; çünkü iş ansızın olmuştu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="30">
				<verse number="1">VE Hizkiya, İsrailin Allahı RABBE fıshı yapmak için Yeruşalimde olan RABBİN evine gelsinler diye, bütün İsraile ve Yahudaya haber gönderdi, ve Efraime ve Manasseye de mektuplar yazdı.</verse>
				<verse number="2">Çünkü Yeruşalimde kıral ile reisleri, ve bütün cemaat, fıshı ikinci ayda yapmak için aralarında danışmışlardı.</verse>
				<verse number="3">Çünkü yetecek kadar kâhinler kendilerini takdis etmemiş, ve kavm Yeruşalime toplanmamış olduğundan onu o vakit yapamadılar.</verse>
				<verse number="4">Ve bu şey kıralın gözünde ve bütün cemaatin gözünde doğru idi.</verse>
				<verse number="5">Ve gelip Yeruşalimde İsrailin Allahı RABBE fısıh yapsınlar diye, Beer-şebadan Dana kadar bütün İsrailde ilân etmeğe karar verdiler; çünkü çoktan beridir yazılmış olduğu gibi yapmamışlardı.</verse>
				<verse number="6">Ve ulaklar kıralın ve reislerinin elinden olan mektuplarla, kıralın emrine göre bütün İsrail ve Yahudada seğirtip dediler: Ey İsrail oğulları, İbrahimin, İshakın, ve İsrailin Allahı RABBE dönün, o da Aşur kırallarının elinden kaçarak kurtulup size artakalanlara dönecektir.</verse>
				<verse number="7">Ve atalarının Allahı RABBE karşı hainlik eden babalarınız ve kardeşleriniz gibi olmayın, şöyle ki, gördüğünüz gibi RAB onları şaşkınlığa verdi.</verse>
				<verse number="8">Şimdi, babalarınız gibi sert enseli olmayın; fakat RABBE el verin, ve onun ebediyen takdis etmiş olduğu makdisine girin, ve Allahınız RABBE kulluk edin, ve kızgın öfkesi sizden dönecektir.</verse>
				<verse number="9">Çünkü siz RABBE dönünce, kardeşleriniz ve oğullarınız kendilerini sürgün edenlerin önünde merhamet bulurlar, ve bu diyara dönerler; çünkü Allahınız RAB lûtfeder ve çok acır, ve eğer ona dönerseniz yüzünü sizden çevirmez.</verse>
				<verse number="10">Ve ulaklar Efraim ve Manasse diyarında, ve Zebuluna kadar şehirden şehre geçtiler; fakat onlara güldüler, ve kendilerile eğlendiler.</verse>
				<verse number="11">Ancak Aşerden ve Manasseden, ve Zebulundan bazı kimseler kibirlerini kırıp Yeruşalime geldiler.</verse>
				<verse number="12">Yahudaya da tek yürek vermek için, kıralın ve reislerin RABBİN sözüne göre emirlerini yapmak üzre, Allahın eli onların üzerinde idi.</verse>
				<verse number="13">Ve ikinci ayda mayasız ekmek bayramını Yeruşalimde yapmak için, çok kavm, pek büyük bir cemaat toplandı.</verse>
				<verse number="14">Ve kalkıp Yeruşalimde olan mezbahları kaldırdılar, ve bütün buhur mezbahlarını kaldırdılar, ve Kidron vadisine attılar.</verse>
				<verse number="15">Ve ikinci ayın on dördüncü gününde fısıh kurbanını boğazladılar, ve kâhinlerle Levililer utanıp kendilerini takdis ettiler, ve RABBİN evine yakılan takdimeler getirdiler.</verse>
				<verse number="16">Ve usullerine göre, Allah adamı Musanın şeriatine göre durdular; kâhinler Levililerden aldıkları kanı serptiler.</verse>
				<verse number="17">Çünkü cemaatte kendilerini takdis etmemiş olan bir çokları vardı; bundan dolayı tahir olmıyan her adamın fısıh kuzularını boğazlamak, onları RABBE takdis etmek işi Levililerin üzerinde idi.</verse>
				<verse number="18">Çünkü kavmdan büyük bir cemaat, Efraim ve Manasseden, İssakar ve Zebulundan bir çokları, kendilerini tathir etmemişlerdi, fakat yazılmış olana uygun olmıyarak fıshı yediler.</verse>
				<verse number="19">Çünkü Hizkiya: Makdis tathirine göre tathir olunmadığı halde Allahı, RABBİ, atalarının Allahını aramak için yüreğini hazırlamış olan herkese, kerim olan RAB bağışlasın, diye onlar için dua etmişti.</verse>
				<verse number="20">Ve RAB Hizkiyayı işitti, ve kavma bağışladı.</verse>
				<verse number="21">Ve Yeruşalimde bulunan İsrail oğulları yedi gün mayasız ekmek bayramını büyük sevinçle yaptılar; ve Levililer ve kâhinler yüksek sesli musiki âletlerile her gün RABBE hamdediyorlardı.</verse>
				<verse number="22">Ve Hizkiya RABBİN hizmetinde anlayışları iyi olan bütün Levililerin yüreklerine söyledi. Ve selâmet kurbanları keserek, ve atalarının Allahı RABBE şükrederek bayramın yedi gününde yediler.</verse>
				<verse number="23">Ve bütün cemaat yedi gün daha yapmak üzre aralarında danıştılar; ve sevinçle yedi gün daha yaptılar.</verse>
				<verse number="24">Çünkü Yahuda kıralı Hizkiya takdim etmek için cemaate bin boğa ve yedi bin koyun verdi; ve reisler cemaate bin boğa ve on bin koyun verdiler; ve bir çok kâhinler kendilerini takdis ettiler.</verse>
				<verse number="25">Ve bütün Yahuda cemaati, ve kâhinler, ve Levililer, ve İsrailden gelen bütün cemaat, ve İsrail diyarından gelip Yahudada oturmuş olan misafirler sevindiler.</verse>
				<verse number="26">Ve Yeruşalimde büyük sevinç oldu; çünkü İsrail kıralı Davudun oğlu Süleymanın günlerinden beri Yeruşalimde bunun gibisi olmadı.</verse>
				<verse number="27">Ve kâhinler, Levililer, kalktılar ve kavmı mubarek kıldılar; ve sesleri işitildi, ve duaları Allahın mukaddes meskenine, göklere, çıktı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="31">
				<verse number="1">VE bütün bu iş bitirilince, oradaki bütün İsrail Yahuda şehirlerine çıktılar, ve dikili taşları kırdılar, ve Aşerleri kestiler, ve bütün Yahuda ve Benyaminde, ve Efraim ve Manassede, yüksek yerleri, ve mezbahları bitirinciye kadar, onları yıktılar. Ve bütün İsrail oğulları, herkes kendi mülküne, kendi şehirlerine döndüler.</verse>
				<verse number="2">Ve Hizkiya, nöbetlerine göre kâhinlerin ve Levililerin takımlarını, yakılan takdimeler ve selâmet takdimeleri için, hizmet etmek için, ve şükran arzetmek için, ve RAB konağının kapılarında hamdetmek için, hem kâhinleri hem Levilileri, herkesi kendi hizmetine göre koydu.</verse>
				<verse number="3">Ve yakılan takdimeler için, RABBİN şeriatinde yazılmış olduğuna göre sabah ve akşamın yakılan takdimeleri, ve Sebt günlerinin ve ay başlarının, ve belli bayramların yakılan takdimeleri için, kıral payını da kendi malından tayin etti.</verse>
				<verse number="4">Ve RABBİN şeriatine sıkı yapışsınlar diye, kâhinlerin ve Levililerin payını vermelerini Yeruşalimde oturan kavma emretti.</verse>
				<verse number="5">Ve bu emir etrafa yayılınca İsrail oğulları buğdayın, yeni şarabın, ve yağın, ve balın, ve bütün tarla mahsulünün turfandalarını bol bol verdiler; ve her şeyin ondalığını bol bol getirdiler.</verse>
				<verse number="6">Ve Yahuda şehirlerinde oturan İsrail ve Yahuda oğulları, onlar da, sığırların ve koyunların ondalığını, ve kendilerinin Allahı RABBE takdis olunan mukaddes şeylerin ondalığını getirdiler, ve yığın yığın verdiler.</verse>
				<verse number="7">Üçüncü ayda yığınların temelini koymağa başladılar, ve yedinci ayda bitirdiler.</verse>
				<verse number="8">Ve Hizkiya ile reisler geldiler, ve yığınları gördüler, ve RABBİ takdis ettiler, ve kavmı İsraili mubarek kıldılar.</verse>
				<verse number="9">Ve Hizkiya yığınlar hakkında kâhinlerden ve Levililerden sordu.</verse>
				<verse number="10">Ve Tsadok evinden olan başkâhin Azarya ona cevap verip dedi: RAB evine takdimeler getirilmeğe başladıklarından beri, yedik ve doyduk, ve çok artırdık; çünkü RAB kavmını mubarek kıldı; artakalan da bu büyük yığındır.</verse>
				<verse number="11">Ve Hizkiya, RAB evindeki odaları hazırlasınlar diye emretti; ve hazırladılar;</verse>
				<verse number="12">ve takdimeleri, ve ondalıkları, ve takdis olunan şeyleri sadakatla getirdiler. Ve bunların üzerinde Levili Konanya hükümdar idi, ve kardeşi Şimei ikinci idi;</verse>
				<verse number="13">ve Konanya ile kardeşi Şimeinin eli altında Yehiel, ve Azazya, ve Nahat, ve Asahel, ve Yerimot, ve Yozabad, ve Eliel, ve İsmakya, ve Mahat, ve Benaya, kıral Hizkiya ile Allah evinin hükümdarı Azarya tarafından konulan memurlardı.</verse>
				<verse number="14">Ve İmnanın oğlu, şark kapısında kapıcı Levili Kore, RAB takdimelerini, ve en mukaddes şeyleri dağıtmak üzre, Allah için verilen gönüllü takdimeler üzerinde idi.</verse>
				<verse number="15">Ve onun eli altında Eden, ve Minyamin, ve Yeşua, Şemaya, Amarya, ve Şekanya, kâhinlerin şehirlerinde, takımlarına göre kardeşlerine, büyüğe ve küçüğe sadakatla dağıtmak içindiler;</verse>
				<verse number="16">bunlardan başkaca, neseble sayılan üç yaşında ve ondan yukarı erkeklerden, her günün işine göre, takımlarına göre vazifelerindeki hizmetleri için RAB evine girenlerin hepsine;</verse>
				<verse number="17">ve atalar evlerine göre neseble sayılan kâhinlere, ve vazifelerinde takımlarına göre yirmi yaşında ve ondan yukarı olan Levililere;</verse>
				<verse number="18">ve bütün cemaatte neseble sayılan bütün çocuklarına, karılarına, ve oğullarına, ve kızlarına dağıtırlardı; çünkü kudsiyette kendilerini sadakatla takdis ettiler.</verse>
				<verse number="19">Ve kendi şehirlerinin otlak kırlarında bulunan Harun oğulları kâhinler için her şehirde, kâhinler arasında bütün erkeklere, ve Levililer arasında neseble sayılanların hepsine paylarını vermek için adları ile anılan adamlar vardı.</verse>
				<verse number="20">Ve Hizkiya bütün Yahudada böyle yaptı; ve Allahı RABBİN indinde iyi ve doğru, ve hak olanı yaptı.</verse>
				<verse number="21">Ve Allah evinin hizmetinde ve şeriatte ve emirlerde Allahını aramak için başladığı her işi bütün yüreğile yaptı, ve işi iyi gitti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="32">
				<verse number="1">BU işlerden ve bu sadakatten sonra, Aşur kıralı Sanherib gelip Yahudaya girdi, ve duvarlı şehirlere karşı ordugâh kurdu, ve onları ele geçirmeği aklına koydu.</verse>
				<verse number="2">Ve Sanheribin geldiğini, ve Yeruşalime karşı cenketmek için yüneldiğini Hizkiya görünce,</verse>
				<verse number="3">şehrin dışarısında olan pınarların sularını kapamak için reisleri ve yiğitlerile danıştı; ve onlar kendisine yardım ettiler.</verse>
				<verse number="4">Ve çok kavm toplandı, ve: Aşur kıralları gelip niçin çok su bulsunlar? diyerek bütün pınarları, ve memleket ortasından akan vadiyi kapadılar.</verse>
				<verse number="5">Ve Hizkiya kuvvet buldu, ve duvarın bütün yıkılmış yerlerini yaptı, ve onu kulelere kadar yükseltti, ve dışarıdan da başka bir duvar yaptı, ve Davud şehrinde olan Milloyu da pekiştirdi, ve pek çok silâh ve kalkan yaptı.</verse>
				<verse number="6">Ve kavmın üzerine cenk başbuğları koydu, ve onları yanına şehir kapısının meydanına topladı, ve onların yüreklerine söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="7">Kuvvetli ve yürekli olun, Aşur kıralından, ve onun yanında olan bütün kalabalıktan korkmayın, ve yılgınlığa düşmeyin; çünkü bizimle beraber olan onunla beraber olandan daha büyüktür;</verse>
				<verse number="8">onunla beraber olan etten bazudur; fakat bize yardım eylemek ve cenklerimizi etmek üzre bizimle beraber olan Allahımız RABDİR. Kavm da Yahuda kıralı Hizkiyanın sözlerine güvendiler.</verse>
				<verse number="9">Bundan sonra Aşur kıralı Sanherib, yanında olan bütün kuvvetile Lakiş önünde bulunurken, Yahuda kıralı Hizkiyaya, ve Yeruşalimde olan bütün Yahudaya kullarını gönderdi, ve dediler:</verse>
				<verse number="10">Aşur kıralı Sanherib şöyle diyor: Siz neye güveniyorsunuz da Yeruşalimde kuşatılmış oturuyorsunuz?</verse>
				<verse number="11">Hizkiya: Allahımız RAB bizi Aşur kıralının elinden kurtaracak, diyerek sizi kıtlıkla, ve susuzlukla ölümün eline vermek için sizi kandırmıyor mu?</verse>
				<verse number="12">Onun yüksek yerlerini ve mezbahlarını kaldıran, ve Yahudaya ve Yeruşalime: Bir mezbahın önünde tapınacaksınız, ve onun üzerinde buhur yakacaksınız, diye emreden bu Hizkiya değil midir?</verse>
				<verse number="13">Memleketlerin bütün kavmlarına benim ve atalarımın ne yaptığımızı bilmiyor musunuz? O memleketlerin milletlerinin ilâhları onların memleketini benim elimden hiç kurtarabildiler mi?</verse>
				<verse number="14">Atalarımın tamamen helâk ettikleri o milletlerin bütün ilâhları arasında hangisi kendi kavmını elimden kurtarabildi ki, Allahınız sizi benim elimden kurtarabilsin?</verse>
				<verse number="15">Ve şimdi Hizkiya sizi aldatmasın, ve sizi böyle kandırmasın, ve ona inanmayın; çünkü bir milletin, ve bir ülkenin ilâhlarından hiç biri kendi kavmını benim elimden ve atalarımın elinden kurtaramadı; nerede kaldı ki, sizin Allahınız benim elimden sizi kurtarsın!</verse>
				<verse number="16">Ve onun kulları RAB Allaha karşı, ve kulu Hizkiyaya karşı daha çok şeyler söylediler.</verse>
				<verse number="17">Ve İsrailin Allahı RABBİ küçük düşürmek, ve ona karşı söylemek için yazdığı mektuplarda şöyle dedi: Memleketlerin milletlerinin ilâhları kendi kavmlarını elimden nasıl kurtarmadılarsa, Hizkiyanın Allahı da kavmını benim elimden kurtarmıyacaktır.</verse>
				<verse number="18">Ve şehri alsınlar diye, duvar üzerinde olan Yeruşalim kavmını korkutmak için, ve telâşa düşürmek için, onlara yüksek sesle Yahudice bağırdılar.</verse>
				<verse number="19">Yeruşalimin Allahına karşı da, dünya kavmlarının insan ellerinin işi olan ilâhlarına karşı söyler gibi söylediler.</verse>
				<verse number="20">Ve bundan ötürü kıral Hizkiya ve Amotsun oğlu peygamber İşaya dua edip göke feryat ettiler.</verse>
				<verse number="21">Ve RAB bir melek gönderdi, ve Aşur kıralının ordugâhında olan bütün cesur yiğitleri, ve reisleri, ve başbuğları yok etti. Ve Sanherib yüzü utançlı olarak memleketine döndü. Ve kendi ilâhının evine girdi, ve sulbünden çıkanlar orada onu kılıçla düşürdüler.</verse>
				<verse number="22">Böylece, RAB Hizkiyayı ve Yeruşalimde oturanları Aşur kıralı Sanheribin elinden, ve herkesin elinden kurtardı, ve onları çepçevre korudu.</verse>
				<verse number="23">Ve çok kimseler Yeruşalime, RABBE hediyeler, ve Yahuda kıralı Hizkiyaya değerli şeyler getirdiler; ve ondan sonra bütün milletlerin gözünde yükseldi.</verse>
				<verse number="24">O günlerde Hizkiya ölüm derecesinde hastalandı; ve RABBE dua etti; ve ona söyledi, ve kendisine bir alâmet verdi.</verse>
				<verse number="25">Fakat Hizkiya kendisine edilen iyiliğin karşılığını ödemedi; çünkü yüreği yükseldi; ve kendi üzerine ve Yahuda ile Yeruşalim üzerine öfke geldi.</verse>
				<verse number="26">Fakat Hizkiya yüreğinin yükselişinden ötürü, kendisi ve Yeruşalimde oturanlar, kendilerini alçalttılar, ve Hizkiyanın günlerinde üzerlerine RABBİN öfkesi gelmedi.</verse>
				<verse number="27">Ve Hizkiyanın pek çok serveti ve izzeti vardı; ve kendisine gümüş ve altın için, ve değerli taşlar için, ve baharat için, ve kalkanlarla her çeşit değerli eşya için hazineler;</verse>
				<verse number="28">ve buğday, ve yeni şarap, ve zeytin yağı mahsulü için ambarlar; ve her çeşit hayvan için ahırlar, ve sürüler için ağıllar yaptı.</verse>
				<verse number="29">Ve kendisi için şehirler yaptı, ve pek çok koyunlar ve sığırlar aldı; çünkü Allah ona pek çok mal vermişti.</verse>
				<verse number="30">Ve Gihon sularının yukarı kaynağını kapıyan, ve onları Davud şehri garp tarafında doğru aşağı indiren bu Hizkiyadır. Ve Hizkiyanın bütün işleri iyi gitti.</verse>
				<verse number="31">Fakat memlekette yapılmış olan alâmeti sormak için Babil reislerinin kendisine gönderdikleri elçiler işinde, onun yüreğinde olanların hepsini bilsin diye kendisini denemek için Allah onu bıraktı.</verse>
				<verse number="32">Ve Hizkiyanın işlerinin geri kalanı, ve iyi işleri, işte, onlar Amotsun oğlu peygamber İşayanın rüyetinde, Yahuda ve İsrail kırallarının kitabında yazılıdır.</verse>
				<verse number="33">Ve Hizkiya ataları ile uyudu, ve onu Davud oğullarının kabirleri yokuşunda gömdüler; ve öldüğü zaman bütün Yahuda ve Yeruşalimde oturanlar ona saygı gösterdiler. Ve yerine oğlu Manasse kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="33">
				<verse number="1">MANASSE kıral olduğu zaman on iki yaşında idi; ve Yeruşalimde elli beş yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBİN İsrail oğulları önünden kovmuş olduğu milletlerin mekruh şeylerine göre RABBİN gözünde kötü olanı yaptı.</verse>
				<verse number="3">Ve babası Hizkiyanın yıkmış olduğu yüksek yerleri yeniden yaptı; ve Baallar için mezbahlar kurdu, ve Aşerler yaptı, ve bütün gökler ordusuna tapındı, ve onlara kulluk etti.</verse>
				<verse number="4">Ve RABBİN: İsmim Yeruşalimde ebediyen olacak, demiş olduğu RAB evinde mezbahlar yaptı.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB evinin iki avlusunda bütün gökler ordusuna mezbahlar yaptı.</verse>
				<verse number="6">Ve oğullarını Hinnom oğlu deresinde ateşten geçirdi; ve müneccimlik ve sihirbazlık ve afsunculuk etti, ve cinciler ve bakıcılar kullandı; RABBİ öfkelendirmek için onun gözünde çok kötülük işledi.</verse>
				<verse number="7">Ve yapmış olduğu oyma putu Allah evine koydu, ki, onun hakkında Allah Davuda ve oğlu Süleymana demişti: Bu eve, ve bütün İsrail sıptlarından seçtiğim Yeruşalime ebediyen ismimi koyacağım;</verse>
				<verse number="8">ve ancak Musa vasıtası ile verilmiş olan bütün şeriati, ve kanunları, ve hükümleri, kendilerine emrettiğim her şeyi yapmak üzre tutarlarsa, atalarınıza tayin ettiğim toprak üzerinden İsrailin ayağını bir daha kaldırmıyacağım.</verse>
				<verse number="9">Ve Manasse Yahudayı ve Yeruşalimde oturanları, RABBİN İsrail oğulları önünden helâk ettiği milletlerden ziyade kötülük etmek için baştan çıkardı.</verse>
				<verse number="10">Ve RAB Manasseye ve kavmına söyledi; fakat dinlemediler.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB Aşur kıralının ordu başbuğlarını onların üzerine getirdi, ve Manasseyi demire vurup çift zincirle bağladılar, ve onu Babile götürdüler.</verse>
				<verse number="12">Ve sıkıntısında Allahı RABBE yalvardı, ve atalarının Allahı önünde kendisini çok alçalttı.</verse>
				<verse number="13">Ve ona dua etti; o da duasını kabul etti, ve yalvarışını işitti, ve onu tekrar Yeruşalime, kırallığına getirdi. Ve Manasse bildi ki, Yehova, Allah odur.</verse>
				<verse number="14">Ve ondan sonra, Gihonun garp tarafında, vadide, balık kapısında girilecek yere kadar Davud şehrine bir dış duvar yaptı; ve onunla Ofeli kuşattı, ve onu çok yükseltti; ve Yahudanın bütün duvarlı şehirlerine yiğit başbuğlar koydu.</verse>
				<verse number="15">Ve yabancı ilâhları, ve RAB evinden putu, ve RAB evinin dağında ve Yeruşalimde yapmış olduğu bütün mezbahları kaldırdı, ve onları şehrin dışarısına attı.</verse>
				<verse number="16">Ve RABBİN mezbahını onarıp onun üzerinde selâmet ve şükran kurbanları arzetti, ve İsrailin Allahı RABBE kulluk etmeği Yahudaya emretti.</verse>
				<verse number="17">Böyle olmakla beraber kavm henüz yüksek yerlerde, ancak Allahları RABBE kurban kesiyorlardı.</verse>
				<verse number="18">Ve Manassenin işlerinin geri kalanı, ve Allahına duası, ve İsrailin Allahı RABBİN ismile ona söyliyen Görenlerin sözleri, işte, onlar İsrail kırallarının işleri arasında yazılıdır.</verse>
				<verse number="19">Ve duası, ve duasının işitildiği, ve bütün suçu ve hainliği, ve kendisini alçaltmadan evel yüksek yerler yapıp Aşerleri ve oyma putları diktiği yerler, işte, bunlar Hozayın tarihinde yazılıdır.</verse>
				<verse number="20">Ve Manasse ataları ile uyudu, ve onu kendi evinde gömdüler, ve yerine oğlu Amon kıral oldu.</verse>
				<verse number="21">Amon kıral olduğu zaman yirmi iki yaşında idi; ve Yeruşalimde iki yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="22">Ve babası Manassenin yaptığı gibi RABBİN gözünde kötü olanı yaptı; ve Amon babası Manassenin yapmış olduğu bütün oyma putlara kurban kesti, ve onlara kulluk etti.</verse>
				<verse number="23">Ve babası Manassenin kendisini alçalttığı gibi o kendisini RABBİN önünde alçaltmadı; fakat bu Amon git gide daha çok günah işledi.</verse>
				<verse number="24">Ve kulları ona karşı düzen kurdular, ve onu kendi evinde öldürdüler.</verse>
				<verse number="25">Fakat memleket kavmı kıral Amona karşı düzen kuranların hepsini vurdu; ve memleket kavmı onun yerine oğlu Yoşiyayı kıral ettiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="34">
				<verse number="1">YOŞİYA kıral olduğu zaman sekiz yaşında idi, ve Yeruşalimde otuz bir yıl kırallık etti.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBİN gözünde doğru olanı yaptı, ve atası Davudun yollarında yürüdü, ve sağa ve sola sapmadı.</verse>
				<verse number="3">Ve kırallığının sekizinci yılında, henüz gençken, atası Davudun Allahını aramağa başladı; ve on ikinci yılda Yahudayı ve Yeruşalimi, yüksek yerlerden, ve Aşerlerden, ve oyma putlardan, ve dökme putlardan temizlemeğe başladı.</verse>
				<verse number="4">Ve onun önünde Baalların mezbahlarını yıktılar; ve yukarıda onların üzerinde olan güneş putlarını kesip devirdi; ve Aşerleri, ve oyma putları, ve dökme putları parçaladı, ve onları ezip toz etti, ve onlara kurban kesenlerin kabirleri üzerine saçtı.</verse>
				<verse number="5">Ve kendi mezbahları üzerinde kâhinlerin kemiklerini yaktı, ve Yahudayı ve Yeruşalimi temizledi.</verse>
				<verse number="6">Ve Naftaliye kadar Manasse, ve Efraim ve Şimeon şehirlerinde, çepçevre harabelerinde böyle yaptı.</verse>
				<verse number="7">Ve mezbahları yıktı, ve Aşerlerle oyma putları toz edinciye kadar ezdi, ve bütün İsrail diyarında güneş putlarının hepsini kesip devirdi, ve Yeruşalime döndü.</verse>
				<verse number="8">Ve kırallığının on sekizinci yılında, memleketi ve evi temizledikten sonra, Atsalyanın oğlu Şafanı, ve şehrin reisi Maaseyayı, ve Yoahazın oğlu vakanüvis Yoahı Allahı RABBİN evini onarmak için gönderdi.</verse>
				<verse number="9">Ve başkâhin Hilkiyaya geldiler, ve Manasse ile Efraimin elinden, ve bütün İsrailin artakalanlarından, ve bütün Yahuda ve Benyaminden, ve Yeruşalimde oturanlardan, eşik bekçileri Levililerin topladıkları ve Allah evine getirilen gümüşü ona verdiler.</verse>
				<verse number="10">Ve onu RAB evinin işine konulan işçilerin eline verdiler; onlar da evi yenilemek ve onarmak için RAB evinde işliyen işçilere verdiler;</verse>
				<verse number="11">ve yonulmuş taşlar, ve çatı için ve Yahuda kırallarının harap ettikleri evlerin kirişleri için kereste satın alsınlar diye dülgerlere ve yapıcılara verdiler.</verse>
				<verse number="12">Ve bu adamlar işi sadakatla yaptılar; ve işi ilerletmek için onları üzerine işbaşı olanlar Merari oğullarından Levililer, Yahat ve Obadya; ve Kohatî oğullarından Zekarya ve Meşullam, ve musiki âletlerinde bütün anlayışlı olan Levililerdi.</verse>
				<verse number="13">Ve bunlar yük taşıyanların da üzerinde idiler, ve her çeşit hizmette bütün iş görenleri ilerlettiler; Levililerden kâtipler, ve memurlar, ve kapıcılar da vardı.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB evine getirilmiş olan gümüşü çıkardıkları zaman, kâhin Hilkiya Musanın elile verilmiş olan RABBİN şeriat kitabını buldu.</verse>
				<verse number="15">Ve Hilkiya cevap verip kâtip Şafana dedi: RAB evinde şeriat kitabını buldum. Ve Hilkiya kitabı Şafana verdi.</verse>
				<verse number="16">Ve Şafan kitabı kırala götürdü, ve kırala da haber getirip dedi: Kullarının eline verilmiş olan her şeyi yapıyorlar.</verse>
				<verse number="17">Ve RAB evinde bulunan gümüşü boşalttılar, ve onu memurların ve işçilerin eline verdiler.</verse>
				<verse number="18">Ve kâtip Şafan kırala bildirip dedi: Kâhin Hilkiya bana bir kitap verdi. Ve Şafan kıralın önünde ondan okudu.</verse>
				<verse number="19">Ve vaki oldu ki, kıral şeriat sözlerini işitince esvabını yırttı.</verse>
				<verse number="20">Ve kıral Hilkiyaya, ve Şafanın oğlu Ahikama, ve Mikanın oğlu Abdona, ve kâtip Şafana, ve kıralın kulu Asayaya emredip dedi:</verse>
				<verse number="21">Gidin, benim için ve İsrailde ve Yahudada artakalanlar için, bulunan bu kitabın sözleri hakkında RABDEN sorun; çünkü RABBİN üzerimize dökülmüş olan kızgınlığı büyüktür, çünkü babalarımız bu kitapta yazılmış olan her şeye göre yapmak için RABBİN sözünü tutmadılar.</verse>
				<verse number="22">Ve Hilkiya ile kıralın emrettiği adamlar, esvap bekçisi Hasranın oğlu, Tokhatın oğlu Şallumun karısı peygamber Hulda kadına gittiler, ve kadın Yeruşalimde ikinci mahallede oturuyordu; ve ona olduğu gibi söylediler.</verse>
				<verse number="23">Ve onlara dedi: İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: Sizi bana gönderen adama anlatın,</verse>
				<verse number="24">RAB şöyle diyor: İşte, ben bu yerin üzerine, ve onda oturanların üzerine kötülüğü, Yahuda kıralının önünde okudukları kitapta yazılı olan bütün lânetleri getireceğim.</verse>
				<verse number="25">Mademki ellerinin bütün işlerile beni öfkelendirmek için beni bırakıp başka ilâhlara buhur yaktılar; bundan ötürü bu yerin üzerine kızgınlığım döküldü, ve sönmiyecektir.</verse>
				<verse number="26">Fakat RABDEN sormak için sizi gönderen Yahuda kıralına şöyle diyeceksiniz: İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: Senin işittiğin sözlere gelince,</verse>
				<verse number="27">mademki yüreğin yumuşadı, ve bu yere karşı, ve onda oturanlara karşı Allahın sözlerini işitince onun önünde kendini alçalttın, ve benim önümde kendini alçaltıp esvabını yırttın, ve önümde ağladın; ben de seni işittim, RAB buyurur.</verse>
				<verse number="28">İşte, ben seni atalarına katacağım, ve kabrine selâmetle konulacaksın, ve bu yerin üzerine ve onda oturanların üzerine getireceğim bütün belâları gözlerin görmiyecek. Ve kırala haber getirdiler.</verse>
				<verse number="29">Ve kıral gönderip Yahudanın ve Yeruşalimin bütün ihtiyarlarını topladı.</verse>
				<verse number="30">Ve kıral, bütün Yahuda adamları, ve Yeruşalimde oturanlar, ve kâhinler, ve Levililer, ve büyükten küçüğe kadar bütün kavm RABBİN evine çıktılar; ve RABBİN evinde bulunmuş olan ahit kitabının bütün sözlerini onlara işittirerek okudu.</verse>
				<verse number="31">Ve kıral kendi yerinde durdu, ve RABBİN ardınca yürümek için, ve onun emirlerini ve şehadetlerini, ve kanunlarını bütün yüreğile, ve bütün canı ile tutmak için, bu kitapta yazılmış olan bu ahdin sözlerini yapmak için RABBİN önünde ahit kesti.</verse>
				<verse number="32">Ve Yeruşalimde ve Benyaminde bulunanların hepsini bu ahde soktu. Ve Yeruşalimde oturanlar atalarının Allahı, Allahın ahdine göre yaptılar.</verse>
				<verse number="33">Ve Yoşiya İsrail oğullarının bütün memleketlerinde mekruh şeylerin hepsini kaldırdı, ve İsrailde bulunanlara, Allahları RABBE kulluk etsinler diye, hepsine kulluk ettirdi. Onun bütün günlerinde atalarının Allahı RABBİN ardından sapmadılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="35">
				<verse number="1">VE Yoşiya Yeruşalimde RABBE fısıh yaptı; ve birinci ayın on dördüncü gününde fısıh kurbanı boğazladılar.</verse>
				<verse number="2">Ve kâhinleri vazifelerine koydu, ve RAB evinin hizmeti için onları kuvvetlendirdi.</verse>
				<verse number="3">Ve RABBE takdis edilmiş olup bütün İsraile öğretmekte olan Levililere dedi: Mukaddes sandığı İsrail kıralı Davudun oğlu Süleymanın yapmış olduğu eve koyun; artık sizin omuzlarınızda yük olmıyacaktır. Şimdi Allahınız RABBE ve onun kavmı İsraile hizmet edin;</verse>
				<verse number="4">ve İsrail kıralı Davudun yazısına göre, ve oğlu Süleymanın yazısına göre, atalar evlerinizce takımlarınıza göre hazırlanın.</verse>
				<verse number="5">Ve kavmın oğulları, kardeşlerinizin atalar evleri bölgülerine göre mukaddes yerde durun, ve Levililerden atalar evinin bir kısmı onlardan her biri için olsun.</verse>
				<verse number="6">Ve fısıh kurbanını boğazlayın, ve kendinizi takdis edin, ve Musa vasıtası ile olan RABBİN sözüne göre yapmak üzre, kardeşleriniz için hazırlık görün.</verse>
				<verse number="7">Ve Yoşiya kavmın oğullarına, orada bulunanların hepsine, sürüden sayıca otuz bin olarak, hepsi fısıh kurbanı olarak kuzular ve oğlaklar, ve üç bin de sığır verdi; bunlar kıralın malındandı.</verse>
				<verse number="8">Ve onun reisleri gönüllü takdime olarak kavma, kâhinlere ve Levililere verdiler. Hilkiya, ve Zekarya, ve Yehiel, Allah evinin hükümdarları, fısıh kurbanı olarak kâhinlere iki bin altı yüz davar, ve üç yüz sığır verdiler.</verse>
				<verse number="9">Ve Konanya, ve kardeşleri Şemaya ve Netanel, ve Levililerin reisleri Haşabya, ve Yeiel, ve Yozabad fısıh kurbanı olsun diye Levililere beş bin davar, ve beş yüz sığır verdiler.</verse>
				<verse number="10">Böylece hizmet hazırlandı, ve kâhinler yerlerinde, ve Levililer takımlarınca, kıralın emrine göre durdular.</verse>
				<verse number="11">Ve fısıh kurbanını boğazladılar, ve kâhinler onların elinden aldıkları kanı serptiler, ve Levililer kurbanları yüzdüler.</verse>
				<verse number="12">Ve yakılan takdimeleri Musanın kitabında yazılmış olduğuna göre RABBE arzetsinler diye kavm oğullarının atalar evleri bölüklerine vermek için onları bir yana kaldırdılar. Sığırları da böyle yaptılar.</verse>
				<verse number="13">Ve fısıh kurbanını usule göre ateşte kebap ettiler; ve mukaddes takdimeleri tencerelerde, ve kazanlarda, ve tavalarda pişirdiler, ve bütün kavm oğullarına çabucak dağıttılar.</verse>
				<verse number="14">Ve ondan sonra kendileri için ve kâhinler için hazırladılar, çünkü Harun oğulları kâhinler gece oluncıya kadar yakılan takdimeleri ve yağları arzetmekle uğraşmakta idiler; bundan ötürü Levililer kendileri için, ve Harun oğulları kâhinler için hazırlık gördüler.</verse>
				<verse number="15">Ve Davudun, ve Asafın, ve Hemanın, ve kıralın Göreni Yedutunun emrine göre, Asaf oğulları, ilâhiciler, yerlerinde idiler; ve her kapıda kapıcılar vardı; hizmetlerinden ayrılmaları gerek değildi; çünkü kardeşleri Levililer onlar için hazırlık gördüler.</verse>
				<verse number="16">Kıral Yoşiyanın emrine göre fıshı yapmak için, ve RABBİN mezbahı üzerinde yakılan takdimeleri arzetmek üzre RABBİN bütün hizmeti o gün böylece hazırlandı.</verse>
				<verse number="17">Ve hazır bulunan İsrail oğulları o vakitte fıshı, ve yedi gün mayasız ekmek bayramını yaptılar.</verse>
				<verse number="18">Ve peygamber Samuelin günlerinden beri İsrailde böyle bir fısıh olmadı; ve İsrail kırallarından hiç biri, Yoşiya ile kâhinler ve Levililerin, ve bütün Yahuda ile orada bulunan İsrailin, ve Yeruşalimde oturanların yaptıkları bu fısıh gibi bir fısıh yapmadı.</verse>
				<verse number="19">Bu fısıh Yoşiyanın kırallığının on sekizinci yılında yapıldı.</verse>
				<verse number="20">Bütün bunlardan, ve Yoşiya evi hazırladıktan sonra, Mısır kıralı Neko Fırat yanında Karkemişe karşı cenketmek için çıktı; ve Yoşiya ona karşı çıktı.</verse>
				<verse number="21">Fakat Mısır kıralı ona ulaklar gönderip dedi: Ey Yahuda kıralı, benden sana ne? bugün sana karşı değil, ancak kendisile cengim olan eve karşı gidiyorum; ve Allah bana: Çabuk davran, diye emretti; benimle beraber olan Allahtan sakın ki, seni helâk etmesin.</verse>
				<verse number="22">Ve Yoşiya ondan yüzünü çevirmedi, fakat onunla cenketmek için kılığını değiştirdi, ve Allahın ağzından olan Nekonun sözlerini dinlemedi, ve Megiddo deresinde cenketmek için geldi.</verse>
				<verse number="23">Ve ok atanlar kıral Yoşiyaya ok attılar; ve kıral kullarına dedi: Beni götürün; çünkü ağır yaralandım.</verse>
				<verse number="24">Ve kulları onu arabadan aldılar, ve onu kendisinin ikinci arabasına bindirdiler, ve Yeruşalime götürdüler; ve öldü, ve atalarının kabirlerine gömüldü. Ve bütün Yahuda ve Yeruşalim Yoşiya için yas tuttular.</verse>
				<verse number="25">Ve Yeremya Yoşiya için mersiye okudu; ve erkek ve kadın bütün hanendeler, bugüne kadar mersiyelerinde Yoşiya üzerine söylemişlerdir; ve onları okumağı İsrailde âdet ettiler; ve işte, onlar Mersiyelerde yazılıdır.</verse>
				<verse number="26">Ve Yoşiyanın işlerinin geri kalanı, ve RABBİN şeriatinde yazıldığına göre iyilikleri,</verse>
				<verse number="27">ve işleri, ilk işleri de son işleri de, işte, onlar İsrail ve Yahuda kırallarının kitabında yazılıdır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="36">
				<verse number="1">VE memleketin kavmı Yoşiyanın oğlu Yoahazı aldılar, ve babasının yerine onu Yeruşalimde kıral ettiler.</verse>
				<verse number="2">Yehoahaz kıral olduğu zaman yirmi üç yaşında idi; ve Yeruşalimde üç ay kırallık etti.</verse>
				<verse number="3">Ve Mısır kıralı onu Yeruşalimde tahttan indirdi, ve memlekete yüz talant gümüş ve bir talant altın ceza koydu.</verse>
				<verse number="4">Ve Mısır kıralı onun kardeşi Elyakimi, Yahuda ve Yeruşalim üzerine kıral etti, ve adını değiştirip Yehoyakim koydu. Ve Neko onun kardeşi Yoahazı alıp Mısıra götürdü.</verse>
				<verse number="5">Yehoyakim kıral olduğu zaman yirmi beş yaşında idi; ve Yeruşalimde on bir yıl kırallık etti, ve Allahı RABBİN gözünde kötü olanı yaptı.</verse>
				<verse number="6">Ona karşı Babil kıralı Nebukadnetsar çıktı, ve onu Babile götürmek için çift zincirle bağladı.</verse>
				<verse number="7">Ve Nebukadnetsar RAB evinin takımlarından Babile götürdü, ve onları Babilde kendi mabedine koydu.</verse>
				<verse number="8">Ve Yehoyakimin işlerinin geri kalanı, ve yaptığı mekruh şeyler, ve kendisinde bulunan bozukluk, işte, onlar İsrail ve Yahuda kırallarının kitabında yazılıdır; ve yerine oğlu Yehoyakin kıral oldu.</verse>
				<verse number="9">Yehoyakin kıral olduğu zaman sekiz yaşında idi; ve Yeruşalimde üç ay on gün kırallık etti; ve RABBİN gözünde kötü olanı yaptı.</verse>
				<verse number="10">Ve yılın dönümünde Nebukadnetsar gönderip onu RAB evinin değerli takımları ile beraber Babile getirtti, ve kardeşi Tsedekiyayı Yahuda ve Yeruşalim üzerine kıral etti.</verse>
				<verse number="11">Tsedekiya kıral olduğu zaman yirmi bir yaşında idi, ve Yeruşalimde on bir yıl kırallık etti;</verse>
				<verse number="12">ve Allahı RABBİN gözünde kötü olanı yaptı; RABBİN ağzından söyliyen peygamber Yeremyanın önünde kendini alçaltmadı.</verse>
				<verse number="13">Hem de Allah hakkı için kendisine and ettirmiş olan kıral Nebukadnetsara karşı âsi oldu; ve İsrailin Allahı RABBE dönmemek için ensesini sertleştirdi, ve yüreğini katılaştırdı.</verse>
				<verse number="14">Kâhinlerin bütün reisleri de kavmla beraber milletlerin bütün mekruh şeylerine göre çok hainlik ettiler; ve RABBİN Yeruşalimde takdis etmiş olduğu kendi evini murdar ettiler.</verse>
				<verse number="15">Ve atalarının Allahı RAB, erken davranıp göndererek, ulaklarının elile onlara gönderdi, çünkü kavmına ve meskenine acıyordu;</verse>
				<verse number="16">fakat RABBİN kızgınlığı şifa bulmaz derecede kavmına karşı yükselinciye kadar, Allahın ulakları ile eğlendiler, ve sözlerini hor gördüler, ve peygamberlerile istihza ettiler.</verse>
				<verse number="17">Ve onlara karşı Kildanîlerin kıralını çıkardı, ve onların makdisinde gençlerini kılıçla öldürdü, ve genç yiğide, ere varmamış kıza, kocamış adama ve ak saçlıya acımadı; RAB hepsini onun eline verdi.</verse>
				<verse number="18">Ve Allah evinin büyük ve küçük bütün takımlarını, ve RAB evinin hazinelerini, ve kıralın ve reislerinin hazinelerini, bütün bunları Babile götürdü.</verse>
				<verse number="19">Ve Allahın evini yaktılar, ve Yeruşalimin duvarını yıktılar, ve onun bütün saraylarına ateş verdiler, ve bütün değerli kapları harap ettiler.</verse>
				<verse number="20">Ve kılıçtan artakalanları Babile sürdü; ve Fars kırallığı hâkimiyete geçinciye kadar, Babil kıralına ve oğullarına köle oldular;</verse>
				<verse number="21">ta ki, memleket Sebt günlerini tadıncıya kadar Yeremyanın ağzı ile olan RABBİN Sözü yerine gelsin. Yetmiş yılı tamamlamak için harap kaldığı bütün günler Sebt tuttu.</verse>
				<verse number="22">Ve Fars kıralı Koreşin birinci yılında, Yeremyanın ağzı ile olan RABBİN sözü yerine gelsin diye, RAB Fars kıralı Koreşin ruhunu uyandırdı, ve bütün ülkesinde şöyle diyerek ilân etti, hem de yazdı:</verse>
				<verse number="23">Fars kıralı Koreş şöyle diyor: Göklerin Allahı Yehova dünyanın bütün kırallıklarını bana verdi; ve Yahudada olan Yeruşalimde kendisi için ev yapayım diye bana emretti. Onun bütün kavmından aranızda kim varsa, Allahı RAB onunla beraber olsun, ve çıksın.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="15">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">VE Fars kıralı Koreşin birinci yılında, Yeremyanın ağzı ile olan RABBİN sözü yerine gelsin diye, RAB Fars kıralı Koreşin ruhunu uyandırdı, ve bütün ülkesinde şöyle diyerek ilân etti, hem de yazdı:</verse>
				<verse number="2">Fars kıralı Koreş şöyle diyor: Göklerin Allahı Yehova dünyanın bütün kırallıklarını bana verdi; ve Yahudada olan Yeruşalimde kendisi için ev yapayım diye bana emretti.</verse>
				<verse number="3">Onun bütün kavmından aranızda kim varsa, Allahı onunla beraber olsun, ve Yahudada olan Yeruşalime çıksın, ve İsrailin Allahı (Allah odur) Yehovanın Yeruşalimde olan evini yapsın.</verse>
				<verse number="4">Ve misafir olduğu yerlerden her hangisinde artakalan kim varsa, Yeruşalimde olan Allahın evi için gönüllü takdimelerden başkaca, olduğu yerin adamları gümüşle, ve altınla, ve eşya ile, ve hayvanlarla ona yardım etsinler.</verse>
				<verse number="5">Ve Yahudanın ve Benyaminin atalar evlerinin başları, ve kâhinlerle Levililer, Yeruşalimde olan RAB evini bina etmek üzre çıkmak için Allahın ruhlarını uyandırdığı bütün adamlar kalktılar.</verse>
				<verse number="6">Ve onların çevrelerinde olanların hepsi, gönüllü takdime olarak verilen bütün şeylerden başka, gümüş kaplarla, altınla, eşya ile, ve hayvanlarla, ve değerli şeylerle onlara yardım ettiler.</verse>
				<verse number="7">Ve kıral Koreş, Nebukadnetsarın Yeruşalimden çıkarmış, ve ilâhlarının evine koymuş olduğu RAB evinin kaplarını çıkardı;</verse>
				<verse number="8">ve Fars kıralı Koreş bunları haznedar Mitredatın elile çıkardı, ve onları Yahuda beyi Şeşbatsara sayı ile verdi.</verse>
				<verse number="9">Ve onların sayısı şudur: otuz altın leğen, bin gümüş leğen, yirmi dokuz bıçak,</verse>
				<verse number="10">otuz altın tas, dört yüz on parça ikinci çeşit gümüş tas, ve bin parça başka kaplar.</verse>
				<verse number="11">Bütün altın ve gümüş kaplar beş bin dört yüz parça idi. Sürgünler Babilden Yeruşalime getirildiği zaman Şeşbatsar bu kapların hepsini getirdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">BABİL kıralı Nebukadnetsarın Babile sürmüş olduğu sürgünlerden çıkan, ve herkes kendi şehrine olmak üzre, Yeruşalime ve Yahudaya dönmüş olan vilâyet ahalisi şunlardır;</verse>
				<verse number="2">bunlar Zerubbabel, Yeşua, Nehemya, Seraya, Reelaya, Mordekay, Bilşan, Mispar, Bigvay, Rehum, ve Baana ile beraber geldiler. İsrail kavmından olan adamların sayısı:</verse>
				<verse number="3">Paroş oğulları, iki bin yüz yetmiş iki.</verse>
				<verse number="4">Şefatya oğulları, üç yüz yetmiş iki.</verse>
				<verse number="5">Arah oğulları, yedi yüz yetmiş beş.</verse>
				<verse number="6">Yeşua ve Yoab oğullarından Pahat-moab oğulları, iki bin sekiz yüz on iki.</verse>
				<verse number="7">Elam oğulları, bin iki yüz elli dört.</verse>
				<verse number="8">Zattu oğulları, dokuz yüz kırk beş.</verse>
				<verse number="9">Zakkay oğulları, yedi yüz altmış.</verse>
				<verse number="10">Bani oğulları, altı yüz kırk iki.</verse>
				<verse number="11">Bebay oğulları, altı yüz yirmi üç.</verse>
				<verse number="12">Azgad oğulları, bin iki yüz yirmi iki.</verse>
				<verse number="13">Adonikam oğulları, altı yüz altmış altı.</verse>
				<verse number="14">Bigvay oğulları, iki bin elli altı.</verse>
				<verse number="15">Adin oğulları, dört yüz elli dört.</verse>
				<verse number="16">Hizkiyadan Ater oğulları, doksan sekiz.</verse>
				<verse number="17">Betsay oğulları, üç yüz yirmi üç.</verse>
				<verse number="18">Yora oğulları, yüz on iki.</verse>
				<verse number="19">Haşum oğulları, iki yüz yirmi üç.</verse>
				<verse number="20">Gibbar oğulları, doksan beş.</verse>
				<verse number="21">Beytlehem oğulları, yüz yirmi üç.</verse>
				<verse number="22">Netofa adamları, elli altı.</verse>
				<verse number="23">Anatot adamları, yüz yirmi sekiz.</verse>
				<verse number="24">Azmavet oğulları, kırk iki.</verse>
				<verse number="25">Kiryat-arim, Kefira, ve Beerot oğulları, yedi yüz kırk üç.</verse>
				<verse number="26">Rama ve Geba oğulları, altı yüz yirmi bir.</verse>
				<verse number="27">Mikmas adamları, yüz yirmi iki.</verse>
				<verse number="28">Beyt-el ve Ay adamları, iki yüz yirmi üç.</verse>
				<verse number="29">Nebo oğulları, elli iki.</verse>
				<verse number="30">Magbiş oğulları, yüz elli altı.</verse>
				<verse number="31">Öteki Elam oğulları, bin iki yüz elli dört.</verse>
				<verse number="32">Harim oğulları, üç yüz yirmi.</verse>
				<verse number="33">Lod, Hadid, ve Ono oğulları, yedi yüz yirmi beş.</verse>
				<verse number="34">Eriha oğulları, üç yüz kırk beş.</verse>
				<verse number="35">Senaa oğulları, üç bin altı yüz otuz.</verse>
				<verse number="36">Kâhinler: Yeşua evinden Yedaya oğulları, dokuz yüz yetmiş üç.</verse>
				<verse number="37">İmmer oğulları, bin elli iki.</verse>
				<verse number="38">Paşhur oğulları, bin iki yüz kırk yedi.</verse>
				<verse number="39">Harim oğulları, bin on yedi.</verse>
				<verse number="40">Levililer: Hodavya oğullarından, Yeşua ve Kadmiel oğulları, yetmiş dört.</verse>
				<verse number="41">İlâhiciler: Asaf oğulları, yüz yirmi sekiz.</verse>
				<verse number="42">Kapıcılar Oğulları: Şallum oğulları, Ater oğulları, Talmon oğulları, Akkub oğulları, Hatita oğulları, Şobay oğulları, hepsi yüz otuz dokuz.</verse>
				<verse number="43">Netinim: Tsiha oğulları, Hasufa oğulları, Tabbaot oğulları,</verse>
				<verse number="44">Keros oğulları, Siaha oğulları, Padon oğulları,</verse>
				<verse number="45">Lebana oğulları, Hagaba oğulları, Akkub oğulları,</verse>
				<verse number="46">Hagab oğulları, Şamlay oğulları, Hanan oğulları,</verse>
				<verse number="47">Giddel oğulları, Gahar oğulları, Reaya oğulları,</verse>
				<verse number="48">Retsin oğulları, Nekoda oğulları, Gazzam oğulları,</verse>
				<verse number="49">Uzza oğulları, Paseah oğulları, Besay oğulları,</verse>
				<verse number="50">Asna oğulları, Meunim oğulları, Nefisim oğulları,</verse>
				<verse number="51">Bakbuk oğulları, Hakufa oğulları, Harhur oğulları,</verse>
				<verse number="52">Batslut oğulları, Mehida oğulları, Harşa oğulları,</verse>
				<verse number="53">Barkos oğulları, Sisera oğulları, Temah oğulları,</verse>
				<verse number="54">Netsiah oğulları, Hatifa oğulları.</verse>
				<verse number="55">Süleyman kullarının oğulları: Sotay oğulları, Hassoferet oğulları, Peruda oğulları,</verse>
				<verse number="56">Yaala oğulları, Darkon oğulları, Giddel oğulları,</verse>
				<verse number="57">Şefatya oğulları, Hattil oğulları, Pokeret-hatsebaim oğulları, Ami oğulları.</verse>
				<verse number="58">Bütün Netinim, ve Süleyman kulları oğulları üç yüz doksan iki.</verse>
				<verse number="59">Tel-melahtan, Tel-harşadan, Kerubdan, Addandan, ve İmmerden çıkanlar, ancak atalar evlerini, ve nesillerini, İsrailden olduklarını gösteremiyenler şunlardır:</verse>
				<verse number="60">Delaya oğulları, Tobiya oğulları, Nekoda oğulları, altı yüz elli iki.</verse>
				<verse number="61">Ve kâhinler oğullarından: Habaya oğulları, Hakkots oğulları, Gileadlı Barzillayın kızlarından karı alıp onların adına göre çağırılan Barzillay oğulları.</verse>
				<verse number="62">Bunlar neseble sayılanlar arasında kayıtlarını aradılar, fakat bulunmadı; ve murdar sayılarak kâhinlikten çıkarıldılar.</verse>
				<verse number="63">Ve vali, Urim ve Tummim ile bir kâhin çıkıncıya kadar en mukaddes şeylerden yemesinler diye onlara emretti.</verse>
				<verse number="64">Yedi bin üç yüz otuz yedi köle ve cariyelerinden başka,</verse>
				<verse number="65">bütün cemaat, toptan, kırk iki bin üç yüz altmış kişi idi; ve onların erkek ve kadın iki yüz ilâhicisi vardı.</verse>
				<verse number="66">Atları yedi yüz otuz altı; katırları iki yüz kırk beş;</verse>
				<verse number="67">develeri dört yüz otuz beş; eşekleri altı bin yedi yüz yirmi idi.</verse>
				<verse number="68">Ve Yeruşalimde olan RABBİN evine geldikleri zaman, atalar evlerinin başlarından bazıları, Allah evi için, onu yerine kurmak için, gönüllü takdimeler verdiler;</verse>
				<verse number="69">iş hazinesine kudretlerine göre, altmış bir bin darik altın, ve beş bin mına gümüş, ve yüz kâhin gömleği verdiler.</verse>
				<verse number="70">Böylece kâhinler, ve Levililer, ve kavmdan bazıları, ve ilâhiciler, ve kapıcılar, ve Netinim kendi şehirlerinde, bütün İsrail de kendi şehirlerinde oturdular.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE İsrail oğulları şehirlerde iken, yedinci ay erişince kavm bir adammış gibi Yeruşalime toplandılar.</verse>
				<verse number="2">Ve Yotsadakın oğlu Yeşua, ve kardeşleri kâhinler, ve Şealtielin oğlu Zerubbabel, ve kardeşleri kalktılar, ve Allah adamı Musanın şeriatinde yazılı olduğuna göre, üzerinde yakılan takdimeler arzetmek için İsrail Allahının mezbahını yaptılar.</verse>
				<verse number="3">Ve mezbahı yerine kurdular; çünkü memleketlerin kavmlarından ötürü onların üzerinde korku vardı; ve üstünde RABBE yakılan takdimeler, sabah ve akşam yakılan takdimeler arzettiler.</verse>
				<verse number="4">Ve yazılı olduğuna göre haymeler bayramını yaptılar, ve usule göre günü gününe sayı ile gündelik yakılan takdimeleri,</verse>
				<verse number="5">ve ondan sonra daimî yakılan takdimeyi, ve aybaşıların ve RABBİN takdis olunan bütün belli bayramlarının takdimelerini, ve herkesin gönüllü olarak RABBE takdim ettiği gönüllü takdimeyi arzettiler.</verse>
				<verse number="6">RABBE yakılan takdimeler arzetmeğe yedinci ayın birinci gününden başladılar; fakat RAB mabedinin temeli henüz atılmamıştı.</verse>
				<verse number="7">Ve yapıcılarla dülgerlere gümüş verdiler; ve Fars kıralı Koreşten aldıkları izne göre, Libnandan denize, Yafaya erz ağaçları getirsinler diye Saydalılara, ve Surlulara yiyecek, ve içecek, ve zeytin yağı verdiler.</verse>
				<verse number="8">Ve Allah evine, Yeruşalime geldiklerinin ikinci yılında, ikinci ayda, Şealtielin oğlu Zerubbabel, ve Yotsadakın oğlu Yeşua ile kardeşleri, kâhinlerin ve Levililerin artakalanları, ve Yeruşalime sürgünden gelenlerin hepsi işe başladılar, ve yirmi yaşında ve ondan yukarı olan Levilileri RAB evinin işini ilerletmek için koydular.</verse>
				<verse number="9">Ve Yeşua ile oğulları ve kardeşleri, Kadmielle oğulları, Yahuda oğulları, birlikte olarak, Henadad oğulları ile onların oğulları ve kardeşleri olan Levililer de, Allah evinde iş yapanların başında durdular.</verse>
				<verse number="10">Ve yapıcılar RAB mabedinin temelini attıkları zaman, RABBE hamdetmek için, İsrail kıralı Davudun tertibine göre, esvaplarını giyinmiş olarak kâhinleri borularla, ve Asaf oğulları Levilileri zillerle durdurdular.</verse>
				<verse number="11">Ve: Çünkü iyidir, çünkü İsrail üzerinde inayeti ebedîdir, diyerek RABBE hamt ve şükrederek karşılıklı terennüm ettiler. Ve onlar RABBE hamdederken bütün kavm büyük bağırışla bağırdılar, çünkü RAB evinin temeli konulmuştu.</verse>
				<verse number="12">Fakat kâhinlerden ve Levililerden, ve atalar evlerinin başlarından bir çoğu, ilk evi görmüş olan yaşlı adamlar, gözleri önünde bu evin temeli konulduğunu görünce, yüksek sesle ağladılar; ve çoğu yüksek sesle, sevinçle bağırdılar;</verse>
				<verse number="13">ve kavm sevinç bağırış gürültüsünü kavmın ağlayış sesinden ayırt edemedi; çünkü kavm yüksek sesle bağırdı, ve gürültü uzaklardan işitildi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE sürgün oğulları İsrailin Allahı RAB için mabet yapıyorlar diye Yahuda ile Benyaminin düşmanları işitince,</verse>
				<verse number="2">Zerubbabele, ve atalar evlerinin başlarına yaklaşıp onlara dediler: Biz de sizinle beraber yapalım; çünkü biz de Allahınızı sizin gibi arıyoruz; ve bizi buraya çıkarmış olan Aşur kıralı Esar-haddonun günlerinden beri ona kurban kesiyoruz.</verse>
				<verse number="3">Fakat Zerubbabel ve Yeşua, ve İsrailin atalar evlerinin başlarından artakalanlar onlara dediler: Allahımıza ev yapmakta bizimle görecek işiniz yoktur; ancak Fars kıralı Koreş kıralın bize emretmiş olduğu gibi İsrailin Allahı RABBE biz kendimiz elbirlikle yapacağız.</verse>
				<verse number="4">O zaman memleketin kavmı Yahuda kavmının ellerini gevşettiler, ve bina ederken onlara sıkıntı verdiler,</verse>
				<verse number="5">ve maksatlarını boşa çıkarmak için, Fars kıralı Koreşin bütün günlerinde Fars kıralı Dariusun kırallığına kadar, onlara karşı ücretle öğütçüler tuttular.</verse>
				<verse number="6">Ve Ahaşveroşun kırallığında, kırallığının başlangıcında Yahudada ve Yeruşalimde oturanlara karşı bir itham mektubu yazdılar.</verse>
				<verse number="7">Ve Artahşaştanın günlerinde, Bişlam, Mitredat, Tabeel ve arkadaşlarından artakalanlar, Fars kıralı Artahşaştaya yazdılar; ve mektubun yazısı Aramî harflerle yazıldı, ve Aramî diline çevrildi.</verse>
				<verse number="8">Vali Rehum ve kâtip Şimşay kıral Artahşaştaya, Yeruşalime karşı böyle bir mektup yazdılar;</verse>
				<verse number="9">o zaman vali Rehum, ve kâtip Şimşay, ve arkadaşlarından artakalanlar, Dinaîler, ve Afarsatkîler, Tarpelîler, Afarsîler, Arkevîler, Babilliler, Şuşankîler, Dehaîler, Elamîler,</verse>
				<verse number="10">ve büyük ve şanlı Osnapparın sürdüğü, ve Samiriye şehirlerinde, ve Irmağın öte tarafında kalan yerlerde oturttuğu milletlerin artakalanları yazdılar, ve saire.</verse>
				<verse number="11">Kıral Artahşaştaya gönderdikleri mektubun sureti şudur: Kulların, Irmağın öte tarafındaki adamlar, ve saire.</verse>
				<verse number="12">Kıral bilsin ki, senin yanından çıkan Yahudiler bize Yeruşalime geldiler; bu âsi ve kötü şehri yapıyorlar, ve duvarları bitirdiler, ve temelleri onardılar.</verse>
				<verse number="13">Şimdi kıral bilsin ki, eğer bu şehir yapılırsa, ve duvarlar bitirilirse, harç, gümrük, ve ayak bastı parası vermiyecekler, ve sonunda kırallar için zararlı olacaktır.</verse>
				<verse number="14">Şimdi mademki sarayın tuzunu yiyoruz, ve kırala zarar geldiğini görmek bize yaraşmaz, bundan ötürü kırala gönderip bildirdik,</verse>
				<verse number="15">ki, atalarının tarih kitabında araştırılsın; ve tarih kitabında bulacak ve anlıyacaksın ki, bu şehir âsi, ve kırallara ve vilâyetlere zararlı bir şehirdir, ve onlar eski zamanlarda onun içinde hainlik çıkardılar; bundan dolayı bu şehir harap edildi.</verse>
				<verse number="16">Biz kırala bildiriyoruz ki, eğer bu şehir yapılırsa, ve duvarlar bitirilirse, bu yüzden Irmağın ötesinde senin payın kalmıyacaktır.</verse>
				<verse number="17">Kıral vali Rehuma, ve kâtip Şimşaya, ve Samiriyede, ve Irmağın ötesinde kalan yerlerde oturan arkadaşlarının artakalanlarına cevap gönderdi: Selâm ve saire.</verse>
				<verse number="18">Bize göndermiş olduğunuz mektup önümde açıkça okundu.</verse>
				<verse number="19">Ve ben emir verdim, ve araştırıldı, ve bulundu ki, bu şehir eski vakitten beri kırallara karşı ayaklanırdı, ve onun içinde âsilik ve hainlik edilirdi.</verse>
				<verse number="20">Ve Yeruşalim üzerinde zorlu kırallar vardı, ve Irmağın ötesinde bütün diyar üzerine saltanat sürerlerdi; ve onlara harç, gümrük, ve ayak bastı parası ödenirdi.</verse>
				<verse number="21">Şimdi emir verin de bu adamlar dursunlar, ve ben emir verinciye kadar o şehir yapılmasın.</verse>
				<verse number="22">Ve bunda gevşeklik etmekten sakının; niçin kıralların ziyanına zarar çoğalsın?</verse>
				<verse number="23">O zaman, kıral Artahşaştanın mektubu sureti Rehumla kâtip Şimşayın ve arkadaşlarının önünde okununca Yeruşalime, Yahudilerin yanına acele ile gittiler, ve onları zorla ve kuvvetle durdurdular.</verse>
				<verse number="24">Yeruşalimde Allah evinin işi o vakit durdu; ve Fars kıralı Dariusun kırallığının ikinci yılına kadar durdu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE peygamberler, Haggay peygamber, ve İddonun oğlu Zekarya Yahudada ve Yeruşalimde bulunan Yahudilere peygamberlik ettiler; İsrail Allahının ismile onlara peygamberlik ettiler.</verse>
				<verse number="2">O zaman Şealtielin oğlu Zerubbabel, ve Yotsadakın oğlu Yeşua kalktılar, ve Yeruşalimde olan Allah evini yapmağa başladılar; ve onlara yardım eden Allahın peygamberleri onlarla beraberdi.</verse>
				<verse number="3">O vakitte Irmağın öte taraf valisi Tattenay, ve Şetar-bozenay ve arkadaşları onlara geldiler, ve kendilerine şöyle dediler: Bu evi yapmak ve bu duvarı bitirmek için size kim emir verdi?</verse>
				<verse number="4">O zaman böylece bu binayı yapanların adları ne olduğunu onlara söyledik.</verse>
				<verse number="5">Ve Yahudilerin Allahının gözü onların ihtiyarları üzerinde idi, ve bu iş Dariusa varıncıya, ve bunun hakkında mektupla cevap dönünciye kadar da Yahudileri durdurmadılar.</verse>
				<verse number="6">Irmağın öte taraf valisi Tattenay ile Şetar-bozenay ve arkadaşlarının, Irmağın öte tarafında olan Afarsakîlerin kıral Dariusa gönderdikleri mektubun sureti budur;</verse>
				<verse number="7">ona mektup gönderdiler, ve içinde şöyle yazılı idi: Kıral Dariusa, tam selâm olsun.</verse>
				<verse number="8">Kıral bilsin ki, biz Yahuda vilâyetine, büyük Allahın evine gittik, o büyük taşlardan yapılmıştır, ve duvarlarının içine kirişler konulmuştur; ve bu iş gayretle yapılıyor, ve onların elinde iyi gidiyor.</verse>
				<verse number="9">O zaman o ihtiyarlardan sorup kendilerine şöyle dedik: Bu evi yapmak, ve bu duvarı bitirmek için size kim emir verdi?</verse>
				<verse number="10">Hem de onların başında olan adamların adlarını sana bildirmek için yazalım diye adlarını sorduk.</verse>
				<verse number="11">Ve bize şöyle cevap verip dediler: Biz göklerin ve yerin Allahının kullarıyız, ve bundan bir çok yıl önce yapılmış olan evi yapıyoruz, onu İsrailin büyük bir kıralı yaptı ve bitirdi.</verse>
				<verse number="12">Fakat atalarımız göklerin Allahını öfkelendirdikten sonra onları Babil kıralı Kildanî Nebukadnetsarın eline verdi, bu evi o harap etti, ve kavmı Babile sürdü.</verse>
				<verse number="13">Fakat Babil kıralı Koreşin birinci yılında, kıral Koreş Allahın bu evi yapılsın diye emir verdi.</verse>
				<verse number="14">Hem de Nebukadnetsarın Yeruşalimde olan mabetten çıkarmış, ve Babil mabedine götürmüş olduğu Allah evinin altın ve gümüş kaplarını kıral Koreş Babil mabedinden çıkardı, ve onlar vali etmiş olduğu Şeşbatsar adlı bir adama verildi.</verse>
				<verse number="15">Ve ona dedi: Bu kapları al, git, onları Yeruşalimde olan mabedin içine koy, ve Allahın evi kendi yerinde yapılsın.</verse>
				<verse number="16">O zaman bu Şeşbatsar geldi, ve Yeruşalimde olan Allah evinin temellerini attı; ve o zamandan şimdiye kadar yapılmaktadır, ve daha bitmemiştir.</verse>
				<verse number="17">Ve şimdi, eğer kırala iyi görünürse, Yeruşalimde Allahın bu evini yapmak için kıral Koreş acaba emir verdi mi diye, kıralın orada, Babilde olan hazineler evinde araştırılsın; ve kıral bu iş hakkında dilediğini bize bildirsin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">Ozaman kıral Darius emir verdi, ve Babilde hazinelerin saklanılmış olduğu kitaplar evinde araştırıldı.</verse>
				<verse number="2">Ve Akmetada, Medler vilâyetinde olan sarayda bir tomar bulundu, ve onun içinde şöyle tezkere yazılmıştı:</verse>
				<verse number="3">Kıral Koreşin birinci yılında, kıral Koreş emir verdi; Yeruşalimde Allah evine dairdir: Bu ev, kurbanlar arzedilen bu yer, yapılsın, ve onun temelleri pekçe atılsın;</verse>
				<verse number="4">üç sıra büyük taşlar, ve bir sıra yeni kiriş olmak üzre yüksekliği altmış arşın, ve genişliği altmış arşın olsun; ve masrafı kıral evinden verilsin.</verse>
				<verse number="5">Hem de Nebukadnetsarın Yeruşalimde olan mabetten çıkarıp Babile getirdiği Allah evinin altın ve gümüş kapları geri verilsin, ve Yeruşalimde olan mabede, her biri kendi yerine götürülsün; ve onları Allahın evine koyacaksın.</verse>
				<verse number="6">Şimdi, ırmağın öte taraf valisi Tattenay ile Şetar-bozenay, ve arkadaşlarınız, ırmağın öte tarafında olan Afarsakîler, oradan uzaklaşın;</verse>
				<verse number="7">bu Allah evi işini bırakın; Yahudilerin valisi ve Yahudilerin ihtiyarları bu Allah evini kendi yerinde yapsınlar.</verse>
				<verse number="8">Ve bu Allah evinin yapılması için Yahudilerin ihtiyarlarına ne yapacağınızı emrediyorum: İşlerinden alıkonmasınlar diye bu adamların masrafları kıralın malından, ırmağın öte taraf harcından hemen kendilerine verilsin.</verse>
				<verse number="9">Gerek göklerin Allahına yakılan takdimeler için genç boğalar, ve koçlar, ve kuzular; gerekse Yeruşalimde olan kâhinlerin sözüne göre buğday, tuz, şarap, ve yağ, neye muhtaç iseler onlara günü gününe eksiksiz olarak verilsin;</verse>
				<verse number="10">ta ki, göklerin Allahına hoş kokulu kurbanlar arzetsinler, ve kıralın ve oğullarının sağlığına dua etsinler.</verse>
				<verse number="11">Ve emrettim ki, bu sözü değiştiren her adamın evinden bir direk çıkarılsın, ve onun üzerine kaldırılıp asılsın, ve bundan dolayı evi gübrelik edilsin;</verse>
				<verse number="12">ve orayı ismine mesken kılan Allah, Yeruşalimde olan bu Allah evini harap etmek için bu sözü değiştirmek üzre ellerini uzatan bütün kıralları ve kavmları yıksın. Ben Darius emir verdim; hemen yapılsın.</verse>
				<verse number="13">O zaman Irmağın öte taraf valisi Tattenay, Şetar-bozenay ve arkadaşları, kıral Darius gönderdi diye hemen ona göre yaptılar.</verse>
				<verse number="14">Ve Yahudilerin ihtiyarları bina ettiler, ve peygamber Haggayın, ve İddonun oğlu Zekaryanın peygamberliğile işleri iyi gitti. Ve İsrail Allahın emrine göre, ve Koreşin, ve Dariusun, ve Fars kıralı Artahşaştanın emrine göre yapıp bitirdiler.</verse>
				<verse number="15">Ve bu ev kıral Dariusun kırallığının altıncı yılında Adar ayının üçüncü gününde bitirildi.</verse>
				<verse number="16">Ve İsrail oğulları, kâhinler, ve Levililer, ve sürgün oğullarından artakalanlar, bu Allah evinin takdisini sevinçle yaptılar.</verse>
				<verse number="17">Ve Allahın bu evinin takdisi için yüz boğa, iki yüz koç, dört yüz kuzu; ve bütün İsrail için, İsrail sıptlarının sayısına göre suç kurbanı olarak on iki ergeç arzettiler.</verse>
				<verse number="18">Ve Yeruşalimde olan Allahın hizmeti için, Musanın kitabında yazılı olduğuna göre kâhinleri bölüklerine, ve Levilileri takımlarına koydular.</verse>
				<verse number="19">Ve sürgün oğulları fıshı birinci ayın on dördüncü gününde yaptılar.</verse>
				<verse number="20">Çünkü kâhinler ve Levililer kendilerini bir adammış gibi tathir etmişlerdi; onların hepsi tahirdiler; ve sürgün oğullarının hepsi için, ve kardeşleri kâhinler için, ve kendileri için fısıh kurbanını boğazladılar.</verse>
				<verse number="21">Ve sürgünden gelen İsrail oğulları, ve İsrailin Allahı RABBİ aramak için kendilerini memleket milletlerinin murdarlığından onlara ayıranların hepsi yediler,</verse>
				<verse number="22">ve sevinçle yedi gün mayasız ekmek bayramını yaptılar; çünkü RAB onları sevindirmişti, ve İsrailin Allahı, Allahın evinin işinde onların ellerini kuvvetlendirmek için Aşur kıralının yüreğini onlara döndürmüştü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE bu işlerden sonra, Fars kıralı Artahşaşta kırallık ederken, başkâhin Harunun oğlu, Eleazarın oğlu, Finehasın oğlu, Abişuanın oğlu,</verse>
				<verse number="2">Bukkinin oğlu, Uzzinin oğlu,</verse>
				<verse number="3">Zerahyanın oğlu, Merayotun oğlu, Azaryanın oğlu, Amaryanın oğlu,</verse>
				<verse number="4">Ahitubun oğlu, Tsadokun oğlu, Şallumun oğlu,</verse>
				<verse number="5">Hilkiyanın oğlu, Azaryanın oğlu, Serayanın oğlu Ezra —</verse>
				<verse number="6">bu Ezra Babilden çıktı. Ve İsrailin Allahı RABBİN vermiş olduğu Musanın şeriatinde zeyrek bir yazıcı idi; ve Allahı RABBİN eli onun üzerinde olduğundan ötürü kıral ona her dileğini verdi.</verse>
				<verse number="7">Ve kıral Artahşaştanın yedinci yılında, İsrail oğullarından, ve kâhinlerden, ve Levililerden, ve ilâhicilerden, ve kapıcılardan, ve Netinimden bazıları Yeruşalime çıktılar.</verse>
				<verse number="8">Ve Ezra kıralın yedinci yılında, beşinci ayda Yeruşalime geldi.</verse>
				<verse number="9">Çünkü birinci ayın birinci gününde Babilden çıkmağa başladı; ve Allahının inayet eli onun üzerinde olduğundan ötürü beşinci ayın birinci gününde Yeruşalime vardı.</verse>
				<verse number="10">Çünkü RABBİN şeriatini arayıp yapmak için, ve İsrailde kanunu ve hükümleri öğretmek için Ezra kendi yüreğini hazırlamıştı.</verse>
				<verse number="11">Ve kâhin, yazıcı, RABBİN emirlerinin ve İsraile olan kanunlarının sözlerinin yazıcısı Ezraya kıral Artahşaştanın verdiği mektubun sureti şudur:</verse>
				<verse number="12">Kıralların kıralı Artahşaştadan kâhin, gökler Allahın şeriatinin yazıcısı Ezraya tam selâm olsun.</verse>
				<verse number="13">Ben emrediyorum ki, ülkemde olan İsrail kavmından, ve kâhinlerinden, ve Levililerden, gönüllü olarak Yeruşalime gitmek istiyen herkes seninle gitsin.</verse>
				<verse number="14">Mademki sen, elinde olan Allahının şeriatine göre Yahuda ve Yeruşalim hakkında araştırmak için,</verse>
				<verse number="15">ve meskeni Yeruşalimde olan İsrailin Allahına kıralla öğütçülerinin gönüllü olarak verdikleri altını ve gümüşü,</verse>
				<verse number="16">ve İsrailin Allahının Yeruşalimde olan evi için gönüllü olarak veren kavmın ve kâhinlerin gönüllü takdimelerile beraber, bütün Babil vilâyetinde bulacağın gümüşün ve altının hepsini götürmek için kıral ve yedi öğütçüsü tarafından gönderiliyorsun;</verse>
				<verse number="17">bundan ötürü bu gümüşle hemen boğalar, koçlar, kuzular, ve onların ekmek takdimelerini, ve dökülen takdimelerini satın alacaksın, ve onları Yeruşalimde olan Allahınızın evinin mezbahı üzerinde arzedeceksin.</verse>
				<verse number="18">Ve sana ve kardeşlerine gümüşün ve altının artakalanı ile ne yapmak iyi görünürse, Allahınızın muradına göre onu yapın.</verse>
				<verse number="19">Ve senin Allahının evinin hizmeti için sana verilen takımları Yeruşalim Allahının önünde teslim et.</verse>
				<verse number="20">Ve fazla olarak Allahının evi için lâzım gelen ve verilmesi sana düşen ne varsa onu kıralın hazine evinden ver.</verse>
				<verse number="21">Ve ben, kıral Artahşaşta, Irmağın öte tarafında olan bütün haznedarlara emrediyorum ki, gökler Allahının şeriatinin yazıcısı, kâhin Ezra,</verse>
				<verse number="22">gümüşten yüz talanta kadar, ve buğdaydan yüz ölçeğe kadar, ve şaraptan yüz bata kadar, ve yağdan yüz bata kadar, ve tuzdan hesaba yazılmıyarak sizden her ne isterse hemen yapılsın.</verse>
				<verse number="23">Gökler Allahının evi için, göklerin Allahı tarafından her ne emrolunursa yerli yerince yapılsın; çünkü kıralın ve oğullarının ülkesi üzerine niçin öfke gelsin?</verse>
				<verse number="24">Ve size bildiriyoruz ki, bütün kâhinlere, ve Levililere, ilâhicilere, kapıcılara, Netinime, ve bu Allah evinin hizmetçilerine gelince, onlara harç, gümrük, ve ayak bastı parası koymağa izin yoktur.</verse>
				<verse number="25">Ve sen Ezra, elinde olan Allahın hikmetine göre âmirler ve hâkimler koy, ta ki, Irmağın öte tarafında olan bütün kavma, senin Allahının şeriatini bilenlerin hepsine hükmetsinler; ve bilmiyene öğretin.</verse>
				<verse number="26">Ve her kim senin Allahının şeriatini ve kıralın emirlerini yapmazsa, gerek ölüm, gerek sürgün, gerek mal musaderesi, gerekse hapis için ona hemen hüküm icra olunsun.</verse>
				<verse number="27">Atalarımızın Allahı RAB mubarek olsun ki, Yeruşalimde olan RAB evini güzelleştirmek için kıralın yüreğine böyle bir şey koydu;</verse>
				<verse number="28">ve kıralın, ve öğütçülerinin, ve kıralın bütün yiğit reislerinin önünde üzerime inayet saldı. Ve ben üzerimde olan Allahım RABBİN elinden ötürü kuvvet buldum, ve benimle beraber çıkmak üzre İsrailden baş adamlar topladım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE ataların evlerinin başları şunlardır, ve kıral Artahşaştanın kırallığı zamanında benimle beraber Babilden çıkanların nesebi şudur:</verse>
				<verse number="2">Finehas oğullarından Gerşom. İtamar oğullarından Daniel. Davud oğullarından Hattuş.</verse>
				<verse number="3">Şekanya oğullarından, Paroş oğullarından Zekarya; ve onunla beraber neseble sayılan erkeklerden yüz elli erkek.</verse>
				<verse number="4">Pahat-moab oğullarından Zerahyanın oğlu Elyehoenay; ve onunla beraber iki yüz erkek.</verse>
				<verse number="5">Şekanya oğullarından Yahazielin oğlu; ve onunla beraber üç yüz erkek.</verse>
				<verse number="6">Ve Adin oğullarından Yonatanın oğlu Ebed; ve onunla beraber elli erkek.</verse>
				<verse number="7">Ve Elam oğullarından, Atalyanın oğlu Yeşaya; ve onunla beraber yetmiş erkek.</verse>
				<verse number="8">Ve Şefatya oğullarından, Mikaelin oğlu Zebadya; ve onunla beraber seksen erkek.</verse>
				<verse number="9">Yoab oğullarından, Yehielin oğlu Obadya; ve onunla beraber iki yüz on sekiz erkek.</verse>
				<verse number="10">Ve Şelomit oğullarından, Yosifyanın oğlu; ve onunla beraber yüz altmış erkek.</verse>
				<verse number="11">Ve Bebay oğullarından, Bebayın oğlu Zekarya; ve onunla beraber yirmi sekiz erkek.</verse>
				<verse number="12">Ve Azgad oğullarından, Hakkatanın oğlu Yohanan; ve onunla beraber yüz on erkek.</verse>
				<verse number="13">Ve Adonikamın son oğullarından; ve adları şunlardır: Elifelet, Yeuel, ve Şemaya; ve onlarla beraber altmış erkek.</verse>
				<verse number="14">Ve Bigvay oğullarından, Utay ve Zabbud; ve onlarla beraber yetmiş erkek.</verse>
				<verse number="15">Ve onları Ahavaya akan ırmağın yanına topladım; ve orada üç gün konakladık; ve kavmla kâhinleri gözden geçirdim; fakat orada Levi oğullarından kimse bulmadım.</verse>
				<verse number="16">Ve baş adamları, Eliezeri, Arieli, Şemayayı, ve Elnatanı, ve Yaribi, ve Elnatanı, ve Natanı, ve Zekaryayı, ve Meşullamı; ve anlayışlı adamları, Yoyaribi, ve Elnatanı çağırttım.</verse>
				<verse number="17">Ve onları Kasifya denilen yerde baş olan İddonun yanına gönderdim; ve bize Allahımızın evi için hizmet edecek adamlar getirmek için Kasifya denilen yerde İddoya, ve kardeşlerine, Netinime söylesinler diye onların ağızlarına sözler koydum.</verse>
				<verse number="18">Ve üzerimizde olan Allahımızın inayet elinden ötürü bize, İsrailin oğlu, Levinin oğlu Mahli oğullarından anlayışlı bir adam; ve Şerebya ile oğullarını ve kardeşlerini, on sekiz kişi;</verse>
				<verse number="19">ve Haşabyayı, ve onunla beraber Merari oğullarından Yeşayayı, kardeşlerini ve onların oğullarını, yirmi kişi;</verse>
				<verse number="20">ve Levililerin hizmeti için Davudla reislerinin vermiş oldukları Netinimden iki yüz yirmi Netinim getirdiler. Onların hepsi adları ile anılmışlardı.</verse>
				<verse number="21">Ve Allahımızın önünde kendimizi alçaltıp, ondan kendimiz için, ve yavrularımız için ve bütün malımız için doğru yol dilemek üzre, orada, Ahava ırmağının yanında oruç ilân ettim.</verse>
				<verse number="22">Çünkü düşmana karşı yolda bize yardım etmek için kıraldan asker ve atlılar istemeğe utanıyordum; çünkü kırala: İyilik için Allahımızın eli kendisini arıyanların hepsi üzerindedir; fakat kudreti ve öfkesi kendisini bırakanların hepsi üzerindedir, diye söylemiştik.</verse>
				<verse number="23">Ve oruç tuttuk, ve Allahımıza bunun için yalvardık; ve duamızı kabul etti.</verse>
				<verse number="24">Ve kâhinlerin reislerinden on iki kişi, Şerebyayı, Haşabyayı, ve onlarla beraber kardeşlerinden on kişi ayırdım,</verse>
				<verse number="25">ve onlara, kıralın ve öğütçülerinin ve reislerinin, ve orada bulunan bütün İsrailin takdim etmiş oldukları gümüşü ve altını, ve kapları, Allahımızın evi için olan takdimeyi tartı ile verdim;</verse>
				<verse number="26">onların eline, altı yüz elli talant gümüş, ve yüz talant gümüş kaplar; yüz talant altın;</verse>
				<verse number="27">ve bin dariklik yirmi altın tas; ve altın kadar değerli parlak tunçtan iki kap tartı ile verdim.</verse>
				<verse number="28">Ve onlara dedim: Siz RABBE mukaddessiniz, ve bu kaplar mukaddestir; ve bu gümüşle altın atalarınızın Allahı RABBE gönüllü takdimedir.</verse>
				<verse number="29">Uyanık olun, ve siz onları kâhinlerle Levililerin reisleri, ve İsrailin atalar evlerinin reisleri önünde, Yeruşalimde, RAB evinin odalarında tartı ile verinciye kadar koruyun.</verse>
				<verse number="30">Ve kâhinlerle Levililer onları Yeruşalime, Allahımızın evine götürmek için, gümüşün ve altının ve kapların tartısını aldılar.</verse>
				<verse number="31">Ve Yeruşalime gitmek için birinci ayın on ikinci gününde Ahava ırmağından göç ettik; ve Allahımızın eli üzerimizde idi, ve düşmanın, ve yolda pusuya yatanın elinden bizi kurtardı.</verse>
				<verse number="32">Ve Yeruşalime vardık, ve orada üç gün oturduk.</verse>
				<verse number="33">Ve dördüncü günde, Allahımızın evinde, gümüşle altın ve kaplar kâhin Uriyanın oğlu Meremotun eline tartıldı (ve onunla beraber Finehasın oğlu Eleazar vardı; ve onlarla beraber Levililer, Yeşuanın oğlu Yozabad, ve Binnuyın oğlu Noadya vardı) —</verse>
				<verse number="34">hepsi sayı ile ve tartı ile verildi; ve bütün tartı o vakitte yazıldı.</verse>
				<verse number="35">Sürgünden gelen sürgün oğulları, İsrailin Allahına yakılan takdimeler, bütün İsrail için on iki boğa, doksan altı koç, yetmiş yedi kuzu, ve günah takdimesi olarak on iki ergeç arzettiler; hepsi RABBE yakılan takdime idi.</verse>
				<verse number="36">Ve kıralın emirlerini kıral naiplerine, ve Irmak ötesi valilerine verdiler; onlar da kavma ve Allahın evine yardım ettiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">BU şeyler bitirilince, reisler yanıma yaklaşıp dediler: İsrail kavmı ve kâhinlerle Levililer, memleketler kavmlarının, Kenânlıların, Hittîlerin, Perizzîlerin, Yebusîlerin, Ammonîlerin, Moabîlerin, Mısırlıların, ve Amorîlerin mekruh şeylerine göre işliyerek kendilerini onlardan ayırt etmediler.</verse>
				<verse number="2">Çünkü kendilerine ve oğullarına onların kızlarından aldılar, ve mukaddes zürriyet memleketlerin kavmları ile karıştı; ve reislerle hükümdarların eli bu hainlikte başta idi.</verse>
				<verse number="3">Ve ben bu şeyi işitince esvabımı ve kaftanımı yırttım, ve başımın saçını ve sakalımı yoldum, ve şaşkın şaşkın oturdum.</verse>
				<verse number="4">Ve sürgünlerin hainliğinden ötürü İsrail Allahının sözlerinden titriyenlerin hepsi yanıma toplandılar; ve ben akşam takdimesine kadar şaşkın şaşkın oturdum.</verse>
				<verse number="5">Ve akşam takdimesi vaktinde yırtılmış esvabım ve kaftanımla, kendimi alçaltmaktan kalktım; ve dizlerim üzerine düşüp ellerimi Allahım RABBE açtım;</verse>
				<verse number="6">ve dedim: Ey Allahım, utanıyorum, ve yüzümü sana, Allahıma kaldırmağa sıkılıyorum; çünkü fesatlarımız başımızdan aştı, ve günahımız büyüyüp göklere erişti.</verse>
				<verse number="7">Atalarımızın günlerinden bugüne kadar büyük günah içindeyiz; ve bugün olduğu gibi, biz, kırallarımız, kâhinlerimiz, memleketler kırallarının eline, kılıca, sürgüne, yağmaya, ve yüz karasına, fesatlarımızdan ötürü verildik.</verse>
				<verse number="8">Ve kaçıp kurtulmak için artakalanlarımız bırakılsın, ve Allahımız gözlerimizi aydınlatmak için mukaddes yerinde bize mesken versin, ve köleliğimiz içinde bize biraz dirilik versin diye şimdi Allahımız RAB tarafından bir lâhza bize inayet gösterildi.</verse>
				<verse number="9">Çünkü biz köleyiz; fakat Allahımız bizi köleliğimizde bırakmadı; fakat Allahımızın evini kuralım, ve onun harabelerini onaralım diye bize dirilik vermek için, ve Yahudada ve Yeruşalimde bize bir duvar vermek için, Fars kırallarının önünde üzerimize inayet saldı.</verse>
				<verse number="10">Ve şimdi, ey Allahımız, bundan sonra ne diyelim? çünkü senin emirlerini bıraktık,</verse>
				<verse number="11">onları peygamber kulların vasıtası ile emredip dedin: Mülk edinmek için gitmekte olduğunuz diyar, memleketler kavmlarının murdarlığı ile pislikleri ağız ağza doldurdukları kendilerinin mekruh şeylerile kirlidir;</verse>
				<verse number="12">ve şimdi kızlarınızı onların oğullarına vermeyin, ve onların kızlarını oğullarınıza almayın, ve onların selâmetini ve iyiliğini hiç aramayın ki, kuvvet bulasınız, ve memleketin iyi şeyini yiyesiniz, ve onu oğullarınıza ebediyen miras olarak bırakasınız.</verse>
				<verse number="13">Ve kötü işlerimizden ötürü ve büyük günahımızdan ötürü başımıza gelen her şeyden sonra, sen, ey Allahımız, bizi fesatlarımızın lâyık olduğundan az cezalandırdığın, ve böyle kaçıp kurtulanlar bıraktığın halde,</verse>
				<verse number="14">yine senin emirlerini mi bozalım, ve bu mekruh şeyleri yapan kavmlarla hısımlık mı edelim? Bizi bitirinciye kadar ve artakalan ve kaçıp kurtulan kalmayıncıya kadar bize karşı öfkelenmez miydin?</verse>
				<verse number="15">Ya RAB, İsrailin Allahı, sen âdilsin; çünkü bugün olduğu gibi kaçıp kurtulan artakalanlar olarak bırakıldık; işte, senin önünde günahımızın içindeyiz; çünkü bundan ötürü kimse senin önünde duramıyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE Ezra Allah evinin önünde ağlıyarak yere atılıp dua ve ikrar eylerken, İsrailden çok büyük bir cemaat, erkekler ve kadınlar ve çocuklar yanına toplandılar; çünkü kavm büyük ağlayışla ağlıyorlardı.</verse>
				<verse number="2">Ve Elam oğullarından biri, Yehielin oğlu Şekanya cevap verip Ezraya dedi: Biz Allahımıza karşı hainlik ettik, ve memleketin kavmlarından yabancı karılar aldık; fakat bu işte İsrail için şimdi ümit vardır.</verse>
				<verse number="3">Efendimin ve Allahımızın emrinden titriyenlerin öğüdüne göre bütün karıları ve onlardan doğanları bırakmak için, şimdi Allahımızla ahit keselim; ve şeriate göre yapılsın.</verse>
				<verse number="4">Kalk, çünkü iş senin üzerindedir, ve biz seninle beraberiz; yürekli ol, ve yap.</verse>
				<verse number="5">Ve Ezra kalktı, ve kâhinlerin, Levililerin, ve bütün İsrailin başlarına bu söze göre yapmak üzre and ettirdi. Ve and ettiler.</verse>
				<verse number="6">Ve Ezra Allah evinin önünden kalktı, ve Elyaşibin oğlu Yehohananın odasına girdi; ve oraya girip ekmek yemedi, ve su içmedi; çünkü sürgünlerin hainliği yüzünden yas tutuyordu.</verse>
				<verse number="7">Ve Yahudada ve Yeruşalimde olan bütün sürgün oğullarına, Yeruşalime toplansınlar;</verse>
				<verse number="8">ve reislerin ve ihtiyarların öğüdüne göre üç gün içinde gelmiyen her adamın bütün malı musadere edilecek, ve kendisi sürgünler cemaatinden çıkarılacaktır, diye ilân edildi.</verse>
				<verse number="9">Ve Yahudanın ve Benyaminin bütün adamları üç gün içinde Yeruşalime toplandılar (dokuzuncu ayda, ayın yirminci gününde idi); ve bütün kavm, bu işten ve yağıştan ötürü titriyerek, Allah evinin önündeki meydanda oturdular.</verse>
				<verse number="10">Ve kâhin Ezra kalktı, ve onlara dedi: Siz hainlik ettiniz, ve İsrailin günahını artırmak için yabancı karılar aldınız.</verse>
				<verse number="11">Ve şimdi atalarınızın Allahı RABBE suçunuzu itiraf edin, ona hoş olanı yapın; ve memleketin kavmlarından, ve yabancı karılardan ayrılın.</verse>
				<verse number="12">Ve bütün cemaat cevap verdiler, ve yüksek sesle dediler: Böylece, senin sözlerine göre yapmak bize borç olsun.</verse>
				<verse number="13">Ancak kavm çoktur, ve vakit yağışlıdır, ve bizim için dışarıda durmağa takat yoktur; ve bu iş bir yahut iki günün işi değildir; çünkü bu işte günahı çoğalttık.</verse>
				<verse number="14">Şimdi bütün cemaat için reislerimiz tayin olunsunlar, ve bu şey için Allahımızın kızgın öfkesi bizden dönünciye kadar, muayyen vakitlerde şehirlerimizde yabancı kadın alanların hepsi, ve onlarla beraber her şehrin ihtiyarları ve hâkimleri gelsinler.</verse>
				<verse number="15">Yalnız Asahelin oğlu Yonatan, ve Tikvanın oğlu Yahzeya bu işe karşı durdular, ve Meşullam, ve Levili Şabbetay onlara yardım ettiler.</verse>
				<verse number="16">Ve sürgün oğulları öyle yaptılar. Ve kâhin Ezra ile atalar evlerinin başlarından bazıları, atalar evlerine göre, hepsi adları ile seçildiler; ve onuncu ayın birinci gününde bu işi araştırmak için oturdular.</verse>
				<verse number="17">Ve yabancı karılar alan adamların hepsile birinci ayın birinci gününe kadar işi bitirdiler.</verse>
				<verse number="18">Ve kâhinlerin oğulları arasında yabancı karı almış olan bazıları bulundu: Yeşua oğullarından Yotsadakın oğlu, ve kardeşleri Maaseya ve Eliezer, ve Yarib, ve Gedalya.</verse>
				<verse number="19">Ve karılarını boşıyacaklarına dair el verdiler; ve günahlı olarak, günahları için sürüden bir koç takdim ettiler.</verse>
				<verse number="20">Ve İmmer oğullarından: Hanani ve Zebadya.</verse>
				<verse number="21">Ve Harim oğullarından: Maaseya, ve Eliya, Şemaya, ve Yehiel, ve Uzziya,</verse>
				<verse number="22">Ve Paşhur oğullarından: Elyoenay, Maaseya, İsmail, Netanel, Yozabad, ve Elasa.</verse>
				<verse number="23">Ve Levililerden: Yozabad, ve Şimei, ve Kelaya (o Kelitadır), Petahya, Yahuda, ve Eliezer.</verse>
				<verse number="24">Ve ilâhicilerden: Elyaşib. Ve kapıcılardan: Şallum, ve Telem, ve Uri.</verse>
				<verse number="25">Ve İsrailden; Paroş oğullarından: Ramya, ve İzziya, ve Malkiya, ve Miyamin, ve Eleazar, ve Malkiya, ve Benaya.</verse>
				<verse number="26">Ve Elam oğullarından: Mattanya, Zekarya, ve Yehiel, ve Abdi, ve Yeremot, ve Eliya.</verse>
				<verse number="27">Ve Zattu oğullarından: Elyoenay, Elyaşib, Mattanya, ve Yeremot, ve Zabad, ve Aziza.</verse>
				<verse number="28">Ve Bebay oğullarından: Yehohanan, Hananya, Zabbay, Atlay.</verse>
				<verse number="29">Ve Bani oğullarından: Meşullam, Malluk, ve Adaya, Yaşub, ve Şeal, Yeremot.</verse>
				<verse number="30">Ve Pahat-moab oğullarından: Adna, ve Kelal, Benaya, Maaseya, Mattanya, Betsalel, ve Binnuy, ve Manasse.</verse>
				<verse number="31">Ve Harim oğullarından: Eliezer, İşşiya, Malkiya, Şemaya, Şimeon,</verse>
				<verse number="32">Benyamin, Malluk, Şemarya.</verse>
				<verse number="33">Haşum oğullarından: Mattenay, Mattatta, Zabad, Elifelet, Yeremay, Manasse, Şimei.</verse>
				<verse number="34">Bani oğullarından: Maaday, Amram, ve Uel,</verse>
				<verse number="35">Benaya, Bedeya, Keluhi,</verse>
				<verse number="36">Vanya, Meremot, Elyaşib,</verse>
				<verse number="37">Mattanya, Mattenay, ve Yaasu,</verse>
				<verse number="38">ve Bani, ve Binnuy, Şimei,</verse>
				<verse number="39">ve Şelemya, ve Natan, ve Adaya,</verse>
				<verse number="40">Maknadebay, Şaşay, Şaray,</verse>
				<verse number="41">Azarel, ve Şelemya, Şemarya,</verse>
				<verse number="42">Şallum, Amarya, Yosef.</verse>
				<verse number="43">Nebo oğullarından: Yeiel, Mattitya, Zabad, Zebina, İddo, ve Yoel, Benaya.</verse>
				<verse number="44">Bütün bunlar yabancı karılar almışlardı; ve onlardan bazılarının çocuğu olmuş karıları vardı.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="16">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">HAKALYANIN oğlu Nehemyanın sözleri. Ve vaki oldu ki, yirminci yılda, Kislev ayında, ben Şuşan sarayında iken,</verse>
				<verse number="2">kardeşlerimden biri, Hanani, kendisi ve Yahudadan bazı adamlar geldiler; ve kaçıp kurtulan, sürgünden artakalan Yahudilerle Yeruşalim hakkında sordum.</verse>
				<verse number="3">Ve bana dediler: Sürgünden artakalanlar orada, vilâyette büyük düşkünlük ve utanç içindedirler; Yeruşalimin duvarı da yıkılmıştır, ve onun kapıları ateşle yakılmıştır.</verse>
				<verse number="4">Ve vaki oldu ki, bu sözleri işittiğim zaman, oturdum ve ağladım, ve günlerce yas tuttum; ve oruç tuttum, ve göklerin Allahı önünde dua edip dedim:</verse>
				<verse number="5">Ey göklerin Allahı RAB, kendisini sevenlerle ve emirlerini tutanlarla ahit ve inayet tutan büyük ve heybetli Allah;</verse>
				<verse number="6">niyaz ederim, sana karşı işlediğimiz İsrail oğullarının suçlarını itiraf ederken, kulların İsrail oğulları hakkında bugün senin önünde, gece gündüz, bu kulunun ettiği duayı dinlemek için, kulağın işitici ve gözlerin açık olsun. Ben ve babamın evi suç işledik;</verse>
				<verse number="7">sana karşı çok fesat işledik, ve kulun Musaya emrettiğin emirleri, ve kanunları, ve hükümleri tutmadık.</verse>
				<verse number="8">Niyaz ederim, kulun Musaya: Eğer hainlik ederseniz sizi kavmlar arasına dağıtacağım;</verse>
				<verse number="9">fakat bana dönerseniz, ve emirlerimi tutup onları yaparsanız, sürülmüş olanlarınız göklerin ucunda olsalar bile kendilerini oradan toplıyacağım, ve ismim orada sakin olmak üzre seçtiğim yere onları getireceğim, diye emrettiğin sözü hatırla.</verse>
				<verse number="10">Ve onlar büyük kudretinle ve kuvvetli elinle kurtardığın kulların ve kavmındır.</verse>
				<verse number="11">Ya RAB, niyaz ederim, bu kulunun duasını, ve senin isminden korkmakta zevk bulan kullarının duasını kulağın işitici olsun; ve niyaz ederim, kulunun işi bugün iyi gitsin, ve bu adamın önünde lûtuf bulsun. Ve ben kıralın sâkisi idim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, kıral Artahşaştanın yirminci yılında, Nisan ayında, şarap onun önünde iken, şarabı kaldırıp kırala verdim. Ve onun önünde hiç kederli olduğum yoktu.</verse>
				<verse number="2">Ve kıral bana dedi: Hasta olmadığın halde niçin yüzün kederli? bu başka bir şey değil, ancak yürek kederidir. Ve ben pek çok korktum.</verse>
				<verse number="3">Ve kırala dedim: Kıral ebediyen yaşasın; atalarımın kabirlerinin yeri olan şehir harap edilmiş, ve ateş onun kapılarını yiyip bitirmişken, yüzüm nasıl kederli olmasın?</verse>
				<verse number="4">Ve kıral bana dedi: Senin dilediğin nedir? Ve göklerin Allahına dua ettim.</verse>
				<verse number="5">Ve kırala dedim: Eğer kırala iyi görünürse, ve bu kulun senin gözünde lûtuf buldumsa, dilediğim şu ki, beni Yahudaya, atalarımın kabirleri şehrine gönder de onu bina edeyim.</verse>
				<verse number="6">Ve kıral bana dedi (ve kıraliça onun yanında oturuyordu): Yolculuğun ne kadar sürer? ve ne vakit dönersin? Ve beni göndermek kırala iyi göründü; ve ona bir vakit tayin ettim.</verse>
				<verse number="7">Ve kırala dedim: Eğer kırala iyi görünürse, ben Yahudaya varıncıya kadar beni geçirsinler diye lrmak ötesi valileri için bana mektuplar,</verse>
				<verse number="8">ve evin hisarı kapıları için, ve şehrin duvarı için, ve gireceğim ev için kirişler yapmak üzre bana ağaçlar versin diye kıralın orman bekçisi Asafa da bir mektup verilsin. Ve Allahımın inayetli eli üzerimde olduğundan ötürü kıral dilediğimi bana verdi.</verse>
				<verse number="9">Ve Irmak ötesi valilerine geldim, ve onlara kıralın mektuplarını verdim. Ve kıral benimle beraber ordu başbuğları ve atlılar göndermişti.</verse>
				<verse number="10">Ve Horonlu Sanballat, ve Ammonî köle Tobiya işittiler, ve İsrail oğullarının iyiliğini aramak için bir adam gelmiş olması onlara büyük dert oldu.</verse>
				<verse number="11">Ve Yeruşalime gelip orada üç gün kaldım,</verse>
				<verse number="12">Ve ben geceleyin yanımda bir kaç adam olarak kalktım; ve Yeruşalim için yapacağım şey hakkında Allahımın yüreğime ne koymuş olduğunu kimseye bildirmedim; ve ancak bindiğim hayvandan başka yanımda hayvan yoktu.</verse>
				<verse number="13">Ve geceleyin dere kapısından, çakal kuyusuna, ve gübre kapısına doğru çıktım, ve yıkılmış olan Yeruşalimin duvarlarını, ve ateşin yiyip bitirdiği kapılarını gözden geçirdim.</verse>
				<verse number="14">Ve çeşme kapısına, ve kıral havuzuna geçtim; fakat altımdaki hayvan için geçecek yer yoktu.</verse>
				<verse number="15">Ve geceleyin vadi boyunca çıktım, ve duvarı gözden geçirdim; ve döndüm, ve dere kapısından girip geri geldim.</verse>
				<verse number="16">Ve nereye gittiğimi ve ne yaptığımı hükûmet memurları bilmediler; ve Yahudilere, ve kâhinlere, ve ileri gelenlere, ve hükûmet memurlarına, ve iş yapan öteki adamlara henüz bildirmemiştim.</verse>
				<verse number="17">Ve onlara dedim: İçinde olduğumuz felâketi görüyorsunuz, Yeruşalim haraptır, ve kapıları ateşle yakılmıştır; gelin de Yeruşalimin duvarını yapalım, ve artık utanç içinde kalmıyalım.</verse>
				<verse number="18">Ve Allahımın eli üzerimde inayetli olduğunu, hem de kıralın bana söylemiş olduğu sözleri onlara bildirdim, ve: Kalkalım, ve bina edelim, dediler. Ve bu iyi iş için ellerini kuvvetlendirdiler.</verse>
				<verse number="19">Fakat Horonlu Sanballat, ve Ammonî köle Tobiya, ve Arap Geşem işitip bizimle eğlendiler, ve bizi hor gördüler, ve dediler: Bu yaptığınız şey nedir? Siz kırala karşı âsi mi olacaksınız?</verse>
				<verse number="20">Ve onlara cevap verdim, ve kendilerine dedim: Göklerin Allahı, işimizi o iyi edecektir; ve biz, onun kulları, kalkacağız, ve bina edeceğiz; fakat Yeruşalimde size pay, ve hak, ve anılma yoktur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE başkâhin Elyaşib, ve kardeşleri kâhinler kalktılar, ve koyun kapısını yaptılar; onu takdis ettiler, ve kapı kanatlarını taktılar; ve Hammea kulesine, Hananel kulesine kadar onu takdis ettiler.</verse>
				<verse number="2">Ve onun yanında Eriha adamları bina ettiler. Ve onların yanında İmrinin oğlu Zakkur bina etti.</verse>
				<verse number="3">Ve balık kapısını Hassenaanın oğulları bina ettiler; kirişlerini koydular, kapı kanatlarını, ve sürgülerini, ve kapı kollarını taktılar.</verse>
				<verse number="4">Onların yanında Hakkotsun oğlu, Uriyanın oğlu Meremot onardı. Ve onların yanında Meşezabelin oğlu, Berekyanın oğlu Meşullam onardı. Ve onların yanında Baananın oğlu Tsadok onardı.</verse>
				<verse number="5">Ve onların yanında Tekoalılar onardılar, fakat onların ileri gelenleri efendilerinin işine boyunlarını koymadılar.</verse>
				<verse number="6">Ve eski kapıyı Paseahın oğlu Yoyada, ve Besodyanın oğlu Meşullam onardılar; kirişlerini koydular, kapı kanatlarını, ve sürgülerini, ve kapı kollarını taktılar.</verse>
				<verse number="7">Ve onların yanında Gibeonlu Melatya, ve Meronotlu Yadon, Irmak ötesi valisinin hükmüne tâbi olan Gibeon ve Mitspa adamları onardılar.</verse>
				<verse number="8">Onun yanında kuyumculardan Harhayanın oğlu Uzziel onardı. Ve onun yanında attarlardan biri, Hananya onardı, ve Yeruşalimi geniş duvara kadar pekiştirdiler.</verse>
				<verse number="9">Ve onların yanında Yeruşalim dairesinin yarısının reisi Hurun oğlu Refaya onardı.</verse>
				<verse number="10">Ve onların yanında Harumafın oğlu Yedaya evinin karşısında onardı. Ve onun yanında Haşabneyanın oğlu Hattuş onardı.</verse>
				<verse number="11">Harimin oğlu Malkiya, ve Pahat-moabın oğlu Haşşub başka bir kısmı, ve fırınlar kulesini onardılar.</verse>
				<verse number="12">Ve onun yanında Yeruşalim dairesinin yarısının reisi Halloheşin oğlu Şallum, kendisi ve kızları onardılar.</verse>
				<verse number="13">Dere kapısını Hanun, ve Zanoahta oturanlar onardılar; onu ve gübre kapısına kadar duvarda bin arşın yer bina ettiler, ve kapı kanatlarını, ve sürgülerini ve kapı kollarını taktılar.</verse>
				<verse number="14">Ve gübre kapısını Beyt-hakkerem dairesinin reisi Rekabın oğlu Malkiya onardı; onu kendisi bina etti, ve kapı kanatlarını, ve sürgülerini ve kapı kollarını taktı.</verse>
				<verse number="15">Ve çeşme kapısını Mitspa dairesinin reisi Kol-hozenin oğlu Şallun onardı; onu kendisi bina etti, ve üzerini örttü, ve kapı kanatlarını, sürgülerini ve kapı kollarını taktı, ve kıral bahçesinin yanında Şelah havuzunun duvarını, Davud şehrinden inen merdivenlere kadar bina etti.</verse>
				<verse number="16">Ondan öte Beyt-tsur dairesinin yarısının reisi Azbukun oğlu Nehemya Davudun kabirlerinin karşısına kadar, ve yapma havuza, ve yiğitler evine kadar onardı.</verse>
				<verse number="17">Ondan öte Baninin oğlu Rehum, Levililer onardılar. Onun yanında Keila dairesinin yarısının reisi Haşabya, kendi dairesi için onardı.</verse>
				<verse number="18">Ondan öte onların kardeşleri, Keila dairesinin yarısının reisi Henadadın oğlu Bavvay onardılar.</verse>
				<verse number="19">Onun yanında Mitspa reisi Yeşuanın oğlu Ezer, duvarın döndüğü yerde silâhhane yokuşuna karşı başka bir kısmı onardı.</verse>
				<verse number="20">Ondan öte Zabbayın oğlu Baruk duvarın döndüğü yerden başkâhin Elyaşibin evi kapısına kadar olan başka bir kısmı gayretle onardı.</verse>
				<verse number="21">Ondan öte Hakkotsun oğlu, Uriyanın oğlu Meremot, Elyaşibin evi kapısından Elyaşibin evinin bittiği yere kadar başka bir kısmı onardı.</verse>
				<verse number="22">Ondan öte Havza adamları, kâhinler onardılar.</verse>
				<verse number="23">Ondan öte Benyamin ve Haşşub, kendi evlerinin karşısını onardılar. Onlardan öte Ananyanın oğlu, Maaseyanın oğlu Azarya kendi evinin yanını onardı.</verse>
				<verse number="24">Ondan öte Henadadın oğlu Binnuy, Azaryanın evinden duvarın döndüğü yere kadar, ve köşeye kadar başka bir kısmı onardı.</verse>
				<verse number="25">Uzayın oğlu Palal duvarın döndüğü yerin karşısını, ve kıralın yukarı evinden dışarı çıkan, muhafızlar avlusunun yanındaki kuleyi onardı. Ondan öte Paroşun oğlu Pedaya onardı.</verse>
				<verse number="26">(Ve Netinim şarka doğru sular kapısının karşısına, ve dışarı çıkan kuleye kadar Ofelde oturuyorlardı.)</verse>
				<verse number="27">Ondan öte Tekoalılar dışarı çıkan büyük kulenin karşısında, Ofel duvarına kadar başka bir kısmı onardılar.</verse>
				<verse number="28">Kâhinler atlar kapısının yukarısını, herkes kendi evinin karşısını onardı.</verse>
				<verse number="29">Onlardan öte İmmerin oğlu Tsadok kendi evinin karşısını onardı. Ve ondan öte şark kapısının bekçisi Şekanyanın oğlu Şemaya onardı.</verse>
				<verse number="30">Ondan öte Şelemyanın oğlu Hananya, ve Tsalafın altıncı oğlu Hanun başka bir kısmı onardılar. Ondan öte Berekyanın oğlu Meşullam kendi odasının karşısını onardı.</verse>
				<verse number="31">Ondan öte kuyumculardan biri, Malkiya, Netinimin ve tüccarların evine kadar, Hammifkad kapısının karşısında, ve köşe yokuşuna kadar onardı.</verse>
				<verse number="32">Ve köşe yokuşu ile koyun kapısı arasını kuyumcular ve tüccarlar onardılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, duvarı yapmakta olduğumuzu Sanballat işitince, kızdı, ve çok öfkelendi, ve Yahudilerle eğlendi.</verse>
				<verse number="2">Ve kardeşlerinin ve Samiriye ordusunun önünde söyliyip dedi: Bu zayıf Yahudiler ne yapıyorlar? onları bırakırlar mı? kurban mı kesecekler? bir günde mi bitirecekler? moloz yığınlarının içinden taşları mı diriltecekler? onlarsa yanmıştır.</verse>
				<verse number="3">Ve Ammonî Tobiya onun yanında idi, ve dedi: Hele yaptıkları şey — üzerine bir çakal çıksa onların taş duvarlarını yıkar.</verse>
				<verse number="4">Sen işit, ey Allahımız; çünkü bizi hor görüyorlar; ve hakaretlerini kendi başlarına döndür, ve sürgün diyarında onları çapul olarak ele ver;</verse>
				<verse number="5">ve onların fesadını örtme, ve onların suçu senin önünden silinmesin; çünkü bina edenlerin önünde seni öfkelendirdiler.</verse>
				<verse number="6">Ve duvarı yaptık; ve yüksekliğinin yarısına kadar olmak üzre bütün duvar bitiştirildi; çünkü kavm işlemeğe yürekli idi.</verse>
				<verse number="7">Ve vaki oldu ki, Sanballat, ve Tobiya, ve Araplar, ve Ammonîler, ve Aşdodlular, Yeruşalim duvarlarının onarılması ilerlemekte olduğunu, ve gediklerin kapanmağa başladığını işittikleri zaman çok kızdılar;</verse>
				<verse number="8">ve onların hepsi birlikte gelip Yeruşalime karşı cenketmek, ve orada karışıklık çıkarmak için düzen kurdular.</verse>
				<verse number="9">Fakat biz Allahımıza dua ettik, ve onların yüzünden gece gündüz kendilerine karşı bekçiler koyduk.</verse>
				<verse number="10">Ve Yahuda dedi: Hamalların takati azalıyor, ve moloz çoğaldı; ve biz duvarı yapamıyoruz.</verse>
				<verse number="11">Ve düşmanlarımız dediler: Biz içlerine girip onları öldürünciye, ve işi durduruncıya kadar anlamıyacaklar, ve görmiyecekler.</verse>
				<verse number="12">Ve vaki oldu ki, onların yanında oturan Yahudiler geldikleri zaman, bütün yerlerden on defa bize: Yanımıza dönmelisiniz, dediler.</verse>
				<verse number="13">Bunun üzerine duvarın arkasında en alçak yerlerine, açık yerlere kavmı, kılıçları ile, kargıları ile, ve yayları ile, aşiretlerine göre koydum.</verse>
				<verse number="14">Ve baktım, ve kalkıp ileri gelenlere, ve memurlara, ve kavmın artakalanlarına dedim: Onlardan korkmayın; büyük ve heybetli olan Rabbi hatırlayın, ve kardeşleriniz, oğullarınız ve kızlarınız, karılarınız, ve evleriniz için cenkedin.</verse>
				<verse number="15">Ve vaki oldu ki, düşmanlarımız işin bize malûm olduğunu, ve kendi öğütlerini Allahın boşa çıkarmış olduğunu işittikleri zaman, hepimiz duvara, herkes kendi işine döndü.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki oldu ki, ondan sonra, uşaklarımın yarısı işte çalıştılar, ve yarısı kargıları, kalkanları, ve yayları, ve zırhları tuttular; ve reisler bütün Yahuda evinin arkasında idiler.</verse>
				<verse number="17">Duvar yapanlar, ve yük taşıyanlarla yükliyenler, herkes bir eli ile işte çalışıyor, ve obir eli ile silâhını tutuyordu;</verse>
				<verse number="18">ve yapıcılar, her biri kılıcı belinde bağlı olarak bina ediyorlardı. Ve boru çalan yanımda idi.</verse>
				<verse number="19">Ve ileri gelenlere, ve memurlara, ve kavmın artakalanlarına dedim: İş çoktur ve geniştir, ve biz duvar üzerinde ayrı ayrı, birbirimizden uzaktayız;</verse>
				<verse number="20">her nerede boru sesi işitirseniz, oraya, yanımıza toplanın; bizim için Allahımız cenkedecektir.</verse>
				<verse number="21">Böylece işte çalışıyorduk; ve onların yarısı tan vaktinden yıldızlar çıkıncıya kadar kargıları tutuyorlardı.</verse>
				<verse number="22">Hem de o zaman kavma dedim: Herkes geceyi kendi uşağı ile Yeruşalimde geçirsin, ta ki, geceleyin bize bekçi olsunlar, ve gündüzün işlesinler.</verse>
				<verse number="23">Ve ne ben, ne kardeşlerim, ne uşaklarım, ne de arkamda olan bekçiler, bizden hiç biri esvabımızı çıkarmazdık, herkes silâhı ile suya giderdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">Ozaman kardeşleri Yahudilere karşı halkın, ve karılarının büyük bağırışları oldu,</verse>
				<verse number="2">Ve diyenler vardı: Biz, oğullarımız ve kızlarımız, çokluğuz; buğday almalıyız ki, yiyelim de sağ kalalım.</verse>
				<verse number="3">Ve diyenler vardı: Kıtlıktan dolayı buğday alalım diye tarlalarımızı, ve bağlarımızı, ve evlerimizi rehine veriyoruz.</verse>
				<verse number="4">Ve diyenler vardı: Kıral vergisi için tarlalarımızın ve bağlarımızın üzerine borç para aldık.</verse>
				<verse number="5">Ve şimdi bizim etimiz kardeşlerimizin eti gibidir, oğullarımız onların oğulları gibidir; ve işte, oğullarımızı ve kızlarımızı kölelik altına koyuyoruz, ve kızlarımızdan cariye edilmiş olanlar da var; ve elimizde bir çare yok; çünkü tarlalarımız ve bağlarımız başkalarınındır.</verse>
				<verse number="6">Onların bağırışını, ve bu sözleri işitince çok öfkelendim.</verse>
				<verse number="7">İçimde yüreğimle danıştım, ileri gelenlerle ve hükûmet memurları ile çekiştim, ve onlara dedim: Siz, hepiniz kardeşlerinizden çok faiz alıyorsunuz. Ve onlara karşı büyük bir cemaat yaptım.</verse>
				<verse number="8">Ve onlara dedim: Milletlere satılmış olan kardeşlerimiz Yahudileri, elimizden geldiği kadar satın almışken, siz kardeşlerinizi mi satıyorsunuz, ve onlar bize satılsınlar mı? Ve sustular, ve söyliyecek söz bulamadılar.</verse>
				<verse number="9">Ve dedim: Yapmakta olduğunuz bu iş iyi değildir, düşmanlarımız olan milletlerin hakaretinden ötürü, Allahımızın korkusunda yürümeli değil misiniz?</verse>
				<verse number="10">Kardeşlerim, uşaklarım, ve ben de onlara gümüş ve buğday ödünç veriyoruz. Rica ederim, bu fazla faizden el çekelim.</verse>
				<verse number="11">Rica ederim, bugün onlara tarlalarını, bağlarını, zeytinliklerini, ve evlerini, ve onlardan almakta olduğunuz gümüşün, ve buğdayın, yeni şarabın, ve yağın yüzde birini geri verin.</verse>
				<verse number="12">Ve dediler: Biz geri vereceğiz, ve onlardan hiç bir şey istemiyeceğiz; sen nasıl diyorsan, öyle yapacağız. Ve kâhinleri çağırdım, ve bu söze göre yapacaklarına and ettirdim.</verse>
				<verse number="13">Hem de eteğimi silktim, ve dedim: Bu sözü tutmıyan her adamı evinden ve işinden Allah böylece silksin; ve böyle silkilsin, ve boşaltılsın. Ve bütün cemaat: Amin, dediler, ve RABBE hamdettiler. Ve kavm bu söze göre yaptı.</verse>
				<verse number="14">Bundan başka Yahuda diyarına vali olmak bana emrolunduğu günden beri, kıral Artahşaştanın yirminci yılından otuz ikinci yılına kadar, on iki yıl, ben ve kardeşlerim vali ekmeğini yemedik.</verse>
				<verse number="15">Fakat benden önce olan evelki valiler kavmın üzerine yük oldular, ve onlardan kırk şekel gümüşten başka ekmek ve şarap aldılar; uşakları bile kavma musallat oldular; fakat ben Allah korkusundan ötürü böyle yapmadım.</verse>
				<verse number="16">Hem de bu duvar işine devam ettim, bir tarla da satın almadık; ve bütün uşaklarım oraya işin başına toplanmıştılar.</verse>
				<verse number="17">Ve çevremizde olan milletlerden bize gelenlerden başka, Yahudilerden ve memurlardan yüz elli kişi soframda bulunurdu.</verse>
				<verse number="18">Ve bir gün için hazırlanan, bir öküzle altı seçme koyundu; ve kendim için tavuklar, ve her on günde bir her çeşitten çok şarap hazırlanırdı; böyle olmakla beraber vali ekmeğini aramadım, çünkü kölelik bu kavmın üzerinde ağırdı.</verse>
				<verse number="19">Ey Allahım, bu kavm uğrunda yaptığım her şeyi benim için iyilikle an.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, duvarı yapmış olduğum, ve onda gedik kalmadığı Sanballata ve Tobiyaya, ve Arap Geşeme, ve obir düşmanlarımıza haber verilince (ancak o vakte kadar kapılara kanatlar takmamıştım);</verse>
				<verse number="2">Sanballat ile Geşem bana gönderip dediler: Gel, Ono ovasında, köylerin birinde görüşelim. Fakat onlar bana kötülük etmeği düşünmekte idiler.</verse>
				<verse number="3">Ve onlara ulaklar gönderip dedim: Ben büyük bir iş yapmaktayım, ve inemem; bırakıp yanınıza indiğim müddetçe niçin iş dursun?</verse>
				<verse number="4">Ve bu söze göre bana dört kere gönderdiler; ve onlara bu söze göre cevap verdim.</verse>
				<verse number="5">Ve Sanballat bu söze göre beşinci kere olarak bana uşağını gönderdi, ve elinde açık mektup vardı,</verse>
				<verse number="6">onda söyle yazılı idi: Milletler arasında işitiliyor, ve Gaşmu söyliyor, sen ve Yahudiler isyan etmeği düşünüyormuşsunuz; ve sen duvarı bunun için yapıyormuşsun; ve bu sözlere göre sen onlara kıral olmak istiyormuşsun.</verse>
				<verse number="7">Yahudada kıral vardır, diye senin hakkında Yeruşalimde vâzetmek için peygamberler de tayin etmişsin; ve şimdi kırala bu sözlere göre anlatılacaktır. Şimdi gel de beraber danışalım.</verse>
				<verse number="8">O zaman ona gönderip dedim: Senin dediğin sözler gibi bir şey olmamıştır, fakat onları sen kendi yüreğinden uyduruyorsun.</verse>
				<verse number="9">Çünkü onların hepsi: İşten el çekecekler, ve yapılmıyacak, diye bizi korkutmak istediler. Fakat ey Allah, şimdi ellerime kuvvet ver.</verse>
				<verse number="10">Ve eve kapanmış olan Mehetabelin oğlu, Delayanın oğlu Şemayanın evine gittim; ve bana dedi: Allahın evinde, mabedin içinde buluşalım, ve mabedin kapılarını kapıyalım; çünkü seni öldürmek için gelecekler; evet, seni öldürmek için geceleyin geleceklerdir.</verse>
				<verse number="11">Ve dedim: Benim gibi adam kaçar mı? ve kim benim yerimde olur da sağ kalayım diye mabede girer? Girmem.</verse>
				<verse number="12">Ve anladım, işte, onu Allah göndermemişti; fakat bu peygamberliği bana karşı söylemişti; ve Tobiya ile Sanballat onu ücretle tutmuşlardı.</verse>
				<verse number="13">Bunun için ücretle tutulmuştu, ta ki, korkayım da öyle yapayım, ve suç işliyeyim, ve beni çekiştirmek için ellerine kötü bir haber geçsin.</verse>
				<verse number="14">Ey Allahım, Tobiyayı ve Sanballatı, hem de beni korkutmak istiyen peygamber Noadya kadını ve obir peygamberleri bu işlerine göre an.</verse>
				<verse number="15">Ve duvar elli iki günde, Eylûlün yirmi beşinci gününde, tamam edildi.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki oldu ki, bütün düşmanlarımız işitince, çevremizde olan bütün milletler korktular, ve kendi gözlerinde çok düştüler; çünkü bu işin Allahımız tarafından yapılmış olduğunu bildiler.</verse>
				<verse number="17">Hem o günlerde Yahudanın ileri gelenleri Tobiyaya çok mektuplar gönderiyorlardı, ve Tobiyanın mektupları kendilerine geliyordu.</verse>
				<verse number="18">Çünkü Yahudada ona and etmiş olan çok adamlar vardı, çünkü kendisi Arahın oğlu Şekanyanın damadı idi; ve oğlu Yehohanan, Berekyanın oğlu Meşullamın kızını almıştı.</verse>
				<verse number="19">Benim önümde de onun iyilikleri hakkında söyliyorlardı, ve benim sözlerimi ona götürüyorlardı. Ve Tobiya beni korkutmak için mektuplar gönderiyordu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, duvar yapılmış, ve kapı kanatları tarafımdan takılmış olup, kapıcılarla ilâhiciler ve Levililer tayin olununca,</verse>
				<verse number="2">kardeşim Hananiyi, ve hisar reisi Hananyayı Yeruşalim üzerine memur ettim; çünkü bu adam sadıktı, ve çok kimselerden ziyade Allahtan korkardı.</verse>
				<verse number="3">Ve onlara dedim: Gün kızıncıya kadar Yeruşalimin kapıları açılmasın; onlar nöbet beklerken, kapıları kapasınlar, ve siz onları sürgüleyin; ve herkes kendi nöbetinde, ve herkes evinin karşısında olmak üzre Yeruşalimde oturanlardan nöbetçiler koy.</verse>
				<verse number="4">Şehir geniş ve büyüktü; ve içinde kavm az idi, ve evler yapılmamıştı.</verse>
				<verse number="5">Ve neseblerine göre sayılsınlar diye ileri gelenleri, ve hükûmet memurlarını, ve kavmı toplamayı Allahım yüreğime koydu. Önce çıkanların neseb kitabını buldum, ve onun içinde yazılı buldum:</verse>
				<verse number="6">Babil kıralı Nebukadnetsarın sürmüş olduğu sürgünlerden çıkan, ve herkes kendi şehrine gelmek üzre, Yeruşalime ve Yahudaya dönmüş olan vilâyet ahalisi şunlardır;</verse>
				<verse number="7">bunlar Zerubbabel, Yeşua, Nehemya, Azarya, Raamya, Nahamani, Mordekay, Bilşan, Misperet, Bigvay, Nehum, ve Baana ile beraber geldiler. İsrail kavmından olan adamların sayısı:</verse>
				<verse number="8">Paroş oğulları, iki bin yüz yetmiş iki.</verse>
				<verse number="9">Şefatya oğulları, üç yüz yetmiş iki.</verse>
				<verse number="10">Arah oğulları, altı yüz elli iki.</verse>
				<verse number="11">Yeşua ve Yoab oğullarından Pahat-moab oğulları, iki bin sekiz yüz on sekiz.</verse>
				<verse number="12">Elam oğulları, bin iki yüz elli dört.</verse>
				<verse number="13">Zattu oğulları, sekiz yüz kırk beş.</verse>
				<verse number="14">Zakkay oğulları, yedi yüz altmış.</verse>
				<verse number="15">Binnuy oğulları, altı yüz kırk sekiz.</verse>
				<verse number="16">Bebay oğulları, altı yüz yirmi sekiz.</verse>
				<verse number="17">Azgad oğulları, iki bin üç yüz yirmi iki.</verse>
				<verse number="18">Adonikam oğulları, altı yüz altmış yedi.</verse>
				<verse number="19">Bigvay oğulları, iki bin altmış yedi.</verse>
				<verse number="20">Adin oğulları, altı yüz elli beş.</verse>
				<verse number="21">Hizkiyadan Ater oğulları, doksan sekiz.</verse>
				<verse number="22">Haşum oğulları, üç yüz yirmi sekiz.</verse>
				<verse number="23">Betsay oğulları, üç yüz yirmi dört.</verse>
				<verse number="24">Harif oğulları, yüz on iki.</verse>
				<verse number="25">Gibeon oğulları, doksan beş.</verse>
				<verse number="26">Beyt-lehem ve Netofa adamları, yüz seksen sekiz.</verse>
				<verse number="27">Anatot adamları, yüz yirmi sekiz.</verse>
				<verse number="28">Beyt-azmavet adamları, kırk iki.</verse>
				<verse number="29">Kiryat-yearim, Kefira, ve Beerot adamları, yedi yüz kırk üç.</verse>
				<verse number="30">Rama ve Geba adamları, altı yüz yirmi bir.</verse>
				<verse number="31">Mikmas adamları, yüz yirmi iki.</verse>
				<verse number="32">Beyt-el ve Ay adamları, yüz yirmi üç.</verse>
				<verse number="33">Öteki Nebo adamları, elli iki.</verse>
				<verse number="34">Öteki Elam oğulları, bin iki yüz elli dört.</verse>
				<verse number="35">Harim oğulları, üç yüz yirmi.</verse>
				<verse number="36">Eriha oğulları, üç yüz kırk beş.</verse>
				<verse number="37">Lod, Hadid, ve Ono oğulları, yedi yüz yirmi bir.</verse>
				<verse number="38">Senaa oğulları, üç bin dokuz yüz otuz.</verse>
				<verse number="39">Kâhinler: Yeşua evinden, Yedaya oğulları, dokuz yüz yetmiş üç.</verse>
				<verse number="40">İmmer oğulları, bin elli iki.</verse>
				<verse number="41">Paşhur oğulları, bin iki yüz kırk yedi.</verse>
				<verse number="42">Harim oğulları, bin on yedi.</verse>
				<verse number="43">Levililer: Hodeva oğullarından Yeşua ve Kadmiel oğulları, yetmiş dört.</verse>
				<verse number="44">İlâhiciler: Asaf oğulları, yüz kırk sekiz.</verse>
				<verse number="45">Kapıcılar: Şallum oğulları, Ater oğulları, Talmon oğulları, Akkub oğulları, Hatita oğulları, Şobay oğulları, yüz otuz sekiz.</verse>
				<verse number="46">Netinim: Tsiha oğulları, Hasufa oğulları, Tabbaot oğulları,</verse>
				<verse number="47">Keros oğulları, Sia oğulları, Padon oğulları,</verse>
				<verse number="48">Lebana oğulları, Hagaba oğulları, Salmay oğulları,</verse>
				<verse number="49">Hanan oğulları, Giddel oğulları, Gahar oğulları,</verse>
				<verse number="50">Reaya oğulları, Retsin oğulları, Nekoda oğulları,</verse>
				<verse number="51">Gazzam oğulları, Uzza oğulları, Paseah oğulları,</verse>
				<verse number="52">Besay oğulları, Meunim oğulları, Nefuşesim oğulları,</verse>
				<verse number="53">Bakbuk oğulları, Hakufa oğulları, Harhur oğulları,</verse>
				<verse number="54">Batslit oğulları, Mehida oğulları, Harşa oğulları,</verse>
				<verse number="55">Barkos oğulları, Sisera oğulları, Temah oğulları,</verse>
				<verse number="56">Netsiah oğulları, Hatifa oğulları.</verse>
				<verse number="57">Süleyman kullarının oğulları: Sotay oğulları, Soferet oğulları, Perida oğulları,</verse>
				<verse number="58">Yaala oğulları, Darkon oğulları, Giddel oğulları,</verse>
				<verse number="59">Şefatya oğulları, Hattil oğulları, Pokeret-hatsebaim oğulları, Amon oğulları.</verse>
				<verse number="60">Bütün Netinim ile Süleyman kullarının oğulları, üç yüz doksan iki.</verse>
				<verse number="61">Tel-melahtan, Tel-harşadan, Kerubdan, Addondan, ve İmmerden çıkanlar, ancak atalar evlerini, ve nesillerini, İsrailden olduklarını gösteremiyenler şunlardır:</verse>
				<verse number="62">Delaya oğulları, Tobiya oğulları, Nekoda oğulları, altı yüz kırk iki.</verse>
				<verse number="63">Ve kâhinlerden: Hobaya oğulları, Hakkots oğulları, Gileadlı Barzillayın kızlarından karı alıp onların adına göre çağırılan Barzillay oğulları.</verse>
				<verse number="64">Bunlar neseble sayılanlar arasında kayıtlarını aradılar, fakat bulunmadı; ve murdar sayılarak kâhinlikten çıkarıldılar.</verse>
				<verse number="65">Ve, Urim ve Tummim ile bir kâhin çıkıncıya kadar en mukaddes şeylerden yemesinler diye vali onlara söyledi.</verse>
				<verse number="66">Yedi bin üç yüz otuz yedi köle ve cariyelerinden başka,</verse>
				<verse number="67">bütün cemaat, toptan, kırk iki bin üç yüz altmış kişi idi; ve onların erkek ve kadın iki yüz kırk beş ilâhicisi vardı.</verse>
				<verse number="68">Atları yedi yüz otuz altı; katırları iki yüz kırk beş;</verse>
				<verse number="69">develeri dört yüz otuz beş; eşekleri altı bin yedi yüz yirmi idi.</verse>
				<verse number="70">Ve atalar evlerinin başları arasından bazıları iş için hediyeler verdiler. Vali hazineye bin darik altın, elli leğen, beş yüz otuz kâhin gömleği verdi.</verse>
				<verse number="71">Ve atalar evlerinin başlarından bazıları iş hazinesine yirmi bin darik altın, ve iki bin iki yüz mına gümüş verdiler.</verse>
				<verse number="72">Ve kavmın artakalanlarının verdikleri, yirmi bin darik altın, ve iki bin mına gümüş, ve altmış yedi kâhin gömleği idi.</verse>
				<verse number="73">Ve kâhinlerle Levililer, ve kapıcılarla ilâhiciler, ve kavmdan bazıları, ve Netinim, ve bütün İsrail kendi şehirlerinde oturdular. Ve yedinci ay gelince, İsrail oğulları da kendi şehirlerinde idiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE bütün kavm, bir adammış gibi, su kapısının karşısındaki meydana toplandılar; ve RABBİN İsraile emretmiş olduğu Musanın şeriat kitabını getirsin diye yazıcı Ezraya söylediler.</verse>
				<verse number="2">Ve yedinci ayın birinci gününde, kâhin Ezra, cemaatin, erkek ve kadın, ve anlayışla dinliyebilenlerin hepsinin önüne şeriati getirdi.</verse>
				<verse number="3">Ve su kapısının karşısındaki meydanın önünde, erkeklerin ve kadınların ve anlıyabilenlerin önünde, sabah ışığından öğleye kadar ondan okudu; ve bütün kavm şeriat kitabına kulak verdiler.</verse>
				<verse number="4">Ve yazıcı Ezra, bu iş için yapmış oldukları ağaçtan mimberin üzerinde durdu; ve onun yan tarafında sağında Mattitya, ve Şema, ve Anaya, ve Uriya, ve Hilkiya, ve Maaseya; ve solunda Pedaya, ve Mişael, ve Malkiya, ve Haşum, ve Haşbaddana, Zekarya, ve Meşullam durdular.</verse>
				<verse number="5">Ve Ezra bütün kavmın gözü önünde kitabı açtı (çünkü bütün kavmdan daha yüksekte idi); ve onu açınca bütün kavm ayağa kalktılar.</verse>
				<verse number="6">Ve Ezra büyük Allahı, RABBİ takdis etti; ve bütün kavm ellerini kaldırarak: Amin, Amin, diye cevap verdiler; ve baş iğdiler, ve yere kapanıp RABBE secde kıldılar.</verse>
				<verse number="7">Ve Yeşua, ve Bani, ve Şerebya, Yamin, Akkub, Şabbetay, Hodiya, Maaseya, Kelita, Azarya, Yozabad, Hanan, Pelaya, ve Levililer kavma şeriati anlattılar; ve kavm yerlerinde durmakta idiler.</verse>
				<verse number="8">Ve kitaptan, Allahın şeriatinden açıkça okudular; ve manasını verdiler, ve okuduklarını onlara anlattılar.</verse>
				<verse number="9">Ve vali Nehemya, ve kâhin yazıcı Ezra, ve kavma öğreten Levililer, bütün kavma dediler: Bu gün Allahınız RAB için mukaddestir; yas tutup ağlamayın. Çünkü bütün kavm şeriatin sözlerini dinlerken ağlıyordu.</verse>
				<verse number="10">Ve onlara dedi: Yolunuza gidin, yağlıyı yiyin, ve tatlıyı için, ve hazırlığı olmıyana pay gönderin; çünkü bu gün RABBİMİZ için mukaddestir; ve kederli olmayın; çünkü RAB sevinci, kuvvetiniz odur.</verse>
				<verse number="11">Ve Levililer: Susun, çünkü bu gün mukaddestir; ve kederli olmayın, diye bütün kavmı susturdular.</verse>
				<verse number="12">Ve bütün kavm, yemek, içmek, ve paylar göndermek, ve büyük şenlik yapmak için yollarına gittiler, çünkü bildirilmiş olan sözleri anlamışlardı.</verse>
				<verse number="13">Ve ikinci günde, bütün kavmın atalar evlerinin başları, kâhinler ve Levililer, şeriatin sözlerini anlamak için yazıcı Ezranın yanına toplandılar.</verse>
				<verse number="14">Ve İsrail oğulları, yedinci ayın bayramında haymelerde otursunlar;</verse>
				<verse number="15">ve: Dağa çıkın, ve yazılmış olduğu gibi haymeler yapmak için zeytin dalları ve yabani zeytin dalları ve mersin dalları, ve hurma dalları, ve sık ağaç dalları getirin, diyerek bütün şehirlerinde ve Yeruşalimde işittirip ilan etsinler, diye RABBİN Musa vasıtası ile nasıl emretmiş olduğunu şeriatte yazılı buldular.</verse>
				<verse number="16">Ve kavm çıkıp onları getirdiler, ve herkes kendi damı üzerinde, ve avlularında, ve Allah evinin avlularında, ve su kapısı meydanında, ve Efraim kapısı meydanında kendilerine haymeler yaptılar.</verse>
				<verse number="17">Ve sürgünden geri gelenlerin bütün cemaati haymeler yaptılar, ve haymelerde oturdular; çünkü Nunun oğlu Yeşunun günlerinden o güne kadar İsrail oğulları böyle yapmamışlardı. Ve pek büyük sevinç oldu.</verse>
				<verse number="18">Ve her gün, ilk günden son güne kadar, Allahın şeriat kitabından okudu. Ve yedi gün bayram yaptılar; ve sekizinci günde usule göre mukaddes toplantı oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE bu ayın yirmi dördüncü gününde İsrail oğulları, oruçlu olarak, ve üzerlerinde çul ve başlarında toprak olduğu halde toplandılar.</verse>
				<verse number="2">Ve İsrail zürriyeti bütün ecnebilerden ayrıldılar, ve durup suçlarını ve atalarının fesatlarını itiraf ettiler.</verse>
				<verse number="3">Ve oldukları yerde ayağa kalktılar, ve günün dörtte birinde Allahları RABBİN şeriat kitabından okudular; ve dörtte birinde suçlarını itiraf edip Allahları RABBE secde kıldılar.</verse>
				<verse number="4">Ve Yeşua, ve Bani, Kadmiel, Şebanya, Bunni, Şerebya, Bani, ve Kenani, Levililer merdiveni üzerinde ayağa kalkıp yüksek sesle Allahları RABBE feryat ettiler.</verse>
				<verse number="5">Ve Yeşua, ve Kadmiel, Bani, Haşabneya, Şerebya, Hodiya, Şebanya, ve Petahya, Levililer, dediler: Ayağa kalkın ve Allahınız RABBİ ezelden ebede kadar takdis edin; ve her takdisten ve hamtten üstün olan izzetli ismin mubarek olsun.</verse>
				<verse number="6">Sen, yalnız sen RABSİN; gökleri, göklerin göklerini, ve bütün ordularını, yeri ve onun üzerinde olan bütün şeyleri, denizleri ve onlarda olan bütün şeyleri sen yarattın, ve onların hepsini korursun; ve göklerin ordusu sana secde kılar.</verse>
				<verse number="7">Ya RAB, sen o Allahsın ki, Abramı seçtin, ve onu Kildanîlerin Ur şehrinden çıkardın, ve onun adını İbrahim koydun,</verse>
				<verse number="8">ve onun yüreğini senin önünde sadık buldun, ve Kenânlıların, Hittîlerin, Amorîlerin, ve Perizzîlerin, ve Yebusîlerin, ve Girgaşîlerin diyarını onun zürriyetine vermek üzre onunla ahit kestin, ve sözlerini yerine getirdin; çünkü sen âdilsin.</verse>
				<verse number="9">Ve Mısırda atalarımızın düşkünlüğünü gördün, ve Kızıl Denizin yanında onların feryadını işittin,</verse>
				<verse number="10">ve Firavunun üzerinde, ve bütün kullarının üzerinde, ve memleketinin bütün kavmı üzerinde alâmetler ve hârikalar gösterdin; çünkü onlara karşı azgınlık ettiklerini bildin, ve bugün olduğu gibi kendine isim kazandın.</verse>
				<verse number="11">Ve onların önünde denizi yardın, ve denizin ortasından kuru yerden geçtiler; ve onları kovalıyanları enginlere, büyük sulara bir taş gibi attın.</verse>
				<verse number="12">Ve gündüzün bulut direğinde, ve yürüyecekleri yolda onlara ışık vermek için geceleyin ateş direğinde kendilerine yol gösterdin.</verse>
				<verse number="13">Ve Sina dağı üzerine indin, ve onlarla göklerden söyleştin, ve onlara doğru hükümler, ve gerçek şeriatler, iyi kanunlar ve emirler verdin,</verse>
				<verse number="14">ve senin mukaddes Sebt gününü onlara bildirdin, ve kulun Musa vasıtası ile onlara emirler, ve kanunlar, ve bir şeriat emrettin,</verse>
				<verse number="15">ve acıkınca onlara göklerden ekmek verdin, ve susayınca onlara kayadan su çıkardın, ve onlara vermek üzre and ettiğin diyarı mülk edinmek için içine girsinler diye emrettin.</verse>
				<verse number="16">Fakat onlar, ve babalarımız azgınlık ettiler, ve enselerini sertleştirdiler, ve senin emirlerini dinlemediler,</verse>
				<verse number="17">ve söz dinlemek istemediler, ve onların arasında yapmış olduğun hârikalarını anmadılar, ancak enselerini sertleştirip isyanlarında kendi köleliklerine dönmek için bir reis koydular. Fakat sen bağışlıyan, lûtfeden ve çok acıyan, geç öfkelenen, ve inayeti çok olan Allahsın, ve onları bırakmadın.</verse>
				<verse number="18">Kendileri için dökme buzağı yaptıkları, ve: Seni Mısırdan çıkaran Allahın budur; dedikleri, ve büyük küfür ettikleri zaman bile,</verse>
				<verse number="19">sen çok merhametlerinden ötürü onları çölde bırakmadın; onlara yol göstermek için gündüzün bulut direği, ve kendilerine ışık ve yürüyecekleri yolu göstermek için geceleyin ateş direği onların üzerinden ayrılmadı.</verse>
				<verse number="20">Ve öğretmek için onlara iyi Ruhunu verdin, ve onların ağzından manı esirgemedin, ve susayınca onlara su verdin.</verse>
				<verse number="21">Ve kırk yıl onları çölde besledin, ve hiç eksikleri yoktu; esvapları eskimedi, ve ayakları kabarmadı.</verse>
				<verse number="22">Ve onlara ülkeler ve kavmlar verdin, ve paylarına göre onlara böldün; ve Sihonun memleketini, Heşbon kıralının memleketini, ve Başan kıralı Ogun memleketini mülk olarak edindiler.</verse>
				<verse number="23">Oğullarını da göklerin yıldızları gibi çoğalttın, ve mülk olarak edinmek için gireceklerini atalarına söylediğin diyara onları soktun.</verse>
				<verse number="24">Ve oğulları girip diyarı mülk olarak edindiler, ve onların önünde memlekette oturanlara, Kenânlılara, boyun iğdirdin, ve onlara keyiflerine göre davransınlar diye onları, ve kırallarını, ve memleketin kavmlarını ellerine verdin.</verse>
				<verse number="25">Ve duvarlı şehirler, ve yağlı toprak aldılar, ve bütün iyi şeylerle dolu evler, kazılmış sarnıçlar, bağlar, ve zeytinlikler, ve bol bol yemiş ağaçları mülk edindiler; ve yediler, ve doyup semirdiler, ve senin büyük iyiliğinle zevk buldular.</verse>
				<verse number="26">Fakat itaatsizlik ettiler, ve sana karşı âsi oldular, ve senin şeriatini arkalarına attılar, ve onları sana döndürmek için kendilerine karşı şehadet eden senin peygamberlerini öldürdüler, ve büyük küfürler ettiler.</verse>
				<verse number="27">Ve düşmanlarının eline onları verdin, ve onları sıkıştırdılar; ve sıkıntıları vaktinde sana feryat ettiler, ve sen göklerden işittin, ve çok merhametlerine göre onlara kurtarıcılar verdin, bunlar da düşmanlarının elinden onları kurtardılar.</verse>
				<verse number="28">Fakat rahat bulunca yine senin önünde kötülük ettiler, bundan dolayı düşmanlarının elinde onları bıraktın, ve üzerlerinde saltanat sürdüler; fakat onlar dönüp sana feryat edince göklerden işittin; ve rahmetlerine göre çok kereler onları kurtardın,</verse>
				<verse number="29">ve onları kendi şeriatine döndüresin diye onlara karşı şehadet ettin. Fakat azgınlık ettiler, ve senin emirlerini dinlemediler, fakat hükümlerine karşı suçlu oldular (o hükümler ki, insan onu yapmakla yaşar), ve omuzlarını yükten kaçırıp enselerini sertleştirdiler, ve dinlemediler.</verse>
				<verse number="30">Fakat onlara karşı çok yıllar sabrettin, ve senin Ruhunla peygamberlerinin vasıtası ile onlara karşı şehadet ettin; fakat kulak asmadılar; ve onları memleketlerin kavmları eline verdin.</verse>
				<verse number="31">Fakat çok merhametlerinden ötürü onları büsbütün bitirmedin, ve onları bırakmadın; çünkü sen lûtfeden ve çok acıyan Allahsın.</verse>
				<verse number="32">Ve şimdi, ey Allahımız, ahdi ve inayeti koruyan büyük, kudretli ve heybetli Allah, Aşur kırallarının günlerinden bugüne kadar, kırallarımızın, reislerimizin, ve kâhinlerimizin, ve peygamberlerimizin, ve babalarımızın, ve bütün senin kavmının, bizim, başımıza gelen zahmetin hepsi senin gözünde az görünmesin.</verse>
				<verse number="33">Fakat sen başımıza gelen her şeyde âdilsin, çünkü hakikatle davrandın, fakat biz kötülük ettik;</verse>
				<verse number="34">ve kırallarımız, reislerimiz, kâhinlerimiz, ve babalarımız senin şeriatini tutmadılar, ve onlara karşı şehadet ettiğin emirlerini ve şehadetlerini dinlemediler.</verse>
				<verse number="35">Ve kendi ülkelerinde, onlara verdiğin bol iyilik içinde, ve önlerine koyduğun geniş ve semereli diyarda sana kulluk etmediler, ve kötü işlerinden dönmediler.</verse>
				<verse number="36">İşte, bugün biz köleleriz, ve semeresini ve iyiliğini yemek için atalarımıza verdiğin diyar, işte biz onun üzerinde köleleriz.</verse>
				<verse number="37">Ve suçlarımız yüzünden üzerimize koyduğun kırallara çok mahsul veriyor, ve bedenlerimiz ve hayvanlarımız üzerinde keyiflerine göre saltanat sürüyorlar, ve biz büyük sıkıntı içindeyiz.</verse>
				<verse number="38">Ve hep bundan ötürü biz kuvvetli ahit ediyoruz, ve onu yazıyoruz; ve reislerimiz, Levililerimizle kâhinlerimiz onu mühürliyorlar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE mühürliyenler şunlardır: Hakalyanın oğlu vali Nehemya, ve Tsedekya,</verse>
				<verse number="2">Seraya, Azarya, Yeremya,</verse>
				<verse number="3">Paşhur, Amarya, Malkiya,</verse>
				<verse number="4">Hattuş, Şebanya, Malluk,</verse>
				<verse number="5">Harim, Meremot, Obadya,</verse>
				<verse number="6">Daniel, Ginneton, Baruk,</verse>
				<verse number="7">Meşullam, Abiya, Miyamin,</verse>
				<verse number="8">Maazya, Bilgay, Şemaya; bunlar kâhinlerdi.</verse>
				<verse number="9">Ve Levililer: Azanyanın oğlu Yeşua, Henadadın oğullarından Binnuy, Kadmiel;</verse>
				<verse number="10">ve kardeşleri, Şebanya, Hodiya, Kelita, Pelaya, Hanan,</verse>
				<verse number="11">Mika, Rehob, Haşabya,</verse>
				<verse number="12">Zakkur, Şerebya, Şebanya,</verse>
				<verse number="13">Hodiya, Bani, Beninu.</verse>
				<verse number="14">Kavmın başları: Paroş, Pahat-moab, Elam, Zattu, Bani,</verse>
				<verse number="15">Bunni, Azgad, Bebay.</verse>
				<verse number="16">Adoniya, Bigvay, Adin,</verse>
				<verse number="17">Ater, Hizkiya, Azzur,</verse>
				<verse number="18">Hodiya, Haşum, Betsay,</verse>
				<verse number="19">Harif, Anatot, Nobay,</verse>
				<verse number="20">Magpiaş, Meşullam, Hezir,</verse>
				<verse number="21">Meşezabel, Tsadok, Yaddua,</verse>
				<verse number="22">Pelatya, Hanan, Anaya,</verse>
				<verse number="23">Hoşea, Hananya, Haşşub,</verse>
				<verse number="24">Halloheş, Pilha, Şobek,</verse>
				<verse number="25">Rehum, Haşabna, Maaseya,</verse>
				<verse number="26">ve Ahiya, Hanan, Anan,</verse>
				<verse number="27">Malluk, Harim, Baana.</verse>
				<verse number="28">Ve kavmın artakalanları, kâhinler, Levililer, kapıcılar, ilâhiciler, Netinim, ve memleketlerin kavmlarından Allahın şeriatine ayrılanların hepsi, karıları, oğulları, ve kızları, bilgisi ve anlayışı olan herkes,</verse>
				<verse number="29">kardeşlerile, ileri gelenlerile birleştiler; ve Allahın kulu Musanın elile verilmiş olan Allahın şeriatinde yürümek, ve Rabbimiz Yehovanın bütün emirlerini ve hükümlerini ve kanunlarını tutup yapmak üzre,</verse>
				<verse number="30">kızlarımızı memleketin kavmlarına vermiyeceğiz, ve oğullarımıza onların kızlarını almıyacağız,</verse>
				<verse number="31">ve memleketin kavmları eşya ve her çeşit buğday satmak için Sebt gününde getirirlerse, Sebt gününde yahut başka mukaddes bir günde onlardan almıyacağız, ve yedinci yılı ve her borcun alınmasını bırakacağız diye lânete ve anda girdiler.</verse>
				<verse number="32">Ve Allahımızın evinin hizmeti için, huzur ekmeği için, ve daimî ekmek takdimesi için, ve daimî yakılan takdime için, Sebt günleri, aybaşıları, ve belli bayramlar için,</verse>
				<verse number="33">ve mukaddes şeyler için, ve İsraile kefaret yapmak üzre suç takdimeleri için, ve Allahımızın evinin her işi için, her yıl şekelin üçte birini vermek üzre kendimize kanunlar koyduk.</verse>
				<verse number="34">Ve Allahımız RABBİN mezbahı üzerinde şeriatte yazılı olduğuna göre yakmak üzre atalarımız evlerine göre yıldan yıla belli vakitlerde Allahımızın evine odun takdimesini getirmek için,</verse>
				<verse number="35">ve yıldan yıla toprağımızın turfandalarını, ve her çeşit ağaçların bütün meyvalarının turfandalarını RABBİN evine getirmek için,</verse>
				<verse number="36">ve şeriatte yazılı olduğuna göre oğullarımızın ve hayvanlarımızın ilk doğanlarını, ve sığırlarımızın ve koyunlarımızın ilk doğanlarını Allahımızın evine, Allahımızın evinde hizmet eden kâhinlere getirmek için,</verse>
				<verse number="37">ve hamurumuzun turfandasını, ve kaldırma takdimelerimizi, ve her çeşit ağaçların meyvasını, yeni şarabı ve yağı kâhinlere, Allahımızın evinin odalarına, ve toprağımızın ondalığını Levililere getirelim diye biz, kâhinler, Levililer, ve kavm kuralar çektik; çünkü bütün çiftçilik şehirlerimizde ondalıkları Levililer alırlar.</verse>
				<verse number="38">Ve Levililer ondalık alırlarken Harun oğlu kâhin Levililerle beraber olacaktır; ve Levililer ondalığın onda birini Allahımızın evine, odalara, hazine evine çıkaracaklardır.</verse>
				<verse number="39">Çünkü İsrail oğulları, ve Levi oğulları buğdayın, yeni şarabın ve yağın kaldırma takdimesini, makdis takımlarının, ve hizmet eden kâhinlerin, ve kapıcılarla ilâhicilerin bulundukları odalara getireceklerdir. Ve böylece Allahımızın evini bırakmıyacağız.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE kavmın reisleri Yeruşalimde oturdular; ve kavmın artakalanı, on kişiden biri getirilip mukaddes şehirde, Yeruşalimde otursun, ve dokuz kişisi başka şehirlerde kalsın diye kura attılar.</verse>
				<verse number="2">Ve gönüllü olarak Yeruşalimde oturmak üzre kendilerini ileri süren adamların hepsini kavm mubarek kıldılar.</verse>
				<verse number="3">Ve Yeruşalimde oturmuş olan vilâyet başları şunlardır, Ancak Yahuda şehirlerinde, İsrail, kâhinler, ve Levililer, ve Netinim, ve Süleyman kullarının oğulları, herkes kendi mülkünde olmak üzre şehirlerinde oturdular.</verse>
				<verse number="4">Ve Yahuda oğullarından, ve Benyamin oğullarından bazıları Yeruşalimde oturdular. Yahuda oğullarından: Perets oğullarından, Mahalalelin oğlu, Şefatyanın oğlu, Amaryanın oğlu, Zekaryanın oğlu, Uzziyanın oğlu Ataya;</verse>
				<verse number="5">ve Şilonînin oğlu, Zekaryanın oğlu, Yoyaribin oğlu, Adayanın oğlu, Hazayanın oğlu, Kol-hozenin oğlu, Barukun oğlu Maaseya.</verse>
				<verse number="6">Yeruşalimde oturan bütün Perets oğulları dört yüz altmış sekiz yiğit adam.</verse>
				<verse number="7">Ve Benyamin oğulları şunlardır: Yeşayanın oğlu, İtiyelin oğlu, Maaseyanın oğlu, Kolayanın oğlu, Pedayanın oğlu, Yoedin oğlu, Meşullamın oğlu Sallu.</verse>
				<verse number="8">Ve ondan sonra Gabbay, Sallay, dokuz yüz yirmi sekiz.</verse>
				<verse number="9">Ve Zikrinin oğlu Yoel bunlar üzerine memurdu; ve Hassenuanın oğlu Yahuda şehir üzerinde ikinci idi.</verse>
				<verse number="10">Kâhinlerden: Yoyarib oğlu Yedaya, Yakin,</verse>
				<verse number="11">Ahitubun oğlu, Merayotun oğlu, Tsadokun oğlu, Meşullamın oğlu, Hilkiyanın oğlu, Allah evinin hükümdarı Seraya,</verse>
				<verse number="12">ve evin işini yapan kardeşleri sekiz yüz yirmi iki; ve Malkiyanın oğlu, Paşhurun oğlu, Zekaryanın oğlu, Amtsinin oğlu, Pelalyanın oğlu, Yerohamın oğlu Adaya,</verse>
				<verse number="13">ve kardeşleri, atalar evlerinin başları, iki yüz kırk iki; ve İmmerin oğlu, Meşillemotun oğlu, Ahzayın oğlu, Azarelin oğlu Amaşsay,</verse>
				<verse number="14">ve kardeşleri, cesur yiğitler, yüz yirmi sekiz. Ve Haggedolimin oğlu Zabdiel bunlar üzerine memurdu.</verse>
				<verse number="15">Ve Levililerden: Bunninin oğlu, Haşabyanın oğlu, Azrikamın oğlu, Haşşubun oğlu Şemaya;</verse>
				<verse number="16">ve Levililerin başlarından olup Allah evinin dış işi üzerinde bulunan Şabbetay ve Yozabad;</verse>
				<verse number="17">ve Asafın oğlu, Zabdinin oğlu, Mikanın oğlu olup duada şükrana başlıyan reis Mattanya, ve kardeşleri arasında ikinci olan Bakbukya; ve Yedutunun oğlu, Galalın oğlu, Şammuanın oğlu Abda.</verse>
				<verse number="18">Mukaddes şehirde olan bütün Levililer iki yüz seksen dört.</verse>
				<verse number="19">Ve kapıcılar, Akkub, Talmon ile kardeşleri, kapılarda bekçilik edenler, yüz yetmiş iki.</verse>
				<verse number="20">Ve İsrailin, kâhinlerin, Levililerin artakalanları, Yahudanın bütün şehirlerinde, herkes kendi mirasında idi.</verse>
				<verse number="21">Fakat Netinim Ofelde oturuyorlardı; ve Tsiha ile Gişpa Netinimin başında idiler.</verse>
				<verse number="22">Ve Asaf oğulları ilâhicilerden Mikanın oğlu, Mattanyanın oğlu, Haşabyanın oğlu, Baninin oğlu Uzzi, Yeruşalimde Allah evinin işi üzerinde Levililere memurdu.</verse>
				<verse number="23">Çünkü onlar hakkında kıralın emri vardı, ve ilâhiciler için günü gününe maaş temin edilmişti.</verse>
				<verse number="24">Ve kavmın her işi için kıralın yanında Yahudanın oğlu, Zerahın oğullarından, Meşezabelin oğlu Petahya vardı.</verse>
				<verse number="25">Ve kırları ile beraber köylere gelince, Yahuda oğullarından bazıları Kiryat-arba ile kasabalarında, ve Dibon ile kasabalarında, ve Yekabtseel ile köylerinde,</verse>
				<verse number="26">ve Yeşuada, ve Moladada, ve Beyt-pelette,</verse>
				<verse number="27">ve Hatsar-şualda, ve Beer-şeba ile kasabalarında,</verse>
				<verse number="28">ve Tsiklagda, ve Mekona ile kasabalarında,</verse>
				<verse number="29">ve En-rimmonda, ve Tsorada, ve Yarmutta,</verse>
				<verse number="30">Zanoahta, Adullam ile köylerinde, Lakiş ile kırlarında, Azeka ile kasabalarında oturdular. Ve Beer-şebadan Hinnom deresine kadar konakladılar.</verse>
				<verse number="31">Ve Benyamin oğulları Gebadan başlıyarak Mikmaş ve Ayyada, ve Beytel ile kasabalarında,</verse>
				<verse number="32">Anatot, Nob, ve Ananyada,</verse>
				<verse number="33">Hatsor, Rama, ve Gittaimde,</verse>
				<verse number="34">Hadid, Tseboim, ve Neballatta,</verse>
				<verse number="35">Lodda, ve Onoda, sanatçılar deresinde oturdular.</verse>
				<verse number="36">Ve Yahudanın Levililerinden bazı takımlar Benyamin ile birleştiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE Şealtielin oğlu Zerubbabel ve Yeşua ile beraber çıkan kâhinler ve Levililer şunlardır: Seraya, Yeremya, Ezra,</verse>
				<verse number="2">Amarya, Malluk, Hattuş,</verse>
				<verse number="3">Şekanya, Rehum, Meremot,</verse>
				<verse number="4">İddo, Ginnetoy, Abiya,</verse>
				<verse number="5">Miyamin, Maadya, Bilga,</verse>
				<verse number="6">Şemaya, ve Yoyarib, Yedaya,</verse>
				<verse number="7">Sallu, Amok, Hilkiya, Yedaya. Bunlar Yeşuanın günlerinde kâhinlerin ve kardeşlerinin başları idiler.</verse>
				<verse number="8">Ve Levililer: Yeşua, Binnuy, Kadmiel, Şerebya, Yahuda, ve şükran üzerinde olan Mattanya, kendisi ve kardeşleri.</verse>
				<verse number="9">Ve onların kardeşleri, Bakbukya ile Unno, vazifelerine göre onların karşısında idiler.</verse>
				<verse number="10">Ve Yeşua Yoyakimin babası oldu, ve Yoyakim Elyaşibin babası oldu, ve Elyaşib Yoyadanın babası oldu,</verse>
				<verse number="11">ve Yoyada Yonatanın babası oldu, ve Yonatan Yadduanın babası oldu.</verse>
				<verse number="12">Ve Yoyakimin günlerinde atalar evlerinin başları olan kâhinler vardı: Serayadan Meraya; Yeremyadan Hananya;</verse>
				<verse number="13">Ezradan Meşullam; Amaryadan Yehohanan;</verse>
				<verse number="14">Mallukiden Yonatan; Şebanyadan Yosef;</verse>
				<verse number="15">Harimden Adna; Merayottan Helkay;</verse>
				<verse number="16">İddodan Zekarya; Ginnetondan Meşullam;</verse>
				<verse number="17">Abiyadan Zikri; Minyaminden, Moadyadan Piltay;</verse>
				<verse number="18">Bilgadan Şammua; Şemayadan Yehonatan;</verse>
				<verse number="19">ve Yoyaribden Mattenay; Yedayadan Uzzi;</verse>
				<verse number="20">Sallaydan Kallay; Amoktan Eber;</verse>
				<verse number="21">Hilkiyadan Haşabya; Yedayadan Netanel.</verse>
				<verse number="22">Levililere gelince, Elyaşib, Yoyada, ve Yohanan, ve Yadduanın günlerinde, atalar evlerinin başları, ve kâhinler Farslı Dariusun kırallığında yazılmışlardır.</verse>
				<verse number="23">Levi oğulları, atalar evlerinin başları Elyaşibin oğlu Yohananın günlerine kadar tarihler kitabında yazılmıştır.</verse>
				<verse number="24">Ve Levililerin başları Haşabya, Şerebya, ve Kadmielin oğlu Yeşua ile, Allah adamı Davudun emrine göre hamt ve şükretmek için, nöbet nöbete karşı olmak üzre karşılarında duran kardeşleri.</verse>
				<verse number="25">Mattanya, ve Bakbukya, Obadya, Meşullam, Talmon, ve Akkub kapı ambarları yanında bekliyen kapıcılardı.</verse>
				<verse number="26">Yotsadakın oğlu, Yeşuanın oğlu Yoyakimin günlerinde, ve vali Nehemyanın ve kâhin yazıcı Ezranın günlerinde bunlar vardı.</verse>
				<verse number="27">Ve Yeruşalim duvarının takdisi zamanında, sevinçle ve şükranla, ve terennümle, zillerle, santurlarla ve çenklerle takdisi yapmak için Levilileri Yeruşalime getirmek üzre onları bütün yerlerinden aradılar.</verse>
				<verse number="28">Ve ilâhici oğulları Yeruşalim çevresindeki ovadan, ve Netofalıların köylerinden;</verse>
				<verse number="29">Beyt-gilgaldan, ve Geba ile Azmavet kırlarından toplandılar; çünkü ilâhiciler Yeruşalim çevresinde kendilerine köyler yapmışlardı.</verse>
				<verse number="30">Ve kâhinlerle Levililer kendilerini tathir ettiler, ve kavmı, ve kapıları, ve duvarı tathir ettiler.</verse>
				<verse number="31">Ve Yahuda reislerini duvarın üzerine çıkardım, ve şükredip alayla yürüyen iki büyük bölük tayin ettim; biri sağ tarafta duvarın üzerinde gübre kapısına doğru yürüyordu;</verse>
				<verse number="32">ve onların arkasından Hoşaya, ve Yahuda reislerinin yarısı,</verse>
				<verse number="33">ve Azarya, Ezra, ve Meşullam,</verse>
				<verse number="34">Yahuda, ve Benyamin, ve Şemaya, ve Yeremya,</verse>
				<verse number="35">ve ellerinde borular olarak kâhin oğullarından bazıları: Asafın oğlu, Zakkurun oğlu, Mikayanın oğlu, Mattanyanın oğlu, Şemayanın oğlu, Yonatanın oğlu Zekarya,</verse>
				<verse number="36">ve kardeşleri Şemaya, ve Azarel, Milalay, Gilalay, Maay, Netanel, Yahuda, ve Hanani, Allah adamı Davudun musiki âletleri ile yürüyorlardı; ve yazıcı Ezra önlerinde idi.</verse>
				<verse number="37">Ve çeşme kapısı yanında, ve tam karşılarında, duvarın yokuşunda Davud şehri merdivenlerinden çıkıp, Davud evinin üst tarafından şarka doğru su kapısına kadar yürüdüler.</verse>
				<verse number="38">Ve şükredenlerin obir bölüğü, ve kavmın yarısı ile ben arkalarında olarak duvarın üzerinde, fırınlar kulesinin üst tarafından geniş duvara kadar,</verse>
				<verse number="39">ve Efraim kapısı üzerinden, ve eski kapının yanından, ve balık kapısı, ve Hananel kulesi, ve Hammea kulesi yanından koyun kapısına kadar onlara karşı gittiler; ve muhafızlar kapısında durdular.</verse>
				<verse number="40">Ve ben, ve benimle beraber hükûmet memurlarının yarısı yanlarında olarak, Allah evinde şükredenlerin iki bölüğü;</verse>
				<verse number="41">ve kâhinler, Elyakim, Maaseya, Minyamin, Mikaya, Elyoenay, Zekarya, ve Hananya, ellerinde borularla;</verse>
				<verse number="42">ve Maaseya, ve Şemaya, ve Eleazar, ve Uzzi, ve Yehohanan, ve Malkiya, ve Elam, ve Ezer durdular, Ve ilâhiciler, nazırları Yezrahya ile beraber yüksek sesle terennüm ettiler.</verse>
				<verse number="43">Ve o gün çok kurbanlar kestiler, ve sevindiler; çünkü Allah onları büyük sevinçle sevindirmişti; kadınlar da çocuklar da sevindiler; ve Yeruşalimin sevinci uzaklardan işitildi.</verse>
				<verse number="44">Hazineler için, kaldırma takdimeleri, turfandalar, ve ondalıklar için olan odaların üzerine o gün adamlar konuldu; ta ki, şehirlerin kırlarına göre, kâhinlerle Levililer için şeriat tarafından konmuş olan payları oraya toplasınlar; çünkü bekçilik eden kâhinler ve Levililerden dolayı Yahuda seviniyordu.</verse>
				<verse number="45">Ve onlar Allahlarının bekçiliğini, ve taharet bekçiliğini tuttular, ilâhicilerle kapıcılar da, Davudun ve oğlu Süleymanın emrine göre öyle yaptılar.</verse>
				<verse number="46">Çünkü eski zamanlarda, Davudun ve Asafın günlerinde, ilâhicilerin reisi, ve Allaha hamt ve şükran ilâhileri vardı.</verse>
				<verse number="47">Ve Zerubbabelin günlerinde, ve Nehemyanın günlerinde, bütün İsrail ilâhicilerin ve kapıcıların paylarını günü gününe verdiler; ve Levililer için olanı ayırdılar; Levililer de Harun oğulları için olanı ayırdılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">Ogün, kavm dinlerken Musanın kitabından okudular; ve o kitapta, Ammonî ve Moablı ebediyen Allahın cemaatine girmesin, diye yazılmış olduğunu buldular;</verse>
				<verse number="2">çünkü İsrail oğullarını ekmekle ve su ile karşılamamışlardı, fakat onlara karşı lânet okusun diye Balamı ücretle tutmuşlardı; fakat Allahımız laneti berekete çevirmişti.</verse>
				<verse number="3">Ve vaki oldu ki, şeriati işitince bütün karışık halkı İsrailden ayırdılar.</verse>
				<verse number="4">Ve bundan evel, Allahımızın evinin odaları üzerine konulmuş olan kâhin Elyaşib, Tobiyanın akrabasından olup,</verse>
				<verse number="5">ona büyük bir oda hazırlamıştı, ve ekmek takdimelerini, günnüğü ve takımları, ve emre göre Levililere ve ilâhicilere, ve kapıcılara verilen buğdayın, yeni şarabın, ve yağın ondalıklarını, ve kâhinler için olan kaldırma takdimelerini, önceleri oraya koyarlardı.</verse>
				<verse number="6">Ve bütün bu iş olurken Yeruşalimde değildim; çünkü Babil kıralı Artahşaştanın otuz ikinci yılında kırala gittim; ve bir kaç gün sonra kıraldan izin istedim,</verse>
				<verse number="7">ve Yeruşalime geldim, ve Allah evinin avlularında Tobiyaya bir oda hazırlıyarak onun için Elyaşibin yapmış olduğu kötülüğü anladım.</verse>
				<verse number="8">Ve o bana çok kötü göründü; ve Tobiyanın bütün eşyasını odadan dışarı attım.</verse>
				<verse number="9">Ve söyledim, ve odaları temizlediler; ve Allah evinin takımlarını, ekmek takdimelerini, ve günnüğü yine oraya getirdim.</verse>
				<verse number="10">Ve anladım ki, Levililerin payları kendilerine verilmemişti; ve hizmet eden Levililerle ilâhiciler, herkes kendi tarlasına kaçmıştı.</verse>
				<verse number="11">Ve hükûmet memurları ile çekiştim, ve dedim: Niçin Allahın evi bırakılmış? Ve onları topladım, ve kendilerini yerlerine koydum.</verse>
				<verse number="12">Ve bütün Yahuda buğdayın, ve yeni şarabın, ve yağın ondalığını hazinelere getirdiler.</verse>
				<verse number="13">Ve hazineler üzerine kâhin Şelemyayı, ve yazıcı Tsadoku, ve Levililerden Pedayayı hazineci koydum; ve onların yanında Mattanyanın oğlu, Zakkurun oğlu Hanan vardı; çünkü bunlar sadık adamlar sayıldılar, ve işleri kardeşlerine pay dağıtmaktı.</verse>
				<verse number="14">Bundan ötürü beni an, ey Allahım, ve Allahımın evi için, ve onun hizmetleri için yaptığım iyi işlerimi silme.</verse>
				<verse number="15">O günlerde Yahudada gördüm ki, bazı adamlar Sebt gününde mâsarada ayakları ile üzüm çiğniyorlardı, ve içeri demetler getiriyorlardı, ve onları eşekler üzerine yükliyorlardı; ve şarap, üzüm, ve incir, ve her çeşit yükleri de Sebt gününde Yeruşalimin içine getiriyorlardı; ve zahire sattıkları günde onları azarladım.</verse>
				<verse number="16">Ve Surlular orada otururlardı, onlar balık ve her çeşit eşya getirirler, ve Sebt günü Yahuda oğullarına da Yeruşalimde de satarlardı.</verse>
				<verse number="17">Ve Yahudanın ileri gelenlerile çekiştim, ve onlara dedim: Sebt gününü bozarak yaptığınız bu kötü iş nedir?</verse>
				<verse number="18">Atalarınız böyle yapmadılar mı, ve Allahımız bütün bu belâları üzerimize ve bu şehrin üzerine getirmedi mi? siz de Sebt gününü bozarak İsrail üzerine kızgınlığı artırıyorsunuz.</verse>
				<verse number="19">Ve vaki oldu ki, Sebtten evel Yeruşalim kapıları üzerine karanlık basmağa başlıyınca, kapılar kapatılsın diye emrettim, ve Sebtten sonraya kadar açılmasın diye emrettim; ve Sebt gününde içeri yük girmesin diye uşaklarımdan bazılarını kapılara koydum.</verse>
				<verse number="20">Ve tüccarla her çeşit eşya satanlar bir iki kere Yeruşalimin dışarısında gecelediler.</verse>
				<verse number="21">Ve onları azarlıyıp kendilerine dedim: Niçin duvarın önünde geceliyorsunuz? bir daha yaparsanız, size el atarım. Ve o vakitten sonra Sebt günü gelmediler.</verse>
				<verse number="22">Ve Levililere, Sebt gününü takdis etmek için, kendilerini tathir edip gelsinler, ve kapıları beklesinler diye emrettim. Benim için bunu da an, ey Allahım, ve inayetinin çokluğuna göre beni esirge.</verse>
				<verse number="23">Ve o günlerde Aşdodlu, ve Ammonî, ve Moablı karılar almış olan Yahudileri gördüm;</verse>
				<verse number="24">ve çocuklarının yarısı Aşdod dilini söyliyorlardı, ve Yahudi dilini söyliyemiyorlardı, ancak bu ve şu kavmın diline göre konuşuyorlardı.</verse>
				<verse number="25">Ve onlarla çekiştim, ve onlara lanet ettim, ve bazılarını dövdüm, ve saçlarını yoldum, ve onlara Allah hakkı için and ettirdim, ve onlara dedim: Kızlarınızı onların oğullarına vermiyeceksiniz, ve oğullarınıza ve kendinize onların kızlarından almıyacaksınız.</verse>
				<verse number="26">İsrail kıralı Süleyman bu şeylerle suç işlemedi mi? ve milletlerden çoğu arasında onun gibi kıral yoktu, ve Allahının sevgilisi idi, ve Allah onu bütün İsrail üzerine kıral etti; ecnebi kadınlar ona bile suç işlettirdiler.</verse>
				<verse number="27">Allahımıza hainlik etmek için ecnebi kadınlar almakla bütün bu büyük kötülüğü yaptığınıza yüz verelim mi?</verse>
				<verse number="28">Ve başkâhin Elyaşibin oğlu Yoyadanın oğullarından biri Horonlu Sanballatın damadı idi; kendisini bundan dolayı yanımdan kovdum.</verse>
				<verse number="29">Ey Allahım, onları an, çünkü kâhinliği, ve kâhinlik ile Levililer ahdini bozdular.</verse>
				<verse number="30">Ve onları bütün ecnebilerden temizledim,</verse>
				<verse number="31">ve belli vakitlerde odun takdimesi için, ve turfandalar için, herkes kendi işinde olmak üzre kâhinlerle Levililer için, vazifeler tayin ettim. Ey Allahım, beni iyilikle an.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="17">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, Ahaşveroşun günlerinde (Hintten Habeş iline kadar, yüz yirmi yedi vilâyet üzerine kırallık eden Ahaşveroş budur),</verse>
				<verse number="2">kıral Ahaşveroş Şuşan sarayında olan kırallık tahtı üzerinde oturmakta olduğu o günlerde,</verse>
				<verse number="3">kırallığının üçüncü yılında bütün reislerine ve kullarına ziyafet verdi; ve Fars ve Medya askeri, vilâyetlerin ileri gelenlerile reisleri onun önünde bulunurken,</verse>
				<verse number="4">bir çok günler, yüz seksen gün, kırallığının izzeti zenginliğini, ve büyüklüğünün parıldıyan haşmetini gösterdi.</verse>
				<verse number="5">Ve o günler dolunca, kıral Şuşan sarayında, büyükten küçüğe kadar hazır bulunan bütün kavma, kıral sarayının bahçesi avlusunda yedi gün ziyafet verdi.</verse>
				<verse number="6">İnce keten, ve erguvani kaytanlarla gümüş halkalara ve mermer direklere bağlı beyaz, yeşil, lâcivert kumaştan perdeler vardı; kırmızı, ve beyaz, ve sarı, ve siyah mermer döşeme üzerinde yataklar, altın ve gümüştendi.</verse>
				<verse number="7">Ve onlara kıralın şarabını kıral cömertliğine yakışır bollukla altın kaplarda sundular, ve kaplar birbirinden farklı idi.</verse>
				<verse number="8">Ve içmeleri emre göre idi; zorlıyan yoktu; çünkü kıral, herkesin dileğine göre yapsınlar diye, evinin bütün memurlarına böyle emretmişti.</verse>
				<verse number="9">Ve kıraliça Vaşti de kıral Ahaşveroşun şahane evinde kadınlara ziyafet verdi.</verse>
				<verse number="10">Yedinci günde kıralın yüreği şarapla keyifli iken, kıraliça Vaştinin güzelliğini kavmlara ve reislere göstermek için, onu şahane tacı ile kıralın önüne getirmelerini,</verse>
				<verse number="11">kıral Ahaşveroşun önünde hizmet eden yedi kızlar ağasına, Mehumana, Biztaya, Harbonaya, Bigtaya, ve Abagtaya, Zetara, ve Karkasa emretti; çünkü bakılışı güzeldi.</verse>
				<verse number="12">Fakat kıraliça Vaşti, kıralın kızlar ağaları vasıtası ile olan emrile gelmek istemedi; bundan dolayı kıral çok öfkelendi, ve kızgınlığı yüreğinde alevlendi.</verse>
				<verse number="13">Ve kıral vakitleri bilen hikmetli adamlara (çünkü kanun ve hüküm bilenlere karşı kıralın âdeti böyle idi;</verse>
				<verse number="14">ve ona en yakın olan Karşena, Şetar, Admata, Tarşiş, Meres, Marsena, ve Memukan, kıralın yüzünü gören, ve kırallıkta başta oturan Fars ve Medyanın yedi reisleri idiler) dedi:</verse>
				<verse number="15">Kıral Ahaşveroşun kızlar ağaları vasıtası ile olan emrini yapmadığı için, kanuna göre kıraliça Vaştiye ne yapacağız?</verse>
				<verse number="16">Ve Memukan kıralın ve reislerin önünde dedi: Kıraliça Vaşti yalnız kırala karşı değil, fakat bütün reislere karşı, ve kıral Ahaşveroşun bütün vilâyetlerinde olan kavmların hepsine karşı suç etti.</verse>
				<verse number="17">Çünkü kıraliçanın bu işi bütün kadınların kulağına erişecek, ve onlar: Kıral Ahaşveroş kıraliça Vaştinin kendi önüne getirilmesini emretti de o gelmedi, deyince kadınların gözlerinde kocaları küçük düşecek.</verse>
				<verse number="18">Ve bugün kıraliçanın yaptığını işiten Fars ve Medya prensesleri kıralın bütün prenslerine böyle söyliyecekler. Ve böylece çok hakaret ve öfke olacak.</verse>
				<verse number="19">Eğer kırala iyi görünürse, kendisinden bir kıral emri çıksın, ve Vaşti artık kıral Ahaşveroşun önüne gelmiyecektir, diye Farsların ve Medlerin kanunları arasına yazılsın da değiştirilmesin; ve kıral onun kıraliçalığını kendisinden daha iyi olan bir başkasına versin.</verse>
				<verse number="20">Ve kıralın edeceği emir bütün kırallığında (çünkü o büyüktür) ilân edilince, büyükten küçüğe kadar bütün kadınlar kocalarına saygılı olacaklardır.</verse>
				<verse number="21">Ve bu söz kıralın ve reislerin gözünde iyi göründü; ve kıral, Memukanın sözüne göre yaptı;</verse>
				<verse number="22">ve her koca kendi evinde hâkim olsun, ve kavmının diline göre söylesin diye, kıralın bütün vilâyetlerine, yazısına göre her vilâyete, diline göre her kavma mektuplar gönderdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">BU şeylerden sonra, kıral Ahaşveroşun öfkesi yatışınca, Vaştiyi ve onun yapmış olduğu işi, ve aleyhinde verilmiş olan kararı hatırladı.</verse>
				<verse number="2">Ve kırala hizmet etmekte olan uşakları dediler: Kıral için bakılışı güzel ere varmamış genç kızlar aransın;</verse>
				<verse number="3">ve ülkesinin bütün vilâyetlerine kıral memurlar tayin etsin, ve bakılışı güzel ere varmamış bütün genç kızları, Şuşan sarayına, kadınlar evine, kadınların bekçisi kıralın kızlar ağası Hegayın eli altına toplasınlar; ve onların temizliği için lâzım olan şeyler onlara verilsin;</verse>
				<verse number="4">ve kıralın gözünde iyi görünen kız Vaştinin yerine kıraliça olsun. Ve bu söz kıralın gözünde iyi göründü; ve öyle yaptı.</verse>
				<verse number="5">Şuşan sarayında bir Yahudi vardı, ve adı Kişin oğlu, Şimeinin oğlu, Yairin oğlu Benyaminî Mordekay idi;</verse>
				<verse number="6">bu adam Yahuda kıralı Yekonya ile beraber sürülmüş olan sürgünlerle Yeruşalimden sürülmüştü, onları Babil kıralı Nebukadnetsar sürmüştü.</verse>
				<verse number="7">Ve amcasının kızı Hadassayı, Esteri, o yetiştirdi; çünkü anası babası yoktu, ve kızın endamı güzel ve bakılışı iyi idi; ve anası babası ölünce Mordekay kendine kız olarak onu yanına aldı.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki oldu ki, kıralın sözü ve emri işitilip Şuşan sarayına, Hegayın eli altına bir çok kızlar toplandığı zaman, Ester de kıral evine, kadınların bekçisi Hegayın eli altına konuldu.</verse>
				<verse number="9">Ve kız bu adamın gözünde iyi göründü, ve onun önünde inayet buldu; ve temizliği için lâzım gelen şeyleri, ve paylarını, ve kıral evinden ona verilmesi münasip görülen yedi kızı hemen kendisine verdi; ve onu ve kızlarını kadınlar evinin en iyi yerine taşıdı.</verse>
				<verse number="10">Ester kavmını ve akrabasını bildirmemişti; çünkü Mordekay bildirmesin diye kendisine emretmişti.</verse>
				<verse number="11">Ve Esterin ne halde olduğunu, ve ona ne yapılacağını anlamak için Mordekay her gün kadınlar evinin avlusu önünde geziniyordu.</verse>
				<verse number="12">Her kıza on iki ay kadınlar usulüne göre yapıldıktan sonra, onun kıral Ahaşveroşun yanına girmek sırası gelince (çünkü onların temizlik günleri, altı ay mür yağı ile, ve altı ay hoş kokularla ve kadın temizliği için lazım gelen şeylerle, böylece tamam olurdu),</verse>
				<verse number="13">ve kız kıralın yanına şöylece girerdi; kadınlar evinden kıral evine kadar kendisile beraber gitmek için her istediği kendisine verilirdi.</verse>
				<verse number="14">Akşamlayın giderdi, ve sabahlayın kadınların ikinci evine, cariyelerin bekçisi kıralın kızlar ağası Şaaşgazın eli altına dönerdi; ve ancak kıral kendisinden hoşlanıp adı ile çağırılmadıkça bir daha kıralın yanına girmezdi.</verse>
				<verse number="15">Ve Mordekayın kendine kız olarak almış olduğu amcası Abihailin kızı Esterin kıralın yanına girmek sırası gelince, kadınların bekçisi kıralın kızlar ağası Hegayın söylediğinden başka bir şey istemedi. Ve kendisini görenlerin hepsinin gözünde Ester lûtuf buldu.</verse>
				<verse number="16">Ve Ester kıral Ahaşveroşa, kıral evine, kırallığının yedinci yılında, onuncu ayda götürüldü; o Tebet ayıdır.</verse>
				<verse number="17">Ve kıral Esteri bütün kadınlardan ziyade sevdi, ve onun önünde bütün kızlardan ziyade lûtuf ve inayet buldu; ve onun başına kıral tacını koydu, ve Vaştinin yerine onu kıraliça etti.</verse>
				<verse number="18">Ve kıral bütün reislerine ve kullarına büyük bir ziyafet, Esterin ziyafetini verdi; ve vilâyetlere rahat verdi, ve kıral cömertliğine göre hediyeler verdi.</verse>
				<verse number="19">Ve kızlar ikinci kere toplandıkları vakit Mordekay kıralın kapısında oturuyordu.</verse>
				<verse number="20">Ester Mordekayın kendisine emretmiş olduğu üzre akrabasını ve kavmını henüz bildirmemişti; çünkü Ester, Mordekayın yanında yetiştirildiği zamanda olduğu gibi onun emrini yapıyordu.</verse>
				<verse number="21">O günlerde Mordekay kıralın kapısında oturmakta iken, eşik bekçilerinden kıralın iki kızlar ağası, Bigtan ile Tereş öfkelenip kıral Ahaşveroşa el atmak istediler.</verse>
				<verse number="22">Ve iş Mordekaya malûm oldu, ve kıraliça Estere bildirdi; ve Ester Mordekayın adı ile kırala söyledi.</verse>
				<verse number="23">Ve araştırılıp işin öyle olduğu bulununca, ikisi de ağaca asıldılar; ve kıralın önünde tarihler kitabına yazıldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">BU şeylerden sonra kıral Ahaşveroş Hammedatanın oğlu Agagî Hamanı büyülttü, ve onu yükseltti, ve onun kürsüsünü yanında olan bütün reislerin üstüne koydu.</verse>
				<verse number="2">Ve kıral kapısında olan kıralın bütün kulları Hamana iğilirler, ve önünde yere kapanırlardı; çünkü onun hakkında kıral böyle emretmişti. Fakat Mordekay iğilmedi, ve yere kapanmadı.</verse>
				<verse number="3">Ve kıral kapısında olan kıralın kulları Mordekaya dediler Niçin kıralın emrinden öte geçiyorsun?</verse>
				<verse number="4">Ve vaki oldu ki, kendisine her gün söyledikleri halde onları dinlemeyince, Mordekayın sözleri duracak mı diye görmek için Hamana bildirdiler; çünkü kendisinin Yahudi olduğunu onlara bildirmişti.</verse>
				<verse number="5">Ve Haman, Mordekayın iğilmediğini ve önünde yere kapanmadığını gördü, ve Haman kızgınlıkla doldu.</verse>
				<verse number="6">Fakat yalnız Mordekaya el atmak onun gözünde küçük göründü; çünkü Mordekayın kavmını ona bildirmişlerdi; ve Haman Ahaşveroşun bütün ülkesinde olan Yahudilerin hepsini, Mordekayın kavmını, helâk etmek istiyordu.</verse>
				<verse number="7">Kıral Ahaşveroşun on ikinci yılında, birinci ayda, Nisan ayında, her gün, ve on ikinci aya, Adar ayına kadar her ay Hamanın önünde Pur, yani kura attılar.</verse>
				<verse number="8">Ve Haman kıral Ahaşveroşa dedi: Senin ülkenin bütün vilâyetlerinde olan kavmlar arasına dağılmış, ayrı yaşıyan bir kavm vardır; ve onların kanunları her kavmınkinden farklıdır; ve kıralın kanunlarını tutmıyorlar; ve onları kendi hallerine bırakmak kırala gerekmez.</verse>
				<verse number="9">Eğer kırala iyi görünürse onları yok etsinler diye yazılsın; ve kıralın hazinesine götürmek üzre on bin talant gümüş tartar, kıralın işini yapanların eline veririm.</verse>
				<verse number="10">Ve kıral, yüzüğünü parmağından çıkardı, ve onu Hammedatanın oğlu Yahudilerin düşmanı Agagî Hamana verdi.</verse>
				<verse number="11">Ve kıral Hamana dedi: Gümüş ve kavm sana verilmiştir, onun hakkında gözünde iyi olana göre yap.</verse>
				<verse number="12">Ve birinci ayda, on üçüncü gününde kıralın kâtipleri çağırıldılar; ve Hamanın emrettiği her şeye göre kıral naiplerine, ve her vilâyet üzerinde olan valilere, ve her kavmın reislerine, yazısına göre her vilâyete, ve diline göre her kavma yazıldı; kıral Ahaşveroşun adı ile yazıldı, ve kıralın yüzüğü ile mühürlendi.</verse>
				<verse number="13">Ve on ikinci ayın, Adar ayının on üçüncü gününde, bütün Yahudileri, gençleri ve kocamış adamları, küçük çocukları ve kadınları, bir günde helâk etsinler, öldürsünler, ve yok etsinler, ve mallarını çapul etsinler diye kıralın bütün vilâyetlerine ulaklar elile mektuplar gönderildi.</verse>
				<verse number="14">O gün için hazır olsunlar diye her vilâyette buyrultu olarak dağıtılmak üzre yazının sureti bütün kavmlara ilân olundu.</verse>
				<verse number="15">Ulaklar kıralın emrile çabuk yola çıktılar, Şuşan sarayında da buyrultu çıkarıldı. Ve kıral ve Haman içkiye oturdular; fakat Şuşan şehri şaşkınlık içinde idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE olan bütün şeyleri Mordekay haber alınca, Mordekay esvabını yırttı, ve küle ve çula büründü, ve şehrin ortasına çıktı, ve büyük ve acı feryat ile bağırdı;</verse>
				<verse number="2">ve kıralın kapısı önüne kadar geldi; çünkü çul sarınmış olarak kimse kıralın kapısından içeri giremezdı.</verse>
				<verse number="3">Ve her bir vilâyette, kıralın sözünün ve buyrultusunun vardığı her yerde, Yahudiler arasında büyük yas, ve oruç ve ağlayışla dövünme vardı; ve bir çokları çul ve kül üzerinde yattılar.</verse>
				<verse number="4">Ve Esterin kızları ve kızlar ağaları gelip bunu kendisine bildirdiler; ve kıraliça çok kederlendi; ve Mordekaya giydirsinler, ve üzerinden çulunu çıkarsınlar diye esvap gönderdi; fakat o almadı.</verse>
				<verse number="5">Ve Ester, kendi hizmetine kıralın koymuş olduğu kızlar ağalarından birini, Hatakı çağırdı, ve ona emretti ki, Mordekaya gidip anlasın, bu nedir, ve niçin olmuştur.</verse>
				<verse number="6">Ve Hatak kıral kapısının önünde olan şehir meydanına, Mordekayın yanına çıktı.</verse>
				<verse number="7">Ve Mordekay başına gelen her şeyi, ve Yahudileri yok etsinler diye, onlar için Hamanın kıral hazinelerine vermeği vadetmiş olduğu gümüşün tam mikdarını ona anlattı.</verse>
				<verse number="8">Ve kendilerini helâk etmek için Şuşanda dağıtılmış olan buyrultu yazısının suretini verdi ki, Estere göstersin, ve ona anlatsın, ve ona emretsin de, kıralın yanına girip ondan lûtuf dilesin, ve kendi kavmı için onun önünde yalvarsın.</verse>
				<verse number="9">Ve Hatak geldi, ve Mordekayın sözlerini Estere bildirdi.</verse>
				<verse number="10">Ve Ester Hataka söyliyip Mordekaya şöyle haber gönderdi:</verse>
				<verse number="11">Kıralın bütün kulları, ve kıralın vilâyetlerinin kavmı bilirler ki, erkek olsun kadın olsun, iç avluya, kıralın yanına çağırılmadıkça her kim girerse, onun hakkında bir kanun vardır ki, sağ kalsın diye kıralın altın asayı kendisine uzattığı adamdan başkası öldürülür; ve otuz gündür ki, kıralın yanına girmek için çağırılmadım,</verse>
				<verse number="12">Ve Esterin sözlerini Mordekaya bildirdiler.</verse>
				<verse number="13">Ve Mordekay Estere şu cevabı götürmelerini söyledi: Sanma ki, kıralın evinde olduğun için, bütün Yahudilerden ziyade sen kurtulacaksın.</verse>
				<verse number="14">Çünkü bu vakitte sen bütün bütün susarsan, Yahudilere yardım ve kurtuluş başka yerden çıkacaktır, fakat sen ve babanın evi yok olacaksınız; ve kim bilir, belki böyle bir vakit için kırallığa ermişsindir?</verse>
				<verse number="15">Ve Ester Mordekaya şu cevabı götürmelerini söyledi:</verse>
				<verse number="16">Git, Şuşanda hazır bulunan bütün Yahudileri topla, ve benim için oruç tutun, ve gece gündüz, üç gün yemeyin ve içmeyin; ben ve kızlarım da öyle oruç tutacağız; ve böylece emre göre olmadığı halde kırala gideceğim; ve yok olursam olayım.</verse>
				<verse number="17">Ve Mordekay gitti, ve Esterin kendisine emretmiş olduğu her şeye göre yaptı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE üçüncü gün vaki oldu ki, Ester kıraliça esvabını giydi, ve kıral evinin iç avlusunda, kıral evine karşı durdu; ve kıral, kıral evinde, evin kapısına karşı kendi kırallık tahtı üzerinde oturuyordu.</verse>
				<verse number="2">Ve vaki oldu ki, kıral, kıraliça Esteri avluda durmakta görünce, gözünde lûtuf buldu, ve kıral elinde olan altın asayı Estere uzattı. Ve Ester yaklaşıp asanın ucuna dokundu.</verse>
				<verse number="3">Ve kıral ona dedi: Nen var, kıraliça Ester? ve dileğin nedir? ülkenin yarısına kadar sana verilecektir.</verse>
				<verse number="4">Ve Ester dedi: Eğer kırala iyi görünürse, kendisi için yapmış olduğum ziyafete kıral bugün Hamanla beraber gelsin.</verse>
				<verse number="5">Ve kıral dedi: Esterin sözünü yapmak için Hamanı çabuk getirin. Ve kıralla Haman Esterin yapmış olduğu ziyafete geldiler.</verse>
				<verse number="6">Ve şarap içilirken kıral Estere dedi: İsteğin nedir? ve sana verilecektir; ve dileğin nedir? ülkenin yarısına kadar yapılacaktır.</verse>
				<verse number="7">Ve Ester cevap verip dedi: İsteğim ve dileğim şu ki,</verse>
				<verse number="8">kıralın gözünde lûtuf buldumsa, ve isteğimi vermek, ve dileğimi yerine getirmek kırala iyi görünürse, kıralla Haman kendileri için yapacağım ziyafete gelsinler, ve kıralın dediğini yarın yaparım.</verse>
				<verse number="9">Ve Haman o gün sevinçle ve iyi yürekle çıktı; fakat Haman kıralın kapısında Mordekayın ayağa kalkmadığını, ve kendisi için yerinden kımıldamadığını, görünce, Mordekaya karşı öfke ile doldu.</verse>
				<verse number="10">Fakat Haman kendini tuttu, ve evine geldi; ve gönderip dostlarını ve karısı Zereşi getirtti.</verse>
				<verse number="11">Ve Haman onlara zenginliğinin büyüklüğünü, ve oğullarının çokluğunu, ve bütün şeyleri, kıralın kendisini nasıl büyülttüğünü, ve kıralın reisleri ve kulları üzerine kendisini nasıl yükselttiğini anlattı.</verse>
				<verse number="12">Ve Haman dedi: Evet, kıraliça Ester yapmış olduğu ziyafete kıralla beraber girmeğe benden başka kimseyi bırakmadı; ve yarın da onun tarafından kıralla beraber davetliyim.</verse>
				<verse number="13">Fakat ben, Yahudi Mordekayı kıralın kapısında oturmakta gördükçe, benim için bunun hepsinin değeri yoktur.</verse>
				<verse number="14">Ve karısı Zereş ve bütün dostları ona dediler: Elli arşın yüksekliğinde bir dar ağacı yapılsın, ve sabahlayın kırala söyle de Mordekay onun üzerine asılsın; ve kıralla beraber sevinerek ziyafete git. Ve bu şey Hamanın gözüne iyi göründü; ve dar ağacını yaptırdı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">Ogece kıralın uykusu kaçtı; ve tarihleri, muhtıralar kitabını getirmelerini söyledi, ve onlar kıralın önünde okundu.</verse>
				<verse number="2">Ve yazılı bulundu ki, eşik bekçilerinden kıralın iki kızlar ağası, Bigtana ile Tereş hakkında kıral Ahaşveroşa el atmak istediklerini Mordekay bildirmişti.</verse>
				<verse number="3">Ve kıral dedi: Mordekaya bundan ötürü ne şeref ve itibar verildi? Ve kendisine hizmet eden kıral uşakları dediler: Ona bir şey yapılmadı.</verse>
				<verse number="4">Ve kıral dedi: Avluda kim var? Ve Haman, Mordekay için hazırlamış olduğu dar ağacına onu assınlar diye kırala söylemek için kıral evinin dış avlusuna gelmişti.</verse>
				<verse number="5">Ve kıralın uşakları kendisine dediler: İşte, Haman avluda duruyor. Ve kıral dedi: İçeri gelsin.</verse>
				<verse number="6">Ve Haman içeri geldi. Ve kıral ona dedi: Kıralın şeref vermek istediği adama ne yapılır? Ve Haman içinden dedi: Benden ziyade kıral kime şeref vermek ister?</verse>
				<verse number="7">Ve Haman kırala dedi: Kıralın şeref vermek istediği adam için,</verse>
				<verse number="8">kıralın giydiği kırallık esvabını, ve kıralın üzerine bindiği atı, ve kendi başına konulan kıral tacını getirsinler;</verse>
				<verse number="9">ve esvabı ve atı başlıca kırala hizmet eden reislerden birinin eline versinler, ve kıralın şeref vermek istediği adama giydirsinler, ve onu atın üzerine bindirip şehrin sokaklarında gezdirsinler, ve onun önünde: Kıralın şeref vermek istediği adama böyle yapılır, diye bağırsınlar.</verse>
				<verse number="10">Ve kıral Hamana dedi: Söylediğin gibi esvabı ve atı hemen al, ve kıral kapısında oturan Yahudi Mordekaya öyle yap; bütün söylediklerinden hiç bir şey eksik olmasın.</verse>
				<verse number="11">Ve Haman esvabı ve atı aldı, ve Mordekayı giyindirdi, ve onu ata bindirip şehrin sokaklarında gezdirdi, ve onun önünde: Kıralın şeref vermek istediği adama böyle yapılır, diye bağırdı.</verse>
				<verse number="12">Ve Mordekay kıral kapısına döndü. Ve Haman yaslı ve başı örtülü olarak evine çabuk gitti.</verse>
				<verse number="13">Ve Haman başına gelen her şeyi karısı Zereşe, ve bütün dostlarına anlattı. Ve hikmetli adamları ve karısı Zereş ona dediler: Önünde düşmeğe başladığın Mordekay Yahudilerin zürriyetinden ise, ona gücün yetmiyecek, ancak onun önünde mutlaka düşeceksin,</verse>
				<verse number="14">Onlar kendisile henüz konuşmakta iken kıralın kızlar ağaları geldiler, ve Esterin yapmış olduğu ziyafete Hamanı çabuk götürdüler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE kıral ile Haman kıraliça Esterin ziyafetine geldiler.</verse>
				<verse number="2">Ve ikinci günde şarap içilirken kıral yine Estere dedi: İsteğin nedir, kıraliça Ester? ve sana verilecektir; ve dileğin nedir? ülkenin yarısına kadar yapılacaktır.</verse>
				<verse number="3">Ve kıraliça Ester cevap verip dedi: Ey kıral, eğer senin gözünde lûtuf buldumsa, ve eğer kırala iyi görünürse, isteğim üzerine canım, ve dileğim üzerine kavmım bana bağışlansın;</verse>
				<verse number="4">çünkü ben ve kavmım, helâk edilmek, öldürülmek, ve yok edilmek için satıldık. Ve eğer köle ve cariye olarak satılsaydık susardım, fakat kıralın zararını düşman ödiyemezdi.</verse>
				<verse number="5">Ve kıral Ahaşveroş söyledi, ve kıraliça Estere dedi: Bu işi yapmağa kalkışan adam kimdir, ve nerededir?</verse>
				<verse number="6">Ve Ester dedi: Bir hasım, ve bir düşman, bu kötü Haman. Ve Haman kıralla kıraliçanın önünde dehşete düştü.</verse>
				<verse number="7">Ve kıral öfkesile şarap ziyafetinden kalktı, ve sarayın bahçesine çıktı; ve Haman kıraliça Esterden hayatını dilenmek için ayakta durdu; çünkü kıral tarafından kendisine karşı kötülük kararlaştırılmış olduğunu görüyordu.</verse>
				<verse number="8">Ve kıral sarayın bahçesinden şarap ziyafeti yerine döndü; ve Haman Esterin üzerinde olduğu sedire kapanmıştı. Ve kıral dedi: Evde, benim yanımda bile kıraliçayı mı zorlıyacak? Ve kıralın ağzından bu söz çıkınca Hamanın yüzünü örttüler.</verse>
				<verse number="9">Ve kıralın önünde olan kızlar ağalarından biri, Harbona, dedi: Hem işte, kıral için iyilik söyliyen Mordekayı asmak üzre Hamanın yapmış olduğu elli arşın yüksekliğindeki dar ağacı Hamanın evinde duruyor. Ve kıral dedi: Onun üzerine kendisini asın.</verse>
				<verse number="10">Ve Mordekay için yapmış olduğu dar ağacı üzerine Hamanı astılar. Ve kıralın öfkesi yatıştı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">Ogün kıral Ahaşveroş Yahudilerin düşmanı Hamanın evini kıraliça Estere verdi. Ve Mordekay kıralın önüne geldi; çünkü Ester kendisinin nesi olduğunu bildirmişti.</verse>
				<verse number="2">Ve kıral, Hamandan geri almış olduğu yüzüğünü çıkardı, ve onu Mordekaya verdi, ve Ester Mordekayı Hamanın evi üzerine koydu.</verse>
				<verse number="3">Ve kıralın önünde Ester tekrar söyledi, ve onun ayakları önüne düşüp ağladı, ve Agagî Hamanın kötülüğünü, ve Yahudilere karşı kurmuş olduğu düzenini hükümden düşürmek için ona yalvardı.</verse>
				<verse number="4">Ve kıral Estere altın asayı uzattı. Ve Ester ayağa kalkıp kıralın önünde durdu.</verse>
				<verse number="5">Ve dedi: Eğer kırala iyi görünürse, ve eğer onun önünde lûtuf buldumsa, ve iş kıralın önünde doğru görünürse, ve ben onun gözünde iyi isem, Hammedatanın oğlu Agagî Hamanın düzdüğü, kıralın bütün vilâyetlerinde olan Yahudileri yok etmek için yazdığı mektupları bozmak için yazılsın;</verse>
				<verse number="6">çünkü kavmımın başına gelecek kötülüğü görmeğe nasıl dayanabilirim? ve akrabamın helâkini görmeğe nasıl dayanabilirim?</verse>
				<verse number="7">Ve kıral Ahaşveroş kıraliça Estere, ve Yahudi Mordekaya dedi: İşte, Hamanın evini Estere verdim, ve onu dar ağacına astılar, çünkü Yahudilerin üzerine el atmıştı.</verse>
				<verse number="8">Kıralın adı ile yazılmış ve kıralın yüzüğü ile mühürlenmiş yazıyı kimse bozamıyacağından, siz de gözünüzde iyi olana göre Yahudilere kıralın adı ile yazın, ve kıralın yüzüğü ile mühürleyin.</verse>
				<verse number="9">Ve o vakit, üçüncü ayda Sivan ayında yirmi üçünde kıralın kâtipleri çağırıldı; ve Mordekayın emrettiği her şeye göre Yahudilere, ve kıral naiplerine, ve Hintten Habeş iline kadar olan yüz yirmi yedi vilâyetin valilerine, ve reislerine, kendi yazısına göre her vilâyete, ve kendi diline göre her kavma, ve kendi yazılarına ve dillerine göre Yahudilere yazıldı.</verse>
				<verse number="10">Ve kıral Ahaşveroşun adı ile yazdı, ve kıralın yüzüğü ile mühürledi, ve mektupları kıral hizmetinde kullanılan yürük atlara, katırlara, genç hecinlere binmiş atlı ulakların elile gönderdi;</verse>
				<verse number="11">bu mektuplarda kıral, her şehirde olan Yahudilere, bir günde, on ikinci ayın, Adar ayının on üçüncü gününde kıral Ahaşveroşun bütün vilâyetlerinde,</verse>
				<verse number="12">toplanmağa, ve canları için durmağa, kendilerine, çocuklarına ve karılarına hücum edecek olan kavmın ve vilâyetin silâhlanan halkını helâk etmeğe, öldürmeğe, ve yok etmeğe, ve onların mallarını çapul etmeğe izin verdi.</verse>
				<verse number="13">Her vilâyette buyrultu olarak dağıtılsın, Yahudiler kendi düşmanlarından öçlerini almağa o gün için hazır olsunlar diye yazının sureti bütün kavmlara ilân olundu.</verse>
				<verse number="14">Ve kıral hizmetinde kullanılan yürük atlara binmiş olan atlı ulaklar kıralın emrile sıkıştırılıp acele ile yola çıktılar; Şuşan sarayında da buyrultu çıkarıldı.</verse>
				<verse number="15">Ve Mordekay lâcivert ve beyaz kırallık esvabile, ve büyük altın taçla, ve ince ketenden ve erguvanîden cübbe ile kıralın önünden çıktı; ve Şuşan şehri bağırdı ve sevindi.</verse>
				<verse number="16">Yahudiler arasında ışık, ve sevinç, ve ferah, ve şeref vardı.</verse>
				<verse number="17">Ve her vilâyette, ve her şehirde, kıralın sözü ve buyrultusu nereye vardı ise, orada Yahudiler için sevinç ve ferah, ziyafet ve iyi gün oldu. Ve memleket kavmları arasında bir çokları Yahudi oldular; çünkü üzerlerine Yahudiler korkusu düşmüştü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE on ikinci ayda, Adar ayında, on üçüncü gününde, kıralın sözü ve buyrultusu icra olunmak vakti yaklaşınca, Yahudi düşmanlarının onlara musallat olmağı umdukları günde (fakat iş tersine döndürüldü, Yahudiler onlara, kendilerinden nefret edenlere musallat oldular),</verse>
				<verse number="2">Yahudiler zararlarını arıyanlar üzerine el atmak için şehirlerinde, kıral Ahaşveroşun bütün vilâyetlerinde toplandılar; ve onların önünde kimse duramadı; çünkü korkuları bütün kavmların üzerine düşmüştü.</verse>
				<verse number="3">Ve bütün vilâyet reisleri, ve kıral naipleri, ve valiler, ve kıralın işini yapanlar Yahudilere yardım ettiler; çünkü Mordekayın yüzünden üzerlerine korku düşmüştü.</verse>
				<verse number="4">Çünkü Mordekay kıralın evinde büyüktü, ve bütün vilâyetlerde şöhreti yayıldı; bu Mordekay kişi gittikçe büyümekte idi.</verse>
				<verse number="5">Ve Yahudiler bütün düşmanlarını kılıçtan geçirdiler, ve öldürdüler, ve yok ettiler, ve kendilerinden nefret edenlere istedikleri gibi yaptılar.</verse>
				<verse number="6">Ve Yahudiler Şuşan sarayında beş yüz kişi öldürdüler, ve yok ettiler.</verse>
				<verse number="7">Ve Yahudilerin düşmanı Hammedatanın oğlu Hamanın on oğlunu,</verse>
				<verse number="8">Parşandatayı, ve Dalfonu, ve Aspatayı,</verse>
				<verse number="9">ve Poratayı, ve Adalyayı, ve Aridatayı,</verse>
				<verse number="10">ve Parmaştayı, ve Arisayı, ve Aridayı, ve Vayzatayı öldürdüler; fakat çapula el atmadılar.</verse>
				<verse number="11">O günde Şuşan sarayında öldürülenlerin sayısı kıralın önüne getirildi.</verse>
				<verse number="12">Ve kıral kıraliça Estere dedi: Yahudiler Şuşan sarayında beş yüz kişiyi, ve Hamanın on oğlunu öldürüp yok ettiler; kıralın obir vilâyetlerinde neler yapmışlardır! İsteğin nedir? ve sana verilecektir; ve daha dileğin nedir? ve yapılacaktır.</verse>
				<verse number="13">Ve Ester dedi: Eğer kırala iyi görünürse Şuşanda olan Yahudilere bugünün buyrultusuna göre yarın da yapmağa izin verilsin, ve Hamanın on oğlunu dar ağacına assınlar.</verse>
				<verse number="14">Ve kıral böyle yapılmasını emretti; ve Şuşanda buyrultu çıkarıldı; ve Hamanın on oğlunu astılar.</verse>
				<verse number="15">Ve Şuşanda olan Yahudiler Adar ayının on dördüncü gününde de toplandılar, ve Şuşanda üç yüz kişi öldürdüler; fakat çapula el atmadılar.</verse>
				<verse number="16">Ve kıralın vilâyetlerinde olan obir Yahudiler toplandılar, ve canları için durdular, ve düşmanlarından rahat buldular, ve kendilerinden nefret edenlerden yetmiş beş bin kişiyi öldürdüler; fakat çapula el atmadılar.</verse>
				<verse number="17">Bu iş Adar ayının on üçüncü gününde oldu; ve on dördüncü gününde rahat ettiler, ve onu ziyafet ve sevinç günü yaptılar,</verse>
				<verse number="18">Şuşanda olan Yahudiler ise on üçüncü gününde, ve on dördüncü gününde toplandılar, ve on beşinci gününde rahat ettiler, ve onu ziyafet ve sevinç günü yaptılar.</verse>
				<verse number="19">Bundan dolayıdır ki, köy Yahudileri, duvarsız şehirlerde oturanlar, Adar ayının on dördüncü gününü sevinç ve ziyafet günü, ve iyi gün, ve birbirine pay göndermek günü yapmaktadırlar.</verse>
				<verse number="20">Ve Mordekay bu şeyleri yazdı, ve kıral Ahaşveroşun bütün vilâyetlerinde, yakında ve uzakta olan Yahudilerin hepsine,</verse>
				<verse number="21">her yıl Adar ayının on dördüncü gününü ve on beşinci gününü</verse>
				<verse number="22">Yahudilerin düşmanlarından rahat buldukları günler olarak, kendileri için kederden sevince, ve yastan iyi güne çevrilen bir ay olarak tutsunlar, ve onları ziyafet ve sevinç günleri, ve birbirlerine paylar, ve fakirlere hediyeler göndermek günleri yapsınlar diye onlara emretmek için mektuplar gönderdi.</verse>
				<verse number="23">Ve Yahudiler başladıkları gibi, ve Mordekayın kendilerine yazdığı gibi yapmağı üzerlerine aldılar;</verse>
				<verse number="24">çünkü bütün Yahudilerin düşmanı Hammedatanın oğlu Agagî Haman, onları yok etmek için Yahudilere karşı düzen kurmuştu, ve onları ezip yok etmek için Pur atmıştı (bu kuradır);</verse>
				<verse number="25">fakat iş kıralın önüne gelince, onun Yahudilere karşı kurmuş olduğu kötü düzeni kendi başına dönsün, ve kendisini ve oğullarını dar ağacına assınlar diye mektuplarla emretti.</verse>
				<verse number="26">Bundan dolayı bu günlere Pur adı üzerine Purim dediler. Bunun için bu mektubun bütün sözlerinden, ve bu iş hakkında gördüklerinden, ve başlarına gelen şeyden dolayı,</verse>
				<verse number="27">her yıl, bu iki günü yazıldığına göre, ve belli vaktine göre geçirmiyip tutmağı,</verse>
				<verse number="28">ve her nesil de, her ailede, her vilâyette ve her şehirde, bu günler anılıp tutulsun diye, ve Yahudiler arasında bu Purim günlerinin geçirilmiyip, onların anılması zürriyetleri arasında sona ermesin diye Yahudiler karar verip kendi üzerlerine, ve zürriyetleri üzerine, ve kendilerine birleşenlerin hepsi üzerine aldılar.</verse>
				<verse number="29">Ve Abihailin kızı kıraliça Ester, ve Yahudi Mordekay bu ikinci Purim mektubunu tasdik için tam salâhiyetle yazdılar.</verse>
				<verse number="30">Ve Yahudi Mordekayın, ve kıraliça Esterin onlara emretmiş olduğu üzre, oruçlar ve onların feryadı işinde kendileri ve zürriyetleri için karar vermiş oldukları üzre, belli vakitlerinde olan bu Purim günlerini tasdik etmek için,</verse>
				<verse number="31">bütün Yahudilere Ahaşveroşun ülkesinin yüz yirmi yedi vilâyetine barışıklık ve hakikat sözlerile mektuplar gönderdi.</verse>
				<verse number="32">Ve Esterin emri bu Purim işlerini tasdik etti; ve kitaba yazıldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE kıral Ahaşveroş karaya ve deniz adalarına haraç koydu.</verse>
				<verse number="2">Ve onun kudretinin ve gücünün bütün işleri, ve kıralın Mordekayı yükseltmiş olduğu büyüklük hakkındaki tam hikâye, bunlar Medya ve Fars kırallarının tarihler kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="3">Çünkü Yahudi Mordekay kıral Ahaşveroştan sonra ikinci, ve Yahudiler arasında büyük, ve çokluk olan kardeşlerince makbul, kavmının iyiliğini arıyan, ve bütün nesline barışıklık sözü söyliyen adamdı.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="18">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">UTS diyarında bir adam vardı, adı Eyub idi; ve bu adam kâmil ve doğru idi, Allahtan korkar ve kötülükten çekinirdi.</verse>
				<verse number="2">Ve kendisine yedi oğul ile üç kız doğdu.</verse>
				<verse number="3">Ve mal olarak onun yedi bin koyunu, ve üç bin devesi, ve beş yüz çift öküzü, ve beş yüz dişi eşeği, ve pek çok kölesi vardı; ve bütün şark oğullarından bu adam en büyüktü.</verse>
				<verse number="4">Ve oğulları gider, ve her biri gününde kendi evinde, ziyafet yaparlardı; ve kendilerile beraber yemek ve içmek için, gönderip üç kızkardeşlerini çağırırlardı.</verse>
				<verse number="5">Ve öyle olurdu ki, ziyafet günleri bir devir yapınca, Eyub gönderip onları takdis ederdi, ve sabahlayın erken kalkar, ve hepsinin sayısına göre yakılan takdimeler arzederdi; çünkü Eyub derdi: Belki oğullarım suç işlemişler, ve yüreklerinden Allaha lânet etmişlerdir. Ve Eyub daima böyle ederdi.</verse>
				<verse number="6">Ve Allah oğulları RABBİN önünde kendilerini takdim etmeğe geldikleri gün vaki oldu ki, onların arasında Şeytan da geldi.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB Şeytana dedi: Nereden geliyorsun? Ve Şeytan RABBE cevap verip dedi: Dünyada dolaşmaktan, ve orada gezinmekten.</verse>
				<verse number="8">Ve RAB Şeytana dedi: Kulum Eyuba iyice baktın mı? çünkü dünyada onun gibisi yok; kâmil ve doğru adam; Allahtan korkar ve kötülükten çekinir.</verse>
				<verse number="9">Ve Şeytan RABBE cevap verip dedi: Eyub Allahtan boşuna mı korkuyor?</verse>
				<verse number="10">Onun etrafına, evinin etrafına, ve nesi varsa hepsinin etrafına sen çepçevre çit çevirmedin mi? ellerinin işini sen bereketledin, ve onun malı memlekette çoğaldı.</verse>
				<verse number="11">Fakat şimdi elini uzat da, nesi varsa hepsine dokun, ve yüzüne karşı sana lânet edecektir.</verse>
				<verse number="12">Ve RAB Şeytana dedi: İşte, bütün nesi varsa senin elinde; ancak kendisine elini uzatma. Ve Şeytan RABBİN önünden çıktı.</verse>
				<verse number="13">Ve günlerden bir gün, oğulları ile kızları büyük kardeşlerinin evinde yemek yemekte ve şarap içmekte iken vaki oldu ki,</verse>
				<verse number="14">Eyuba bir ulak gelip dedi: Öküzler çift sürüyor, ve eşekler onların yanında otlıyorlardı;</verse>
				<verse number="15">ve onların üzerine Şebalılar baskın ettiler, ve onları alıp götürdüler; ve uşakları kılıçtan geçirdiler; ve ancak ben, sana bildireyim diye tek başıma kaçıp kurtuldum.</verse>
				<verse number="16">Bu adam henüz söylemekte iken bir başkası da gelip dedi: Göklerden Allahın ateşi düştü, ve koyunlarla uşakları yaktı, ve onları yiyip bitirdi; ve ancak ben, sana bildireyim diye tek başıma kaçıp kurtuldum.</verse>
				<verse number="17">Bu adam henüz söylemekte iken bir başkası da gelip dedi: Kildanîler üç bölük olarak develerin üzerine saldırdılar, ve onları alıp götürdüler, ve uşakları kılıçtan geçirdiler; ve ancak ben, sana bildireyim diye tek başıma kaçıp kurtuldum.</verse>
				<verse number="18">Bu adam henüz söylemekte iken bir başkası da gelip dedi: Oğullarınla kızların büyük kardeşlerinin evinde yemek yemekte ve şarap içmekte idiler;</verse>
				<verse number="19">ve işte, çölün ötesinden büyük bir yel geldi, ve evin dört köşesine çarptı, ve gençlerin üzerine ev yıkıldı, onlar da öldüler; ve ancak ben, sana bildireyim diye tek başıma kaçıp kurtuldum.</verse>
				<verse number="20">Ve Eyub kalktı, ve kaftanını yırttı, ve saçlarını kesti, ve yere düşüp secde kıldı;</verse>
				<verse number="21">ve dedi: Anam bağrından çıplak çıktım, ve oraya çıplak döneceğim; RAB verdi, ve RAB aldı; RABBİN ismi mubarek olsun.</verse>
				<verse number="22">Bu işin hepsinde Eyub suç işlemedi, ve Allaha uygunsuzluk yüklemedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">ALLAH oğulları RABBİN önünde yine kendilerini takdim etmeğe geldikleri gün vaki oldu ki, onların arasında Şeytan da RABBİN önünde kendini takdim etmek için geldi.</verse>
				<verse number="2">Ve RAB Şeytana dedi: Nereden geliyorsun? Ve Şeytan RABBE cevap verip dedi: Dünyada dolaşmaktan, ve orada gezinmekten.</verse>
				<verse number="3">Ve RAB Şeytana dedi: Kulum Eyuba iyice baktın mı? çünkü dünyada onun gibisi yok; kâmil ve doğru adam; Allahtan korkar ve kötülükten çekinir; ve boşuna onu yutayım diye beni kışkırttığın halde, yine kemalini sıkı tutmaktadır.</verse>
				<verse number="4">Ve Şeytan RABBE cevap verip dedi: Deri yerine deri, evet, insan canı için nesi varsa verir.</verse>
				<verse number="5">Fakat şimdi elini uzat da, onun kemiğine ve etine dokun, ve yüzüne karşı sana lânet edecektir.</verse>
				<verse number="6">Ve RAB Şeytana dedi: İşte, o senin elinde; ancak onun canını esirge.</verse>
				<verse number="7">Ve Şeytan RABBİN önünden çıktı, ve Eyubu, ayağının tabanından tepesine kadar kötü çıbanlarla vurdu,</verse>
				<verse number="8">Ve Eyub kendisine bir çömlek parçası aldı ki, onunla kazınsın; ve kül içinde oturmakta idi.</verse>
				<verse number="9">Ve karısı ona dedi: Sen hâlâ mı kemalini sıkı tutmaktasın? Allaha lânet et de öl.</verse>
				<verse number="10">Ve kadına dedi: Ahmak karılardan biri nasıl söylerse sen öyle söyliyorsun. Nasıl? Allahtan iyilik kabul edelim de kötülük kabul etmiyelim mi? Bu işin hepsinde Eyub dudakları ile suç etmedi.</verse>
				<verse number="11">Ve Eyubun üç dostu, Temanlı Elifaz, ve Şuahlı Bildad, ve Naamalı Tsofar, onun başına gelen bütün bu kötülüğü işitince, her biri kendi yerinden kalkıp geldiler; ve onunla acınmak ve onu teselli etmek için gitmek üzre birbirlerile sözleştiler.</verse>
				<verse number="12">Ve uzaktan gözlerini kaldırdılar, ve onu tanımadılar, ve seslerini yükseltip ağladılar; ve her biri kaftanını yırttı, ve göklere doğru başları üzerine toprak saçtılar.</verse>
				<verse number="13">Ve derdi çok büyük olduğunu gördükleri için, yedi gün ve yedi gece onunla beraber yere oturdular, ve ona kimse söz söylemedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">ONDAN sonra Eyup ağzını açtı, ve kendi gününe lânet etti.</verse>
				<verse number="2">Ve Eyub söze başlıyıp dedi:</verse>
				<verse number="3">Doğmuş olduğum gün yok olsun; Rahimde bir erkek peyda oldu, diyen gece de yok olsun.</verse>
				<verse number="4">O gün karanlık olsun; Allah yukardan onu aramasın, Ve onun üzerine ışık parlamasın,</verse>
				<verse number="5">Karanlık ile ölüm gölgesi ona sahip çıksınlar; Üzerine bulut çöksün; Gün kararması ona dehşet salsın.</verse>
				<verse number="6">Hele o gece, onu koyu karanlık kapsın; Yılın günleri arasında yüzü gülmesin; Ayların sayısına girmesin.</verse>
				<verse number="7">İşte, o gece kısır olsun; Ona sevinç sesi girmesin.</verse>
				<verse number="8">Günü lânetliyenler ona lânet etsinler, Levyatanı uyandırmakta becerikli olan o adamlar.</verse>
				<verse number="9">Akşamının yıldızları kararsın; Işık beklesin de olmasın; Ve fecrin kirpiklerini görmesin;</verse>
				<verse number="10">Çünkü anam rahminin kapılarını kapamadı, Ve gözlerimden sıkıntıyı saklamadı.</verse>
				<verse number="11">Ben niçin doğunca ölmedim, Rahimden çıkınca son soluğumu vermedim?</verse>
				<verse number="12">Niçin beni dizler, Emeyim diye memeler karşıladı?</verse>
				<verse number="13">Çünkü şimdi yatmış, dinlenmiş, Uyumuş olurdum;</verse>
				<verse number="14">Harabeleri kendileri için bina etmiş olan, Dünyanın kıralları ile ve müsteşarları ile beraber,</verse>
				<verse number="15">Yahut evlerini gümüşle doldurmuş olan, Altın sahibi reislerle beraber rahat ederdim;</verse>
				<verse number="16">Yahut gizledikleri düşmüş cenin gibi, Işık görmemiş yavrular gibi yok olurdum.</verse>
				<verse number="17">Orada kötüler eza etmekten el çekerler; Ve orada yorgunlar rahat bulurlar.</verse>
				<verse number="18">Orada mahpuslar hep kaygısızdırlar; Angaryacının sesini işitmezler.</verse>
				<verse number="19">Küçük de, büyük de oradadır; Köle de efendisinden âzadedir.</verse>
				<verse number="20">Kederliye niçin ışık verilir, Canları acı olanlara da hayat?</verse>
				<verse number="21">Onlar ki, ölümü özliyorlar da gelmiyor, Ve onu definelerden ziyade arıyorlar;</verse>
				<verse number="22">Onlar ki, kabri bulunca, Coşuncıya kadar sevinirler ve meserret bulurlar.</verse>
				<verse number="23">Yolu kendisine örtülmüş olana neden ışık veriliyor, Ve Allahın çitle etrafını çevirdiği adama?</verse>
				<verse number="24">Çünkü ekmekten önce iniltim geliyor, Ve feryatlarım su gibi dökülmede.</verse>
				<verse number="25">Çünkü korktuğum başıma geliyor, Ve yıldığım şey üzerime geliyor.</verse>
				<verse number="26">Kaygısız değilim ve sükûnda değilim, ve rahat değilim; Ancak sıkıntı geliyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE Temanlı Elifaz cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">İnsan sana bir söz söylemeğe kalkışırsa gücenir misin? Fakat söylemekten kendisini kim tutabilir?</verse>
				<verse number="3">İşte, sen çoklarına ders verdin, Ve gevşemiş elleri kuvvetlendirdin.</verse>
				<verse number="4">Sürçmekte olanı senin sözlerin ayakta tuttu, Ve çöken dizleri sen pekiştirdin.</verse>
				<verse number="5">Fakat şimdi senin başına gelince gücüne gidiyor; Sana dokununca şaşkın oluyorsun.</verse>
				<verse number="6">Senin güvendiğin, Allahtan korkun değil midir, Ve ümit ettiğin, kendi yollarının kemali değil midir?</verse>
				<verse number="7">Suçsuz kim helâk oldu? şimdi an, Ve nerede doğru adamlar yok oldular?</verse>
				<verse number="8">Benim gördüğüme göre, fesat çiftçileri, Ve zahmet tohumu saçanlar, onu biçiyorlar.</verse>
				<verse number="9">Allahın soluğu ile yok oluyorlar, Ve öfkesinin yeli ile telef oluyorlar.</verse>
				<verse number="10">Aslanın gümürdemesi ve azgın aslanın sesi kesildi, Ve genç aslanların dişleri kırıldı.</verse>
				<verse number="11">Kocamış aslan şikârsızlıktan helâk oluyor, Dişi aslanın yavruları da dağılıyorlar.</verse>
				<verse number="12">Bana gizlice bir söz geldi, Ve ondan kulağım fısıltı aldı.</verse>
				<verse number="13">Gece rüyetlerinden doğan düşünceler içinde, İnsanların üzerine ağır uyku düştüğü zaman.</verse>
				<verse number="14">Üzerime dehşet ve titreme geldi, Ve bütün kemiklerimi sarstı,</verse>
				<verse number="15">Ve önümden bir ruh geçti; Bedenimin tüyleri ürperdi.</verse>
				<verse number="16">O durdu, fakat görünüşünü seçemedim; Gözlerimin önünde bir suret vardı; Her şey susmuşken bir ses işittim:</verse>
				<verse number="17">İnsan Allahtan daha âdil olur mu? Adam kendini Yaratandan daha tahir olur mu?</verse>
				<verse number="18">İşte, o, kullarına güvenmez, Meleklerine de yanılma yükletir;</verse>
				<verse number="19">Çamur evlerde oturanlara daha nekadar fazla! Onlar ki, temelleri topraktadır, Güveden önce ezilirler.</verse>
				<verse number="20">Sabahla akşam arasında harap olurlar; Kimse farkına varmadan ebediyen yok olurlar.</verse>
				<verse number="21">Değil mi ki, onların çadır ipleri içlerinde koparılınca, Hemen ölürler, fakat hikmetle değil?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">HAYDİ çağır; sana cevap veren var mı? Ve mukaddeslerden hangisine yüneleceksin?</verse>
				<verse number="2">Çünkü öfke sefihi öldürür, Bön adamı da kıskançlık öldürür.</verse>
				<verse number="3">Ben sefihi kök salmada gördüm; Ve hemen yurduna lânet ettim.</verse>
				<verse number="4">Oğulları emniyetten ırak olurlar, Ve kapıda ezilirler, Kurtaran da yoktur;</verse>
				<verse number="5">Onun ekinini aç adam yer, Dikenler arasından bile onu alır; Ve onların malına tuzak ağzını açmıştır.</verse>
				<verse number="6">Çünkü dert topraktan çıkmaz, Ve zahmet yerden bitmez;</verse>
				<verse number="7">Fakat insan meşakkate doğar; Kıvılcımlar yukarı uçar gibi.</verse>
				<verse number="8">Fakat ben, ben Allahı arardım, Ve işimi Allaha bırakırdım;</verse>
				<verse number="9">O Allah ki, büyük ve keşfedilemez şeyler, Sayısız şaşılacak şeyler yapar;</verse>
				<verse number="10">Yeryüzüne yağmur verir, Ve tarlaların üzerine sular gönderir;</verse>
				<verse number="11">Böylece düşkünleri yüksek yere kor, Ve yaslı olanlar selâmete çıkar.</verse>
				<verse number="12">Hilekârların düşüncelerini bozar, Ve düzenlerini elleri yapamaz.</verse>
				<verse number="13">Hikmetlileri kendi hilelerinde yakalar; Ve iğrilerin öğüdü hemen yıkılır.</verse>
				<verse number="14">Gündüzün karanlığa çarparlar, Ve öğleyin el yordamı ile ararlar, geceymiş gibi.</verse>
				<verse number="15">Fakat kılıçtan, onların ağzından, Kuvvetli adamın elinden yoksulu kurtarır.</verse>
				<verse number="16">Ve fakire ümit gelir, Kötülük de ağzını kapar.</verse>
				<verse number="17">İşte, Allahın terbiye ettiği adam ne mutludur; Ve Kadîrin tedibini sen hor görme.</verse>
				<verse number="18">Çünkü o incitir, o sarar; O yaralar, onun elleri iyi eder.</verse>
				<verse number="19">Altı sıkıntı içinde seni kurtaracaktır; Ve yedisinde belâ sana dokunmıyacaktır.</verse>
				<verse number="20">Seni kıtlıkta ölümden, Ve cenkte kılıcın elinden kurtaracaktır.</verse>
				<verse number="21">Dil kamçısından saklı kalacaksın; Yıkım gelince ondan korkmıyacaksın.</verse>
				<verse number="22">Yıkıma ve kıtlığa güleceksin; Ve yerin canavarlarından korkmıyacaksın.</verse>
				<verse number="23">Çünkü tarlanın taşları ile uzlaşmış olacaksın; Kırın canavarları seninle barışmış olacaklar.</verse>
				<verse number="24">Ve bileceksin ki, çadırın selâmettedir; Ve yurdunu yoklıyacaksın, bir eksik bulmıyacaksın.</verse>
				<verse number="25">Ve bileceksin ki, zürriyetin çok olacak, Filizlerin de yerin otu gibi.</verse>
				<verse number="26">Tam ihtiyarlıkta kabre geleceksin, Demetlerin yığını mevsiminde kaldırıldığı gibi.</verse>
				<verse number="27">İşte bu kadar, biz onu araştırdık, böyledir; Bunu dinle de, kendin için bil.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE Eyub cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Keşke kederim bir kere tartılsa, Ve felâketimle beraber teraziye konsa!</verse>
				<verse number="3">Çünkü şimdi denizlerin kumundan daha ağır olurdu; Sözlerim bundan ötürü abuksabuk oldu.</verse>
				<verse number="4">Çünkü Kadîrin okları içimdedir, Ruhum onların zehirini içmede; Allahın dehşetleri bana karşı cenge dizildiler.</verse>
				<verse number="5">Yaban eşeği otun yanında anırır mı? Yahut öküz kendi yemi yanında böğürür mü?</verse>
				<verse number="6">Tadı olmıyan şey tuzsuz yenilirmi? Yahut yumurtanın akında tat olur mu?</verse>
				<verse number="7">Canım onlara dokunmak istemiyor; Onlar bana mekruh ekmek gibidir.</verse>
				<verse number="8">Keşke dilediğim gelse; Ve Allah özlediğimi bana verse!</verse>
				<verse number="9">Kerem edip Allah beni ezse, Ve elini serbest bıraksa da, hayatımın bağını kesse!</verse>
				<verse number="10">Bu da bana bir teselli olsun, Ve esirgemez azabın içinde sevinçle coşayım, Kuddûsun sözlerini inkâr etmedim diye.</verse>
				<verse number="11">Kuvvetim nedir ki, bekliyeyim? Ve sonum ne ki, sabredeyim?</verse>
				<verse number="12">Kuvvetim taşların kuvveti mi? Yahut etim tunçtan mıdır?</verse>
				<verse number="13">Değil mi ki, kendime yardımım yok, Ve sağlam öğüt benden uzağa sürüldü?</verse>
				<verse number="14">Yüreği erimekte olana dostundan inayet gerek, Kadîrin korkusunu bıraksa bile.</verse>
				<verse number="15">Kardeşlerim hainlik ettiler, bir vadi gibi, Akıp giden vadilerin yatağı gibi;</verse>
				<verse number="16">O vadiler ki, buzla bulanıktır, Ve kar onların içine gizlenir;</verse>
				<verse number="17">Isındıkları zaman görünmez olurlar; Sıcak olunca yerlerinden yok olurlar.</verse>
				<verse number="18">Onların yolundan kervanlar sapar; Çöle çıkarlar da helâk olurlar.</verse>
				<verse number="19">Tema kervanları bakındılar, Şeba yolcuları onlara ümit bağlamışlardı.</verse>
				<verse number="20">Güvenmiş oldukları için utandılar; Oraya vardılar, ve şaşırdılar.</verse>
				<verse number="21">Çünkü siz de şimdi bir hiç oldunuz; Bir dehşet görüyorsunuz, ve korkuyorsunuz.</verse>
				<verse number="22">Ben dedim mi ki: Bana bir şey verin, Ve: Benim için malınızdan rüşvet verin,</verse>
				<verse number="23">Yahut: Beni düşman elinden kurtarın, Veya: Haydutların elinden beni azat edin?</verse>
				<verse number="24">Bana öğretin, ben de susarım; Ve yanıldığım neresi bana anlatın.</verse>
				<verse number="25">Doğruluk sözleri ne kuvvetlidir! Fakat kınamanız neyi kınayor?</verse>
				<verse number="26">Sözleri mi kınamağı düşünüyorsunuz? Mademki biçarenin sözleri bir yel gibidir.</verse>
				<verse number="27">Evet, öksüz için kura atardınız, Ve dostunuz için pazarlık ederdiniz.</verse>
				<verse number="28">Ve şimdi kerem edip bana yünelin; And olsun ki, size karşı yalan söylemiyorum.</verse>
				<verse number="29">Haydi dönün, haksızlık olmasın; Evet, yine dönün; benim davam doğrudur.</verse>
				<verse number="30">Dilimde haksızlık var mı? Damağım kötü şeyleri ayırt etmez mi?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">YERYÜZÜNDE savaş insan için değil midir? Günleri de gündelikçinin günleri gibi değil midir?</verse>
				<verse number="2">Gölgeyi özliyen köle gibi, Ücretini bekliyen gündelikçi gibi,</verse>
				<verse number="3">Böylece miras olarak bana sefalet ayları verildi, Pay olarak da bana meşakkat geceleri.</verse>
				<verse number="4">Yatarsam: Ne zaman kalkacağım? derim. Fakat gece uzar, ve fecre kadar iki yanıma dönmekten bıkarım.</verse>
				<verse number="5">Etim kurtlarla ve topraktan kabuklarla kaplanmış; Derim büzülüyor ve yine açılıyor.</verse>
				<verse number="6">Günlerim çulhanın mekiğinden daha tez, Ve bir ümit olmaksızın tükenmedeler.</verse>
				<verse number="7">Hatırla ki, hayatım bir soluktur; Gözüm bir daha iyilik görmiyecek.</verse>
				<verse number="8">Bana bakmakta olanın gözü bir daha beni görmiyecek; Senin gözlerin üzerimde olacak, fakat ben yok olacağım.</verse>
				<verse number="9">Bulut dağılır ve gider, Böylece ölüler diyarına inen bir daha çıkmaz.</verse>
				<verse number="10">Artık evine dönmez, Ve artık yeri kendisini tanımaz.</verse>
				<verse number="11">Ben de dilimi tutmıyayım; Ruhumun sıkıntısı ile söyliyeyim; Canımın acılığı ile şekva edeyim.</verse>
				<verse number="12">Ben deniz miyim, yahut deniz canavarı mıyım ki. Üzerime bekçi koydun?</verse>
				<verse number="13">Yatağım beni teselli edecek, Döşeğim şekvamı dindirecek, dediğim zaman,</verse>
				<verse number="14">Beni ruyalarla korkutuyorsun, Ve rüyetlerle beni yıldırıyorsun;</verse>
				<verse number="15">Ve canım boğulmağı, Ve bu kemiklerden ziyade ölümü iyi sayar.</verse>
				<verse number="16">Hayatımdan tiksiniyorum; ebediyen yaşamak istemem; Benden el çek, çünkü günlerim bir boşluk!</verse>
				<verse number="17">İnsan nedir ki, onu büyütesin, Ve yüreğin onunla meşgul olsun,</verse>
				<verse number="18">Ve her sabah onu yoklıyasın, Ve her lâhza onu deniyesin?</verse>
				<verse number="19">Daha ne kadar gözünü üzerimden çevirmiyeceksin, Ve salyamı yutacak zaman kadar beni bırakmıyacaksın?</verse>
				<verse number="20">Suç ettimse, sana ne ettim, ey insan gözcüsü? Niçin beni kendine hedef ettin? Ve ben kendime bir yük oldum.</verse>
				<verse number="21">Ve niçin günahımı bağışlamaz, fesadımı da gidermezsin? Çünkü şimdi toprakta yatacağım; Ve beni çok arıyacaksın, fakat ben bulunmıyacağım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE Şuahlı Bildad cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Bunları daha ne vakte kadar söyliyeceksin, Ve ağzının sözleri kuvvetli bir yel gibi olacak?</verse>
				<verse number="3">Allah adaleti iğriltir mi? Yahut Kadîr doğruluğu iğriltir mi?</verse>
				<verse number="4">Eğer oğulların ona karşı suç ettilerse, Onları da günahlarının eline vermiştir;</verse>
				<verse number="5">Eğer sen erken davranıp Allahı ararsan, Ve Kadîre yalvarırsan;</verse>
				<verse number="6">Eğer sen temiz ve doğru olursan; Gerçek o senin için şimdi uyanır, Ve senin doğruluk yurduna selâmet verir.</verse>
				<verse number="7">Başlangıcın küçük olsa da, Yine sonun çok artar.</verse>
				<verse number="8">Fakat şimdi önceki nesle sor da, Ataları ne araştırdılar, iyi düşün</verse>
				<verse number="9">(Çünkü biz dünkü adamlarız, ve bir şey bilmeyiz, Çünkü günlerimiz yeryüzünde bir gölgedir);</verse>
				<verse number="10">Onlar sana öğretmezler mi, sana anlatmazlar mı, Ve yüreklerinden sözler çıkarmazlar mı?</verse>
				<verse number="11">Bataklık olmıyan yerde kamış biter mi? Su olmıyan yerde saz büyür mü?</verse>
				<verse number="12">Henüz yeşilken, daha kesilmeden, Her ottan önce kurur.</verse>
				<verse number="13">Bütün Allahı unutanların yolları böyledir; Ve dinsiz adamın ümidi yok olur;</verse>
				<verse number="14">Onun emin olduğu şey kırılır, Ve güvendiği bir örümcek ağıdır.</verse>
				<verse number="15">Evine dayanır, fakat o durmaz; Ona yapışır, fakat o yerinde kalmaz.</verse>
				<verse number="16">Güneşin karşısında o yeşildir, Ve dalları bahçesinin üzerine çıkar.</verse>
				<verse number="17">Kökleri taş yığınına sarılır, Taşların evini görür.</verse>
				<verse number="18">Eğer yerinden sökülüp harap edilirse, O yer: Seni görmedim, diyerek onu inkâr eder.</verse>
				<verse number="19">İşte, onun yolunun meserreti budur; Ve topraktan başkaları çıkar.</verse>
				<verse number="20">İşte, Allah kâmil adamı kendisinden atmaz, Ve kötülük edenleri ellerinden tutmaz.</verse>
				<verse number="21">Senin ağzını yine gülüşle dolduracaktır, Dudaklarını da sevinçli bağrışla.</verse>
				<verse number="22">Senden nefret edenleri utanç kaplıyacaktır; Ve kötülerin çadırı yok olacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE Eyub cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Gerçek, bilirim ki, öyledir; Fakat Allah önünde insan nasıl haklı çıkabilir?</verse>
				<verse number="3">Eğer onunla çekişmek istese, Ona cevap veremez binde birine,</verse>
				<verse number="4">Yürekten hikmetli ve kuvvette şiddetli olan odur; Kim ona serteldi de selâmet buldu?</verse>
				<verse number="5">Dağları yerinden kaldıran odur, ve farkına varmazlar, Öfkesi ile onları alt üst ettiği zaman;</verse>
				<verse number="6">Dünyayı yerinden sarsan odur, Ve onun direkleri titrer;</verse>
				<verse number="7">Güneşe emreden odur, o da doğmaz, Ve yıldızları mühürler;</verse>
				<verse number="8">Tek başına gökleri geren odur, Ve denizin dalgaları üzerinde yürüyen odur;</verse>
				<verse number="9">Dübbi Ekberi, Oriyon yıldızı ile Ülker burcunu, Ve cenubun odalarını yaratan odur;</verse>
				<verse number="10">Büyük keşfedilemez şeyler, Ve sayısız şaşılacak şeyler yapan odur,</verse>
				<verse number="11">İşte, yanımdan geçer de onu görmem; Ve geçip gider de farkına varmam.</verse>
				<verse number="12">İşte, şikârı kapar, kim onu çevirir? Kim ona: Ne yapıyorsun, der?</verse>
				<verse number="13">Allah öfkesini geri döndürmez; Onun altında Rahabın yardımcıları çöker.</verse>
				<verse number="14">Nerede kaldı ki, ben ona cevap vereyim, Ve onunla çekişmek için sözlerimi seçeyim?</verse>
				<verse number="15">Ona, haklı olsam da, cevap vermezdim; Hâkimime yalvarırdım.</verse>
				<verse number="16">Eğer çağırmış olsaydım, ve bana cevap vermiş olsaydı, Yine sesime kulak verdi diye inanmazdım;</verse>
				<verse number="17">O ki, beni kasırga ile eziyor, Ve boşuna yaralarımı çoğaltıyor.</verse>
				<verse number="18">Beni bırakmıyor ki, soluğumu alayım, Ancak acılığa beni doyuruyor.</verse>
				<verse number="19">Eğer kuvvet için ise, işte kuvvetlidir! Eğer adalet için işe, o der ki: Kim beni mahkemeye çağırır?</verse>
				<verse number="20">Salih olsam da ağzım beni kötüler; Ben kâmil olsam da beni iğri çıkarır.</verse>
				<verse number="21">Ben kâmilim; kendimi saymıyorum; Hayatımı hor görmekteyim;</verse>
				<verse number="22">Hepsi bir! bunun için diyorum: Kâmili de kötüyü de bitirmektedir.</verse>
				<verse number="23">Birden bire belâ ölüm saçınca, Suçsuzların mihneti ile eğlenir.</verse>
				<verse number="24">Dünya kötülerin eline verilmiş; Hâkimlerinin gözlerini kapıyan odur; Eğer o değilse kimdir?</verse>
				<verse number="25">Benim günlerim ise ulaktan daha tez; İyilik görmeden kaçmadalar.</verse>
				<verse number="26">Geçip gidiyorlar, hafif kayıklar gibi, Şikârının üzerine süzülen kartal gibi.</verse>
				<verse number="27">Desem ki: Şekvamı unutayım; Mahzun çehremi bırakayım, ferahlı olayım;</verse>
				<verse number="28">Bütün dertlerimden yılarım, Beni suçsuz saymıyacaksın bilirim.</verse>
				<verse number="29">Mahkûm olacağım; Öyle ise boş yere niçin emek çekeyim?</verse>
				<verse number="30">Eğer kar suyu ile yıkansam, Ve ellerimi kül suyu ile temizlesem;</verse>
				<verse number="31">Yine pislik çukuruna beni batırırsın, Esvabım da benden tiksinir.</verse>
				<verse number="32">Çünkü o benim gibi insan değil ki, ona cevap vereyim, Ve birlikte mahkemeye gidelim.</verse>
				<verse number="33">Aramızda bir hakem yok ki, Elini ikimizin üzerine koysun.</verse>
				<verse number="34">Sopasını üzerimden kaldırsın, Ve onun dehşeti beni yıldırmasın;</verse>
				<verse number="35">O zaman söylerdim, ve ondan korkmazdım; Çünkü böyle ben kendimde değilim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">HAYATIMDAN canım bıktı; İçimdeki şekvamı serbest bırakayım; Canımın acılığı ile söyliyeyim.</verse>
				<verse number="2">Allaha diyeyim: Beni mahkûm etme; Ne için benimle çekişiyorsun, bana bildir.</verse>
				<verse number="3">Gaddarlık ediyorsun, Kendi ellerinin emeğini hor görüyorsun, Ve kötülerin niyetine ışık veriyorsun, bu senin için iyi mi?</verse>
				<verse number="4">Sende beşer gözleri mi var? Yahut insanın gördüğü gibi mi görüyorsun?</verse>
				<verse number="5">Günlerin insan günleri gibi, Yılların adamın günleri gibi midir de,</verse>
				<verse number="6">Benim fesadımı arıyorsun, Ve suçumu araştırıyorsun?</verse>
				<verse number="7">Bilirsin ki, ben kötü değilim, Ve senin elinden kurtaran yoktur,</verse>
				<verse number="8">Senin ellerin her yanımdan bana şekil verdi, beni yarattı; Yine sen beni helâk etmedesin.</verse>
				<verse number="9">Hatırla, niyaz ederim, sen balçık gibi bana şekil verdin; Ve beni yine toprağa mı döndüreceksin?</verse>
				<verse number="10">Beni süt gibi dökmedin mi, Ve beni peynir gibi katılaştırmadın mı?</verse>
				<verse number="11">Bana deri ve et giydirdin, Ve kemiklerle ve sinirlerle beni ördün.</verse>
				<verse number="12">Bana hayat ve inayet ihsan ettin; Ve senin kayırman benim ruhumu korudu.</verse>
				<verse number="13">Fakat bunları kendi yüreğinde gizledin; Bilirim ki, senin nezdinde olan şudur;</verse>
				<verse number="14">Eğer suç edersem, beni kollarsın, Ve fesadımdan beni suçsuz çıkarmazsın.</verse>
				<verse number="15">Vay başıma! eğer kötü olursam; Ve eğer salih olursam, Utanca doyarak, Ve düşkünlüğüme bakarak başımı kaldırmam.</verse>
				<verse number="16">Ve eğer başım yükselirse beni avlarsın, bir aslan gibi; Ve yine şaşılacak kuvvetini üzerimde gösterirsin.</verse>
				<verse number="17">Bana karşı kendi şahitlerini tazelersin, Ve üzerimde öfkeni artırırsın; Bana karşı ordu ardınca ordu!</verse>
				<verse number="18">Ve niçin beni rahimden çıkardın? Son soluğumu vermiş olurdum, ve hiç bir göz beni görmezdi.</verse>
				<verse number="19">Hiç olmamış gibi olurdum; Rahimden kabre götürülürdüm.</verse>
				<verse number="20">Günlerim az değil mi? artık kes, Ve beni bırak da biraz ferah bulayım,</verse>
				<verse number="21">Gitmeden önce, oradan geri gelmiyeceğim yere; Karanlık ve ölüm gölgesi diyarına,</verse>
				<verse number="22">Koyu karanlığa benziyen karaltı diyarına, Ölüm gölgesi, ve düzensizlik diyarına, O yere ki, orada ışık koyu karanlık gibidir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE Naamalı Tsofar cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Söz yığını cevapsız mı kalsın? Ve çok söz söyliyen salih mi sayılmalı?</verse>
				<verse number="3">Senin övünmelerin insanları sustursun mu? Ve sen istihza edince, seni kimse utandırmasın mı?</verse>
				<verse number="4">Çünkü diyorsun: Öğrettiğim halistir; Ve senin gözlerinde ben temizim.</verse>
				<verse number="5">Fakat keşke Allah söylese, Ve sana karşı dudaklarını açsa,</verse>
				<verse number="6">Ve hikmetin sırlarını sana bildirse! Çünkü o anlayışta kat kattır. Ve bil ki, Allah fesadından sana bağışlıyor.</verse>
				<verse number="7">Allahın derinliğini bulabilir misin? Kadîrin sonuna erebilir misin?</verse>
				<verse number="8">Gökler kadar yüksektir, ne edebilirsin? Ölüler diyarından derindir, ne anlıyabilirsin?</verse>
				<verse number="9">Ölçüsü dünyadan uzun, Ve denizden geniş.</verse>
				<verse number="10">Eğer geçip giderse, ve eğer kilitlerse, Ve eğer mahkemeye çağırırsa, kim onu çevirebilir?</verse>
				<verse number="11">Çünkü yalancı adamları o bilir; Dikkat etmese de, kötülüğü görür.</verse>
				<verse number="12">Fakat boş adamın aklı yoktur, Ve insan yaban eşeğinin sıpası gibi doğuyor.</verse>
				<verse number="13">Eğer sen yüreğini doğrultursan, Ve ona ellerini açarsan;</verse>
				<verse number="14">Eğer kendi elinde kötülük varsa, onu uzaklaştır, Ve haksızlık senin çadırlarında oturmasın;</verse>
				<verse number="15">Gerçek, o zaman lekesiz olarak yüzünü kaldırırsın; Ve pekişmiş olursun da korkmazsın;</verse>
				<verse number="16">Çünkü sen kendi meşakkatini unutursun, Onu akıp geçmiş sular gibi anarsın.</verse>
				<verse number="17">Ve hayatın öğle vaktinden daha berrak olur; Kararmış olsa da sabah gibi olur.</verse>
				<verse number="18">Ve güvenirsin, çünkü ümit vardır; Ve her yanını araştırıp emniyette yatarsın.</verse>
				<verse number="19">Ve yatacaksın, korkutan da olmıyacak; Ve bir çokları senin yüzünü diliyecekler.</verse>
				<verse number="20">Fakat kötülerin gözleri sönecek, Ve kaçacak yerleri yok olacak; Ve onların ümidi son soluğu vermek olacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE Eyub cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Gerçek, kavm sizsiniz, Hikmet de sizinle beraber ölecek!</verse>
				<verse number="3">Fakat sizin gibi benim de aklım var; Ben sizden aşağı değilim; Ve bu gibi şeyleri kim bilmez?</verse>
				<verse number="4">Dostu için gülünecek bir adam gibi oldum, Ben ki, Allahı çağırırdım ve bana cevap verirdi; Salih ve kâmil adam gülünç oldu!</verse>
				<verse number="5">Kaygısı olmıyanın düşüncesinde felâkete hakaret var; Ayağı kayanlar için bu hazırdır.</verse>
				<verse number="6">Soyguncuların çadırları rahatta, Ve Allahı gazaba getirenler emniyetteler; Onların eline Allah bol bol getiriyor.</verse>
				<verse number="7">Fakat şimdi sor hayvanlara, ve sana öğretsinler; Ve göklerin kuşlarına, ve sana bildirsinler;</verse>
				<verse number="8">Yahut toprağa söyle, ve sana öğretsin; Denizin balıkları da sana anlatırlar.</verse>
				<verse number="9">Bütün bunlar arasında kim bilmez ki, Bunu RABBİN eli yapmıştır?</verse>
				<verse number="10">O RAB ki, her yaşıyanın canı, Bütün beşer cinsinin soluğu onun elindedir.</verse>
				<verse number="11">Damak yediğini nasıl tatarsa, Kulak da sözü öyle denemez mi?</verse>
				<verse number="12">Hikmet ihtiyarlarda, Anlayış da ömrün uzunluğundadır.</verse>
				<verse number="13">Hikmet ile ceberrut Allahtadır, Öğüt ve anlayış onundur.</verse>
				<verse number="14">İşte, o yıkıyor da, yeniden bina olunamıyor; İnsanı kilitliyor da, açılamıyor.</verse>
				<verse number="15">İşte, suları bağlıyor da, kuruyorlar; Ve onları salıveriyor da, dünyayı alt üst ediyorlar.</verse>
				<verse number="16">Kuvvet ve hikmet ondadır; Aldatan da aldanan da onundur.</verse>
				<verse number="17">Öğütçüleri soyulmuş olarak sürer, Ve hâkimleri çıldırtır.</verse>
				<verse number="18">Kıralların vurduğu bağı çözer, Ve onların beline ip bağlar.</verse>
				<verse number="19">Kâhinleri soyulmuş olarak sürer, Ve zorlu adamları devirir.</verse>
				<verse number="20">Emin adamların sözünü ortadan kaldırır, Ve ihtiyarların aklını alır.</verse>
				<verse number="21">Hakareti emîrlerin üzerine döker, Ve kudret sahiplerinin kuşağını gevşetir.</verse>
				<verse number="22">Karanlık içinden derinlikler açar, Ve ölüm gölgesini ışığa çıkarır.</verse>
				<verse number="23">Milletleri büyütür, ve onları yok eder; Milletleri genişletir, ve onları sürgün eder.</verse>
				<verse number="24">Dünya kavmı başında olanların aklını kaldırır, Ve yolu olmıyan bir çölde onları dolaştırır.</verse>
				<verse number="25">Karanlıkta el yordamı ile yürürler, ve ışık yoktur; Ve onları sarhoş gibi dolaştırır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">İŞTE, gözüm bunun hepsini gördü, Kulağım işitti ve onu anladı.</verse>
				<verse number="2">Sizin bildiğinizi ben de biliyorum; Ben sizden aşağı değilim.</verse>
				<verse number="3">Gerçek, ben Kadîre söyliyeyim, Ve isterim ki, Allahla davalaşayım.</verse>
				<verse number="4">Siz ise, yalan düzücülersiniz; Hepiniz değersiz hekimlersiniz.</verse>
				<verse number="5">Keşke siz büsbütün sussanız! Bu da sizin için hikmet olurdu.</verse>
				<verse number="6">Şimdi bahsimi işitin, Ve dudaklarımın iddialarını iyi dinleyin.</verse>
				<verse number="7">Allah için haksız söz mü söyliyorsunuz? Ve onun için hile ile mi söyliyorsunuz?</verse>
				<verse number="8">Onun tarafını mı tutuyorsunuz? Ve Allah için mi davacı oluyorsunuz?</verse>
				<verse number="9">Sizi eşerse iyi mi olur? Yahut onu da insan aldatır gibi aldatacak mısınız?</verse>
				<verse number="10">Gizlice onun tarafını tutarsanız, Sizi elbette azarlıyacaktır.</verse>
				<verse number="11">Onun haşmeti sizi yıldırmaz, Ve onun dehşeti üzerinize düşmez mi?</verse>
				<verse number="12">Andığınız şeyler külden mesellerdir, Kaleleriniz ise çamurdan kaleler.</verse>
				<verse number="13">Susun, beni bırakın da ben söyliyeyim; Ve başıma ne gelirse gelsin.</verse>
				<verse number="14">Niçin etimi dişlerim arasına alayım, Ve canımı avucumun içine koyayım?</verse>
				<verse number="15">İşte, o beni öldürecek; ümidim yok; Hiç olmazsa ona karşı yollarımın doğruluğunu müdafaa edeyim.</verse>
				<verse number="16">Benim kurtuluşum da şu olacak ki, Onun karşısına bir dinsiz adam çıkmıyacaktır.</verse>
				<verse number="17">Sözümü iyi dinleyin, Ve ifadem kulaklarınızda olsun.</verse>
				<verse number="18">İşte, şimdi davamı sıraladım; Bilirim ki, ben salih sayılacağım.</verse>
				<verse number="19">Benimle çekişecek olan kimdir? Çünkü o zaman susardım, ve son soluğumu verirdim.</verse>
				<verse number="20">Ancak şu iki işi bana yapma, O zaman senin yüzünden gizlenmem;</verse>
				<verse number="21">Elini üzerimden uzaklaştır; Ve dehşetin beni yıldırmasın.</verse>
				<verse number="22">O zaman çağır da, ben cevap vereyim; Yahut ben söyliyeyim de, bana cevap ver.</verse>
				<verse number="23">Fesatlarım ve suçlarım ne kadar? Bana günahımı ve suçumu bildir.</verse>
				<verse number="24">Niçin yüzünü gizliyorsun, Ve beni kendine düşman sayıyorsun?</verse>
				<verse number="25">Yelin sürdüğü yaprağı mı korkutacaksın? Ve kuru samanı mı kovalıyacaksın?</verse>
				<verse number="26">Çünkü bana karşı acı şeyler yazıyorsun, Ve miras olarak gençliğimin fesatlarını bana veriyorsun;</verse>
				<verse number="27">Ve ayaklarımı tomruğa vuruyorsun, Ve yollarımın hepsini bekliyorsun; Adımlarıma sınır çekiyorsun;</verse>
				<verse number="28">Ben ise telef olmuş çürük bir şeyim; Güve vurmuş esvap gibiyim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">İNSAN ki, kadından doğmuştur, Günleri kısadır, ve sıkıntıya doyar.</verse>
				<verse number="2">Çiçek gibi çıkar, ve solar; Ve gölge gibi kaçar, ve durmaz.</verse>
				<verse number="3">Böyle olana mı sen gözlerini açıyorsun da, Beni kendinle muhakemeye çekiyorsun?</verse>
				<verse number="4">Kirliden temizi kim çıkarabilir? hiç kimse.</verse>
				<verse number="5">Mademki onun günleri tayin olunmuştur, Aylarının sayısı senin nezdindedir, Ve mademki onun sınırını sen koydun, ve öte geçemez;</verse>
				<verse number="6">Ondan göz çevir de, Gününü bitirinciye kadar rahat etsin, bir gündelikçi gibi.</verse>
				<verse number="7">Çünkü bir ağaç için ümit vardır, Kesilse yine sürer, Ve onun filizleri eksik olmaz.</verse>
				<verse number="8">Kökü yerde kocasa, Ve kütüğü toprakta ölse bile;</verse>
				<verse number="9">Su kokusunu alınca filizlenir, Ve bir fidan gibi dal salar.</verse>
				<verse number="10">Fakat insan ölür, ve çöker; Ve adam son soluğunu verir, hani, o nerede?</verse>
				<verse number="11">Nasıl ki, gölden sular akıp gider, Ve ırmak çöl olur ve kurur;</verse>
				<verse number="12">İnsan da öylece yatar da kalkmaz; Gökler yok oluncıya kadar uyanmazlar, Ve uykularından uyandırılmazlar.</verse>
				<verse number="13">Keşke ölüler diyarında beni gizlesen, Öfken gecinciye kadar beni saklasan, Bana mühlet versen de, o vakit beni ansan!</verse>
				<verse number="14">İnsan ölürse dirilir mi? Nöbetim savuluncıya kadar, Bütün savaşım günlerinde beklerdim,</verse>
				<verse number="15">Sen çağırırdın, ben de sana cevap verirdim; Ellerinin işini özlerdin.</verse>
				<verse number="16">Fakat şimdi adımlarımı saymaktasın; Suçumun üzerinde beklemekte değil misin?</verse>
				<verse number="17">Günahım torba içinde mühürlüdür, Ve fesadımın üzerine mührünü bastın.</verse>
				<verse number="18">Fakat dağ yıkılıp harap olur; Ve kaya yerinden taşınır;</verse>
				<verse number="19">Sular taşları aşındırır; Selleri yerin toprağını sürükliyip götürür; İnsanın ümidini böyle yok ediyorsun.</verse>
				<verse number="20">Daima onu yenersin, ve o geçip gider; Onun çehresini değiştirip gönderirsin.</verse>
				<verse number="21">Oğulları izzet bulur da, o bilmez; Ve düşkün olurlar, ve onların halini anlamaz.</verse>
				<verse number="22">Kendisi için ancak kendi eti sancılanır, Kendisi için de canı yas tutar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">VE Temanlı Elifaz cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Hikmetli adam boş bilgi ile cevap verir mi? Ve karnını şark yeli ile doldurur mu?</verse>
				<verse number="3">İnsan işe yaramaz sözlerle mubahase eder mi? Ve faydası olmıyan nutuklarla?</verse>
				<verse number="4">Allah korkusunu bile ortadan kaldırmaktasın, Ve Allahın önünde mürakabeye mani oluyorsun.</verse>
				<verse number="5">Çünkü senin ağzına öğreten kendi fesadındır; Ve senin seçtiğin, hilekârların dilidir.</verse>
				<verse number="6">Seni suçlu çıkaran kendi ağzındır, ben değil; Ve dudakların sana karşı şehadet etmekteler.</verse>
				<verse number="7">İlk doğan adam sen misin? Yahut senin başlangıcın dağlardan önce mi?</verse>
				<verse number="8">Allahın sırrını mı dinledin de, Hikmeti kendine hasrediyorsun?</verse>
				<verse number="9">Nedir senin bildiğin ki, onu biz bilmiyelim? Nedir senin anladığın ki, bizde olmasın?</verse>
				<verse number="10">Bizde ak saçlı da, yaşlı adam da var, Senin babandan da çok yaşlı.</verse>
				<verse number="11">Sana az mıdır, Allahın tesellileri, Seninle yumuşak sözler?</verse>
				<verse number="12">Niçin seni yüreğin sürükliyor? Ve gözlerin şimşek çakıyor da,</verse>
				<verse number="13">Ruhunu Allaha karşı döndürüyorsun, Ve ağzından böyle sözler çıkarıyorsun?</verse>
				<verse number="14">İnsan nedir ki, temiz olsun? Ve kadının doğurduğu nedir ki, salih olsun?</verse>
				<verse number="15">İşte, Allah mukaddeslerine emniyet etmiyor, Gökler bile onun gözünde temiz değil;</verse>
				<verse number="16">Nerede kaldı ki, mekruh olan bozuk insan, O insan ki, haksızlığı su gibi içmektedir!</verse>
				<verse number="17">Beni dinle de, sana göstereyim; Ve gördüğümü anlatayım</verse>
				<verse number="18">(Hikmetli adamların atalarından alıp bildirdikleri, Ve gizlemedikleri şeyi;</verse>
				<verse number="19">O atalar ki, diyar ancak onlara verilmişti, Ve aralarından yabancı geçmemişti);</verse>
				<verse number="20">Şerir adam bütün günlerinde kıvranır, Ve zorba için alıkonmuş olan yıllar sayılıdır.</verse>
				<verse number="21">Dehşetler sesi onun kulağındadır; O selâmette iken üzerine soyguncu gelir.</verse>
				<verse number="22">Karanlıktan döneceğine inanmaz, Ve kılıç kendisini beklemektedir.</verse>
				<verse number="23">Ekmek için dolaşır: Nerededir? diyerek; Yanı başında karanlık günü hazır olduğunu bilir.</verse>
				<verse number="24">Sıkıntı ve darlık onu yıldırıyor; Onu yenmekteler, cenge hazırlanmış bir kıral gibi.</verse>
				<verse number="25">Mademki Allaha karşı elini uzattı, Ve Kadîre karşı meydan okumaktadır;</verse>
				<verse number="26">Üzerine koşmaktadır, sert ense ile, Kalkanının kalın yumruları ile;</verse>
				<verse number="27">Mademki yüzünü semirtti, Ve beli üzerinde yağ biriktirdi;</verse>
				<verse number="28">Ve yıkılmış olan şehirlerde, Oturulmıyacak evlerde oturdu, Onlar ki, taş yığınları olmak üzre idiler;</verse>
				<verse number="29">Zengin olmıyacak, ve serveti durmıyacaktır, Ve malları yer üzerinde yayılmıyacaktır.</verse>
				<verse number="30">Karanlıktan ayrılmıyacak; Dallarını alev kurutacak, Ve Allahın ağzının soluğu ile gidecektir.</verse>
				<verse number="31">Boş şeye aldanarak emniyet etmesin; Çünkü ücreti boşluk olacaktır.</verse>
				<verse number="32">Gününden önce işi tamam edilecek, Ve dalı yeşermiyecektir.</verse>
				<verse number="33">Asma gibi koruğunu dökecek, Ve zeytin ağacı gibi çiçeğini atacaktır.</verse>
				<verse number="34">Çünkü dinsiz sürüsü kısır olur, Ve rüşvet çadırlarını ateş yiyip bitirir.</verse>
				<verse number="35">Kötülüğe gebe kalır ve fesat doğururlar, Ve onların yüreği hile kurar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">VE Eyup cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Ben bunlara benzer çok şeyler işittim; Hepiniz yorgunluk veren tesellicilersiniz.</verse>
				<verse number="3">Boş sözlere son olur mu? Yahut seni ne zorluyor da, cevap veriyorsun?</verse>
				<verse number="4">Ben de sizin gibi söyliyebilirdim; Canımın yerinde sizin canınız olsaydı, Size karşı sözler dizebilirdim, Ve size karşı başımı sallıyabilirdim.</verse>
				<verse number="5">Fakat ağzımla size kuvvet verirdim; Ve dudaklarımın tesellisile sizi yatıştırırdım.</verse>
				<verse number="6">Söylesem de kederim yatışmaz; Ve eğer sussam üzerimden ne kalkar?</verse>
				<verse number="7">Fakat beni şimdi o yorgun düşürdü; Bütün cemaatimi sen viran ettin.</verse>
				<verse number="8">Ve beni sıkıp buruşturdun, bana karşı bu şahittir; Zayıflığım da bana karşı kalkıyor, Yüzüme karşı şehadet ediyor.</verse>
				<verse number="9">Öfkesile beni yırttı, ve bana eza eyledi; Üzerime dişlerini gıcırdattı; Hasmım gözlerini benim üzerime bilemektedir.</verse>
				<verse number="10">Üzerime ağızlarını açtılar; Hakaretle yanağıma vurdular; Bana karşı bir araya toplanmaktalar.</verse>
				<verse number="11">Allah beni dinsizlere veriyor, Ve beni kötülerin eline atıyor.</verse>
				<verse number="12">Ben kaygısızdım, ve beni o paraladı; Ve boynumdan tuttu, yere çalıp beni parçaladı; Ve beni kendisine hedef dikti.</verse>
				<verse number="13">Onun okçuları beni kuşatıyor; Hiç esirgemeden böbreklerimi yarıyor, Ödümü yere döküyor.</verse>
				<verse number="14">Bedenimde gedik üzerine gedik açıyor; Bir dev gibi üzerime saldırıyor.</verse>
				<verse number="15">Derimin üzerine bir çul diktim, Ve itibarımı toprakta kirlettim.</verse>
				<verse number="16">Ağlamaktan yüzüm kızardı, Ve ölüm gölgesi kirpiklerimin üzerindedir;</verse>
				<verse number="17">Ellerimde zorbalık yokken, Ve duam halis olduğu halde.</verse>
				<verse number="18">Ey toprak, kanımın üzerini örtme, Ve feryadıma duracak yer olmasın.</verse>
				<verse number="19">Daha şimdiden, işte, şahidim göklerdedir; Ve benim için şehadet eden yükseklerdedir.</verse>
				<verse number="20">Benimle eğlenenler dostlarımdır; Gözüm Allaha yaş döküyor,</verse>
				<verse number="21">Allah kendisile insan arasında, Âdem oğlu ile komşusu arasında hakkı arasın diye.</verse>
				<verse number="22">Çünkü bir kaç yıl geçince, Geri dönmiyeceğim yola gideceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">RUHUM kırıldı, günlerim söndü, Beni kabir bekliyor.</verse>
				<verse number="2">Gerçek, müstehziler yanımdadır, Ve gözüm onların hakaretile geceyi geçiriyor.</verse>
				<verse number="3">Şimdi rehin ver, kendine karşı benim kefilim ol; Benimle el tutuşacak kim var?</verse>
				<verse number="4">Çünkü onların yüreğini anlayışa kapadın; Bundan dolayı onları yükseltmiyeceksin.</verse>
				<verse number="5">Pay alsın diye dostları ele veren adam, Kendi oğullarının da gözleri söner.</verse>
				<verse number="6">Ve beni kavmlara mesel etti; Ve onlar yüzüme tükürmedeler.</verse>
				<verse number="7">Ve gözüm kederden karardı Azamın hepsi de gölge gibi.</verse>
				<verse number="8">Doğru adamlar buna şaşacaklar, Ve dinsize karşı suçsuz adam davranacak.</verse>
				<verse number="9">Ve salih kendi yolunu tutacak, Elleri temiz olan da gittikçe kuvvetlenecek.</verse>
				<verse number="10">Fakat siz hepiniz, haydi yine gelin; Ve aranızda bir hikmetli adam bulmıyacağım.</verse>
				<verse number="11">Günlerim geçti, niyet ettiğim Yüreğimin malı olan şeyler kırıldı.</verse>
				<verse number="12">Geceyi gündüz yerine koyuyorlar: Işık karanlığa yakındır, diyorlar.</verse>
				<verse number="13">Eğer ölüler diyarını evimdir diye bekliyorsam, Eğer yatağımı karanlığa serdimse;</verse>
				<verse number="14">Eğer çukura: Babamsın sen, Kurda: Anam ve kızkardeşimsin, dedimse,</verse>
				<verse number="15">Öyle ise ümidim nerede? Ve ümidim, onu kim görecek?</verse>
				<verse number="16">Ölüler diyarının kapılarına inecek, Toprakta birlikte rahata erdiğimiz zaman.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">VE Şuahlı Bildad cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Ne vakte kadar söz avcılığı edeceksiniz? Anlayışlı olun da sonra konuşalım.</verse>
				<verse number="3">Niçin hayvan yerine konulmaktayız, Ve gözlerinizde murdar olduk?</verse>
				<verse number="4">Sen ki, öfkenle kendini paralamaktasın, Senin uğrunda dünya mı terk edilecek? Ve kaya mı yerinden taşınacak?</verse>
				<verse number="5">Evet, kötülerin ışığı sönecektir, Ve ateşinin alevi parlamıyacaktır.</verse>
				<verse number="6">Işık onun çadırında karanlık olacak, Ve kendi üzerinde kandili sönecektir.</verse>
				<verse number="7">Kuvvetinin adımları kısılacak, Ve onu kendi öğüdü düşürecektir.</verse>
				<verse number="8">Çünkü kendi ayakları ile ağa atılıyor, Ve şebekenin üzerinde yürüyor.</verse>
				<verse number="9">Topuğu faka düşecek, Ve onu tuzak kapacak.</verse>
				<verse number="10">Kendisi için toprakta saklanılmış bir ilmek, Ve yolun üzerinde kapan vardır.</verse>
				<verse number="11">Her yandan onu dehşetler yıldıracak, Ve topukları ardınca onu kovalıyacaklar.</verse>
				<verse number="12">Kuvvetini açlık kemirecek, Ve yanında felâket hazır bulunacak.</verse>
				<verse number="13">Bedeninin azası kemirilecek, Onun azasını ölümün ilk oğlu yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="14">Güvendiği çadırından sökülüp atılacak; Ve dehşetler kıralına götürülecek.</verse>
				<verse number="15">Kendisinden olmıyan onun çadırında oturacak; Yurdu üzerine kükürt saçılacak.</verse>
				<verse number="16">Dipten kökleri kuruyacak, Ve üstten dalları solacak.</verse>
				<verse number="17">Memleketten hatırası kaybolacak, Ve sokakta adı kalmıyacak.</verse>
				<verse number="18">Işıktan karanlığa sürülecek, Ve dünyadan kovulacak.</verse>
				<verse number="19">Kavmı arasında ne oğlu ne torunu bulunacak, Ve kendi gurbet diyarında artakalanı olmıyacak.</verse>
				<verse number="20">Geridekiler onun gününe şaşacaklar, Öndekiler dehşete düşmüş oldukları gibi.</verse>
				<verse number="21">Gerçek, haksızlık edenin meskenleri böyledir, Ve Allahı bilmiyenin yeri budur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">VE Eyub cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Ne vakte kadar canımı üzeceksiniz, Ve beni sözle ezeceksiniz?</verse>
				<verse number="3">Bu on defadır beni azarlıyorsunuz; Bana sertlik etmenizden utanmıyorsunuz.</verse>
				<verse number="4">Eğer gerçekten saptımsa, Sapıklığım bende kalır.</verse>
				<verse number="5">Eğer gerçekten bana karşı kibirleniyorsanız, Ve utancımı yüzüme vuruyorsanız;</verse>
				<verse number="6">Şimdi bilin ki, davamda beni Allah yıktı, Ve beni ağı ile sardı.</verse>
				<verse number="7">İşte, zorbalık diye feryat ediyorum, ve bana cevap yok; Yardım diye bağırıyorum da, adalet yok.</verse>
				<verse number="8">Yoluma çit çekti, ve geçemiyorum, Ve karanlığı yollarımın üzerine koydu.</verse>
				<verse number="9">Üzerimden izzetimi soydu, Ve başımın tacını kaldırdı.</verse>
				<verse number="10">Her yandan beni yıktı, ve ben bittim; Ve ümidimi bir ağaç gibi kökünden söktü.</verse>
				<verse number="11">Ve bana karşı öfkesini alevlendirdi, Ve beni hasımlarından sayıyor.</verse>
				<verse number="12">Çeteleri hep birden geliyor, Ve bana karşı yollarını yapıyorlar, Ve çadırımın çevresinde ordugâh kuruyorlar.</verse>
				<verse number="13">Kardeşlerimi benden uzaklaştırdı, Ve tanıdıklarım bana bütün bütün yabancı oldular.</verse>
				<verse number="14">Akrabam gelmez oldular, Yakın dostlarım da beni unuttular.</verse>
				<verse number="15">Evimdeki misafirler, ve hizmetçi kızlarım beni yabancı saymadalar; Onların gözünde bir ecnebi oldum.</verse>
				<verse number="16">Kölemi çağırıyorum da, cevap vermiyor, Dilimle ona yalvarsam bile.</verse>
				<verse number="17">Soluğum karıma iğrenç oldu, Yalvarışım da anamın oğullarına.</verse>
				<verse number="18">Küçük çocuklar bile beni hor görmede; Ayağa kalkarsam, benim üzerime söyleşiyorlar.</verse>
				<verse number="19">Hep sırdaşlarım benden ikrah ediyorlar, Sevdiklerim de benden yüz çevirdiler.</verse>
				<verse number="20">Kemiğim derimle etime yapışıyor, Ve dişlerimin derisi ile ancak kaçıp kurtuldum.</verse>
				<verse number="21">Ey dostlarım, bana acıyın, bana siz acıyın; Çünkü Allahın eli bana dokundu.</verse>
				<verse number="22">Niçin siz de Allah gibi beni kovalıyorsunuz, Ve etime doymuyorsunuz?</verse>
				<verse number="23">Keşke şimdi sözlerim yazılsaydı! Keşke kitaba kaydolunsaydı!</verse>
				<verse number="24">Demir kalemle ve kurşunla, Daimî olsun diye kayaya kazılsaydı!</verse>
				<verse number="25">Ben ise, bilirim ki, Kurtarıcım diridir, Ve sonunda toprağın üzerinde dikilecektir.</verse>
				<verse number="26">Ve benim derim, bu beden, yok olduktan sonra, O zaman etim olmaksızın Allahı göreceğim;</verse>
				<verse number="27">Ben onu kendimden yana göreceğim, Ve gözlerim onu görecek, ve bir yabancı gibi değil. Bağrımda yüreğim bayılmaktadır.</verse>
				<verse number="28">Mademki işin kökü bende bulunuyor, Siz: Onu nasıl kovalıyalım? derseniz,</verse>
				<verse number="29">Kılıçtan korkun; Çünkü, bir mahkeme vardır, bilesiniz diye, Kılıcın cezası çok öfkeli olur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE Naamalı Tsofar cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Bunun için düşüncelerim bana cevap veriyor, Ve bu sebepten ötürü içimde heyecan var.</verse>
				<verse number="3">Beni utandıran azarlamayı işittim; Ve anlayışımın içinden ruh bana cevap veriyor.</verse>
				<verse number="4">Şunu bilmiyor musun, eski zamandan beri, İnsan dünyaya konulalıdan beri,</verse>
				<verse number="5">Kötülerin zafer nârası kısadır, Ve dinsizin sevinci bir lâhzalık?</verse>
				<verse number="6">Onun yüksekliği göklere varsa, Ve başı bulutlara erişse bile;</verse>
				<verse number="7">Ebediyen yok olur; kendi pisliği gibi; Kendisini görmüş olanlar: O nerede? diyeceklerdir.</verse>
				<verse number="8">Ruya gibi uçacak, ve onu bulmıyacaklar, Evet, gecenin rüyeti gibi kovulacaktır.</verse>
				<verse number="9">Kendisini görmüş olan göz bir daha onu görmiyecek; Yeri de onu artık görmiyecek.</verse>
				<verse number="10">Oğulları fakirlerin rızasını diliyecek, Ve malını kendi elleri geri verecek.</verse>
				<verse number="11">Kemikleri gençliğile dolu, Fakat kendisile beraber toprakta yatacak.</verse>
				<verse number="12">Onun ağzında kötülük tatlı olsa da, Dili altında onu gizlese de,</verse>
				<verse number="13">Onu esirgese, bırakmasa da, Ve damağında yine saklasa da,</verse>
				<verse number="14">Barsaklarında ekmeği değişilir, Kendi içerisinde sağır yılanların ödü olur.</verse>
				<verse number="15">Servetler yuttu, ve onları kusacak; Allah onları karnından dışarı atacak.</verse>
				<verse number="16">Sağır yılanların zehirini emecek; Engereğin dili onu öldürecek.</verse>
				<verse number="17">Su arklarını görmiyecek, Bal ve ayran ırmaklarını, vadilerini.</verse>
				<verse number="18">Emek çektiği şeyi geri verecek, ve onu yutmıyacak; Ele geçirdiği mallara göre sevinmiyecek.</verse>
				<verse number="19">Çünkü fakirleri ezdi, yüz üstü bıraktı; Evi zorla çekip aldı, ve bina etmedi.</verse>
				<verse number="20">Mademki gönlünde rahatı bilmedi, Zevk aldığı hiç bir şeyi kurtarmıyacaktır.</verse>
				<verse number="21">Yediğinden artakalan yoktu; Bundan dolayı onun iyi hali sürmez.</verse>
				<verse number="22">Bolluğunun dolgunluğu içinde kendisi darlıkta olacak; Meşakkatte olan herkesin eli ona erecek.</verse>
				<verse number="23">Karnını dolduracağı vakit, Allah öfkesinin kızgınlığını onun üzerine atacak, Ve yemek yerken üzerine onu yağdıracak.</verse>
				<verse number="24">Demir silâhtan kaçacak, Fakat tunç yay kendisini delik deşik edecek.</verse>
				<verse number="25">Oku çeker, o da bedeninden çıkar, Ve pırıldıyan ucu onun ödünden çıkar; Dehşetler onun üzerindedir.</verse>
				<verse number="26">Onun hazineleri için her çeşit karanlık hazır duruyor; İnsanın üfürmediği ateş onu yiyip bitirecek; Çadırında artakalanı telef edecek.</verse>
				<verse number="27">Onun fesadını gökler meydana çıkaracak, Ve kendisine karşı yer ayaklanacak.</verse>
				<verse number="28">Evinin mahsulü sürülüp götürülecek; Onun öfkesi gününde eriyip akacaklardır.</verse>
				<verse number="29">Kötü adamın Allahtan payı budur, Ve kendisi için Allahtan emrolunan miras budur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">VE Eyub cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Dinleyin, sözümü dinleyin; Ve bana tesellileriniz bu olsun.</verse>
				<verse number="3">Beni bırakın, ben de söyliyeyim; Ve ben söyledikten sonra siz eğlenedurun.</verse>
				<verse number="4">Ya ben, benim şekvam insana mı? Ve niçin benim canım dar olmasın?</verse>
				<verse number="5">Bana bakın da şaşın, Ve elinizi ağzınıza koyun.</verse>
				<verse number="6">Şunu andıkça yılmadayım, Ve etimi titreme alıyor.</verse>
				<verse number="7">Kötüler niçin yaşıyorlar, Kocayorlar da kudretleri artıyor?</verse>
				<verse number="8">Kendilerile beraber onların zürriyeti önlerinde, Filizleri de gözleri önünde pekişir,</verse>
				<verse number="9">Evleri selâmettedir ve korkusuz, Allahın sopası da üzerlerinde değil.</verse>
				<verse number="10">Onların boğası çiftleşir de, boşa gitmez; Onların ineği doğurur, ve düşürmez.</verse>
				<verse number="11">Yavrularını bir sürü gibi salıverirler, Ve çocukları oynaşırlar.</verse>
				<verse number="12">Tef ile ve çenk ile terennüm ederler, Ve kaval sesile sevinç duyarlar.</verse>
				<verse number="13">Günlerini iyilikte geçirirler, Ve ölüler diyarına bir lâhzada inerler.</verse>
				<verse number="14">Ve Allaha derler: Bizden git; Çünkü yollarının bilgisinden hoşlanmayız.</verse>
				<verse number="15">Kadîr nedir ki, ona kulluk edelim? Ve ona dua edersek faydamız nedir?</verse>
				<verse number="16">İşte, kendi iyilikleri ellerinde değil; Kötülerin öğüdü benden ırak olsun!</verse>
				<verse number="17">Kaç kere kötülerin kandili sönmüştür, Üzerlerine felâketleri gelmiştir, Allah gazabında onlara pay olarak ağrılar vermiştir,</verse>
				<verse number="18">Yelin önündeki saman gibi, Ve kasırganın alıp götürdüğü saman ufağı gibi olmuşlardır?</verse>
				<verse number="19">Siz: Allah onun fesadını oğulları için saklar, diyorsunuz. Bunu bilsin diye kendisine ödesin;</verse>
				<verse number="20">Kendi helâkini gözleri görsün, Ve Kadîrin gazabından içsin.</verse>
				<verse number="21">Çünkü aylarının sayısı kesilince, Kendisinden sonra evi için ne kaygısı olur?</verse>
				<verse number="22">Allaha bilgi öğretilir mi? Yüksekte olanlara hükmeden odur.</verse>
				<verse number="23">Biri kuvvetinin kemalinde ölür, Büsbütün rahat ve kaygısız;</verse>
				<verse number="24">Kovaları sütle doludur, Ve kemiklerinin iliği körpedir.</verse>
				<verse number="25">Ve ötekisi can acılığı içinde ölür, Ve iyiliği hiç tatmamıştır.</verse>
				<verse number="26">Toprakta birlikte yatarlar, Ve üzerlerini kurtlar kaplar.</verse>
				<verse number="27">İşte, ben düşüncelerinizi bilirim, Onlarla bana zorbalık etmek istediğiniz düzenleri.</verse>
				<verse number="28">Çünkü siz diyorsunuz: Hani emîrin evi? Ve kötülerin oturduğu çadır nerede?</verse>
				<verse number="29">Siz yoldan geçenlere sormadınız, Ve şehadetlerine akıl erdirmediniz mi ki,</verse>
				<verse number="30">Felâket gününde kötü adam esirgenir, Gazap gününde onlara yol gösterilir?</verse>
				<verse number="31">Kendi yolunu onun yüzüne kim vurur? Ve ettiğini ona kim öder?</verse>
				<verse number="32">Ve o kabre götürülür, Ve türbeye bekçilik ederler.</verse>
				<verse number="33">Dere toprağının topakları ona tatlı gelir, Ve herkes onun ardınca sürüklenir, Ve önünde olanların sayısı yoktur.</verse>
				<verse number="34">Ve nasıl siz beni boş yere teselli ediyorsunuz? Sizin cevaplarınızdan baki kalan ise, ancak hainliktir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">VE Temanlı Elifaz cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">İnsan Allaha faideli olabilir mi? Gerçek, dirayetli adamın faidesi kendisinedir.</verse>
				<verse number="3">Sen salih isen, Kadîre bir zevk midir? Yahut yollarını bütün kılarsan, ona bir kazanç mıdır?</verse>
				<verse number="4">Seni azarlaması, seninle muhakemeye girişmesi, Ondan olan korkundan ötürü mü?</verse>
				<verse number="5">Kötülüğün büyük değil mi? Ve senin fesatlarına son yoktur.</verse>
				<verse number="6">Çünkü kendi kardeşinden sebepsiz rehin aldın, Çıplakların bile esvabını soydun.</verse>
				<verse number="7">Yorguna su içirmedin, Ve aç olandan ekmeği esirgedin.</verse>
				<verse number="8">Ve kuvvetli adama gelince, toprak onun oldu; Ve orada itibarlı adam oturdu.</verse>
				<verse number="9">Dul kadınları eli boş gönderdin, Ve öksüzlerin kolları kırıldı.</verse>
				<verse number="10">Bundan ötürü senin her yanında tuzaklar var, Ve ansızın basan korku seni yıldırır,</verse>
				<verse number="11">Yahut karanlık, ve sen göremezsin, Ve suların çokluğu seni örter.</verse>
				<verse number="12">Allah göklerin yüksekliğinde değil midir? Ve yıldızların yüksekliğine bak, onlar ne yüksek!</verse>
				<verse number="13">Ve sen diyorsun: Allah ne bilir? Koyu karanlığın içinden hükmedebilir mi?</verse>
				<verse number="14">Kalın bulutlar ona bir perdedir, ve görmez; Ve gökler kubbesi üzerinde gezinmektedir.</verse>
				<verse number="15">Kötü adamların yürümüş oldukları Eski yolu mu tutacaksın?</verse>
				<verse number="16">O adamlar ki, vakti gelmeden çekilip alındılar, Onların temelini sel bastı.</verse>
				<verse number="17">Onlar Allaha dediler: Bizden git, Ve: Kadîr bizim için ne yapabilir?</verse>
				<verse number="18">Onların evlerini iyilikte dolduran ise odur; Fakat kötülerin öğüdü benden ırak.</verse>
				<verse number="19">Salihler görürler, ve sevinirler; Ve onlarla suçsuz eğlenir:</verse>
				<verse number="20">Gerçek bize karşı ayaklananlar kesilip atıldılar, Ve onların artakalanını ateş yiyip bitirdi.</verse>
				<verse number="21">Şimdi onunla dost ol da, selâmete er; Sana bununla iyilik gelir.</verse>
				<verse number="22">Şimdi onun ağzından şeriat al, Ve onun sözlerini yüreğine koy.</verse>
				<verse number="23">Eğer Kadîre dönersen, bina edilirsin, Eğer haksızlığı çadırlarından uzaklaştırırsan.</verse>
				<verse number="24">Ve altını toprağa koy, Ofir altınını da vadi çakıllarının arasına;</verse>
				<verse number="25">Ve Kadîr senin altının olur, Ve sana değerli gümüş olur.</verse>
				<verse number="26">Çünkü o zaman Kadîrde lezzet bulursun, Ve kendi yüzünü Allaha kaldırırsın.</verse>
				<verse number="27">Ona dua edersin, ve seni dinler; Ve kendi adaklarını ödersin.</verse>
				<verse number="28">Bir şeye karar verirsin, ve senin karşında durur; Ve ışık senin yolların üzerine parlar.</verse>
				<verse number="29">İnsanlar seni alçaltınca, sen: Yükselme vardır, diyeceksin; Ve alçak gönüllü adamı o kurtarır.</verse>
				<verse number="30">Suçsuz olmıyanı bile kurtarır; Evet, senin ellerinin temizliği ile kurtulur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">VE Eyup cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Bugün de şekvam acıdır; Onun eli benim iniltimden daha ağır.</verse>
				<verse number="3">Keşke onu nerede bulacağımı bilseydim de, Onun tahtına kadar varsaydım!</verse>
				<verse number="4">Davamı onun önüne sıralardım, Ve delillerle ağzımı doldururdum.</verse>
				<verse number="5">Bana cevap olarak söyliyeceği sözleri öğrenirdim, Ve bana ne diyeceğini anlardım.</verse>
				<verse number="6">Büyük kuvvetinde benimle çekişir mi idi? Hayır; ancak o beni dinlerdi.</verse>
				<verse number="7">Doğru adam onunla orada davacı olabilirdi; Ve ben hâkimimden ebediyen azat olurdum.</verse>
				<verse number="8">İşte, ileri gidiyorum, ve orada yok; Arkaya da gidiyorum, ve onu sezemiyorum.</verse>
				<verse number="9">Solda o işlerken de onu seçemiyorum; Sağda gizleniyor, ve onu göremiyorum.</verse>
				<verse number="10">Fakat benim tuttuğum yolu o bilir; Beni denediği zaman altın gibi çıkacağım.</verse>
				<verse number="11">Onun adımlarını ayağım sıkı tuttu; Ben onun yolunu tuttum, ve sapmadım.</verse>
				<verse number="12">Dudaklarının emrettiğinden ayrılmadım; Benim muradımdan ziyade onun ağzının sözlerini sakladım.</verse>
				<verse number="13">Fakat o tek başınadır, ve onu kim döndürebilir? Ve canı ne isterse onu yapar.</verse>
				<verse number="14">Çünkü payıma düşen ne ise onu başarır; Ve onun nezdinde bunların emsali çok.</verse>
				<verse number="15">Bundan ötürü onun yüzünden yılarım; Düşündükçe ondan korkarım.</verse>
				<verse number="16">Ve Allah yüreğimin cesaretini kırdı, Ve Kadîr beni yıldırdı;</verse>
				<verse number="17">Çünkü karanlıktan önce kesilip atılmadım, Ve yüzümün karşısında koyu karanlığı örtmedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">NİÇİN Kadîr vakitler ayırıp saklamadı? Ve onu tanıyanlar niçin onun günlerini görmezler?</verse>
				<verse number="2">Sınırları yerlerinden kaldırıyorlar; Sürüler gaspedip otlatıyorlar.</verse>
				<verse number="3">Öksüzlerin eşeğini sürüyorlar; Dul kadının öküzünü rehin alıyorlar.</verse>
				<verse number="4">Yoksulları yoldan saptırıyorlar; Memleketin düşkünleri hep gizlenmede.</verse>
				<verse number="5">İşte, çöldeki yaban eşekleri gibi İşlerine çıkıyorlar, erkenden yiyecek arıyarak; Çocukları için bozkır onlara ekmek verir.</verse>
				<verse number="6">Yemlerini tarladan biçerler; Ve kötü adamın bağında kalanı devşirirler.</verse>
				<verse number="7">Geceyi çıplak geçirirler, esvapsız, Ve soğukta örtüleri yoktur.</verse>
				<verse number="8">Dağların sağanağından ıslanırlar, Ve sığınacak yer olmadığı için kayaya sarılırlar.</verse>
				<verse number="9">Öksüzü çekip memeden ayırırlar, Ve düşkünden rehin alırlar;</verse>
				<verse number="10">Onlarsa çıplak geziyorlar, esvapsız, Ve açken demetler taşıyorlar.</verse>
				<verse number="11">Bu adamların duvarları arasında zeytin yağı çıkarıyorlar; Onların mâsaralarını basıyorlar, ve susuzluk çekiyorlar.</verse>
				<verse number="12">Şehirden insanların iniltisi geliyor, Ve yaralıların canı bağırmada; Fakat Allah bu uygunsuzluğa bakmıyor.</verse>
				<verse number="13">Bunlar ışığa isyan edenlerdendir; Onun yollarını tanımazlar, Ve onun yollarında durmazlar.</verse>
				<verse number="14">Katil ışıkla beraber kalkar; Düşkünü ve yoksulu öldürür; Ve geceleyin hırsız gibidir.</verse>
				<verse number="15">Zina edenin gözü de alaca karanlığı bekler: Beni göz görmez, der; Ve yüzüne örtü kor.</verse>
				<verse number="16">Karanlıkta evleri deliyorlar; Gündüzün saklanmaktalar; Işık nedir bilmezler.</verse>
				<verse number="17">Çünkü sabah onların hepsi için ölüm gölgesidir; Çünkü ölüm gölgesi dehşetlerine alışıktırlar.</verse>
				<verse number="18">Suların yüzünde tez geçip gidiyorlar; Yeryüzünde onların payı lânetlidir; Bağlar yoluna yünelmezler.</verse>
				<verse number="19">Kuraklık ve sıcaklık kar sularını alıp götürür; Ölüler diyarı da suç işliyenleri.</verse>
				<verse number="20">Rahim onu unutacaktır; Kurtlar onu tatlı tatlı yiyeceklerdir; Artık anılmıyacak; Ve haksızlık bir ağaç gibi kırılacaktır.</verse>
				<verse number="21">Çocuğu olmamış kısır kadını yolar, Ve dul kadına iyilik etmez.</verse>
				<verse number="22">Böyle iken Allah zorlu adamları kuvvetile kayırmadadır; Yaşamaktan emin olmıyan, ayağa kalkıyor.</verse>
				<verse number="23">Allah onlara emniyet verir, ve ona güvenirler; Ve onun gözleri onların yolları üzerindedir.</verse>
				<verse number="24">Yükselirler; az sonra yok olurlar, Ve alçalırlar, hep başkaları gibi onlar da alınıp götürülürler, Ve başağın başı gibi kesilirler.</verse>
				<verse number="25">Ve eğer şimdi böyle değilse, kim beni yalancı çıkarır, Ve benim sözümü hiçe indirir?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">VE Şuahlı Bildad cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Saltanat ve heybet kendi yanındadır; Kendi yüce yerlerinde selâmet kuran odur.</verse>
				<verse number="3">Ordularının sayısı var mı? Ve onun ışığı kimin üzerine doğmaz?</verse>
				<verse number="4">Öyle ise, insan Allahın önünde nasıl salih olabilir? Ve kadından doğan nasıl temiz olabilir?</verse>
				<verse number="5">İşte, ayın da parlaklığı yoktur, Ve yıldızlar onun gözüne temiz değil;</verse>
				<verse number="6">Nerede kaldı ki, insan, bir kurtcağaz! Ve âdem oğlu, bir böcek!</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">VE Eyub cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Takati olmıyana nasıl yardım ettin! Kuvveti olmıyan bazuyu nasıl kurtardın!</verse>
				<verse number="3">Hikmeti olmıyana nasıl öğüt verdin, Ve sağlam bilgiyi bol bol öğrettin!</verse>
				<verse number="4">Sözleri kime anlattın? Ve senden çıkan ruh kimin?</verse>
				<verse number="5">Suların ve içinde oturanların altında Ölüler titremede.</verse>
				<verse number="6">Allahın karşısında ölüler diyarı çıplaktır, Helâk yerinin de örtüsü yok.</verse>
				<verse number="7">Boşluğun üzerine şimali yayar, Ve hiçliğin üzerine dünyayı asar.</verse>
				<verse number="8">Kalın bulutlarının içine suları sarar; Ve bulut onların altında yırtılmaz.</verse>
				<verse number="9">Tahtının yüzünü örter, Ve üzerine bulutunu gerer.</verse>
				<verse number="10">Sular yüzüne sınır çizdi, Işıkla karanlığın bittikleri son yere kadar.</verse>
				<verse number="11">Göklerin direkleri sarsılır, Ve onun azarlaması ile şaşkın olurlar.</verse>
				<verse number="12">Kuvvetile denizi çalkandırır, Ve anlayışı ile Rahabı delip geçer.</verse>
				<verse number="13">Onun Ruhu ile gökler süslenir; Kaçan yılanı onun eli deldi.</verse>
				<verse number="14">İşte, bunlar yollarının ancak kenarlarıdır; Ve ondan ötürü işittiğimiz ne ufak bir fısıltıdır! Fakat ceberrutunun gürlemesini kim anlıyabilir?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">VE yine kendi meseline dönüp Eyub dedi:</verse>
				<verse number="2">Hakkımı elimden çekip alan Allahın varlığı hakkı için, Ve canıma acılık veren Kadîrin varlığı hakkı için</verse>
				<verse number="3">(Çünkü hâlâ bende hayatım bütündür, Ve Allahın ruhu burnumdadır);</verse>
				<verse number="4">Gerçek benim dudaklarım haksızlık söylemez, Ve benim dilimden yalan çıkmaz.</verse>
				<verse number="5">Sizi doğru saymak benden ırak olsun; Son soluğumu verinciye kadar kemalimi kendimden ayırmıyacağım.</verse>
				<verse number="6">Salâhımı sıkı tutmaktayım, ve onu bırakmam; Ömrüm oldukça yüreğim beni ayıplamıyacaktır.</verse>
				<verse number="7">Kötü kişi nasılsa, düşmanım da öyle olsun, Haksız adam nasılsa, üzerime ayaklanan da öyle olsun.</verse>
				<verse number="8">Çünkü Allah dinsizin canını aldığı zaman, Onun ümidi nedir, kazanç edinmiş olsa bile?</verse>
				<verse number="9">Onun üzerine sıkıntı gelince, Feryadını Allah işitir mi?</verse>
				<verse number="10">Kadîrde zevk bulur mu? Ve her vakit Allahı çağırır mı?</verse>
				<verse number="11">Allahın elinde olanı size öğreteyim; Kadîrde olanı gizlemiyeyim.</verse>
				<verse number="12">İşte, siz hepiniz gördünüz; Ya niçin büsbütün boş adamlar oldunuz?</verse>
				<verse number="13">Kötü adamın Allahtan payı, Ve zorbaların Kadîrden aldıkları miras şudur:</verse>
				<verse number="14">Oğulları çoğalırsa, kılıç içindir; Ve zürriyeti ekmeğe doymıyacaktır.</verse>
				<verse number="15">Kendisinden artakalanlar ölümde gömülecekler, Ve dul karıları ağlamıyacaklardır.</verse>
				<verse number="16">Toprak gibi gümüş yığsa, Ve çamur gibi çok esvap hazırlasa;</verse>
				<verse number="17">O hazırlar, fakat onu salih giyer, Ve gümüşü suçsuz adam pay eder.</verse>
				<verse number="18">Evini bina eder, bir güve gibi, Ve korucunun kurduğu çardak gibi.</verse>
				<verse number="19">Zengin olarak yatar, fakat atalarına katılmaz; Gözlerini açar, ve yok olmuştur.</verse>
				<verse number="20">Dehşetler ona sel gibi erişir; Kasırga onu geceleyin çalıp götürür.</verse>
				<verse number="21">Şark yeli kaldırıp onu götürür, ve gider; Ve onu yerinden süpürür.</verse>
				<verse number="22">Çünkü Allah onun üzerine oklarını atar, ve esirgemez; Onun elinden kaçmak için çabalar.</verse>
				<verse number="23">Ona el çırparlar, Ve kendi yerinden ona ıslık çalarlar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="28">
				<verse number="1">GERÇEK gümüşün maden ocağı var, Ve tasfiye ettikleri altının yeri vardır.</verse>
				<verse number="2">Demir topraktan alınır, Ve bakır taştan eritilir.</verse>
				<verse number="3">İnsan karanlığa nihayet veriyor, Ve koyu karanlığın, ve ölüm gölgesinin taşlarını, Son sınıra kadar araştırıyor.</verse>
				<verse number="4">Konukların olduğu yerden uzakta kuyu açar; İnsan ayağının unuttuğu yerlerde, İnsanlardan uzakta kendilerini sarkıtıp sallanırlar.</verse>
				<verse number="5">Toprak, ondan ekmek çıkar; Ve onun dibi alt üst olur, sanki ateşle oluyor gibi.</verse>
				<verse number="6">Gök yakutun yeri onun taşlarıdır, Altın tozu da ondadır.</verse>
				<verse number="7">Yırtıcı kuş o yolu bilmez, Doğanın gözü de onu görmemiştir;</verse>
				<verse number="8">Mağrur canavarlar oraya ayak basmamıştır, Azgın aslan da oradan geçmemiştir.</verse>
				<verse number="9">Elini sert kayaya uzatır; Dağları kökünden alt üst eder.</verse>
				<verse number="10">Kayalar arasından arklar yarar; Ve her değerli şeyi onun gözü görür.</verse>
				<verse number="11">Sızmasınlar diye ırmakları bağlar; Ve gizli olanı ışığa çıkarır.</verse>
				<verse number="12">Fakat hikmet, o nerede bulunur? Ve anlayışın yeri neresi?</verse>
				<verse number="13">Onun değerini insan bilmez; Ve yaşıyanlar diyarında bulunmaz.</verse>
				<verse number="14">Engin diyor: O bende değil; Ve deniz diyor: Benim yanımda değil.</verse>
				<verse number="15">Ona bedel halis altın verilmez, Ve onun pahası olarak gümüş tartılmaz.</verse>
				<verse number="16">Ona değer biçilemez Ofir altını ile, Değerli akik ile, ve gök yakutla.</verse>
				<verse number="17">Ona denk olamaz ne altın ne de cam, Halis altından kaplarla da değiştirilmez,</verse>
				<verse number="18">Mercan ile billûrun adı anılmaz; Ve hikmetin pahası incilerden üstündür.</verse>
				<verse number="19">Habeş ilinin sarı yakutu ona denk olmaz, Ve ona saf altınla değer biçilmez.</verse>
				<verse number="20">Öyle ise hikmet nereden geliyor? Ve anlayışın yeri neresi?</verse>
				<verse number="21">Çünkü bütün yaşıyanların gözlerinden gizlenmiştir, Ve göklerin kuşlarından saklanmıştır.</verse>
				<verse number="22">Helâk yeri ile Ölüm: Haberini kulaklarımızla işittik, diyorlar.</verse>
				<verse number="23">Onun yolunu Allah anlar, Ve onun yerini bilen odur.</verse>
				<verse number="24">Çünkü yerin uçlarına kadar bakar, Ve bütün gökler altında olanı görür.</verse>
				<verse number="25">Yele tartı koyduğu, Ve ölçü ile suları ölçtüğü zaman;</verse>
				<verse number="26">Yağmura kanun koyduğu, Ve gök gürlemesinin şimşeğine yol yaptığı zaman;</verse>
				<verse number="27">Onu o zaman gördü, ve bildirdi; Onu pekiştirdi, hem de eşeledi.</verse>
				<verse number="28">Ve insana dedi: İşte, RAB korkusu, hikmet budur; Ve kötülükten çekilmek anlayıştır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="29">
				<verse number="1">VE yine kendi meseline dönüp Eyub dedi:</verse>
				<verse number="2">Keşke eski aylardaki gibi olsaydım, Allahın beni koruduğu günlerdeki gibi;</verse>
				<verse number="3">O zaman ki, onun kandili başım üstünde parladı, Ve karanlıkta onun ışığı ile yürürdüm;</verse>
				<verse number="4">Olgunluğum günlerindeki gibi olsaydım, O zaman ki, Allahın dostluğu çadırımın üzerinde idi;</verse>
				<verse number="5">Henüz Kadîr benimle beraberdi, Çocuklarım da çevremde idi;</verse>
				<verse number="6">O zaman ki, izlerim süt ile yıkanırdı, Ve yanımda kaya yağ selleri akıtırdı!</verse>
				<verse number="7">Kapıdan ben şehre çıkınca, Meydanda kürsümü hazırlıyınca,</verse>
				<verse number="8">Gençler beni görürler ve gizlenirlerdi, Ve yaşlılar ayağa kalkıp dururlardı;</verse>
				<verse number="9">Reisler sözden çekinirlerdi, Ve ellerini ağızlarına korlardı;</verse>
				<verse number="10">Emîrlerin sesi kesilirdi, Ve onların dili damaklarına yapışırdı.</verse>
				<verse number="11">Çünkü kulak işittikçe, benim için, mutludur derdi; Ve göz gördükçe, benim için şehadet ederdi;</verse>
				<verse number="12">Çünkü yardıma çağıran düşkünü, Ve yardımcısı olmıyan öksüzü kurtarırdım.</verse>
				<verse number="13">Ölüm tehlikesinde olanın hayır duasını alırdım; Ve dul kadının yüreğini sevinçten terennüm ettirirdim.</verse>
				<verse number="14">Salâhı giyindim, o da beni libas edindi; Adaletim sanki kaftan ve sarıktı.</verse>
				<verse number="15">Köre göz idim ben, Ve topala ayak.</verse>
				<verse number="16">Yoksullar için baba idim, Ve tanımadığım adamın davası, onu eşelerdim.</verse>
				<verse number="17">Ve haksızın azı dişlerini kırardım, Ve avı onun dişlerinden koparırdım.</verse>
				<verse number="18">Ve diyordum: Son soluğumu yuvamda vereceğim, Ve günlerimi kum gibi çoğaltacağım;</verse>
				<verse number="19">Köküm sulara doğru yayılmıştır, Ve çiğ geceyi benim dalımda geçirmede;</verse>
				<verse number="20">İzzetim içimde tazedir, Ve elimde yayım yenilenmede.</verse>
				<verse number="21">Beni dinler ve beklerlerdi, Ve öğüdüm ne olacak diye susarlardı.</verse>
				<verse number="22">Benim sözlerimden sonra tekrar etmezlerdi; Ve sözlerim üzerlerine damla damla dökülürdü;</verse>
				<verse number="23">Ve yağmuru bekler gibi beni beklerlerdi; Ve son yağmuru özler gibi ağızlarını açarlardı.</verse>
				<verse number="24">Onlar emin değilken ben kendilerine gülümserdim; Ve yüzümün berraklığını bulandırmazlardı.</verse>
				<verse number="25">Onların yolunu ben seçerdim, ve başta otururdum, Ve askerin ortasındaki kıral gibi oturmakta idim, Yaslıları teselli eden bir adam gibi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="30">
				<verse number="1">ŞİMDİ ise, yaşça benden küçük olanlar üzerime gülmekteler, O adamlar ki, babalarını sürümün köpeklerine ortak etmekten çekinirdim.</verse>
				<verse number="2">Ellerinin kuvveti de, ne işime yarardı? Onlarda dinçlik yoktur.</verse>
				<verse number="3">Yoksulluktan ve açlıktan porsumuşlardır; Çöl ve ıssızlık karanlığında kurak yeri kemirmekteler.</verse>
				<verse number="4">Çalılık yanında ebegümeci koparıyorlar; Ve onların yiyecekleri retem çalısının köküdür.</verse>
				<verse number="5">İnsanlar arasından kovulurlar; Hırsız ardından bağırır gibi onlara bağırırlar;</verse>
				<verse number="6">Korkunç vadilerde oturmaktalar, Yerin deliklerinde, ve kaya kovuklarında.</verse>
				<verse number="7">Çalılıklar arasında anırırlar; Kara çalının altında uzanırlar.</verse>
				<verse number="8">Ahmakların oğullarıdır onlar, hem de adsızların oğulları; Memleketten kamçı ile kovulmuşlardır.</verse>
				<verse number="9">Ve şimdi ben onların türküsü oldum, Ve onların meseliyim de.</verse>
				<verse number="10">Benden tiksiniyorlar, uzakta duruyorlar, Yüzüme tükürmekten de çekinmiyorlar.</verse>
				<verse number="11">Çünkü ipini çözdü, ve beni düşkün etti; Ve onlar benim önümde yular sıyırdılar.</verse>
				<verse number="12">Sağımda ayak takımı kalkıyorlar: Ayaklarımı itiyorlar, Ve bana karşı helâk edici yollarını yapıyorlar.</verse>
				<verse number="13">Yolumu bozuyorlar; Yardımcısı olmıyan o adamlar, Benim felâketime yardım etmekteler.</verse>
				<verse number="14">Sanki geniş bir gedikten girmekteler; Yıkılma gürültüsü içinde üzerime yuvarlanıyorlar.</verse>
				<verse number="15">Dehşetler dönüp üzerime yıkıldı; Şerefimi yel gibi kovmaktalar; Ve saadetim bulut gibi geçip gitti.</verse>
				<verse number="16">Ve şimdi içimde canım erimektedir. Düşkünlük günleri beni ele geçirdiler.</verse>
				<verse number="17">Geceleri içimde kemiklerim deliniyor, Ve beni kemiren ağrılar hiç durmuyor.</verse>
				<verse number="18">Allahın şiddeti çokluğundan üzerimde esvabım buruştu, Gömleğimin yakası gibi beni sarmakta.</verse>
				<verse number="19">Beni çamura attı, Ve toz gibi ve kül gibi oldum.</verse>
				<verse number="20">Sana çağırıyorum, ve bana cevap vermiyorsun; Ayağa kalkıyorum, ve gözünü bana dikiyorsun.</verse>
				<verse number="21">Bana karşı insafsız oldun; Elinin kuvvetile bana eza etmektesin.</verse>
				<verse number="22">Beni yelin üzerine bindirip kaldırıyorsun; Ve beni fırtına içinde eritip bitirmektesin.</verse>
				<verse number="23">Çünkü bilirim, beni ölüme, Ve bütün yaşıyanların toplanacağı eve götüreceksin.</verse>
				<verse number="24">Fakat insan düşerken el uzatmaz mı? Ve felâketi içinde ondan ötürü yardıma çağırmaz mı?</verse>
				<verse number="25">Ben sıkıntıda olan için ağlamaz mı idim? Yoksul için canım kederlenmez mi idi?</verse>
				<verse number="26">Ben iyilik beklerken kötülük geldi; Ben ışık umarken karanlık geldi.</verse>
				<verse number="27">Yüreğim kaynıyor, ve rahatı yok; Düşkünlük günleri karşıma çıktılar.</verse>
				<verse number="28">Yaslı gezinmekteyim, güneş yok; Cemaat içinde kalkıp yardıma çağırmaktayım.</verse>
				<verse number="29">Çakallara kardeş oldum, Ve deve kuşlarına arkadaş.</verse>
				<verse number="30">Derim karardı, ve üzerimden düşüyor, Kemiklerim de sıcaktan yanmakta.</verse>
				<verse number="31">Ve çengimin sesi yas feryadına, Kavalımınki de ağlıyanların sesine döndü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="31">
				<verse number="1">GÖZLERİMLE bir ahit kestim, Ve ben kıza nasıl göz atarım?</verse>
				<verse number="2">Ve nedir yukarıdan, Allahtan pay, Ve yücelerden, Kadîrden, miras ne?</verse>
				<verse number="3">Haksız için felâket, Fesat işliyenlere de belâ değil midir?</verse>
				<verse number="4">O benim yollarımı görmüyor mu? Ve bütün adımlarımı saymıyor mu?</verse>
				<verse number="5">Eğer yalancılıkla yürüdümse, Ve ayağım hileye seğirtti ise</verse>
				<verse number="6">(Doğru terazide tartılayım da, Allah bütünlüğümü bilsin);</verse>
				<verse number="7">Eğer adımım yoldan saptı ise, Yüreğim de gözümün ardınca yürüdü ise, Eğer avuçlarıma kir süründü ise;</verse>
				<verse number="8">Ben ekeyim de, başkası yesin; Ve filizlerim kökünden sökülsün.</verse>
				<verse number="9">Eğer yüreğim kadına aldandı ise, Ve komşumun kapısında pusu kurdumsa;</verse>
				<verse number="10">Benim karım başkasına değirmen çevirsin, Ve başkaları onun üzerine iğilsinler.</verse>
				<verse number="11">Çünkü bu bir habaset olurdu; Ve bu mahkemelik bir cürüm olurdu;</verse>
				<verse number="12">Çünkü o bir ateştir, helâk yerine kadar yiyip bitirir, Ve bütün mahsulümü kökünden sökerdi.</verse>
				<verse number="13">Eğer benimle çekiştikleri zaman, Kölemin ya cariyemin davasını hor gördümse,</verse>
				<verse number="14">Allah ayağa kalkınca ne yaparım, Ve yokladığı zaman ona ne cevap veririm?</verse>
				<verse number="15">Beni ana karnında yaratan onu da yaratmadı mı? Ve rahimde bize şekil veren bir değil midir?</verse>
				<verse number="16">Eğer dilediklerinden fakirleri alıkoydumsa, Yahut dul kadının gözlerini söndürdümse,</verse>
				<verse number="17">Yahut lokmamı yalnız yedimse, Öksüz de ondan yemedi ise</verse>
				<verse number="18">(Halbuki gençliğimden beri yanımda büyüdü, baba yanında imiş gibi, Ve doğduğum günden beri dul kadına kılavuzluk ettim);</verse>
				<verse number="19">Eğer esvapsızlıktan ötürü ölmekte olanı, Yahut örtüsü olmıyan yoksulu gördüm de,</verse>
				<verse number="20">Onun sırtı bana hayır dua etmedi ise, Ve koyunlarımın yünü ile ısınmadı ise;</verse>
				<verse number="21">Kapıda yardımcım olduğunu gördüğüm için, Elimi öksüze karşı kaldırdımsa;</verse>
				<verse number="22">Omuzum kürek kemiğinden düşsün, Ve kolum kemiğinden kırılsın.</verse>
				<verse number="23">Çünkü Allahtan belâ benim için dehşettir, Ve onun haşmetinden ötürü elimden bir şey gelmez.</verse>
				<verse number="24">Eğer ümidimi altına bağladımsa, Ve halis altına: Güvendiğim sensin, dedimse;</verse>
				<verse number="25">Eğer servetim çoktur diye, Ve elim çok kazandı diye sevindimse;</verse>
				<verse number="26">Eğer ışıldarken güneşe, Yahut parıltısı içinde yürürken aya baktım da,</verse>
				<verse number="27">Yüreğim gizlice aldandı ise, Ve ağzım elimi öptü ise;</verse>
				<verse number="28">Bu da mahkemelik bir cürüm olurdu; Çünkü yukarıda olan Allahı inkâr etmiş olurdum.</verse>
				<verse number="29">Eğer benden nefret edenin helâkine sevindimse, Yahut ona kötülük erince sevinçten coştumsa</verse>
				<verse number="30">(Evet, lânetle onun canını diliyerek, Bırakmadım ki, dilim suç işlesin);</verse>
				<verse number="31">Eğer çadırımın adamları demedilerse: Onun yedirdiği ete doymıyan kim vardır?</verse>
				<verse number="32">(Garip geceyi sokakta geçirmezdi; Yolcuya da kapımı açardım);</verse>
				<verse number="33">Eğer fesadımı bağrımda gizliyerek, Bir insan gibi günahlarımı örttümse,</verse>
				<verse number="34">Halkın çokluğundan korktuğum için, Aşiretlerin hakareti de beni yıldırdı diye, Ve sustum da, kapıdan çıkmadımsa —</verse>
				<verse number="35">Keşke beni dinliyen biri olsa! (İşte, benim imzam, Kadîr bana cevap versin) Ve hasmımın yazdığı tomar elimde olsa!</verse>
				<verse number="36">Gerçek onu omuzumda taşırdım; Bana taç olsun diye başıma sarardım;</verse>
				<verse number="37">Adımlarımın sayısını ona bildirirdim; Kendisine bir hükümdar gibi yaklaşırdım.</verse>
				<verse number="38">Eğer bana karşı toprağım feryat ediyorsa, Ve sapan yarıkları hep birden ağlamakta iseler;</verse>
				<verse number="39">Eğer mahsulünü parasız yedimse, Yahut sahiplerinin canını söndürdümse;</verse>
				<verse number="40">Buğday yerine diken, Ve arpa yerine kötü ot bitsin. Eyubun sözleri bitti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="32">
				<verse number="1">VE bu üç kişi artık Eyuba cevap vermekten vazgeçtiler, çünkü o kendi gözünde salihti.</verse>
				<verse number="2">O zaman Ram aşiretinden Buzlu Barakelin oğlu Elihunun öfkesi alevlendi; onun öfkesi Eyuba karşı alevlendi, çünkü kendisini Allahtan ziyade haklı çıkarmakta idi.</verse>
				<verse number="3">Üç dostuna karşı da öfkesi alevlendi, çünkü cevap bulamadılar da, Eyubu suçlu çıkardılar.</verse>
				<verse number="4">Ve onlar yaşça kendisinden büyük olduklarından, Eyuba sözlerini söylemek için Elihu beklemişti.</verse>
				<verse number="5">Ve Elihu gördü ki, bu üç kişinin ağzında cevap yok, ve öfkesi alevlendi.</verse>
				<verse number="6">Ve Buzlu Barakelin oğlu Elihu cevap verip dedi: Yaşça ben küçüğüm, siz de çok yaşlısınız; Bundan ötürü çekindim, ve bildiğimi size göstermekten korktum.</verse>
				<verse number="7">Dedim ki: Günler söylesin, Ve yılların çokluğu hikmeti öğretsin.</verse>
				<verse number="8">Fakat insanda ruh var, Ve Kadîrin soluğu onlara anlayış verir.</verse>
				<verse number="9">Hikmetli olanlar büyükler değil, Doğruyu anlıyanlar da yaşlılar değil.</verse>
				<verse number="10">Bunun için dedim: Beni dinle; Ben de bildiğimi göstereyim.</verse>
				<verse number="11">İşte, sözlerinizi bekledim, Siz söz araştırırken, Delillerinize kulak verdim.</verse>
				<verse number="12">Ve size iyice dikkat ettim, Ve işte, Eyubu ilzam eden, Sözlerine cevap veren aranızda kimse yoktu.</verse>
				<verse number="13">Biz hikmeti bulduk, demeyin sakın; Ona Allah galebe çalar, insan değil;</verse>
				<verse number="14">Ve sözlerini bana karşı dizmedi; Ben de sizin sözlerinizle ona cevap vermiyeceğim.</verse>
				<verse number="15">Şaşırdılar, artık onlar cevap vermiyor; Söz kendilerinden alındı.</verse>
				<verse number="16">Ve ben bekliyeyim mi, onlar söylemiyor diye, Duruyorlar, artık cevap vermiyorlar diye?</verse>
				<verse number="17">Ben de payıma düşen cevabı vereyim, Ben de bildiğimi göstereyim.</verse>
				<verse number="18">Çünkü içim söz dolu; İçimdeki ruh beni sıkıyor.</verse>
				<verse number="19">İşte, içim açılmamış şarap gibi; Çatlamak üzredir, yeni tulumlar gibi.</verse>
				<verse number="20">Söyliyeyim de, soluk alayım; Dudaklarımı açayım da cevap vereyim.</verse>
				<verse number="21">Şimdi kimsenin şahsına itibar etmiyeyim; Ve insana yaltaklanmıyayım.</verse>
				<verse number="22">Çünkü yaltaklanma nedir, bilmem; Yoksa Yaratıcım beni hemen alıp götürürdü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="33">
				<verse number="1">FAKAT şimdi, ey Eyub, sözümü dinle, Ve bütün sözlerime kulak ver.</verse>
				<verse number="2">İşte, şimdi ağzımı açtım; Ağzımın içinde dilim söyliyor.</verse>
				<verse number="3">Sözlerim yüreğimin doğruluğunu ifade edecek; Ve dudaklarım bildiklerini hulûsla söyliyecek.</verse>
				<verse number="4">Allahın Ruhu beni yarattı, Ve Kadîrin soluğu beni diriltti.</verse>
				<verse number="5">Eğer elinden gelirse, bana cevap ver; Sözlerini önüme sırala, karşımda dur.</verse>
				<verse number="6">İşte, ben de senin gibi Allahın kuluyum; Ben de balçıktan teşkil olundum.</verse>
				<verse number="7">İşte, dehşetim seni yıldırmaz, Ve baskım sana ağır gelmez.</verse>
				<verse number="8">Gerçek ben dinlerken sen dedin, Ve senin sözlerini işittim:</verse>
				<verse number="9">Ben temizim, günahsızım; Suçsuzum ben, ve bende fesat yoktur;</verse>
				<verse number="10">İşte, bana karşı o behane buluyor, Beni kendi düşmanı sayıyor;</verse>
				<verse number="11">Ayaklarımı tomruğa vuruyor, Bütün yollarımı gözetliyor.</verse>
				<verse number="12">İşte, sana cevap vereyim, bunda haklı değilsin; Çünkü Allah insandan büyüktür.</verse>
				<verse number="13">Niçin onunla çekişiyorsun? Mademki işlerinin hiç biri için cevap vermez.</verse>
				<verse number="14">Çünkü insan onu görmezse de, Allah bir yolla, hattâ iki yolla söyler.</verse>
				<verse number="15">Ruyada, gece rüyetinde, İnsanlar üzerine ağır uyku bastığı zaman, Yatağın üzerinde uyuklamada;</verse>
				<verse number="16">İnsanların kulağını o zaman açar, Ve onlara öğretilen şeylere mühür basar,</verse>
				<verse number="17">İnsanı işlediğinden çevirsin diye, Ve adamdan kibri gizlesin diye,</verse>
				<verse number="18">Canını çukurdan, Ve hayatını kılıçla helâk olmadan esirger.</verse>
				<verse number="19">Ve yatağı üzerinde ağrılarla, Ve kemikleri içinde daimî çekişme ile tedip olunur;</verse>
				<verse number="20">Ve gönlü ekmekten tiksinir, Canı da lezzetli yiyecekten.</verse>
				<verse number="21">Eti erir, görülmez olur; Ve gözükmiyen kemikleri meydana çıkar.</verse>
				<verse number="22">Ve canı çukura yaklaşır, Ve hayatı öldürücülere.</verse>
				<verse number="23">İnsan için doğru olan nedir ona bildirsin diye, Onun yanında bir melek, bir şefaatçi, Binden biri bulunursa eğer,</verse>
				<verse number="24">O zaman Allah ona lûtfeyler, ve der: Onu çukura inmekten kurtar, Ben kefareti buldum.</verse>
				<verse number="25">Eti çocuğunkinden körpe olur; Gençliği günlerine döner.</verse>
				<verse number="26">Allaha dua eder, o da ondan razı olur, Ve sevinçle onun yüzünü görür; Ve doğruluğunu insana geri verir.</verse>
				<verse number="27">İnsanlar önünde terennüm eder, ve der: Ben suç işledim, ve doğruyu iğrilttim, Ve bana yaramadı;</verse>
				<verse number="28">Çukura gitmekten canımı o kurtardı, Ve hayatım ışığı görecektir.</verse>
				<verse number="29">İşte, canını çukurdan getirsin de Yaşıyanların ışığı ile aydınlansın diye,</verse>
				<verse number="30">Bütün bunları iki kere, üç kere, Allah insanla işler.</verse>
				<verse number="31">İyi dinle, ey Eyub, işit; Sen sus da, ben söyliyeyim.</verse>
				<verse number="32">Eğer söyliyeceğin varsa, bana cevap ver; Söyle, çünkü seni haklı çıkarmak isterim.</verse>
				<verse number="33">Eğer yoksa, sen beni dinle; Sus da sana hikmet öğreteyim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="34">
				<verse number="1">VE Elihu cevabına devam edip dedi:</verse>
				<verse number="2">Ey hikmetli adamlar, sözlerimi dinleyin; Ve bilgi sahipleri, bana kulak verin.</verse>
				<verse number="3">Çünkü sözleri kulak dener, Nasıl ki yemeği damak tatar.</verse>
				<verse number="4">Hak olanı kendimize seçelim; İyi nedir, aramızda bilelim.</verse>
				<verse number="5">Çünkü Eyub diyor ki: Ben salihim, Ve Allah hakkımı elimden aldı;</verse>
				<verse number="6">Hakkım varken yalancı sayılmaktayım; Günahım yokken yaram çaresiz.</verse>
				<verse number="7">Hangi adam Eyub gibidir? İstihzayı su gibi içiyor!</verse>
				<verse number="8">Kötülük işliyenlerle arkadaşlık edip geziyor, Ve kötü adamlarla beraber yürüyor.</verse>
				<verse number="9">Çünkü diyor: Allah ile uyuşmak, İnsana faide vermez.</verse>
				<verse number="10">Bundan dolayı, ey anlayışlı adamlar, beni dinleyin; Haşa ki, Allah kötülük ede, Ve Kadîr haksızlık eyliye.</verse>
				<verse number="11">Çünkü adama kendi işini öder, Ve herkese kendi yollarına göre buldurur.</verse>
				<verse number="12">Evet, gerçek Allah kötülük etmez, Ve Kadîr doğruyu iğriltmez.</verse>
				<verse number="13">Yeryüzünü ona kim emanet etti? Ve bütün dünya üzerine onu kim koydu?</verse>
				<verse number="14">Eğer yüreğini kendi üzerine çevirirse, Eğer ruhunu ve soluğunu kendi içinde toplarsa,</verse>
				<verse number="15">Bütün beşer hep birden son soluğunu verir, Ve insan yine toprağa döner.</verse>
				<verse number="16">Eğer sende anlayış varsa, şunu dinle; Sözlerime kulak ver.</verse>
				<verse number="17">Nasıl! adaletten nefret eden hiç saltanat sürer mi? Ve âdil ve büyük olanı kötüliyecek misin? —</verse>
				<verse number="18">Onu ki, bir kırala: Yaramazsın, Beylere: Kötüsünüz, der;</verse>
				<verse number="19">Onu ki, reislerin şahsına itibar etmez, Ve zengini fakirden ziyade saymaz; Çünkü onlar hep kendi ellerinin işidir.</verse>
				<verse number="20">Bir lâhza içinde ölürler, Kavm gecenin yarısında sarsılır da geçip gider, Ve kuvvetliler de el değmeden çekilip götürülür.</verse>
				<verse number="21">Çünkü gözleri adamın yolları üzerindedir, Ve onun bütün adımlarını görür.</verse>
				<verse number="22">Karanlık yok, ve ölüm gölgesi yok ki, Kötülük işliyenler orada saklansınlar.</verse>
				<verse number="23">Çünkü Allahın önüne mahkemeye gelsin diye, Bir adam için uzun araştırmaz.</verse>
				<verse number="24">Kuvvetli adamları kırar, araştırmadan, Ve onların yerine başkalarını diker.</verse>
				<verse number="25">Çünkü onların işlerini bilir; Ve geceleyin alt üst eder de, ezilirler.</verse>
				<verse number="26">Kötü oldukları için onları vurur, Bakanların gözü önünde;</verse>
				<verse number="27">Çünkü onun ardınca gitmekten sapmışlardır, Ve yollarının hiç birini saymamışlardır;</verse>
				<verse number="28">Fakirin feryadını ona eriştirdiler, Ve düşkünlerin feryadını işitti.</verse>
				<verse number="29">O dinlendirince kim rahatsız edebilir? Ve yüzünü örtünce onu kim görebilir? İster bir millete, isterse bir adama karşı olsun, hep bir;</verse>
				<verse number="30">Dinsiz adam kırallık etmesin diye, Kavma tuzak olmasınlar diye.</verse>
				<verse number="31">Çünkü Allaha diyen oldu mu: Cezamı çektim, artık kötülük etmem;</verse>
				<verse number="32">Görmediğimi sen bana öğret; Eğer haksızlık ettimse, bir daha etmem?</verse>
				<verse number="33">Senin dileğine göre mi ödiyor ki, sen reddedesin? Çünkü seçecek olan sensin, ve ben değil; Öyle ise bildiğin nedir? söyle.</verse>
				<verse number="34">Anlayışlı adamlar bana diyecekler, Ve beni dinliyen her hikmetli adam diyecek:</verse>
				<verse number="35">Eyub bilgisizliğinden söyliyor, Ve onun sözleri dirayetsizcedir.</verse>
				<verse number="36">Kötü adamcasına cevaplarından ötürü, Keşke Eyubun denenmesi sona kadar sürse.</verse>
				<verse number="37">Çünkü suçuna isyan katıyor; Aramızda el çırpıyor da, Allaha karşı sözlerini artırıyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="35">
				<verse number="1">VE Elihu cevabına devam edip dedi:</verse>
				<verse number="2">Bunu doğru mu sayıyorsun? Salâhım Allahınkinden ziyadedir, dedin mi?</verse>
				<verse number="3">Çünkü diyorsun: Sana ne faidesi dokunur? Suç işlemiş olduğum halde, kazanacağımdan fazla Ne kârım olurdu?</verse>
				<verse number="4">Ben sana cevap vereyim, Ve seninle beraber arkadaşlarına,</verse>
				<verse number="5">Göklere bak da, gör; Asümana da bak, onlar senden yüksek.</verse>
				<verse number="6">Eğer suç işledinse, ona ettiğin nedir? Ve günahların çoğalırsa, ona yaptığın nedir?</verse>
				<verse number="7">Eğer salih isen, ona verdiğin nedir? Yahut senin elinden onun aldığı nedir?</verse>
				<verse number="8">Kötülüğün senin gibi olan insan içindir; Salâhın da âdem oğlu için.</verse>
				<verse number="9">Zorbalığın çokluğundan feryat ediyorlar; Büyüklerin bazusundan ötürü yardıma çağırıyorlar.</verse>
				<verse number="10">Fakat kimse demiyor: Nerede Allah, Yaratanım? O Allah ki, geceleyin teraneler verir,</verse>
				<verse number="11">Yerin hayvanlarından ziyade bize bilgi öğretir, Ve bizi göklerin kuşlarından daha hikmetli kılar.</verse>
				<verse number="12">Kötü adamların gururu yüzünden, Orada feryat ediyorlar, ve cevap veren yok.</verse>
				<verse number="13">Gerçek boş feryadı Allah dinlemez, Ve Kadîr ona bakmaz.</verse>
				<verse number="14">Sen onu görmediğini söylediğin anda bile, Dava onun önündedir; ve onu bekle.</verse>
				<verse number="15">Ve şimdi, mademki öfkesile yoklamadı, Kibre de çok aldırış etmez;</verse>
				<verse number="16">Bunun için Eyub boşuna ağzını açıyor; Bilgisizce sözleri artırıyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="36">
				<verse number="1">VE yine Elihu dedi:</verse>
				<verse number="2">Biraz beni bırak da, sana göstereyim; Çünkü Allah için söylenecek daha sözler var.</verse>
				<verse number="3">Bilgimi uzaktan alıp getireceğim, Ve beni Yaratana hak vereceğim.</verse>
				<verse number="4">Çünkü gerçek, benim sözlerim yalan değil; Bilgide kâmil bir adam senin karşındadır.</verse>
				<verse number="5">İşte, Allah kudretlidir, ve kimseyi hor görmez; Anlayış kuvvetinde kudretlidir.</verse>
				<verse number="6">Kötü adamı yaşatmaz, Ve düşkünlerin hakkını verir.</verse>
				<verse number="7">Gözlerini salihten çevirmez; Ve taht üzerinde olan kırallarla beraber, Onları ebediyen oturtur da, yükselirler.</verse>
				<verse number="8">Ve eğer zincire vurulurlarsa, Ve düşkünlük bağlarına tutulurlarsa,</verse>
				<verse number="9">O zaman onlara ne işlediklerini bildirir, Ve günahlarını, kibirle davranmış olduklarını.</verse>
				<verse number="10">Nasihate onların kulağını açar, Ve kötülükten dönsünler diye emreder.</verse>
				<verse number="11">Eğer dinler de, ona kulluk ederlerse, Günlerini iyilikle geçirirler, Yıllarını da nimetlerle.</verse>
				<verse number="12">Fakat dinlemezlerse, kılıçla helâk olurlar, Son soluğu da bilgisizlikle verirler.</verse>
				<verse number="13">Fakat yürekten dinsiz olanlar öfkeyi biriktirirler; Onları bağladığı zaman, yardıma çağırmazlar.</verse>
				<verse number="14">Onların canı gençlikte biter, Hayatları da reziller arasında.</verse>
				<verse number="15">Düşkünlükleri ile düşkünleri kurtarır, Ve darlık ile onların kulağını açar.</verse>
				<verse number="16">Evet, sıkıntı içinden seni çekmek isterdi, Darlık olmıyan geniş bir yere; Ve sofrana konulmuş olan, yağla dolu olurdu.</verse>
				<verse number="17">Fakat sen kötü adam hükmü ile dolusun; Seni hüküm ve adalet yakalıyor.</verse>
				<verse number="18">Fakat sakın, tedibe karşı seni öfke kışkırtmasın; Ve kefaretin büyüklüğü seni sapık etmesin.</verse>
				<verse number="19">Sıkıntı çekmiyesin diye, imdat bağırışın, Yahut kuvvetinin bütün gayretleri yeter mi?</verse>
				<verse number="20">Yerlerinde kavmların kesildiği geceyi, Sen onu özleme.</verse>
				<verse number="21">Sakın, fesada yüz çevirme; Çünkü sen bunu düşkünlükten üstün tuttun.</verse>
				<verse number="22">İşte, Allah kudretile yüksek işler yapar; Onun gibi öğreten kimdir?</verse>
				<verse number="23">Kim ona yolunu tayin etti? Ve kim ona: Haksızlık ettin, diyebilir?</verse>
				<verse number="24">Hatırla ki, onun işini yükseltmelisin, İnsanların terennüm etmiş oldukları işi.</verse>
				<verse number="25">Bütün insanlar onu görmüşlerdir, İnsan ona uzaktan bakar.</verse>
				<verse number="26">İşte, Allah büyüktür, ve biz bilmeyiz; Yıllarının sayısı araştırılamaz.</verse>
				<verse number="27">Çünkü su damlalarını yukarı çeker, Yağmuru onun buğusundan damlatırlar,</verse>
				<verse number="28">O yağmuru ki, asüman döker, Ve insanın üzerine bol bol akıtır.</verse>
				<verse number="29">Evet, bulutun yayılmasını, Çadırının gürlemesini insan anlıyabilir mi?</verse>
				<verse number="30">İşte, kendi çevresine ışığını yayar; Ve denizin derinliklerini kaplar.</verse>
				<verse number="31">Çünkü kavmlara bunlarla hükmeder; Bol bol yiyecek verir.</verse>
				<verse number="32">Şimşekle ellerini örter, Ve hedefini vursun diye ona emreder.</verse>
				<verse number="33">Onun gürlemesi kendisinden, Davarlar da yükselmekte olandan haber verir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="37">
				<verse number="1">BUNA da yüreğim titrer, Ve yerinden oynar.</verse>
				<verse number="2">Dinleyin, sesinin gürlemesini dinleyin, Ve ağzından çıkan sesini;</verse>
				<verse number="3">Onu bütün göklerin altına, Şimşeğini de yerin uçlarına salar.</verse>
				<verse number="4">Onun ardınca bir ses gümürder; Haşmetinin sesile gürler; Ve sesi işitilince şimşekleri alıkoymaz.</verse>
				<verse number="5">Allah sesile şaşılacak surette gürler; Anlıyamadığımız büyük şeyler yapar.</verse>
				<verse number="6">Çünkü: Yere düş, der kara, Geçici yağmura da, Ve şiddetli yağmurun sağanaklarına.</verse>
				<verse number="7">Yaratmış olduğu bütün insanlar bilsinler diye, Herkesin elini mühürleyip işten alıkor.</verse>
				<verse number="8">Hayvanlar da pusularına girerler, Ve inlerinde otururlar.</verse>
				<verse number="9">Cenubun odasından kasırga gelir, Şimalden de soğuk.</verse>
				<verse number="10">Allahın soluğu ile buz tutar; Ve suların genişliği darlaşır.</verse>
				<verse number="11">Evet, bulutu nem ile yükletir; Kendi şimşek bulutunu etrafa yayar;</verse>
				<verse number="12">Ve oturulan dünyanın yüzü üzerinde, Onlara emrettiği her şeyi yapsınlar diye, Onun sevkile döner, çevrilir.</verse>
				<verse number="13">İster dayak için, ister kendi diyarı için, İsterse inayet etmek için, onu döktürür.</verse>
				<verse number="14">Buna kulak ver, ey Eyub; Dur da, Allahın şaşılacak işlerini düşün.</verse>
				<verse number="15">Allah nasıl onlara nizam koymaktadır, Ve bulutunun şimşeğini parıldatmaktadır, bilir misin?</verse>
				<verse number="16">Bulutların müvazenesini, Bilgide tam olanın şaşılacak işlerini bilir misin?</verse>
				<verse number="17">Cenup yeli dünyayı susturunca, Esvabın nasıl ısınmaktadır, bilir misin?</verse>
				<verse number="18">Dökme tunç ayna gibi pek olan Asümanı onunla beraber yayabilir misin?</verse>
				<verse number="19">Ona ne söyliyeceğimizi bize öğret; Çünkü karanlıktan ötürü sözümüzü sıraya koyamıyoruz.</verse>
				<verse number="20">Ben söylemek istiyorum diye ona haber verilir mi? İnsan hiç yutulmak ister mi?</verse>
				<verse number="21">Ve şimdi asümandaki parlak ışığı görmiyorlar; Ve yel geçiyor da, onu temizliyor.</verse>
				<verse number="22">Altın parıltısı şimalden geliyor; Korkunç haşmet Allahın üzerindedir.</verse>
				<verse number="23">Kadîr, biz onu keşfedemeyiz; Kudrette o yüksektir; Ve hakkı ve tam adaleti iğdirmez.</verse>
				<verse number="24">İnsanlar bunun için ondan korkarlar; Yürekte hikmetli olanların hiç birine bakmaz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="38">
				<verse number="1">Ozaman RAB kasırganın içinden Eyuba cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Bilgisizce sözlerle Takdiri karartan bu adam kim?</verse>
				<verse number="3">Şimdi kuşağını beline vur, erkek gibi; Sana sorayım da, bana anlat.</verse>
				<verse number="4">Ben dünyanın temellerini korken, sen nerede idin? Bildir, eğer sende anlayış varsa.</verse>
				<verse number="5">Mademki biliyorsun, onun ölçülerini kim koydu? Yahut ipi onun üzerine kim çekti?</verse>
				<verse number="6">Onun temelleri neyin üzerine kakıldı? Yahut onun köşe taşını kim koydu?</verse>
				<verse number="7">Sabah yıldızları hep birden terennüm eylerken, Ve bütün Allah oğulları sevinçle çağrışırken.</verse>
				<verse number="8">Yahut denizi kapılarla kim kapadı; Ana rahminden çıkıp fıskırdığı zaman;</verse>
				<verse number="9">Ona bulutları esvap, Ve koyu karanlığı kundak ettiğim zaman,</verse>
				<verse number="10">Ve sınırımı ona kestiğim, Kapıları ve sürgüleri koyduğum zaman,</verse>
				<verse number="11">Ve: Buraya kadar geleceksin, ve öte geçmiyeceksin, Mağrur dalgaların burada duracak, dediğim zaman?</verse>
				<verse number="12">Sen ömründe sabaha emrettin mi; Fecrin yerini kendisine öğrettin mi;</verse>
				<verse number="13">Ta ki, yerin uçlarını tutsun, Ve içinden kötüler silkilip atılsın?</verse>
				<verse number="14">Onun şekli değişir, mühür altındaki balçık gibi; Ve her şey esvap gibi parlıyor;</verse>
				<verse number="15">Kötülerden ışıkları alınır, Ve kaldırılmış olan kol kırılır.</verse>
				<verse number="16">Denizin kaynaklarına kadar vardın mı? Yahut enginin diplerinde gezdin mi?</verse>
				<verse number="17">Ölüm kapıları senin gözüne açıldı mı? Ve ölüm gölgesi kapılarını gördün mü?</verse>
				<verse number="18">Dünyanın genişliğini anladın mı? Eğer bunun hepsini biliyorsan, bildir.</verse>
				<verse number="19">Işığın oturduğu yer, onun yolu nerede, Ya karanlık, onun yeri neresi ki,</verse>
				<verse number="20">Onu alıp sınırına kadar götüresin, Ve evinin yollarını anlıyasın?</verse>
				<verse number="21">Bilirsin elbet, çünkü o zaman doğmuştun, Ve senin günlerinin sayısı çoktur!</verse>
				<verse number="22">Karın hazinelerine girdin mi, Ve dolunun hazinelerini gördün mü?</verse>
				<verse number="23">Ben onları sıkıntı vakti için, Cenk ve harp günü için saklamaktayım.</verse>
				<verse number="24">Nerede, ışığın dagıtıldığı, Yeryüzüne şark yelinin saçıldığı yol?</verse>
				<verse number="25">Yağmurun seli için arkı, Yıldırım için de yolu kim açtı?</verse>
				<verse number="26">Ta ki, insansız yerin üzerine, İçinde adam bulunmıyan çöl üzerine yağdırsın;</verse>
				<verse number="27">Çölü ve ıssız yeri doyursun, Ve taze ot bitirsin.</verse>
				<verse number="28">Yağmurun babası var mı? Yahut çiğ damlalarının babası kim?</verse>
				<verse number="29">Buz kimin rahminden çıktı? Ve göklerin kırağısını kim doğurdu?</verse>
				<verse number="30">Sular taş gibi katılaşır, Ve enginin yüzü donar.</verse>
				<verse number="31">Ülker burcunu bağlıyabilir misin, Yahut Oriyonun bağlarını çözebilir misin?</verse>
				<verse number="32">Mevsimlerinde burçları çıkarabilir misin? Ve oğulları ile beraber Dübbi Ekbere yol gösterebilir misin?</verse>
				<verse number="33">Göklerin kanunlarını bilir misin? Onun hükûmetini yeryüzünde kurabilir misin?</verse>
				<verse number="34">Sesini bulutlara yükseltebilir misin ki, Su bolluğu seni kaplasın?</verse>
				<verse number="35">Şimşekleri çıkarabilir misin ki, varsınlar da, Sana: İşte buradayız, desinler?</verse>
				<verse number="36">Kim yüreğe hikmet koydu? Yahut zihne kim anlayış verdi?</verse>
				<verse number="37">Kim bulutları hikmetle sayabilir? Ve göklerin tulumlarını kim boşaltabilir,</verse>
				<verse number="38">O zaman ki, toprak döküm gibi sertleşir, Ve topaklar birbirine yapışır?</verse>
				<verse number="39">Dişi aslan için şikârı sen avlıyabilir misin, Yahut genç aslanların aç karınlarını doldurabilir misin,</verse>
				<verse number="40">O zaman ki, inlerinde sinmişlerdir, Ve çalılık içinde pusuya yatmışlardır?</verse>
				<verse number="41">Kargaya avını kim hazırlıyor, Yavruları Allahı imdada çağırdıkları zaman, Ve yiyecek olmadığı için dolaşmaktalarken?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="39">
				<verse number="1">DAĞ keçilerinin doğurduğu vakti bilir misin? Geyiklerin yavruladığı vakti sen mi bekliyorsun?</verse>
				<verse number="2">Doldurdukları ayları sen mi sayıyorsun? Yahut doğurdukları vakti sen bilir misin?</verse>
				<verse number="3">Çökerler, yavrularını doğururlar, Ağrılarından kurtulurlar.</verse>
				<verse number="4">Yavruları kuvvetlenir, kırda büyürler; Çıkıp giderler de, bir daha dönmezler.</verse>
				<verse number="5">Kim yaban eşeğini başı boş göndermiştir, Ve kim vahşi eşeğin bağlarını çözmüştür?</verse>
				<verse number="6">O eşek ki, bozkırı onun evi, Ve tuz diyarını onun meskeni kıldım.</verse>
				<verse number="7">Şehrin velvelesine o gülmektedir, Sürücünün bağırışlarını da işitmez.</verse>
				<verse number="8">Kendine otlak olsun diye dağları çaşıtlar, Ve her çeşit yeşilliği araştırır.</verse>
				<verse number="9">Yaban sığırı sana kulluk etmek ister mi? Yahut senin yemliğin yanında geceyi geçirir mi?</verse>
				<verse number="10">Sapan yarıklarında yaban sığırına bağ vurabilir misin? Yahut senin ardınca ovalarda tırmık çeker mi?</verse>
				<verse number="11">Kuvveti büyüktür diye ona güvenir misin? Yahut kendi işini ona bırakır mısın?</verse>
				<verse number="12">Senin ekinini getirecek diye, Ve harmanının buğdayını toplıyacak diye ona inanır mısın?</verse>
				<verse number="13">Devekuşunun kanatları gururla dalgalanır; Fakat bu kanatlar leyleğin kanatları ve tüyleri midir?</verse>
				<verse number="14">Çünkü yumurtalarını yerde bırakır, Ve onları toz içinde ısıtır,</verse>
				<verse number="15">Ve unutuyor ki, onları ayak ezebilir, Ve kırın hayvanı onları çiğniyebilir.</verse>
				<verse number="16">Yavrularına sertlik eder, kendisinin değilmiş gibi, Boşuna emek çekse de kaygısı yok;</verse>
				<verse number="17">Çünkü Allah ona hikmeti unutturmuştur, Ve anlayışta ona pay vermemiştir.</verse>
				<verse number="18">Fakat kalkıp da koştuğu zaman, Ata ve binicisine güler.</verse>
				<verse number="19">Sen mi ata kuvvet verdin? Ve dalgalanan yeleyi onun boynuna sen mi giydirdin?</verse>
				<verse number="20">Onu çekirge gibi sıçratan sen misin? Onun horultusunun şiddeti korkunçtur.</verse>
				<verse number="21">Ovada ayağı ile toprağı kazar, ve kuvveti ile sevinçten coşar; Silâhşorları karşılamağa çıkar.</verse>
				<verse number="22">Korkuya güler, ve yılmaz; Ve kılıç önünden geri dönmez.</verse>
				<verse number="23">Onun üzerinde ok kılıfı, Pırıldıyan mızrakla kargı tınlar.</verse>
				<verse number="24">Şiddetle ve öfke ile mesafeyi sümürür; Boru sesi olunca yerinde durmaz.</verse>
				<verse number="25">Boru çalındıkça: Heh, der; Ve uzaktan cengin kokusunu, Başbuğların gürliyen sesini, ve nârayı duyar.</verse>
				<verse number="26">Senin hikmetinle mi atmaca süzülüyor da, Cenuba doğru kanat geriyor?</verse>
				<verse number="27">Senin emrinle mi kartal yükseliyor da, Yuvasını yüksekte kuruyor?</verse>
				<verse number="28">Kayanın üzerinde oturuyor, ve konaklıyor, Kayanın sivri ucunda, ve çetin doruğun üstünde.</verse>
				<verse number="29">Yiyeceğini oradan gözetler; Gözleri uzaktan görür.</verse>
				<verse number="30">Ve onun yavruları kan sümürür; Ve leşler nerede ise, o da oradadır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="40">
				<verse number="1">YİNE RAB Eyuba cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Kadîrin işini kötü gören onunla çekişir mi? Allah ile davalaşan cevap versin.</verse>
				<verse number="3">O zaman Eyub RABBE cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="4">İşte, ben değersiz bir şeyim; sana ne cevap vereyim? Elimi ağzıma koyuyorum.</verse>
				<verse number="5">Bir kere söyledim, ve cevap vermem; Ve iki kere söyledim, ve artık etmem.</verse>
				<verse number="6">Ve RAB kasırganın içinden Eyuba cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="7">Şimdi kuşağını beline vur, erkek gibi; Sana sorayım da, bana anlat.</verse>
				<verse number="8">Hükmümü de sen boşa mı çıkaracaksın? Haklı çıkarılasın diye beni mi suçlu çıkarıyorsun?</verse>
				<verse number="9">Allah gibi sende bazu var mı? Ve onun gibi bir sesle gürliyebilir misin?</verse>
				<verse number="10">Şimdi azametle ve rıfatla süslen; Ve izzet ve haşmet giy.</verse>
				<verse number="11">Öfkenin taşkınlıklarını boşalt; Ve her kibirliye bakıp onu alçalt.</verse>
				<verse number="12">Her kibirliye bakıp onu çökert; Ve oldukları yerde kötüleri ayak altında çığne.</verse>
				<verse number="13">Bir arada onları toprağa gizle, Gizli yerde yüzlerine sargı sar.</verse>
				<verse number="14">O zaman ben de seni överim, Sağ elin seni kurtarabilir diye.</verse>
				<verse number="15">İşte bak, seninle beraber yarattığım behemot; Sığır gibi ot yer.</verse>
				<verse number="16">İşte bak, kuvveti belindedir, Kudreti de karnı adalelerinde.</verse>
				<verse number="17">Kuyruğunu erz ağacı gibi diker; Butlarının sinirleri örülmüştür.</verse>
				<verse number="18">Kemikleri tunçtan borulardır; Kaburgaları demir çubukları gibi.</verse>
				<verse number="19">Allahın baş eseri odur; Yaratanı onun kılıcını vermiştir.</verse>
				<verse number="20">Gerçek onun yiyeceğini kendisine dağlar getirir, O dağlar ki, bütün kır hayvanları orada oynaşırlar.</verse>
				<verse number="21">Sidre çalılıkları altında yatar, Kamışlarla örtülü yerde, bataklıkta.</verse>
				<verse number="22">Sidreler onu gölgelerile örterler; Onu vadinin söğütleri kuşatır.</verse>
				<verse number="23">İşte, ırmak coşsa bile, o ürkmez; Erden onun ağzına kadar kabarsa, o emindir.</verse>
				<verse number="24">O bakarken kimse onu tutabilir mi? Ve halkalar için burnunu delebilir mi?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="41">
				<verse number="1">LEVYATANI olta ile çekebilir misin? Ve ilmekle onun dilini sıkabilir misin?</verse>
				<verse number="2">Burnuna sazdan ip takabilir misin? Yahut çengelle çenesini delebilir misin?</verse>
				<verse number="3">Sana çok yalvarır mı? Yahut sana tatlı sözler söyler mi?</verse>
				<verse number="4">Seninle ahit keser mi ki, Onu daimî köle alasın?</verse>
				<verse number="5">Onunla oynar mısın, kuşla oynar gibi? Ve onu kızların için bağlar mısın?</verse>
				<verse number="6">Balıkçılar takımı onu alır satarlar mı? Tüccar arasında onu pay ederler mi?</verse>
				<verse number="7">Derisini kancalarla doldurabilir misin, Başını da balıkçı zıpkınları ile?</verse>
				<verse number="8">Elini üzerine koy; Cengi hatırla, ve bir daha etme.</verse>
				<verse number="9">İşte, ona ümit bağlamak boştur; Onun bir görünüşü ile de insan yıkılmaz mı?</verse>
				<verse number="10">Onu uyandıracak yüreği pek adam yoktur; Ya benim önümde durabilecek olan kimdir?</verse>
				<verse number="11">Önceden bana veren kimdir ki, ona ödiyeyim? Bütün gökler altında ne varsa, o benimdir.</verse>
				<verse number="12">Onun azası ile zorlu kuvvetinden ötürü, Ve yapılışının güzelliğinden ötürü sözümü kesmiyeceğim.</verse>
				<verse number="13">Onun esvabının önünü kim açabilir? İki çenesinin arasına kim girebilir?</verse>
				<verse number="14">Yüzünün kapı kanatlarını kim açabilir? Çepçevre dişleri dehşettir.</verse>
				<verse number="15">Övündüğü onun çetin pullarıdır, Sık basılmış mühürle kapanmışlardır.</verse>
				<verse number="16">Biri ötekine çok yakın, Aralarına hava giremiyecek kadar.</verse>
				<verse number="17">Birbirine yapışıktırlar; Bitişmişler de ayrılamazlar.</verse>
				<verse number="18">Aksırmaları ışık saçar, Gözleri de fecrin kirpikleri gibidir.</verse>
				<verse number="19">Ağzından alevli meşaleler çıkar, Ve ateş kıvılcımları sıçrar.</verse>
				<verse number="20">Burun deliklerinden duman çıkar, Kaynıyan kazandan, ve yanan kamışlardan çıkar gibi.</verse>
				<verse number="21">Soluğu közleri tutuşturur, Ve ağzından alev çıkar.</verse>
				<verse number="22">Kuvvet onun boynunda yatar, Ve dehşet onun önünde oynamaktadır.</verse>
				<verse number="23">Etinin katmerleri birbirine yapışık; Üzerinde pekişmişlerdir; kımıldanmazlar.</verse>
				<verse number="24">Yüreği taş gibi serttir; Evet, değirmenin alt taşı gibi sert.</verse>
				<verse number="25">O kalkınca kuvvetli olanlar korkar; Kendilerinden geçerler yılgınlıktan.</verse>
				<verse number="26">Üzerine varılsa kılıç işe yaramaz, Ne mızrak ve kargı, ne de zırh.</verse>
				<verse number="27">Demir ona saman gibi gelir, Tunç da çürük odun gibi.</verse>
				<verse number="28">Onu ok kaçıramaz; Sapan taşları onun için anız gibidir.</verse>
				<verse number="29">Onun için topuzlar anız sayılır; Kargının saldırışına güler.</verse>
				<verse number="30">Onun karın altı keskin çömlek parçaları; Çamurun üzerine sanki bir döven uzatır.</verse>
				<verse number="31">Derin suları bir kazan gibi kaynatır; Denizi merhem çömleği gibi eder.</verse>
				<verse number="32">Ardınca parlak iz bırakır; İnsan sanır ki, engin ağarmış saçtır.</verse>
				<verse number="33">Karada onun benzeri yoktur, Korkusu olmasın diye yaratılmıştır.</verse>
				<verse number="34">Her yüksek şeye göz atar; Bütün gurur oğulları üzerinde o kıraldır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="42">
				<verse number="1">Ozaman Eyub RABBE cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="2">Sen her şeyi yapabilirsin, bilirim, Ve hiç bir muradın alıkonmaz.</verse>
				<verse number="3">Takdiri bilgisizce karartan bu adam kim? Bundan ötürü anlamadığım şeyleri söyledim, Benden üstün olan bilmediğim şaşılacak şeyleri.</verse>
				<verse number="4">Niyaz ederim, dinle de, ben söyliyeyim; Sana sorayım da, bana anlat.</verse>
				<verse number="5">Senin için kulaktan işitmiştim; Şimdi ise seni gözüm gördü.</verse>
				<verse number="6">Bundan ötürü kendimi hor görmekteyim, Ve tozda ve külde tövbe eylemekteyim.</verse>
				<verse number="7">Ve vaki oldu ki, RAB bu sözleri Eyuba söyledikten sonra, RAB Temanlı Elifaza dedi: Sana karşı, ve iki dostuna karşı öfkem alevlendi; çünkü kulum Eyub gibi benim için doğru olanı söylemediniz.</verse>
				<verse number="8">Ve şimdi kendiniz için yedi boğa, ve yedi koç alın, ve kulum Eyuba gidin, ve kendiniz için yakılan takdime arzedin; ve kulum Eyub sizin için dua etsin; çünkü ona itibar ederim de, size karşı ahmaklığınıza göre davranmıyayım; çünkü kulum Eyub gibi benim için doğru olanı söylemediniz.</verse>
				<verse number="9">Ve Temanlı Elifaz, ve Şuahlı Bildad, ve Naamalı Tsofar gittiler, ve RABBİN kendilerine emretmiş olduğu gibi yaptılar; ve RAB Eyuba itibar etti.</verse>
				<verse number="10">Dostları için dua edince, Eyubun sürgününü RAB döndürdü; ve RAB Eyuba önceki malının iki katını verdi.</verse>
				<verse number="11">Ve bütün kardeşleri, ve bütün kızkardeşleri, ve evelce tanıdıklarının hepsi onun yanına geldiler, ve onun evinde kendisile beraber ekmek yediler; ve üzerine RABBİN getirmiş olduğu bütün belâlardan ötürü onunla acınarak kendisini teselli ettiler; ve her biri ona bir parça gümüş, ve her biri bir altın halka verdi.</verse>
				<verse number="12">Ve RAB Eyubun sonunu başlangıcından ziyade bereketli etti; ve on dört bin koyunu, ve altı bin devesi, ve bin çift öküzü, ve bin dişi eşeği oldu.</verse>
				<verse number="13">Ve yedi oğlu ile üç kızı da oldu.</verse>
				<verse number="14">Ve ilk kızının adını Yemima, ve ikincisinin adını Ketsiya, ve üçüncüsünün adını Keren-happuk koydu.</verse>
				<verse number="15">Ve bütün memlekette Eyubun kızları gibi güzel kadınlar bulunmazdı; ve babaları onlara kardeşleri arasında miras verdi.</verse>
				<verse number="16">Ve bundan sonra Eyub yüz kırk yıl yaşadı, ve oğullarını ve torunlarını gördü, dört göbek.</verse>
				<verse number="17">Ve Eyub kocamış, ve günlere doymuş olarak öldü.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="19">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">NE mutludur o adam ki, kötülerin öğüdü ile yürümez, Ve günahkârların yolunda durmaz, Ve müstehzilerin derneğinde oturmaz;</verse>
				<verse number="2">Ancak zevki RABBİN şeriatindedir. Ve gece gündüz onun şeriatini derin düşünür.</verse>
				<verse number="3">Akar sular kenarına dikilmiş ağaç gibidir, Meyvasını mevsiminde verir, Ve yaprağı solmaz; Yaptığı her iş de iyi gider.</verse>
				<verse number="4">Kötüler böyle değildir; Ancak yelin süpürüp götürdüğü saman ufağı gibidir.</verse>
				<verse number="5">Bunun için kötüler hüküm gününde, Ve günahkârlar salihler cemaatinde durmazlar.</verse>
				<verse number="6">Çünkü RAB salihlerin yolunu bilir, Fakat kötülerin yolu yok olur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">NİÇİN milletler kaynaşıyor, Ve ümmetler boş şey düşünüyor?</verse>
				<verse number="2">Dünyanın kıralları kalkıyor, Ve hükümdarlar RABBE karşı ve mesihine karşı, Birbirile öğütleşiyorlar:</verse>
				<verse number="3">Onların bağlarını koparalım, Ve iplerini kendimizden atalım, diyorlar.</verse>
				<verse number="4">Göklerde oturan gülecek; RAB onlarla eğlenecektir.</verse>
				<verse number="5">O zaman onlara hiddetile söyliyecek, Gazabı ile onları sıkıntıya koyacaktır;</verse>
				<verse number="6">Fakat ben kıralımı Mukaddes dağım Sion üzerine koydum.</verse>
				<verse number="7">Fermanı ilân edeceğim; RAB bana dedi: Sen benim oğlumsun; Ben seni bugün tevlit ettim.</verse>
				<verse number="8">İste benden, ve miras olarak sana milletleri, Mülkün olarak yeryüzünün uçlarını da vereceğim.</verse>
				<verse number="9">Onları demir çomakla kıracaksın; Bir çömlekçi kabı gibi onları parçalıyacaksın.</verse>
				<verse number="10">Ve şimdi, ey kırallar, artık aklınızı başınıza alın; Ey dünya hâkimleri, ibret alın.</verse>
				<verse number="11">RABBE korku ile kulluk edin, Ve titriyerek mesrur olun.</verse>
				<verse number="12">Oğlu öpün ki, hiddet etmesin, siz de yolda yok olmıyasınız, Çünkü birazdan hiddeti alevlenir. Bütün ona sığınanlar ne mutludur!</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">Oğlu Abşalomun önünden kaçtığı zaman, Davudun Mezmurudur. YA RAB, hasımlarım ne kadar çoğaldı! Bana karşı ayaklananlar çoktur.</verse>
				<verse number="2">Canım için çokları diyorlar: Allahta onun için kurtuluş yoktur. [Sela</verse>
				<verse number="3">Fakat sen, ya RAB, çevremde bir kalkansın, İzzetim ve başımı yükselten sensin.</verse>
				<verse number="4">RABBİ sesimle çağırırım, Ve mukaddes dağından bana cevap verir. [ Sela</verse>
				<verse number="5">Ben yattım ve uyudum; Uyandım, çünkü RAB bana destek oldu.</verse>
				<verse number="6">Her yanımdan beni kuşatan Kavmın on binlerinden korkmam.</verse>
				<verse number="7">Ya RAB, kalk; ey Allahım, beni kurtar; Çünkü sen bütün düşmanlarımın çene kemiğine vurdun; Kötülerin dişlerini kırdın:</verse>
				<verse number="8">Kurtarış RABBİNDİR; Bereketin kavmının üzerinde olsun. [Sela</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için; Neginot üzerine,Davudun Mezmurudur. SENİ çağırınca bana cevap ver, ey salâhımın Allahı; Darlıkta olduğum zaman beni genişliğe çıkarırsın; Bana acı da duamı işit.</verse>
				<verse number="2">Ey insan oğulları, ne vakte kadar izzetim utanca çevrilecek? Ne vakte kadar boş şeyi seveceksiniz, ve yalan arıyacaksınız? [ Sela</verse>
				<verse number="3">Fakat bilin ki, RAB müttakiyi kendisi için ayırmıştır; Kendisini çağırınca, RAB beni işitir.</verse>
				<verse number="4">Titreyin ve suç etmeyin; Yataklarınızda kendi yüreğinizle söyleşip susun. [ Sela</verse>
				<verse number="5">Salâh kurbanlarını kesin, Ve RABBE güvenin.</verse>
				<verse number="6">Bize kim iyilik gösterecek? diyenler çoktur. Yüzünün nurunu üzerimize yükselt, ya RAB.</verse>
				<verse number="7">Onların buğdayı ve taze şarabı çoğaldığı zamandan fazla, Benim yüreğime sevinç verdin.</verse>
				<verse number="8">Hem selâmette yatacağım, hem de uyuyacağım; Çünkü ancak sen, ya RAB, beni emniyette oturtursun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için; Nehilot üzerine,Davudun Mezmurudur. SÖZLERİME kulak ver, ya RAB, Ahıma bak.</verse>
				<verse number="2">Feryadımın sesini iyi dinle, ey Kıralım ve Allahım, Çünkü duam sanadır.</verse>
				<verse number="3">Ya RAB, sabahlayın sesimi işiteceksin, Sabahlayın sana yünelip bekliyeceğim.</verse>
				<verse number="4">Çünkü sen kötülükten hoşlanan Allah değilsin; Senin yanında şer konmaz.</verse>
				<verse number="5">Kibirliler senin gözün önünde durmaz; Bütün fesat işliyenlerden nefret edersin.</verse>
				<verse number="6">Yalan söyliyenleri yok edersin; Kanlı ve hilekâr adamdan RAB ikrah eder.</verse>
				<verse number="7">Fakat ben senin inayetinin çokluğu ile evine gireceğim; Senin korkunla mukaddes mabedine doğru secde kılacağım.</verse>
				<verse number="8">Ya RAB, düşmanlarımdan ötürü adaletinde bana rehber ol; Senin yolunu önümde düzelt.</verse>
				<verse number="9">Çünkü onların ağzında doğruluk yoktur; Onların içi öz kötülüktür; Boğazları açık kabirdir; Sözlerini düzgün ederler.</verse>
				<verse number="10">Ey Allah, onları suçlu tut; Kendi öğütlerile düşsünler; İsyanlarının çokluğunda onları kov; Çünkü sana karşı âsi oldular.</verse>
				<verse number="11">Fakat sana sığınanların hepsi sevinsinler, Daima sevinçle çağrışsınlar, çünkü onları sen korursun; Senin ismini sevenler sende sevinçle coşsunlar.</verse>
				<verse number="12">Çünkü salihi sen mubarek kılacaksın, Ya RAB, onun çevresini bir kalkan gibi lûtfunla saracaksın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için; Neginot üzerine, Şeminite göre,Davudun Mezmurudur. YA RAB, hiddetinle beni tekdir etme, Ve öfkenle beni tedip etme.</verse>
				<verse number="2">Bana acı, ya RAB, çünkü solgunum; Bana sağlık ver, ya RAB, çünkü kemiklerim titriyor.</verse>
				<verse number="3">Canım da çok titriyor; Ve sen, ya RAB, ne vakte kadar?...</verse>
				<verse number="4">Dön, ya RAB, canımı azat et; İnayetinden ötürü beni kurtar.</verse>
				<verse number="5">Çünkü senin anılman ölümde yoktur; Ölüler diyarında sana kim şükredecek?</verse>
				<verse number="6">Kendi iniltimden yoruldum; Her gece ağlamaktan döşeğim ıslaktır; Gözyaşlarımla yatağımı ıslatmaktayım.</verse>
				<verse number="7">Gözüm kederden sönüyor; Bütün hasımlarımın yüzünden eskiyor.</verse>
				<verse number="8">Ey sizler, bütün fesat işliyenler, benden uzak olun; Çünkü RAB ağlayışımın sesini işitti.</verse>
				<verse number="9">RAB benim yalvarışımı işitti; RAB duamı kabul edecektir.</verse>
				<verse number="10">Bütün düşmanlarım utanacak ve çok titriyecekler; Geri dönecekler, ansızın utanacaklar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">Benyaminî Kuşun sözlerinden ötürü Davudun RABBE terennüm ettiği Şiggayondur. YA RAB Allahım, sana sığınıyorum, Kovalayıcılarımın hepsinden beni kurtar, ve beni azat et;</verse>
				<verse number="2">Ta ki, beni azat eden yok iken, Aslan gibi canımı parçalamasınlar.</verse>
				<verse number="3">Ya RAB Allahım, eğer şunu ettimse, Eğer ellerimde haksızlık varsa,</verse>
				<verse number="4">Eğer benimle barışık olana kötülük ödedimse, Ve sebepsiz bana hasım olanı soydumsa,</verse>
				<verse number="5">Düşman canımı kovalasın ve yetişsin; Hayatımı yerde çiğnesin, Ve izzetimi toprağa koysun. [ Sela</verse>
				<verse number="6">Hiddetinle kalk, ya RAB; Hasımlarımın gazabına karşı yüksel; Ve benim için uyan; hükmü sen emrettin.</verse>
				<verse number="7">Ümmetlerin cemaati de seni kuşatsın, Ve onun üzerinde yücelere dön.</verse>
				<verse number="8">RAB kavmlara hükmeder; Bana hükmet, ya RAB; Bana salâhıma ve kemalime göre olsun.</verse>
				<verse number="9">Kötülerin kötülüğü sona ersin, fakat salihi pekiştir; Çünkü âdil Allah yürekleri ve gönülleri dener.</verse>
				<verse number="10">Benim kalkanım Allah iledir; Yüreği doğru olanları o kurtarır.</verse>
				<verse number="11">Allah âdil bir hâkimdir, Evet, bir Allah ki, her gün gazap eder.</verse>
				<verse number="12">Eğer insan dönmezse, o, kılıcını biler; Yayını kurup onu hazırlamıştır;</verse>
				<verse number="13">Ve ona karşı ölüm silâhlarını hazırlamıştır; Oklarını tutuşturucu eder.</verse>
				<verse number="14">İşte, o, fesat ağrısını çekiyor; Ve kötülüğe gebe kalıp yalan doğurdu.</verse>
				<verse number="15">Bir kuyu açtı ve onu kazdı, Ve açtığı çukura kendisi düştü.</verse>
				<verse number="16">Kötülüğü kendi başına dönecek, Ve zorbalığı kendi tepesine inecek.</verse>
				<verse number="17">Adaletinden ötürü RABBE şükredeyim; Ve Yüce RABBİN ismine terennüm edeyim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için; Gittit üzre, Davudun Mezmurudur. YA Rabbimiz Yehova, Bütün yeryüzünde ismin ne azametlidir! Celâlini göklerin üstüne yükselttin.</verse>
				<verse number="2">Sana hasım olanlardan ötürü, Düşmanı ve öç alanı susturasın diye, Çocukların ve emzikte olanların ağzından kudreti kurdun.</verse>
				<verse number="3">Göklerini, ellerinin işlerini, Koyduğun ay ve yıldızları görünce dedim:</verse>
				<verse number="4">İnsan nedir ki, sen onu anasın? Âdemoğlu nedir ki, sen onu arıyasın?</verse>
				<verse number="5">Onu meleklerden biraz aşağı kıldın, İzzet ve hürmet tacını da ona giydirdin.</verse>
				<verse number="6">Ellerinin işleri üzerine ona saltanat verdin; Bütün şeyleri,</verse>
				<verse number="7">Hep koyunları ve sığırları, Ve kır hayvanlarını da,</verse>
				<verse number="8">Gökün kuşlarını ve denizin balıklarını, Denizlerin yollarında dolaşanların hepsini, Onun ayakları altına koydun.</verse>
				<verse number="9">Ya Rabbimiz Yehova, Bütün yeryüzünde ismin ne azametlidir!</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için; Mutlabben üzre,Davudun Mezmurudur. BÜTÜN yüreğimle RABBE şükredeyim; Bütün hârikalarını anlatayım.</verse>
				<verse number="2">Sevineyim ve sende sevinçle coşayım; Senin ismine terennüm edeyim, ey Yüce Olan.</verse>
				<verse number="3">Düşmanlarım yüzgeri döndükleri zaman, Senin önünde sürçer, yok olurlar.</verse>
				<verse number="4">Çünkü hakkımı ve davamı sen gördün; Adaletle hükmederek tahtta oturursun.</verse>
				<verse number="5">Sen milletleri azarladın, kötüyü yok ettin; Daima ve ebediyen adlarını sildin.</verse>
				<verse number="6">Düşmanlar bitti, onlar ebediyen haraptır; Temelinden söktüğün şehirler ise, Onların anılması bile yok oldu.</verse>
				<verse number="7">Fakat RAB ebediyen oturuyor; Hüküm için tahtını kurmuştur;</verse>
				<verse number="8">Ve dünyaya adaletle hükmedecek; Ümmetlere doğrulukla hükmedecektir.</verse>
				<verse number="9">RAB da mağdur için yüksek kule, Sıkıntı zamanlarında yüksek kule olacaktır;</verse>
				<verse number="10">Ve senin ismini bilenler sana güveneceklerdir; Çünkü seni arıyanları bırakmazsın, ya RAB.</verse>
				<verse number="11">Sionda oturan RABBE terennüm edin; Kavmlar arasında işlerini ilân eyleyin.</verse>
				<verse number="12">Çünkü dökülmüş kanı araştıran onları anar; Hakirlerin feryadını unutmaz.</verse>
				<verse number="13">Bana acı, ya RAB; Ey sen, ölüm kapılarından beni kaldıran, Benden nefret edenler yüzünden çektiğim derde bak da,</verse>
				<verse number="14">Bütün senin hamdini anlatayım. Sion kızının kapılarında Senin kurtarışınla mesrur olayım.</verse>
				<verse number="15">Milletler kazdıkları kuyuya düştüler; Kendi ayakları gizledikleri ağa tutuldu.</verse>
				<verse number="16">RAB kendini tanıttı, hükmü yürüttü; Kötü adam, kendi ellerinin işinde tutuldu. [ Higgayon. Sela</verse>
				<verse number="17">Kötüler ölüler diyarına döneceklerdir, Allahı unutan bütün milletler de...</verse>
				<verse number="18">Çünkü fakir daima unutulmıyacak, Ve hakirlerin bekleyişi ilelebet boşa çıkmıyacaktır.</verse>
				<verse number="19">Kalk, ya RAB; insan galip olmasın; Milletler senin önünde hükmolunsun.</verse>
				<verse number="20">Ya RAB, onları korkut; Milletler bilsin ki, ancak insandırlar. [Sela</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">YA RAB, niçin uzakta duruyorsun, Sıkıntı zamanlarında niçin gizleniyorsun?</verse>
				<verse number="2">Kötünün gururu ile hakir yanıyor; Kurdukları düzenlere kendileri tutulsunlar.</verse>
				<verse number="3">Çünkü kötü adam canının çektiği şey ile övünür, Ve tamakâr RABBİ reddeder, hor görür.</verse>
				<verse number="4">Kötü, mağrur yüzü ile: Allah aramaz, der. Allah yoktur — işte, onun bütün düşünceleri...</verse>
				<verse number="5">Onun yolları her vakit sabittir; Senin hükümlerin onun görüşünden çok yüksektir; Bütün kendi hasımlarını hiçe sayar.</verse>
				<verse number="6">Yüreğinden der: Ben sarsılmam; Ve hiç bir devirde felâkete düşmem.</verse>
				<verse number="7">Ağzı lânet, hile ve gaddarlık dolu; Kötülük ve fesat dilinin altındadır.</verse>
				<verse number="8">Köylerin pusu yerlerinde oturur; Gizli yerlerde suçsuzu öldürür; Gözleri biçareye gizliden bakar.</verse>
				<verse number="9">İnindeki aslan gibi, gizli bir yerde pusu kurar; Hakiri tutmak için bekler, Ağına çekince hakiri tutar.</verse>
				<verse number="10">İğilip çömelir, Ve biçareler onun pençelerile düşer.</verse>
				<verse number="11">Yüreğinden der: Allah unuttu, Yüzünü örttü, hiç görmiyecektir.</verse>
				<verse number="12">Kalk, ya RAB; ey Allah, elini kaldır; Hakirleri unutma.</verse>
				<verse number="13">Kötü adam niçin Allahı hor görür, Ve yüreğinden: Aramıyacaksın, der?</verse>
				<verse number="14">Sen onu gördün, çünkü elinle cezasını vermek için kötülüğü ve kini görürsün; Biçare kendini sana teslim eder; Öksüzün yardımcısı sensin.</verse>
				<verse number="15">Kötünün kolunu kır; Şerir adam ise, Ta bulamayıncıya kadar onun kötülüğünü ara.</verse>
				<verse number="16">RAB daima ve ebediyen Kıraldır; Milletler onun diyarından yok oldu.</verse>
				<verse number="17">Öksüzün ve mağdurun hakkını vermek için, Ya RAB, hakirlerin dileğini işittin;</verse>
				<verse number="18">Onların yüreğini pekiştireceksin, kulağını onlara açacaksın, Ta ki, topraktan olan insan artık korkunç olmasın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Davudun Mezmurudur. RABBE sığınırım; Canıma nasıl diyorsunuz: Kuş gibi dağınıza kaç?</verse>
				<verse number="2">Çünkü işte, kötüler yay kuruyorlar; Yürekte doğru olanların üzerine karanlıkta atmak için, Oklarını kiriş üzerinde hazırlıyorlar.</verse>
				<verse number="3">Temeller yıkılırsa, Salih ne yapabilir?</verse>
				<verse number="4">RAB mukaddes mabedindedir; RAB — onun tahtı göklerdedir; Onun gözleri görür, göz kapakları insan oğullarını dener.</verse>
				<verse number="5">RAB salihi dener, Fakat kötüden ve zorbalığı sevenden canı tiksinir.</verse>
				<verse number="6">Kötüler üzerine kementler yağdıracaktır; Kâselerinin payı, ateş, kükürt ve sam yeli olacak.</verse>
				<verse number="7">Çünkü RAB âdildir, adaleti sever; Doğru adam onun yüzünü görecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için; Şeminite göre; Davudun Mezmurudur. KURTAR, ya RAB, çünkü müttaki bitiyor; Çünkü insan oğulları arasından eminler tükeniyor.</verse>
				<verse number="2">Herkes komşusuna yalan söyliyor; Düzgün dudakla, iki yürekle söyliyorlar.</verse>
				<verse number="3">RAB bütün düzgün dudakları, Büyük söyliyen dili kesecektir;</verse>
				<verse number="4">Onlar ki: Dilimizle üstün çıkarız, Dudaklarımız bizimdir, bize efendi kimdir? derler.</verse>
				<verse number="5">Hakirlerin mağdurluğundan, Fakirlerin inlemesinden ötürü, RAB diyor: Şimdi kalkacağım, Onu özlediği selâmete koyacağım.</verse>
				<verse number="6">RABBİN sözleri pak sözlerdir; Toprakta pota içinde kal olunmuş, Yedi kere tasfiye edilmiş gümüş gibidirler.</verse>
				<verse number="7">Onları sen tutacaksın, ya RAB, Onları bu nesilden ebediyen koruyacaksın.</verse>
				<verse number="8">Alçaklık âdem oğulları arasında yükselince, Kötüler her yanda dolaşır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">Musikacıbası için. Davudun Mezmurudur. NE vakte kadar, ya RAB? beni ebediyen mi unutacaksın? Ne vakte kadar yüzünü bana örteceksin?</verse>
				<verse number="2">Bütün gün yüreğimde keder olarak, Ne vakte kadar canımda kuruntular edeyim? Ne vakte kadar düşmanım üzerime yükselecek?</verse>
				<verse number="3">Bak ve bana cevap ver, ya RAB Allahım, Gözlerimi aydınlat da, ölüm uykusuna varmıyayım;</verse>
				<verse number="4">Ta ki, düşmanım: Onu yendim, demesin; Ve sarsıldığım zaman hasımlarım mesrur olmasın.</verse>
				<verse number="5">Fakat ben senin inayetine güvendim; Yüreğim kurtarışınla mesrur olacaktır.</verse>
				<verse number="6">RABBE ilâhi okuyacağım, Çünkü bana cömertlik etti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Davudun Mezmurudur. AKILSIZ, yüreğinde: Allah yoktur, dedi. Bozuldular, mekruh işler ettiler; İyilik eden yok.</verse>
				<verse number="2">Anlayışlı ve Allahı arıyan kimse var mıdır görsün diye, RAB âdem oğulları üzerine göklerden baktı.</verse>
				<verse number="3">Hepsi saptılar, birlikte murdar oldular; İyilik eden yok, bir kişi bile yoktur.</verse>
				<verse number="4">Bütün fesat işliyenlerin bilgileri yok mu? Kavmımı ekmek yer gibi yiyorlar; RABBİ çağırmıyorlar.</verse>
				<verse number="5">Orada büyük korku ile korktular; Çünkü Allah salihin nesli arasındadır.</verse>
				<verse number="6">Hakirin öğüdünü hor görürsünüz, Fakat onun sığındığı RABDİR.</verse>
				<verse number="7">Keşke İsrailin kurtuluşu Siondan geleydi! RAB kavmını sürgünden geri getirince, Yakub mesrur olacak, ve İsrail sevinecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. YA RAB, çadırında kim konacak? Mukaddes dağında kim oturacak?</verse>
				<verse number="2">Kemal ile yürüyen ve salâh işliyen, Ve yüreğinden hakikati söyliyen</verse>
				<verse number="3">O ki, dilile iftira etmez, Dostuna kötülük eylemez, Ve komşusu üzerine rüsvaylık atmaz;</verse>
				<verse number="4">Rezil adam onun gözünde hor görülür, Ancak RABDEN korkanlara hürmet eyler; Kendi zararına yemin eder de geri dönmez;</verse>
				<verse number="5">Parasını faize vermez, Ve suçsuza karşı rüşvet almaz. Bunları yapan asla sarsılmıyacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">Davudun Miktamıdır. BENİ tut, ey Allah, çünkü sana sığınıyorum.</verse>
				<verse number="2">RABBE dedim: Rabbim sensin; Senden öte bana iyilik yoktur.</verse>
				<verse number="3">Dünyadaki mukaddesler ve asillere gelince, Zevkim hep onlardadır.</verse>
				<verse number="4">Başka ilâhın ardınca koşanların derdi çoğalır; Onların kandan dökülen takdimelerini ben dökmem, Ve onların adlarını ağzıma almam.</verse>
				<verse number="5">RAB nasibimin ve kâsemin payıdır; Hissemi tutan sensin.</verse>
				<verse number="6">Kısmetim nimetli yerlere düştü; Evet, aldığım miras güzeldir.</verse>
				<verse number="7">Bana öğüt veren RABBİ takdis ederim, Evet, geceleyin gönlüm bana öğretir.</verse>
				<verse number="8">RABBİ daima önüme koydum; O benim sağımda olduğu için sarsılmam.</verse>
				<verse number="9">Bunun için yüreğim sevinir, ruhum da mesrur olur; Bedenim de emniyette oturur.</verse>
				<verse number="10">Çünkü sen canımı ölüler diyarına terketmezsin; Mukaddesini çürüme görmeğe bırakmazsın.</verse>
				<verse number="11">Hayat yolunu bana bildirirsin; Sevinçler tokluğu senin önündedir; Sağında daima nimetler vardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">Davudun bir Duasıdır. YA RAB, hakkı dinle, feryadımı işit; Hileli dudaklardan çıkmıyan duama kulak ver.</verse>
				<verse number="2">Hükmüm senin önünden çıksın; Senin gözlerin doğrulukla görür.</verse>
				<verse number="3">Yüreğimi denedin, beni geceleyin yokladın; Beni imtihan ettin de bir şey bulmadın; Niyet ettim ki, ağzım haddini geçmesin.</verse>
				<verse number="4">İnsanların işlerine gelince, Senin dudaklarının sözü ile Zorbanın yollarından kendimi tuttum.</verse>
				<verse number="5">Adımlarım senin yollarını sıkı tuttu, Ayaklarım kaymadı.</verse>
				<verse number="6">Seni çağırdım, çünkü sen bana cevap verirsin, ey Allah; Kulağını bana iğ, sözümü dinle.</verse>
				<verse number="7">Ey sana sığınanları kendilerine karşı ayaklananlardan sağ elinle kurtaran, Şaşılacak inayetlerini göster.</verse>
				<verse number="8">Beni gözbebeği gibi koru;</verse>
				<verse number="9">Beni sıkıştıran kötülerin yüzünden, Beni kuşatan can düşmanlarımdan, Kanatlarının gölgesinde beni gizle.</verse>
				<verse number="10">Yürekleri yağ bağlamış; Ağızları ile gururla söyliyorlar.</verse>
				<verse number="11">Adımlarımızda şimdi bizi kuşatıyorlar; Bizi yere vurmak için gözlerini dikiyorlar.</verse>
				<verse number="12">Yırtmağa haris bir aslan, Sanki pusuda yatan genç aslandır.</verse>
				<verse number="13">Kalk, ya RAB, önüne geç, onu yık; Canımı kılıcınla kötüden, Elinle insanlardan, ya RAB, Dünya adamlarından azat et.</verse>
				<verse number="14">Onların nasibi bu hayattadır, Onların karnını hazinenle doldurursun; Onlar çocuklara doymuştur, Ve artanı yavrularına bırakırlar.</verse>
				<verse number="15">Ben ise, salâhla senin yüzünü göreceğim; Uyandığım zaman didarına doyacağım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. RABBİN kulu Davudun Mezmurudur. RAB onu bütün düşmanlarının pençesinden ve Saulun elinden azat ettiği gün bu ilâhinin sözlerini RABBE terennüm etti; ve dedi: SENİ severim, ya RAB, ey kuvvetim. RAB benim kayam ve hisarım ve kurtarıcımdır;</verse>
				<verse number="2">Allahım, sığındığım kayam, Kalkanım, kurtuluşumun kuvveti, yüksek kulem.</verse>
				<verse number="3">Hamde lâyık olan RABBİ çağıracağım, Ve düşmanlarımdan kurtulacağım.</verse>
				<verse number="4">Ölüm ipleri çevremi sardı, Ve yaramazlık selleri beni ürküttü.</verse>
				<verse number="5">Ölüler diyarının ipleri beni kuşattı; Ölümün kementleri üzerime geldi.</verse>
				<verse number="6">Sıkıntım içinde RABBE dua ettim, Ve Allahımı imdada çağırdım; Mabedinden sesimi işitti, Ve önündeki feryadım kulaklarına erişti.</verse>
				<verse number="7">O zaman dünya sarsılıp titredi; Dağların temelleri de oynadılar Ve sarsıldılar, çünkü o öfkelendi.</verse>
				<verse number="8">Burnundan duman yükseldi, Ağzından ateş yiyip bitirdi; Ondan közler tutuştular.</verse>
				<verse number="9">Gökleri de iğip indi, Ve koyu karanlık ayakları altında idi.</verse>
				<verse number="10">Ve bir kerubiye binip uçtu; Ve yelin kanatları üstünde yükseldi.</verse>
				<verse number="11">Karanlığı kendisine örtü, Suların karaltısını ve asümanın koyu bulutlarını Çevresine çardak yaptı.</verse>
				<verse number="12">Önündeki parıltıdan onun koyu bulutları geçtiler; Dolu ve ateş közleri...</verse>
				<verse number="13">RAB göklerde gürledi, Ve Yüce Olan ses verdi, Dolu ve ateş közleri...</verse>
				<verse number="14">Ve oklarını salıp onları dağıttı; Çok şimşekler de salıp onları bozgun etti.</verse>
				<verse number="15">Ya RAB, senin azarlamandan, Burnunun nefesinin vuruşundan, Suların derinlikleri göründü, Ve dünyanın temelleri açıldı.</verse>
				<verse number="16">Yukarıdan elini uzattı, beni tuttu; Beni çok sulardan çıkardı.</verse>
				<verse number="17">Beni kuvvetli düşmanımdan, Ve benden nefret edenlerden azat etti; Çünkü onlar benden zorlu idiler.</verse>
				<verse number="18">Felâketim gününde önüme çıktılar; Fakat RAB bana destek oldu.</verse>
				<verse number="19">Ve beni geniş yere çıkardı; Beni kurtardı, çünkü benden hoşlandı.</verse>
				<verse number="20">RAB salâhıma göre bana ödedi; Ellerimin temizliğine göre karşılığımı verdi.</verse>
				<verse number="21">Zira RABBİN yollarını tuttum, Ve kötülükle Allahımdan ayrılmadım.</verse>
				<verse number="22">Çünkü bütün hükümleri önümdedir, Ve kanunlarını kendimden uzaklaştırmam.</verse>
				<verse number="23">Onunla kâmil idim, Ve günahımdan kendimi tuttum.</verse>
				<verse number="24">Bunun için RAB salâhıma göre, Gözü önünde ellerimin temizliğine göre, Karşılığımı verdi.</verse>
				<verse number="25">İnayetli ile inayetli olursun; Kâmil adamla kâmil olursun;</verse>
				<verse number="26">Pak olanla pak olursun, Ve iğri adamla ters olursun.</verse>
				<verse number="27">Çünkü hakir kavmı sen kurtarırsın, Fakat yüksek gözleri alçaltırsın.</verse>
				<verse number="28">Çünkü çerağımı sen yakacaksın; RAB Allahım karanlığımı aydınlatacaktır.</verse>
				<verse number="29">Çünkü seninle asker üzerine hücum ederim, Ve Allahımla duvar aşarım.</verse>
				<verse number="30">Allah — onun yolu kâmildir; RABBİN sözü saftır; O kendisine sığınanların hepsine kalkandır.</verse>
				<verse number="31">Çünkü RABDEN başka Allah kimdir? Ve Allahımızdan başka kaya kimdir?</verse>
				<verse number="32">O Allah ki, bana kuvvet kuşatır, Ve yolumu kâmil kılar.</verse>
				<verse number="33">O, ayaklarımı geyik ayakları gibi eder, Ve beni yüksek yerlerim üzerine diker.</verse>
				<verse number="34">Ellerimi cenk için talim eder de, Bazularım tunç yayı kurar.</verse>
				<verse number="35">Ve bana kurtarışının kalkanını verdin, Sağ elin beni tuttu, Ve lûtfun beni büyük etti.</verse>
				<verse number="36">Adımlarımın yerini genişlettin, Ve ayaklarım kaymadı.</verse>
				<verse number="37">Düşmanlarımı kovalarım ve onlara yetişirim, Ve onlar bitmeyince geri dönmem.</verse>
				<verse number="38">Onları ezerim ve kalkamazlar; Ayaklarımın altına düşerler.</verse>
				<verse number="39">Çünkü cenk için bana kuvvet kuşattın; Bana karşı ayaklananları altımda çöktürdün.</verse>
				<verse number="40">Düşmanlarımın sırtını bana çevirttin, Ve benden nefret eyliyenleri yok ettim.</verse>
				<verse number="41">Onlar imdada çağırdılar, fakat kurtaran yoktu; RABBE çağırdılar, ve onlara cevap vermedi.</verse>
				<verse number="42">O zaman yel önündeki toz gibi onları ezdim; Sokakların çamuru gibi attım.</verse>
				<verse number="43">Kavmın çekişmelerinden beni azat ettin; Beni milletlerin başına koydun; Bilmediğim bir kavm bana kulluk ediyor.</verse>
				<verse number="44">Kulakları işitince bana itaat ediyorlar; Yabancı oğulları bana boyun iğiyorlar.</verse>
				<verse number="45">Yabancı oğulları takatsızdırlar, Ve hisarlarından titriyerek çıkıyorlar.</verse>
				<verse number="46">RAB hay dir; ve kayam mubarek olsun; Ve kurtuluşumun Allahı yüce olsun,</verse>
				<verse number="47">O Allah ki, bana öçler verir, Ve kavmları bana tâbi kılar.</verse>
				<verse number="48">Düşmanlarımdan beni azat eyler. Evet, bana karşı ayaklananlar üzerinde beni yükseltirsin; Zorba adamdan beni azat eylersin.</verse>
				<verse number="49">Bunun için, ya RAB, milletler arasında sana şükrederim, Ve senin ismine terennüm eylerim.</verse>
				<verse number="50">RAB kıralına büyük kurtuluşlar verir, Ve mesihine, Davuda ve onun zürriyetine, Ebediyen inayet eder.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Davudun Mezmurudur. GÖKLER Allahın izzetini beyan eder; Ve gök kubbesi ellerinin işini ilân eyler.</verse>
				<verse number="2">Gün güne söz söyler, Ve gece geceye bilgi gösterir.</verse>
				<verse number="3">Söyleyiş de yok sözler de yok; Onların sesi işitilmez.</verse>
				<verse number="4">Onların ahengi bütün dünyaya, Ve sözleri yerin ucuna varmıştır. Onlarda güneş için çadır kurdu;</verse>
				<verse number="5">O güneş ki, gerdekten çıkan güvey gibidir, Ve bir yiğit gibi yoluna seğirtmek için sevinir.</verse>
				<verse number="6">Çıkışı göklerin ucundandır, Devri de onların sonlarına kadar; Ve sıcağından saklı kalan yoktur.</verse>
				<verse number="7">RABBİN şeriati kâmildir; canı tazeler; RABBİN şehadeti sadıktır; bön adama hikmet verir.</verse>
				<verse number="8">RABBİN vesayası doğrudur; yüreği sevindirir; RABBİN emri paktır; gözleri aydınlatır.</verse>
				<verse number="9">RAB korkusu temizdir; ebediyen durur; RABBİN hükümleri haktır; hepsi doğrudur.</verse>
				<verse number="10">Altından, çok saf altından da ziyade özlenir; Baldan ve süzme gümeç balından tatlıdır.</verse>
				<verse number="11">Kulun da onlarla sakınır; Onları tutmakta büyük karşılık vardır.</verse>
				<verse number="12">Hatalarını kim ayırt edebilir? Gizli günahlardan beni suçsuz tut.</verse>
				<verse number="13">Kulunu kasdî günahlardan da koru; Onlar üzerime kırallık etmesin. O zaman kâmil olurum ve büyük isyandan beri olurum.</verse>
				<verse number="14">Ağzımın sözleri ve yüreğimin düşüncesi Senin önünde makbul olsunlar, Ya RAB, kayam ve kurtarıcım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Davudun Mezmuru. SIKINTI gününde RAB sana cevap versin; Yakubun Allahının ismi seni yükseltsin;</verse>
				<verse number="2">Makdisten sana yardım göndersin, Siondan sana kuvvet versin;</verse>
				<verse number="3">Bütün takdimelerini ansın, Ve yakılan takdimeni kabul etsin; [Sela</verse>
				<verse number="4">Sana yüreğine göre versin, Ve bütün öğütlerini yerine getirsin.</verse>
				<verse number="5">Senin kurtarışında sevinçle terennüm ederiz, Ve Allahımızın ismile bayraklarımızı dikeriz; RAB senin bütün dileklerini yerine getirsin.</verse>
				<verse number="6">Şimdi bildim ki, RAB mesihini kurtarır; Sağ elinin kurtarıcı kudretile Mukaddes göklerinden ona cevap verecektir.</verse>
				<verse number="7">Bazıları cenk arabaları ve bazıları atları, Fakat biz, Allahımız RABBİN ismini anarız.</verse>
				<verse number="8">Onlar iğildiler ve düştüler; Biz ise kalktık ve dikildik.</verse>
				<verse number="9">Ya RAB, kurtar; Çağırdığımız günde Kıral bize cevap versin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Davudun Mezmurudur. YA RAB, senin kudretinle kıral sevinir, Ve kurtarışınla ne kadar çok mesrur olur!</verse>
				<verse number="2">Yüreğinin istediğini ona verdin, Ve dudaklarının dileğini esirgemedin. [Sela</verse>
				<verse number="3">Çünkü iyilik bereketlerile onu karşıladın; Başına saf altından taç koydun.</verse>
				<verse number="4">Senden hayat istiyordu, ona verdin; Evet, uzun günler, daima ve ebediyen.</verse>
				<verse number="5">Senin kurtarışınla izzeti büyüktür, Üzerine celâl ve haşmet koydun.</verse>
				<verse number="6">Çünkü sen onu ebediyen çok mubarek kılarsın; Yüzünle onu sevindirirsin.</verse>
				<verse number="7">Çünkü kıral RABBE güvenir, Ve Yüce Olanın inayetile sarsılmaz.</verse>
				<verse number="8">Elin bütün düşmanlarını bulacaktır; Sağ elin senden nefret edenleri bulacaktır.</verse>
				<verse number="9">Senin gazap zamanında, onları yanan fırın gibi edeceksin; RAB hiddetinde onları yutacak, Ve ateş onları yiyip bitirecektir.</verse>
				<verse number="10">Onların semeresini yerden, Ve zürriyetini âdem oğulları arasından yok edeceksin.</verse>
				<verse number="11">Çünkü sana karşı kötülük niyet ettiler; Bir düzen düşündüler, ona gücleri yetmiyor.</verse>
				<verse number="12">Çünkü onları geri döndüreceksin, Senin kirişlerinde oklarını yüzlerine karşı hazırlıyacaksın.</verse>
				<verse number="13">Ya RAB, kudretinle yüksel; Senin ceberrutuna terennüm ve taganni edelim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için; Ayyelet haş-Şahar üzre. Davudun Mezmurudur. ALLAHIM, Allahım, beni niçin bıraktın? Kurtuluşumdan, iniltimin sözlerinden niçin uzaktasın?</verse>
				<verse number="2">Ey Allahım, gündüz çağırıyorum, fakat cevap vermiyorsun; Ve geceleyin, fakat bana rahat yok.</verse>
				<verse number="3">Sen ise kuddûssun, Ey sen, İsrailin tehlillerinde sakin olan.</verse>
				<verse number="4">Babalarımız sana güvendiler; Güvendiler, sen de onları azat ettin.</verse>
				<verse number="5">Sana feryat ettiler, ve kurtuldular; Sana güvendiler ve utanmadılar.</verse>
				<verse number="6">Fakat toprak kurduyum ben, ve insan değilim; İnsanların yüzkarasıyım, kavmın hor gördüğü.</verse>
				<verse number="7">Beni görenlerin hepsi benimle eğleniyor; Sırıtıp, baş sallıyarak diyorlar:</verse>
				<verse number="8">RABBE dayandı, onu azat etsin, Mademki ondan zevk alıyor, onu kurtarsın.</verse>
				<verse number="9">Fakat beni rahimden çıkaran, Anamın kucağında iken beni emin kılan sensin.</verse>
				<verse number="10">Doğuşumdan beri sana verildim; Anamın karnından beri Allahım sensin.</verse>
				<verse number="11">Benden uzak durma; çünkü sıkıntı yakın; Çünkü yardım eden yoktur.</verse>
				<verse number="12">Bir çok boğalar beni kuşattı; Zorlu Başan boğaları çevremi sardılar.</verse>
				<verse number="13">Yırtan ve gümürdiyen aslan gibi, Üzerime ağızlarını açıyorlar.</verse>
				<verse number="14">Su gibi döküldüm, Bütün kemiklerim oynaklarından çıktı; Yüreğim balmumu gibidir; içimde eriyor.</verse>
				<verse number="15">Kuvvetim çömlek parçası gibi kurudu; Ve dilim çenelerime yapıştı; Ve beni ölüm toprağına koydun.</verse>
				<verse number="16">Çünkü köpekler beni kuşattı; Şerirler takımı çevremi sardılar; Ellerimi ve ayaklarımı deldiler.</verse>
				<verse number="17">Bütün kemiklerimi sayabilirim. Onlar bakıyorlar, gözlerini bana dikiyorlar;</verse>
				<verse number="18">Esvabımı aralarında paylaşıyorlar, Libasıma da kura atıyorlar.</verse>
				<verse number="19">Fakat sen, ya RAB, uzak durma; Ey kuvvetim, bana yardıma koş.</verse>
				<verse number="20">Nefsimi kılıçtan, Canımı köpeğin pençesinden azat et.</verse>
				<verse number="21">Aslanın ağzından beni kurtar; Evet, yaban sığırlarının boynuzlarından bana cevap verdin.</verse>
				<verse number="22">Senin ismini kardeşlerime ilân edeceğim, Cemaat içinde sana hamdedeceğim.</verse>
				<verse number="23">Ey sizler, RABDEN korkanlar, ona hamdedin; Ey sizler, bütün Yakub zürriyeti, ona izzet verin, Ve ey sizler, bütün İsrail zürriyeti, ondan korkun.</verse>
				<verse number="24">Çünkü düşkünün derdini hor görmedi ve tiksinmedi, Yüzünü de ona örtmedi; Fakat onu imdada çağırınca işitti.</verse>
				<verse number="25">Büyük cemaatte hamdim sendendir; Ondan korkanlar önünde adaklarımı öderim.</verse>
				<verse number="26">Hakirler yerler, doyarlar; Onu arıyanlar RABBE hamdeder; Yüreğiniz ebediyen yaşasın.</verse>
				<verse number="27">Bütün dünya uçları anacak, ve RABBE dönecek; Ve milletlerin bütün soyları senin önünde secde kılacak.</verse>
				<verse number="28">Çünkü kırallık RABBİNDİR, Ve milletler üzerinde saltanat süren odur.</verse>
				<verse number="29">Bütün dünya semizleri yiyecek ve secde kılacaklar; Toprağa inenlerin hepsi, Ve kendini yaşatamıyan bile, onun önünde iğilecekler.</verse>
				<verse number="30">Bir zürriyet ona kulluk edecek; RAB hakkında gelecek nesle anlatılacak.</verse>
				<verse number="31">Gelecekler ve onun adaletini ve bunu yaptığını Doğacak kavma bildirecekler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. RAB çobanımdır; benim eksiğim olmaz.</verse>
				<verse number="2">Beni taze çayırlarda yatırır; Beni sakin sular boyunca yürütür.</verse>
				<verse number="3">Canımı tazeler; Kendi ismi uğrunda beni doğruluk yollarında güder.</verse>
				<verse number="4">Ölüm gölgesi vadisinde gezsem bile, Şerden korkmam; çünkü sen benimle berabersin; Senin çomağın, senin değneğin — onlar bana teselli verir.</verse>
				<verse number="5">Hasımlarım karşısında önüme sofra kurarsın; Başımı yağla meshedersin; Kâsem taşkındır.</verse>
				<verse number="6">Evet, hayatımın bütün günlerinde İyilik ve inayet ardımca yürüyecek, Ve günlerin devamınca RABBİN evinde oturacağım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. RABBİNDİR yeryüzü ve onun doluluğu, Dünya ve onda oturanlar;</verse>
				<verse number="2">Çünkü onu denizler üzerine kurdu, Ve ırmaklar üzerinde onu durdurdu.</verse>
				<verse number="3">RABBİN dağına kim çıkacak? Ve mukaddes makamında kim duracak?</verse>
				<verse number="4">O adam ki, elleri temizdir ve yüreği paktır; Gönlünü yalana vermemiştir, Hile ile de yemin etmemiştir.</verse>
				<verse number="5">O, RABDEN bereket, Ve kurtuluşunun Allahından salâh alacaktır.</verse>
				<verse number="6">Bu onu arıyanların, Senin yüzünü araştıranların neslidir, Yakubdur. [ Sela</verse>
				<verse number="7">Ey kapılar, başlarınızı yükseltin; Ve yükselin, ey ebedî kapılar, Ve izzet Kıralı girecek.</verse>
				<verse number="8">Kimdir o izzet Kıralı? Kudretli ve cebbar olan RAB, Cenkte cebbar olan RABDİR.</verse>
				<verse number="9">Ey kapılar, başlarınızı yükseltin; Ve yükselin, ey ebedî kapılar, Ve izzet Kıralı girecek.</verse>
				<verse number="10">Kimdir o izzet Kıralı? Orduların RABBİ; İzzet Kıralı odur. [ Sela</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. SANA, ya RAB, canımı yükseltiyorum.</verse>
				<verse number="2">Ey Allahım, sana güvendim, utanmıyayım; Düşmanlarım üzerime sevinçle coşmasın.</verse>
				<verse number="3">Evet, bütün seni bekliyenler utanmıyacaklar; Sebepsiz gaddarlık edenler utanacaklardır.</verse>
				<verse number="4">Ya RAB, yollarını bana bildir; Tariklerini bana öğret.</verse>
				<verse number="5">Bana hakikatinde yol göster, ve bana öğret; Çünkü sen kurtuluşumun Allahısın; Bütün gün seni bekliyorum.</verse>
				<verse number="6">Ya RAB, merhametlerini ve inayetlerini an; Çünkü onlar ezeldendir.</verse>
				<verse number="7">Gençliğimin günahlarını ve isyanlarımı anma; Ya RAB, inayetine göre, Kendi iyiliğinden ötürü beni an.</verse>
				<verse number="8">RAB iyi ve doğrudur; Bunun için günahkârlara yolu öğretir.</verse>
				<verse number="9">Hakirlere adalette yol gösterir; Ve kendi yolunu hakirlere öğretir.</verse>
				<verse number="10">Ahdini ve şehadetlerini tutanlar için, RABBİN bütün yolları inayet ve hakikattir.</verse>
				<verse number="11">Ya RAB, ismin uğruna, Günahımı bağışla, çünkü büyüktür.</verse>
				<verse number="12">RABDEN korkan adam kimdir? Seçeceği yolu ona öğretecek.</verse>
				<verse number="13">Canı iyilikte oturacak; Onun zürriyeti de yeri miras alacaktır.</verse>
				<verse number="14">RABBİN sırrı kendisinden korkanlarındır; Ve ahdini onlara bildirir.</verse>
				<verse number="15">Gözlerim daima RABBEDİR; Çünkü ayaklarımı ağdan o çıkarır.</verse>
				<verse number="16">Bana yüz çevir ve bana acı; Çünkü kimsesiz ve hakirim ben.</verse>
				<verse number="17">Yüreğimin darlıkları çoğaldı; Sıkıntılarımdan beni çıkar.</verse>
				<verse number="18">Düşkünlüğüme ve ezginliğime bak da, Bütün günahlarımı bağışla.</verse>
				<verse number="19">Düşmanlarıma bak, çünkü onlar çoktur; Ve şiddetli nefretle benden nefret ediyorlar.</verse>
				<verse number="20">Canımı koru, ve beni azat et; Utanmıyayım, çünkü sana sığınıyorum.</verse>
				<verse number="21">Beni kâmillik ve doğruluk korusun, Çünkü seni bekliyorum.</verse>
				<verse number="22">Ey Allah, İsraili bütün sıkıntılarından kurtar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. BANA hükmet, ya RAB, çünkü kemalimde yürüdüm; Ve sarsılmıyarak RABBE güvendim.</verse>
				<verse number="2">Beni dene, ya RAB, ve beni imtihan et; Gönlümü ve yüreğimi tasfiye et.</verse>
				<verse number="3">Çünkü inayetin gözlerimin önündedir; Ve senin hakikatinde yürüdüm.</verse>
				<verse number="4">Yalancı adamlarla oturmadım; Ve ikiyüzlülerle beraber gitmem.</verse>
				<verse number="5">Şerirler cemaatinden nefret eylerim, Ve kötülerle oturmam.</verse>
				<verse number="6">Suçsuzlukta ellerimi yıkadım; Mezbahını böylece tavaf edeceğim, ya RAB;</verse>
				<verse number="7">Ta ki, şükran sesini işittireyim, Ve senin hârikalarını ilân edeyim.</verse>
				<verse number="8">Ya RAB, oturduğun evi, Ve izzetinin sakin olduğu yeri severim.</verse>
				<verse number="9">Canımı günahkârlarla, Ve hayatımı kanlı adamlarla toplama;</verse>
				<verse number="10">Onların ki, kötülük ellerindedir, Ve sağ elleri rüşvet dolu.</verse>
				<verse number="11">Fakat ben kemalimde yürüyeyim; Beni kurtar ve bana acı.</verse>
				<verse number="12">Ayağım düzlükte durur, Cemaatlerde RABBE sena ederim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. NURUM ve kurtuluşum RABDİR, Kimden korkayım? Hayatımın kudreti RABDİR, Kimden yılayım?</verse>
				<verse number="2">Hasımlarım ve düşmanlarım olan şerirler, Etimi yemek için üzerime yaklaştıkları zaman, Onlar sürçtüler ve düştüler.</verse>
				<verse number="3">Karşıma bir ordu konak kursa, Yüreğim korkmaz; Karşıma cenk çıksa, Ben onda da emin olurum.</verse>
				<verse number="4">RABDEN bir şey diledim, onu ararım: RABBİN cemalini görüp, Onun mabedinde hayran olmak için, Hayatımın bütün günleri RABBİN evinde oturmaktır.</verse>
				<verse number="5">Zira şer gününde beni çardağında saklıyacak; Çadırının örtüsü ile beni örtecek; Kaya üzerine beni yükseltecek.</verse>
				<verse number="6">Ve şimdi çevremdeki düşmanlarım üzerine başım yükselecek; Ve onun çadırında meserret kurbanları keseceğim; RABBE terennüm edeceğim ve taganni edeceğim.</verse>
				<verse number="7">İşit, ya RAB, sesimle çağırıyorum; Bana acı, ve bana cevap ver.</verse>
				<verse number="8">Yüzümü arayın, dedin; Yüreğim sana dedi: Yüzünü arıyorum, ya RAB.</verse>
				<verse number="9">Yüzünü benden gizleme; Kulunu gazap ile kovma; Bana yardımcı oldun; beni atma ve beni bırakma, Ey kurtuluşumun Allahı.</verse>
				<verse number="10">Anam ve babam beni bıraktıkları zaman, RAB beni kayırır.</verse>
				<verse number="11">Ya RAB, yolunu bana öğret, Ve düşmanlarımdan ötürü, Bana düz yolda rehber ol.</verse>
				<verse number="12">Hasımlarımın dileğine beni verme; Çünkü yalancı şahitler Ve zorbalık soluyanlar bana karşı kalktılar.</verse>
				<verse number="13">Eğer yaşıyanlar diyarında, RABBİN iyiliğini göreceğime inanmasaydım, bayılırdım.</verse>
				<verse number="14">RABBİ bekle, Kuvvetli ol, ve yüreğin cesaretli olsun; Evet, RABBİ bekle.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="28">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. YA RAB, sana çağırıyorum; Ey benim kayam, beni işitmemezlik etme; Yoksa, eğer bana susarsan, Kabre inenlere benzerim.</verse>
				<verse number="2">Seni imdada çağırıp mukaddes mabedine ellerimi kaldırdığım zaman; Yalvarışlarımın sesini işit.</verse>
				<verse number="3">Beni kötülerle ve fesat işliyenlerle birlikte çekme; Onlar komşularına selâmet derler, Fakat yüreklerinde şer vardır.</verse>
				<verse number="4">Onların işlediklerine göre, Ve işlerinin kötülügüne göre, onlara ver; Ellerinin işlemesine göre onlara ver; Lâyık oldukları karşılığı onlara öde.</verse>
				<verse number="5">Mademki RABBİN işlediklerine Ve ellerinin işlemesine bakmıyorlar, Onları yıkacak ve onları bina etmiyecektir.</verse>
				<verse number="6">RAB mubarek olsun, Çünkü yalvarışlarımın sesini işitti.</verse>
				<verse number="7">RAB benim kudretim ve kalkanımdır; Yüreğim ona güvendi ve yardım buldum, Yüreğim de sevinçle coşuyor; İlâhimle ona şükredeyim.</verse>
				<verse number="8">RAB onların kudretidir, Ve mesihinin kurtuluş hisarı odur.</verse>
				<verse number="9">Kavmını kurtar ve mirasını mubarek kıl; Onları güt, ve onları ebediyen taşı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="29">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. EY Allah oğulları, RABBE verin, RABBE izzet ve kudret verin.</verse>
				<verse number="2">İsminin izzetini RABBE verin; Mukaddes ziynet içinde RABBE secde kılın.</verse>
				<verse number="3">RABBİN sesi sular üstündedir; İzzet Allahı gürliyor; RAB çok sular üstündedir.</verse>
				<verse number="4">RABBİN sesi kuvvetledir; RABBİN sesi haşmetledir;</verse>
				<verse number="5">RABBİN sesi erz ağaçlarını kırar; Evet, RAB Libnanın erzlerini parçalar.</verse>
				<verse number="6">Ve onları bir buzağı gibi, Libnanı ve Sirionu, yaban sığırının yavrusu gibi sıçratır.</verse>
				<verse number="7">RABBİN sesi ateş alevleri çıkarır.</verse>
				<verse number="8">RABBİN sesi çölü sarsar; RAB Kadeş çölünü sarsar.</verse>
				<verse number="9">RABBİN sesi geyikleri doğurtur; Ve ormanların libasını soyar; Ve onun mabedinde her şey: İzzet! diyor.</verse>
				<verse number="10">RAB tufanda tahtına oturdu; Ve RAB Kıral olarak ebediyen oturur.</verse>
				<verse number="11">RAB kavmına kudret verir; RAB kavmını selâmetle mubarek kılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="30">
				<verse number="1">Beytin ithafı İlâhisi. Davudun Mezmurudur. SENİ, ya RAB, yükseltirim, çünkü beni yukarı kaldırdın, Ve benim üzerime düşmanlarımı sevindirmedin.</verse>
				<verse number="2">Ya RAB Allahım, Seni imdada çağırdım, ve bana sağlık verdin.</verse>
				<verse number="3">Ya RAB, canımı ölüler diyarından çıkardın; Kabre inmiyeyim diye beni yaşattın</verse>
				<verse number="4">RABBE terennüm edin, ey sizler, onun müttakileri, Ve mukaddes isminin anılmasına şükredin.</verse>
				<verse number="5">Çünkü gazabı bir an içindir; Lûtfu ömre sürer; Akşamlayın ağlayış konuk olur, Fakat sabahlayın meserret gelir.</verse>
				<verse number="6">Ben ise refahımda dedim: Ebediyen sarsılmıyacağım.</verse>
				<verse number="7">Ya RAB, lûtfunla dağımı kuvvetle pekiştirdin; Yüzünü örttün, ben dehşete düştüm.</verse>
				<verse number="8">Ya RAB, sana çağırdım, Ve RABBE yalvardım:</verse>
				<verse number="9">Eğer kabre inersem, kanım neye yarar? Toprak sana şükreder mi? senin hakikatini ilân eder mi?</verse>
				<verse number="10">İşit, ya RAB, ve bana acı; Ya RAB, bana yardımcı ol.</verse>
				<verse number="11">Yasımı benim için raksa döndürdün; Çulumu çıkardın, ve beni sevinçle kuşattın;</verse>
				<verse number="12">Ta ki, ruhum sana terennüm etsin de susmasın. Ya RAB Allahım, sana ebediyen şükredeceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="31">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Davudun Mezmurudur. YA RAB, sana sığınıyorum; Ebediyen utanmıyayım; Adaletinle beni kurtar.</verse>
				<verse number="2">Kulağını bana iğ; beni çabuk azat et; Bana kuvvetli kaya, Beni kurtarmak için sığınacak ev ol.</verse>
				<verse number="3">Çünkü kayam ve hisarım sensin; Bana yol göster ve bana rehber ol, kendi ismin uğruna.</verse>
				<verse number="4">Benim için gizli kurdukları ağdan beni çıkar; Çünkü sen benim hisarımsın.</verse>
				<verse number="5">Ruhumu eline bırakıyorum; Ya RAB, hakikat Allahı, beni kurtardın.</verse>
				<verse number="6">Yalancı putları sayanlardan nefret ederim; Ancak RABBE sığınırım.</verse>
				<verse number="7">İnayetinle mesrur olup sevineceğim; Zira düşkünlüğümü gördün; Canımı sıkıntılar içinde bildin;</verse>
				<verse number="8">Ve düşmanın eli içinde beni kapatmadın; Ayaklarımı genişlikte durdurdun.</verse>
				<verse number="9">Bana acı, ya RAB, çünkü sıkıntıdayım; Gözüm, canım, ve içim kederden kuruyor.</verse>
				<verse number="10">Çünkü hayatım hüzünle geçiyor; Ve yıllarım inilti ile; Günahım yüzünden kuvvetim düşüyor, Ve kemiklerim kuruyor.</verse>
				<verse number="11">Bütün hasımlarımdan ötürü yüzkarası, Komşularım için de büsbütün, Ve tanıdıklarıma bir dehşet oldum; Beni dışarda görenler benden kaçtılar.</verse>
				<verse number="12">Yürekten uzak bir ölü gibi unutuldum; Kırılmış bir kap gibi oldum.</verse>
				<verse number="13">Çünkü bir çoğunun çekiştirdiğini işittim; Her yanda dehşet... Bana karşı öğütleştikleri zaman, Canımı almak için düzen kurdular.</verse>
				<verse number="14">Fakat ben sana güvendim, ya RAB: Allahım sensin, dedim.</verse>
				<verse number="15">Vakitlerim senin elindedir; Düşmanlarımın elinden ve kovalayıcılarımdan beni azat et.</verse>
				<verse number="16">Yüzünü kulunun üzerine parlat; İnayetinle beni kurtar.</verse>
				<verse number="17">Ya RAB, utanmıyayım, çünkü seni çağırdım; Kötüler utansınlar, ölüler diyarında sussunlar.</verse>
				<verse number="18">Söylemez olsun yalancı dudaklar, Onlar ki, kibir ile ve hakaretle Salihe karşı arsızca söylemekteler.</verse>
				<verse number="19">İyiliğin ne büyüktür! Senden korkanlar için onu sakladın, Âdem oğulları önünde, Sana sığınanlar için onu yaptın.</verse>
				<verse number="20">İnsanların düzenlerinden huzurunun örtüsü ile onları örtersin; Diller kavgasından bir çardakta onları saklarsın.</verse>
				<verse number="21">RAB mubarek olsun; Çünkü duvarlı şehirde şaşılacak inayetini bana gösterdi.</verse>
				<verse number="22">Ve ben acelem içinde dedim: Gözlerinin önünden atıldım; Fakat seni imdada çağırdığım zaman, Yalvarışlarımın sesini işittin.</verse>
				<verse number="23">RABBİ sevin, ey sizler, bütün müttakileri; RAB sadıkları korur, Kibir edene de fazlası ile karşılığını verir.</verse>
				<verse number="24">Ey sizler, RABBE ümit bağlıyanlar, hepiniz, Kuvvetli olun, ve yüreğiniz cesaretli olsun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="32">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. Maskil. NE mutludur o adam ki isyanı bağışlanmıştır, Günahı örtülmüştür.</verse>
				<verse number="2">Ne mutludur o adam ki, RAB ona günah saymaz, Ve ruhunda hile bulunmaz.</verse>
				<verse number="3">Ben susunca, Bütün gün iniltimden kemiklerim zayıfladı.</verse>
				<verse number="4">Çünkü gece gündüz elin üzerimde ağırlaştı; Tazeliğim yaz kuraklığına döndü. [ Sela</verse>
				<verse number="5">Sana suçumu bildirdim, Ve fesadımı gizlemedim. RABBE isyanlarımı itiraf edeceğim, dedim; Ve günahımın suçunu bağışladın. [Sela</verse>
				<verse number="6">Bunun için senin bulunacağın vakitte her müttaki sana dua etsin; Gerçek büyük sular taşınca, ona erişmiyecektir.</verse>
				<verse number="7">Saklanacak yerim sensin; sıkıntıdan beni korursun; Kurtuluş terennümlerile çevremi kuşatırsın. [ Sela</verse>
				<verse number="8">Sana talim edeceğim, ve yürüyeceğin yolu sana ögreteceğim; Sana öğüt vereceğim; gözüm senin üzerinde olacaktır.</verse>
				<verse number="9">Anlayışsız at yahut katır gibi olmayın; Onları tutmak için gem ve dizgin takımları olmazsa, Sana yaklaşmazlar.</verse>
				<verse number="10">Kötünün kederleri çoktur; Fakat RABBE güvenen adamın çevresini inayet kuşatır.</verse>
				<verse number="11">Ey salihler, RAB ile sevinin ve mesrur olun; Ve ey sizler, yüreği doğru olan hepiniz, sevinçle terennüm edin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="33">
				<verse number="1">EY salihler, RAB ile sevinin; Doğrulara hamt yaraşır.</verse>
				<verse number="2">Çenk çalıp RABBE şükredin, On telli santur ile ona terennüm eyleyin.</verse>
				<verse number="3">Ona bir yeni ilâhi okuyun; Yüksek sesle güzel çalın.</verse>
				<verse number="4">Çünkü RABBİN sözü doğrudur, Ve bütün işleri sadakatledir.</verse>
				<verse number="5">Salâh ve adalet sever; Dünya RABBİN inayetile doludur.</verse>
				<verse number="6">Gökler RABBİN sözü ile, Ve onların bütün orduları ağzının nefesile yaratıldı.</verse>
				<verse number="7">Denizin sularını bir yığın gibi toplar; Derin suları mahzenlerde biriktirir.</verse>
				<verse number="8">Bütün yeryüzü RABDEN korksun; Bütün dünyada oturanlar ondan yılsın.</verse>
				<verse number="9">Çünkü o söyledi, ve oldu, O emretti, ve sabit durdu.</verse>
				<verse number="10">RAB milletlerin öğüdünü bozar; Kavmların düşüncelerini hiç eder.</verse>
				<verse number="11">RABBİN öğüdü ebediyen, Yüreğinin düşünceleri nesilden nesle durur.</verse>
				<verse number="12">Ne mutludur o millet ki, Allahı RABDİR, O kavm ki, onu miras olarak kendine seçmiştir.</verse>
				<verse number="13">RAB göklerden bakar, Bütün âdem oğullarını görür;</verse>
				<verse number="14">Oturduğu yerden, Bütün yeryüzünde oturanlara bakar.</verse>
				<verse number="15">Her birinin yüreğini yaratan, Bütün işlerini anlıyan odur.</verse>
				<verse number="16">Askerin çokluğu ile kurtulan kıral yoktur; Kuvvetinin çokluğu ile yiğit azat olmaz.</verse>
				<verse number="17">Kurtuluş için at boş şeydir, Ve büyük kuvvetile kimseyi kurtarmaz.</verse>
				<verse number="18">İşte, RABBİN gözü kendisinden korkanların, Onun inayetine ümit bağlıyanların üzerindedir;</verse>
				<verse number="19">Ta ki, onların canını ölümden azat etsin, Ve kıtlıkta onları yaşatsın.</verse>
				<verse number="20">Canımız RABBİ bekler; Yardımımız ve kalkanımız odur.</verse>
				<verse number="21">Zira yüreğimiz onunla sevinir, Çünkü biz onun mukaddes ismine güvendik.</verse>
				<verse number="22">Sana ümit bağladığımıza göre, ya RAB, İnayetin üzerimizde olsun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="34">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur, o zaman ki Abimelek önünde kendisini deli gösterdi ve onun tarafından kovulup gitti. HER zaman RABBE sena edeceğim; Onun tehlili daima ağzımda olacaktır.</verse>
				<verse number="2">Canım RAB ile övünür; Hakirler işitir, ve sevinirler.</verse>
				<verse number="3">Benimle beraber RABBİ tazim edin, Ve ismini birlikte yükseltelim.</verse>
				<verse number="4">RABBİ aradım, ve bana cevap verdi, Ve bütün korkularımdan beni azat etti.</verse>
				<verse number="5">Ona baktılar da nurlu oldular; Ve yüzleri kızarmıyacaktır.</verse>
				<verse number="6">Bu hakir çağırdı, ve RAB işitti, Ve bütün sıkıntılarından onu kurtardı.</verse>
				<verse number="7">RABBİN meleği ondan korkanların çevresinde Ordu kurar, ve onları kurtarır.</verse>
				<verse number="8">Tadın ve görün; RAB ne iyidir, Ne mutludur ona sığınan adam!</verse>
				<verse number="9">RABDEN korkun, ey onun mukaddesleri, Çünkü ondan korkanların eksiği olmaz.</verse>
				<verse number="10">Genç aslanlar aç ve muhtaç olurlar; Fakat RABBİ arıyanlara hiç bir iyilik eksik olmaz.</verse>
				<verse number="11">Gelin, ey çocuklar, beni dinleyin; RAB korkusunu size öğreteyim.</verse>
				<verse number="12">Kimdir o adam ki, hayattan hoşlanır, İyilik görmek için uzun günler sever?</verse>
				<verse number="13">Dilini şerden, Dudaklarını da hile ile söylemekten tut.</verse>
				<verse number="14">Şerden sakın, ve iyilik et; Selâmeti ara, ve onun ardınca koş.</verse>
				<verse number="15">RABBİN gözleri salihleredir, Kulakları onların feryatlarına açıktır.</verse>
				<verse number="16">Onların anılmasını yeryüzünden kesip atmak için, RABBİN yüzü şer işliyenlere karşıdır.</verse>
				<verse number="17">Salihler feryat ettiler, ve RAB işitti, Ve bütün sıkıntılarından onları azat etti.</verse>
				<verse number="18">RAB yüreği kırık olanlara yakındır, Ve ruhu ezilmiş olanları kurtarır.</verse>
				<verse number="19">Salihin dertleri çoktur; Fakat RAB hepsinden onu azat eder.</verse>
				<verse number="20">Bütün kemiklerini tutar; Onlardan hiç biri kırılmaz.</verse>
				<verse number="21">Kötüyü şer öldürür; Ve salihten nefret edenler mahkûm olur.</verse>
				<verse number="22">RAB kullarının canını kurtarır; Ve ona sığınanların hiç biri mahkûm olmaz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="35">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. YA RAB, benimle çekişenlerle sen çekiş; Bana karşı cenk edenlerle sen cenkleş.</verse>
				<verse number="2">Küçük ve büyük kalkanı al da, Benim yardımıma kalk.</verse>
				<verse number="3">Mızrağı da çek, ve beni kovalıyanlara karşı yolu kes; Canıma: Senin kurtuluşun ben im, de.</verse>
				<verse number="4">Canımı arıyanlar utanıp rüsvay olsunlar; Bana kötülük düşünenler geri dönsünler de yüzleri kızarsın.</verse>
				<verse number="5">Yel önündeki saman ufağı gibi olsunlar, Ve RABBİN meleği onları sürsün.</verse>
				<verse number="6">Onların yolu karanlık ve kaypak olsun, Ve RABBİN meleği onları kovalasın.</verse>
				<verse number="7">Çünkü sebep yokken benim için çukurda ağlarını gizlediler; Sebep yokken canım için çukur kazdılar.</verse>
				<verse number="8">Bilmediği anda üzerine helâk gelsin; Ve gizlediği ağ kendisini tutsun; Ve o helâke de kendisi düşsün;</verse>
				<verse number="9">Ve canım RAB ile mesrur olacaktır; Onun kurtarışı ile ferahlanacaktır.</verse>
				<verse number="10">Bütün kemiklerim diyecek: Ya RAB, kendisinden kuvvetli adamdan hakiri, Ve kendisini soyandan hakiri ve fakiri azat eyliyen, Senin gibi kim var?</verse>
				<verse number="11">Kötü yürekli şahitler kalkarlar; Bilmediğim şeyleri benden sorarlar.</verse>
				<verse number="12">Canıma hicran olsun diye, İyiliğe karşı bana kötülük ediyorlar.</verse>
				<verse number="13">Ben ise, onların hastalıklarında çul giyerdim; Nefsimi oruçla kırardım; Ve duam bağrıma dönerdi.</verse>
				<verse number="14">Ona karşı dostum, kardeşimmiş gibi davranırdım; Anası için dövünen gibi, yas ile iğilirdim.</verse>
				<verse number="15">Fakat ben aksayınca sevindiler ve toplandılar; Ben bilmeden, alçaklar bana karşı toplandılar; Beni didiklediler ve durmadılar.</verse>
				<verse number="16">Ziyafetlerdeki kirli soytarılar gibi, Bana dişlerini gıcırdattılar.</verse>
				<verse number="17">Ya Rab, ne vakte kadar bakacaksın? Canımı onların helâkinden, Hayatımı genç aslanlardan kurtar.</verse>
				<verse number="18">Büyük cemaat içinde sana şükredeceğim. Çokluk kavm içinde sana hamdedeceğim.</verse>
				<verse number="19">Haksız yere bana düşman olanlar sevinmesin; Sebepsiz benden nefret edenler, birbirlerine göz kırpmasın.</verse>
				<verse number="20">Çünkü onlar selâmet sözü söylemez; Fakat memlekette uslu duranlara karşı hileli sözler düşünürler.</verse>
				<verse number="21">Bana karşı da ağızlarını geniş açtılar: Eh, oh, gözümüz onu gördü! dediler.</verse>
				<verse number="22">Sen onu gördün, ya RAB; susma; Ya Rab, benden uzak durma.</verse>
				<verse number="23">Ya Allahım ve Rabbim, benim muhakemem ve davam için, Gayrete gel, uyan.</verse>
				<verse number="24">Adaletine göre bana hükmet, ya RAB Allahım; Ve bana karşı sevinmesinler.</verse>
				<verse number="25">Yüreklerinde: Eh, dileğimiz budur, demesinler; Onu yuttuk, demesinler.</verse>
				<verse number="26">Kötü halime sevinenler birlikte utansınlar, yüzleri kızarsın; Bana karşı kibirlenenlerin libası, Utanç ve rezalet olsun.</verse>
				<verse number="27">Benim haklı davamı tutanlar sevinçle terennüm edip sevinsinler; Ve daima desinler: RAB büyütülsün; O RAB ki, kulunun selâmetinden hoşlanır.</verse>
				<verse number="28">Ve dilim senin adaletini, Ve bütün gün senin hamdini söyliyecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="36">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. RABBİN kuluDavudun Mezmurudur. KÖTÜNÜN isyanı yüreğim içinde diyor: Onun gözleri önünde Allah korkusu yoktur.</verse>
				<verse number="2">Çünkü fesadı bulunmaz ve nefret edilmez diye, Kendi gözlerinde avunuyor.</verse>
				<verse number="3">Ağzının sözleri fesat ve hiledir; Akıllanmaktan, iyilik etmekten el çekmiştir.</verse>
				<verse number="4">Yatağında fesat düşünur; İyi olmıyan yol üzerinde durur; Kötülükten iğrenmez.</verse>
				<verse number="5">Ya RAB, inayetin göklerdedir; Sıtkın asümana erer.</verse>
				<verse number="6">Adaletin ulu dağlar gibidir; Hükümlerin büyük engindir. Ya RAB, insanı ve hayvanı sen korursun.</verse>
				<verse number="7">İnayetin ne değerlidir, ey Allah! Âdem oğulları kanatlarının gölgesine sığınır.</verse>
				<verse number="8">Evinin yağı ile bol bol doyacaklar; Ve senin zevklerinin ırmağından onlara içireceksin.</verse>
				<verse number="9">Çünkü hayatın kaynağı sendedir; Senin nurunla nur görürüz.</verse>
				<verse number="10">Seni bilenlere inayetini, Yüreği doğru olanlara da adaletini daim et.</verse>
				<verse number="11">Kibirlinin ayağı bana erişmesin, Kötülerin eli de beni kovmasın.</verse>
				<verse number="12">Fesat işliyenler orada düştüler; Yıkıldılar ve kalkamıyacaklar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="37">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. KÖTÜLÜK edenler için üzülme, Ne de fesat işliyenlerin haline imren.</verse>
				<verse number="2">Zira onlar ot gibi çabuk biçilecekler, Ve yeşil sebze gibi solacaklardır.</verse>
				<verse number="3">RABBE güven ve iyilik et; Memlekette otur, ve onun sadakati ile beslen.</verse>
				<verse number="4">RABDEN de lezzet al; O da sana yüreğinin dileklerini verecektir.</verse>
				<verse number="5">Yolunu RABBE bırak ve ona güven; O da yapacaktır.</verse>
				<verse number="6">Ve senin salâhını nur gibi, Ve hakkını öğle vakti gibi çıkaracaktır.</verse>
				<verse number="7">RABBİN önünde sükût et, ve onu sabırla bekle; Yolunda becerikli olan için, Hile yapan adam için üzülme.</verse>
				<verse number="8">Hiddetten çekin, öfkeyi bırak; Üzülme, o ancak şerre götürür.</verse>
				<verse number="9">Çünkü şerirler kesilip atılacak; Fakat RABBİ bekliyenler, dünyayı miras alacaklardır.</verse>
				<verse number="10">Biraz bekle ve kötü yok olacaktır; Onun yerini araştıracaksın, ve yok olacaktır.</verse>
				<verse number="11">Fakat halimler dünyayı miras alacaklar, Ve selâmet bolluğunda lezzet bulacaklardır.</verse>
				<verse number="12">Kötü olan, salihe karşı düzen kurar, Ve ona dişlerini gıcırdatır.</verse>
				<verse number="13">Rab ona gülecektir; Çünkü görür ki, onun günü gelmektedir.</verse>
				<verse number="14">Hakiri ve fakiri yere vurmak için, Yolu doğru olanları boğazlamak için, Kötüler kılıç çekip yaylarını kurdular.</verse>
				<verse number="15">Onların kılıcı kendi yüreklerine girecek, Ve yayları kırılacaktır.</verse>
				<verse number="16">Salihin azı, Çok kötülerin bolluğundan iyidir.</verse>
				<verse number="17">Çünkü kötülerin bazuları kırılacaktır; Fakat RAB salihlere destek olur.</verse>
				<verse number="18">RAB kâmillerin günlerini bilir, Onların mirası da ebedî olur.</verse>
				<verse number="19">Şer zamanında utanmıyacaklar; Ve kıtlık günlerinde doyacaklardır.</verse>
				<verse number="20">Fakat kötüler yok olacaklar, Ve RABBİN düşmanları kuzuların yağı gibi telef olacaklar; Duman içinde telef olacaklardır.</verse>
				<verse number="21">Kötü adam ödünç alır da ödemez; Salih acır ve verir.</verse>
				<verse number="22">Çünkü onun mubarek kıldığı adamlar yeri miras alacak; Ve lânetli kıldığı adamlar kesilip atılır.</verse>
				<verse number="23">İnsanın adımları RAB tarafından pekiştirilir; Ve onun yolundan hoşlanır.</verse>
				<verse number="24">Düşerse de yere serilmez; Çünkü onu elinden tutan RABDİR.</verse>
				<verse number="25">Genç idim, ve şimdi ihtiyar oldum; Ve salihin bırakıldığını görmedim, Ne de zürriyetini ekmek dilenmekte.</verse>
				<verse number="26">Bütün gün acır ve ödünç verir, Ve zürriyeti mubarek olur.</verse>
				<verse number="27">Kötülükten çekil, ve iyilik et; Ve ebediyen otur.</verse>
				<verse number="28">Çünkü RAB hakkı sever, Ve müttakilerini bırakmaz; Onlar ebediyen korunur; Fakat kötülerin zürriyeti kesilip atılacak.</verse>
				<verse number="29">Salihler yeri miras alır, Ve onda ebediyen otururlar.</verse>
				<verse number="30">Salihin ağzı hikmet anlatır, Ve dili hak söyler.</verse>
				<verse number="31">Allahının şeriati onun yüreğindedir; Onun adımları kaymaz.</verse>
				<verse number="32">Kötü adam salihi gözetler, Ve onu öldürmeği araştırır.</verse>
				<verse number="33">RAB onu eline bırakmıyacaktır, Ve muhakeme olunduğu zaman onu mahkûm etmez.</verse>
				<verse number="34">RABBİ bekle, ve onun yolunu tut, Ve yeri miras almak için seni yükseltecektir; Kötülerin kesilip atılacağı zaman bunu göreceksin.</verse>
				<verse number="35">Kötüyü büyük kudrette, Ve yeşil ağaç gibi bittiği yerde yayılmış gördüm.</verse>
				<verse number="36">Fakat o geçti, ve işte, yok oldu; Ve ben onu araştırdım; bulunmadı.</verse>
				<verse number="37">Kâmil insana göz koy, ve doğru adama bak; Çünkü akıbet selâmet ehlinindir.</verse>
				<verse number="38">Fakat âsiler birlikte yok olacaklar; Kötülerin sonu kesilecektir.</verse>
				<verse number="39">Fakat salihlerin kurtuluşu RABDENDİR; Sıkıntı vaktinde onların hisarıdır.</verse>
				<verse number="40">RAB onlara yardım eder ve onları kurtarır; Onları kötülerden azat eder ve onları kurtarır, Çünkü kendisine sığındılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="38">
				<verse number="1">Davudun anma için Mezmurudur. YA RAB, gazabınla beni tekdir etme; Ve öfkenle beni tedip etme.</verse>
				<verse number="2">Zira okların bana saplandı, Ve elin üzerime ağır basıyor.</verse>
				<verse number="3">Senin gazabından bedenimde sağlık kalmadı; Suçum yüzünden kemiklerimde rahat yok.</verse>
				<verse number="4">Çünkü fesatlarım başımdan aştı; Ağır yük gibi bana çok ağır oldular.</verse>
				<verse number="5">Akılsızlığım yüzünden, Yaralarım iğrenç ve irinlidir.</verse>
				<verse number="6">Bükülüp çok iğildim; Bütün gün yaslı gezmekteyim.</verse>
				<verse number="7">Çünkü belim ateş dolu; Ve bedenimde sağlık yoktur.</verse>
				<verse number="8">Takatim kesildi ve çok ezildim; Yüreğimin rahatsızlığından inledim.</verse>
				<verse number="9">Ya Rab, bütün dileğim senin önündedir; Ve iniltim sana gizli değil.</verse>
				<verse number="10">Yüreğim çarpıyor, kuvvetim beni bırakıyor; Ve gözlerimin nuru — o da bende kalmadı.</verse>
				<verse number="11">Beni sevenler ve dostlarım yaramdan uzaklaşıyorlar; Akrabam da uzakta durmaktalar.</verse>
				<verse number="12">Canımı arıyanlar da bana tuzak kuruyorlar; Ve zararımı arıyanlar kötü sözler söylemekte; Ve bütün gün hileler düşünüyorlar.</verse>
				<verse number="13">Fakat ben bir sağır gibi işitmiyorum; Ve ağzını açmıyan dilsiz gibiyim.</verse>
				<verse number="14">Evet, ağzında cevap olmıyan, İşitmez adam gibiyim.</verse>
				<verse number="15">Çünkü, ya RAB, ümidim sendedir; Ya Rab Allahım, sen cevap vereceksin.</verse>
				<verse number="16">Çünkü: Benim için sevinmesinler, dedim; Ayağım kayınca bana karşı kibirleniyorlar.</verse>
				<verse number="17">Çünkü ben düşmek üzreyim, Ve kederim daima önümde.</verse>
				<verse number="18">Çünkü fesadımı itiraf ederim; Kendi suçumdan kederlenirim.</verse>
				<verse number="19">Fakat düşmanlarım canlıdırlar, kuvvetlidirler; Benden haksız yere nefret edenler de çoğaldılar.</verse>
				<verse number="20">İyiliğe karşı şer yapanlar bana hasımdırlar, Çünkü ben iyiliğe uymaktayım.</verse>
				<verse number="21">Ya RAB, beni bırakma; Ya Allahım, benden uzak durma.</verse>
				<verse number="22">Yardımıma koş, Ya Rab, kurtuluşum.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="39">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için, Yedutun için. Davudun Mezmurudur. DEDİM: Yollarıma bakayım da, Dilimle suç etmiyeyim; Kötü adam karşımda oldukça, Ağzıma bağ vurup tutayım.</verse>
				<verse number="2">Dilimi tutup sustum, iyilik için bile sükût ettim; Ve derdim teprendi;</verse>
				<verse number="3">İçimde yüreğim kızgın oldu; Derin düşünürken ateş alevlendi; Dilimle dedim:</verse>
				<verse number="4">Ya RAB, sonumu ve günlerimin ölçüsü nedir, bana bildir; Ben nice faniyim? bileyim.</verse>
				<verse number="5">İşte, günlerimi bir karış ettin; Ve ömrüm senin indinde bir hiç gibidir; Gerçek en iyi halinde herkes ancak bir soluktur. [ Sela</verse>
				<verse number="6">Gerçek herkes bir gölge gibi yürür; Gerçek boş yere rahatsız oluyorlar; Mal biriktirir ve onu kim toplıyacak, bilmez.</verse>
				<verse number="7">Ve şimdi, ya Rab, ben ne bekliyorum? Ümidim — o sendedir.</verse>
				<verse number="8">Bütün isyanlarımdan beni azat eyle; Beni ahmaklara rüsvay etme.</verse>
				<verse number="9">Sustum, ağzımı açmadım; Çünkü sen bunu ettin.</verse>
				<verse number="10">Vuruşunu üzerimden uzaklaştır; Elinin vuruşu ile ben telef oldum.</verse>
				<verse number="11">Sen insanı fesat için, Tekdirlerle tedip ettiğin zaman, Onun güzelliğini bir güve gibi bitirirsin; Gerçek herkes bir soluktur. [ Sela</verse>
				<verse number="12">Duamı işit, ya RAB, ve feryadıma kulak ver; Gözyaşlarıma susma; Çünkü senin yanında bir garibim. Bütün atalarım gibi bir misafirim.</verse>
				<verse number="13">Benden göz çevir de Göçüp yok olmadan ferahlanayım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="40">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Davudun Mezmurudur. RABBİ bekledikçe bekledim; Ve bana iğildi ve feryadımı işitti.</verse>
				<verse number="2">Helâk çukurundan, batak çamurundan beni çıkardı; Ve ayağımı kaya üzerinde durdurdu, ve adımlarımı pekiştirdi.</verse>
				<verse number="3">Ağzıma yeni bir ilâhi, Allahımız için bir tehlil koydu; Çok adamlar görecek ve korkacaklar, Ve RABBE güveneceklerdir.</verse>
				<verse number="4">Ne mutludur o adam ki, güvendiği RABDİR, Ve kibirlilere ve yalana sapanlara yüz vermez.</verse>
				<verse number="5">Ya RAB Allahım, yaptığın hârikalar, Ve bizim için düşüncelerin çoktur; Sana benziyen yoktur. Onları ilân edip söylemek istesem, Sayıya gelmez.</verse>
				<verse number="6">Kurban ve takdimeden zevk almazsın; Kulaklarımı açtın; Yakılan takdime ve suç kurbanı istemezsin.</verse>
				<verse number="7">O zaman dedim: İşte geliyorum; Kitabın tomarında benim için yazılmıştır;</verse>
				<verse number="8">Senin iradeni yapmaktan zevk alırım, ey Allahım; Ve şeriatin yüreğimin içindedir.</verse>
				<verse number="9">Büyük cemaat içinde salâhı müjdeledim; Dudaklarımı kapamıyacağım, Ya RAB, sen bilirsin.</verse>
				<verse number="10">Senin adaletini yüreğim içinde gizlemedim; Senin sıtkını ve kurtarışını söyledim; İnayetini ve hakikatini büyük cemaatten saklamadım.</verse>
				<verse number="11">Ya RAB, merhametlerini benden esirgeme; İnayetin ve hakikatin beni daima korusun.</verse>
				<verse number="12">Çünkü sayısız şerler çevremi sardı; Fesatlarım ardımdan yetişti, ve bakmağa gücüm yetmez; Başımın saçlarından çokturlar; Ve yüreğim beni bıraktı.</verse>
				<verse number="13">Ya RAB, beni azat etmeğe razı ol; Ya RAB, bana yardım etmeğe koş.</verse>
				<verse number="14">Yok etmek için canımı arıyanlar Hep birden utansınlar ve yüzleri kızarsın; Kötü halimden zevk alanlar, Geri dönüp rüsvay olsunlar.</verse>
				<verse number="15">Bana: Heh, heh! diyenler, Utançlarından ötürü şaşkın olsunlar.</verse>
				<verse number="16">Bütün seni arıyanlar sende ferahlansınlar ve sevinsinler; Senin kurtarışını sevenler daima desinler: RAB büyütülsün!</verse>
				<verse number="17">Fakat ben düşkün ve fakirim; Rab beni düşünür; Sensin yardımım ve beni azat eden; Gecikme, ey Allahım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="41">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Davudun Mezmurudur. NE mutludur o adam ki, düşkünlere bakar; Şer gününde RAB onu kurtarır.</verse>
				<verse number="2">RAB onu tutar ve onu yaşatır, Ve yeryüzünde mutlu olur; Onu düşmanlarının meramına vermezsin.</verse>
				<verse number="3">Takatsizlik döşeğinde RAB ona destek olur; Hastalığında bütün yatağını sen düzeltirsin.</verse>
				<verse number="4">Ben dedim: Ya RAB, bana acı, Canıma sağlık ver; çünkü sana karşı suç işledim.</verse>
				<verse number="5">Düşmanlarım benim için kötülük söyliyor: Ne vakit ölecek, ve adı yok olacak? diyorlar.</verse>
				<verse number="6">Ve eğer beni görmeğe gelirse, yalan söyliyor; Yüreği kendine fesat toplıyor; Dışarı çıkıyor, onu söyliyor.</verse>
				<verse number="7">Benden nefret edenler hep aralarında benim için fısıldaşıyorlar; Bana karşı kötülük düşünüyorlar.</verse>
				<verse number="8">Kötü bir dert ona yapıştı; İşte yattı, artık kalkmıyacak, demekteler.</verse>
				<verse number="9">Ekmeğimi yiyen, güvendiğim yakın dostum bile, Üzerime ökçesini kaldırdı.</verse>
				<verse number="10">Fakat sen, ya RAB, bana acı ve beni kaldır da, Karşılığını onlara ödeyeyim.</verse>
				<verse number="11">Bununla bilirim ki, benden hoşlanıyorsun, Çünkü düşmanım üzerime övünmiyor.</verse>
				<verse number="12">Ve ben — kemalimde bana destek olursun, Ve ebediyen beni önünde durdurursun.</verse>
				<verse number="13">İsrailin Allahı RAB, ezelden ebede kadar mubarek olsun. Amin, ve Amin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="42">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Korah oğullarının Maskilidir. GEYİK akar suları özlediği gibi, Canım da seni öyle özler, ey Allah.</verse>
				<verse number="2">Canım Allaha, hay Allaha susamıştır; Ne vakit geleceğim ve Allahın önünde görüneceğim?</verse>
				<verse number="3">Bana her gün: Nerede senin Allahın? dedikleri için, Gece gündüz gözyaşlarım bana gıda oldu.</verse>
				<verse number="4">Şunları anıyorum, ve içimde canım erimektedir, Nasıl alayla geçer ve onları Allahın evine götürürdüm, Bayram eden halkı, meserret ve şükran sesile.</verse>
				<verse number="5">Ey canım, neden çökmüşsün, Ve neden içimde inliyorsun? Allaha ümit bağla; çünkü didarının kurtarışı için, Yine ona hamdederim.</verse>
				<verse number="6">Ey Allahım, canım içimde çökmüştür. Bunun için Erden diyarından, Ve Hermon dağlarından, Mitsar dağından seni anmaktayım.</verse>
				<verse number="7">Senin çağlıyanların ses verince, engin engine çağırıyor; Bütün dalgaların ve sellerin üzerimden geçti.</verse>
				<verse number="8">Gündüzün RAB inayetini buyurur, Ve onun ilâhisi, hayatımın Allahına dua, Geceleyin benimledir.</verse>
				<verse number="9">Kayama, Allahıma, diyorum: Niçin beni unuttun? Niçin düşman gadrı altında yaslı gezeyim?</verse>
				<verse number="10">Bütün gün bana hasımlarım: Nerede senin Allahın? dedikçe, Kemiklerimi ezer gibi bana hakaret ederler.</verse>
				<verse number="11">Ey canım, neden çökmüşsün? Ve neden içimde inliyorsun? Allaha ümit bağla; çünkü ben yine ona hamdederim, Yüzümün kurtuluşu ve Allahım odur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="43">
				<verse number="1">DAVAMI gör, ey Allah, ve fasık millete karşı hakkımı ara; Hileci ve fesatçı adamdan beni azat et.</verse>
				<verse number="2">Çünkü sen kuvvetimin Allahısın; niçin beni kendinden attın? Niçin düşman gadrı altında yaslı gezeyim?</verse>
				<verse number="3">Nurunu ve hakikatini gönder; bana yol göstersinler; Beni mukaddes dağına ve senin meskenlerine götürsünler.</verse>
				<verse number="4">O vakit Allahın mezbahına, Büyük sevincim olan Allahıma gideyim; Ve sana, ey Allah, Allahım, çenk ile hamdedeyim.</verse>
				<verse number="5">Ey canım, neden çökmüşsün? Ve neden içimde inliyorsun? Allaha ümit bağla; çünkü ben yine ona hamdederim; Yüzümün kurtuluşu ve Allahım odur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="44">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Korah oğullarının Maskilidir. KULAKLARIMIZLA işittik, ey Allah, Atalarımız kendi günlerinde, eski günlerde, Ettiğin işi bize anlattılar;</verse>
				<verse number="2">Sen elinle milletleri sürdün, Fakat onları yerleştirdin; Kavmları kırdın, Fakat onları yaydın.</verse>
				<verse number="3">Çünkü diyarı kılıçları ile mülk edinmediler, Ve onları kurtaran kendilerin kolu değildi. Ancak senin sağ elin ve senin kolun, ve didarının nuru idi; Çünkü sen onlardan razı oldun.</verse>
				<verse number="4">Kıralım sensin, ey Allah; Yakubun kurtuluşunu emret.</verse>
				<verse number="5">Hasımlarımızı senin yardımınla devireceğiz; Bize karşı ayaklananları senin isminle çiğniyeceğiz.</verse>
				<verse number="6">Çünkü ben yayıma güvenmem, Kılıcım da beni kurtarmaz.</verse>
				<verse number="7">Çünkü hasımlarımızdan bizi sen kurtardın, Ve bizden nefret edenleri utandırdın.</verse>
				<verse number="8">Her gün Allah ile övünürüz, Ve senin ismine ebediyen şükrederiz. [Sela</verse>
				<verse number="9">Fakat şimdi sen bizi bıraktın ve rüsvay ettin, Ve ordularımız ile çıkmıyorsun.</verse>
				<verse number="10">Bizi hasmın önünde geri döndürüyorsun, Ve bizden nefret edenler kendilerine çapul malı ediniyorlar.</verse>
				<verse number="11">Bizi yenilecek koyun gibi ettin; Ve milletler arasında bizi dağıttın.</verse>
				<verse number="12">Kavmını değersiz satıyorsun, Ve onların pahası ile kâr etmiyorsun.</verse>
				<verse number="13">Bizi komşularımıza yüzkarası, Çevremizde olanlara bir eğlence ve gülünecek bir şey ediyorsun.</verse>
				<verse number="14">Kavmlar arasında baş sallansın diye, Milletler arasında bizi mesel ediyorsun.</verse>
				<verse number="15">Beni tekdir edenin ve sövenin sesinden, Düşmanın ve öç alanın yüzünden,</verse>
				<verse number="16">Rüsvaylığım bütün gün karşımdadır, Ve yüzümün utancı beni kaplıyor.</verse>
				<verse number="17">Bunların hepsi başımıza geldi, fakat seni unutmadık. Ve ahdine hainlik etmedik.</verse>
				<verse number="18">Yüreğimiz geri dönmedi, Ve adımlarımız senin yolundan sapmadı.</verse>
				<verse number="19">Halbuki sen bizi çakallar yerinde ezdin, Ve ölüm gölgesile üstümüzü örttün.</verse>
				<verse number="20">Eger Allahımızın ismini unutsaydık, Ve yabancı bir ilâha ellerimizi uzatsaydık,</verse>
				<verse number="21">Allah bunu araştırmaz mıydı? Çünkü yüreğin sırlarını bilen odur.</verse>
				<verse number="22">Evet, bütün gün senin uğruna öldürülüyoruz; Kasaplık koyunlar sayılıyoruz.</verse>
				<verse number="23">Uyan, niçin uyuyorsun, ya RAB? Kalk, bizi ebediyen bırakma.</verse>
				<verse number="24">Niçin yüzünü örtüyorsun, Ve düşkünlüğümüzü, mağdur olduğumuzu unutuyorsun?</verse>
				<verse number="25">Çünkü canımız toprağa kadar iğildi, Bedenimiz yere yapıştı.</verse>
				<verse number="26">Bize yardıma kalk, Ve inayetinden ötürü bizi kurtar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="45">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için; Şoşannim üzre. Korah oğullarının Maskilidir. Sevgi İlâhisi. YÜREĞİM iyi bir sözle coşuyor; Kıral için yaptıklarımı söyliyorum; Dilim usta bir yazıcının kalemi.</verse>
				<verse number="2">Sen âdem oğullarından daha güzelsin; Dudakların üzerine letafet saçılmış; Bunun için Allah seni ebediyen mubarek kılmış.</verse>
				<verse number="3">Ey kudretli, beline kılıcını, Celâlini ve haşmetini kuşan.</verse>
				<verse number="4">Ve hakikat, hilim ve adalet uğruna, Haşmetinle, muvaffakiyetle bin; Ve sağ elin sana korkunç işler öğretir.</verse>
				<verse number="5">Okların sivridir; Onlar kıralın düşmanları yüreğindedir; Kavmlar senin altına düşerler.</verse>
				<verse number="6">Tahtın ebedî ve daimîdir, ey Allah; Kırallığının asası doğruluk asasıdır.</verse>
				<verse number="7">Salâhı seversin ve kötülükten nefret eylersin; Bunun için Allah, senin Allahın, Seni arkadaşlarından ziyade meserret yağı ile meshetti.</verse>
				<verse number="8">Bütün esvabın mür, öd ve tarçın kokar; Fildişi saraylardan sazlar seni sevindirir.</verse>
				<verse number="9">Kıral kızları şerefli kadınlarının arasındadır; Kıraliça, Ofir altını içinde senin sağında durur.</verse>
				<verse number="10">Dinle, ey kız, bak ve kulak ver; Kavmını ve babanın evini de unut;</verse>
				<verse number="11">Ve kıral senin güzelliğini arzu edecek; Çünkü o senin efendindir, onun önünde iğil.</verse>
				<verse number="12">Ve Sur kızı hediye ile orada olacaktır; Kavmın zenginleri senin lûtfunu diliyeceklerdir.</verse>
				<verse number="13">İçeride kıral kızı bütün bütün şanlıdır; Elbisesi altınla dokunmuştur.</verse>
				<verse number="14">İşlemeli esvapla kırala götürülecektir; Arkadaşları, ardından gelen kızlar, sana getirilecekler.</verse>
				<verse number="15">Onlar sevinç ve meserretle götürülecekler; Kıral sarayına girecekler.</verse>
				<verse number="16">Babalarının yerine senin çocukların olacak; Bütün dünyada onları reis edeceksin.</verse>
				<verse number="17">Nesilden nesle adını andırtacağım; Bunun için kavmlar ebediyen ve daima sana şükredecekler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="46">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için; Alamot üzre. Korah oğullarının İlâhisidir. ALLAH bize sığınacak yer ve kuvvettir; Sıkıntıda hemen hazır bir yardımdır.</verse>
				<verse number="2">Bundan dolayı dünya altüst olsa, Ve denizlerin bağrına dağlar devrilse;</verse>
				<verse number="3">Suları kükreyip karışsa, Onların kabarması ile dağlar titrese, Biz korkmayız. [ Sela</verse>
				<verse number="4">Bir ırmak var ki, onun cedvelleri Allahın şehrini, Yüce Olanın mukaddes meskenlerini, sevindirir.</verse>
				<verse number="5">Allah onun ortasındadır; o sarsılmaz; Sabaha karşı Allah ona yardım eder.</verse>
				<verse number="6">Milletler kükredi, ülkeler sarsıldı; O, sesini verdi, dünya eridi.</verse>
				<verse number="7">Orduların RABBİ bizimledir, Yakubun Allahı yüksek kulemizdir. [Sela</verse>
				<verse number="8">Gelin, RABBİN işlerini görün, Dünyada ne harabiyetler yaptı.</verse>
				<verse number="9">Yerin ucuna kadar cenkleri durdurur; Yayı kırar ve mızrağı parçalar; Cenk arabalarını ateşte yakar.</verse>
				<verse number="10">Durun ve bilin ki, Allah ben im; Milletler arasında yükseleceğim, dünyada yükseleceğim.</verse>
				<verse number="11">Orduların RABBİ bizimledir; Yakubun Allahı yüksek kulemizdir. [Sela</verse>
			</chapter>
			<chapter number="47">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Korah oğullarının Mezmurudur. EY bütün kavmlar, el çırpın; Meserret sesile Allaha nida edin.</verse>
				<verse number="2">Çünkü RAB Yücedir, korkunçtur; Bütün dünya üzerinde büyük Kıraldır.</verse>
				<verse number="3">Altımıza kavmları, Ayaklarımız altına ümmetleri çöktürür.</verse>
				<verse number="4">Sevdiği Yakubun gururu olan mirasımızı o bizim için seçti. [ Sela</verse>
				<verse number="5">Allah nida ile, RAB boru sesile yükseldi.</verse>
				<verse number="6">Allaha terennüm edin, terennüm edin; Kıralımıza terennüm edin, terennüm edin.</verse>
				<verse number="7">Çünkü Allah bütün yerin kıralıdır; Anlayışla terennüm eyleyin.</verse>
				<verse number="8">Allah milletler üzerine kırallık eder; Allah mukaddes tahtında oturur.</verse>
				<verse number="9">İbrahimin Allahına kavm olmak için, Kavmların beyleri toplandılar; Çünkü yerin kalkanları Allahındır; O çok yücedir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="48">
				<verse number="1">Korah oğullarının Mezmurudur. İlâhi. RAB büyüktür, ve Allahımızın şehrinde, Mukaddes dağında hamde çok lâyıktır.</verse>
				<verse number="2">Şimal taraflarında büyük Kıralın şehri, Yüksekliği güzel olan Sion dağı bütün yerin meserretidir.</verse>
				<verse number="3">Allah onun saraylarında yüksek kule olarak kendini bildirmiştir.</verse>
				<verse number="4">Çünkü işte, kırallar bir araya toplandılar, Birlikte geçtiler;</verse>
				<verse number="5">Onu görünce şaştılar; Korkup acele kaçtılar.</verse>
				<verse number="6">Doğuran kadının ağrısı gibi, Orada onları bir titreme aldı.</verse>
				<verse number="7">Şark yeli ile Tarşiş gemilerini kırarsın.</verse>
				<verse number="8">Ordular RABBİNİN şehrinde, Allahımızın şehrinde, Nasıl işittikse, öyle gördük; Allah onu ebede kadar durduracak. [Sela</verse>
				<verse number="9">Ey Allah, mabedinin içinde Senin inayetini düşündük.</verse>
				<verse number="10">İsmin nasılsa, ey Allah, Yerin uçlarına kadar hamdin öyledir; Sağ elin adaletle doludur.</verse>
				<verse number="11">Sion dağı senin hükümlerinden dolayı sevinsin, Yahuda kızları mesrur olsun.</verse>
				<verse number="12">Sionun çevresinde gezin, etrafını dolanın, Kulelerini sayın;</verse>
				<verse number="13">Hisarlarına iyi bakın, Saraylarını seyreyleyin; Ta ki, gelecek nesle hikâye edesiniz.</verse>
				<verse number="14">Çünkü bu Allah daima ve ebediyen bizim Allahımızdır; Ölüme kadar o bize yol gösterecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="49">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Korah oğullarının Mezmurudur. EY bütün kavmlar, bunu dinleyin; Dünyada oturanlar, hepiniz,</verse>
				<verse number="2">Halk oğulları da, beyzadeler de, Zengin ve fakir birlikte kulak verin.</verse>
				<verse number="3">Ağzım hikmet söyliyecek; Ve yüreğimin düşüncesi anlayış olacaktır.</verse>
				<verse number="4">Mesele kulak vereyim; Ve remzimi çenkle anlatayım.</verse>
				<verse number="5">Beni kovalıyanların fesadı Şer günlerinde beni sarınca, niçin korkayım?</verse>
				<verse number="6">Zenginliklerine güvenenlerden, Ve servetlerinin çokluğu ile övünenlerden hiç biri,</verse>
				<verse number="7">Kardeşini fidye ile kurtaramaz, Allaha kefaretini veremez</verse>
				<verse number="8">(Çünkü canlarının fidyesi pahalıdır, Ve ondan ebediyen vazgeçmeli),</verse>
				<verse number="9">Ta ki, o artık daima yaşasın, Ve çürümeyi görmesin.</verse>
				<verse number="10">Halbuki onu görecektir; hikmetli adamlar ölür; Ahmaklar ve budalalar da yok olur, Ve mallarını başkalarına bırakırlar.</verse>
				<verse number="11">İçlerindeki düşünce şudur; Evleri ebediyen ve meskenleri nesilden nesle kalacaktır; Topraklarını kendi adları ile çağırırlar.</verse>
				<verse number="12">Fakat itibarda olan insan daim değil; Helâk olan hayvanlara benzer.</verse>
				<verse number="13">Ahmakların yolu budur; Kendilerinden sonra gelenler ise, Onların sözlerinden zevk alırlar. [ Sela</verse>
				<verse number="14">Sürü gibi ölüler diyarına sürülecekler; Ölüm onları güdecektir; Ve sabah olunca doğrular onlara hâkim olacak; Onların güzelliğine mesken olmasın diye, Ölüler diyarı onu tüketecek.</verse>
				<verse number="15">Fakat Allah ölüler diyarı elinden Canımı kurtaracaktır; Çünkü beni kabul edecektir. [ Sela</verse>
				<verse number="16">Bir adam zengin olursa, Evinin izzeti artarsa, korkma.</verse>
				<verse number="17">Çünkü ölümünde hiç bir şeyi beraber götürmez; İzzeti onun ardınca inmez.</verse>
				<verse number="18">Gerçi yaşarken canını bereketlemiş ise de (Ve canını hoş tutunca, seni överler),</verse>
				<verse number="19">Ataları nesline gidecektir, Onlar ki, ebediyen ışık görmiyecekler.</verse>
				<verse number="20">İtibarda olan ve anlamıyan insan, Helâk olan hayvanlara benzer.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="50">
				<verse number="1">Asafın Mezmurudur. KADİR olan Allah, RAB, söyledi; Ve güneşin doğduğu yerden battığı yere kadar dünyayı çağırdı.</verse>
				<verse number="2">Güzelliğin kemali olan Siondan Allah parladı.</verse>
				<verse number="3">Allahımız geliyor ve susmıyor; Önünde ateş yiyip bitiriyor. Ve çevresi çok kasırgalı.</verse>
				<verse number="4">Kavmını muhakeme etsin diye, Göklere ve yere yukarıdan çağırıyor:</verse>
				<verse number="5">Benim ile kurbanla ahdeden müttakilerimi, Bana bir araya toplayın.</verse>
				<verse number="6">Ve gökler onun adaletini bildirecektir; Çünkü hükmeden Allah kendisidir. [Sela</verse>
				<verse number="7">Ey kavmım, dinle de söyliyeyim; Ey İsrail, ve sana şehadet edeyim; Allah, senin Allahın ben im.</verse>
				<verse number="8">Kurbanların için seni tekdir etmem; Ve yakılan takdimelerin daima karşımdadır.</verse>
				<verse number="9">Ne evinden dana, Ne de ağıllarından keçiler alırım.</verse>
				<verse number="10">Çünkü ormanın bütün hayvanları, Ve binlerce dağlardaki sığırlar benimdir.</verse>
				<verse number="11">Bütün dağ kuşlarını bilirim, Çölün yabani hayvanları da benimdir.</verse>
				<verse number="12">Acıksaydım sana söylemezdim; Çünkü dünya ve onun dolusu benimdir.</verse>
				<verse number="13">Ben boğaların etini yer miyim? Yahut keçilerin kanını içer miyim?</verse>
				<verse number="14">Allaha şükran kurbanı arzet; Ve Yüce Olana adaklarını öde.</verse>
				<verse number="15">Ve sıkıntı gününde beni çağır; Seni kurtarırım, ve bana izzet vereceksin.</verse>
				<verse number="16">Fakat Allah kötü adama diyor: Mademki tedipten nefret ediyorsun, Ve sözlerimi arkana atıyorsun,</verse>
				<verse number="17">Hükümlerimi ilân etmek, Ve ahdimi ağzına almak ne vazifen?</verse>
				<verse number="18">Bir hırsız görünce, onunla uyuşursun; Ve payın zina edenler iledir.</verse>
				<verse number="19">Ağzını şerde serbest bırakırsın, Dilin de hile uydurur.</verse>
				<verse number="20">Oturur, kardeşine karşı söylersin; Annen oğluna iftira edersin.</verse>
				<verse number="21">Sen bunları ettin, ve ben sustum; Beni tıpkı kendin gibi sandın; Seni tekdir edeyim, senin suçlarını gözlerinin önüne dizeyim.</verse>
				<verse number="22">Şimdi bunu anlayın, ey sizler, Allahı unutanlar, Yoksa sizi parçalayayım, Ve azat eden olmaz.</verse>
				<verse number="23">Şükran kurbanı arzeden beni taziz eder; Ve yolunu doğrultana Allahın kurtarışını gösteririm.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="51">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Bat-şebanın yanına girdikten sonra Natan peygamber ona geldiği zaman, Davudun Mezmurudur. EY Allah, inayetine göre bana acı; Rahmetinin çokluğuna göre isyanlarımı sil.</verse>
				<verse number="2">Fesadımdan beni büsbütün yıka, Ve suçumdan beni temizle.</verse>
				<verse number="3">Çünkü isyanlarımı bilirim, Ve suçum daima önümdedir.</verse>
				<verse number="4">Sana, ancak sana karşı ben suç ettim, Ve senin gözlerinde kötü olanı işledim; Şöyle ki, sözlerinde âdil, Hükmünde suçsuz olasın.</verse>
				<verse number="5">İşte, ben fesat içinde doğdum, Ve anam günah içinde bana gebe kaldı.</verse>
				<verse number="6">İşte, sen gönülde hakikat istersin; Ve bana içimde hikmet bildirirsin.</verse>
				<verse number="7">Beni zufa ile temizle de pak olurum; Beni yıka da kardan ak olurum.</verse>
				<verse number="8">Bana meserret ve sevinç işittir, Ezdiğin kemikler mesrur olsun.</verse>
				<verse number="9">Suçlarıma karşı yüzünü ört, Ve bütün fesatlarımı sil.</verse>
				<verse number="10">Bende temiz yürek yarat, ey Allah; Ve içimde doğru ruh tazele.</verse>
				<verse number="11">Beni önünden atma; Ve mukaddes Ruhunu benden alma.</verse>
				<verse number="12">Bana kurtarışının meserretini geri ver; Ve istekli ruh ile bana destek ol.</verse>
				<verse number="13">Âsilere senin yollarını öğreteyim; Ve suçlular sana dönerler.</verse>
				<verse number="14">Kandan beni kurtar, ey Allah, kurtuluşumun Allahı; Dilim de senin adaletini terennüm etsin.</verse>
				<verse number="15">Ya Rab, dudaklarımı aç; Ve ağzım senin hamdini bildirsin.</verse>
				<verse number="16">Çünkü sen kurbandan zevk almazsın; yoksa arzeylerdim; Yakılan takdimeden razı olmazsın.</verse>
				<verse number="17">Allahın kurbanları kırılmış ruhtur; Ey Allah, kırılmış ve ezilmiş yüreği hor görmezsin.</verse>
				<verse number="18">Kereminle Siona iyilik et; Yeruşalimin surlarını yap.</verse>
				<verse number="19">O zaman salâh kurbanları ile, Yakılan takdimeden ve bütün yakılan takdimeden zevk alırsın; O zaman senin mezbahın üzerinde danalar arzedilir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="52">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Edomî Doeg, Saula gelip, Davud Ahimelekin evine girdi diye, bildirdiği zaman, Davudun Maskilidir. NİÇİN şerle övünürsün, ey zorba? Allahın inayeti daimîdir.</verse>
				<verse number="2">Dilin fesatlar düzer, Keskin ustura gibi hile işler.</verse>
				<verse number="3">İyilikten fazla, şerri, Doğru söylemekten ziyade, yalanı seversin. [ Sela</verse>
				<verse number="4">Ey sen, hileli dil, Bütün helâk edici sözleri seversin.</verse>
				<verse number="5">Allah da seni ebediyen yıkacak; Seni tutacak ve seni çadırından kovacak. Ve yaşıyanlar diyarından kökünü sökecektir. [ Sela</verse>
				<verse number="6">Ve salihler görüp korkacaklar; Ve ona güleceklerdir:</verse>
				<verse number="7">İşte, Allahı kendine kuvvet edinmiyen, Ve servetinin çokluğuna güvenen, Fesadında kuvvetlenen adam budur, diyecekler.</verse>
				<verse number="8">Fakat ben Allahın evinde yeşil zeytin ağacı gibiyim; Daima ve ebediyen Allahın inayetine güvenirim.</verse>
				<verse number="9">Daima sana şükrederim, çünkü sen bunu ettin; Ve müttakilerinin önünde, Senin ismine ümit bağlarım, çünkü iyidir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="53">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Mahalat üzre,Davudun Maskilidir. AKILSIZ, yüreğinde: Allah yoktur, dedi. Bozuldular ve mekruh işler ettiler; İyilik eden yok.</verse>
				<verse number="2">Anlayışlı ve Allahı arıyan kimse var mıdır görsün diye, Allah âdem oğulları üzerine göklerden baktı.</verse>
				<verse number="3">Hepsi geri döndüler; birlikte murdar oldular; İyilik eden yok, bir kişi bile.</verse>
				<verse number="4">Fesat işliyenlerin bilgileri yok mu? Kavmımı ekmek yer gibi yiyorlar; Allahı çağırmıyorlar.</verse>
				<verse number="5">Orada korku olmıyan yerde çok korktular; Zira Allah sana karşı ordu kuranın kemiklerini dağıttı; Onları utandırdın; çünkü Allah onları kendisinden attı.</verse>
				<verse number="6">Keşke İsrailin kurtuluşu Siondan gelseydi! Allah kavmını sürgünden geri getirince, Yakub mesrur olacak, ve İsrail sevinecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="54">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Neginot üzerine. Zifliler gelip Saula: Davud bizde saklı değil mi? dedikleri zaman, Davudun Maskilidir. EY Allah, isminle beni kurtar, Ve ceberrutunla bana hükmet.</verse>
				<verse number="2">Ey Allah, duamı dinle; Ağzımın sözlerine kulak ver.</verse>
				<verse number="3">Çünkü yabancılar bana karşı ayaklandılar; Ve zorbalar canımı aradı; Allahı önlerine koymadılar. [ Sela</verse>
				<verse number="4">İşte, Allah bana yardımcıdır; Rab canıma destek olanlar arasındadır.</verse>
				<verse number="5">Şerri hasımlarıma döndürecektir; Senin hakikatinde onları mahvet.</verse>
				<verse number="6">Sana gönüllü takdime ile kurban keseyim; İsmine şükredeyim, ya RAB, çünkü iyidir.</verse>
				<verse number="7">Çünkü beni her sıkıntıdan kurtardı; Ve gözüm düşmanlarımın helâkini gördü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="55">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Neginot üzerine. Davudun Maskilidir. EY Allah, duama kulak ver; Ve yalvarışımdan gizlenme.</verse>
				<verse number="2">Beni iyi dinle ve bana cevap ver; Düşmanın sesinden, Ve kötünün sıkıştırmasından, Şekvam içinde rahatsızım ve inliyorum;</verse>
				<verse number="3">Çünkü bana karşı fesat kuruyorlar, Ve bana öfke ile eza ediyorlar.</verse>
				<verse number="4">İçimde yüreğim sızlıyor; Ve üstüme ölüm dehşetleri çöktü.</verse>
				<verse number="5">Bana korku ve titreme geldi, Beni ürperme kapladı.</verse>
				<verse number="6">Ve dedim: Keşke güvercin gibi kanatlarım olaydı! Uçardım ve rahat ederdim.</verse>
				<verse number="7">İşte, o vakit uzak kaçardım, Çölde konardım. [ Sela</verse>
				<verse number="8">Sert esen yelden ve kasırgadan Barınacak yere tez giderdim.</verse>
				<verse number="9">Helâk et, ya Rab, dillerine ayrılık düşür; Çünkü şehirde zorbalık ve kavga gördüm.</verse>
				<verse number="10">Gece ve gündüz surları üzerinde onu dolaşırlar; Ve fesat ile şer onun içindedir.</verse>
				<verse number="11">Kötülük onun ortasındadır; Gaddarlık ve hile sokaklardan çıkmaz.</verse>
				<verse number="12">Çünkü bana sitem eden düşman değildi; Yoksa ben katlanırdım; Bana karşı kibirlenen hasım değildi; Yoksa ondan gizlenirdim.</verse>
				<verse number="13">Fakat sen idin, bana denk olan, Arkadaşım ve candan dostum.</verse>
				<verse number="14">Birlikte tatlı yarenlik ederdik; Cemaatle Allah evine giderdik.</verse>
				<verse number="15">Ölüm onlara ansızın gelsin, Ölüler diyarına diri insinler; Çünkü şer onların evlerinde, içlerindedir.</verse>
				<verse number="16">Ben ise, Allahı çağırırım; Ve beni RAB kurtarır.</verse>
				<verse number="17">Akşam, sabah ve öğleyin şekva edip inleyeyim; Ve sesimi işitecektir.</verse>
				<verse number="18">Bana karşı olan cenkten canımı selâmetle kurtardı; Çünkü benimle cenkleşenler çokluktu.</verse>
				<verse number="19">Ezelden beri tahtında oturan Allah İşitecek ve onları alçaltacaktır; [Sela Onlar ki, değişmeleri yoktur, Ve Allahtan korkmazlar.</verse>
				<verse number="20">Kendisile barışık olanlara el uzattı; Ahdini bozdu.</verse>
				<verse number="21">Ağzı tereyağından daha düzgündü, Fakat yüreği bir cenk idi; Sözleri zeytin yağından yumuşaktı, Fakat onlar yalın kılıçlardı.</verse>
				<verse number="22">Yükünü RABBE bırak, ve o sana destek olur; Salihi asla sarsılmağa bırakmaz.</verse>
				<verse number="23">Fakat sen, ey Allah, onları helâk çukuruna indireceksin; Kanlı ve hilekâr adamlar günlerinin yarısına ermiyeceklerdir; Ben ise, sana güvenirim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="56">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Yonat elem rehokim üzre. Gat şehrinde Filistîler kendisini tuttuğu zaman, Davudun Mezmurudur. Miktam. EY Allah, bana acı; çünkü insan beni yutmak istiyor; Her gün cenk ederek beni sıkıştırıyor.</verse>
				<verse number="2">Düşmanlarım her gün beni yutmak istiyorlar; Çünkü bana karşı gurur ile cenk edenler çoktur.</verse>
				<verse number="3">Korkum gününde sana güvenirim.</verse>
				<verse number="4">Allaha (onun sözünü sena ederim), Allaha güvendim, korkmam; İnsan bana ne edebilir?</verse>
				<verse number="5">Her gün benim sözlerimi bükmedeler; Bana karşı bütün düşünceleri şer içindir.</verse>
				<verse number="6">Toplanıyorlar, gizleniyorlar, İzlerimi gözetiyorlar, Çünkü canımı bekliyorlar.</verse>
				<verse number="7">Fesat ile onlara kurtuluş olur mu? Ey Allah, kavmları gazap ile alçalt.</verse>
				<verse number="8">Ettiğim göçleri saydın; Gözyaşlarımı şişene koy; Onlar senin kitabında yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="9">Çağırdığım gün, düşmanlarım o vakit geri dönecek; Bunu bilirim, çünkü Allah benim tarafımdadır.</verse>
				<verse number="10">Allaha (onun sözünü sena ederim), RABBE (onun sözünü sena ederim),</verse>
				<verse number="11">Allaha güvendim; korkmam; İnsan bana ne edebilir?</verse>
				<verse number="12">Ey Allah, adakların üzerimdedir; Sana şükran kurbanları ödiyeceğim.</verse>
				<verse number="13">Çünkü canımı ölümden azat ettin; Ayaklarımı kaymaktan korumaz mısın? Ta ki, dirilerin ışığında Allahın önünde yürüyeyim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="57">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Al-taşhet üzre. Saulun önünde kaçtığı zaman, mağaradaDavudun Miktamıdır. BANA acı, ey Allah, bana acı; Çünkü canım sana sığındı; Ve belâlar geçinciye kadar, Senin kanatlarının gölgesine sığınırım.</verse>
				<verse number="2">Yüce Allaha, Benim için her şeyi tamamlıyan Allaha çağırıyorum.</verse>
				<verse number="3">Beni yutmak istiyen sitem edince Gökten gönderip beni kurtarır; [Sela Allah inayetini ve hakikatini gönderir.</verse>
				<verse number="4">Canım aslanlar arasındadır; Yakıcı âdem oğulları arasında yatarım; Dişleri mızraklar ve oklardır, Dilleri de keskin kılıç.</verse>
				<verse number="5">Ey Allah, gökler üstüne yüksel; İzzetin bütün yer üzerinde olsun.</verse>
				<verse number="6">Adımlarıma ağ kurdular; Canım çöktü; Önümde çukur kazdılar; İçine kendileri düştüler. [ Sela</verse>
				<verse number="7">Yüreğim sabittir, ey Allah, yüreğim sabittir; İlâhi okuyup terennüm edeyim.</verse>
				<verse number="8">Uyan, ey izzetim; uyan, ey rebab ve çenk; Seheri ben uyandırayım.</verse>
				<verse number="9">Kavmlar arasında sana şükredeyim, ya Rab; Ümmetler arasında sana terennüm edeyim;</verse>
				<verse number="10">Çünkü inayetin göklere kadar, Ve hakikatin asümana kadar büyüktür.</verse>
				<verse number="11">Ey Allah, gökler üstüne yüksel; İzzetin bütün yer üzerinde olsun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="58">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Al-taşhet üzre.Davudun Miktamıdır. EY kudretliler, gerçek adaleti mi söylersiniz? Ey âdem oğulları, doğrulukla mı hükmedersiniz?</verse>
				<verse number="2">Hayır, yürekten haksızlık işlersiniz; Memleket içinde ellerinizin zorbalığını tartıya korsunuz.</verse>
				<verse number="3">Kötüler ana rahminden yabancıdır; Doğuşlarından yalan söyliyerek saparlar.</verse>
				<verse number="4">Onların zehiri yılan zehiri gibidir; Kulağını tıkıyan sağır engerek gibidirler,</verse>
				<verse number="5">O engerek ki, hünerle sihir yapan sihirbazların, Afsuncuların sesini işitmez.</verse>
				<verse number="6">Ey Allah, onların ağzında dişlerini kır; Genç aslanların azı dişlerini sök, ya RAB.</verse>
				<verse number="7">Akıp giden sular gibi dağılsınlar; Oklarını kurunca uçları kırık gibi olsunlar.</verse>
				<verse number="8">Eriyip giden salyangoz gibi, Kadının düşürdügü güneş görmiyen çocuk gibi olsunlar.</verse>
				<verse number="9">Kazanlarınız diken ateşini daha duymadan, Yeşil olanı da, tutuşmuş olanı da, kasırga ile onları savuracaktır.</verse>
				<verse number="10">Salih öcü görünce sevinecek; Kötünün kanında ayaklarını yıkıyacak;</verse>
				<verse number="11">Ve insan diyecek: Gerçek, salihe karşılık vardır; Gerçek, dünyada hükmeden Allah vardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="59">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Al-taşhet üzre. Saul onu öldürmek için gönderip evini beklettiği zaman, Davudun Miktamıdır. BENİ düşmanlarımdan azat et, ey Allahım; Bana karşı ayaklananlardan beni emin kıl.</verse>
				<verse number="2">Fesat işliyenlerden beni azat et, Ve kanlı adamlardan beni kurtar.</verse>
				<verse number="3">Çünkü işte, canıma pusu kuruyorlar; Kuvvetliler bana karşı toplanıyorlar; Ne isyanımdan ötürü, nede suçumdan ötürü, ya RAB.</verse>
				<verse number="4">Günahım yokken seğirdip hazırlanıyorlar; Bana yardım etmek için uyan ve bak.</verse>
				<verse number="5">Ve sen, ya RAB, orduların Allahı, İsrailin Allahı, Bütün milletleri yoklamak için kalk; Kötü hainlerin hiç birine acıma. [ Sela</verse>
				<verse number="6">Akşamlayın dönerler, köpek gibi ulurlar, Ve şehri dolaşırlar.</verse>
				<verse number="7">Ağızlarından kötülük dökerler; Dudaklarında kılıçlar vardır; Çünkü diyorlar: Kim işitir?</verse>
				<verse number="8">Fakat sen, ya RAB, onlara gülersin; Bütün milletlerle eğlenirsin.</verse>
				<verse number="9">Ey kuvvetim, sana bakacağım; Çünkü Allah yüksek kulemdir.</verse>
				<verse number="10">Allahım inayetile beni karşılar; Düşmanlarımda istediğimi Allah bana gösterecek.</verse>
				<verse number="11">Onları öldürme, yoksa kavmım unutur; Onları kuvvetinle dağıt ve alçalt, Ey bizim kalkanımız olan Rab.</verse>
				<verse number="12">Ağızlarının suçu, dudaklarının sözleri için, Ve söyledikleri lânetler ve yalanlar için, Kibirlerile tutulsunlar.</verse>
				<verse number="13">Bitir, gazapla bitir, ve yok olsunlar; Ve bilsinler ki, yerin sonlarına kadar Yakubda saltanat süren Allahtır! [ Sela</verse>
				<verse number="14">Ve akşamlayın dönsünler, köpek gibi ulusunlar, Ve şehri dolaşsınlar.</verse>
				<verse number="15">Yemek için avare gezecekler, Doymazlarsa geceliyeceklerdir.</verse>
				<verse number="16">Ben ise, kudretine ilâhi okuyayım; Ve sabahlayın senin inayetini terennüm edeyim; Çünkü sen yüksek kulem, Ve sıkıntı günümde bana sığınacak yer oldun.</verse>
				<verse number="17">Ey kuvvetim, sana terennüm edeyim; Çünkü Allah yüksek kulemdir, bana inayet Allahıdır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="60">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Şuşan Edut üzre. Aram-Naharayim ve Aram-Tsoba ile cenk ederken Yoab dönüp Tuz Deresinde on iki bin Edomluyu vurduğu zaman, öğretmek için Davudun Miktamıdır. BİZİ kendinden attın, ey Allah, bizi kırdın; Gazaba geldin; bizi eski halimize koy.</verse>
				<verse number="2">Yeri titrettin, onu yırttın; Çatlaklarını bitiştir; çünkü sarsılıyor.</verse>
				<verse number="3">Kendi kavmına güçlükler gösterdin; Bize sersemlik şarabı içirdin.</verse>
				<verse number="4">Hakikat uğrunda açılsın diye, Senden korkanlara sancak verdin. [ Sela</verse>
				<verse number="5">Sevdiklerin halâs bulsun diye, Sağ elinle kurtar ve bize cevap ver.</verse>
				<verse number="6">Allah kudsiyetinde söyledi: Sevinçle coşacağım; Şekemi pay edeceğim; ve Sukkot vadisini ölçeceğim.</verse>
				<verse number="7">Gilead benimdir, Manasse de benim; Efraim de başımın siperi; Yahuda değneğimdir.</verse>
				<verse number="8">Moab yıkanma leğenimdir; Edom üzerine çarığımı atacağım; Ey Filistin, benim için alkış et.</verse>
				<verse number="9">Beni duvarlı şehre kim götürecek? Edoma kadar kim bana yol gösterecek?</verse>
				<verse number="10">Ey Allah, sen bizi kendinden atmadın mı? Ordularımızla da çıkmıyorsun, ey Allah.</verse>
				<verse number="11">Hasma karşı bize yardım et; Çünkü insan yardımı boştur.</verse>
				<verse number="12">Allah ile yiğitlikler ederiz; Hasımlarımızı çiğniyecek olan odur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="61">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Neginot üzerine.Davudun Mezmurudur. EY Allah, feryadımı işit; Duamı dinle.</verse>
				<verse number="2">Yüreğim bayılınca, yerin ucundan seni çağırırım; Benden yüksek olan kayaya beni eriştir.</verse>
				<verse number="3">Çünkü sen benim için sığınacak yer, Düşmana karşı kuvvetli bir kule oldun.</verse>
				<verse number="4">Senin çadırında ebetlerce oturayım; Kanatlarının örtüsüne sığınayım. [Sela</verse>
				<verse number="5">Çünkü sen, ey Allah, adaklarımı işittin; Senin isminden korkanların mirasını bana verdin.</verse>
				<verse number="6">Kıralın günlerine günler katarsın; Yılları çok devirler gibi olur.</verse>
				<verse number="7">Allahın önünde daima oturacaktır; İnayet ve hakikat ver, onu korusunlar.</verse>
				<verse number="8">Böylece senin ismine daima terennüm edeyim, Ta ki, her gün adaklarımı ödiyeyim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="62">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Yedutuna göre,Davudun Mezmurudur. CANIM ancak Allahı sükûtte bekler; Kurtuluşum ondandır.</verse>
				<verse number="2">Ancak kayam ve kurtuluşum, Yüksek kulem odur; ben çok sarsılmam.</verse>
				<verse number="3">İğilmiş bir duvar, yerinden oynamış bir çit gibi, Ne vakte kadar, hepiniz insanı ezmek için Onun üstüne saldıracaksınız?</verse>
				<verse number="4">Ancak onu şerefinden düşürmeği öğütleşiyorlar; Yalanlardan zevk alırlar; Ağızları ile hayır dua ediyorlar, fakat içlerinden lânet ediyorlar. [Sela</verse>
				<verse number="5">Ey canım, ancak Allahı sükûtte bekle; Çünkü ümidim ondandır.</verse>
				<verse number="6">Kayam ve kurtuluşum ancak odur, Yüksek kulem odur; ben sarsılmam.</verse>
				<verse number="7">Kurtuluşum ve izzetim Allah iledir; Kuvvetimin kayası ve sığınacak yerim Allahtadır.</verse>
				<verse number="8">Ey kavm, her vakit ona güvenin; Yüreğinizi onun önüne dökün; Allah bize sığınacak yerdir. [ Sela</verse>
				<verse number="9">Gerçek halk oğulları bir soluktur, beyzadeler de bir yalan; Onlar tartıda yukarı kalkarlar; Her ikisi soluktan hafiftir.</verse>
				<verse number="10">Gaddarlığa güvenmeyin; çapul ile övünmeyin; Servet artarsa, ona yürek bağlamayın.</verse>
				<verse number="11">Allah bir kere söyledi, Ben şunu iki kere işittim: Kudret Allahındır.</verse>
				<verse number="12">İnayet de senindir, ya Rab; Çünkü işine göre sen herkese karşılık verirsin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="63">
				<verse number="1">Yahuda çölünde bulunduğu zaman,Davudun Mezmurudur. EY Allah, benim Allahım sensin; seher vakti seni ararım; Canım sana susamıştır; kurak, yorucu ve suyu olmıyan bir diyarda, Bedenim seni özler.</verse>
				<verse number="2">Kudretini ve izzetini görmek için, Böyle makdiste sana baktım.</verse>
				<verse number="3">Dudaklarım sana sena eder; Çünkü inayetin hayattan iyidir.</verse>
				<verse number="4">Hayatta kaldıkça seni böyle takdis edeyim; Senin isminle ellerimi kaldırayım.</verse>
				<verse number="5">Yatağımda seni andığım Gece nöbetlerinde seni derin düşündüğüm zaman,</verse>
				<verse number="6">İlik ve yağla doyar gibi canım doyacak; Ağzım da sevinçli dudaklarla sana hamdedecek.</verse>
				<verse number="7">Çünkü sen bana yardımcı oldun; Ve kanatlarının gölgesinde sevinçle terennüm ederim.</verse>
				<verse number="8">Canım senin ardınca istekle yürür; Sağ elin bana destek olur.</verse>
				<verse number="9">Fakat yok etmek için canımı arıyanlar, Yerin diplerine girecekler.</verse>
				<verse number="10">Kılıcın kuvvetine verilecekler; Onlar çakalların payı olacaklar.</verse>
				<verse number="11">Fakat kıral Allah ile sevinecek; Onunla and edenlerin hepsi övünecekler; Çünkü yalan söyliyenlerin ağzı kapanacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="64">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Davudun Mezmurudur. ŞEKVAM içinde sesimi işit, ey Allah; Düşman korkusundan hayatımı koru.</verse>
				<verse number="2">Şerirlerin gizli öğütleşmesinden, Fesat işliyenlerin velvelesinden beni sakla.</verse>
				<verse number="3">Onlar ki, dillerini kılıç gibi bilemiş, Ve oklarını, acı sözler olarak kurmuşlar;</verse>
				<verse number="4">Ta ki, gizli yerlerde kâmil adama atsınlar; Ansızın ona atarlar ve korkmazlar.</verse>
				<verse number="5">Şer işinde cesaretlenirler; Gizlice tuzaklar gömmek için söyleşirler: Onları kim görecek? derler.</verse>
				<verse number="6">Fesatlar araştırırlar: Gayretli bir araştırma bitirdik, derler; Ve herbirinin içi ve yüreği derindir.</verse>
				<verse number="7">Fakat Allah onlara ok atacaktır; Ansızın yaralanmış olacaklardır.</verse>
				<verse number="8">Dilleri kendilerine karşı dönerek böylece sürçtürülecekler; Onları görenler hep baş sallıyacaklar.</verse>
				<verse number="9">Ve bütün insanlar korkacak; Allahın işini ilân edecekler, Ve onun ettiklerini düşünecekler.</verse>
				<verse number="10">Salih, RAB ile sevinecek ve ona sığınacaktır; Ve yüreği doğru olanların hepsi övüneceklerdir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="65">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Mezmur.Davudun İlâhisidir. SİONDA hamt seni bekliyor, ey Allah; Ve adak sana ödenecektir.</verse>
				<verse number="2">Ey sen duayı işiten, Bütün beşer sana gelecek.</verse>
				<verse number="3">Günahlar beni yenmekteler; İsyanlarımız ise — onları sen bağışlarsın.</verse>
				<verse number="4">Ne mutludur o adam ki, senin avlularında otursun diye Sen onu seçtin ve yaklaştırdın! Evinin, mukaddes mabedinin, iyiliği ile doyarız.</verse>
				<verse number="5">Ey sen, kurtuluşumuzun Allahı, Adalette korkunç şeylerle bize cevap verirsin, Ey sen, yerin bütün uçlarında Ve deniz üzerinde uzakta bulunanların güvendikleri,</verse>
				<verse number="6">Kudretle kuşanmış olarak, Kuvvetile dağları pekiştiren;</verse>
				<verse number="7">Denizlerin uğultusunu, Dalgalarının uğultusunu Ve ümmetlerin velvelesini yatıştıran sensin.</verse>
				<verse number="8">Dünyanın uçlarında oturanlar da Senin alâmetlerinden korkarlar; Sabahın ve akşamın gelişini sevinçle terennüm ettirirsin.</verse>
				<verse number="9">Yeri yoklarsın ve onu sularsın, Onu çok zengin edersin; Allahın ırmağı su ile doludur; Toprağı böyle hazırlayınca, onların buğdayını tedarik eylersin.</verse>
				<verse number="10">Sapan yarıklarını bolca sularsın, Topaklarını düzeltirsin; Toprağı yağmurla yumuşatırsın, Filizlerine bereket verirsin.</verse>
				<verse number="11">İyiliklerinle yıla çelenk takarsın; Ve senin izlerin yağ damlatır.</verse>
				<verse number="12">Çöllerin otlaklarına damlatır; Ve tepeler meserretle kuşanır.</verse>
				<verse number="13">Otlaklar sürülerle kaplanır; Vadiler de buğday ile örtünür; Onlar sevinçle bağrışır, terennüm de ederler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="66">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. İlahi, Mezmurdur. EY bütün yeryüzü, Allaha sevinçle nida edin.</verse>
				<verse number="2">İsminin izzetine terennüm eyleyin; Onun hamdini izzetli kılın.</verse>
				<verse number="3">Allaha diyin: İşlerin ne korkunçtur! Kudretinin büyüklüğünden dolayı, Düşmanların sana boyun iğecekler.</verse>
				<verse number="4">Bütün dünya sana secde kılacak, Ve sana terennüm edecekler; İsmine terennüm edeceklerdir. [ Sela</verse>
				<verse number="5">Gelin de, Allahın işlerini görün; Âdem oğullarına karşı işinde korkunçtur.</verse>
				<verse number="6">Denizi karaya döndürdü; Irmağı yaya geçtiler; Biz orada onunla sevindik.</verse>
				<verse number="7">Ceberrutu ile ebediyen saltanat sürer; Gözleri milletlere dikkatle bakar; Âsiler kendilerini yükseltmesin. [ Sela</verse>
				<verse number="8">Ey kavmlar, Allahımızı takdis edin, Ve hamdinin sesini işittirin;</verse>
				<verse number="9">Canımızı hayatta tutan, Ayağımızı da sarsılmağa bırakmıyan odur.</verse>
				<verse number="10">Çünkü sen bizi denedin, ey Allah; Gümüş tasfiye olunur gibi, bizi tasfiye ettin.</verse>
				<verse number="11">Bizi tuzağa götürdün; Belimize ağır yük vurdun.</verse>
				<verse number="12">İnsanı başımıza bindirdin; Ateşe ve suya girdik; Fakat bizi bolluğa çıkardın.</verse>
				<verse number="13">Yakılan takdimelerle senin evine gireyim; Adaklarımı sana ödiyeyim;</verse>
				<verse number="14">Onları sıkıntımda dudaklarım beyan etti, Ve ağzım söyledi.</verse>
				<verse number="15">Koçlar tütsüsü ile semiz hayvanlardan, Sana yakılan takdimeler arzedeyim; Ergeçlerle sığırlar takdim edeyim. [Sela</verse>
				<verse number="16">Gelin, dinleyin, ey sizler, bütün Allahtan korkanlar, Canım için ne ettiğini de beyan edeyim.</verse>
				<verse number="17">Ağzımla onu çağırdım, Ve o benim dilim ile yükseltildi.</verse>
				<verse number="18">Eğer yüreğimde fesada yer versem, Rab beni işitmez,</verse>
				<verse number="19">Fakat Allah işitti, Duamın sesini dinledi.</verse>
				<verse number="20">Allah mubarek olsun, Çünkü duamı geri çevirmedi, Ve inayetini benden esirgemedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="67">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Neginot üzerine.Mezmur, İlâhidir. ALLAH bize acısın ve bizi mubarek kılsın, Yüzünü bize parlatsın; [ Sela</verse>
				<verse number="2">Ta ki, yeryüzünde senin yolun, Bütün milletlerde kurtarışın bilinsin.</verse>
				<verse number="3">Kavmlar sana şükretsin, ey Allah; Bütün kavmlar sana şükretsin.</verse>
				<verse number="4">Ümmetler sevinsin ve sevinçle terennüm etsinler; Çünkü kavmlara doğrulukla hükmedeceksin, Ve yeryüzünde milletlere yol göstereceksin. [ Sela</verse>
				<verse number="5">Kavmlar sana şükretsin, ey Allah; Bütün kavmlar sana şükretsin.</verse>
				<verse number="6">Yeryüzü mahsulünü verdi; Allah, bizim Allahımız, bizi mubarek kılacaktır.</verse>
				<verse number="7">Allah bizi mubarek kılacaktır; Ve bütün dünya uçları ondan korkacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="68">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Davudun Mezmurudur. İlâhi. ALLAH kalksın, düşmanları dağılsın; Ve ondan nefret edenler önünden kaçsınlar.</verse>
				<verse number="2">Duman dağıldığı gibi onları dağıt; Balmumu ateş önünde erir gibi, Kötüler Allahın önünde yok olsunlar.</verse>
				<verse number="3">Fakat salihler sevinsin; Allahın önünde meserretle coşsunlar; Ve sevinçle ferahlansınlar.</verse>
				<verse number="4">Allaha ilâhi okuyun, ismine terennüm edin; Çöllerdeki biniciye yol yapın; İsmi Yah dır, önünde meserretle coşun.</verse>
				<verse number="5">Allah kendi mukaddes meskeninde, Öksüzlerin babası ve dul kadınların hâkimidir.</verse>
				<verse number="6">Allah kimsesizlere ev verir; Esirleri refaha çıkarır; Fakat âsiler kurak yerde oturur.</verse>
				<verse number="7">Ey Allah, kavmının önünde çıktığın zaman, Çölde yürüdüğün zaman, [ Sela</verse>
				<verse number="8">Yer titredi ve gökler Allahın önünde damladı; Allahın, İsrailin Allahının önünde Sina bile titredi.</verse>
				<verse number="9">Sen iyi yağmurlar yağdırdın, ey Allah; Yorulduğu zaman mirasına kuvvet verdin.</verse>
				<verse number="10">Cemaatin onun içinde oturdu; Sen hakirlere iyiliğinden hazırladın, ey Allah.</verse>
				<verse number="11">Sözü Rab veriyor; Müjdeci kadınlar büyük bir ordudur.</verse>
				<verse number="12">Orduların kıralları kaçıyor, kaçıyor; Evi bekliyen kadın da çapul malını pay eder.</verse>
				<verse number="13">Siz ağıllar arasında yatarken, Güvercin kanatları gümüşle, Ve tüyleri sarı altınla kaplanmış gibi olur.</verse>
				<verse number="14">Kadîr orada kıralları dağıttığı zaman, Tsalmonda kar yağdığı zaman gibi oldu.</verse>
				<verse number="15">Başan dağı Allah dağıdır, Başan dağı yüksek dağdır.</verse>
				<verse number="16">Meskeni için Allahın istediği dağa Niçin yan gözle bakıyorsunuz, ey yüksek dağlar? Evet, RAB onda ebediyen oturacaktır.</verse>
				<verse number="17">Allahın cenk arabaları yirmi bin, binlerce bindir; Rab onların ortasındadır, Sinada olduğu gibi makdistedir.</verse>
				<verse number="18">Sen yükseğe çıktın, sürgünleri sürdün; Ya RAB Allah, onlarda oturmak için, İnsanlar arasında ve âsiler arasında bile hediyeler aldın.</verse>
				<verse number="19">Her gün yükümüzü taşıyan Rab, Kurtuluşumuz olan Allah, mubarek olsun. [ Sela</verse>
				<verse number="20">Allah bize kurtuluşlar Allahıdır; Ve ölümden kurtarış, Rab Yehovanındır.</verse>
				<verse number="21">Fakat Allah düşmanlarının başını, Günahlarında yürüyenin kıllı tepesini ezer.</verse>
				<verse number="22">Rab dedi: Başandan geri getireceğim, Denizin enginlerinden onları geri getireceğim;</verse>
				<verse number="23">Ta ki, ayağını kana batırarak onları ezesin, Ta ki, köpeklerinin dili senin düşmanlarından payını alsın.</verse>
				<verse number="24">Senin gidişlerini, ey Allah, Allahımın, Kıralımın, makdise gidişlerini gördüler.</verse>
				<verse number="25">Tef çalan kızların arasında, Önde okuyanlar, arkada saz çalanlar yürüdü.</verse>
				<verse number="26">Ey sizler, İsrail pınarından olanlar, Cemaatlerde Allahı, Rabbi, takdis edin.</verse>
				<verse number="27">Onların hükümdarları küçük Benyamin, Adamları ile beraber Yahuda reisleri, Zebulun reisleri, Naftali reisleri oradadırlar.</verse>
				<verse number="28">Senin kudretini Allahın emretti; Bizim için ettiğini pekiştir, ey Allah.</verse>
				<verse number="29">Yeruşalimdeki mabedin uğruna Kırallar sana hediyeler getirecek.</verse>
				<verse number="30">Gümüş külçeleri ayak altında çiğniyerek, Kamışlıkta yaşıyan yabani hayvanı. Kavmların buzağıları ile boğalar sürüsünü azarla; Cenkten zevk alan kavmları dağıt.</verse>
				<verse number="31">Mısırdan reisler gelecek; Habeş ili Allaha ellerini çabuk uzatacak.</verse>
				<verse number="32">Ey yerin ülkeleri, Allaha ilâhi okuyun; Rabbe terennüm edin. [ Sela</verse>
				<verse number="33">Kadim göklerin gökü üstüne binmiş olana terennüm edin; İşte, kendi sesini, kudret sesi çıkarıyor.</verse>
				<verse number="34">Kudreti Allaha verin; Onun celâli İsrailin üzerindedir, Kudreti de asümandadır.</verse>
				<verse number="35">Mukaddes mekânlarından korkunçsun, ey Allah; Kavmına kuvvet ve kudret veren, İsrailin Allahı odur. Allah mubarek olsun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="69">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Soşannim üzre,Davudun Mezmurudur. KURTAR beni, ey Allah; Çünkü sular canıma kadar girdi.</verse>
				<verse number="2">Derin batağa batmaktayım, duracak yer de yok; Derin sulara girdim, ve seller üzerimden aşıyor.</verse>
				<verse number="3">Feryadımdan yoruldum; boğazım kurudu; Allahımı beklemekten gözlerim sönüyor,</verse>
				<verse number="4">Yok yere benden nefret edenler başımın saçından daha çoktur; Beni yok etmek istiyen haksız düşmanlarım kuvvetlidir; Çalmadığım şeyi ödemeliyim.</verse>
				<verse number="5">Ey Allah, akılsızlığımı sen bilirsin; Ve günahlarım sana gizli değildir.</verse>
				<verse number="6">Ya Rab, orduların RABBİ, seni bekliyenler benim yüzümden utanmasın; Ey İsrailin Allahı, seni arıyanlar benim yüzümden rezil olmasın.</verse>
				<verse number="7">Çünkü senin uğruna rüsvaylığı yüklendim; Utanç yüzümü kapladı.</verse>
				<verse number="8">Kardeşlerime ecnebi, Ve anamın oğullarına yabancı oldum.</verse>
				<verse number="9">Çünkü senin evinin gayreti beni yedi; Ve seni rüsvay edenlerin rüsvaylığı üzerime düştü.</verse>
				<verse number="10">Ağladım, oruçla kendime cefa eyledim; Bu da bana ayıp sayıldı.</verse>
				<verse number="11">Çulu kendime libas ettim, Ve onlara bir masal oldum.</verse>
				<verse number="12">Kapıda oturanlar beni söyleşiyorlar; Sarhoşların da türküsü oldum.</verse>
				<verse number="13">Ben ise, ya RAB, rıza vaktinde duam sanadır; Ey Allah, inayetinin çokluğu ile, Kurtarışının hakikatile bana cevap ver.</verse>
				<verse number="14">Beni çamurdan azat et, ve batmıyayım, Benden nefret edenlerden ve derin sulardan azat olayım.</verse>
				<verse number="15">Suların seli üzerimden aşmasın, Engin beni yutmasın; Ve çukur üzerime ağzını kapamasın.</verse>
				<verse number="16">Bana cevap ver, ya RAB; çünkü inayetin iyidir; Merhametinin çokluğuna göre bana yünel.</verse>
				<verse number="17">Ve kulundan yüzünü gizleme; Çünkü sıkıntıdayım; bana tez cevap ver.</verse>
				<verse number="18">Canıma yaklaş da onu azat et; Düşmanlarımdan ötürü beni kurtar.</verse>
				<verse number="19">Bana edilen rüsvaylığı, utancı ve rezaleti sen bilirsin; Hasımlarımın hepsi senin karşındadır.</verse>
				<verse number="20">Rüsvaylık yüreğimi kırdı; ve dertliyim; Ve bir acıyan bekledim, fakat yoktu; Teselli edenler de bekledim, fakat bulmadım.</verse>
				<verse number="21">Yiyecek yerine bana öd verdiler; Ve susuzluğumda bana sirke içirdiler.</verse>
				<verse number="22">Önlerinde sofraları kendilerine kement olsun; Ve onlar selâmette iken bir tuzak olsun.</verse>
				<verse number="23">Görmemek için onların gözleri kararsın; Onların bellerini daima titret.</verse>
				<verse number="24">Hiddetini üzerlerine dök; Ve öfkenin şiddeti onlara erişsin.</verse>
				<verse number="25">Onların konağı ıssız kalsın; Çadırlarında oturan olmasın.</verse>
				<verse number="26">Çünkü vurduğun adama eza ediyorlar; Ve yaraladığın adamların acısını anlatıyorlar.</verse>
				<verse number="27">Onların fesadına fesat kat; Ve senin salâhına girmesinler.</verse>
				<verse number="28">Yaşıyanlar defterinden silinsinler, Ve salihlerle beraber yazılmasınlar.</verse>
				<verse number="29">Ben ise, düşkünüm ve kederliyim; Senin kurtarışın, ey Allah, beni yükseltsin.</verse>
				<verse number="30">Allahın ismine ilâhi ile hamdedeyim, Ve şükranla onu tazim edeyim.</verse>
				<verse number="31">Ve RABBE boynuzlu, tırnaklı boğadan, Yahut öküzden daha hoş olacaktır.</verse>
				<verse number="32">Hakirler görür de sevinirler; Ey sizler, Allahı arıyanlar, yüreğiniz dirilsin.</verse>
				<verse number="33">Çünkü RAB fakirleri işitir, Ve kendi esirlerini hor görmez.</verse>
				<verse number="34">Gök ve yer, denizler ve onlarda gezenlerin hepsi, Ona hamdetsinler.</verse>
				<verse number="35">Çünkü Allah Sionu kurtaracak, ve Yahuda şehirlerini yapacaktır; Ve orada oturacaklar ve onu mülk edinecekler.</verse>
				<verse number="36">Kullarının zürriyeti de onu miras alacaklar; Onun ismini sevenler orada oturacaklardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="70">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Anma için, Davudun Mezmurudur. EY Allah, beni azat etmeğe, Ya RAB, bana yardım etmeğe koş.</verse>
				<verse number="2">Canımı arıyanlar utansınlar ve yüzleri kızarsın; Kötü halimden zevk alanlar Geri dönüp rüsvay olsunlar.</verse>
				<verse number="3">Heh, heh! diyenler Utançlarından geri dönsünler.</verse>
				<verse number="4">Bütün seni arıyanlar sende ferahlansınlar ve sevinsinler; Ve senin kurtarışını sevenler daima desinler: Allah büyütülsün.</verse>
				<verse number="5">Fakat ben hakir ve fakirim; Ey Allah, bana koş; Bana yardımcı ve beni azat eden sensin; Geç kalma, ya RAB.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="71">
				<verse number="1">YA RAB, sana sığınıyorum; Ebediyen utanmıyayım.</verse>
				<verse number="2">Beni adaletinle azat et, ve beni kurtar; Kulağını bana iğ, ve beni kurtar.</verse>
				<verse number="3">Bana barınacak kaya ol da, her vakit gireyim; Beni kurtarmağı emrettin; Çünkü kayam ve hisarım sensin.</verse>
				<verse number="4">Ey Allahım, kötünün elinden, Fesatçı ve gaddar adamın avucundan beni kurtar.</verse>
				<verse number="5">Çünkü ümidim sensin, ya Rab Yehova; Gençliğimden beri güvendiğim sensin.</verse>
				<verse number="6">Doğduğum günden beri sen bana destek oldun; Beni anamdan dünyaya getiren sensin; Daima hamdim sanadır.</verse>
				<verse number="7">Çok kimselere şaşılacak bir şey gibiyim; Fakat sen bana sığınacak kuvvetli yersin.</verse>
				<verse number="8">Hamdinle ve bütün gün tekbirinle Ağzım dolu olacaktır.</verse>
				<verse number="9">İhtiyarlık zamanında beni kendinden atma; Kuvvetim tükendiği zaman, beni bırakma.</verse>
				<verse number="10">Çünkü düşmanlarım benim için söyleşiyor; Ve canımı bekliyenler birbirile öğütleşmekteler.</verse>
				<verse number="11">Diyorlar: Allah onu bıraktı; Onu kovalayın ve tutun, çünkü kurtaran yoktur.</verse>
				<verse number="12">Ey Allah, benden uzak durma; Ey Allahım, bana yardım etmeğe koş.</verse>
				<verse number="13">Canıma hasım olanlar utansın, bitsin; Benim zararımı arıyanlar Utanç ve rezaletle örtülsünler.</verse>
				<verse number="14">Fakat ben daima ümit ederim, Ve sana hamt üzerine hamt katarım.</verse>
				<verse number="15">Senin adaletini ve kurtarışını, Ağzım bütün gün beyan eder; Çünkü onların sayısını bilmiyorum.</verse>
				<verse number="16">Rab Yehovanın ceberrutu ile geleceğim; Senin, ancak senin adaletini anacağım.</verse>
				<verse number="17">Ey Allah, çocukluğumdan beri bana öğrettin; Ve şimdiye kadar senin şaşılacak işlerini bildirdim.</verse>
				<verse number="18">Ve ihtiyar ve aksaçlı olunca bile, ey Allah, Senin kudretini gelecek nesle, ceberrutunu geleceklerin her birine Bildirinciye kadar, beni bırakma.</verse>
				<verse number="19">Adaletin de çok yüksektir, ey Allah; Sen ki, büyük işler ettin. Sana benziyen kimdir, ey Allah?</verse>
				<verse number="20">Sen ki, bize çok ve kötü sıkıntılar gösterdin, Yine bizi diriltirsin, Ve toprağın derinliklerinden bizi yine kaldırırsın.</verse>
				<verse number="21">Büyüklüğümü artır, Ve dön de bana teselli ver.</verse>
				<verse number="22">Ben de seni, evet, hakikatini Rebap ile sena edeyim, ey Allahım, Çenk ile sana terennüm edeyim, Ey İsrailin Kuddûsu.</verse>
				<verse number="23">Sana terennüm ettiğim zaman, dudaklarım Ve kurtardığın canım sevinçle terennüm edecektir</verse>
				<verse number="24">Dilim de bütün gün senin adaletini söyliyecek; Çünkü zararımı arıyanlar utandılar, ve yüzleri kızardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="72">
				<verse number="1">Süleymanın Mezmurudur. EY Allah, kırala senin hükümlerini, Ve kıral oğluna senin adaletini ver.</verse>
				<verse number="2">Senin kavmına adaletle, Ve senin hakirlerine hak ile hükmetsin.</verse>
				<verse number="3">Dağlar, tepeler, Adaletle kavma selâmet getirsin.</verse>
				<verse number="4">Kavmın hakirlerine haklarını versin; Fakirlerin oğullarını kurtarsın, Ve gaddarı ezsin.</verse>
				<verse number="5">Güneş ve ay kaldıkça, Nesilden nesle senden korksunlar.</verse>
				<verse number="6">Yeni biçilmiş çayıra düşen yağmur gibi, Toprağı suluyan iyi yağmurlar gibi insin.</verse>
				<verse number="7">Onun günlerinde salih çiçeklensin, Ve ay yok oluncıya kadar, selâmet bolluğu bulunsun.</verse>
				<verse number="8">Denizden denize kadar, Ve lrmaktan yerin uçlarına kadar saltanat sürsün.</verse>
				<verse number="9">Çöl halkı önünde iğilsinler, Ve düşmanları toprağı yalasın.</verse>
				<verse number="10">Tarşiş ve adaların kıralları ona baç getirsinler; Şeba ve Seba kıralları hediyeler takdim etsinler.</verse>
				<verse number="11">Evet, bütün kırallar ona secde kılsınlar; Bütün milletler ona kulluk etsinler.</verse>
				<verse number="12">Çünkü imdada çağırınca, fakiri, Ve yardımcısı olmıyan hakiri kurtarır.</verse>
				<verse number="13">Yoksula ve düşküne acır; Ve fakirlerin canlarını kurtarır.</verse>
				<verse number="14">Canlarını hileden ve zorbalıktan kurtarır, Ve gözünde onların kanı değerli olur;</verse>
				<verse number="15">Yaşasın, ve ona Şeba altınından verilsin; Ve daima onun için dua etsinler; Her gün onu takdis etsinler,</verse>
				<verse number="16">Yerde, dağlar başında, buğday bolluğu olsun; Semeresi Libnan gibi dalgalansın; Ve şehirden olanlar yerin otu gibi çiçeklensin.</verse>
				<verse number="17">Adı ebediyen dursun; Güneş durdukça adı dursun; Ve onda adamlar mubarek olsun; Bütün milletler ona mutlu desinler.</verse>
				<verse number="18">RAB Allah, İsrailin Allahı, mubarek olsun; Şaşılacak işler yapan ancak odur;</verse>
				<verse number="19">Ve izzetli ismi ebediyen mubarek olsun; Ve bütün yeryüzü onun izzetile dolsun. Amin, ve Amin.</verse>
				<verse number="20">Yesse oğlu Davudun duaları bitti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="73">
				<verse number="1">Asafın Mezmurudur. GERÇEK, Allah İsraile, Yüreği temiz olanlara iyidir.</verse>
				<verse number="2">Ben ise, ayaklarım sürçmek üzre idi; Az kaldı adımlarım kayacaktı</verse>
				<verse number="3">Çünkü kötülerin selâmetini görünce Mağrurları kıskandım.</verse>
				<verse number="4">Çünkü onların ölümünde ağrılar yoktur; Ve bedenleri besilidir.</verse>
				<verse number="5">Onlarda halkın derdi yoktur; Ve insanlar gibi belâ çekmezler.</verse>
				<verse number="6">Bunun için gurur onlara gerdanlık gibidir; Zorbalık onları elbise gibi örtüyor.</verse>
				<verse number="7">Gözleri semizlikten dışarı fırlar; Yüreğin dileklerinden öte geçtiler.</verse>
				<verse number="8">İstihza ederler, ve gaddarlıktan kötülükle söyleşirler; Yüksekten konuşurlar.</verse>
				<verse number="9">Ağızlarını göklere koydular, Ve dilleri yerde dolaşır.</verse>
				<verse number="10">Onun için bunların kavmı buraya döner, Ve bol sular onlara içirilir.</verse>
				<verse number="11">Ve derler: Allah nasıl bilir? Ve Yüce Olanda bilgi var mıdır?</verse>
				<verse number="12">İşte, kötüler bunlardır; Ve daima rahattalar, servet çoğaltırlar.</verse>
				<verse number="13">Gerçek, yüreğimi boş yere temizlemişim, Ve suçsuzlukla ellerimi yıkamışım;</verse>
				<verse number="14">Çünkü her gün belâya uğradım, Ve her sabah ceza çektim.</verse>
				<verse number="15">Eğer: Böyle söyliyeyim, deseydim, İşte, senin oğullarının nesline hainlik ederdim.</verse>
				<verse number="16">Buna nasıl akıl erdirebilirim diye düşününce, Bu benim gözlerimde güç bir iş idi;</verse>
				<verse number="17">Allahın makdisine girinciye kadar, Onların sonunu anlayıncıya kadar.</verse>
				<verse number="18">Gerçek, onları kaypak yerlere korsun; Onları yıkıma düşürürsün.</verse>
				<verse number="19">Nasıl bir anda harap oldular! Dehşet içinde büsbütün bittiler.</verse>
				<verse number="20">Uyanan için ruya nasılsa, Ya Rab, sen uyanınca, onların suretini hor göreceksin.</verse>
				<verse number="21">Çünkü yüreğim acılaştı, Ve gönlümde incindim;</verse>
				<verse number="22">Ben ise, akılsızdım, ve bilgisiz; Senin indinde hayvan gibi oldum.</verse>
				<verse number="23">Fakat ben daima seninle beraberim; Benim sağ elimden tuttun.</verse>
				<verse number="24">Öğüdünle bana yol gösterirsin, Ve sonra beni izzetle alırsın.</verse>
				<verse number="25">Göklerde başka kimim vardır? Ve yeryüzünde senden başkasını istemem.</verse>
				<verse number="26">Bedenim ve yüreğim eriyor, Fakat yüreğimin kuvveti ve payım daima Allahtır.</verse>
				<verse number="27">Çünkü, işte, senden uzak duranlar yok olur; Senden ayrılıp zina edenlerin hepsini yok edersin.</verse>
				<verse number="28">Fakat Allaha yaklaşmak bana iyidir; Senin bütün işlerini bildireyim diye, Rab Yehovayı kendime sığınacak yer ettim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="74">
				<verse number="1">Asafın Maskilidir. EY Allah, niçin bizi ebediyen bıraktın? Senin otlağının koyunlarına karşı niçin öfken tütmektedir?</verse>
				<verse number="2">Eski zamandan beri kendine edindiğin, Mirasının sıptı olsun diye fidyesini ödediğin cemaati, Ve onda oturduğun şu Sion dağını an.</verse>
				<verse number="3">Ebedî harabelere doğru yürü; Düşman makdiste her kötülüğü etti.</verse>
				<verse number="4">Hasımların senin cemaat yerinde gümürdediler; Alâmet olarak kendi bayraklarını diktiler.</verse>
				<verse number="5">Sıklık ağaçlar üzerine Balta kaldıran adamlar gibi göründüler.</verse>
				<verse number="6">Ve şimdi, onun bütün oyma işlerini Balta ile ve çekiçlerle kırıyorlar.</verse>
				<verse number="7">Makdisine ateş saldılar; İsminin meskenini yere çalıp murdar ettiler.</verse>
				<verse number="8">Yüreklerinde dediler: Onları hep birden harap edelim; Memlekette Allahın bütün cemaat yerlerini yaktılar.</verse>
				<verse number="9">Bayraklarımızı görmüyoruz; Artık peygamber yok, Ve içimizde kimse bilmiyor ne vakte kadar...</verse>
				<verse number="10">Ne vakte kadar hasım sitem edecek, ey Allah? Senin ismine düşman ebediyen küfredecek mi?</verse>
				<verse number="11">Niçin elini, sağ elini, geri çekiyorsun? Onu bağrından çıkar, onları bitir.</verse>
				<verse number="12">Fakat Allah eski zamandan beri Kıralımdır; Yeryüzünde kurtuluşlar yapan odur.</verse>
				<verse number="13">Sen kudretin ile denizi böldün; Deniz canavarlarının başlarını sular içinde kırdın.</verse>
				<verse number="14">Sen Levyatanın başlarını ezdin; Onu çölde yaşıyan kavma yiyecek ettin.</verse>
				<verse number="15">Sen pınarı ve seli fışkırttın; Daima akan ırmakları kuruttun.</verse>
				<verse number="16">Gündüz senindir, gece de senin; Nuru ve güneşi sen hazırladın.</verse>
				<verse number="17">Yerin bütün sınırlarını sen koydun; Yazı ve kışı sen yarattın.</verse>
				<verse number="18">Ya RAB, şunu an, düşman sitem etti. Ve akılsız kavm senin ismine küfretti.</verse>
				<verse number="19">Kendi kumrunun canını canavara verme; Hakirlerinin hayatını ebediyen unutma.</verse>
				<verse number="20">Ahde bak; çünkü diyarın karanlık yerleri Zorbalık meskenleri ile doldu.</verse>
				<verse number="21">Mağdur adam rüsvay olarak dönmesin; Hakirler ve fakirler senin ismine hamdetsinler.</verse>
				<verse number="22">Kalk, ey Allah, kendi davanı gör; Akılsızın bütün gün sana sitem ettiğini an.</verse>
				<verse number="23">Hasımlarının sesini unutma; Sana karşı ayaklananların velvelesi daima yükseliyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="75">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Al-taşhet üzre.Asafın Mezmurudur. İlâhi. SANA şükrederiz, ey Allah; Şükrederiz, çünkü senin ismin yakındır; Senin şaşılacak işlerin onu ilân ederler.</verse>
				<verse number="2">Muayyen vakti bulunca, Ben doğrulukla hükmedeceğim.</verse>
				<verse number="3">Yer ve onda oturanların hepsi eridi; Onun direklerini ben pekiştirdim. [Sela</verse>
				<verse number="4">Övünen adamlara dedim: Övünmeyin; Ve kötülere: Boynuz kaldırmayın;</verse>
				<verse number="5">Boynuzunuzu yukarı kaldırmayın; Dik başla söylemeyin.</verse>
				<verse number="6">Çünkü ne güneşin doğduğu yerden, ne battığı yerden, Ne de dağlar çölünden yükselme gelir.</verse>
				<verse number="7">Ancak hâkim olan Allahtır; Birini alçaltır ve birini yükseltir.</verse>
				<verse number="8">Çünkü RABBİN elinde kâse vardır, ve şarabı köpürür; Karışık içki ile doludur, ve ondan döker; Gerçek, bütün yerin kötüleri tortusunu emip içeceklerdir.</verse>
				<verse number="9">Fakat ben ebediyen ilân ederim, Yakubun Allahına terennüm ederim.</verse>
				<verse number="10">Ve kötülerin hep kuvvetlerini kıracağım; Fakat salihlerin kuvveti yükselecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="76">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Neginot üzerine,Asafın Mezmurudur. İlâhi. YAHUDADA Allah bilinir; İsrailde ismi büyüktür.</verse>
				<verse number="2">Ve onun çardağı Salemdedir, Oturduğu yer de Siondadır.</verse>
				<verse number="3">Orada yayın ateşli oklarını, Kalkanı, kılıcı ve cengi kırdı. [ Sela</verse>
				<verse number="4">İzzetli olan sensin, Soygun dağlarından yüce.</verse>
				<verse number="5">Yüreği pek olanlar çapul edildiler, Uykularını uyudular; Ve bütün kuvvetliler ellerini bulmadılar.</verse>
				<verse number="6">Ey Yakubun Allahı, senin azarlamandan, Cenk arabası da at da derin uykuya daldı.</verse>
				<verse number="7">Sen korkunçsun, sen; Ve öfken zamanında önünde kim durabilir?</verse>
				<verse number="8">Yerin bütün hakirlerini kurtarmak için, Ey Allah, muhakemeye kalkınca,</verse>
				<verse number="9">Hükmü göklerden işittirdin; Yer korktu ve sustu. [ Sela</verse>
				<verse number="10">Gerçek, insanın gazabı sana hamdeder; Gazabın artanını sen bağlarsın.</verse>
				<verse number="11">Adayın, ve Allahınız RABBE ödeyin; Onun çevresinde olanların hepsi, korkunç olana hediyeler getirsin.</verse>
				<verse number="12">O emîrlerin ruhunu kırar; Dünya kırallarına korkunçtur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="77">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Yedutuna göre,Asafın Mezmurudur. SESİM Allahadır, ve feryat ederim; Sesim Allahadır, ve bana kulak verir.</verse>
				<verse number="2">Sıkıntım gününde Rabbi aradım; Elimi geceleyin açtım ve gevşemedi; Canım teselli edilmek istemedi.</verse>
				<verse number="3">Allahı anarım ve inlerim; Şikâyet eylerim ve ruhum bayılır. [Sela</verse>
				<verse number="4">Göz kapaklarımı tutmaktasın; İçim sıkılıyor da söyliyemiyorum.</verse>
				<verse number="5">Eski günleri, Geçmiş devirlerin yıllarını düşündüm.</verse>
				<verse number="6">Gece içinde ilâhimi anarım; Yüreğimle konuşurum; Ruhum da inceden inceye soruşturur:</verse>
				<verse number="7">Acaba Rab ebediyen bırakacak mı? Ve bir daha razı olmıyacak mı?</verse>
				<verse number="8">Acaba inayeti ebediyen sona mı erdi? Sözü nesilden nesle boşa mı çıktı?</verse>
				<verse number="9">Acaba Allah acımağı unuttu mu? Rahmetlerini öfke ile kapadı mı? [ Sela</verse>
				<verse number="10">Benim derdim budur, dedim; Fakat Yüce Olanın sağ elinin yıllarını anarım.</verse>
				<verse number="11">RABBİN işlerini anıyorum; Çünkü eski vakitten olan hârikalarını anarım.</verse>
				<verse number="12">Ve senin bütün işlerini derin düşünürüm, Ve senin yaptıkların hakkında düşünceye dalarım.</verse>
				<verse number="13">Ey Allah, senin yolun kudsiyettedir; Allah gibi büyük ilâh kimdir?</verse>
				<verse number="14">Hârikalar eden Allah sensin; Kavmlar arasında kudretini bildirdin.</verse>
				<verse number="15">Bazun ile kavmını, Yakub ve Yusuf oğullarını, kurtardın. [Sela</verse>
				<verse number="16">Sular seni gördü, ey Allah; Sular seni görüp korktular; Enginler de titredi.</verse>
				<verse number="17">Bulutlar su boşalttılar; Asüman ses verdi; Okların da uçuştular.</verse>
				<verse number="18">Gürleyişinin sesi kasırgada idi; Şimşekler dünyayı aydınlattı; Yer titredi ve sarsıldı.</verse>
				<verse number="19">Senin yolun denizde, Ve yolların büyük sularda idi, Ve izlerin belli değildi.</verse>
				<verse number="20">Musa ve Harunun elile, Kavmını sürü gibi güttün.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="78">
				<verse number="1">Asafın Maskilidir. EY kavmım, şeriatime kulak verin; Ağzımın sözlerine kulağınızı iğin.</verse>
				<verse number="2">Ağzımı meselle açayım; Eski zamandan olan sırları beyan edeyim.</verse>
				<verse number="3">Onları işittik ve bildik, Ve atalarımız bize anlattılar.</verse>
				<verse number="4">Onları oğullarından gizlemiyeceğiz, RABBİN senasını, kuvvetini ve ettiği şaşılacak işleri Gelecek nesle anlatacağız.</verse>
				<verse number="5">Yakubda bir şehadet ikame etti, Ve İsrailde bir şeriat koydu, Atalarımıza emretti ki, Oğullarına onları öğretsinler;</verse>
				<verse number="6">Ta ki, gelecek nesil, doğacak çocuklar bilsinler de, Kalkıp kendi oğullarına anlatsınlar,</verse>
				<verse number="7">Ve ümitlerini Allaha bağlasınlar, Ve Allahın işlerini unutmasınlar, Ancak onun emirlerini tutsunlar,</verse>
				<verse number="8">Ve ataları gibi inatçı ve âsi, Yüreğini pekiştirmemiş Ve ruhu Allaha sadakatsiz bir nesil olmasınlar.</verse>
				<verse number="9">Silâhlı, okçu Efraim oğulları, Cenk gününde geri döndüler.</verse>
				<verse number="10">Allahın ahdini tutmadılar, Ve onun şeriatinde yürümek istemediler;</verse>
				<verse number="11">Ve onun işlerini, Ve kendilerine gösterdiği şaşılacak işleri unuttular.</verse>
				<verse number="12">Mısır diyarında, Tsoan kırında, Atalarının önünde şaşılacak işler etti.</verse>
				<verse number="13">Denizi yardı ve onları geçirdi; Ve suları bir yığın gibi durdurdu.</verse>
				<verse number="14">Gündüzün bulutla, Ve bütün gece ateş ışığı ile onlara yol gösterdi.</verse>
				<verse number="15">Çölde kayaları yardı, Ve derinliklerden gelir gibi onlara bol bol içirdi.</verse>
				<verse number="16">Kayadan akar sular çıkardı, Ve suları ırmaklar gibi akıttı.</verse>
				<verse number="17">Fakat ona karşı yine suç etmekte, Çölde Yüce Olana karşı isyan etmekte devam ettiler.</verse>
				<verse number="18">Ve iştihalarına göre yiyecek istiyerek, Yüreklerinde Allahı denediler.</verse>
				<verse number="19">Ve Allaha karşı söz söyliyip dediler: Allah çölde sofra kurabilir mi?</verse>
				<verse number="20">İşte, kayaya vurdu da sular fışkırdı, Ve seller coştu: Ekmek de verebilir mi? Kavmına et bulur mu?</verse>
				<verse number="21">Bundan dolayı RAB işitip gazaplandı; Ve Yakuba karşı ateş tutuştu, Ve İsraile karşı öfke yükseldi;</verse>
				<verse number="22">Çünkü Allaha inanmadılar, Ve onun kurtarışına güvenmediler.</verse>
				<verse number="23">Bununla beraber yukardan asümana emretti, Ve göklerin kapılarını açtı;</verse>
				<verse number="24">Ve yemek için üzerlerine man yağdırdı, Ve göklerin buğdayını onlara verdi.</verse>
				<verse number="25">Herbiri kudretliler ekmeğini yedi; Onlara doyuncıya kadar yiyecek gönderdi.</verse>
				<verse number="26">Göklerde şark yelini estirdi; Ve kuvvetile cenup yeline yol gösterdi.</verse>
				<verse number="27">Ve eti onlar üzerine toz gibi, Kanatlı kuşları da denizlerin kumu gibi yağdırdı;</verse>
				<verse number="28">Onları konakları ortasına, Ve oturdukları yerlerin çevresine düşürdü.</verse>
				<verse number="29">Böylece yediler ve çok doydular; Ve istediklerini onlara verdi.</verse>
				<verse number="30">Henüz iştihaları üzerlerinde, Yiyecekleri daha ağızlarında iken,</verse>
				<verse number="31">Allahın öfkesi onlara karşı yükseldi, Ve en semizlerinden öldürdü, Ve İsrailin yiğitlerini yere serdi.</verse>
				<verse number="32">Bütün bununla beraber yine suç ettiler, Ve onun şaşılacak işlerine inanmadılar.</verse>
				<verse number="33">Bunun için onların günlerini boşlukla, Ve yıllarını dehşetle bitirdi.</verse>
				<verse number="34">Kendilerini öldürdüğü zaman onu araştırdılar; Ve geri döndüler ve Allahı gayretle aradılar.</verse>
				<verse number="35">Hatırladılar ki, Allah onların kayası idi; Ve Yüce Allah onları kurtaran idi.</verse>
				<verse number="36">Fakat ağızları ile ona yaltaklandılar, Ve dilleri ile ona yalan söylediler.</verse>
				<verse number="37">Çünkü yürekleri onunla doğru değildi, Ve onun ahdinde sadık değildiler.</verse>
				<verse number="38">Fakat o, rahîmdir, fesadı bağışladı, ve helâk etmedi; Ve çok kereler öfkesini onlardan çevirdi, Ve bütün gazabını uyandırmadı.</verse>
				<verse number="39">Hatırladı ki, onlar beşerdir, Geçen ve geri dönmiyen bir yel.</verse>
				<verse number="40">Kaç kere çölde ona isyan ettiler, Ve ıssız yerde onu gücendirdiler!</verse>
				<verse number="41">Allahı tekrar tekrar denediler, Ve İsrailin Kuddûsunu incittiler.</verse>
				<verse number="42">Onun elini, Ve onları hasımdan kurtardığı günü anmadılar;</verse>
				<verse number="43">Nasıl Mısırda alâmetlerini, Tsoan kırında hârikalarını yaptı,</verse>
				<verse number="44">Irmaklarını ve derelerini, İçmesinler diye kana çevirdi.</verse>
				<verse number="45">Aralarına sinek sürüleri gönderdi ve kendilerini yediler; Ve kurbağalar gönderdi ve kendilerini yok ettiler.</verse>
				<verse number="46">Onların mahsulünü tırtıla, Ve onların emeğini çekirgeye verdi.</verse>
				<verse number="47">Bağlarını dolu ile, Ve cemiz ağaçlarını kırağı ile öldürdü.</verse>
				<verse number="48">Hayvanlarını doluya, Sürülerini yakıcı yıldırımlara verdi.</verse>
				<verse number="49">Onlara karşı öfkesinin kızgınlığını, Hiddeti, hışmı ve sıkıntıyı, Bir alay şer meleklerini, gönderdi.</verse>
				<verse number="50">Öfkesine yol açtı; Canlarını ölümden esirgemedi, Ve hayatlarını vebaya verdi,</verse>
				<verse number="51">Ve Mısırda bütün ilk doğanları, Hamın çadırlarında kuvvetlerinin ilkini vurdu.</verse>
				<verse number="52">Fakat kendi kavmını koyunlar gibi götürdü, Ve çölde onları sürü gibi güttü.</verse>
				<verse number="53">Onları emniyetle yürüttü, ve korkmadılar; Fakat onların düşmanlarını deniz örttü.</verse>
				<verse number="54">Ve onları makdisinin sınırına, Sağ elinin edindiği bu dağa getirdi.</verse>
				<verse number="55">Önlerinden milletleri de kovdu, Pay olarak onları ölçü ile böldü, Ve onların çadırlarında İsrail sıptlarını oturttu.</verse>
				<verse number="56">Onlar ise, Yüce Allahı denediler ve isyan ettiler, Ve onun şehadetlerini tutmadılar.</verse>
				<verse number="57">Ataları gibi geri döndüler ve hainlik ettiler; Aldatıcı yay gibi iğri gittiler.</verse>
				<verse number="58">Yüksek yerlerile onu öfkelendirdiler, Ve oyma putları ile onu kıskandırdılar.</verse>
				<verse number="59">Allah işitti ve gazaplandı, İsrailden çok ikrah etti;</verse>
				<verse number="60">Ve insanlar arasında kurduğu çadırı, Şilo meskenini bıraktı;</verse>
				<verse number="61">Ve kuvvetini sürgüne, Güzelliğini hasmın eline bıraktı.</verse>
				<verse number="62">Ve kavmını kılıca verdi, Mirasına gazaplandı.</verse>
				<verse number="63">Yiğitlerini ateş yedi, Kızlarına da düğün türküsü söylenmedi.</verse>
				<verse number="64">Kâhinleri kılıçla düştüler, Ve dul karıları ağlamadı.</verse>
				<verse number="65">O zaman Rab, uyanan adam gibi, Şaraptan bağıran yiğit gibi uyandı.</verse>
				<verse number="66">Hasımlarını vurup geri attı; Onlara ebedî bir yüzkarası verdi.</verse>
				<verse number="67">Ve Yusuf çadırını istemedi, Efraim sıptını da seçmedi,</verse>
				<verse number="68">Ancak Yahuda sıptını, Sevdiği Sion dağını seçti.</verse>
				<verse number="69">Makdisini yükseklikler gibi, Ve ebediyen kurduğu dünya gibi, bina etti.</verse>
				<verse number="70">Ve kulu Davudu seçti; Onu koyun ağıllarından aldı;</verse>
				<verse number="71">Kavmı Yakubu ve mirası İsraili gütmek için, Onu emzikli koyunların ardından getirdi.</verse>
				<verse number="72">Yüreğinin kemaline göre onlara çoban oldu, Ve ellerinin meharetile onları güttü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="79">
				<verse number="1">Asafın Mezmurudur. EY Allah, milletler senin mirasına girdi; Mukaddes mabedini murdar ettiler; Yeruşalimi taş yığınlarına döndürdüler,</verse>
				<verse number="2">Kullarının leşlerini yiyecek diye gök kuşlarına, Müttakilerinin etini yerin canavarlarına verdiler.</verse>
				<verse number="3">Yeruşalim çevresinde kanlarını su gibi akıttılar, Ve onları gömen yoktu.</verse>
				<verse number="4">Komşularımıza bir yüzkarası, Çevremizdekilere eğlence ve gülünç olduk.</verse>
				<verse number="5">Ne vakte kadar, ya RAB? ebediyen gazap edecek misin? Kıskançlığın ateş gibi yanacak mı?</verse>
				<verse number="6">Seni bilmiyen milletler üzerine, İsmini çağırmıyan ülkeler üzerine gazabını dök.</verse>
				<verse number="7">Çünkü onlar Yakubu yedi, Ve onun yurdunu çöl ettiler.</verse>
				<verse number="8">Atalarımızın fesatlarını bize karşı anma; Rahmetlerin bizi tez karşılasın; Çünkü biz çok alçaldık.</verse>
				<verse number="9">Ey kurtuluşumuzun Allahı, isminin izzeti uğruna bize yardım et; Bizi kurtar, ve ismin uğruna suçlarımızı bağışla.</verse>
				<verse number="10">Niçin milletler desin: Nerede onların Allahı? Kullarının dökülmüş kanlarının öcu Milletler arasında, gözümüzün önünde bilinsin.</verse>
				<verse number="11">Mahpusun iniltisi senin önüne erişsin, Ölüm oğullarını kudretinin büyüklüğüne göre kayır;</verse>
				<verse number="12">Komşularımızın seni rüsvay ettikleri rüsvaylığı, Onların bağrına, yedi kat olarak, iade et, ya Rab.</verse>
				<verse number="13">Ve biz, senin kavmın, otlağının koyunları, Sana ebediyen şükrederiz; Hamdini nesilden nesle anlatırız.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="80">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Şoşannim Edut üzre, Asafın Mezmurudur. EY İsrailin çobanı, kulak ver, Sen ki, Yusufu sürü gibi güdüyorsun, Sen ki, kerubiler üzerinde oturmaktasın, nurunu saç.</verse>
				<verse number="2">Efraim ve Benyamin ve Manasse önünde ceberrutunu uyandır, Ve bizi kurtarmağa gel.</verse>
				<verse number="3">Ey Allah, bizi döndür; Ve yüzünü parlat, biz de kurtuluruz.</verse>
				<verse number="4">Ya RAB, orduların Allahı, Kavmının duasına karşı, ne vakte kadar gazaplanacaksın?</verse>
				<verse number="5">Sen onlara gözyaşı ekmeği yedirdin, Ve onlara büyük ölçekle gözyaşı içirdin.</verse>
				<verse number="6">Bizi komşularımıza çekişmeye vesile ettin; Düşmanlarımız da aralarında eğleniyorlar.</verse>
				<verse number="7">Ey orduların Allahı, bizi döndür; Ve yüzünü parlat, biz de kurtuluruz.</verse>
				<verse number="8">Mısırdan bir asma çubuğu getirdin; Milletleri kovdun, ve onu diktin.</verse>
				<verse number="9">Onun önünü hazırladın, Ve derin kök saldı, ve memleketi doldurdu.</verse>
				<verse number="10">Dağlar onun gölgesile, Allahın erz ağaçları onun dalları ile örtüldü.</verse>
				<verse number="11">Dallarını denize kadar, Ve filizlerini Irmağa kadar saldı.</verse>
				<verse number="12">Onun duvarlarını niçin yıktın, Şöyle ki, yoldan geçenlerin hepsi onu koparıyor?</verse>
				<verse number="13">Orman domuzu onu bozuyor, Ve yaban canavarları ondan yiyorlar.</verse>
				<verse number="14">Ey orduların Allahı, yalvarıyoruz, dön; Göklerden bak da gör, ve bu asmayı,</verse>
				<verse number="15">Sağ elinin diktiği çubuğu, Ve kendin için kuvvetlendirdiğin filizi yokla.</verse>
				<verse number="16">Ateş ile yanmıştır, kesilmiştir; Yüzünün azarlamasından yok olmaktalar.</verse>
				<verse number="17">Senin elin, sağ elinin adamı üzerinde, Kendin için kuvvetlendirdiğin insan oğlu üzerinde olsun.</verse>
				<verse number="18">Ve biz senden geri dönmiyeceğiz; Bizi dirilt ve senin ismini çağıracağız.</verse>
				<verse number="19">Ya RAB, orduların Allahı, bizi döndür; Yüzünü parlat, biz de kurtuluruz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="81">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Gittit üzre,Asafın Mezmurudur. KUVVETİMİZ olan Allaha yüksek sesle terennüm edin; Yakubun Allahına sevinçle bağırın.</verse>
				<verse number="2">Bir mezmur yükseltin, Ve tefi, tatlı sesli çenk ve santuru getirin.</verse>
				<verse number="3">Yeni ayda, bedir vaktinde, Bayramımız gününde, boru çalın.</verse>
				<verse number="4">Çünkü bu, İsraile bir kanundur, Ve Yakubun Allahının hükmüdür.</verse>
				<verse number="5">Mısır diyarına karşı çıktığı zaman, Onu Yusufta bir şehadet olarak koydu; Orada bilmediğim bir dil işittim.</verse>
				<verse number="6">Onun omuzunu yükten uzaklaştırdım; Elleri küfeden azat oldu.</verse>
				<verse number="7">Sıkıntıda çağırdın ve seni kurtardım; Gök gürlemesi örtüsünde sana cevap verdim; Meriba sularında seni denedim. [ Sela</verse>
				<verse number="8">Dinle, ey kavmım, ve sana şehadet edeceğim; Ey İsrail, eğer beni dinlersen!</verse>
				<verse number="9">Sende yabancı ilâh olmıyacak; Ve ecnebî bir ilâha tapmıyacaksın.</verse>
				<verse number="10">Seni Mısır diyarından çıkaran, Senin Allahın, RAB, ben im; Ağzını iyice aç da onu doldurayım.</verse>
				<verse number="11">Fakat kavmım sesimi işitmedi; Ve İsrail beni istemedi.</verse>
				<verse number="12">Ben de onları yüreklerinin inadına bıraktım, Ta ki, onlar kendi öğütlerince yürüsünler.</verse>
				<verse number="13">Keşke kavmım beni dinleseydi, Ve İsrail benim yollarımda yürüseydi!</verse>
				<verse number="14">Düşmanlarını çabuk alçaltırdım. Ve elimi hasımlarına karşı çevirirdim.</verse>
				<verse number="15">RABDEN nefret edenler ona boyun iğerlerdi, Fakat onların vakti ebedî olurdu.</verse>
				<verse number="16">Ve ona buğdayın âlâsını yedirirdim; Ve seni kayadan bal ile doyururdum.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="82">
				<verse number="1">Asafın Mezmurudur. ALLAHIN cemaatinde Allah durur; İlâhlar arasında hükmeder.</verse>
				<verse number="2">Ne vakte kadar haksız hüküm vereceksiniz, Ve kötülere saygı göstereceksiniz? [Sela</verse>
				<verse number="3">Zaifin ve yetimin davasını görün; Düşküne ve yoksula adalet edin.</verse>
				<verse number="4">Zaifi ve fakiri çekip kurtarın; Onları kötüler elinden azat edin.</verse>
				<verse number="5">Bilmezler ve anlamazlar; Karanlıkta gezmekteler; Yerin bütün temelleri sarsıldı.</verse>
				<verse number="6">Ben dedim: Siz ilâhlarsınız, Ve hepiniz Yüce Olanın oğullarısınız.</verse>
				<verse number="7">Fakat insan gibi öleceksiniz; Ve reislerden biri gibi düşeceksiniz.</verse>
				<verse number="8">Kalk, ey Allah, yeryüzüne hükmet; Zira milletlerin hepsine sen varis olacaksın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="83">
				<verse number="1">İlâhi. Asafın Mezmurudur. EY Allah, sen susma; Sakit ve sakin durma, ey Allah.</verse>
				<verse number="2">Çünkü işte, düşmanların gürültü ediyor; Ve senden nefret edenler baş kaldırdılar.</verse>
				<verse number="3">Senin kavmına karşı hileli meclis kuruyorlar, Ve koruduğun kimselere karşı öğütleşiyorlar.</verse>
				<verse number="4">Gelin, onları yok edelim, millet olmasınlar, İsrailin adı artık anılmasın, dediler.</verse>
				<verse number="5">Çünkü onlar yürek birliğile öğütleştiler; Sana karşı ahit kestiler;</verse>
				<verse number="6">Edom çadırları ve İsmailîler; Moab ve Hacerîler;</verse>
				<verse number="7">Gebal ve Ammon ve Amalek; Filistin ile Sur ahalisi;</verse>
				<verse number="8">Aşur da onlarla birleşti; Lût oğullarına yardım ettiler. [ Sela</verse>
				<verse number="9">Bunlara, Midyana, Kişon vadisinde, Siseraya, Yabine yaptığın gibi yap.</verse>
				<verse number="10">Onlar En-dorda helâk oldular, Toprak için gübre oldular.</verse>
				<verse number="11">Eşrafını Oreb ve Zeeb gibi, Evet, bütün beylerini Zebah ve Tsalmunna gibi yap;</verse>
				<verse number="12">Onlar ki: Allahın yurtlarını Kendimize mülk edinelim, dediler.</verse>
				<verse number="13">Ey Allahım, onları toz kasırgası gibi, Yel önünde saman çöpü gibi yap.</verse>
				<verse number="14">Ormanı yakan ateş gibi, Ve dağları tutuşturan alev gibi,</verse>
				<verse number="15">Böylece onları fırtınan ile kov, Ve kasırgan ile onları dehşete koy.</verse>
				<verse number="16">Onların yüzlerini utanç ile doldur, Ta ki, senin ismini arasınlar, ya RAB.</verse>
				<verse number="17">Ebediyen utansınlar ve şaşkın olsunlar; Rüsvay olsunlar ve yok olsunlar;</verse>
				<verse number="18">Ta ki, bilsinler, sen ki ismin RABDİR, Bütün dünya üzerinde yalnız sen Yücesin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="84">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Gittit üzre,Korah oğullarının Mezmurudur. EY orduların RABBİ, Meskenlerin ne sevimlidir!</verse>
				<verse number="2">Canım RABBİN avlularını özliyor, hattâ bayılıyor; Yüreğim ve bedenim hay Allahı sevinçle terennüm ediyor.</verse>
				<verse number="3">Serçe bile kendisine bir ev, Ve yavrularını koysun diye, kırlangıç kendisine bir yuva olarak Senin mezbahlarını buldular, Ey orduların RABBİ, Kıralım, ve Allahım.</verse>
				<verse number="4">Senin evinde oturanlar ne mutludur! Daima sana hamdederler. [ Sela</verse>
				<verse number="5">Kuvveti sende olan adam ne mutludur! Sion yolları onun yüreğindedir.</verse>
				<verse number="6">Ağlayış vadisinden geçerken, orasını kaynaklar yeri ederler; İlk yağmur da onu bereketlerle kaplar.</verse>
				<verse number="7">Gittikçe kuvvetlenirler; Her biri Sionda Allahın önünde görünür.</verse>
				<verse number="8">Ya RAB, orduların Allahı, duamı dinle; Ey Yakubun Allahı, kulak ver. [ Sela</verse>
				<verse number="9">Ey kalkanımız olan Allah, bak, Ve mesihinin yüzünü gör.</verse>
				<verse number="10">Çünkü avlularında bir gün, bin günden iyidir. Kötülük çadırlarında oturmaktansa, Allahın evinde eşikte durmak benim için iyidir.</verse>
				<verse number="11">Çünkü, RAB Allah güneştir ve kalkandır; RAB inayet ve izzet verir; Kemalde yürüyenlere hiç bir iyiliği esirgmez.</verse>
				<verse number="12">Ey orduların RABBİ, Sana güvenen adam ne mutludur!</verse>
			</chapter>
			<chapter number="85">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Korah oğullarının Mezmurudur. YA RAB, diyarından razı oldun; Yakubu sürgünden geri getirdin.</verse>
				<verse number="2">Kavmının fesadını bağışladın; Bütün suçlarını örttün. [ Sela</verse>
				<verse number="3">Bütün gazabını yatıştırdın; Öfkenin kızgınlığından geri döndün.</verse>
				<verse number="4">Ey kurtuluşumuzun Allahı, bizi döndür, Ve bize olan öfkeni dindir.</verse>
				<verse number="5">Bize ebediyen mi öfkeleneceksin? Öfkeni devirden devre mi uzatacaksın?</verse>
				<verse number="6">Kavmın sende sevinsin diye Bizi yine diriltmiyecek misin?</verse>
				<verse number="7">Ya RAB, inayetini bize göster, Ve kurtarışını bize ver.</verse>
				<verse number="8">RAB Allah ne söyliyecek, dinliyeyim; Çünkü kavmına ve müttakilerine selâmet söyliyecek; Fakat onlar yine akılsızlığa dönmesin.</verse>
				<verse number="9">Gerçek onun kurtarışı kendisinden korkanlara yakındır, Ta ki, izzet diyarımızda otursun.</verse>
				<verse number="10">İnayet ve hakikat kavuştular; Salâh ve selâmet öpüştüler.</verse>
				<verse number="11">Hakikat yerden bitecektir; Ve adalet gökten bakacak.</verse>
				<verse number="12">Gerçek, RAB iyilik verecektir; Diyarımız da mahsulünü verecek.</verse>
				<verse number="13">Adalet onun önünde yürüyecektir, Ve adımlarının izini bize yol edecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="86">
				<verse number="1">Davudun bir Duasıdır. YA RAB, kulağını iğ ve bana cevap ver; Çünkü ben hakir ve fakirim.</verse>
				<verse number="2">Canımı koru, çünkü müttakiyim ben, Ey Allahım, sana güvenen kulunu sen kurtar.</verse>
				<verse number="3">Bana acı, ya Rab; Çünkü bütün gün seni çağırmaktayım.</verse>
				<verse number="4">Kulunun canını sevindir; Çünkü canımı sana yükseltiyorum, ya Rab.</verse>
				<verse number="5">Çünkü, ya Rab, iyisin, ve bağışlıyan sensin, Ve bütün seni çağıranlara çok inayetlisin.</verse>
				<verse number="6">Ya RAB, duama kulak ver; Yalvarışlarımın sesini işit.</verse>
				<verse number="7">Sıkıntım gününde seni çağırırım; Çünkü bana cevap verirsin.</verse>
				<verse number="8">İlâhlar arasında senin gibi yoktur, ya Rab; Ve senin işlerine benziyen iş yoktur.</verse>
				<verse number="9">Bütün yarattığın milletler gelecekler, Ve önünde secde kılacaklar, ya Rab; Ve ismine izzet vereceklerdir.</verse>
				<verse number="10">Çünkü büyüksün ve şaşılacak işler yapan sensin; Yalnız Allah sensin.</verse>
				<verse number="11">Ya RAB, yolunu bana öğret; Senin hakikatinde yürüyeyim; İsminden korkmak için yüreğimi tek kıl.</verse>
				<verse number="12">Ya Rab Allahım, bütün yüreğimle sana hamdedeyim; Ve daima ismine izzet vereyim.</verse>
				<verse number="13">Çünkü bana karşı inayetin büyüktür; Ve canımı derin ölüler diyarından kurtardın.</verse>
				<verse number="14">Ey Allah, kibirliler bana karşı kalktılar, Ve zorbalar takımı canımı aradılar, Ve seni önlerine koymadılar.</verse>
				<verse number="15">Sen ise, ya Rab, rahîm ve rauf Allahsın, Çok sabırlısın, inayetin ve hakikatin çoktur.</verse>
				<verse number="16">Bana dön de bana acı; Senin kuvvetini kuluna ver, Ve kendi cariyenin oğlunu kurtar.</verse>
				<verse number="17">İyilik için bana bir alâmet göster, Ta ki, benden nefret edenler görsünler ve utansınlar, Çünkü sen, ya RAB, bana yardım ettin ve beni teselli ettin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="87">
				<verse number="1">Korah oğullarının Mezmurudur. İlâhi. ONUN temeli mukaddes dağlardadır.</verse>
				<verse number="2">Yakubun bütün meskenlerinden aşırı, RAB Sion kapılarını sever.</verse>
				<verse number="3">Senin için izzet sözleri söylenir, Ey Allah şehri. [ Sela</verse>
				<verse number="4">Beni bilenler arasında Rahabı ve Babili anayım; İşte, Filistin, ve Sur ile Habeş ili; Bu adam orada doğmuştur.</verse>
				<verse number="5">Ve Sion için denilecek: Bu adam ve şu adam orada doğmuştur; Ve Yüce Olan kendisi onu pekiştirecektir.</verse>
				<verse number="6">RAB milletleri yazdığı zaman, Bu orada doğmuştur diye, sayacaktır. [Sela</verse>
				<verse number="7">Okuyanlar da saz çalanlar da: Bütün pınarlarım sendedir, diyeceklerdir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="88">
				<verse number="1">Korah oğullarının Mezmurudur. İlâhi. Musikacıbaşı için. Mahalat Leannot üzre, Ezrahî Hemanın Maskilidir. YA RAB, kurtuluşum Allahı, Gündüz ve gece senin önünde feryat ettim.</verse>
				<verse number="2">Duam senin önüne ersin; Feryadıma kulağını iğ.</verse>
				<verse number="3">Çünkü canım belâlara doymuştur, Ve hayatım ölüler diyarına yaklaştı.</verse>
				<verse number="4">Çukura inenlerle sayılmaktayım; Yardımcısı olmıyan adam gibiyim,</verse>
				<verse number="5">Ölüler arasına atılmış, Artık anmadığın Ve senin elinden ayrılmış, Kabirde yatan öldürülmüş olanlar gibiyim.</verse>
				<verse number="6">Beni en derin çukura, Karanlıklara, derinliklere koydun.</verse>
				<verse number="7">Gazabın üzerime çöktü, Ve bütün dalgalarınla beni ezdin. [ Sela</verse>
				<verse number="8">Tanıdıklarımı benden uzaklaştırdın; Beni onlara iğrenç ettin; Kapatıldım, ve çıkamıyorum.</verse>
				<verse number="9">Düşkünlükten gözlerim sönüyor; Her gün seni çağırdım, ya RAB; Sana ellerimi açtım.</verse>
				<verse number="10">Ölülere mi hârikalar edeceksin? Ölülerin gölgeleri mi kalkacak da sana hamdedecekler? [ Sela</verse>
				<verse number="11">Senin inayetin kabirde, Ve sadakatin Helâk yerinde ilân olunur mu?</verse>
				<verse number="12">Hârikaların karanlıkta, Ve adaletin unutma diyarında bilinir mi?</verse>
				<verse number="13">Fakat ben, ya RAB, seni imdada çağırdım; Ve duam sabahlayın seni karşılar.</verse>
				<verse number="14">Niçin, ya RAB, canımı kendinden atıyorsun? Niçin yüzünü benden gizliyorsun?</verse>
				<verse number="15">Ben düşkünüm, ve gençliğimden beri ölmekteyim; Senin dehşetlerini çektim, şaşkın oldum.</verse>
				<verse number="16">Üzerimden gazabının şiddeti geçti; Korkuların beni yok ettiler.</verse>
				<verse number="17">Bütün gün sular gibi çevremi sardılar; Ve hep birden beni kuşattılar.</verse>
				<verse number="18">Seveni ve dostu benden uzaklaştırdın, Tanıdıklarım da karanlıktadır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="89">
				<verse number="1">Ezrahî Eytanın Maskilidir. RABBİN inayetlerini ebediyen terennüm edeyim; Senin sadakatini bütün nesillere ağzımla bildireyim.</verse>
				<verse number="2">Çünkü dedim: İnayet ebediyen bina edilir; Gökler — sadakatini onlarda durdurursun.</verse>
				<verse number="3">Seçtiğim ile ahit kestim, Kulum Davuda and ettim:</verse>
				<verse number="4">Senin zürriyetini ebediyen durduracağım, Ve tahtını bütün nesiller için kuracağım. [ Sela</verse>
				<verse number="5">Ve gökler senin hârikalarını, ya RAB, Sadakatini de, mukaddeslerin cemaatinde sena ederler.</verse>
				<verse number="6">Zira, asümanda RABBE muadil olan, Allah oğulları arasında RABBE benziyen kimdir?</verse>
				<verse number="7">Mukaddesler meclisinde çok heybetli bir Allahtır, Ve çevresinde olanların hepsinden korkunçtur.</verse>
				<verse number="8">Ya RAB, orduların Allahı, Senin gibi kudretli olan kimdir, ya RAB? Sadakatin de çevrendedir.</verse>
				<verse number="9">Denizin gururuna sen hükmeylersin; Dalgalar kabardıkça, onları sen yatıştırırsın.</verse>
				<verse number="10">Sen Rahabı öldürülmüş adam gibi ezdin; Kuvvetinin bazusu ile düşmanlarını dağıttın.</verse>
				<verse number="11">Gökler senindir, yer de senin; Dünya ve onun dolusu — onları sen kurdun.</verse>
				<verse number="12">Şimal ve cenup — onları sen yarattın; Tabor ve Hermon senin isminle sevinirler.</verse>
				<verse number="13">Senin güçlü bazun var; Elin kuvvetlidir, sağ elin yüksektir.</verse>
				<verse number="14">Senin tahtının temeli adalet ve haktır; İnayet ve hakikat yüzün önünde yürür.</verse>
				<verse number="15">Meserret sesini bilen kavma ne mutlu! Yüzünün nurunda yürürler, ya RAB.</verse>
				<verse number="16">Bütün gün senin isminle sevinirler; Ve adaletin ile yükselirler.</verse>
				<verse number="17">Çünkü onların kuvvetinin izzetisin; Ve senin rızan ile kudretimiz yükselir.</verse>
				<verse number="18">Çünkü kalkanımız RABBİNDİR; Kıralımız da İsrail Kuddûsunundur.</verse>
				<verse number="19">O zaman müttakilerine rüyet içinde söyliyip dedin: Bir yiğidin üzerine yardım etmeği koydum; Kavm arasından seçilmiş olanı yükselttim.</verse>
				<verse number="20">Kulum Davudu buldum; Mukaddes yağımla onu meshettim;</verse>
				<verse number="21">Elim onunla duracak, Bazum da onu kuvvetlendirecektir.</verse>
				<verse number="22">Düşman ondan haraç almıyacak, Ve kötülük oğlu onu alçaltmıyacaktır.</verse>
				<verse number="23">Önünde hasımlarını kıracağım, Ve ondan nefret edenleri vuracağım.</verse>
				<verse number="24">Fakat sadakatim ve inayetim onunla olacak; Ve benim ismimle onun kudreti yükselecektir.</verse>
				<verse number="25">Elini de deniz üzerine, Sağ elini ırmaklar üzerine koyacağım.</verse>
				<verse number="26">O beni çağıracak: Sensin Babam, Allahım, ve kurtuluşum kayası.</verse>
				<verse number="27">Ben de onu ilk oğlum, Dünya kırallarının en yükseği kılacağım.</verse>
				<verse number="28">Onun için inayetimi ebediyen tutacağım; Ve ahdim onun ile sabit olacak.</verse>
				<verse number="29">Onun zürriyetini de ebedî, Ve tahtını göklerin günleri gibi kılacağım.</verse>
				<verse number="30">Eğer oğulları şeriatimi bırakırlarsa, Ve hükümlerim ile yürümezlerse;</verse>
				<verse number="31">Eğer kanunlarımı bozarlarsa, Ve emirlerimi tutmazlarsa;</verse>
				<verse number="32">O zaman onların isyanlarını değnekle, Ve fesatlarını kötekler ile yoklarım.</verse>
				<verse number="33">Fakat inayetimi ondan geri almam, Ve sadakatimi yalana döndürmem.</verse>
				<verse number="34">Ahdimi bozmam, Ve dudaklarımdan çıkanı değiştirmem.</verse>
				<verse number="35">Bir kere kudsiyetim üzerine and ettim: Davuda yalan söylemiyeceğim;</verse>
				<verse number="36">Onun zürriyeti ebediyen, Ve tahtı karşımda güneş gibi duracaktır.</verse>
				<verse number="37">Ebediyen duran ay gibi, Ve asümanda sadık şahit gibi olacaktır. [Sela</verse>
				<verse number="38">Fakat, sen bıraktın ve kendinden attın, Kendi mesihine gazap ettin.</verse>
				<verse number="39">Kulunun ahdinden nefret ettin; Onun tacını toprakta kirlettin.</verse>
				<verse number="40">Bütün duvarlarını yıktın; Hisarlarını viran ettin.</verse>
				<verse number="41">Yoldan geçenlerin hepsi onu soymaktalar; Komşuları için utanılacak bir şey oldu.</verse>
				<verse number="42">Hasımlarının sağ elini yükselttin; Bütün düşmanlarını sevindirdin.</verse>
				<verse number="43">Kılıcının ağzını da döndürdün, Ve onu cenkte durdurmadın.</verse>
				<verse number="44">Onun parlaklığını bitirdin, Ve tahtını yere çaldın.</verse>
				<verse number="45">Gençliğinin günlerini kısalttın; Üzerini utanç ile örttün. [ Sela</verse>
				<verse number="46">Ne vakte kadar, ya RAB? ebediyen mi gizleneceksin? Ne vakte kadar gazabın ateş gibi yanacak?</verse>
				<verse number="47">Ömrüm ne kadar kısadır, hatırla; Bütün âdem oğullarını ne boş şey için yaratmışsın!</verse>
				<verse number="48">Yaşayıp da ölümü görmiyen, Ölüler diyarı elinden canını kurtaran adam kimdir? [ Sela</verse>
				<verse number="49">Sadakatinle Davuda and ettiğin Önceki inayetlerin nerede, ya Rab?</verse>
				<verse number="50">Kullarının rüsvaylığını hatırla, ya Rab; Bütün kuvvetli kavmların sitemini bağrımda taşımaktayım;</verse>
				<verse number="51">Senin düşmanların onunla tahkir ettiler, ya RAB, Onunla mesihinin izlerini tahkir ettiler.</verse>
				<verse number="52">RAB ebediyen mubarek olsun. Amin, ve Amin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="90">
				<verse number="1">Allah Adamı Musanın bir Duasıdır. YA Rab, sen bize mesken idin Bütün devirlerde.</verse>
				<verse number="2">Dağlar doğmadan önce, Ve sen yeri ve dünyayı yaratmadan önce, Ezelden ebede kadar, sen Allahsın.</verse>
				<verse number="3">İnsanı toprağa döndürürsün, Ve: Ey âdem oğulları, dönün, dersin.</verse>
				<verse number="4">Çünkü senin gözünde bin yıl Geçen dünkü gün, ve bir gece nöbeti gibidir.</verse>
				<verse number="5">Onları süpürüp götürürsün; ruya gibi olurlar; Sabahlayın, biten ot gibidirler.</verse>
				<verse number="6">Sabahlayın çiçeklenir, ve büyür; Akşamlayın biçilir ve kurur.</verse>
				<verse number="7">Çünkü senin öfken ile telef oluruz, Ve gazabınla şaşırırız.</verse>
				<verse number="8">Fesatlarımızı kendi önüne, Gizli günahlarımızı yüzünün nuruna koydun.</verse>
				<verse number="9">Çünkü bütün günlerimiz senin gazabında geçiyor; Yıllarımızı bir soluk gibi bitirmekteyiz.</verse>
				<verse number="10">Yıllarımızın günleri yetmiş yıldır, Ve kuvvetle seksen yıl olursa Onların gururu, zahmet ve kederdir; Çünkü çabuk geçer, ve biz de uçarız.</verse>
				<verse number="11">Gazabının kudretini, Sana vacip olan korkuya göre öfkeni, kim bilir?</verse>
				<verse number="12">Günlerimizi saymağı bize şöyle öğret ki, Hikmet yüreği edinelim.</verse>
				<verse number="13">Dön, ya RAB, ne vakte kadar...? Ve kullarına merhamet eyle.</verse>
				<verse number="14">Sabahlayın inayetin ile bizi doyur, Ve bütün günlerimizde mesrur olup sevinelim.</verse>
				<verse number="15">Bizi düşkün ettiğin günlere göre, Belâ çektiğimiz yıllara göre, bizi sevindir.</verse>
				<verse number="16">İşin kullarına, Ve haşmetin onların oğulları üzerinde görünsün.</verse>
				<verse number="17">Ve Allahımız Rabbin nimeti üzerimizde olsun; Ve ellerimizin işini üzerimizde pekiştir; Evet, ellerimizin işini pekiştir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="91">
				<verse number="1">YÜCE Olanın örtüsünde oturan, Kadîrin gölgesinde sakin olur.</verse>
				<verse number="2">RAB için derim: Sığınacak yerim ve hisarımdır; Allahımdır, ona güvenirim.</verse>
				<verse number="3">Çünkü o seni avcının tuzağından, Helâk eden vebadan azat eder.</verse>
				<verse number="4">Seni kanatları ile örter, Ve cenahları altına sığınırsın; Hakikati kalkan ve siperdir.</verse>
				<verse number="5">Ne gecenin dehşetinden, Ne gündüz uçan oktan;</verse>
				<verse number="6">Ne karanlıkta gezen vebadan, Ne de öğleyin bitiren kırgından korkarsın.</verse>
				<verse number="7">Yanında bin, ve sağında on bin düşer; Fakat sana yaklaşmaz.</verse>
				<verse number="8">Ancak sen gözlerinle bakarsın, Ve kötülerin cezasını görürsün.</verse>
				<verse number="9">Çünkü sen, ya RAB, sığınacak yerimsin! Yüce Olanı kendine mesken kıldın;</verse>
				<verse number="10">Şer sana dokunmıyacaktır, Çadırına veba da yaklaşmıyacaktır.</verse>
				<verse number="11">Çünkü bütün yollarında seni tutsunlar diye, Meleklerine senin için emredecektir.</verse>
				<verse number="12">Ayağını bir taşa çarpmıyasın diye, Elleri üzerinde seni taşıyacaklar.</verse>
				<verse number="13">Aslan ve engerek üzerinden basıp geçeceksin; Genç aslanı ve iri yılanı çiğniyeceksin.</verse>
				<verse number="14">Bana muhabbet bağladığı için, onu azat edeceğim. Onu yükselteceğim, çünkü ismimi tanıdı.</verse>
				<verse number="15">Beni çağıracak, ve ona cevap vereceğim; Sıkıntıda onunla beraber olacağım; Azat edip ona izzet vereceğim.</verse>
				<verse number="16">Uzun ömürle onu doyuracağım, Ve kurtarışımı ona göstereceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="92">
				<verse number="1">Mezmur, Sebt günü için İlâhi. RABBE şükretmek, Ey Yüce Olan, senin ismine terennüm etmek,</verse>
				<verse number="2">Sabahlayın inayetini Ve her gece sadakatini,</verse>
				<verse number="3">On telli saz üzerinde ve santur üzerinde, Çenk üzerinde ahenkli bir sesle ilân etmek iyidir.</verse>
				<verse number="4">Çünkü, ya RAB, işinle beni sevindirdin; Senin ellerinin işlerinden ötürü sevinçle terennüm edeyim.</verse>
				<verse number="5">İşlerin ne büyüktür, ya RAB! Düşüncelerin çok derindir.</verse>
				<verse number="6">Budala adam bilmez, Ve ahmak şunu anlamaz.</verse>
				<verse number="7">Kötülerin ot gibi bitmesi, Ve hep fesat işliyenlerin çiçeklenmesi, Onların ebediyen helâk olmaları içindir.</verse>
				<verse number="8">Fakat sen, ya RAB, ebediyen yücesin.</verse>
				<verse number="9">Çünkü, işte, senin düşmanların, ya RAB, Çünkü, işte, senin düşmanların yok olacak; Bütün fesat işliyenler dağılacaklardır.</verse>
				<verse number="10">Fakat yaban sığırınki gibi kuvvetimi sen yükselttin; Taze yağ ile mesholundum.</verse>
				<verse number="11">Bana karşı pusuda yatanlarda gözüm dilediğimi gördü; Bana karşı kalkan şerirlerde kulaklarım dilediğimi işitti.</verse>
				<verse number="12">Salih adam hurma ağacı gibi bitecektir; Libnandaki erz ağacı gibi büyüyecektir.</verse>
				<verse number="13">RABBİN evinde dikilmişlerdir; Allahımızın avlularında çiçeklenecekler.</verse>
				<verse number="14">İhtiyarlıkta da meyva vereceklerdir; Yaş ve taze olacaklardır;</verse>
				<verse number="15">Ta ki, RABBİN doğru olduğunu ilân etsinler; Kayam odur, ve onda haksızlık yoktur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="93">
				<verse number="1">RAB saltanat sürer; haşmet ile giyinmiş; RAB kudretle giyinmiş; onunla kuşanmıştır; Dünya da pekişmiştir, sarsılamaz.</verse>
				<verse number="2">Tahtın eski zamandan kurulmuştur; Sen ezeldensin.</verse>
				<verse number="3">Seller yükselttiler, ya RAB, Seller seslerini yükselttiler; Seller dalgalarını yükseltiyor.</verse>
				<verse number="4">Büyük suların seslerinden, Denizin kuvvetli dalgalarından ziyade, Yukarıda RAB kuvvetlidir.</verse>
				<verse number="5">Senin şehadetlerin çok sadıktır; Ya RAB, günlerin devamınca Senin evine kudsiyet yaraşır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="94">
				<verse number="1">YA RAB, ey öçler Allahı, Ey öçler Allahı, nurunu saç.</verse>
				<verse number="2">Ey yerin hâkimi, kalk; Mağrur olanların cezalarını ver.</verse>
				<verse number="3">Ya RAB, ne vakte kadar kötüler, Ne vakte kadar kötüler sevinçle coşacaklar?</verse>
				<verse number="4">Boş sözler edip küstahça söylemekteler; Fesat işliyenler hep övünmekteler.</verse>
				<verse number="5">Ya RAB, senin kavmını parçalıyorlar, Ve mirasını alçaltmaktalar.</verse>
				<verse number="6">Dul kadını ve garibi öldürüyorlar, Ve öksüzleri öldürmekteler.</verse>
				<verse number="7">Ve diyorlar: RAB görmez, Ve Yakubun Allahı anlamaz.</verse>
				<verse number="8">Ey sizler, kavm arasındaki budalalar, anlayın; Ve ey ahmaklar, ne vakit akıllanacaksınız?</verse>
				<verse number="9">Kulağı yaratan işitmez mi? Gözü yapan görmez mi?</verse>
				<verse number="10">İnsana ilim öğreten, Milletleri tedip eden, tekdir etmez mi?</verse>
				<verse number="11">RAB insanın düşünceleri Boş olduğunu bilir.</verse>
				<verse number="12">Ne mutludur, ya RAB, tedip ettiğin, Ve kendisine şeriatinden öğrettiğin adam;</verse>
				<verse number="13">Ta ki, kötüler için çukur kazılıncıya kadar, Şer günlerinden ona rahat veresin.</verse>
				<verse number="14">Çünkü RAB kavmını kendisinden atmıyacak, Ve mirasını bırakmıyacaktır.</verse>
				<verse number="15">Çünkü hüküm adalete dönecektir; Ve hep doğru yürekliler onun ardınca gideceklerdir.</verse>
				<verse number="16">Benim için şerirlere karşı kim kalkacak? Benim için fesat işliyenlere karşı kim duracak?</verse>
				<verse number="17">Eğer RAB yardımcım olmasaydı, Canım hemen sükût diyarında otururdu.</verse>
				<verse number="18">Ayağım kayıyor, dediğim zaman, Ya RAB, inayetin beni tuttu.</verse>
				<verse number="19">İçimde kaygıların çokluğunda, Senin tesellilerin canımı ferahlandırıyor.</verse>
				<verse number="20">Kanun ile kötülük eden fesat kürsüsü, Seninle birleşir mi?</verse>
				<verse number="21">Salihin canına karşı toplanıyorlar, Ve suçsuz kanı mahkûm ediyorlar.</verse>
				<verse number="22">Fakat RAB benim için yüksek kule, Ve Allahım sığındığım yerin kayası oldu.</verse>
				<verse number="23">Ve fesatlarını onlara döndürdü, Ve kendi şerlerile onları kesip atacaktır; Allahımız RAB onları kesip atacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="95">
				<verse number="1">GELİN, RABBE terennüm edelim; Kurtuluşumuz kayasına sevinçle nida edelim.</verse>
				<verse number="2">Önüne şükranla gidelim; Ona mezmurlarla sevinçle nida edelim.</verse>
				<verse number="3">Çünkü RAB büyük Allahtır, Ve bütün ilâhların üstünde büyük Kıraldır.</verse>
				<verse number="4">Yerin derin yerleri onun elindedir; Dağların tepeleri de onun.</verse>
				<verse number="5">Deniz onundur, ve onu yaratan kendisidir; Karayı da elleri teşkil etti.</verse>
				<verse number="6">Gelin, secde kılalım, ve iğilelim; Bizi Yaratan RABBİN önünde diz çökelim;</verse>
				<verse number="7">Çünkü o Allahımızdır, Ve biz kendi otlağının kavmı, ve elinin koyunlarıyız. Keşke bugün onun sesini işitseniz!</verse>
				<verse number="8">Meribada ve Massa günü çölde olduğu gibi Yüreğinizi katılaştırmayın;</verse>
				<verse number="9">Orada atalarınız beni denediler, Beni imtihan ettiler, işimi de gördüler.</verse>
				<verse number="10">Kırk yıl o neslin derdini çektim, Ve dedim: Bunlar yürekleri sapık bir kavmdır, Ve yollarımı bilmediler;</verse>
				<verse number="11">Bunun için öfkemde and ettim ki, Rahatıma girmiyecekler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="96">
				<verse number="1">RABBE yeni bir ilâhi okuyun; Ey bütün dünya, RABBE ilâhi okuyun.</verse>
				<verse number="2">RABBE ilâhi okuyun, ismini takdis edin; Onun kurtarışını günden güne müjdeleyin.</verse>
				<verse number="3">Onun izzetini milletler arasında, Şaşılacak işlerini bütün kavmlar arasında ilân edin.</verse>
				<verse number="4">Çünkü RAB büyüktür, ve hamde çok lâyıktır; Bütün ilâhlardan daha korkunçtur.</verse>
				<verse number="5">Çünkü kavmların bütün ilâhları putlardır; Fakat RAB gökleri yarattı.</verse>
				<verse number="6">Celâl ve haşmet onun önündedir; Kudret ve cemal onun makdisindedir.</verse>
				<verse number="7">Ey sizler, kavmlar soyları, RABBE verin, İzzeti ve kudreti RABBE verin.</verse>
				<verse number="8">İsminin izzetini RABBE verin; Takdime getirin ve avlularına girin.</verse>
				<verse number="9">Mukaddes süs içinde RABBE secde kılın; Ey bütün dünya, onun önünde titreyin.</verse>
				<verse number="10">Milletler arasında diyin: RAB saltanat sürüyor; Dünya da pekişmiştir, sarsılmaz; Kavmlara doğrulukla hükmeder.</verse>
				<verse number="11">Gökler sevinsin, yer de mesrur olsun; Deniz ve onun dolusu gürlesin;</verse>
				<verse number="12">Kır ve hep içindekiler sevinçle coşsun; O zaman ormanın bütün ağaçları RABBİN önünde sevinçle terennüm edecekler;</verse>
				<verse number="13">Çünkü o geliyor, çünkü yere hükmetmeğe geliyor; Dünyaya adaletle ve kavmlara kendi hakikati ile hükmedecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="97">
				<verse number="1">RAB saltanat sürüyor, yer mesrur olsun; Bütün adalar sevinsinler.</verse>
				<verse number="2">Bulutlar ve karanlık onun çevresindedir; Salâh ve adalet tahtının temelidir.</verse>
				<verse number="3">Onun önünde ateş yürür, Ve çevrede hasımlarını yakar.</verse>
				<verse number="4">Şimşekleri dünyayı aydınlattı. Yer gördü, ve titredi.</verse>
				<verse number="5">RABBİN önünde, bütün yerin Rabbi önünde, Dağlar balmumu gibi eridi.</verse>
				<verse number="6">Gökler onun salâhını ilân eder, Ve bütün kavmlar onun izzetini gördüler.</verse>
				<verse number="7">Oyma putlara tapanların hepsi, Sanemler ile övünenler, utansınlar; Ey bütün ilâhlar, ona secde kılın.</verse>
				<verse number="8">Sion işitti ve sevindi, Ve senin hükümlerinden dolayı, ya RAB, Yahuda kızları mesrur oldular.</verse>
				<verse number="9">Çünkü, ya RAB, bütün yeryüzünde Yüce Olan sensin; Bütün ilâhların üstünde çok yükseksin.</verse>
				<verse number="10">Ey sizler, RABBİ sevenler, şerden nefret edin; O, müttakilerinin canlarını korur; Kötülerin elinden onları azat eder.</verse>
				<verse number="11">Salih için nur, Yüreği doğru olan için sevinç ekilmiştir.</verse>
				<verse number="12">Ey salihler, RAB ile sevinin; Ve mukaddes isminin anılmasına şükredin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="98">
				<verse number="1">Bir Mezmur. RABBE yeni bir ilâhı okuyun, Çünkü o şaşılacak işler yaptı; Sağ eli ve mukaddes bazusu kendine zafer verdi.</verse>
				<verse number="2">RAB kurtarışını bildirdi; Adaletini milletlerin gözlerine açıkça gösterdi.</verse>
				<verse number="3">İsrail evine olan inayetini ve sadakatini hatırladı; Yerin bütün uçları Allahımızın kurtarışını gördüler.</verse>
				<verse number="4">Ey bütün dünya, RABBE meserretle nida edin; Birden nida edip meserretle terennüm edin, ve hamdedin.</verse>
				<verse number="5">RABBE çenk ile hamdedin, Çenk ve güzel ses ile hamdedin.</verse>
				<verse number="6">Borularla ve zurna sesile, Kıral olan RABBİN önünde meserretle nida edin.</verse>
				<verse number="7">Deniz, ve onun dolusu, Dünya, ve onda oturanlar gürlesinler;</verse>
				<verse number="8">Irmaklar el çırpsınlar; RABBİN önünde Dağlar meserretle birlikte terennüm etsinler;</verse>
				<verse number="9">Çünkü o, yere hükmetmeğe geliyor; Dünyaya adaletle, Ve kavmlara doğrulukla hükmedecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="99">
				<verse number="1">RAB saltanat sürüyor; kavmlar titresinler; Kerubiler üstünde tahtındadır; yer sarsılsın.</verse>
				<verse number="2">RAB Sionda büyüktür; Ve bütün kavmların üstünde yüksektir.</verse>
				<verse number="3">Senin büyük ve korkunç ismine hamdetsinler; O Kuddûstur.</verse>
				<verse number="4">Kıralın kuvveti de adaleti sever; Sen doğruluğu kurarsın; Sen Yakubda adaleti ve salâhı işlersin.</verse>
				<verse number="5">Allahımız RABBİ yükseltin; Ve ayaklarının basamağında secde kılın; O Kuddûstur.</verse>
				<verse number="6">Onun kâhinleri arasında Musa ve Harun, Ve ismini çağıranlar arasında Samuel, RABBİ çağırdılar, o da kendilerine cevap verdi.</verse>
				<verse number="7">Bulut direğinde onlara söyledi; Şehadetlerini ve kendilerine verdiği kanunu tuttular.</verse>
				<verse number="8">Ey Allahımız RAB, sen onlara cevap verdin; Ettikleri işlerden gerçi öç aldınsa da, Onlara bağışlıyan bir Allah idin.</verse>
				<verse number="9">Allahımız RABBİ yükseltin, Ve mukaddes dağında secde kılın; Çünkü Allahımız RAB kuddûstur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="100">
				<verse number="1">Şükran Mezmuru. EY bütün dünya, meserretle RABBE nida edin.</verse>
				<verse number="2">RABBE sevinç ile kulluk edin; Onun önüne terennümle girin.</verse>
				<verse number="3">Bilin ki, RAB, o Allahtır; Bizi yaratan odur, biz onunuz; Onun kavmıyız ve otlağının koyunları.</verse>
				<verse number="4">Kapılarına şükranla, Avlularına hamt ile girin; Ona şükredin, ismini takdis edin.</verse>
				<verse number="5">Çünkü RAB iyidir; inayeti ebedîdir, Ve sadakati devirden devre sürer.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="101">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. İNAYETİ ve adaleti terennüm edeyim; Sana terennüm edeyim, ya RAB.</verse>
				<verse number="2">Kemal yolunda hikmetle davranayım; Bana ne vakit geleceksin? Evimin içinde yüreğimin kemalile yürüyeyim.</verse>
				<verse number="3">Alçak şeyi gözümün önüne koymıyayım; Sapıkların işinden ben nefret eylerim; O bana yapışmaz.</verse>
				<verse number="4">İğri yürek benden uzaklaşır; Ben şeriri tanımam.</verse>
				<verse number="5">Dostunu gizlice çekiştiren adamı yok ederim; Bakışları yüksek, yüreği mağrur olan adama dayanamam.</verse>
				<verse number="6">Gözlerim memleketin sadıkları üzerinde olacak, ta ki, benimle otursunlar; Kemal yolunda yürüyen adam, o bana hizmet eder.</verse>
				<verse number="7">Hileli iş yapan evimde oturmıyacaktır; Yalan söyliyen, gözlerimin önünde durmıyacaktır.</verse>
				<verse number="8">Bütün fesat işliyenleri RABBİN şehrinden kesip atmak için, Memleketin kötülerini her sabah yok ederim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="102">
				<verse number="1">Derde batan ve şekvasını RABBİN önüne döken hakirin duasıdır. YA RAB, duamı işit, Ve feryadım sana varsın.</verse>
				<verse number="2">Sıkıntım gününde yüzünü benden gizleme; Kulağını bana iğ; Çağırdığım gün bana çabuk cevap ver.</verse>
				<verse number="3">Çünkü günlerim duman gibi tükeniyor, Ve kemiklerim tutuşan odun gibi yanıyor.</verse>
				<verse number="4">Yüreğim ot gibi vuruldu, ve kurudu; Çünkü ekmeğimi yemeği unutmaktayım.</verse>
				<verse number="5">İniltimin sesinden Kemiklerim etime yapışıyor.</verse>
				<verse number="6">Çölün saka kuşuna benziyorum; Viranelerin baykuşu gibi oldum.</verse>
				<verse number="7">Gözüme uyku girmiyor, Ve dam üstünde yalnız kalan serçe gibiyim.</verse>
				<verse number="8">Düşmanlarım bütün gün bana sitem ediyor; Bana kızgın olanlar benim adımla lânet okuyorlar.</verse>
				<verse number="9">Çünkü senin hiddetin ve gazabın yüzünden Külü ekmek gibi yedim,</verse>
				<verse number="10">İçeceğime göz yaşlarımı karıştırdım, Çünkü sen beni kaldırıp yere çaldın.</verse>
				<verse number="11">Günlerim uzanan gölge gibidir, Ve ben ot gibi kurudum.</verse>
				<verse number="12">Fakat sen, ya RAB, ebediyen tahtında oturursun; Ve anılman devirden devre sürer.</verse>
				<verse number="13">Sen kalkacaksın, ve Siona merhamet edeceksin; Çünkü ona acımak zamanıdır, Evet, muayyen vakit geldi.</verse>
				<verse number="14">Çünkü kulların onun taşlarından zevk alıyor, Ve onun tozuna acıyorlar.</verse>
				<verse number="15">Milletler de RABBİN isminden, Ve bütün yerin kıralları senin izzetinden korkacaklar.</verse>
				<verse number="16">Çünkü RAB Sionu bina etti; İzzetile göründü;</verse>
				<verse number="17">Yoksulun duasına baktı, Ve onların duasını hor görmedi.</verse>
				<verse number="18">Bu, gelecek nesil için yazılacak; Ve yaratılacak kavm RABBİ sena edecektir.</verse>
				<verse number="19">Çünkü RAB makdisinin yüksekliğinden aşağı baktı; Esirin iniltisini işitmek için,</verse>
				<verse number="20">Ve ölüm oğullarını çözmek için, RAB gökten yere baktı;</verse>
				<verse number="21">Ta ki, RABBE kulluk etmek için Kavmlar ve ülkeler birlikte toplanınca,</verse>
				<verse number="22">Sionda RABBİN ismini, Ve Yeruşalimde senasını ilân etsinler.</verse>
				<verse number="23">Yolda kuvvetimi zayıflattı; Günlerimi kısalttı.</verse>
				<verse number="24">Ey Allahım, günlerimin ortasında beni alma, dedim; Senin yılların devirler devrine kadardır.</verse>
				<verse number="25">Yerin temelini eskiden kurdun, Gökler de ellerinin işidir.</verse>
				<verse number="26">Onlar yok olacak, fakat sen duracaksın; Ve hepsi esvap gibi eskiyecek; Onları bir kaftan gibi değiştireceksin ve değişecekler;</verse>
				<verse number="27">Fakat sen osun, Ve yıllarının sonu yoktur.</verse>
				<verse number="28">Kullarının oğulları oturacaklar, Ve onların zürriyeti senin önünde durdurulacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="103">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. EY canım, RABBİ takdis et, Ve ey içimde olan her şey, onun mukaddes ismini takdis etsin.</verse>
				<verse number="2">Ey canım, RABBİ takdis et, Ve bütün iyiliklerini unutma;</verse>
				<verse number="3">Bütün fesatlarını bağışlıyan, Bütün hastalıklarını iyi eden,</verse>
				<verse number="4">Hayatını kabirden kurtaran, Sana inayet ve rahmetler tacını giydiren,</verse>
				<verse number="5">İhtiyarlığını iyilikle doyuran odur; Ve gençliğin kartal gibi tazelenir.</verse>
				<verse number="6">RAB bütün mağdurlara Sadakat ve adalet eder.</verse>
				<verse number="7">Kendi yollarını Musaya, İşlerini İsrail oğullarına bildirdi.</verse>
				<verse number="8">RAB rahîmdir ve rauftur, Çok sabırlıdır ve inayeti çoktur.</verse>
				<verse number="9">Daima azarlamaz; Ebediyen öfke tutmaz.</verse>
				<verse number="10">Suçlarımıza göre bize davranmadı, Ve fesatlarımıza göre bize ödemedi.</verse>
				<verse number="11">Çünkü yerin üstünde gökler nasıl yüksek ise, Onun inayeti kendisinden korkanlar üzerinde öyle yücedir.</verse>
				<verse number="12">Şark garptan ne kadar uzaksa, İsyanlarımızı bizden o kadar uzaklaştırdı.</verse>
				<verse number="13">Baba çocuklarına nasıl acırsa, RAB kendisinden korkanlara öyle acır.</verse>
				<verse number="14">Çünkü yaratılışımızı bilir; Hatırlar ki, biz toprağız.</verse>
				<verse number="15">İnsan — onun günleri ot gibidir; Kır çiçeği gibi, öyle çiçeklenir;</verse>
				<verse number="16">Çünkü üzerinden yel geçer, yok olur; Ve artık yeri onu tanımaz.</verse>
				<verse number="17">Fakat RABBİN inayeti ezelden ebede kadar kendisinden korkanlar üzerindedir; Ve adaleti oğulların oğullarınadır;</verse>
				<verse number="18">Kendi ahdini tutanlara, Ve yapmak için vesayasını hatırlıyanlaradır.</verse>
				<verse number="19">RAB tahtını göklerde kurdu; Ve onun kırallığı herkes üzerinde hâkimdir.</verse>
				<verse number="20">Ey kelâmının sesini işitip kelâmını icra eden, Kudreti zorlu melekleri, RABBİ takdis edin.</verse>
				<verse number="21">Ey sizler, onun bütün orduları, Rızasını yapan hademesi, RABBİ takdis edin.</verse>
				<verse number="22">Ey ülkesinin her yerindeki bütün işleri, RABBİ takdis edin. Ey canım. RABBİ takdis et.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="104">
				<verse number="1">EY canım, RABBİ takdis et, Ya RAB Allahım, çok büyüksün; Celâl ve haşmetle giyinmişsin.</verse>
				<verse number="2">Sensin ışığı esvap gibi giyen; Gökleri bir perde gibi geren;</verse>
				<verse number="3">Yukarı odalarını sularda çatı kuran; Bulutları kendine araba eden; O ki, yelin kanatları üstünde gezer;</verse>
				<verse number="4">O ki, rüzgârları melekler, Ateş alevini hademe eder;</verse>
				<verse number="5">Yeri temelleri üzerine kurdu; Ebediyen sarsılmıyacaktır.</verse>
				<verse number="6">Esvap gibi ona engini giydirdin; Sular dağların üzerinde durdu.</verse>
				<verse number="7">Senin azarlamandan kaçtılar; Gürlemenin sesinden</verse>
				<verse number="8">Onlar için kurduğun yere acele kaçtılar; Dağlar yükseldiler, vadiler indiler.</verse>
				<verse number="9">Onu geçmesinler diye sen onlara sınır koydun; Yeri kaplamak için geri gelmezler.</verse>
				<verse number="10">Vadilerde pınarlar çıkarır; Dağlar arasında akarlar;</verse>
				<verse number="11">Kırın her hayvanını suvarırlar; Yaban eşekleri susuzluklarını giderirler.</verse>
				<verse number="12">Onların yanında gök kuşları konarlar; Dalların arasından öterler.</verse>
				<verse number="13">Yukarı odalarından dağları sular; Yer senin işlerinin meyvasından doyar.</verse>
				<verse number="14">Hayvanlar için ot, Ve insan işine yarıyan sebze çıkarır; Ta ki, yerden yiyecek,</verse>
				<verse number="15">Ve insanın yüreğini sevindiren şarap, Yüzünü parlatan yağ, Ve insanın yüreğine kuvvet veren ekmeği çıkarsın.</verse>
				<verse number="16">RABBİN ağaçları, Kendi diktiği Libnanın erz ağaçları doyarlar;</verse>
				<verse number="17">Orada kuşlar yuvalarını kurar; Leylek ise, onun evi çam ağaçlarıdır.</verse>
				<verse number="18">Yüksek dağlar dağ keçileri içindir, Kayalar tavşanlara sığınacak yerdir.</verse>
				<verse number="19">Belli vakitler için ayı yarattı; Güneş batacağı yeri bilir.</verse>
				<verse number="20">Karanlık edersin de gece olur; O zaman ormanın bütün hayvanları çıkar.</verse>
				<verse number="21">Genç aslanlar av için gümürderler, Ve Allahtan yiyeceklerini isterler.</verse>
				<verse number="22">Güneş doğar, çekilirler, Ve inlerinde yatarlar.</verse>
				<verse number="23">İnsan kendi işine, Ve akşama kadar emeğine çıkar.</verse>
				<verse number="24">Ya RAB, işlerin ne çoktur! Onların hepsini hikmetle yaptın; Yer senin servetinle dolu.</verse>
				<verse number="25">Su deniz büyük, her yandan geniş, Orada sayısız kaynaşanlar, Küçük ve büyük hayvanlar vardır.</verse>
				<verse number="26">Orada gemiler yürürler; İçinde oynaşsın diye, yarattığın levyatan oradadır.</verse>
				<verse number="27">Hepsi seni bekliyorlar, Ta ki, onlara vaktinde yiyeceklerini veresin.</verse>
				<verse number="28">Onlara verirsin, ve toplarlar; Elini açarsın, iyiliğe doyarlar.</verse>
				<verse number="29">Yüzünü gizlersin, onlar şaşırırlar; Soluklarını alırsın, ölürler, Ve topraklarına dönerler.</verse>
				<verse number="30">Ruhunu gönderirsin, yaratılırlar; Ve yerin yüzünü tazelersin.</verse>
				<verse number="31">RABBİN izzeti ebedî olsun; RAB işlerile sevinsin;</verse>
				<verse number="32">O RAB ki, yere bakar ve o titrer; Dağlara dokunur, ve tüterler.</verse>
				<verse number="33">Ben yaşadıkça RABBE ilâhi okuyayım; Var oldukça Allahıma terennüm edeyim.</verse>
				<verse number="34">Düşüncem ona hoş gelsin; Ben RAB ile sevineyim.</verse>
				<verse number="35">Günahkârlar dünyadan tükensin, Ve kötüler artık yok olsunlar. Ey canım, RABBİ takdis et. RABBE hamdedin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="105">
				<verse number="1">RABBE şükredin, ismini çağırın; Kavmlar arasında onun işlerini bildirin.</verse>
				<verse number="2">Ona ilâhi okuyun, ona terennüm eyleyin; Bütün şaşılacak işlerini söyleyin.</verse>
				<verse number="3">Mukaddes ismile övünün; RABBİ arıyanların yüreği sevinsin.</verse>
				<verse number="4">RABBİ ve onun kuvvetini arayın; Yüzünü daima arayın.</verse>
				<verse number="5">Ey kulu İbrahimin zürriyeti, Seçtiği Yakubun oğulları,</verse>
				<verse number="6">Ettiği şaşılacak işleri, onun hârikalarını, Ve ağzının hükümlerini anın.</verse>
				<verse number="7">Allahımız RAB odur; Hükümleri bütün yeryüzündedir.</verse>
				<verse number="8">O ebediyen ahdini, Ve bin nesle kadar buyurduğu sözü,</verse>
				<verse number="9">İbrahim ile olan ahdini, Ve İshaka olan andını hatırladı:</verse>
				<verse number="10">Mirasınızın payı olmak üzre, Kenân diyarını sana vereceğim, diyerek,</verse>
				<verse number="11">Kanun olarak Yakuba, Ebedî ahit olarak İsraile teyit etti;</verse>
				<verse number="12">O vakit sayıca az, çok az adamlardı, Orada misafirlerdiler.</verse>
				<verse number="13">Milletten millete, Bir ülkeden başka bir kavma geziyorlardı.</verse>
				<verse number="14">Kimseyi onlara kötülük etsin diye bırakmadı; Onlar uğruna kıralları bile azarladı:</verse>
				<verse number="15">Meshettiklerime dokunmayın, Peygamberlerime kötülük etmeyin, dedi.</verse>
				<verse number="16">Ve memlekete kıtlığı çağırdı; Bütün yiyeceklerini kırdı.</verse>
				<verse number="17">Önlerinden bir adam gönderdi; Yusuf köle olarak satıldı.</verse>
				<verse number="18">Ayaklarını bukağı ile incittiler; Onu demire vurdular;</verse>
				<verse number="19">Onun sözü yerine gelinciye kadar, RABBİN sözü onu denedi.</verse>
				<verse number="20">Kıral gönderip onu çözdü; Kavmlara hükmeden onu salıverdi.</verse>
				<verse number="21">Onu kendi evi üzerine efendi, Ve bütün serveti üzerine müdür kıldı;</verse>
				<verse number="22">Ta ki, reislerini istediği gibi bağlasın, Ve ihtiyarlarına hikmet öğretsin.</verse>
				<verse number="23">İsrail de Mısıra geldi; Ve Yakub Ham diyarında misafir oldu.</verse>
				<verse number="24">Kavmını pek çok artırdı, Ve onları hasımlarından daha kuvvetli etti.</verse>
				<verse number="25">Kavmından nefret eylesinler diye, Kullarına hile eylesinler diye yüreklerini döndürdü.</verse>
				<verse number="26">Musa kulunu, Seçmiş olduğu Harunu gönderdi.</verse>
				<verse number="27">Onların arasında onun alâmetlerini, Ve Ham diyarında şaşılacak işlerini yaptılar.</verse>
				<verse number="28">Karanlığı gönderdi ve karanlık eyledi; Ve sözüne karşı durmadılar.</verse>
				<verse number="29">Sularını kana döndürdü, Ve balıklarını öldürdü.</verse>
				<verse number="30">Memleketlerinde kurbağalar kaynaştı, Kıralların odalarında bile.</verse>
				<verse number="31">O buyurdu ve sinek sürüleri, Bütün sınırları içine bitler üşüştü.</verse>
				<verse number="32">Onlara yağmur yerine dolu, Ve memleketlerine alevli ateş verdi.</verse>
				<verse number="33">Bağlarını ve incir ağaçlarını vurdu, Ve sınırları içinde olan ağaçları kırdı.</verse>
				<verse number="34">O buyurdu ve çekirgeler, Ve sayısız cirat geldi,</verse>
				<verse number="35">Ve onların memleketinde bütün otu yediler, Ve topraklarının mahsulünü yediler.</verse>
				<verse number="36">Ve onların memleketinde ilk doğanları, Kuvvetlerinin ilkini vurdu.</verse>
				<verse number="37">Ve gümüş ve altın ile onları çıkardı; Ve sıptlarında yolda kalan yoktu.</verse>
				<verse number="38">Onlar gidince Mısır sevindi; Çünkü onların korkusu üzerlerine çökmüştü.</verse>
				<verse number="39">Örtü olarak bulutu, Ve geceleyin aydınlatmak için ateş yaydı.</verse>
				<verse number="40">İstediler de bıldırcın getirdi, Ve onları göklerin ekmeğile doyurdu.</verse>
				<verse number="41">Kayayı yardı ve sular fışkırdı; Kurak yerlerde ırmak gibi aktılar.</verse>
				<verse number="42">Çünkü mukaddes sözünü, Ve kulu İbrahimi andı.</verse>
				<verse number="43">Ve kavmını meserretle, Seçmiş olduklarını terennümle çıkardı.</verse>
				<verse number="44">Ve onlara milletlerin yerlerini verdi; Ve ümmetlerin emeğini miras aldılar;</verse>
				<verse number="45">Ta ki, onun kanunlarını tutsunlar, Ve onun şeriatlerini yapsınlar. RABBE hamdedin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="106">
				<verse number="1">RABBE hamdedin. RABBE şükredin, çünkü o iyidir; Çünkü inayeti ebedîdir.</verse>
				<verse number="2">RABBİN kudretli işlerini kim söyliyebilir? Ve bütün hamdini kim işittirebilir?</verse>
				<verse number="3">Ne mutlu adaleti koruyanlara, Ve her zaman salâh işliyene!</verse>
				<verse number="4">Kavmına olan lûtuf ile beni an, ya RAB; Kurtarışınla beni ara ki,</verse>
				<verse number="5">Seçtiklerinin iyiliğini göreyim, Milletinin sevincile sevineyim, Mirasınla beraber övüneyim.</verse>
				<verse number="6">Atalarımızla beraber suç işledik, Günah ettik, kötülük eyledik.</verse>
				<verse number="7">Mısırda atalarımız senin hârikalarını anlamadı; İnayetlerinin çokluğunu anmadılar, Ve denizde, Kızıl Deniz yanında, isyan ettiler.</verse>
				<verse number="8">Fakat ceberrutunu bildirsin diye, İsmi için onları kurtardı.</verse>
				<verse number="9">Kızıl Denizi azarladı, o da kurudu; Kırda yürütür gibi derinliklerde yürüttü.</verse>
				<verse number="10">Nefret edenin elinden onları kurtardı, Ve düşman elinden onları halâs etti.</verse>
				<verse number="11">Ve hasımlarını sular örttü; Onlardan hiç biri kalmadı.</verse>
				<verse number="12">O zaman sözlerine inandılar; Onun hamdini terennüm ettiler.</verse>
				<verse number="13">Onun işlerini hemen unuttular; Öğüdünü beklemediler,</verse>
				<verse number="14">Fakat çölde çok iştahlandılar, Ve ıssız yerde Allahı denediler.</verse>
				<verse number="15">İsteklerini de onlara verdi, Fakat canlarına zebunluk gönderdi.</verse>
				<verse number="16">Ve ordugâhta Musayı, Ve RABBİN mukaddesi, Harunu kıskandılar.</verse>
				<verse number="17">Yer açıldı, ve Datanı yuttu, Ve Abiramın cemaatini örttü.</verse>
				<verse number="18">Cemaatlerinde ateş tutuştu; Alev kötüleri yaktı.</verse>
				<verse number="19">Horebde bir buzağı yaptılar, Ve dökme bir puta taptılar.</verse>
				<verse number="20">Ot yiyen öküz sureti ile, Kendi izzetlerini değiş ettiler.</verse>
				<verse number="21">Kendilerini kurtaran, Mısırda büyük işler eden,</verse>
				<verse number="22">Ham diyarında şaşılacak işler yapan, Kızıl Denizde korkunç işler eden Allahı unuttular.</verse>
				<verse number="23">Bundan dolayı, eğer seçtiği Musa, onları helâk etmesin diye Gazabını çevirmek için, Onun önünde gedik yerinde durmasaydı, Söylediği gibi onları helâk edecekti.</verse>
				<verse number="24">Güzel diyarı da onlar hor gördüler, Sözüne inanmadılar.</verse>
				<verse number="25">Çadırlarında mırıldandılar; RABBİN sesini dinlemediler.</verse>
				<verse number="26">Bundan dolayı onları çölde düşürmeğe, Zürriyetlerini milletler arasına düşürmeğe,</verse>
				<verse number="27">Ve onları memleketlere dağıtmağa, Onlara and etti.</verse>
				<verse number="28">Ve Baal-peora bağlandılar, Ve ölüler kurbanlarını yediler.</verse>
				<verse number="29">Böylece işleri ile onu kızdırdılar; Veba da onlara saldırdı.</verse>
				<verse number="30">O zaman Finehas kalktı, ve hükmü yürüttü; Veba da kesildi.</verse>
				<verse number="31">Bu da kendisine salâh sayıldı, Nesilden nesle, ebediyen.</verse>
				<verse number="32">Meriba sularında da onu öfkelendirdiler, Ve onlar yüzünden Musa için kötü oldu;</verse>
				<verse number="33">Çünkü onun ruhunu acı ettiler, Ve o, dudakları ile tedbirsizce söyledi.</verse>
				<verse number="34">RABBİN onlara emrettiği gibi, Kavmları helâk etmediler.</verse>
				<verse number="35">Fakat milletler ile karıştılar, Ve onların işlerini öğrendiler,</verse>
				<verse number="36">Ve putlarına kulluk ettiler, Onlar da kendilerine tuzak oldular.</verse>
				<verse number="37">Ve oğulları ile kızlarını cinlere kurban ettiler;</verse>
				<verse number="38">Kenân putlarına kurban eyledikleri Oğullarının ve kızlarının kanını, Suçsuz kanı döktüler; Ve memleket kanla murdar oldu.</verse>
				<verse number="39">Böylece işlerile murdar oldular, Ve kendi işleri ile zina ettiler.</verse>
				<verse number="40">RABBİN öfkesi kavmına karşı tutuştu; Ve mirasından tiksindi.</verse>
				<verse number="41">Onları milletlerin eline verdi; Ve onlardan nefret edenler üzerlerine hâkim oldular.</verse>
				<verse number="42">Düşmanları da onlara gadrettiler, Ve onların eli altında alçaldılar.</verse>
				<verse number="43">Çok kereler onları azat etti; Fakat kendi ögütlerile âsi oldular, Ve günahları ile yıkıldılar.</verse>
				<verse number="44">Fakat feryatlarını işitince, Onların sıkıntısına baktı;</verse>
				<verse number="45">Ve onlar için ahdini andı, Ve inayetlerinin çokluğuna göre merhamet eyledi.</verse>
				<verse number="46">Onları sürgün edenlerin hepsi indinde Kendilerini merhametlere mazhar kıldı.</verse>
				<verse number="47">Ey Allahımız RAB, bizi kurtar, Ve mukaddes ismine şükredelim, Ve senin hamdinle övünelim diye, Bizi milletler arasından topla.</verse>
				<verse number="48">İsrailin Allahı, RAB, Ezelden ebede kadar mubarek olsun. Ve bütün kavm: Amin, desin. RABBE hamdedin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="107">
				<verse number="1">RABBE şükredin; çünkü iyidir; Çünkü inayeti ebedîdir.</verse>
				<verse number="2">RABBİN azat ettikleri böyle desinler, Onları hasmın elinden azat etti,</verse>
				<verse number="3">Onları şarktan ve garptan, şimalden ve cenuptan, Memleketlerden topladı.</verse>
				<verse number="4">Çölde, ıssız yerde avare gezdiler; Oturacak bir şehir bulmadılar.</verse>
				<verse number="5">Aç ve susuz, İçlerinde canları bayıldı.</verse>
				<verse number="6">O vakit sıkıntılarında RABBE feryat ettiler, Ve onları dertlerinden kurtardı.</verse>
				<verse number="7">Ve oturacak bir şehre gitsinler diye, Onları doğru yolda yürüttü.</verse>
				<verse number="8">RABBE inayeti için, Ve âdem oğullarına olan şaşılacak işleri için şükretsinler!</verse>
				<verse number="9">Çünkü istekli canı doyurur, Ve aç canı iyilikle doldurur.</verse>
				<verse number="10">Karanlıkta ve ölüm gölgesinde, Düşkünlük ve demir ile bağlı oturdular;</verse>
				<verse number="11">Çünkü Allahın sözlerine isyan ettiler; Ve Yüce Olanın öğüdünü hor gördüler;</verse>
				<verse number="12">Onların yüreğini ağır işle alçalttı; Düştüler ve yardım eyliyen yoktu.</verse>
				<verse number="13">O vakit sıkıntılarında RABBE feryat ettiler, Ve onları dertlerinden kurtardı.</verse>
				<verse number="14">Karanlıktan ve ölüm gölgesinden onları çıkardı, Ve bağlarını kırdı.</verse>
				<verse number="15">RABBE inayeti için, Ve âdem oğullarına olan şaşılacak işleri için şükretsinler!</verse>
				<verse number="16">Çünkü tunç kapıları kırdı, Ve demir çubukları parçaladı.</verse>
				<verse number="17">Akılsızlar isyanları yüzünden, Ve fesatlarından düşkün olurlar.</verse>
				<verse number="18">Canları bütün yemeklerden tiksinir; Ve ölüm kapılarına yaklaşırlar.</verse>
				<verse number="19">O vakit sıkıntılarında RABBE feryat ederler, Ve onları dertlerinden kurtarır.</verse>
				<verse number="20">Kelâmını gönderir, ve onlara sağlık verir, Ve onları düştükleri çukurlardan kurtarır.</verse>
				<verse number="21">RABBE inayeti için, Ve âdem oğullarına olan şaşılacak işleri için şükretsinler!</verse>
				<verse number="22">Ve şükran kurbanları takdim etsinler, Ve onun işlerini terennümle ilân eylesinler.</verse>
				<verse number="23">Gemilerde denize inenler, Büyük sularda iş görenler;</verse>
				<verse number="24">Onlar RABBİN işlerini, Enginlerde hârikalarını görürler.</verse>
				<verse number="25">Çünkü emreder, ve fırtına yelini kaldırır, Ve denizin dalgalarını yükseltir.</verse>
				<verse number="26">Göklere çıkarlar, diplere inerler; Canları sıkıntıdan erir.</verse>
				<verse number="27">Sarhoş gibi sallanırlar, sendelerler, Ve akılları başlarından gider.</verse>
				<verse number="28">O vakit sıkıntılarında RABBE feryat ederler, Ve onları dertlerinden çıkarır.</verse>
				<verse number="29">Fırtınayı limanlığa döndürür, Dalgaları da yatışır.</verse>
				<verse number="30">O zaman sevinirler, çünkü rahattırlar; Ve onları diledikleri limana götürür.</verse>
				<verse number="31">RABBE inayeti için, Ve âdem oğullarına olan şaşılacak işleri için şükretsinler!</verse>
				<verse number="32">Kavmın cemaatinde de onu yükseltsinler, Ve ihtiyarların meclisinde ona hamdetsinler.</verse>
				<verse number="33">Irmakları çöle, Su pınarlarını kuraklığa,</verse>
				<verse number="34">Semereli toprağı orada oturanların kötülüğü yüzünden, Çoraklığa döndürür.</verse>
				<verse number="35">Çölü su birikintisine, Ve kurak yeri su pınarlarına döndürür.</verse>
				<verse number="36">Ve oturacak bir şehir kursunlar diye, Açları orada oturtur,</verse>
				<verse number="37">Tarlalar ekerler, bağlar dikerler, Gelen mahsulü de alırlar.</verse>
				<verse number="38">Onlara da bereket verir, ve ziyadesile çoğalırlar; Ve hayvanlarını azaltmaz.</verse>
				<verse number="39">Yine gaddarlık, şer ve keder yüzünden Azalırlar ve alçalırlar.</verse>
				<verse number="40">Emîrler üzerine hakaret döker, Yolsuz çölde avare gezdirir.</verse>
				<verse number="41">Fakat fakiri düşkünlükten yükseltir, Ve aileleri koyun sürüsü gibi kılar.</verse>
				<verse number="42">Doğrular görür de sevinir; Ve her fesat ağzını kapar.</verse>
				<verse number="43">Kim hikmetli ise, bunları tutar; Ve RABBİN inayetlerine akıl erdirir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="108">
				<verse number="1">İlâhi. Davudun Mezmurudur. YÜREĞİM sabittir, ey Allah; İlâhi okuyayım, evet, izzetimle terennüm edeyim.</verse>
				<verse number="2">Uyan, ey rebap ve çenk; Ben seheri uyandırayım.</verse>
				<verse number="3">Kavmlar arasında sana şükredeyim, ya RAB; Ve ümmetler arasında sana terennüm edeyim.</verse>
				<verse number="4">Çünkü inayetin göklerden büyüktür; Ve hakikatin asümana kadar erişir.</verse>
				<verse number="5">Ey Allah, gökler üstüne yüksel, Ve izzetin bütün yer üzerinde olsun.</verse>
				<verse number="6">Sevdiklerin halâs bulsun diye, Sağ elinle kurtar, ve bize cevap ver.</verse>
				<verse number="7">Allah kudsiyetinde söyledi: Sevinçle coşacağım, Şekemi pay edeceğim, ve Sukkot vadisini ölçeceğim.</verse>
				<verse number="8">Gilead benimdir; Manasse benim; Efraim de başımın siperi; Yahuda benim değneğimdir.</verse>
				<verse number="9">Moab yıkanma leğenimdir; Edom üzerine çarığımı atacağım; Filistin için alkış edeceğim.</verse>
				<verse number="10">Beni duvarlı şehre kim götürecek? Edoma kadar kim bana yol gösterecek?</verse>
				<verse number="11">Ey Allah, sen bizi kendinden atmadın mı? Ve ordularımız ile çıkmıyorsun, ey Allah.</verse>
				<verse number="12">Hasma karşı bize yardım et; Çünkü insan yardımı boştur.</verse>
				<verse number="13">Allah ile yiğitlikler edeceğiz; Ve hasımlarımızı çiğniyecek olan odur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="109">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Davudun Mezmurudur. EY hamdimin Allahı, susma;</verse>
				<verse number="2">Çünkü kötünün ağzı, hile ağzı, bana karşı açıldı; Bana yalancı dil ile söylediler.</verse>
				<verse number="3">Nefret sözlerile de beni kuşattılar; Ve benimle sebepsiz cenkettiler.</verse>
				<verse number="4">Sevgime karşılık bana hasım oldular; Ben ise, dua etmekteyim.</verse>
				<verse number="5">Ve iyiliğe karşı bana kötülük, Ve sevgime karşı nefret ettiler.</verse>
				<verse number="6">Onun üzerine kötü bir adam koy; Ve sağında bir hasım dursun.</verse>
				<verse number="7">Hükmolunduğu zaman kabahatlı çıksın; Ve onun duası suç sayılsın.</verse>
				<verse number="8">Günleri az olsun; Onun memuriyetini başkası alsın.</verse>
				<verse number="9">Karısı dul kalsın, Ve oğulları öksüz olsun.</verse>
				<verse number="10">Oğulları avare gezip dilensinler; Viranelerinden çıkıp ekmek arasınlar.</verse>
				<verse number="11">Bütün malını murabahacı tuzağına düşürsün; Ve emeğini yabancılar yağma etsin.</verse>
				<verse number="12">Ona inayet eden olmasın; Öksüzlerine acıyan olmasın.</verse>
				<verse number="13">Zürriyeti kesilsin; Gelecek nesilde adları silinsin.</verse>
				<verse number="14">Atalarının fesadı RABBİN önünde anılsın; Ve anasının suçu silinmesin.</verse>
				<verse number="15">Daima RABBİN önünde olsunlar, Ta ki, onların anılmasını yeryüzünden kessin;</verse>
				<verse number="16">Çünkü inayet etmeği hatırlamadı, Fakat hakir ile fakiri, Ve yüreği kırık olanı öldürmek için onlara eza etti.</verse>
				<verse number="17">Lâneti sevdi, ve onun başına geldi; Hayır duadan hoşlanmadı, ve kendisinden uzak kaldı.</verse>
				<verse number="18">Lâneti esvabı gibi giydi; Ve su gibi karnına, Ve yağ gibi kemiklerine girdi.</verse>
				<verse number="19">Kendisine örtüneceği esvap gibi olsun; Ve daima kuşandığı kuşak gibi olsun.</verse>
				<verse number="20">Hasımlarımın, ve canım için kötülük söyliyenlerin RABDEN karşılığı budur.</verse>
				<verse number="21">Fakat sen, ya Rab Yehova, isminin uğruna sen benimle işle; Beni azat et, çünkü inayetin iyidir.</verse>
				<verse number="22">Çünkü ben hakir ve fakirim, Ve içimde yüreğim yaralıdır.</verse>
				<verse number="23">Uzanan gölge gibi geçtim; Çekirge gibi atlatıldım.</verse>
				<verse number="24">Dizlerim oruçtan titremektedir; Ve bedenimde yağ tükendi.</verse>
				<verse number="25">Ve ben onlara yüzkarası oldum; Bana baktıkları zaman baş sallıyorlar.</verse>
				<verse number="26">Ya RAB Allahım, bana yardım et; İnayetine göre beni kurtar da,</verse>
				<verse number="27">Bilsinler ki, bu senin elindir, Bunu yapan sensin, ya RAB.</verse>
				<verse number="28">Onlar lânet eylesin, fakat sen mubarek kıl; Onlar kalkınca utanacaklar, Fakat senin kulun sevinecektir.</verse>
				<verse number="29">Hasımlarım rüsvaylığı giyinsin, Kaftan gibi utançları ile örtünsünler.</verse>
				<verse number="30">RABBE ağzımla çok şükredeyim; Halk arasında ona hamdedeyim.</verse>
				<verse number="31">Çünkü canına hükmedenlerden onu kurtarmak için, Fakirin sağında durur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="110">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. RAB Rabbime dedi: Ben düşmanlarını senin ayaklarına basamak koyuncıya kadar, Sağımda otur.</verse>
				<verse number="2">RAB Siondan senin kudretin asasını gönderecektir; Düşmanlarının ortasında saltanat sür.</verse>
				<verse number="3">Senin kudretin gününde kavmın Mukaddes süs içinde gönüllü kurbanlardır. Sana gençlerin Seherin bağrından doğan çiğ gibidir.</verse>
				<verse number="4">RAB and etti ve caymaz; Melkisedek tertibi üzre Sen ebediyen kâhinsin.</verse>
				<verse number="5">RAB senin sağında Öfkesi gününde kıralları vuracak.</verse>
				<verse number="6">Milletler arasında hüküm verecek. Yer leşler ile dolacak; Çok memleketlerde baş olanı ezecektir;</verse>
				<verse number="7">Yolda dereden içecek; Bundan ötürü baş yükseltecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="111">
				<verse number="1">RABBE hamdedin. Doğruların meclisinde, ve cemaatte, Bütün yüreğimle RABBE şükredeyim.</verse>
				<verse number="2">RABBİN işleri büyüktür, Bütün onlarda zevk bulanlar tarafından aranılırlar.</verse>
				<verse number="3">Onun işi celâl ve haşmettir; Ve adaleti ebediyen durur.</verse>
				<verse number="4">Şaşılacak işlerini hatırlattı; RAB rahîmdir ve rauftur.</verse>
				<verse number="5">Kendisinden korkanlara yiyecek verir; Ahdini ebediyen anar.</verse>
				<verse number="6">Milletlerin mirasını onlara vermekle, Kavmına işlerinin kuvvetini bildirdi.</verse>
				<verse number="7">Ellerinin işleri hakikat ve adalettir; Bütün vesayası sadıktır.</verse>
				<verse number="8">Ebediyen ve daima sabittir; Hakikat ve doğrulukla yapılmıştır.</verse>
				<verse number="9">Kavmına kurtarışı gönderdi; Ahdini ebedî buyurmuştur; Onun ismi kuddûs ve korkunçtur.</verse>
				<verse number="10">Hikmetin başlangıcı RAB korkusudur; Emirlerini yapan her adamın iyi anlayışı vardır; Onun hamdi ebediyen durur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="112">
				<verse number="1">RABBE hamdedin. RABDEN korkana, Onun emirlerinden büyük zevk alana ne mutlu!</verse>
				<verse number="2">Zürriyeti yeryüzünde kuvvetli olur; Doğruların nesli mubarek olur.</verse>
				<verse number="3">Bolluk ve zenginlik onun evindedir; Ve salâhı ebediyen durur.</verse>
				<verse number="4">Doğrulara karanlıkta ışık doğar; Rahîm ve rauf ve salih odur.</verse>
				<verse number="5">Acıyan ve ödünç veren adama iyidir; Hükümde davasını kazanır.</verse>
				<verse number="6">Çünkü ebediyen sarsılmaz; Salihin anılması ebedî olur.</verse>
				<verse number="7">Kötü haberden korkmıyacaktır; RABBE güvenerek yüreği sabittir.</verse>
				<verse number="8">Hasımlarında dilediğini görünciye kadar, Yüreği pektir, korkmaz.</verse>
				<verse number="9">O dağıttı, fakirlere verdi; Salâhı ebediyen durur; Kuvveti izzetle yükselir.</verse>
				<verse number="10">Kötü adam bunu görüp sıkılır; Dişlerini gıcırdatır ve eriyip tükenir; Kötülerin dileği yok olur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="113">
				<verse number="1">RABBE hamdedin. Ey RABBİN kulları, hamdedin, RABBİN ismine hamdedin.</verse>
				<verse number="2">Şimdiden ebede kadar, RABBİN ismi mubarek olsun.</verse>
				<verse number="3">Güneşin doğmasından batmasına kadar RABBİN ismi hamde lâyıktır.</verse>
				<verse number="4">RAB bütün milletlerin üstünde yücedir, Ve izzeti göklerin üstündedir.</verse>
				<verse number="5">Göklerde ve yerde olanlara Bakmağa tenezzül eden,</verse>
				<verse number="6">Yücelerde oturan, Allahımız RAB gibi kim vardır?</verse>
				<verse number="7">Düşkünü topraktan kaldırır, Fakiri gübrelikten yükseltir;</verse>
				<verse number="8">Ta ki, emîrlerle, Kavmının emîrlerile oturtsun.</verse>
				<verse number="9">Kısır kadını evde oturtur, Ve sevinçli çocuklar anası eder. RABBE hamdedin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="114">
				<verse number="1">İSRAİL Mısırdan, Yakub evi yabancı dil konuşan kavmın yanından çıktığı vakit,</verse>
				<verse number="2">Yahuda onun makdisi, İsrail onun ülkesi oldu.</verse>
				<verse number="3">Deniz gördü ve kaçtı; Erden geri döndü.</verse>
				<verse number="4">Dağlar koçlar gibi, Tepeler kuzular gibi sıçradılar.</verse>
				<verse number="5">Ey deniz, sana ne oldu da kaçıyorsun? Ey Erden, neden geri dönüyorsun?</verse>
				<verse number="6">Ey dağlar, neden koçlar gibi, Ey tepeler, neden kuzular gibi sıçrıyorsunuz?</verse>
				<verse number="7">Kayayı su havuzuna, Çakmak taşını su kaynağına döndüren</verse>
				<verse number="8">RABBİN yüzünden, Yakubun Allahının yüzünden, Ey dünya, titre.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="115">
				<verse number="1">BİZE değil, ya RAB, bize değil, Fakat senin inayetin ve hakikatin uğruna, Kendi ismine izzet ver.</verse>
				<verse number="2">Niçin milletler desin: Hani, onların Allahı nerede?</verse>
				<verse number="3">Fakat Allahımız göklerdedir; Dilediği her şeyi yaptı.</verse>
				<verse number="4">Onların putları gümüş ve altındır, İnsan ellerinin işi.</verse>
				<verse number="5">Ağızları vardır, ve söylemezler; Gözleri vardır, ve görmezler;</verse>
				<verse number="6">Kulakları vardır, ve işitmezler; Burunları vardır, ve koku almazlar;</verse>
				<verse number="7">Elleri vardır, ve el sürmezler; Ayakları vardır, ve yürümezler; Boğazları ile ses vermezler.</verse>
				<verse number="8">Onları yapanlar ve onlara güvenen her adam, Onlar gibi olacak.</verse>
				<verse number="9">Ey İsrail, RABBE güven; Onların yardımı ve kalkanı odur.</verse>
				<verse number="10">Ey Harun evi, RABBE güvenin; Onların yardımı ve kalkanı odur.</verse>
				<verse number="11">Ey RABDEN korkanlar, RABBE güvenin; Onların yardımı ve kalkanı odur.</verse>
				<verse number="12">RAB bizi andı; bizi mubarek kılacak; İsrail evini mubarek kılacak; Harun evini mubarek kılacaktır.</verse>
				<verse number="13">RABDEN korkanları, Küçüklerle büyükleri mubarek kılacaktır.</verse>
				<verse number="14">RAB sizi, Sizi ve oğullarınızı çoğaltsın.</verse>
				<verse number="15">Siz gökleri ve yeri yaratan RABBİN mubareklerisiniz.</verse>
				<verse number="16">Gökler RABBİN gökleridir; Fakat yeri âdem oğullarına verdi.</verse>
				<verse number="17">Ölüler ve bütün sükût diyarına inenler, RABBE hamdetmez.</verse>
				<verse number="18">Fakat biz şimdiden ebede kadar, RABBİ takdis edeceğiz. RABBE hamdedin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="116">
				<verse number="1">RABBİ severim, Çünkü sesimi ve yalvarışlarımı işitir.</verse>
				<verse number="2">Kulağını bana iğdirdiği için, Ömrüm oldukça onu çağırırım.</verse>
				<verse number="3">Ölüm ipleri çevremi sardı; Ve ölüm diyarının sıkıntıları beni buldular; Ben sıkıntı ve dert buldum.</verse>
				<verse number="4">Ve RABBİN ismini çağırdım: Aman, ya RAB, canımı azat eyle.</verse>
				<verse number="5">RAB rauf ve âdildir; Ve Allahımız merhametlidir.</verse>
				<verse number="6">RAB bön adamları korur; Düşkün oldum, ve beni kurtardı.</verse>
				<verse number="7">Ey canım, rahatına dön; Çünkü RAB sana iyilik etti.</verse>
				<verse number="8">Çünkü sen canımı ölümden, Gözlerimi gözyaşlarından, Ayaklarımı kaymaktan kurtardın.</verse>
				<verse number="9">Yaşıyanların diyarında, RABBİN önünde yürüyeceğim.</verse>
				<verse number="10">İman ettim, bunun için söyliyeceğim; Ben çok düşkündüm;</verse>
				<verse number="11">Şaşkınlığımda dedim: Bütün insanlar yalancıdır.</verse>
				<verse number="12">Bana ettiği bütün iyilikler için RABBE ne ödiyeyim?</verse>
				<verse number="13">Kurtuluş kâsesini alayım, Ve RABBİN ismini çağırayım.</verse>
				<verse number="14">Bütün kavmının önünde RABBE adaklarımı ödiyeceğim.</verse>
				<verse number="15">RABBİN gözünde müttakilerinin ölümü değerlidir.</verse>
				<verse number="16">Aman, ya RAB, gerçek ben senin kulun, Cariyenin oğlu kulunum; Bağlarımı sen çözdün.</verse>
				<verse number="17">Sana şükran kurbanını takdim edeyim, Ve RABBİN ismini çağırayım.</verse>
				<verse number="18">RAB evinin avlularında, Senin içinde, ey Yeruşalim,</verse>
				<verse number="19">Bütün kavmının önünde, RABBE adaklarımı ödiyeyim. RABBE hamdedin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="117">
				<verse number="1">EY bütün milletler, RABBE hamdedin; Ey bütün ümmetler, ona sena edin.</verse>
				<verse number="2">Çünkü bize olan inayeti büyüktür; Ve RABBİN hakikati ebedîdir. RABBE hamdedin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="118">
				<verse number="1">RABBE şükredin, çünkü iyidir; Çünkü inayeti ebedîdir.</verse>
				<verse number="2">İsrail desin: Onun inayeti ebedîdir.</verse>
				<verse number="3">Harun evi desin: Onun inayeti ebedîdir.</verse>
				<verse number="4">RABDEN korkanlar desin: Onun inayeti ebedîdir.</verse>
				<verse number="5">Darlıktan RABBİ çağırdım; RAB bana cevap verdi, ve beni genişliğe çıkardı.</verse>
				<verse number="6">RAB benimledir, ve ben korkmam; İnsan bana ne yapabilir?</verse>
				<verse number="7">RAB benimledir, yardımcılarım arasında; Benden nefret edenlerde dilediğimi göreceğim.</verse>
				<verse number="8">RABBE sığınmak, İnsana güvenmekten iyidir.</verse>
				<verse number="9">RABBE sığınmak, Emîrlere güvenmekten iyidir.</verse>
				<verse number="10">Bütün milletler beni kuşattılar; RABBİN ismile onları kıracağım.</verse>
				<verse number="11">Beni kuşattılar; evet, beni kuşattılar; RABBİN ismile onları kıracağım.</verse>
				<verse number="12">Arılar gibi beni kuşattılar; çalı ateşi gibi söndüler; RABBİN ismile onları kıracağım.</verse>
				<verse number="13">Düşeyim diye beni şiddetle dürttün; Fakat RAB bana yardım eyledi.</verse>
				<verse number="14">RAB kuvvetim ve mezmurumdur; O bana kurtuluş da oldu.</verse>
				<verse number="15">Meserret ve kurtuluş sesi salihlerin çadırlarındadır; RABBİN sağ eli yiğitlikler eder.</verse>
				<verse number="16">RABBİN sağ eli yükselmiştir; RABBİN sağ eli yiğitlikler eder.</verse>
				<verse number="17">Ölmiyeyim de yaşıyayım, Ve RABBİN işlerini ilân edeyim.</verse>
				<verse number="18">RAB beni şiddetle tedip etti; Fakat beni ölüme vermedi.</verse>
				<verse number="19">Bana salâh kapılarını açın; Onlara gireyim, ve RABBE şükredeyim.</verse>
				<verse number="20">RABBİN kapısı budur; Salihler ona girer.</verse>
				<verse number="21">Sana şükredeyim; çünkü bana cevap verdin, Ve bana kurtuluş oldun.</verse>
				<verse number="22">Yapıcıların reddettikleri taş Köşenin başı oldu.</verse>
				<verse number="23">Bu, RABDEN oldu; Ve o, gözlerimizde şaşılacak iştir.</verse>
				<verse number="24">RABBİN yarattığı gün budur; Onda mesrur oluruz ve seviniriz.</verse>
				<verse number="25">Aman, ya RAB, kurtar, Aman, ya RAB, muvaffakıyet ver.</verse>
				<verse number="26">RABBİN ismile gelen mubarek olsun; RABBİN evinden size hayırdua eyledik.</verse>
				<verse number="27">RAB Allahtır, ve bize nur verdi; Mezbahın boynuzlarına kurbanı iplerle bağlayın.</verse>
				<verse number="28">Allahım sensin, ve sana şükrederim; Allahımsın, seni yükseltirim.</verse>
				<verse number="29">RABBE şükredin, çünkü iyidir; Çünkü inayeti ebedîdir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="119">
				<verse number="1">YOLDA kâmil olanlar ne mutludur; RABBİN şeriatinde yürürler.</verse>
				<verse number="2">Onun şehadetlerini tutanlar ne mutludur; Bütün yürekle onu ararlar.</verse>
				<verse number="3">Gerçek, onlar haksızlık etmezler; Onun yollarında yürürler.</verse>
				<verse number="4">Dikkatle tutmak için, Sen vesayanı emrettin.</verse>
				<verse number="5">Senin kanunlarını tutmak için, Keşke yollarım pekiştirilse!</verse>
				<verse number="6">Senin bütün emirlerini gözettiğimde, O zaman utanmam.</verse>
				<verse number="7">Adaletinin hükümlerini öğrendiğim zaman, Yürek doğruluğu ile sana şükrederim.</verse>
				<verse number="8">Kanunlarını tutarım; Beni bütün bütün bırakma.</verse>
				<verse number="9">Genç adam yolunu ne ile temizler? Senin sözüne göre onu tutmakla.</verse>
				<verse number="10">Seni bütün yüreğimle aradım; Emirlerinden beni saptırma.</verse>
				<verse number="11">Sana karşı suç etmiyeyim diye, Sözünü yüreğimde sakladım.</verse>
				<verse number="12">Ya RAB, sen mubareksin; Kanunlarını bana öğret.</verse>
				<verse number="13">Senin ağzının bütün hükümlerini Dudaklarımla ilân ettim.</verse>
				<verse number="14">Senin şehadetlerinin yolunda Her zenginlik benim imiş gibi ferahlandım.</verse>
				<verse number="15">Vesayanı düşünürüm, Ve senin yollarını gözetirim.</verse>
				<verse number="16">Kanunlarından zevk alırım; Sözünü unutmam.</verse>
				<verse number="17">Kuluna iyilik et de yaşıyayım; Ve sözünü tutayım.</verse>
				<verse number="18">Gözlerimi aç da Şeriatinden şaşılacak şeyler göreyim.</verse>
				<verse number="19">Ben dünyada misafirim; Emirlerini benden gizleme.</verse>
				<verse number="20">Her an hükümlerini özlemekten, Canım ezilmektedir.</verse>
				<verse number="21">Senin emirlerinden sapan Lânetli mağrurları azarladın.</verse>
				<verse number="22">Utancı ve hakareti üzerimden kaldır; Çünkü senin şehadetlerini tuttum.</verse>
				<verse number="23">Reisler de oturdular, ve bana karşı söylendiler; Fakat kulun senin kanunlarını düşündü.</verse>
				<verse number="24">Şehadetlerin de benim zevkimdir, Benim öğütçülerimdir.</verse>
				<verse number="25">Canım toprağa yapışır; Senin sözüne göre beni dirilt.</verse>
				<verse number="26">Yollarımı bildirdim, ve bana cevap verdin; Kanunlarını bana öğret.</verse>
				<verse number="27">Vesayanın yolunu bana anlat; Ve senin şaşılacak işlerini düşüneyim.</verse>
				<verse number="28">Canım ağırlıktan eriyor; Sözüne göre beni kuvvetlendir;</verse>
				<verse number="29">Yalan yolunu benden uzaklaştır; Ve şeriatini bana ihsan et.</verse>
				<verse number="30">Ben sadakat yolunu seçtim; Hükümlerini önüme koydum.</verse>
				<verse number="31">Senin şehadetlerine yapıştım; Ya RAB, beni utandırma.</verse>
				<verse number="32">Yüreğimi genişlettiğin zaman, Senin emirlerin yolunda koşacağım.</verse>
				<verse number="33">Ya RAB, kanunlarının yolunu bana öğret; Ve onu sona kadar tutayım.</verse>
				<verse number="34">Bana anlayış ver de şeriatini koruyayım; Ve onu bütün yüreğimle tutayım.</verse>
				<verse number="35">Beni emirlerinin yolunda yürüt; Çünkü onunla zevk alırım.</verse>
				<verse number="36">Yüreğimi kötü kazanca değil, Senin şehadetlerine meylettir.</verse>
				<verse number="37">Boş şeye bakmaktan gözlerimi çevir; Kendi yolunda beni dirilt.</verse>
				<verse number="38">Senden korkmak için olan sözünü, Kuluna pekiştir.</verse>
				<verse number="39">Korktuğum hakareti benden çevir; Zira senin hükümlerin iyidir.</verse>
				<verse number="40">İşte, senin vesayanı özledim; Beni adaletin ile dirilt. ו VAV</verse>
				<verse number="41">Senin sözüne göre, ya RAB, İnayetlerin, kurtarışın da bana gelsin.</verse>
				<verse number="42">Böylece bana hakaret edene cevabım olacak; Çünkü senin kelâmına güvendim.</verse>
				<verse number="43">Ve ağzımdan hakikat sözünü bütün bütün alma; Çünkü senin hükümlerine ümit bağladım.</verse>
				<verse number="44">Şeriatini daima Ve ebediyen tutacağım.</verse>
				<verse number="45">Ve genişlikte yürüyeyim; Çünkü vesayanı aradım.</verse>
				<verse number="46">Kırallar önünde senin şehadetlerin için söyliyeyim; Ve utanmıyayım.</verse>
				<verse number="47">Ve sevdiğim emirlerinde, Zevk bulayım.</verse>
				<verse number="48">Sevdiğim emirlerine doğru ellerimi kaldırayım; Ve senin kanunlarını düşüneyim. ז ZAYİN</verse>
				<verse number="49">Kuluna olan sözü an; Onun üzerine bana ümit verdin.</verse>
				<verse number="50">Düşkünlüğümde tesellim budur; Çünkü sözün beni diriltti.</verse>
				<verse number="51">Kibirliler benimle çok eğlendiler; Fakat senin şeriatinden sapmadım.</verse>
				<verse number="52">Kadimden olan hükümlerini andım, ya RAB, Ve teselli buldum.</verse>
				<verse number="53">Şeriatini bırakan kötüler yüzünden Beni kızgınlık aldı.</verse>
				<verse number="54">Gurbetim evinde senin kanunların Bana mezmur oldular.</verse>
				<verse number="55">Geceleyin ismini andım, ya RAB, Ve şeriatini tuttum.</verse>
				<verse number="56">Bana bu oldu, Çünkü vesayanı tuttum. ח HEYT</verse>
				<verse number="57">Benim payım RABDİR: Senin sözlerini tutarım, dedim.</verse>
				<verse number="58">Lûtfunu bütün yüreğimle diledim, Sözüne göre bana acı.</verse>
				<verse number="59">Yollarımı düşündüm, Ve ayaklarımı şehadetlerine döndürdüm.</verse>
				<verse number="60">Emirlerini tutmak için Koştum ve gecikmedim.</verse>
				<verse number="61">Kötülerin ipleri beni sardı; Fakat senin şeriatini unutmadım.</verse>
				<verse number="62">Âdil hükümlerin için sana şükretmeğe Gece yarılarında kalkarım.</verse>
				<verse number="63">Vesayanı tutanlara, Ve bütün senden korkanlara ben arkadaşım.</verse>
				<verse number="64">Ya RAB, yer inayetin ile doludur; Bana kanunlarını öğret.</verse>
				<verse number="65">Ya RAB, sözüne göre, Kuluna iyilik ettin.</verse>
				<verse number="66">Bana iyi muhakeme ve bilgi öğret; Çünkü emirlerine inandım.</verse>
				<verse number="67">Düşkün olmadan önce sapmıştım; Fakat şimdi sözünü tutuyorum.</verse>
				<verse number="68">Sen iyisin, ve iyilik eylersin; Kanunlarını bana öğret.</verse>
				<verse number="69">Kibirliler bana karşı yalan uydururlar; Ben ise, bütün yüreğimle senin vesayanı tutarım.</verse>
				<verse number="70">Yürekleri yağ gibi semizlendi; Ben ise, senin şeriatinden zevk alırım.</verse>
				<verse number="71">Düşkün olduğum bana iyi oldu; Ta ki, kanunlarını öğreneyim.</verse>
				<verse number="72">Bana senin ağzının şeriati Binlerce altından ve gümüşten iyidir.</verse>
				<verse number="73">Senin ellerin beni yarattı ve bana şekil verdi; Bana anlayış ver de emirlerini öğreneyim.</verse>
				<verse number="74">Senden korkanlar beni görür de sevinir, Çünkü senin sözüne ümit bağladım.</verse>
				<verse number="75">Ya RAB, bilirim ki, hükümlerin adalettir, Ve beni sadakatle alçalttın.</verse>
				<verse number="76">Niyaz ederim, kuluna olan sözüne göre, İnayetin bana teselli olsun.</verse>
				<verse number="77">Merhametlerin bana gelsin de yaşıyayım; Çünkü şeriatin benim zevkimdir.</verse>
				<verse number="78">Kibirliler utansın; çünkü bana haksız yere gadrettiler; Fakat ben senin vesayanı düşüneyim.</verse>
				<verse number="79">Senden korkanlar bana dönsünler; Ve senin şehadetlerini bileceklerdir.</verse>
				<verse number="80">Yüreğim senin kanunlarında kâmil olsun da, Utandırılmıyayım.</verse>
				<verse number="81">Canım senin kurtarışını özliyor; Senin sözüne ümit bağladım.</verse>
				<verse number="82">Ne vakit bana teselli vereceksin? dediğim zaman, Sözünü bekliyerek gözlerim sönüyor.</verse>
				<verse number="83">Çünkü duman içindeki tulum gibi oldum; Fakat senin kanunlarını unutmuyorum,</verse>
				<verse number="84">Kulunun günleri ne kadardır? Bana eza edenlere ne vakit hükmedeceksin?</verse>
				<verse number="85">Senin şeriatine uygun olmıyan kibirliler Benim için çukurlar kazdılar.</verse>
				<verse number="86">Bütün emirlerin sadakattir; Bana haksız yere eza ediyorlar; bana yardım et.</verse>
				<verse number="87">Az kaldı beni yeryüzünden yok edeceklerdi; Fakat ben vesayanı bırakmadım.</verse>
				<verse number="88">İnayetine göre beni dirilt; Ve senin ağzının şehadetlerini tutayım.</verse>
				<verse number="89">Ya RAB, sözün Göklerde ebediyen sabittir.</verse>
				<verse number="90">Sadakatin nesilden nesle sürer; Yeri kurdun, ve duruyor.</verse>
				<verse number="91">Bugün senin hükümlerin üzre duruyorlar; Çünkü hepsi senin kullarındır.</verse>
				<verse number="92">Eğer şeriatin benim zevkim olmasaydı, O zaman düşkünlüğümde yok olurdum.</verse>
				<verse number="93">Vesayanı ebediyen unutmam; Çünkü onlarla beni dirilttin.</verse>
				<verse number="94">Ben seninim, beni kurtar; Çünkü vesayanı aradım.</verse>
				<verse number="95">Kötüler beni yok etmek için beklediler; Fakat ben senin şehadetlerine kulak veririm.</verse>
				<verse number="96">Her kemale bir had gördüm; Senin emrin ise, çok geniştir.</verse>
				<verse number="97">Şeriatini ne kadar severim! Bütün gün düşüncem odur.</verse>
				<verse number="98">Emirlerin beni düşmanlarımdan daha hikmetli kıldı; Çünkü onlar daima benimledir.</verse>
				<verse number="99">Bütün muallimlerimden daha anlayışlı oldum; Çünkü şehadetlerin benim düşüncemdir.</verse>
				<verse number="100">İhtiyarlardan daha akıllı oldum; Çünkü senin vesayanı tuttum.</verse>
				<verse number="101">Ayaklarımı her şer yolundan alıkoydum, Ta ki, senin sözünü tutayım.</verse>
				<verse number="102">Senin hükümlerinden dönmedim; Çünkü sen bana öğrettin.</verse>
				<verse number="103">Sözlerin damağım için ne tatlıdır! Ağzım için baldan tatlıdır!</verse>
				<verse number="104">Vesayan ile akıl kazanırım; Bunun için her yalan yolundan nefret eylerim.</verse>
				<verse number="105">Sözün adımlarım için çerağ, Ve yolum için ışıktır.</verse>
				<verse number="106">Senin adaletli hükümlerini tutayım diye, And ettim, ve andımı pekiştirdim.</verse>
				<verse number="107">Çok düşkünüm; Ya RAB, sözüne göre beni dirilt.</verse>
				<verse number="108">Ya RAB, ağzımın gönüllü kurbanlarını kabul et, Ve bana senin hükümlerini öğret.</verse>
				<verse number="109">Canım daima avucumdadır; Fakat senin şeriatini unutmuyorum.</verse>
				<verse number="110">Kötüler bana tuzak kurdular; Fakat senin vesayandan sapmadım.</verse>
				<verse number="111">Senin şehadetlerini ebediyen miras olarak aldım; Çünkü onlar yüreğimin sevincidir.</verse>
				<verse number="112">Ebediyen, sona kadar, Yüreğimi senin kanunlarını yapmağa meylettirdim.</verse>
				<verse number="113">İki yürekli adamlardan nefret eylerim; Fakat senin şeriatini severim.</verse>
				<verse number="114">Saklanacak yerim ve kalkanım sensin; Senin sözüne ümit bağlarım.</verse>
				<verse number="115">Ey şerirler, benden uzaklaşın da, Allahımın emirlerini tutayım.</verse>
				<verse number="116">Sözüne göre bana destek ol da dirileyim; Ve ümidimden beni utandırma.</verse>
				<verse number="117">Beni tutup kaldır, ve kurtulurum. Ve daima senin kanunlarını gözetirim.</verse>
				<verse number="118">Senin kanunlarından sapanların hepsini hiçe saydın; Çünkü onların hilesi boştur.</verse>
				<verse number="119">Bütün yerin kötülerini cüruf gibi atarsın; Bunun için senin şehadetlerini severim.</verse>
				<verse number="120">Senin korkundan bedenim titrer; Ve hükümlerinden korkarım.</verse>
				<verse number="121">Hükmü ve adaleti yaptım; Bana gaddarlık edenlere beni bırakma.</verse>
				<verse number="122">İyilik için kuluna kefil ol; Kibirliler bana gadretmesinler.</verse>
				<verse number="123">Senin kurtarışını ve adalet sözünü özliyerek Gözlerim sönüyor.</verse>
				<verse number="124">Kuluna senin inayetine göre yap, Ve kanunlarını bana öğret.</verse>
				<verse number="125">Ben senin kulunum; bana anlayış ver de Senin şehadetlerini bileyim.</verse>
				<verse number="126">RABBİN işliyeceği vakittir; Senin şeriatini bozdular.</verse>
				<verse number="127">Bunun için senin emirlerini Altından, ve saf altından daha çok severim.</verse>
				<verse number="128">Bunun için her şeyde bütün vesayanı doğru sayarım; Her yalan yolundan nefret eylerim.</verse>
				<verse number="129">Şehadetlerin şaşılacak şeydir; Bunun için canım onları tutuyor.</verse>
				<verse number="130">Kelâmının açılışı nurlandırır; Bön adamlara akıl verir.</verse>
				<verse number="131">Ağzımı açtım ve ah ettim; Çünkü senin emirlerini özliyorum.</verse>
				<verse number="132">Senin ismini sevenlere âdetin olduğu gibi, Bana yünel ve bana acı.</verse>
				<verse number="133">Sözünle adımlarımı pekiştir; Ve hiç bir fesat bana hâkim olmasın.</verse>
				<verse number="134">İnsan gadrından beni kurtar; Ve vesayanı tutayım.</verse>
				<verse number="135">Kuluna yüzünü parlat; Ve kanunlarını bana öğret.</verse>
				<verse number="136">Gözlerimden bol bol sular iniyor, Çünkü senin şeriatini tutmuyorlar.</verse>
				<verse number="137">Sen âdilsin, ya RAB, Ve hükümlerin doğrudur.</verse>
				<verse number="138">Şehadetlerini adaletle, Ve çok sadakatle emrettin.</verse>
				<verse number="139">Gayretim beni yok etti, Çünkü hasımlarım senin kelâmlarını unuttular.</verse>
				<verse number="140">Senin sözün çok saftır; Ve kulun onu sever.</verse>
				<verse number="141">Küçüğüm ben, ve hakirim; Fakat vesayanı unutmuyorum.</verse>
				<verse number="142">Adaletin ebedî adalettir, Ve şeriatin hakikattir.</verse>
				<verse number="143">Sıkıntı ve meşakkat bana eriştiler; Fakat emirlerin zevkimdir.</verse>
				<verse number="144">Şehadetlerin ebediyen adaletlidir; Bana anlayış ver de, yaşıyayım.</verse>
				<verse number="145">Bütün yüreğimle çağırdım; bana cevap ver, ya RAB; Senin kanunlarını tutayım.</verse>
				<verse number="146">Seni çağırdım; beni kurtar, Ve senin şehadetlerini tutayım.</verse>
				<verse number="147">Seheri karşıladım, ve imdada çağırdım; Senin sözüne ümit bağladım.</verse>
				<verse number="148">Senin sözünü düşüneyim diye, Gözlerim gece nöbetlerini karşıladı.</verse>
				<verse number="149">İnayetine göre sesimi işit; Ya RAB, hükümlerine göre beni dirilt.</verse>
				<verse number="150">Kötülük ardında koşanlar yaklaştılar; Senin şeriatinden uzak durmaktalar.</verse>
				<verse number="151">Yakın olan sensin, ya RAB; Ve bütün emirlerin hakikattir.</verse>
				<verse number="152">Çoktan beri şehadetlerinden bildim ki, Sen onları ebediyen kurdun.</verse>
				<verse number="153">Düşkünlüğüme bak, ve beni kurtar; Çünkü senin şeriatini unutmuyorum.</verse>
				<verse number="154">Davamı gör, ve beni azat et; Sözüne göre beni dirilt.</verse>
				<verse number="155">Kurtuluş kötülerden uzaktır; Çünkü senin kanunlarını aramıyorlar.</verse>
				<verse number="156">Merhametlerin çoktur, ya RAB; Hükümlerine göre beni dirilt.</verse>
				<verse number="157">Bana eza edenler ve hasımlarım çoktur; Fakat şehadetlerinden sapmadım.</verse>
				<verse number="158">Hainleri gördüm ve kederlendim, Çünkü senin sözünü tutmuyorlar.</verse>
				<verse number="159">Bak, senin vesayanı nasıl severim; Ya RAB, inayetine göre beni dirilt.</verse>
				<verse number="160">Sözünün topu hakikattir; Ve her adaletli hükmün ebedîdir.</verse>
				<verse number="161">Reisler yok yere bana eza ettiler; Fakat yüreğim senin sözünden korkar.</verse>
				<verse number="162">Çok ganimet bulan adam gibi, Ben senin sözünle mesrur olurum.</verse>
				<verse number="163">Yalandan nefret ederim ve tiksinirim; Fakat senin şeriatini severim.</verse>
				<verse number="164">Senin adaletli hükümlerin için, Günde yedi kere sana hamdeylerim.</verse>
				<verse number="165">Şeriatini sevenlere büyük selâmet var; Ve onlara tökez yoktur.</verse>
				<verse number="166">Kurtarışına ümit bağladım, ya RAB, Ve emirlerini yaptım.</verse>
				<verse number="167">Canım senin şehadetlerini tuttu; Ve onları çok severim.</verse>
				<verse number="168">Vesayanı ve şehadetlerini tuttum; Çünkü bütün yollarım senin önündedir.</verse>
				<verse number="169">Feryadım sana erişsin, ya RAB; Sözüne göre bana anlayış ver.</verse>
				<verse number="170">Yalvarışım senin önüne varsın; Sözüne göre beni azat eyle.</verse>
				<verse number="171">Dudaklarım hamdi akıtsın; Çünkü kanunlarını bana öğrettin.</verse>
				<verse number="172">Dilim senin sözünü terennüm etsin; Çünkü bütün emirlerin adalettir.</verse>
				<verse number="173">Elin bana yardım etmeğe hazır olsun; Çünkü ben senin vesayanı seçtim.</verse>
				<verse number="174">Kurtarışını özledim, ya RAB; Ve şeriatin zevkimdir.</verse>
				<verse number="175">Canım yaşasın, ve sana hamdedecektir; Ve hükümlerin bana yardım etsin.</verse>
				<verse number="176">Kaybolmuş koyun gibi yoldan saptım; kulunu ara; Çünkü emirlerini unutmuyorum.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="120">
				<verse number="1">Hacc İlâhisi. SIKINTIMDA RABBİ çağırdım, Ve bana cevap verdi.</verse>
				<verse number="2">Ya RAB, canımı yalancı dudaklardan, Hileli dilden azat et.</verse>
				<verse number="3">Ey hileli dil, Sana ne verilecek, ve sana ne artırılacak?</verse>
				<verse number="4">Cebbarın sivri okları, Ve retem közleri.</verse>
				<verse number="5">Ne yazık bana, Meşekte garip oldum, Kedar çadırları arasında oturdum!</verse>
				<verse number="6">Canım uzun zamandır Selâmetten nefret edenle oturuyor.</verse>
				<verse number="7">Ben selâmet ehliyim; Fakat ben söyleyince, onlar cenge kalkarlar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="121">
				<verse number="1">Hacc İlâhisi. GÖZLERİMİ dağlara kaldırıyorum; Yardımım nereden gelecek?</verse>
				<verse number="2">Yardımım gökleri ve yeri yaratan RABDENDİR.</verse>
				<verse number="3">Ayaklarını sarsılmağa bırakmaz; Seni koruyan uyuklamaz.</verse>
				<verse number="4">İşte, İsraili koruyan Uyuklamaz, ve uyumaz.</verse>
				<verse number="5">Seni koruyan RABDİR; Sağ yanında RAB sana gölgedir.</verse>
				<verse number="6">Gündüzün güneş, Ve geceleyin ay seni vurmaz.</verse>
				<verse number="7">RAB her şerden seni korur; Senin canını korur.</verse>
				<verse number="8">Şimdiden ebede kadar, RAB senin çıkışını ve girişini korur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="122">
				<verse number="1">Davudun Hacc İlâhisi. BANA: RABBİN evine gidelim, Dedikleri zaman sevindim.</verse>
				<verse number="2">Ayaklarımız senin kapılarında duruyor, Ey Yeruşalim.</verse>
				<verse number="3">Yeruşalim ki, Hep bitişik bir şehir gibi yapılmıştır;</verse>
				<verse number="4">Sıptlar, RABBİN sıptları, RABBİN ismine şükretmek için, İsraile verilen kanun üzre oraya çıkarlar.</verse>
				<verse number="5">Çünkü orada hüküm için tahtlar, Davud evinin tahtları, kurulmuştur.</verse>
				<verse number="6">Yeruşalimin selâmetini dileyin; Seni sevenler rahatta olsunlar.</verse>
				<verse number="7">Duvarların içinde selâmet, Sarayların içinde rahat olsun.</verse>
				<verse number="8">Kardeşlerim ve arkadaşlarım için şimdi derim: Sende selâmet olsun.</verse>
				<verse number="9">Allahımız RABBİN evi için, Senin iyiliğini ararım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="123">
				<verse number="1">Hacc İlâhisi. EY göklerde oturan, Gözlerimi sana kaldırdım.</verse>
				<verse number="2">Kulların gözleri efendilerinin eline, Cariyenin gözleri hanımının eline nasıl bakarsa, İşte, bizim gözlerimiz de RAB Allahımıza, O bize acıyıncıya kadar, öyle bakıyor.</verse>
				<verse number="3">Bize acı, ya RAB, bize acı; Çünkü hakarete çok doyduk.</verse>
				<verse number="4">Rahatta olanların istihzasına, Mağrurların hakaretine, Canımız çok doydu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="124">
				<verse number="1">Davudun Hacc İlâhisi. ŞİMDİ İsrail desin: Eğer RAB bizimle olmasaydı,</verse>
				<verse number="2">İnsan bize karşı kalktığı zaman, Eğer RAB bizimle olmasaydı,</verse>
				<verse number="3">Öfkeleri bize karşı alevlendiği zaman, Bizi o vakit diri diri yutarlardı;</verse>
				<verse number="4">O zaman bizi sular basarlardı, Canımızın üzerinden sel geçerdi;</verse>
				<verse number="5">O zaman mağrur sular canımızın üzerinden geçerdi.</verse>
				<verse number="6">RAB mubarek olsun, O RAB ki, bizi onların dişlerine av etmedi.</verse>
				<verse number="7">Canımız avcıların tuzağından bir kuş gibi kurtuldu; Tuzak kırıldı, ve biz kurtulduk.</verse>
				<verse number="8">Yardımımız gökleri ve yeri yaratan RABBİN ismindedir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="125">
				<verse number="1">Hacc İlâhisi. RABBE güvenenler Sion dağı gibidir ki, Sarsılmaz, ebediyen durur.</verse>
				<verse number="2">Yeruşalimi dağlar kuşattığı gibi, Şimdiden ebede kadar, RAB kavmını kuşatmıştır.</verse>
				<verse number="3">Çünkü salihler fesada el uzatmasınlar diye Kötülük asası salihlerin nasibi üzerinde durmaz;</verse>
				<verse number="4">İyilere, ve yüreklerinde doğru olanlara İyilik eyle, ya RAB.</verse>
				<verse number="5">Fakat kendi iğri yollarına sapanları, RAB onları fesat işliyenlerle beraber yürütür. İsrail üzerine selâmet olsun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="126">
				<verse number="1">Hacc İlâhisi. RAB Siona dönenleri geri getirince, Ruya görenler gibi idik.</verse>
				<verse number="2">O zaman ağzımız gülüşle, Ve dilimiz terennümle dolmuştu; O zaman milletler arasında dediler: RAB onlar için büyük işler etti.</verse>
				<verse number="3">RAB bizim için büyük işler etti; Bunun için seviniyoruz.</verse>
				<verse number="4">Ya RAB, sürgünümüzü geri döndür, Cenuptaki seller gibi.</verse>
				<verse number="5">Gözyaşları ile ekenler meserretle biçeceklerdir.</verse>
				<verse number="6">Ekeceği tohumu taşıyıp ağlıyarak giden, Elbette demetlerini taşıyarak meserretle gelecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="127">
				<verse number="1">Süleymanın Hacc İlâhisi. EĞER evi RAB yapmazsa, Yapıcılar boş yere çalışır; Eğer şehri RAB korumazsa, Bekçi boş yere uyanık durur.</verse>
				<verse number="2">Erken kalkmak, Geç rahat eylemek, Yorgunluk ekmeğini yemek, sizin için boştur; Çünkü böylece sevgilisine uyku verir.</verse>
				<verse number="3">İşte, çocuklar RABDEN mirastır; Rahmin semeresi mükâfattır.</verse>
				<verse number="4">Yiğidin elinde oklar ne ise, Gençlik çocukları da öyledir.</verse>
				<verse number="5">Ok kılıfı onlarla dolu olan adama ne mutlu! Düşmanları ile kapıda söyleşirken Utanca düşmezler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="128">
				<verse number="1">Hacc İlâhisi. NE mutlu her adama ki, RABDEN korkar, Onun yollarında yürür!</verse>
				<verse number="2">Çünkü elinin emeğini sen yersin; Mutlu olursun, ve sana iyi olur.</verse>
				<verse number="3">Evinin içinde karın Meyvalı asma gibi olur; Oğulların sofranın çevresinde Zeytin fidanları gibi olur.</verse>
				<verse number="4">İşte, RABDEN korkan adam Böylece mutlu olur.</verse>
				<verse number="5">RAB seni Siondan mubarek kılsın; Bütün hayatının günlerinde Yeruşalimin iyiliğini gör.</verse>
				<verse number="6">Ve oğullarının oğullarını gör. İsraile selâmet olsun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="129">
				<verse number="1">Hacc İlâhisi. GENÇLİĞİMDEN beri bana çok sıkıntı verdiler, Şimdi İsrail desin:</verse>
				<verse number="2">Gençliğimden beri bana çok sıkıntı verdiler, Fakat beni yenmediler.</verse>
				<verse number="3">Çiftçiler sırtımda sapan sürdüler; Çizilerini uzattılar.</verse>
				<verse number="4">RAB âdildir; Kötülerin iplerini kesti.</verse>
				<verse number="5">Siondan nefret edenlerin hepsi Utansınlar ve geri dönsünler.</verse>
				<verse number="6">Koparılmadan evel kuruyan, Damların otu gibi olsunlar;</verse>
				<verse number="7">Onunla orakçı avucunu, Ve demetçi kucağını doldurmaz;</verse>
				<verse number="8">Ve yoldan geçenler: RABBİN berekti üzerinize olsun, Sizi RABBİN ismile takdis ederiz, demezler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="130">
				<verse number="1">Hacc İlâhisi. ENGİNLERDEN seni çağırdım, ya RAB.</verse>
				<verse number="2">Ya Rab, sesimi işit; Yalvarışlarım sesini Kulakların iyi dinlesin.</verse>
				<verse number="3">Eğer fesatları hesaba alırsan, ey Yehova, Ya Rab, kim durabilir?</verse>
				<verse number="4">Fakat sende aflık vardır, Ta ki, senden korkulsun.</verse>
				<verse number="5">RABBİ bekliyorum, canım bekliyor, Ve onun kelâmına ümit bağlıyorum.</verse>
				<verse number="6">Sabahı bekliyenler, Evet, sabahı bekliyenlerden daha çok, Canım Rabbi bekliyor.</verse>
				<verse number="7">Ey İsrail, RABBE ümit bağla; Çünkü RABDE inayet, Ve onda bol kurtarış vardır.</verse>
				<verse number="8">Ve o bütün fesatlarından İsraili kurtarır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="131">
				<verse number="1">Davudun Hacc İlâhisi. YA RAB, yüreğim kibirlenmedi, ve gözlerimi yükseltmedim; Ve büyük işler yolunda yürümedim, Ne de benden üstün olan şaşılacak işlerde.</verse>
				<verse number="2">Anası kucağında sütten kesilmiş çocuk gibi, Gerçek canımı yatıştırdım ve susturdum; Canım bende sütten kesilmiş çocuk gibidir.</verse>
				<verse number="3">Ey İsrail, RABBE ümit bağla, Şimdiden ebede kadar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="132">
				<verse number="1">Hacc İlâhisi. YA RAB, Davudu Ve bütün düşkünlüklerini an;</verse>
				<verse number="2">Nasıl RABBE and eyledi, Ve Yakubun Kadîrine adadı:</verse>
				<verse number="3">RABBE bir yer, Ve Yakubun Kadîrine mesken bulmadan,</verse>
				<verse number="4">Evim çadırına girmiyeyim; Ve yatağımın döşeğine çıkmıyayım;</verse>
				<verse number="5">Gözlerime uyuklama, Ve gözkapaklarıma uyku vermiyeyim.</verse>
				<verse number="6">İşte, onun Efratada olduğunu işittik; Onu orman kırında bulduk.</verse>
				<verse number="7">Onun meskenlerine girelim; Onun ayaklarının basamağında secde kılalım.</verse>
				<verse number="8">Ya RAB, sen ve kudretinin sandığı, Kendi rahat yerine çık.</verse>
				<verse number="9">Kâhinlerin salâh ile giyinsin; Ve müttakilerin sevinç ile terennüm etsin.</verse>
				<verse number="10">Kulun Davudun hatırı için Mesihinin yüzünü reddetme.</verse>
				<verse number="11">RAB Davuda hakikatle and eyledi; Ondan geri dönmez: Senin tahtın üstüne sulbünün semeresinden oturtacağım.</verse>
				<verse number="12">Eğer oğulların ahdimi, Ve kendilerine öğreteceğim şehadetlerimi tutarlarsa, Onların oğulları da ebediyen senin tahtında oturacaklar.</verse>
				<verse number="13">Çünkü RAB Sionu seçti; Kendisine mesken olarak onu istedi.</verse>
				<verse number="14">Rahat yerim ebediyen budur; Burada oturacağım; çünkü bunu istedim.</verse>
				<verse number="15">Zahiresine çok bereket vereceğim; Fıkarasını ekmekle doyuracağım.</verse>
				<verse number="16">Kâhinlerine de kurtuluş giydireceğim; Ve müttakileri büyük sevinç ile terennüm edecekler.</verse>
				<verse number="17">Orada Davuda bir boynuz çıkaracağım; Mesihime bir çerağ hazırladım.</verse>
				<verse number="18">Düşmanlarına utanç giydireceğim; Fakat onun üzerinde tacı çiçeklenecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="133">
				<verse number="1">Davudun Hacc İlâhisi. İŞTE, kardeşlerin birleşmiş olarak oturması Ne iyidir, ve ne hoştur!</verse>
				<verse number="2">Başın üzerindeki iyi yağ gibidir, O yağ ki, sakala, Harunun sakalına, Elbisesinin eteklerine indi;</verse>
				<verse number="3">Sion dağları üzerine inen, Hermonun çiği gibidir; Çünkü RAB orada Bereketi, ebedî hayatı buyurdu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="134">
				<verse number="1">Hacc İlâhisi. EY sizler, RABBİN bütün kulları, RAB evinde geceleyin duranlar, RABBİ takdis edin.</verse>
				<verse number="2">Makdise ellerinizi kaldırın, Ve RABBİ takdis edin.</verse>
				<verse number="3">Gökü ve yeri yaratan RAB, Seni Siondan takdis etsin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="135">
				<verse number="1">RABBE hamdedin. RABBİN ismine hamdedin; Ey RABBİN kulları,</verse>
				<verse number="2">Ey sizler, RABBİN evinde, Allahımız evinin avlularında duranlar, hamdedin.</verse>
				<verse number="3">RABBE hamdedin; çünkü RAB iyidir; İsmine terennüm edin; çünkü tatlıdır.</verse>
				<verse number="4">Çünkü RAB kendine Yakubu, Kendi mülkü olarak İsraili seçti.</verse>
				<verse number="5">Çünkü bilirim ki, RAB büyüktür, Ve Rabbimiz bütün ilâhlardan üstündür.</verse>
				<verse number="6">Göklerde ve yerde, denizlerde ve bütün derinliklerde, RAB her istediğini yaptı;</verse>
				<verse number="7">Yerin uçlarından buğular yükseltir; Yağmur için şimşekler yapar; Hazinelerinden yeli çıkarır;</verse>
				<verse number="8">İnsandan hayvana kadar, Mısırın ilk doğanlarını vurdu;</verse>
				<verse number="9">Senin içinde, ey Mısır, Firavun ile bütün kulları üzerine, Alâmetler ve hârikalar gönderdi;</verse>
				<verse number="10">Büyük milletleri vurdu, Ve kudretli kıralları öldürdü,</verse>
				<verse number="11">Amorîler kıralı Sihonu, Ve Başan kıralı Ogu, Ve bütün Kenân ülkelerini vurdu,</verse>
				<verse number="12">Ve onların yerini miras, Kavmı İsraile miras olarak verdi.</verse>
				<verse number="13">Ya RAB, ismin ebedîdir; Ya RAB, anılman devirden devre sürer.</verse>
				<verse number="14">Çünkü RAB kavmına hükmeder, Ve kullarına merhamet eyler.</verse>
				<verse number="15">Milletlerin putları gümüş ve altındır; İnsan ellerinin işidir.</verse>
				<verse number="16">Onların ağzı vardır, ve söylemezler; Onların gözleri vardır, ve görmezler;</verse>
				<verse number="17">Onların kulakları vardır, ve işitmezler; Ağızlarında da soluk yoktur.</verse>
				<verse number="18">Onları yapanlar ve onlara güvenen her adam Onlara benziyecek.</verse>
				<verse number="19">Ey İsrail evi, RABBİ takdis edin; Ey Harun evi, RABBİ takdis edin;</verse>
				<verse number="20">Ey Levi evi, RABBİ takdis edin; Ey RABDEN korkanlar, RABBİ takdis edin.</verse>
				<verse number="21">Yeruşalimde oturan RAB, Siondan mubarek kılınsın. RABBE hamdedin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="136">
				<verse number="1">RABBE şükredin; çünkü iyidir; Çünkü inayeti ebedîdir.</verse>
				<verse number="2">İlâhlar Allahına şükredin; Çünkü inayeti ebedîdir.</verse>
				<verse number="3">Rabler Rabbine şükredin; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="4">Yegâne büyük hârikalar yapana; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="5">Gökleri anlayışla yaratana; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="6">Yeri sular üzerine yayana; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="7">Büyük ışıklar yaratana; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="8">Gündüze hüküm için güneşi; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="9">Geceye hüküm için ayı ve yıldızları; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="10">Mısırı ilk doğanlarında vurana; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="11">Ve kuvvetli el ve uzatılmış bazu ile; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="12">İsraili aralarından çıkarana; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="13">Kızıl Denizi ikiye bölene; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="14">Ve İsraili ortasından geçirene; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="15">Firavun ile ordusunu Kızıl Denize atana; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="16">Kavmını çölde yürütene; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="17">Büyük kıralları vurana; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="18">Ve şöhretli kıralları öldürene; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="19">Amorîler kıralı Sihonu; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="20">Başan kıralı Ogu; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="21">Ve yerlerini miras; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="22">Kulu İsraile miras edene; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="23">Düşkünlüğümüzde bizi anana; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="24">Ve hasımlarımızdan bizi azat edene; Çünkü inayeti ebedîdir;</verse>
				<verse number="25">Bütün beşere yiyecek verene; Çünkü inayeti ebedîdir.</verse>
				<verse number="26">Göklerin Allahına şükredin; Çünkü inayeti ebedîdir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="137">
				<verse number="1">BABİL ırmakları kenarında, Orada oturduk, Ve Sionu andıkça ağladık.</verse>
				<verse number="2">İçindeki söğütler üzerine Çenklerimizi astık.</verse>
				<verse number="3">Çünkü orada bizi sürgün edenler Bizden teraneler, Ve bize azap edenler bizden şenlik istediler: Sion teranelerinden birini bize okuyun, dediler.</verse>
				<verse number="4">Yabancının toprağında RABBİN teranesini nasıl okuyalım?</verse>
				<verse number="5">Eğer seni unutursam, ey Yeruşalim, Sağ elim hünerini unutsun.</verse>
				<verse number="6">Eğer seni anmazsam, Eğer Yeruşalimi baş sevincimden üstün tutmazsam, Dilim damağıma yapışsın.</verse>
				<verse number="7">Onu temeline kadar yıkın, yıkın, diyen Edom oğullarına karşı, Yeruşalim gününü an, ya RAB.</verse>
				<verse number="8">Ey sen, harap olacak Babil kızı, Bize karşılık ettiğinin karşılığını Sana verecek olana ne mutlu!</verse>
				<verse number="9">Senin yavrularını tutacak, Kayaya çarpacak olana ne mutlu!</verse>
			</chapter>
			<chapter number="138">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. BÜTÜN yüreğimle sana şükredeyim; Ve ilâhlar önünde sana terennüm edeyim.</verse>
				<verse number="2">Mukaddes mabedine doğru secde kılayım, Ve inayetin ve hakikatin için ismine şükredeyim; Çünkü sözünü bütün şöhretinin üstüne büyülttün.</verse>
				<verse number="3">Çağırdığım günde bana cevap verdin; Canımda kuvvetle beni cesaretlendirdin.</verse>
				<verse number="4">Yerin bütün kıralları sana şükredecekler, ya RAB; Çünkü ağzının sözlerini işittiler.</verse>
				<verse number="5">Ve RABBİN yollarını terennüm eyliyecekler; Çünkü RABBİN izzeti büyüktür.</verse>
				<verse number="6">Çünkü RAB yüksek ise de, alçak gönüllülere bakar; Fakat kibirliyi uzaktan tanır.</verse>
				<verse number="7">Sıkıntı içinde yürüsem, beni diriltirsin; Düşmanlarımın öfkesine karşı elini uzatırsın, Ve sağ elin beni kurtaracaktır.</verse>
				<verse number="8">RAB benim için olanı tamam eder; Ya RAB, inayetin ebedîdir; Kendi ellerinin işlerini bırakma.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="139">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Davudun Mezmurudur. YA RAB, beni denedin ve bildin.</verse>
				<verse number="2">Oturuşumu ve kalkışımı sen bilirsin; Düşüncemi uzaktan anlarsın.</verse>
				<verse number="3">Yolumu ve yattığım yeri ayırt edersin, Ve bütün yollarımı iyi bilirsin.</verse>
				<verse number="4">Çünkü dilimde bir söz yokken, İşte, ya RAB, sen onu tamamen bilirsin.</verse>
				<verse number="5">Beni arkadan ve önden kuşattın, Ve elini üzerime koydun.</verse>
				<verse number="6">Bu bilgi benim için çok aciptir; Yüksektir, ona erişemem.</verse>
				<verse number="7">Senin Ruhundan nereye gideyim? Ve senin yüzünden nereye kaçayım?</verse>
				<verse number="8">Eğer göklere çıksam, sen oradasın; Ve ölüler diyarında yatağımı sersem, işte, oradasın.</verse>
				<verse number="9">Seherin kanatlarını alsam, Denizin sonlarına konsam;</verse>
				<verse number="10">Orada da senin elin bana yol gösterir, Ve sağ elin beni tutar.</verse>
				<verse number="11">Desem ki: Gerçek karanlık beni örtecek, Çevremdeki ışık gece olacak;</verse>
				<verse number="12">Karanlık da senden gizlemez; Ve gece gündüz gibi ışır; Karanlık ve ışık senin için birdir.</verse>
				<verse number="13">Çünkü böbreklerimi sen teşkil ettin; Anam karnında beni ördün.</verse>
				<verse number="14">Sana şükreylerim; Çünkü heybetli ve şaşılacak surette yaratılmışım; İşlerin aciptir; Ve canım bunu pek iyi bilir.</verse>
				<verse number="15">Gizli yerde yaratıldığım zaman, Dünyanın derin yerlerinde şaşılacak surette kurulduğum zaman, Bedenim sana gizli değildi.</verse>
				<verse number="16">Gözlerin beni cenin iken gördü; Ve daha onlardan hiç biri yokken, Benim için tayin olunan günlerin hepsi Senin kitabında yazılmıştılar.</verse>
				<verse number="17">Düşüncelerin de benim için ne değerlidir, ey Allah! Onların topu ne büyüktür!</verse>
				<verse number="18">Onları saysam, kumdan çokturlar; Ben uyanınca yine seninle beraberim.</verse>
				<verse number="19">Gerçek kötüyü öldürürsün, ey Allah; Ey kanlı adamlar, benden uzaklaşın.</verse>
				<verse number="20">Çünkü onlar sana karşı kötülük söyliyorlar, Ve düşmanların senin adını yalan yere anıyor.</verse>
				<verse number="21">Ya RAB, senden nefret edenlerden nefret etmez miyim? Ve sana karşı ayaklananlara kederlenmez miyim?</verse>
				<verse number="22">Onlardan büsbütün nefret eylerim; Benim için düşman oldular.</verse>
				<verse number="23">Ey Allah, beni dene, ve yüreğimi bil; Beni imtihan et, ve düşüncelerimi bil;</verse>
				<verse number="24">Ve eğer bende kötülük yolu varsa bak, Ve ebedî yolda bana rehber ol.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="140">
				<verse number="1">Musikacıbaşı için. Davudun Mezmurudur. YA RAB, beni kötü adamdan kurtar; Zorba adamdan beni koru;</verse>
				<verse number="2">Onlar ki, yüreklerinde kötülük düşünürler; Her gün cenk için toplanırlar.</verse>
				<verse number="3">Yılan gibi dillerini bilediler; Engerek zehiri dudaklarının altındadır. [Sela</verse>
				<verse number="4">Ya RAB, kötünün elinden beni sakla; Zorba adamdan beni koru; Onlar ki, adımlarımı saptırmağa niyet ediyorlar.</verse>
				<verse number="5">Mağrurlar benim için tuzak ve ipler gizlediler; Yol kenarına ağ gerdiler; Benim için kementler koydular. [ Sela</verse>
				<verse number="6">RABBE dedim: Allahım sensin; Yalvarışım sesine kulak ver, ya RAB.</verse>
				<verse number="7">Ey kurtuluşum kuvveti, ya Rab Yehova, Muharebe günü başımı korudun.</verse>
				<verse number="8">Kötünün dileklerini verme, ya RAB; Kötü niyetini ileri götürme, Ta ki, yükselmesinler. [ Sela</verse>
				<verse number="9">Beni kuşatanların başları ise, Dudaklarının kötülüğü onları örtsün.</verse>
				<verse number="10">Üzerlerine közler düşsün; Ateşe ve derin sulara atılsınlar; Oradan kalkmıyacaklar.</verse>
				<verse number="11">Çekiştirici adam yerde durmaz; Zorbayı yok etmek için kötülük onu avlar.</verse>
				<verse number="12">Bilirim ki, hakirin davasını RAB görür; Fakirler için adalet eyler.</verse>
				<verse number="13">Gerçek salihler senin ismine şükreder; Doğrular senin önünde oturur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="141">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. YA RAB, seni çağırdım; bana çabuk yetiş; Sana feryat ettiğim zaman, sesime kulak ver.</verse>
				<verse number="2">Duam senin önünde tütsü gibi, El kaldırışım akşam takdimesi gibi olsun.</verse>
				<verse number="3">Ya RAB, ağzıma bekçi koy; Dudaklarım kapısını koru.</verse>
				<verse number="4">Yüreğimi kötü şeye meylettirme; Fesat işliyen adamlarla kötü işler etmiyeyim; Ve onların güzel şeylerinden yemiyeyim.</verse>
				<verse number="5">Salih bana vursun, inayettir; Ve beni azarlasın, baş yağıdır; Başım onu reddetmesin; Çünkü onların kötülüğünde bile, benim duam devam eder.</verse>
				<verse number="6">Hâkimleri kayanın yanlarına atılınca, Sözlerimi dinliyecekler; çünkü tatlıdır.</verse>
				<verse number="7">Bir adam toprağı sürer ve yarar gibi, Kemiklerimiz ölüler diyarının kapısında öyle saçılmıştır.</verse>
				<verse number="8">Çünkü gözlerim sana dikilmiş, ya Rab Yehova; Sana sığınıyorum; beni yoksul etme.</verse>
				<verse number="9">Bana kurdukları tuzaktan, Ve fesat işliyenlerin kementlerinden beni koru.</verse>
				<verse number="10">Ben geçip giderken, Kötüler kendi ağlarına düşsünler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="142">
				<verse number="1">Mağarada iken, Davudun Maskilidir. Dua. SESİMLE RABBE feryat ederim; Sesimle RABBE yalvarırım.</verse>
				<verse number="2">Şekvamı onun önüne dökerim. Sıkıntımı onun önünde söylerim.</verse>
				<verse number="3">Ruhum içimde bayıldığı zaman, Sen yolumu bildin. Yürüdüğüm yolda, bana tuzak gizlediler.</verse>
				<verse number="4">Sağa bak da gör; Çünkü beni tanıyan yok; Bana sığınacak yer kalmadı; Canımı kayıran yoktur.</verse>
				<verse number="5">Sana feryat ettim, ya RAB: Sığınacak yerim, Yaşıyanlar diyarında nasibim sensin, dedim.</verse>
				<verse number="6">Feryadımı iyi dinle; Çünkü çok düşkün oldum; Bana eza edenlerden beni azat et; Çünkü onlar benden zorludurlar.</verse>
				<verse number="7">İsmine şükretmek için, Canımı hapisten çıkar; Salihler beni kuşatacak; Çünkü sen bana iyilik edeceksin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="143">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. YA RAB, duamı işit; yalvarışlarıma kulak ver; Sıdkın ile, adaletin ile bana cevap ver.</verse>
				<verse number="2">Ve kulun ile muhakemeye girme; Çünkü yaşıyanlardan hiç biri senin önünde salih çıkmaz.</verse>
				<verse number="3">Çünkü düşman canıma eza etti, Hayatımı yere çaldı; Çoktan ölmüş olanlar gibi, beni karanlıklarda oturttu.</verse>
				<verse number="4">Bundan dolayı ruhum içimde bayılıyor; İçimde yüreğim şaşırıyor.</verse>
				<verse number="5">Eski günleri anıyorum; Senin bütün işlerini derin düşünüyorum; Ellerinin işi üzerine düşünceye dalıyorum.</verse>
				<verse number="6">Ellerimi sana açıyorum; Canım kurak yer gibi, sana susamıştır, [Sela</verse>
				<verse number="7">Bana tez cevap ver, ya RAB; ruhum tükeniyor; Yüzünü bana örtme ki, Kabre inenlere benzemiyeyim.</verse>
				<verse number="8">Sabahlayın inayetini bana işittir; Çünkü ben sana güveniyorum; Gideceğim yolu bana bildir; Çünkü canımı sana yükseltiyorum.</verse>
				<verse number="9">Düşmanlarımdan beni azat et, ya RAB; Sana sığınıyorum.</verse>
				<verse number="10">Rızanı işlemeği bana öğret; Çünkü sen benim Allahımsın. Senin Ruhun iyidir; Doğruluk diyarında bana yol göster.</verse>
				<verse number="11">Ya RAB, ismin için beni dirilt; Adaletin ile canımı sıkıntıdan çıkar.</verse>
				<verse number="12">Ve inayetin ile düşmanlarımı helâk et, Ve canıma sıkıntı verenlerin hepsini yok et; Çünkü ben senin kulunum.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="144">
				<verse number="1">Davudun Mezmurudur. ELLERİME cengi, Ve parmaklarıma muharebe etmeği öğreten Kayam RAB mubarek olsun;</verse>
				<verse number="2">İnayetlim ve hisarım, Yüksek kulem ve beni azat eden; Kalkanım ve kendisine sığındığım; Kavmımı bana itaat ettiren odur.</verse>
				<verse number="3">Ya RAB, insan nedir ki, onu tanıyasın? İnsan oğlu nedir ki, onu düşünesin?</verse>
				<verse number="4">İnsan bir soluğa benzer; Günleri, geçen gölge gibidir.</verse>
				<verse number="5">Ya RAB, göklerini iğ ve in; Dağlara dokun da tütsünler.</verse>
				<verse number="6">Şimşek çaktır, ve onları dağıt; Oklarını gönder de onları bozgun et.</verse>
				<verse number="7">Yukarıdan elini uzat, beni kurtar; Ve beni büyük sulardan, Yabancı oğullarının elinden azat et.</verse>
				<verse number="8">Onların ağzı hile söyler, Onların sağ eli yalanın sağ elidir.</verse>
				<verse number="9">Ey Allah, sana yeni bir ilâhi okuyayım; On telli santur ile sana terennüm edeyim.</verse>
				<verse number="10">Kırallara kurtuluş veren, Kulu Davudu kötülük kılıcından kurtaran sensin.</verse>
				<verse number="11">Beni kurtar, ve yabancı oğulları elinden beni azat et; Onların ağzı hile söyler, Onların sağ eli yalanın sağ elidir.</verse>
				<verse number="12">O zaman ki, oğullarımız gençliklerinde yetişmiş fidanlar gibidir, Kızlarımız da sarayın oymalı köşe taşları gibidir,</verse>
				<verse number="13">Her türlü erzak veren ambarlarımız doludur, Tarlalarımızda koyunlarımız binlerce ve on binlerce yavrularlar;</verse>
				<verse number="14">Sığırlarımız iyi yüklü olur; Saldırış ve çıkış, Ve sokaklarımızda çığlık olmaz;</verse>
				<verse number="15">Bu halde olan kavma ne mutlu! Allahı RAB olan kavma ne mutlu!</verse>
			</chapter>
			<chapter number="145">
				<verse number="1">Davudun Hamdiyesi. EY Allahım, ey Kıral, seni yükseltirim; Ve senin ismini ebediyen ve daima takdis ederim.</verse>
				<verse number="2">Seni hergün takdis eylerim; Ve senin ismine daima ve ebediyen hamdeylerim.</verse>
				<verse number="3">RAB büyüktür, ve çok hamde lâyıktır; Ve onun büyüklüğüne akıl ermez.</verse>
				<verse number="4">Senin işlerini bir nesil diğer nesle sena edecek, Ve kudretli işlerini bildirecek.</verse>
				<verse number="5">Celâlinin izzetli haşmetini. Ve şaşılacak işlerini derin düşüneceğim.</verse>
				<verse number="6">Korkunç işlerinin kudretini de söyliyecekler; Ve ben senin büyüklüğünü ilân edeceğim.</verse>
				<verse number="7">Büyük iyiliğinin anılmasını ilân edecekler, Ve adaletini terennüm edeceklerdir.</verse>
				<verse number="8">RAB rauftur, ve rahîmdir; Çok sabırlıdır, ve inayeti büyüktür.</verse>
				<verse number="9">RAB herkese iyidir; Merhametleri de bütün işleri üzerindedir.</verse>
				<verse number="10">Bütün işlerin sana şükreder, ya RAB; Ve müttakilerin seni takdis eder.</verse>
				<verse number="11">Kırallığının izzetini söylerler, Ve ceberrutunu beyan ederler;</verse>
				<verse number="12">Ta ki, âdem oğullarına onun kudretli işlerini, Ve kırallığının haşmet izzetini bildirsinler.</verse>
				<verse number="13">Senin kırallığın ebedî kırallıktır, Ve saltanatın bütün devirlerce sürer.</verse>
				<verse number="14">RAB bütün düşenlere destek olur, Ve bütün iğilmiş olanları doğrultur.</verse>
				<verse number="15">Hepsinin gözleri seni bekler; Ve zamanında yiyeceklerini onlara sen verirsin.</verse>
				<verse number="16">Elini açarsın, Ve her yaşıyanı dileğine göre doyurursun.</verse>
				<verse number="17">RAB bütün yollarında âdildir, Ve bütün işlerinde inayetlidir.</verse>
				<verse number="18">RAB kendisini çağıranların hepsine yakındır, Onlar ki, onu hakikatle çağırırlar.</verse>
				<verse number="19">Kendisinden korkanların dileğini yapar; Ve feryatlarını işitir, ve onları kurtarır.</verse>
				<verse number="20">RAB kendisini sevenlerin hepsini korur; Ve bütün kötüleri helâk eder.</verse>
				<verse number="21">Ağzım RABBİN hamdini söyler; Bütün beşer mukaddes ismini daima ve ebediyen takdis etsin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="146">
				<verse number="1">RABBE hamdedin. Ey canım, RABBE hamdet.</verse>
				<verse number="2">Ömrüm oldukça RABBE hamdedeyim; Ben kaldıkça Allahıma terennüm edeyim.</verse>
				<verse number="3">Emîrlere ve kurtarışı olmıyan âdem oğluna güvenmeyin.</verse>
				<verse number="4">Onun ruhu çıkar, kendisi toprağa döner; Hemen o günde kuruntuları yok olur.</verse>
				<verse number="5">Ne mutlu o adama ki, yardımı Yakubun Allahıdır, Ve ümidi Allahı RABDEDİR.</verse>
				<verse number="6">O Allah ki, gökleri ve yeri, Denizi ve içlerindeki her şeyi yaratan, Ebediyen hakikati koruyan,</verse>
				<verse number="7">Mağdurların hakkını alan, Açlara yiyecek verendir. RAB esirleri azat eder;</verse>
				<verse number="8">RAB körlerin gözlerini açar; RAB iğilmiş olanları doğrultur; RAB salihleri sever;</verse>
				<verse number="9">RAB garipleri korur; Öksüzü ve dul kadını tutar; Ve kötülerin yollarını saptırır.</verse>
				<verse number="10">RAB ebediyen, Ey Sion, senin Allahın devirden devire saltanat sürecektir. RABBE hamdedin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="147">
				<verse number="1">RABBE hamdedin; Çünkü Allahımıza terennüm eylemek iyidir; Çünkü tatlıdır, hamdetmek yaraşır.</verse>
				<verse number="2">Yeruşalimi bina eden RABDİR, İsrailin dışarı atılanlarını toplar.</verse>
				<verse number="3">Yürekleri kırık olanları iyi eder, Ve yaralarını sarar.</verse>
				<verse number="4">Yıldızların sayısını hesap eder; Hepsini adları ile çağırır.</verse>
				<verse number="5">Rabbimiz büyüktür, kuvveti çoktur; Anlayışına hesap yoktur.</verse>
				<verse number="6">RAB hakirleri kaldırır; Kötüleri yere kadar alçaltır.</verse>
				<verse number="7">RABBE şükranla ilâhi okuyun; Allahımıza çenk ile terennüm edin,</verse>
				<verse number="8">O Allah ki, bulutlarla gökleri kaplar, Yer için yağmur hazırlar, Dağlarda ot bitirir.</verse>
				<verse number="9">Hayvanlara, çağrışan karga yavrularına, Yiyeceklerini verir.</verse>
				<verse number="10">Atın kuvvetinden zevk almaz; İnsanın bacaklarından razı olmaz.</verse>
				<verse number="11">RAB kendisinden korkanlardan, İnayetine ümit bağlıyanlardan razı olur.</verse>
				<verse number="12">Ey Yeruşalim, RABBE sena et; Ey Sion, Allahına hamdet.</verse>
				<verse number="13">Çünkü senin kapılarının demirlerini kuvvetlendirdi; Senin içinde oğullarını mubarek kıldı.</verse>
				<verse number="14">Sınırına selâmet verir; Ve seni buğdayın âlâsı ile doyurur.</verse>
				<verse number="15">Dünyaya sözünü gönderir; Kelâmı çabuk seğirdir.</verse>
				<verse number="16">Yapağı gibi kar verir; Kırağıyı kül gibi saçar.</verse>
				<verse number="17">Buzunu parça parça atar; Soğuğu karşısında kim durabilir?</verse>
				<verse number="18">Kelâmını gönderir ve onları eritir; Yelini estirir, ve sular akar.</verse>
				<verse number="19">Kelâmını Yakuba, Kanunlarını ve hükümlerini İsraile bildirir.</verse>
				<verse number="20">Hiç bir millete böyle etmedi; Ve onlar hükümlerini bilmedi. RABBE hamdedin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="148">
				<verse number="1">RABBE hamdedin. RABBE göklerden hamdedin; Ona yücelerde hamdedin.</verse>
				<verse number="2">Ey bütün melekleri, ona hamdedin; Ey bütün ordusu, ona hamdedin.</verse>
				<verse number="3">Ey güneş ve ay, ona hamdedin; Ey bütün nur yıldızları, ona hamdedin.</verse>
				<verse number="4">Ey göklerin gökleri, Ve göklerin üstündeki sular, ona hamdedin.</verse>
				<verse number="5">RABBİN ismine hamdetsinler; Çünkü o emreyledi, ve yaratıldılar.</verse>
				<verse number="6">Onları da ebediyen ve daima durdurdu; Bir kanun koydu, onu geçmezler.</verse>
				<verse number="7">RABBE yerden hamdedin, Ey deniz canavarları, ve bütün enginler;</verse>
				<verse number="8">Ateş ve dolu, kar ve buğu; Onun sözünü yapan kasırga yeli;</verse>
				<verse number="9">Dağlar ve bütün tepeler; Meyvalı ağaçlar ve bütün erz ağaçları;</verse>
				<verse number="10">Hayvanlar ve bütün davarlar; Yerde sürünenler ve kanatlı kuşlar;</verse>
				<verse number="11">Dünya kıralları ve bütün ümmetler; Reisler ve bütün dünya hâkimleri;</verse>
				<verse number="12">Genç yiğitler ve kızlar; İhtiyarlar ve çocuklar;</verse>
				<verse number="13">RABBİN ismine hamdetsinler; Çünkü yalnız onun ismi yücelmiştir; Onun celâli yerin ve göklerin üstündedir.</verse>
				<verse number="14">Ve kendisine yakın bir kavm olan İsrail oğullarına, Bütün müttakilerine, hamd olmak için, Kavmının kudretini yükseltti. RABBE hamdedin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="149">
				<verse number="1">RABBE hamdedin. RABBE yeni bir terane, Ve müttakilerin cemaatinde onun hamdini okuyun.</verse>
				<verse number="2">İsrail kendisini yaratan ile sevinsin; Sion oğulları Kıralları ile mesrur olsunlar.</verse>
				<verse number="3">Raks ile onun ismine hamdetsinler; Ona tef ve çenk ile terennüm etsinler.</verse>
				<verse number="4">Çünkü RAB kendi kavmından razıdır; Hakirleri kurtuluş ile güzelleştirir.</verse>
				<verse number="5">Müttakiler izzet içinde sevinç ile coşsunlar; Yatakları üzerinde sevinç ile terennüm etsinler.</verse>
				<verse number="6">Allahın tekbirleri ağızlarında, Ve iki ağızlı kılıç ellerinde;</verse>
				<verse number="7">Ta ki, milletlerden öç alsınlar; Ve ümmetleri tedip etsinler;</verse>
				<verse number="8">Onların kırallarını zincirlerle, Ve ileri gelenlerini demir bukağılar ile bağlasınlar;</verse>
				<verse number="9">Ta ki, yazılmış olan hükmü onlara karşı yürütsünler; Bütün müttakilerinin şerefi budur. RABBE hamdedin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="150">
				<verse number="1">RABBE hamdedin. Allaha makdisinde hamdedin; Ve kudretinin felekinde ona hamdedin.</verse>
				<verse number="2">Kudretli işleri için ona hamdedin; Büyüklüğünün çokluğuna göre ona hamdedin.</verse>
				<verse number="3">Boru sesile ona hamdedin; Santur ve çenk ile ona hamdedin.</verse>
				<verse number="4">Tef ve raks ile ona hamdedin; Sazlar ve borular ile ona hamdedin.</verse>
				<verse number="5">Sesli zillerle ona hamdedin; Yüksek sesli zillerle ona hamdedin.</verse>
				<verse number="6">Bütün nefes sahipleri RABBE hamdetsin. RABBE hamdedin.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="20">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">İSRAİL kıralı, Davudun oğlu Süleymanın meselleri:</verse>
				<verse number="2">Hikmeti ve terbiyeyi bilmek için; Anlayış sözlerini kavramak için;</verse>
				<verse number="3">Akıllı harekette, salâhta, ve hakta, Ve doğrulukta terbiye almak için;</verse>
				<verse number="4">Bön adama basiret, Genç adama bilgi ve düşünce vermek için;</verse>
				<verse number="5">Hikmetli adam da dinlesin, ve bilgide artsın; Ve anlayışlı adam sağlam öğütler edinsin diye,</verse>
				<verse number="6">Meseli ve remzi, Hikmetlilerin sözlerini ve muammalarını anlamak içindir.</verse>
				<verse number="7">RAB korkusu bilginin başlangıcıdır; Sefihler ise hikmet ve terbiyeyi hor görürler.</verse>
				<verse number="8">Oğlum, babanın talimini dinle, Ve ananın öğrettiğini bırakma;</verse>
				<verse number="9">Çünkü onlar senin başına sevimli bir çelenk, Ve boynuna gerdanlık olacaklar.</verse>
				<verse number="10">Oğlum, günahkârlar seni ayartırlarsa, Razı olma.</verse>
				<verse number="11">Eğer derlerse: Bizimle beraber gel, Kan için pusuya yatalım; Sebep yokken suçsuzu gizlice bekliyelim;</verse>
				<verse number="12">Onları ölüler diyarı gibi diri diri, Çukura inenler gibi bütün olarak yutalım;</verse>
				<verse number="13">Her çeşit değerli mal buluruz; Evlerimizi çapul malı ile doldururuz;</verse>
				<verse number="14">Aramızda senin de payın olsun; Hepimizin kesesi bir olsun —</verse>
				<verse number="15">Oğlum, yolda onlarla beraber gitme; Ayağını onların yolundan alıkoy;</verse>
				<verse number="16">Çünkü onların ayakları kötülüğe koşar; Ve kan dökmeğe seğirtir.</verse>
				<verse number="17">Çünkü bir kanatlının gözü görürken Ağ kurmak boştur;</verse>
				<verse number="18">Ve bunların pusuya yatmaları kendi kanları içindir; Gizlide bekledikleri kendi canlarıdır.</verse>
				<verse number="19">Kazanca düşkün olan her adamın yolları böyledir; Bu düşkünlük, erbabının canını alır.</verse>
				<verse number="20">Hikmet dışarıda yüksek sesle bağırıyor; Meydanlarda sesleniyor;</verse>
				<verse number="21">Gürültülü sokak başlarında bağırıyor; Kapıların girilecek yerinde, şehirde, Sözlerini söyliyor:</verse>
				<verse number="22">Bön adamlar, ne vakte kadar bönlüğü seveceksiniz? Ne vakte kadar müstehziler istihza ile sevinç bulacaklar, Ve akılsızlar bilgiden nefret edecekler?</verse>
				<verse number="23">Ben tedip ederken geri dönün; İşte, üzerinize ruhumu dökeceğim; Size sözlerimi bildireceğim.</verse>
				<verse number="24">Mademki ben çağırdım, ve siz çekindiniz; Elimi uzattım, ve bakan olmadı;</verse>
				<verse number="25">Ve öğüdümün hepsini hiçe saydınız, Tedibimi de istemediniz;</verse>
				<verse number="26">Ben de felâketinizde güleceğim; Size korku gelince,</verse>
				<verse number="27">Üzerinize korku bir fırtına gibi gelince, Felâketiniz bir kasırga gibi gelince, Üzerinize sıkıntı ve kaygı gelince, istihza edeceğim.</verse>
				<verse number="28">O zaman beni çağıracaklar, fakat cevap vermiyeceğim; Beni erken arıyacaklar, fakat beni bulmıyacaklar.</verse>
				<verse number="29">Çünkü bilgiden nefret ettiler, Ve RAB korkusunu seçmediler,</verse>
				<verse number="30">Benim öğüdümü istemediler, Tedibimin hepsini hor gördüler;</verse>
				<verse number="31">Bunun için kendi yollarının semeresinden yiyecekler, Ve kendi düzenlerine doyacaklar.</verse>
				<verse number="32">Bön adamların döneklikleri kendilerini öldürecektir, Ve akılsızların kaygısızlığı kendilerini yok edecektir.</verse>
				<verse number="33">Fakat beni dinliyen emniyette oturacaktır. Ve kötülükten korkusu olmayıp rahat bulacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">OĞLUM, kulağını hikmete çevirerek, Ve anlayışa yüreğini meylettirerek,</verse>
				<verse number="2">Sözlerimi kabul edersen, Ve emirlerimi yanında saklarsan;</verse>
				<verse number="3">Gerçek, eğer idraki çağırırsan; Ve anlayışa sesini yükseltirsen;</verse>
				<verse number="4">Eğer gümüş arar gibi onu ararsan, Ve defineler araştırır gibi onu araştırırsan;</verse>
				<verse number="5">RAB korkusunu o zaman anlıyacaksın, Ve Allah bilgisini bulacaksın.</verse>
				<verse number="6">Çünkü RAB hikmet verir; Ağzından bilgi ve anlayış çıkar;</verse>
				<verse number="7">Doğrular için sağlam öğüt saklar; Doğrulukla yürüyenler için kalkandır;</verse>
				<verse number="8">Ta ki, adalet yollarını kayırsın, Ve salihlerinin yolunu korusun.</verse>
				<verse number="9">Salâhı ve hakkı ve doğruluğu, Evet, her iyi yolu o zaman anlıyacaksın.</verse>
				<verse number="10">Çünkü senin yüreğine hikmet girecek, Ve canına bilgi hoş gelecek;</verse>
				<verse number="11">Akıl sana bekçilik edecek; Anlayış seni koruyacak;</verse>
				<verse number="12">Ta ki, seni şerir adamın yolundan, İğri sözlü adamdan korusun;</verse>
				<verse number="13">Onlar karanlığın yollarında yürümek için, Doğruluk yollarını bırakırlar;</verse>
				<verse number="14">Şer yapmakla sevinirler, Şerrin iğriliğile mesrur olurlar;</verse>
				<verse number="15">Onlar ki, yolları dolambaçtır, Ve yollarında iğridirler;</verse>
				<verse number="16">Ta ki, gençliğinin arkadaşını bırakan, Ve Allahının ahdini bozan yabancı kadından,</verse>
				<verse number="17">Sözlerile yaltaklanan ecnebi kadından, Seni kurtarsın;</verse>
				<verse number="18">Çünkü o kadının evi ölüme, Ve yolları ölülere götürür;</verse>
				<verse number="19">Yanına girenlerden hiç biri geri dönmez, Ve hayat yollarına erişmezler;</verse>
				<verse number="20">Ta ki, iyi adamların yolunda yürüyesin, Ve salihlerin yollarını tutasın.</verse>
				<verse number="21">Çünkü memlekette doğru adamlar oturacaklar, Ve kâmiller orada kalacaklardır.</verse>
				<verse number="22">Fakat kötü adamlar memleketten atılacaklar, Ve hainler ondan söküleceklerdir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">OĞLUM, öğrettiğimi unutma; Ve yüreğin emirlerimi tutsun;</verse>
				<verse number="2">Çünkü onlar sana ömür uzunluğunu, ve yaşama yıllarını, Ve selâmeti artırırlar.</verse>
				<verse number="3">İnayet ve hakikat seni bırakmasınlar; Bağla onları boynuna; Yaz onları yüreğinin levhasına;</verse>
				<verse number="4">Allahın ve insanların gözünde, Lûtuf bulacak ve şöhretli olacaksın.</verse>
				<verse number="5">Bütün yüreğinle RABBE güven, Ve kendi anlayışına dayanma;</verse>
				<verse number="6">Bütün yollarında onu tanı, O da senin yollarını doğrultur.</verse>
				<verse number="7">Kendi gözünde hikmetli olma; RABDEN kork, ve şerden ayrıl;</verse>
				<verse number="8">Senin bedenine şifa, Ve kemiklerine ilik olacaktır.</verse>
				<verse number="9">Malınla, ve bütün mahsulünün turfandası ile, RABBİ taziz et;</verse>
				<verse number="10">Böylece ambarların bol bol dolar, Ve teknelerin yeni şarapla taşar.</verse>
				<verse number="11">Oğlum, RABBİN tedibini hor görme; Ve onun azarlamasından usanma;</verse>
				<verse number="12">Çünkü baba memnun olduğu oğlu nasıl azarlarsa, RAB da sevdiğini azarlar.</verse>
				<verse number="13">Hikmet bulan adama, Ve anlayışa erişen adama ne mutlu!</verse>
				<verse number="14">Çünkü gümüş kazanmaktansa onu kazanmak iyidir; Ve onun kârı halis altından iyidir.</verse>
				<verse number="15">O yakutlardan daha değerlidir; Ve bütün hoşlandığın şeyler ona denk olamaz.</verse>
				<verse number="16">Onun sağ elinde ömür uzunluğu var; Sol elinde servet ve izzet var.</verse>
				<verse number="17">Onun yolları sevimli yollardır, Ve bütün yolları selâmettir.</verse>
				<verse number="18">Onu tutanlar için bir hayat ağacıdır, Ve onu sıkı tutanlar mutludur.</verse>
				<verse number="19">RAB dünyayı hikmetle kurdu; Gökleri anlayışla pekiştirdi.</verse>
				<verse number="20">Bilgisile enginler yarıldı, Ve asüman çiğ damlatıyor.</verse>
				<verse number="21">Oğlum, onlar senin gözünden ayrılmasınlar; Sağlam öğüdü ve basireti tut;</verse>
				<verse number="22">Böylece onlar senin canın için hayat, Ve boynun için süs olacaklar.</verse>
				<verse number="23">O zaman yolunda emniyetle yürüyeceksin, Ve ayağın sürçmiyecektir.</verse>
				<verse number="24">Yatarsan korkmıyacaksın; Ve yattığın zaman uykun da tatlı olacak.</verse>
				<verse number="25">Ansızın gelen korkudan, Ve kötülerin harabiyeti gelince, ondan korkma;</verse>
				<verse number="26">Çünkü senin güvendiğin RAB olacak, Ve ayağını tutulmaktan o koruyacak.</verse>
				<verse number="27">İyiliğe hakkı olan adamlara, Elinden gelince iyiliği esirgeme.</verse>
				<verse number="28">Yanında varken komşuna: Git de tekrar gel, Ve yarın vereyim, deme.</verse>
				<verse number="29">Komşun yanında emniyette otururken, Onun için şer kurma.</verse>
				<verse number="30">Sana karşı şer yapmadı ise, Bir adamla boş yere çekişme.</verse>
				<verse number="31">Zorba adama imrenme, Ve onun yollarından hiç birini seçme.</verse>
				<verse number="32">Çünkü sapık adam RABBE mekruhtur; Fakat RABBİN dostluğu doğrularladır.</verse>
				<verse number="33">RABBİN lâneti kötülerin evindedir; Fakat salihlerin oturduğu yeri mubarek kılar.</verse>
				<verse number="34">Gerçek RAB müstehzilerle istihza eder; Fakat alçak gönüllülere lûtfeder.</verse>
				<verse number="35">Hikmetliler izzeti miras alacaklar; Fakat akılsızlar utancı alacaklar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">EY oğullar, baba talimini dinleyin, Ve bilgiyi anlamak için dikkat edin.</verse>
				<verse number="2">Çünkü size iyi ders veriyorum; Benim öğrettiğimi bırakmayın.</verse>
				<verse number="3">Çünkü ben babamın oğlu idim, Anamın gözünde nazik ve bir taneciktim.</verse>
				<verse number="4">Ve bana öğretti, ve bana dedi: Yüreğin sözlerimi sıkı tutsun; Emirlerimi tut ve yaşa;</verse>
				<verse number="5">Hikmet kazan, anlayış kazan; Unutma, ve ağzımın sözlerinden sapma;</verse>
				<verse number="6">Onu bırakma, o da seni koruyacaktır; Onu sev, o da seni kayıracaktır.</verse>
				<verse number="7">Hikmetin başlangıcı şudur: Hikmet kazan; Bütün kazandıklarınla beraber anlayış kazan.</verse>
				<verse number="8">Onu yüksek tut, o da seni yükseltecektir; Ona sarıldıkça seni izzete erdirecektir.</verse>
				<verse number="9">Senin başına sevimli bir çelenk koyacaktır; Sana güzellik tacını verecektir.</verse>
				<verse number="10">Dinle oğlum, ve sözlerimi al; Ve ömrünün yılları çok olacaktır.</verse>
				<verse number="11">Hikmet yolunda seni talim ettim; Doğruluk yollarında seni yürüttüm.</verse>
				<verse number="12">Yürüdüğün zaman adımların sıkışmıyacak; Ve koşarsan sürçmiyeceksin.</verse>
				<verse number="13">Terbiyeyi sıkı tut; onu bırakma; Onu koru; çünkü o senin hayatındır.</verse>
				<verse number="14">Kötülerin yoluna girme, Ve şerir adamların yolunda yürüme.</verse>
				<verse number="15">Sen ondan sakın, yanından geçme; Onun yanından sap da geç.</verse>
				<verse number="16">Çünkü onlar kötülük etmezlerse uyumazlar; Ve kimseyi sürçtürmezlerse, uykuları kaçar.</verse>
				<verse number="17">Çünkü onlar kötülük ekmeğini yerler, Ve zorbalık şarabını içerler.</verse>
				<verse number="18">Salihlerin yolu ise, doğan ışık gibidir, Tam gün oluncıya kadar git gide parlar.</verse>
				<verse number="19">Kötülerin yolu koyu karanlık gibidir; Neden sürçtüklerini bilmezler.</verse>
				<verse number="20">Oğlum, sözlerime dikkat et; Dediklerime kulağını iğ.</verse>
				<verse number="21">Onlar gözlerinin önünden ayrılmasınlar; Onları yüreğinin içinde sakla.</verse>
				<verse number="22">Çünkü onları bulanlar için hayat, Ve bütün bedenleri için şifadırlar.</verse>
				<verse number="23">Tuttuğun her şeyden ziyade kendi yüreğini koru; Çünkü hayatın kaynakları ondandır.</verse>
				<verse number="24">Söz iğriliğini kendinden ayır, Ve dudak sapıklığını kendinden uzaklaştır.</verse>
				<verse number="25">Gözlerin doğru ileri baksın, Ve göz kapakların önüne doğrulsun.</verse>
				<verse number="26">Ayağının yolunu iyi tart, Ve bütün yolların pekiştirilsin.</verse>
				<verse number="27">Ne sağa sap, ne sola; Ayağını şerden çek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">OĞLUM, hikmetime dikkat et; Anlayışıma kulağını iğ;</verse>
				<verse number="2">Ta ki, sağlam öğütleri tutasın, Ve dudakların bilgiyi korusun.</verse>
				<verse number="3">Çünkü yabancı kadının dudakları bal damlatır, Ve ağzı yağdan yumuşaktır;</verse>
				<verse number="4">Fakat sonu pelin otu gibi acıdır, İki ağızlı kılıç gibi keskindir.</verse>
				<verse number="5">Ayakları ölüme iner; Adımları ölüler diyarına erişir;</verse>
				<verse number="6">Hayatın düz yolunu bulmaz; Yolları dolaşıktır, kendisi de bilmez.</verse>
				<verse number="7">Ve şimdi, ey oğullar, beni dinleyin, Ve ağzımın sözlerinden sapmayın.</verse>
				<verse number="8">Kendi yolunu o kadından uzaklaştır, Ve evinin kapısına yaklaşma;</verse>
				<verse number="9">Yoksa şerefini başkalara, Ve yıllarını gaddar adama verirsin;</verse>
				<verse number="10">Yoksa yabancılar senin servetine doyarlar, Ve emeklerin ecnebinin evinde olur,</verse>
				<verse number="11">Ve etinle bedenin telef olduğu zaman, Sonunda sen yas tutarsın,</verse>
				<verse number="12">Ve dersin: Nasıl terbiyeden nefret ettim, Ve yüreğim tedibi hor gördü;</verse>
				<verse number="13">Ve hocalarımın sesini dinlemedim, Ve bana öğretenlere kulağımı iğdirmedim!</verse>
				<verse number="14">Halkın ve cemaatin ortasında, Az kaldı her kötülüğe düşecektim.</verse>
				<verse number="15">Kendi sarnıcından sular, Ve kendi kuyunun içinden akar sular iç.</verse>
				<verse number="16">Kaynakların dışarıya mı, Ve su arkların meydanlara mı dağılsınlar?</verse>
				<verse number="17">Seninle beraber yabancılar için değil, Yalnız senin için olsunlar.</verse>
				<verse number="18">Pınarın mubarek olsun; Ve gençliğinin karısı ile sevin.</verse>
				<verse number="19">Sevimli geyik ve lâtif ceylan gibi, Onun memeleri her vakit seni doyursun; Ve onun sevgisile daima mestol.</verse>
				<verse number="20">Ve oğlum, niçin yabancı kadınla mestolasın, Ve bir ecnebi kadını kucaklıyasın?</verse>
				<verse number="21">Çünkü insanın yolları RABBİN gözü önündedir; Ve onun bütün yollarını tartar.</verse>
				<verse number="22">Kötüyü kendi fesatları kapacak, Ve suçunun iplerile tutulacak.</verse>
				<verse number="23">Edep yokluğundan ölecek; Ve sefahetinin çokluğundan yolunu şaşıracak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">OĞLUM, eğer komşuna kefil oldunsa, Eğer yabancıya elini verdinse;</verse>
				<verse number="2">Ağzının sözlerile tuzağa düştün, Ağzının sözlerile tutuldun.</verse>
				<verse number="3">Oğlum, şimdi bunu yap, ve kendini kurtar, Çünkü komşunun eline düştün; Git kendini yere çal, ve komşunu zorla;</verse>
				<verse number="4">Gözlerine uyku, Ve göz kapaklarına uyuklama verme;</verse>
				<verse number="5">Avcının elinden ceylan gibi, Ve kuşbazın elinden kuş gibi kendini kurtar.</verse>
				<verse number="6">Ey tembel, karıncaya git; Onun yollarına bak da hikmetli ol;</verse>
				<verse number="7">Onun üzerine baş, Gözcü, ve hükümdar yokken,</verse>
				<verse number="8">Yazın ekmeğini hazırlar, Biçim zamanında yiyeceğini toplar.</verse>
				<verse number="9">Ne vakte kadar yatacaksın, ey tembel? Uykundan ne zaman kalkacaksın?</verse>
				<verse number="10">Biraz uyku, biraz uyuklama, Uyumak için biraz el kavuşturma;</verse>
				<verse number="11">Fakirlik sana bir uğru gibi, Ve yoksulluk sana bir akıncı gibi gelecek.</verse>
				<verse number="12">Söz iğriliğile dolaşan, Yaramaz adam, fasık adamdır;</verse>
				<verse number="13">Gözlerini kırpar, ayakları ile söyler, Parmakları ile anlatır;</verse>
				<verse number="14">Onun yüreğinde iğrilik vardır, Daima kötülük kurar, Düzensizlik salar.</verse>
				<verse number="15">Bundan dolayı felaket ona ansızın gelecek; Birdenbire kırılacak; çare yok.</verse>
				<verse number="16">RABBİN nefret ettiği altı şey vardır, Ve canına mekruh olan yedi şey vardır:</verse>
				<verse number="17">Yüksek gözler, yalancı dil, Ve suçsuz kanı döken eller;</verse>
				<verse number="18">Kötü düşünceler kuran yürek, Kötülüğe koşmak için acele eden ayaklar,</verse>
				<verse number="19">Yalan soluyan yalancı şahit, Ve kardeşler arasına düzensizlik salan.</verse>
				<verse number="20">Oğlum, babanın emrini koru, Ve ananın öğrettiğini bırakma;</verse>
				<verse number="21">Onları daima kendi yüreğin üzerine bağla; Onları boynuna tak.</verse>
				<verse number="22">Yürüdüğün zaman sana yol gösterecek; Yattığın zaman üzerine bekçilik edecek; Ve uyandığın zaman seninle söyleşecek.</verse>
				<verse number="23">Çünkü seni kötü kadından, Ecnebi kadının yaltaklanan dilinden korumak için,</verse>
				<verse number="24">Emir bir çerağdır, ve şeriat nurdur; Ve terbiye azarlamaları hayat yoludur.</verse>
				<verse number="25">Onun güzelliğine yüreğinden arzu çekme; Ve seni kirpiklerile yakalamasın.</verse>
				<verse number="26">Çünkü fahişenin yüzünden insan bir parça ekmeğe muhtaç olur; Ve zina eden kadın değerli canı avlar.</verse>
				<verse number="27">Bir adam koynuna ateş alır da, Elbisesi yanmaz mı?</verse>
				<verse number="28">Yahut bir adam korlar üzerinde yürür de, Ayakları kavrulmaz mı?</verse>
				<verse number="29">Komşusunun karısı yanına giren böyledir; Ona dokunan kim olursa olsun suçsuz tutulmaz.</verse>
				<verse number="30">Hırsız aç olduğu zaman kendini doyurmak için çalarsa, İnsanlar onu hor görmezler;</verse>
				<verse number="31">Fakat onu bulurlarsa, yedi kat öder; Evinin bütün malını verir.</verse>
				<verse number="32">Bir kadınla zina edenin anlayışı eksiktir; Canını yok etmek istiyen bunu yapar.</verse>
				<verse number="33">Dayak ve rezalet bulur; Ve utancı silinmez.</verse>
				<verse number="34">Çünkü kıskançlık erkeği kızdırır; Ve öç gününde acımaz.</verse>
				<verse number="35">Hiç bir fidyeye bakmaz; Hediyeleri çoğaltsan da razı olmaz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">OĞLUM, sözlerimi tut, Ve emirlerimi yanında sakla.</verse>
				<verse number="2">Emirlerimi tut ve yaşa; Ve öğrettiğimi gözünün bebeği gibi koru.</verse>
				<verse number="3">Onları parmaklarına bağla; Onları yüreğinin levhası üzerine yaz.</verse>
				<verse number="4">Kendini yabancı kadından, Sözlerile yaltaklanan ecnebi kadından kurtarmak için,</verse>
				<verse number="5">Hikmete: Sen kızkardeşimsin, de; Ve anlayışı akraba diye çağır.</verse>
				<verse number="6">Çünkü evimin penceresinde, Kafesimden baktım;</verse>
				<verse number="7">Anlayışı eksik bir genci Bön adamlar arasında gördüm, Gençler arasında farkettim;</verse>
				<verse number="8">Alaca karanlıkta, günün akşamında, Gece ortasında, karanlıkta,</verse>
				<verse number="9">O kadının köşesine yakın sokaktan geçiyordu, Ve onun evinin yolunda yürüyordu.</verse>
				<verse number="10">Ve işte, onu bir kadın karşıladı, Fahişe kılıklı, yüreği kurnazdı.</verse>
				<verse number="11">(Yaygaracıdır, ve gem almaz; Ayakları evde durmaz;</verse>
				<verse number="12">Kâh sokaktadır, kâh meydanlardadır, Ve her köşede pusuda bekler.)</verse>
				<verse number="13">Ve onu tuttu, ve onu öptü, Ve yüzünü pekiştirip ona dedi:</verse>
				<verse number="14">Selâmet kurbanlarına borçlu idim; Adaklarımı bugün ödedim.</verse>
				<verse number="15">Bundan dolayı hemen senin yüzünü göreyim diye Seni karşılamağa çıktım, ve seni buldum.</verse>
				<verse number="16">Yatağıma halılar, Mısır ipliğinden alaca örtüler serdim;</verse>
				<verse number="17">Yatağıma mür, Öd ağacı ve tarçın serptim.</verse>
				<verse number="18">Gel, sabaha kadar aşkla mestolalım; Sevgiden zevk alalım.</verse>
				<verse number="19">Çünkü kocam evde değil; Uzak yola gitti;</verse>
				<verse number="20">Yanına bir torba gümüş aldı; Ayın on dördünde evine dönecek.</verse>
				<verse number="21">Söyliye söyliye onu meylettirdi; Dudaklarının yaltaklanması ile onu çekti.</verse>
				<verse number="22">Boğazlanmağa giden öküz gibi, Sefahet cezasına giden bukağıya vurulmuş adam gibi; Kendi canı için olduğunu bilmiyerek,</verse>
				<verse number="23">Kuş tuzağa atılır gibi, Ciğerine ok geçinciye kadar, Hemen o kadının ardından gider.</verse>
				<verse number="24">Ve şimdi, ey oğullar, beni dinleyin, Ve ağzımın sözlerine dikkat edin.</verse>
				<verse number="25">Yüreğin onun yollarına sapmasın; Onun yollarında dolaşma.</verse>
				<verse number="26">Çünkü onun yere serdiği yaralılar çoktur; Ve öldürdüklerinin topu büyük bir ordudur.</verse>
				<verse number="27">Onun evi, ölüler diyarının yollarıdır; Ölümün hücrelerine iner.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">HİKMET çağırmıyor mu, Ve anlayış sesini işittirmiyor mu?</verse>
				<verse number="2">Yol kenarındaki yüksek yerlerin başında, Yolların birleştiği yerde o duruyor.</verse>
				<verse number="3">Kapıların yanında, şehrin ağzında, Kapılara girilecek yerde yüksek sesle çağırıyor:</verse>
				<verse number="4">Ey insanlar, size çağırıyorum; Ve sesim âdem oğullarınadır.</verse>
				<verse number="5">Ey bön adamlar, ayırt etmeği öğrenin; Ve ey akılsızlar, anlayış öğrenin.</verse>
				<verse number="6">Dinleyin, çünkü âlâ şeyler söyliyeceğim; Ve dudaklarımın açılması doğru şeyler için olacak.</verse>
				<verse number="7">Çünkü ağzım hakikat beyan edecek; Ve kötülük dudaklarıma mekruhtur.</verse>
				<verse number="8">Ağzımın bütün sözleri salâhladır; Onlarda ters yahut iğri şey yoktur.</verse>
				<verse number="9">Anlıyana onların hepsi açıktır, Ve bilgiyi bulanlar için doğrudur.</verse>
				<verse number="10">Gümüşü değil, terbiyemi, Ve seçme altından ziyade bilgiyi alın.</verse>
				<verse number="11">Çünkü hikmet yakutlardan iyidir; Ve hoşa giden bütün şeyler ona denk olamaz.</verse>
				<verse number="12">Ben, hikmet, basireti kendime mesken ettim, Ve tedbir bilgisini bulurum.</verse>
				<verse number="13">RAB korkusu şerden nefret etmektir; Kibirden, ve gururdan, ve şer yolundan, Ve iğri sözden nefret ederim.</verse>
				<verse number="14">Öğüt, ve sağlam bilgi benimdir; Ben anlayışım; kudret benimdir.</verse>
				<verse number="15">Benim vasıtamla kırallar hükûmet ederler, Ve emîrler adaleti emrederler.</verse>
				<verse number="16">Reislerle beyzadeler, Dünyanın bütün hâkimleri vasıtamla hükmederler.</verse>
				<verse number="17">Beni sevenleri ben severim; Ve erken arıyanlar beni bulurlar.</verse>
				<verse number="18">Servet ve izzet, Dayanıklı mal ve salâh yanımdadır.</verse>
				<verse number="19">Meyvam altından, saf altından daha iyidir; Ve mahsulüm seçme gümüşten iyidir.</verse>
				<verse number="20">Salâh yolunda, Adalet yolları ortasında yürürüm;</verse>
				<verse number="21">Ta ki, beni sevenleri mala varis kılayım, Ve onların hazinelerini doldurayım.</verse>
				<verse number="22">RAB, yolunun başlangıcında, Kadim işlerinden evel beni teşkil etti.</verse>
				<verse number="23">Dünya var olmadan evel, Başlangıçta, ezelden ben dikildim.</verse>
				<verse number="24">Enginler yokken, Suları bol pınarlar yokken doğmuştum.</verse>
				<verse number="25">O, dünyayı ve kırları, Ve dünya toprağının başlangıcını daha yapmadan,</verse>
				<verse number="26">Dağlar daha yerleştirilmeden; Tepelerden önce ben doğmuştum.</verse>
				<verse number="27">Gökleri hazırladığı zaman ben orada idim; Enginin yüzü üzerine kubbeyi koyduğu zaman,</verse>
				<verse number="28">Yukarıdan asümanı kuvvetlendirdiği zaman, Enginin pınarlarına kuvvet verildiği zaman,</verse>
				<verse number="29">Sular onun emrinden öte geçmesinler diye Denize sınır koyduğu zaman, Dünyanın temellerini pekiştirdiği zaman,</verse>
				<verse number="30">Yapıcı olarak onun yanında idim; Ve her gün onun sevinci idim. Her vakit onun önünde sevinirdim,</verse>
				<verse number="31">Meskûn olan dünyasında sevinirdim; Ve sevincim âdem oğulları ile idi.</verse>
				<verse number="32">Ve şimdi, ey oğullar, beni dinleyin; Çünkü yollarımı tutanlar mutludur.</verse>
				<verse number="33">Öğretişi dinleyin, ve hikmetli olun, Ve onu reddetmeyin.</verse>
				<verse number="34">Her gün kapılarımda uyanık duran, Kapılarımın süvelerini bekliyen, Beni dinliyen adama ne mutlu!</verse>
				<verse number="35">Çünkü beni bulan hayat bulur, Ve RAB tarafından rızaya nail olur.</verse>
				<verse number="36">Fakat bana karşı günah eden kendi canına gadreder; Bütün benden nefret edenler ölümü severler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">HİKMET evini yaptı; Yedi direğini yondu;</verse>
				<verse number="2">Hayvanlarını boğazladı; şarabını hazırladı; Sofrasını da kurdu;</verse>
				<verse number="3">Genç kızlarını gönderdi; Şehrin yüksek yerleri üzerinde çağırıyor:</verse>
				<verse number="4">Bön olan kim ise buraya gelsin; Aklı eksik olana ise, diyor:</verse>
				<verse number="5">Gelin, ekmeğimden yiyin, Ve hazırladığım şaraptan için.</verse>
				<verse number="6">Ey bön adamlar, bırakın da yaşayın; Ve anlayış yolunda yürüyün.</verse>
				<verse number="7">Müstehziyi tekdir eden utanç alır; Ve kötü adamı azarlıyan leke alır.</verse>
				<verse number="8">Müstehziyi azarlama, yoksa senden nefret eder; Hikmetli adamı azarla, o da seni sevecektir.</verse>
				<verse number="9">Hikmetli adama ver, ve daha hikmetli olur; Salih adama öğret, ve bilgide artar.</verse>
				<verse number="10">RAB korkusu hikmetin başlangıcıdır; Ve Kuddûsu tanımak, anlayıştır.</verse>
				<verse number="11">Çünkü günlerin benim vasıtamla çoğalacak, Ve ömrünün yılları artacak.</verse>
				<verse number="12">Eğer hikmetli isen, kendin için hikmetlisin; Ve eğer istihza edersen, onu yalnız sen yüklenirsin.</verse>
				<verse number="13">Akılsız kadın yaygaracıdır; Böndür, ve bir şey bilmez.</verse>
				<verse number="14">Yoldan geçenleri, Yollarına doğru gidenleri çağırsın diye,</verse>
				<verse number="15">Evinin kapısında, Şehrin yüksek yerlerinde iskemlede oturur:</verse>
				<verse number="16">Bön olan kimse buraya gelsin; Ve aklı eksik olana:</verse>
				<verse number="17">Aşırılmış sular tatlıdır, Ve gizlide yenilen ekmek lezzetlidir, der.</verse>
				<verse number="18">Fakat adam bilmez ki, orada ölüler vardır, Kadının çağırdıkları ölüler diyarının derinliklerindedir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">SÜLEYMANIN meselleri. Hikmetli oğul babasını sevindirir; Fakat akılsız oğul anasına derttir.</verse>
				<verse number="2">Kötülüğün hazineleri işe yaramaz; Fakat salâh ölümden kurtarır.</verse>
				<verse number="3">RAB salihin canını aç bırakmaz; Fakat kötülerin dileğini reddeder.</verse>
				<verse number="4">Gevşek elle işliyen, fakir olur; Fakat çalışkanların eli zengin eder.</verse>
				<verse number="5">Yazın devşiren oğul akıllıdır; Biçim vaktinde uyuyan oğul utanç getirir.</verse>
				<verse number="6">Salihin başı üzerinde bereketler vardır. Fakat kötülerin ağzı zorbalık örtüsüdür.</verse>
				<verse number="7">Salihin anılması mubarek olur; Fakat kötülerin adı çürür.</verse>
				<verse number="8">Yüreği hikmetli olan emirleri kabul eder; Fakat dudakları ile sefihlik eden yıkılır.</verse>
				<verse number="9">Doğrulukla yürüyen emniyetle yürür; Fakat yollarını iğrilten belli olur.</verse>
				<verse number="10">Göz kırpan kedere sebep olur; Fakat dudakları ile sefihlik eden yıkılır.</verse>
				<verse number="11">Salihin ağzı hayat pınarıdır; Fakat kötülerin ağzı zorbalık örtüsüdür.</verse>
				<verse number="12">Kin kavgalar ayaklandırır; Fakat sevgi her suçu örter.</verse>
				<verse number="13">Hikmet anlayışlı adamın dudaklarında bulunur; Fakat anlayışı eksik olanın sırtı için değnek vardır.</verse>
				<verse number="14">Hikmetli adamlar bilgi biriktirir; Fakat sefihin ağzı yakın bir helâktir.</verse>
				<verse number="15">Zengin adamın malı kendisinin kuvvetli şehridir; Fakirlerin yoksulluğu onların helâkidir.</verse>
				<verse number="16">Salihin emeği hayata götürür; Kötü adamın geliri suç içindir.</verse>
				<verse number="17">Terbiyeyi tutan adam hayat yolundadır; Fakat tedibi bırakan yol şaşırır.</verse>
				<verse number="18">Kini gizliyen adamın dudakları yalancıdır; Ve iftira çıkaran akılsızdır.</verse>
				<verse number="19">Söz çokluğunda hata eksik olmaz; Fakat dudaklarını tutan akıllı davranır.</verse>
				<verse number="20">Salihin dili seçme gümüş gibidir; Kötülerin yüreğinin değeri azdır.</verse>
				<verse number="21">Salihin dudakları çok adamları güder; Fakat sefihler anlayış eksikliğinden ölürler.</verse>
				<verse number="22">RABBİN bereketi, zengin eden odur; Ve onunla beraber keder katmaz.</verse>
				<verse number="23">Akılsız adam için kötülük etmek bir eğlence gibidir; Hikmet de anlayışlı adam için öyledir.</verse>
				<verse number="24">Kötü adamın korkusu kendi başına gelir; Fakat salihlerin dileği verilir.</verse>
				<verse number="25">Kötü adam kasırga geçer gibi yok olur; Fakat salih adam ebedî temeldir.</verse>
				<verse number="26">Dişler için sirke ne ise, ve gözler için duman ne ise, Kendisini gönderenler için de tembel adam öyledir.</verse>
				<verse number="27">RAB korkusu günleri artırır; Fakat kötülerin yılları azalır.</verse>
				<verse number="28">Salihlerin ümidi sevinçtir; Fakat kötülerin bekleyişi boşa çıkar.</verse>
				<verse number="29">RABBİN yolu kâmiller için bir hisardır; Fakat fesat işliyenler için helâktir.</verse>
				<verse number="30">Salih olan ebediyen sarsılmaz; Fakat kötüler memlekette oturmıyacaklardır.</verse>
				<verse number="31">Salihin ağzı hikmetle koncalanır; Fakat iğri dil kesilir.</verse>
				<verse number="32">Salihin dudakları makbul olanı bilir; Fakat kötülerin ağzı iğrilik söyler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">HİLELİ terazi RABBE mekruhtur; Fakat doğru tartı onun makbulüdür.</verse>
				<verse number="2">Gurur gelince utanç da gelir; Fakat hikmet alçak gönüllüler iledir.</verse>
				<verse number="3">Doğruların kemali kendilerine yol gösterir; Fakat hainlerin sapıklığı kendilerini helâk eder.</verse>
				<verse number="4">Gazap gününde mal işe yaramaz; Fakat salâh ölümden kurtarır.</verse>
				<verse number="5">Kâmil adamın salâhı kendi yolunu doğrultur; Fakat kötü adam kendi kötülüğü ile düşer.</verse>
				<verse number="6">Doğruların salâhı kendilerini kurtarır; Fakat hainler kendi fesatları ile tutulurlar.</verse>
				<verse number="7">Kötü adam öldüğü zaman bekleyişi boşa çıkar; Ve fesat ümidi yok olur.</verse>
				<verse number="8">Salih sıkıntıdan kurtulur; Ve onun yerine kötü adam girer.</verse>
				<verse number="9">Dinsiz adam ağzı ile komşusunu helâk eder; Fakat salihler bilgile kurtarılır.</verse>
				<verse number="10">Salihler iyilikte olunca şehir şenlik eder; Ve kötüler yok olunca sevinçle bağırış olur.</verse>
				<verse number="11">Doğruların bereketile şehir yükselir; Fakat kötülerin ağzı ile yıkılır.</verse>
				<verse number="12">Komşusunu hor görenin anlayışı eksiktir; Fakat anlayışlı adam dilini tutar.</verse>
				<verse number="13">Söz taşıyıp gezen adam sır açar; Fakat ruhu sadık olan adam işi örter.</verse>
				<verse number="14">Sağlam öğütler olmayınca kavm düşer; Ve öğütçülerin çokluğunda kurtuluş vardır.</verse>
				<verse number="15">Yabancıya kefil olan çok zarar görür; Fakat kefil olmaktan nefret eden emniyette olur.</verse>
				<verse number="16">Sevimli kadın izzete erer; Ve zorbalar zenginliğe erer.</verse>
				<verse number="17">Merhametli adam kendi canına iyilik eder; Fakat gaddar adam kendi etine işkence eder.</verse>
				<verse number="18">Kötü adam aldatıcı ücret kazanır; Fakat salâh eken adamın ücreti emin olur.</verse>
				<verse number="19">Salâhta sabit olan hayata erer; Ve şerrin ardınca giden kendi ölümü için eder.</verse>
				<verse number="20">İğri yürekli adamlar RABBE mekruhturlar; Fakat yollarında kâmil olanlardan razı olur.</verse>
				<verse number="21">Emin ol, şerir adam suçsuz tutulmaz; Fakat salihlerin zürriyeti kurtulacaktır.</verse>
				<verse number="22">Domuzun burnunda altın halka ne ise, Anlayışı olmıyan güzel kadın da öyledir.</verse>
				<verse number="23">Salihlerin isteği ancak iyiliktir; Fakat kötülerin beklediği gazaptır.</verse>
				<verse number="24">Adam var ki, dağıtır, ve daha ziyade kazanır; Ve adam var ki, aşırı tutumludur, ancak yoksulluğa erer.</verse>
				<verse number="25">Cömert olan can semiz olur; Ve sulayan, kendisi de sulanır.</verse>
				<verse number="26">Buğdayı tutan, kavm ona lânet eder; Fakat satanın başına bereket vardır.</verse>
				<verse number="27">İyiliği gayretle arıyan lûtuf bulur; Fakat şer onu arıyanın başına gelir.</verse>
				<verse number="28">Zenginliğine güvenen düşer; Fakat salihler yeşil yaprak gibi tazelenir.</verse>
				<verse number="29">Evine düzensizlik verenin mirası yeldir; Ve sefih adam yüreği hikmetli olanın kulu olur.</verse>
				<verse number="30">Salihin semeresi hayat ağacıdır; Ve hikmetli adam canlar kazanır.</verse>
				<verse number="31">İşte, dünyada salih adam cezalandırılıyor; Nerede kaldı ki, kötü ile günahkâr!</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">TERBİYEYİ seven bilgiyi sever; Fakat tedipten nefret eden budaladır.</verse>
				<verse number="2">İyi adam RABDEN lûtuf bulur; Fakat niyetleri bozuk olanı RAB mahkûm eder.</verse>
				<verse number="3">İnsan kötülükle pekiştirilmez; Fakat salihlerin kökü sarsılmaz.</verse>
				<verse number="4">Faziletli kadın kocasının tacıdır; Fakat utandıran kadın onun kemiklerinde çürüklük gibidir.</verse>
				<verse number="5">Salihlerin düşünceleri haktır; Fakat kötülerin öğütleri hiledir.</verse>
				<verse number="6">Kötülerin sözleri kan için pusudur; Fakat doğruların ağzı onları kurtarır.</verse>
				<verse number="7">Kötüler yıkılır ve yok olurlar; Fakat salihlerin evi durur.</verse>
				<verse number="8">İnsan hikmetine göre övülür; Fakat yüreği iğri olan hor görülür.</verse>
				<verse number="9">Hakir olup bir kölesi olan adam, Büyüklük taslayıp da ekmeğe muhtaç olandan iyidir.</verse>
				<verse number="10">Salih adam hayvanının canını kayırır; Fakat kötülerin acımaları bile gaddardır.</verse>
				<verse number="11">Toprağını işliyen adam ekmeğe doyar; Fakat boş adamların ardınca gidenin anlayışı eksiktir.</verse>
				<verse number="12">Kötü adam şerirlerin şikârını arzular; Fakat salihlerin kökü mahsul verir.</verse>
				<verse number="13">Dudakların günahında şerir için tuzak vardır; Fakat salih adam sıkıntıdan çıkar.</verse>
				<verse number="14">İnsan ağzının semeresile iyiliğe doyar; Ve ellerinin işine göre adam karşılık alır.</verse>
				<verse number="15">Sefihin yolu kendi gözünde doğrudur; Fakat hikmetli adam öğüt dinler.</verse>
				<verse number="16">Sefihin öfkesi hemen belli olur; Fakat basiretli adam utancı örter.</verse>
				<verse number="17">Hakikati söyliyen adaleti, Fakat yalancı şahit hileyi ortaya çıkarır.</verse>
				<verse number="18">Adam var ki, kılıç saplanır gibi düşüncesiz söyler; Fakat hikmetli adamların dili şifadır.</verse>
				<verse number="19">Doğruluk dudağı ebediyen sabit olur; Fakat yalancı dil ancak bir an içindir.</verse>
				<verse number="20">Şer kuranların yüreğinde hile vardır; Fakat barışıklık öğütçüleri için sevinç vardır.</verse>
				<verse number="21">Salihe hiç zarar değmez; Fakat kötüler şerle dolar.</verse>
				<verse number="22">Yalancı dudaklar RABBE mekruhtur; Fakat doğrulukla işliyenler onun makbulüdür.</verse>
				<verse number="23">Basiretli adam bilgiyi gizler; Fakat akılsızların yüreği sefahet ilân eder.</verse>
				<verse number="24">Çalışkanların eli hâkim olur; Fakat haylaz adam angaryacı olur.</verse>
				<verse number="25">Yüreğindeki kaygı insanı çöktürür; Fakat iyi söz yüreğini sevindirir.</verse>
				<verse number="26">Salih adam komşusuna yol gösterir; Fakat kötülerin yolu kendilerini saptırır.</verse>
				<verse number="27">Tembel adam avını pişirmez; Fakat insanların değerli serveti çalışkan olmaktır.</verse>
				<verse number="28">Salâh yolunda hayat vardır; Ve onun yolunda ölüm yoktur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">HİKMETLİ oğul babasının öğrettiğini dinler; Fakat müstehzi adam azarlamaya kulak vermez.</verse>
				<verse number="2">Ağzının semeresinden insan iyilik yer; Fakat hainlerin canı gaddarlık yer.</verse>
				<verse number="3">Ağzını tutan canını korur; Fakat ağzı gevşek olana helâk vardır.</verse>
				<verse number="4">Tembel adamın canı çeker, ve bir şey yoktur; Fakat çalışkanların canı semiz olur.</verse>
				<verse number="5">Salih yalandan nefret eder; Fakat kötü adam iğrençtir, ve utanca varır.</verse>
				<verse number="6">Yolda kâmil olanı salâh korur; Fakat kötülük günahkârı yıkar.</verse>
				<verse number="7">Adam var ki, bir şeyi yokken kendini zengin gösterir; Adam var ki, çok malı varken kendini fakir gösterir.</verse>
				<verse number="8">İnsanın can fidyesi zenginliğidir; Fakat fakir adam tehdit işitmez.</verse>
				<verse number="9">Salihlerin ışığı sevinçli yanar; Fakat kötülerin çerağı söner.</verse>
				<verse number="10">Kibirden ancak kavga çıkar; Fakat iyi öğüdü dinliyenin yanında hikmet vardır.</verse>
				<verse number="11">Batıl yolla kazanılan mal azalır; Fakat elle toplıyan çoğaltır.</verse>
				<verse number="12">Başka güne atılan ümit yüreği hasta eder; Fakat dilek yerine gelince, hayat ağacıdır.</verse>
				<verse number="13">Sözü hor gören kendi üzerine helâk getirir; Fakat emirden korkandır ki, mükâfat alır.</verse>
				<verse number="14">İnsan ölüm tuzaklarından ayrılsın diye, Hikmetlilerin öğretişi hayat pınarıdır.</verse>
				<verse number="15">İyi anlayış lûtuf verir; Fakat hainlerin yolu çetindir.</verse>
				<verse number="16">Her basiretli adam bilgile işler; Fakat akılsız adam sefahetini yayar.</verse>
				<verse number="17">Kötü ulak belâya düşer; Fakat sadık elçi şifadır.</verse>
				<verse number="18">Tedibi reddedene fakirlik ve utanç vardır; Fakat azarlamaya kulak veren izzet bulur.</verse>
				<verse number="19">Yerine getirilen dilek cana tatlıdır; Fakat şerden ayrılmak akılsızlar için mekruhtur.</verse>
				<verse number="20">Hikmetlilerle yürüyen adam hikmetli olur; Fakat akılsızların arkadaşı zarar görür.</verse>
				<verse number="21">Suç edenleri şer kovalar; Fakat salihlere iyilikle mükâfat edilir.</verse>
				<verse number="22">İyi adam oğullarının oğullarına miras bırakır; Ve suç edenin serveti salih için alıkonur.</verse>
				<verse number="23">Fakirlerin çift sürmesinde çok yiyecek vardır; Fakat adam var ki, haksızlıktan ötürü helâk olur.</verse>
				<verse number="24">Değneğini esirgiyen oğlundan nefret eder; Fakat onu seven vaktinde tedip eder.</verse>
				<verse number="25">Salih adam canı doyuncıya kadar yer; Fakat kötülerin karnı aç kalır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">HER hikmetli kadın kendi evini yapar; Fakat sefih kadın kendi ellerile onu yıkar.</verse>
				<verse number="2">Doğruluğunda yürüyen adam RABDEN korkar; Fakat yollarında iğri olan onu hor görür.</verse>
				<verse number="3">Sefihin ağzında kendi kibri için değnek vardır; Fakat hikmetlilerin dudakları kendilerini tutar.</verse>
				<verse number="4">Öküzlerin olmadığı yerde yemlik temiz olur; Fakat mahsul çokluğu öküzün kuvvetile olur.</verse>
				<verse number="5">Doğru şahit yalan söylemez; Fakat yalancı şahit yalanlar solur.</verse>
				<verse number="6">Müstehzi adam hikmet arar da bulamaz; Fakat anlayışlı adam için bilgi kolaydır.</verse>
				<verse number="7">Akılsız adamın karşısından çekil; Çünkü onda bilgi dudakları bulmazsın.</verse>
				<verse number="8">Basiretli adamın hikmeti kendi yolunu anlamaktır; Fakat akılsızların sefaheti hiledir.</verse>
				<verse number="9">Sefihler günahla istihza ederler; Fakat lûtuf doğrular arasındadır.</verse>
				<verse number="10">Yürek kendi acılığını bilir; Sevincine de yabancı karışmaz.</verse>
				<verse number="11">Kötülerin evi harap olur; Fakat doğruların çadırı çiçeklenir.</verse>
				<verse number="12">Yol var ki, adamın önünde doğru görünür; Fakat onun sonu ölüm yollarıdır.</verse>
				<verse number="13">Gülerken bile yürek dertlidir; Ve sevincin sonu kederdir.</verse>
				<verse number="14">Yüreğinde dönek olan kendi yollarına doyar; İyi adam da kendisinde olandan doyar.</verse>
				<verse number="15">Bön adam her söze inanır; Fakat basiretli adam kendi gidişine dikkat eder.</verse>
				<verse number="16">Hikmetli adam korkar, ve şerden ayrılır; Fakat akılsız adam kibirlenir, ve kendine güvenir.</verse>
				<verse number="17">Çabuk öfkelenen akılsızlık eder; Ve niyetleri bozuk olan adamdan nefret olunur.</verse>
				<verse number="18">Bön adamlar akılsızlığı miras alırlar; Fakat basiretliler bilgi tacını giyerler.</verse>
				<verse number="19">Şerirler iyilerin önünde, Ve kötüler salihin kapılarında iğilirler.</verse>
				<verse number="20">Fakir adamdan komşusu bile nefret eder; Fakat zengini sevenler çoktur.</verse>
				<verse number="21">Komşusunu hor gören suç eder; Fakat hakirlere acıyan mutludur.</verse>
				<verse number="22">Şer düşünenler yollarını şaşırmazlar mı? Fakat iyilik düşünenlere inayet ve hakikat olur.</verse>
				<verse number="23">Her emekte menfaat vardır; Fakat boş lakırdı yoksulluğa götürür.</verse>
				<verse number="24">Hikmetlilerin tacı zenginlikleridir; Fakat akılsızların sefaheti ancak sefahettir.</verse>
				<verse number="25">Doğru şahit canlar kurtarır; Fakat yalanlar soluyan hileye sebep olur.</verse>
				<verse number="26">RAB korkusunda kuvvetli itimat vardır; Ve oğullarının da sığınacak yeri olur.</verse>
				<verse number="27">İnsan ölüm tuzaklarından ayrılsın diye, RAB korkusu hayat pınarıdır.</verse>
				<verse number="28">Kıralın haşmeti kavmın çokluğundandır; Fakat hükümdarın helâki kavmın yok olmasındandır.</verse>
				<verse number="29">Geç öfkelenen adamın anlayışı çoktur; Fakat dar ruhlu adam sefaheti üstün tutar.</verse>
				<verse number="30">Rahat yürek bedenin hayatıdır; Fakat kıskançlık kemiklerin çürüklüğüdür.</verse>
				<verse number="31">Fakiri sıkıştıran onu Yaratanı hor görür; Fakat yoksula acıyan onu izzetlendirir.</verse>
				<verse number="32">Kötü adam kendi kötülüğü ile yıkılır. Fakat ölümünde salihin sığınacak yeri vardır.</verse>
				<verse number="33">Hikmet anlayışlı adamın yüreğinde oturur; Fakat akılsızların içindeki şey belli olur.</verse>
				<verse number="34">Salâh bir milleti yükseltir; Fakat günah ümmetler için utançtır.</verse>
				<verse number="35">Kıralın lûtfu akıllı davranan kul içindir; Fakat kızgınlığı utanca sebep olana karşıdır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">YUMUŞAK cevap gazabı yatıştırır; Fakat sert söz öfkeyi kışkırtır.</verse>
				<verse number="2">Hikmetlilerin dili bilgiyi iyi beyan eder; Fakat akılsızların ağzı sefahet akıtır.</verse>
				<verse number="3">Şerirleri ve iyileri gözeterek, RABBİN gözleri her yerdedir.</verse>
				<verse number="4">Dil yumuşaklığı hayat ağacıdır; Fakat dilin iğriliği ruhu kırar.</verse>
				<verse number="5">Sefih adam babasının tedibini hor görür; Fakat azarlamaya kulak veren basiretli olur.</verse>
				<verse number="6">Salihin evinde büyük hazine vardır; Fakat kötülerin gelirinde zahmet vardır.</verse>
				<verse number="7">Hikmetlilerin dudakları bilgi dağıtır; Fakat akılsızların yüreği öyle değildir.</verse>
				<verse number="8">Kötülerin kurbanı RABBE mekruhtur; Fakat doğruların duası onun makbulüdür.</verse>
				<verse number="9">RAB kötü adamın yolundan ikrah eder; Fakat salâhın ardınca gideni sever.</verse>
				<verse number="10">Yolu bırakan şiddetle tedip olunur; Ve azarlamadan nefret eden ölür.</verse>
				<verse number="11">Ölüler diyarı ile Helâk yeri RABBİN gözü önündedir; Nerede kaldı ki, âdem oğullarının yürekleri!</verse>
				<verse number="12">Müstehzi azarlanmağı sevmez; Hikmetlilerin yanına gitmez.</verse>
				<verse number="13">Sevinçli yürek yüzü iyileştirir; Fakat yüreğin elemile ruh kırılır.</verse>
				<verse number="14">Anlayışlı adamın yüreği bilgi arar; Fakat akılsızların ağzı sefahetle beslenir.</verse>
				<verse number="15">Düşkünün bütün günleri kötüdür; Fakat iyi yürek devamlı ziyafettir.</verse>
				<verse number="16">RAB korkusu ile olan az şey, Kaygı ile olan büyük hazineden iyidir.</verse>
				<verse number="17">Sevgi olan yerde sebze yemeği, Düşmanlıkla yenilen besili öküzden iyidir.</verse>
				<verse number="18">Öfkeli adam çekişme çıkarır; Fakat geç öfkelenen, kavgayı yatıştırır.</verse>
				<verse number="19">Tembelin yolu diken çit gibidir; Fakat doğruların yolu yapılmış caddedir.</verse>
				<verse number="20">Hikmetli oğul babasını sevindirir; Fakat akılsız adam anasını hor görür.</verse>
				<verse number="21">Anlayışı eksik olana sefihlik sevinçtir. Fakat anlayışlı adam gidişini doğrultur.</verse>
				<verse number="22">Öğüt olmıyan yerde tertipler boşa çıkar; Fakat öğütçülerin çokluğu ile dururlar.</verse>
				<verse number="23">İnsana sevinç, ağzının cevabı iledir; Ve vaktinde olan söz ne iyidir!</verse>
				<verse number="24">Aşağıda olan ölüler diyarından ayrılsın diye, Hikmetli adam için hayat yolu yukarı doğru gider.</verse>
				<verse number="25">RAB mağrurların evini kökünden söker; Fakat dul kadının sınırını pekiştirir.</verse>
				<verse number="26">Kötü tertipler RABBE mekruhtur; Fakat temiz adamların sözleri hoştur.</verse>
				<verse number="27">Kazanca düşkün olan kendi evine sıkıntı verir; Fakat rüşvetten nefret eden yaşar.</verse>
				<verse number="28">Salihin yüreği cevap vermek için derin düşünür; Fakat kötülerin ağzı şer akıtır.</verse>
				<verse number="29">RAB kötülerden uzaktır; Fakat salihlerin duasını işitir.</verse>
				<verse number="30">Gözlerin nuru yüreği sevindirir; İyi haber kemikleri kuvvetlendirir.</verse>
				<verse number="31">Hayatın azarlamasını dinliyen kulak Hikmetliler arasında kalır.</verse>
				<verse number="32">Terbiyeden kaçınan kendi canını hor görür; Fakat tedibe kulak veren anlayış kazanır.</verse>
				<verse number="33">RAB korkusu hikmet terbiyesidir; Ve alçak gönüllülük izzetten önce gelir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">YÜREĞİN düşünceleri insanındır; Fakat dilin cevabı RABDENDİR.</verse>
				<verse number="2">İnsanın bütün yolları kendi gözünde temizdir; Fakat ruhları tartan RABDİR.</verse>
				<verse number="3">Kendi işlerini RABBE bırak, Ve niyetlerin yerine gelir.</verse>
				<verse number="4">RAB her şeyi gayesi için yarattı, Kötü adamı da şer günü için.</verse>
				<verse number="5">Yüreği mağrur olan her adam RABBE mekruhtur; Emin ol, o suçsuz tutulmaz.</verse>
				<verse number="6">İnayet ve hakikatla fesat örtülür; Ve insan RAB korkusu ile şerden ayrılır.</verse>
				<verse number="7">Adamın yolları RABBE makbul olunca, Düşmanlarını bile kendisile barıştırır.</verse>
				<verse number="8">Salâhla olan az şey, Haksızlıkla olan büyük iratlardan iyidir.</verse>
				<verse number="9">Adamın yüreği kendi yolunu tasarlar; Fakat onun adımını RAB kılavuzlar.</verse>
				<verse number="10">Allah hükmü kıralın dudaklarındadır; Hükümde onun ağzı öte geçmez.</verse>
				<verse number="11">Doğru terazi ile terazi küfeleri RABBİNDİR; Torbanın bütün tartı taşları onun işidir.</verse>
				<verse number="12">Kötülük işlemek kırallara mekruhtur; Çünkü taht salah ile pekiştirilir.</verse>
				<verse number="13">Sadık dudaklar kıralların hoşlandığı şeydir, Ve doğru şeyler söyliyeni severler.</verse>
				<verse number="14">Kıralın kızması ölüm ulağıdır; Fakat hikmetli adam onu yatıştırır.</verse>
				<verse number="15">Kıralın yüzündeki nurda hayat vardır; Ve onun lûtfu son yağmurların bulutu gibidir.</verse>
				<verse number="16">Hikmet kazanmak halis altından daha ne kadar iyidir! Evet, anlayış kazanmak gümüşten üstün tutulmalı.</verse>
				<verse number="17">Şerden ayrılmak doğru adamların büyük yoludur; Yoluna dikkat eden adam canını korur.</verse>
				<verse number="18">Kırgından önce kibir, Ve düşmeden önce mağrur ruh gelir.</verse>
				<verse number="19">Hakirlerle alçak gönüllü olmak, Kibirli adamlarla çapul malı paylaşmaktan iyidir.</verse>
				<verse number="20">Söze dikkat eden iyilik bulur; Ve RABBE güvenen mutlu olur.</verse>
				<verse number="21">Yüreği hikmetli olana basiretli denilir; Ve dudakların tatlılığı bilgiyi artırır.</verse>
				<verse number="22">Anlayış, sahibine hayat kaynağıdır; Fakat sefihlerin tedibi sefahettir.</verse>
				<verse number="23">Hikmetli adamın yüreği ağzını öğretir, Ve dudakları üzerinde bilgiyi artırır.</verse>
				<verse number="24">Hoş sözler gümeçbalı gibi, Cana tatlı ve kemiklere şifadır.</verse>
				<verse number="25">Yol var ki, adamın önünde doğru görünür, Fakat sonu ölüm yollarıdır.</verse>
				<verse number="26">Emek çekenin canı kendisi için emek çeker; Çünkü boğazı onu zorlar.</verse>
				<verse number="27">Yaramaz adam şer çukurunu kazar; Ve onun dudaklarında sanki yakan ateş vardır.</verse>
				<verse number="28">İğri adam kavga salar; Ve çekiştirici adam yakın dostları ayırır.</verse>
				<verse number="29">Zorba adam arkadaşını ayartır, Ve onu iyi olmıyan yolda yürütür.</verse>
				<verse number="30">Gözlerini kapıyan, iğri şeyler tasarlamak içindir; Dudaklarını ısıran şerri tamam eder.</verse>
				<verse number="31">Ağarmış saçlar güzellik tacıdır; Salâh yolunda bulunur.</verse>
				<verse number="32">Geç öfkelenen adam yiğitten iyidir; Ve nefsine hâkim olan, şehir alan adamdan iyidir.</verse>
				<verse number="33">Kura koyna atılır; Fakat onun her hükmü RABDENDİR.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">BARIŞIKLIKLA kuru bir lokma, Kavga ile ziyafet dolu evden iyidir.</verse>
				<verse number="2">Akıllı davranan kul utanç getiren oğula hâkim olur, Ve kardeşler arasında mirasta pay alır.</verse>
				<verse number="3">Pota gümüş için, ve ocak altın içindir; Fakat yürekleri deniyen RABDİR.</verse>
				<verse number="4">Şerir adam kötü dudakları dinler; Yalancı adam fesatçı dile kulak verir.</verse>
				<verse number="5">Fakirle istihza eden onu Yaratanı hor görür; Ve felâkete sevinen suçsuz tutulmaz.</verse>
				<verse number="6">Oğulların oğulları yaşlıların tacıdır; Ve oğulların izzeti babalarıdır.</verse>
				<verse number="7">Âlâ söz ahmağa yakışmaz; Yalan söz bir emîre daha az yakışır.</verse>
				<verse number="8">Sahibinin gözünde rüşvet değerli bir taştır; Ne tarafa yünelirse muvaffak olur.</verse>
				<verse number="9">Sevgiyi arıyan suçu örter; Fakat işi diline dolaştıran yakın dostları ayırır.</verse>
				<verse number="10">Anlayışlı adama bir azarlama, Akılsıza yüz vuruştan ziyade batar.</verse>
				<verse number="11">Şerir adam ancak isyan arar; Bundan ötürü ona zorba ulak gönderilir.</verse>
				<verse number="12">Deliliğinde olan akılsız değil, Yavrularından edilmiş dişi ayı adama rastlasın.</verse>
				<verse number="13">Kim iyiliği şerle öderse, Şer onun evinden ayrılmaz.</verse>
				<verse number="14">Bir kavganın başlangıcı adamın suları salması gibidir; Bundan dolayı kavgaya atılmadan çekişmeyi bırak.</verse>
				<verse number="15">Kötüyü suçsuz çıkaran ve salihi kötüliyen, Onların ikisi de RABBE mekruhtur.</verse>
				<verse number="16">Mademki akılsızda anlayış yoktur, Hikmet satın almak için onun elinde niçin para var?</verse>
				<verse number="17">Dost her vakit sever; Ve sıkıntı için kardeş doğmuştur.</verse>
				<verse number="18">Anlayışı eksik olan adam el verir, Ve komşusunun önünde kefil olur.</verse>
				<verse number="19">Günahı seven kavga sever; Kapısını yükselten helâki arar.</verse>
				<verse number="20">Yüreği sapık olan iyilik bulmaz; Ve sözünü değiştiren belâya düşer.</verse>
				<verse number="21">Akılsıza baba olan başına dert alır; Ve ahmağın babasının sevinci yoktur.</verse>
				<verse number="22">Sevinçli yürek iyi ilaçtır; Fakat kırılmış ruh kemikleri kurutur.</verse>
				<verse number="23">Adalet yollarını saptırmak için, Kötü adam koyndan rüşvet alır.</verse>
				<verse number="24">Hikmet anlayışlı adamın önündedir; Fakat akılsızın gözü dünyanın uçlarındadır.</verse>
				<verse number="25">Akılsız oğul babasına keder, Ve onu doğurana acılıktır.</verse>
				<verse number="26">Salihi de cezalandırmak, Doğruluk sebebinden namuslu adamlara vurmak iyi değildir.</verse>
				<verse number="27">Sözlerini esirgiyenin bilgisi vardır; Ve sakin ruhlu olan anlayışlı adamdır.</verse>
				<verse number="28">Sefih bile susunca hikmetli, Dudaklarını kapayınca anlayışlı sayılır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">UMUMDAN ayrılan kendi arzusunu arar, Her sağlam öğüde karşı kor.</verse>
				<verse number="2">Akılsız adam anlayıştan değil, Ancak yüreğini ortaya dökmekten hoşlanır.</verse>
				<verse number="3">Kötü adam gelince horluk da gelir, Ve alçaklıkla beraber utanç.</verse>
				<verse number="4">İnsan ağzının sözleri derin sulardır, Hikmet kaynağıdır, akan deredir.</verse>
				<verse number="5">Mahkemede salihi haksız çıkarmak için, Kötü adamın hatırını gözetmek iyi değildir.</verse>
				<verse number="6">Akılsızın dudakları kavga getirir; Ve onun ağzı köteği davet eder.</verse>
				<verse number="7">Akılsızın ağzı kendisini helâk eder, Ve dudakları canına tuzaktır.</verse>
				<verse number="8">Çekiştirici adamın sözleri tatlı lokmalar gibidir, Ve karnın en derin yerlerine inerler.</verse>
				<verse number="9">İşinde gevşeklik eden adam da, İsraf edenin kardeşidir.</verse>
				<verse number="10">RABBİN ismi kuvvetli kuledir; Salih onun içine koşar, ve emin olur.</verse>
				<verse number="11">Zengin adamın malı kendisinin kuvvetli şehridir, Ve kendi kuruntusunda o yüksek duvar gibidir.</verse>
				<verse number="12">Kırgından önce insanın yüreği kibirlenir; Ve alçak gönüllülük izzetten önce gelir.</verse>
				<verse number="13">Dinlemeden cevap vermek, İnsan için sefahet ve utançtır.</verse>
				<verse number="14">İnsanın ruhu onun hastalığını taşır; Fakat kırılmış ruh — kim onu kaldırabilir?</verse>
				<verse number="15">Basiretli adamın yüreği bilgi kazanır; Ve hikmetli adamların kulağı bilgiyi arar.</verse>
				<verse number="16">İnsanın hediyesi ona yer açar, Ve kendisini büyüklerin önüne götürür.</verse>
				<verse number="17">Davasında ilk söyliyen haklı görünür. Fakat komşusu gelip onu deşer.</verse>
				<verse number="18">Çekişmeleri kura durdurur, Ve kuvvetliler arasında karar verir.</verse>
				<verse number="19">Gücenmiş kardeş duvarlı şehirden daha güç kazanılır; Ve böyle çekişmeler kale sürgüleri gibidir.</verse>
				<verse number="20">İnsanın karnı ağzının semeresinden doyar; Dudaklarının mahsulü ile insan doyar.</verse>
				<verse number="21">Ölüm ve hayat dilin elindedir; Ve onu sevenler semeresinden yerler.</verse>
				<verse number="22">İyi zevce bulan iyilik bulur, Ve RABBİN rızasını alır.</verse>
				<verse number="23">Fakir yalvararak söyler; Fakat zengin sert cevap verir.</verse>
				<verse number="24">Dost çoğaltan kendini yıkmak için eder; Fakat kardeşten daha yakın dost vardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">KENDİ kemalinde yürüyen fakir, Akılsız olup da dudakları sapık olandan iyidir.</verse>
				<verse number="2">Canın bilgisiz olması da iyi değildir; Ve ayakları ile acele eden yanılır.</verse>
				<verse number="3">İnsanın sefaheti kendi yolunu sapıtır; Ve yüreği RABBE karşı gücenir.</verse>
				<verse number="4">Zenginlik dostlara dost katar; Fakir adam ise, dostundan ayrılır.</verse>
				<verse number="5">Yalancı şahit suçsuz tutulmaz; Ve yalan soluyan kurtulmaz.</verse>
				<verse number="6">Cömerdin yüzünü çok adam arar; Ve herkes vergili adama dost olur.</verse>
				<verse number="7">Fakirin bütün kardeşleri ondan nefret ederler; Dostları ise, ondan daha ne çok uzaklaşırlar! Onları sözlerle kovalar, fakat onlar gitmişlerdir.</verse>
				<verse number="8">Hikmet kazanan kendi canını sever; Anlayışı tutan iyilik bulur.</verse>
				<verse number="9">Yalancı şahit suçsuz tutulmaz; Ve yalan soluyan yok olur.</verse>
				<verse number="10">Zevk hayatı akılsıza yakışmaz; Kölenin reislere hükmetmesi daha ne az yakışır!</verse>
				<verse number="11">İnsanın basireti öfkesini geciktirir; Ve suç bağışlamak onun güzelliğidir.</verse>
				<verse number="12">Kıralın öfkesi aslanın gümürdemesi gibidir; Fakat onun lûtfu ot üzerindeki çiğ gibidir.</verse>
				<verse number="13">Akılsız oğul babasının belâsıdır; Ve karının çekişmeleri ardı kesilmez bir damlamadır.</verse>
				<verse number="14">Ev ile mal babalar mirasıdır; Fakat basiretli karı RABDENDİR.</verse>
				<verse number="15">Tembellik insanı derin uykuya düşürür; Ve haylaz can aç kalır.</verse>
				<verse number="16">Emri tutan canını korur; Yollarını değerli tutmıyan ölür.</verse>
				<verse number="17">Fakire acıyan RABBE ödünç verir; Ve karşılığını RAB ona öder.</verse>
				<verse number="18">Ümit varken oğlunu tedip et; Fakat onun öldürülmesini isteme.</verse>
				<verse number="19">Çok kızan adam cezasını yüklenecektir; Çünkü onu kurtarsan da, yine tekrar edeceksin.</verse>
				<verse number="20">Öğüt dinle ve terbiye al ki, Kendi sonunda hikmetli olasın.</verse>
				<verse number="21">İnsanın yüreğinde çok kuruntular vardır; Fakat RABBİN muradı, duran odur.</verse>
				<verse number="22">İnsanı özlettiren kendi lûtufkârlığıdır; Ve fakir adam yalancıdan iyidir.</verse>
				<verse number="23">RAB korkusu hayata götürür; Ve insan geceyi tok geçirir; Şer ona uğramaz.</verse>
				<verse number="24">Tembel, sahana elini daldırır, Onu ağzına geri getirmek bile istemez.</verse>
				<verse number="25">Müstehziyi döv, ve bön adam basiretli olur; Ve anlayışlı adamı azarla, bilgiyi kavrar.</verse>
				<verse number="26">Babasına zorbalık eden, ve anasını kovan, Utandıran ve ayıplatan bir oğuldur.</verse>
				<verse number="27">Bilgi sözlerinden sapmak içinse eğer, Ey oğul, öğüt dinlemekten vazgeç.</verse>
				<verse number="28">Yaramaz şahit adaletle eğlenir; Ve kötü adamların ağzı fesat yutar.</verse>
				<verse number="29">Müstehziler için hükümler, Ve akılsızların sırtı için kötekler hazırdır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">ŞARAP müstehzidir, içki gürültücüdür; Ve kim onunla sendelerse, hikmetli değildir.</verse>
				<verse number="2">Kıralın korkunçluğu aslanın gümürdemesi gibidir; Onu kızdıran kendi canına karşı suç eder.</verse>
				<verse number="3">Kavgadan çekinmek insana şereftir; Fakat her sefih kavgaya atılır.</verse>
				<verse number="4">Tembel, kıştır diye çift sürmez; Ve biçme vakti arar ve bir şey bulmaz.</verse>
				<verse number="5">İnsanın yüreğindeki düşünce derin sulardır; Fakat anlayışlı adam onu çekip çıkarır.</verse>
				<verse number="6">İnsanların çoğu, her biri kendi lûtufkârlığını ilân eder; Fakat güvenilir adamı kim bulabilir?</verse>
				<verse number="7">Kendi kemalinde yürüyen salih adam, Kendisinden sonra çocukları ne mutludur!</verse>
				<verse number="8">Hüküm tahtında oturan kıral, Her şerri gözlerile dağıtır.</verse>
				<verse number="9">Kim diyebilir: Yüreğimi temizledim, Günahımdan tahir oldum?</verse>
				<verse number="10">İki türlü tartı taşı, ve iki türlü ölçek, İkisi de RABBE mekruhtur.</verse>
				<verse number="11">Bir çocuk bile işlerile kendini tanıtır, İşlediği temiz ve doğru mu, yoksa değil midir.</verse>
				<verse number="12">İşiten kulak ve gören göz, İkisini de RAB yaratmıştır.</verse>
				<verse number="13">Uykuyu sevme, yoksa fakir olursun; Gözlerini aç, ekmeğe doyarsın.</verse>
				<verse number="14">Satın alan: Kötüdür, kötüdür, der; Fakat alıp gidince, o zaman övünür.</verse>
				<verse number="15">Altın ve çok yakut vardır; Fakat bilgi dudakları değerli cevahirdir.</verse>
				<verse number="16">Yabancıya kefil olanın esvabını al; Ve ecnebilere kefil olandan rehin al.</verse>
				<verse number="17">Hile ekmeği insana tatlıdır; Fakat sonra ağzı çakıl dolar.</verse>
				<verse number="18">Maksatlar danışmakla pekişir; Ve sağlam öğütlerle cenket.</verse>
				<verse number="19">Söz taşıyıp gezen sır açar; Bunun için ağzı gevşek olanla arkadaşlık etme.</verse>
				<verse number="20">Kim babasına yahut anasına lânet ederse, Onun çerağı koyu karanlıkta söndürülür.</verse>
				<verse number="21">Başlangıçta miras acele alınabilir; Fakat onun sonu bereketli olmaz.</verse>
				<verse number="22">Şerrin karşılığını ödiyeceğim, deme; RABBİ bekle, ve o seni kurtarır.</verse>
				<verse number="23">İki türlü tartı taşı RABBE mekruhtur; Ve hileli terazi iyi değildir.</verse>
				<verse number="24">İnsanın adımları RABDENDİR; Ve insan kendi yolunu nasıl anlıyabilir?</verse>
				<verse number="25">Düşüncesizce: Vakfoldu, demek, Ve nezirlerden sonra soruşturmak insana tuzaktır.</verse>
				<verse number="26">Hikmetli kıral kötüleri savurur, Ve döveni üzerlerinden geçirir.</verse>
				<verse number="27">Adamın canı RABBİN çerağıdır; İnsanın bütün derin yerlerini araştırır.</verse>
				<verse number="28">İnayet ve hakikat kıralı korur; Ve tahtı inayetle desteklenir.</verse>
				<verse number="29">Gençlerin süsü kendi kuvvetleridir; Ve yaşlı adamların güzelliği ağarmış saçlardır.</verse>
				<verse number="30">Yaralıyan dayaklar şerri temizler; Ve vuruşlar yüreğin en derin yerlerine erişir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">RABBİN elinde kıralın yüreği su arkları gibidir; İstediği tarafa onu çevirir.</verse>
				<verse number="2">İnsanın her yolu kendi gözünde doğrudur; Fakat yürekleri tartan RABDİR.</verse>
				<verse number="3">Adaleti ve hakkı yapmak, RABBE kurbandan daha makbuldür.</verse>
				<verse number="4">Yüksek bakış, ve kibirli yürek, Kötülerin çerağı, günahtır.</verse>
				<verse number="5">Çalışkan adamın düşünceleri ancak berekete götürür; Fakat acele eden her adam yoksulluğa koşar.</verse>
				<verse number="6">Yalancı dille hazineler yapmak, Ölüm arıyanların kovaladıkları bir sistir.</verse>
				<verse number="7">Kötülerin zorbalığı kendilerini süpürüp götürür, Çünkü hakkı yapmaktan çekinirler.</verse>
				<verse number="8">Suç yüklenmiş adamın yolu çok dolaşıktır; Fakat temiz adamın işi doğrudur.</verse>
				<verse number="9">Geniş evde kavgacı karı ile beraber olmaktan ise, Dam köşesinde oturmak iyidir.</verse>
				<verse number="10">Kötünün canı şerri özler; Komşusu onun gözünde lûtuf bulmaz.</verse>
				<verse number="11">Müstehzi cezalandırılınca bön adam hikmetli olur; Ve hikmetli adam öğretilince bilgi alır.</verse>
				<verse number="12">Âdil kötünün evi hakkında düşünür; Ve kötüler felâketin içine yıkılır.</verse>
				<verse number="13">Kim fakirin feryadına kulağını kaparsa, O da feryat edecek ve cevap verilmiyecektir.</verse>
				<verse number="14">Gizlide verilen bahşiş öfkeyi, Ve koyna sokulan rüşvet şiddetli gazabı yatıştırır.</verse>
				<verse number="15">Hakkı yapmak salih için sevinçtir; Fakat fesat işliyenler için ezilmedir.</verse>
				<verse number="16">Anlayış yolundan sapan adam, Ölüler cemaatinde yerleşir.</verse>
				<verse number="17">Zevki seven yoksul olur; Şarap ve yağ seven zengin olmaz.</verse>
				<verse number="18">Kötü adam salihin fidyesidir, Hain adam da doğruların.</verse>
				<verse number="19">Çöl yerde oturmak, Kavgacı ve huysuz kadınla oturmaktan iyidir.</verse>
				<verse number="20">Değerli hazine ve yağ hikmetli adamın oturduğu yerdedir; Fakat akılsız adam onu yutar.</verse>
				<verse number="21">Salâhın ve inayetin ardınca giden adam Hayat, salâh, ve izzet bulur.</verse>
				<verse number="22">Hikmetli adam zorluların şehri duvarını aşar, Ve onun güvendiği şeyin kuvvetini düşürür.</verse>
				<verse number="23">Ağzını ve dilini tutan, Canını sıkıntılardan korur.</verse>
				<verse number="24">Kibir taşkınlığı ile davranan Şişkin ve kibirli adamın adı müstehzidir.</verse>
				<verse number="25">Tembelin arzusu onu öldürür; Çünkü elleri çalışmaktan çekinir.</verse>
				<verse number="26">Adam vardır ki, bütün gün durmaz ister; Fakat salih verir ve esirgemez.</verse>
				<verse number="27">Kötülerin kurbanı mekruhtur, Hele kötü niyetle onu getirince!</verse>
				<verse number="28">Yalancı şahit yok olur; Fakat işiten adam daima söyliyebilir.</verse>
				<verse number="29">Kötü adam yüzünü katılaştırır; Fakat doğru adam yolunu pekiştirir.</verse>
				<verse number="30">RABBE karşı hikmet yoktur, Ve anlayış yoktur, öğüt de yoktur.</verse>
				<verse number="31">At, cenk günü için hazırlanır; Fakat kurtuluş RABDENDİR.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">İYİ ad büyük zenginlikten, Ve lûtuf bulmak gümüş ve altından üstün tutulmalıdır.</verse>
				<verse number="2">Zenginle fakir karşılaşırlar; Onların hepsini yaratan RABDİR.</verse>
				<verse number="3">Basiretli adam şerri görüp gizlenir; Bön adamlar ise, ileri geçip zarar görürler.</verse>
				<verse number="4">Alçak gönüllü olmanın ve RAB korkusunun sonu, Servet, izzet ve hayattır.</verse>
				<verse number="5">Sapık adamın yolunda dikenler ve kementler vardır; Canını koruyan onlardan uzak kalır.</verse>
				<verse number="6">Çocuğu gideceği yola göre yetiştir, Yaşlı olunca da ondan ayrılmaz.</verse>
				<verse number="7">Zengin fakirlere hâkim olur; Ve ödünç alan ödünç verenin kulu olur.</verse>
				<verse number="8">Fesat eken dert biçer; Ve öfkesinin değneği kırılır.</verse>
				<verse number="9">İyi gözlü adam mubarek kılınır; Çünkü kendi ekmeğinden fakire verir.</verse>
				<verse number="10">Müstehziyi kov, kavga da dışarı çıkar; Çekişmenin de utancın da ardı kesilir.</verse>
				<verse number="11">Yürek temizliği seven, dudaklarında lûtuf olan adam, Kıral onun dostu olur.</verse>
				<verse number="12">RABBİN gözleri bilgiyi korur; Fakat hain adamın sözlerini alt üst eder.</verse>
				<verse number="13">Tembel der: Dışarda aslan var, Sokaklarda öldürülürüm.</verse>
				<verse number="14">Yabancı kadınların ağzı derin çukurdur; RABBİN öfkelendiği adam oraya düşer.</verse>
				<verse number="15">Akılsızlık, çocuğun yüreğinde bağlıdır; Onu kendisinden tedip değneği uzaklaştırır.</verse>
				<verse number="16">Kazancı çoğaltmak için fakiri ezen, Ve zengine veren, ancak yoksulluğa düşer.</verse>
				<verse number="17">Kulağını iğ, ve hikmetli adamların sözlerini dinle, Ve yüreğini benim bilgime koy.</verse>
				<verse number="18">Çünkü onları kendi içinde saklarsan hoştur; Onlar senin dudaklarında topluca yer tutsunlar.</verse>
				<verse number="19">Güvenmen RABBE olsun diye, Bugün sana, sana da bildirdim.</verse>
				<verse number="20">Seni gönderenlere doğruluk sözleri götüresin diye, Doğruluk sözlerinin gerçekliğini sana bildirmek için;</verse>
				<verse number="21">Öğütlerden ve bilgiden, Sana âlâ şeyler Yazmadım mı?</verse>
				<verse number="22">Fakiri, fakir olduğu için soyma, Ve düşkünü kapıda ezme;</verse>
				<verse number="23">Çünkü onların davasını RAB edecektir, Ve onları soyanların canlarını soyacaktır.</verse>
				<verse number="24">Öfkeli olan adamla arkadaşlık etme; Ve kızıcı adamla gitme;</verse>
				<verse number="25">Yoksa onun yollarına alışırsın, Ve canını tuzağa düşürürsün.</verse>
				<verse number="26">El verenlerden, Borca kefil olanlardan olma.</verse>
				<verse number="27">Eğer ödemek için bir şeyin yoksa, Niçin senin altından döşeğini alsın?</verse>
				<verse number="28">Atalarının koydukları Eski sınırın yerini değiştirme.</verse>
				<verse number="29">İşinde gayretli adamı görüyor musun? o kıralların önünde duracaktır; Tanılmıyan adamların önünde durmıyacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">HÜKÜMDARLA yemeğe oturduğun zaman, Karşında olana iyice dikkat et;</verse>
				<verse number="2">Ve eğer istekli adam isen, Kendi boğazına bıçak koy.</verse>
				<verse number="3">Onun çerezlerini canın çekmesin; Çünkü hile ekmeğidir.</verse>
				<verse number="4">Zengin olmak için kendini yorma; Bu aklından vazgeç.</verse>
				<verse number="5">Olmıyan şeye göz diker misin? Çünkü zenginlik mutlaka kanatlanır, Kartal gibi göklere uçar.</verse>
				<verse number="6">Kötü gözlü adamın ekmeğini yeme, Onun çerezlerini de canın çekmesin;</verse>
				<verse number="7">Çünkü içinden nasıl düşünürse kendisi öyledir; Sana: Ye, iç, der; Fakat yüreği seninle beraber değildir.</verse>
				<verse number="8">Yemiş olduğun lokmayı kusarsın, Ve güzel sözlerin boşa gider.</verse>
				<verse number="9">Akılsıza söz söyleme, Çünkü senin sözlerindeki hikmeti hor görür.</verse>
				<verse number="10">Eski sınırın yerini değiştirme, Ve öksüzlerin tarlalarına girme;</verse>
				<verse number="11">Çünkü onların Velisi kuvvetlidir; Onların davasını seninle o eder.</verse>
				<verse number="12">Yüreğini terbiyeye, Ve kulaklarını bilgi sözlerine ver.</verse>
				<verse number="13">Çocuktan tedibi esirgeme; Çünkü onu değnekle döversen ölmez.</verse>
				<verse number="14">Onu değnekle döversin, Ve canını ölüler diyarından kurtarırsın.</verse>
				<verse number="15">Oğlum, eğer senin yüreğin hikmetli ise, Benim yüreğim de sevinir.</verse>
				<verse number="16">Dudakların doğru şeyler söylediği zaman, Benim gönlüm de sevinçle coşar.</verse>
				<verse number="17">Yüreğin günahkârlara imrenmesin; Ancak bütün gün RAB korkusunda ol;</verse>
				<verse number="18">Çünkü gerçekten bir son vardır; Ve ümidin boşa çıkmıyacaktır.</verse>
				<verse number="19">Oğlum, dinle ve hikmetli ol, Ve yolda yüreğini doğrult.</verse>
				<verse number="20">Şarap sümürenlerin, Ete düşkün olanların arasında bulunma;</verse>
				<verse number="21">Çünkü ayyaş ve obur fakir olur; Ve uyuklama insana paçavra giydirir.</verse>
				<verse number="22">Kendi babanı dinle, Ve ihtiyar olduğu zaman, ananı hor görme.</verse>
				<verse number="23">Hakikati satın al, ve onu satma; Hikmeti ve terbiyeyi ve anlayışı da.</verse>
				<verse number="24">Salihin babası çok sevinir; Ve hikmetli adamın babası onunla mesrur olur.</verse>
				<verse number="25">Baban ve anan sevinsinler, Ve seni doğuran mesrur olsun.</verse>
				<verse number="26">Oğlum, yüreğini bana ver; Ve gözlerin yollarımdan zevk alsın.</verse>
				<verse number="27">Çünkü fahişe derin bir çukurdur, Ve ecnebi kadın dar bir kuyudur.</verse>
				<verse number="28">Evet, haydut gibi pusuda oturur, Ve insanlar arasında hainleri artırır.</verse>
				<verse number="29">Ah kimin? vah kimin? çekişmeler kimindir? Şikâyet kimin? boşuna yaralar kimindir? Gözlerin kızarması kimindir?</verse>
				<verse number="30">Şarabın başında oturup gecikenlerin, Karıştırılmış şarabı aramağa gidenlerindir.</verse>
				<verse number="31">Şarabın kızıl olmasına, Kadehte rengini vermesine, Kolay kolay aşağı akmasına bakma.</verse>
				<verse number="32">Sonunda yılan gibi ısırır, Ve engerek gibi sokar.</verse>
				<verse number="33">Gözlerin garip şeyler görecek, Yüreğin sapık şeyler söyliyecek.</verse>
				<verse number="34">Ve deniz ortasında yatan adam gibi, Gemi direğinin başında yatan adam gibi olacaksın;</verse>
				<verse number="35">Ve diyeceksin: Bana vurdular ve ağrı duymadım; Beni dövdüler ve anlamadım; Ne zaman ayılacağım? onu bir daha arıyayım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">ŞERİR adamlara imrenme; Ve onlarla beraber olmağa arzu çekme;</verse>
				<verse number="2">Çünkü onların yürekleri zorbalık tasarlar, Ve dudakları kötülük söylerler.</verse>
				<verse number="3">Hikmetle ev yapılır; Ve anlayışla pekiştirilir;</verse>
				<verse number="4">Ve bilgi ile odalar Her çeşit değerli ve hoş mallarla dolar.</verse>
				<verse number="5">Hikmetli adam kuvvetli olur; Ve bilgili adam kuvvet artırır.</verse>
				<verse number="6">Çünkü sağlam öğütle cengini yaparsın; Ve öğütçülerin çokluğunda kurtuluş olur.</verse>
				<verse number="7">Hikmet sefih için çok yüksektir; Kapıda sefih ağzını açmaz.</verse>
				<verse number="8">Kötülük etmeği tasarlayan adama, Fesatçı denilir.</verse>
				<verse number="9">Sefahet düşüncesi günahtır; Ve müstehzi adam insanlara mekruhtur.</verse>
				<verse number="10">Sıkıntı gününde eğer gevşersen, Kuvvetin azdır.</verse>
				<verse number="11">Ölüme götürülenleri kurtar, Ve öldürülmeğe sendeliyerek gidenleri esirge.</verse>
				<verse number="12">İşte, bunu bilmiyorduk, dersen; Yürekleri tartan anlamaz mı? Ve senin canını koruyan bilmez mi? Ve işine göre insana ödemez mi?</verse>
				<verse number="13">Oğlum, bal ye, çünkü iyidir; Ve süzme bal damağına tatlıdır;</verse>
				<verse number="14">Bil ki, hikmet de senin canın için böyledir; Eğer onu buldunsa, sonu da vardır, Ve ümidin boşa çıkmıyacaktır.</verse>
				<verse number="15">Ey kötü adam, salihin oturduğu yere karşı pusu kurma; Onun yurdunu yıkma;</verse>
				<verse number="16">Çünkü salih yedi kere düşer de, yine kalkar; Fakat felâkette kötüler yıkılırlar.</verse>
				<verse number="17">Düşmanın yıkılınca sevinme, Düştüğü zaman yüreğin mesrur olmasın;</verse>
				<verse number="18">Yoksa RAB bunu görür, gözünde kötü olur, Ve öfkesini ondan çevirir.</verse>
				<verse number="19">Kötülük edenlerden ötürü kızma; Kötü adamlara da imrenme;</verse>
				<verse number="20">Çünkü şerir adamın sonu gelmez; Kötülerin çerağı söner.</verse>
				<verse number="21">Oğlum, RABDEN ve kıraldan kork; Ve değişikliğe düşkün olanlarla arkadaş olma;</verse>
				<verse number="22">Çünkü onların felâketi ansızın gelir; Ve ikisinin vereceği belâyı kim bilir?</verse>
				<verse number="23">Şunlar da hikmetlilerin sözleridir: Hükümde hatır gözetmek iyi değildir.</verse>
				<verse number="24">Kötüye: Sen salih adamsın, diyen, Kavmlar ona lânet okur, ümmetler ondan tiksinir.</verse>
				<verse number="25">Fakat onu azarlıyanlar zevk bulur; Ve üzerlerine iyi bereket gelir.</verse>
				<verse number="26">Doğru cevap veren adam, Dudakları öper gibidir.</verse>
				<verse number="27">Dışarıda işine düzen ver, Ve onu tarlada kendine hazırla; Ondan sonra evini yap.</verse>
				<verse number="28">Komşuna karşı sebepsiz şahitlik etme; Ve dudaklarınla aldatma.</verse>
				<verse number="29">Bana ettiği gibi ona öylece ederim, Adama işine göre öderim, deme.</verse>
				<verse number="30">Tembel adamın tarlasından, Ve anlayışı eksik adamın bağından geçtim;</verse>
				<verse number="31">İşte, her tarafında dikenler çıkmış, Yüzünü ısırganlar kaplamış, Ve taş duvarı yıkılmıştı.</verse>
				<verse number="32">Ve ben gördüm, derin düşündüm; Baktım, ibret aldım;</verse>
				<verse number="33">Biraz uyku, biraz uyuklama, Uyumak için biraz el kavuşturma;</verse>
				<verse number="34">Fakirlik sana bir uğru gibi, Ve yoksulluk sana bir akıncı gibi gelecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">BUNLAR da Süleymanın meselleridir; bunları Yahuda kıralı Hizkiyanın adamları toplıyıp yazdılar.</verse>
				<verse number="2">Bir şeyi gizlemek Allahın izzetidir; Fakat kıralların izzeti bir işi eşmektir.</verse>
				<verse number="3">Yükseklikte gökler, ve derinlikte yer, Ve kıralların yüreği araştırılamaz.</verse>
				<verse number="4">Gümüşten cürufu ayır, Ve kuyumcuya bir kap çıkar;</verse>
				<verse number="5">Kötü adamı kıralın önünden ayır, Ve onun tahtı salâh ile pekiştirilir.</verse>
				<verse number="6">Kıralın önünde kendini ileri sürme, Ve büyüklerin yerinde durma;</verse>
				<verse number="7">Çünkü gözünün gördüğü emîrin önünde, Birinin seni aşağı indirmesinden ise, Sana: Yukarı buyur, demesi daha iyidir.</verse>
				<verse number="8">Acele ile davaya atılma, Yoksa komşun seni utandırınca, Sonunda ne edeceğini bilmezsin.</verse>
				<verse number="9">Davanı doğrudan komşunla gör, Ve başkasının sırrını açma.</verse>
				<verse number="10">Yoksa işiten seni hor görür; Ve rüsvaylığın senden ayrılmaz.</verse>
				<verse number="11">Yerinde söylenen söz; Oyulmuş gümüşün içinde altın elmalar gibidir.</verse>
				<verse number="12">Altın küpe ve saf altından süs nasılsa, Azarlıyan hikmetli adam da dinliyen kulak için öyledir.</verse>
				<verse number="13">Orak vaktinde kar serinliği nasılsa, Kendisini gönderenler için sadık ulak da öyledir: Çünkü efendilerinin canını tazeler.</verse>
				<verse number="14">Yağmursuz bulut ve yel nasılsa, Yalan hediye ile övünen adam da öyledir.</verse>
				<verse number="15">Hükümdar uzun sabırla kandırılır, Ve yumuşak dil kemiği kırar.</verse>
				<verse number="16">Bal buldun mu? kendine yetecek kadar ye; Yoksa onunla doyunca kusarsın.</verse>
				<verse number="17">Komşunun evine ayağını seyrek bas; Yoksa sana doyar da senden nefret eder.</verse>
				<verse number="18">Komşusuna karşı yalancı şahitlik eden, Topuz ve kılıç ve sivri oktur.</verse>
				<verse number="19">Sıkıntı gününde hain adama güvenmek, Kötü diş ve sarsak ayak gibidir.</verse>
				<verse number="20">Soğuk günde kaftan çıkaran adam, ve soda üzerinde sirke nasılsa, Dertli yüreğe nağmeler terennüm eden de öyledir.</verse>
				<verse number="21">Eğer düşmanın acıkmışsa, ona ekmek yedir; Ve eğer susamışsa, ona su içir;</verse>
				<verse number="22">Çünkü sen onun başına ateş korları yığarsın, Ve RAB sana öder.</verse>
				<verse number="23">Şimal yeli yağmur getirir; Çekiştirici dil de yüzü öfkelendirir.</verse>
				<verse number="24">Geniş evde kavgacı karı ile beraber olmaktansa, Dam köşesinde oturmak iyidir.</verse>
				<verse number="25">Susamış cana soğuk su nasılsa, Uzak memleketten iyi haber de öyledir.</verse>
				<verse number="26">Bulandırılmış çeşme, ve bozulmuş pınar nasılsa, Kötülük önünde sendeliyen salih adam da öyledir.</verse>
				<verse number="27">Çok bal yemek iyi değildir; Kendi izzetlerini aramak da insanlara ağırdır.</verse>
				<verse number="28">Nefsine hâkim olmıyan adam, Yıkılmış ve duvarsız şehir gibidir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">YAZ vaktinde kar, ve orak vaktinde yağmur yakışmadığı gibi, İzzet de akılsız için öyledir.</verse>
				<verse number="2">Serçe öteye beriye nasıl uçarsa, ve kırlangıç nasıl uçup giderse, Boşuna lânet de öyledir, değmez.</verse>
				<verse number="3">Ata kamçı, eşeğe gem, Ve akılsızların sırtına değnek.</verse>
				<verse number="4">Akılsıza sefahetine göre cevap verme, Yoksa sen de ona benzersin.</verse>
				<verse number="5">Akılsıza sefahetine göre cevap ver, Yoksa kendi gözünde hikmetli olur.</verse>
				<verse number="6">Akılsızın elile söz gönderen, Kendi ayaklarını keser ve zarar çeker.</verse>
				<verse number="7">Topalın bacakları nasıl sarkarsa, Akılsızların ağzında mesel de öyledir.</verse>
				<verse number="8">Taşı sapanın içine bağlıyan adam nasılsa, Akılsızı sayan da öyledir.</verse>
				<verse number="9">Sarhoşun eline geçen dikenli dal ne ise, Akılsızların ağzında mesel de öyledir.</verse>
				<verse number="10">Herkesi yaralıyan okçu nasılsa, Akılsızı ücretle tutan ve yoldan geçenleri ücretle tutan da öyledir.</verse>
				<verse number="11">Kusmuğuna dönen köpek nasılsa, Sefahetini tekrarlıyan akılsız da öyledir.</verse>
				<verse number="12">Kendi gözünde hikmetli olan adam gördün mü? Ondan ziyade akılsızdan bir şey umulur.</verse>
				<verse number="13">Tembel der ki: Yolda aslan var; Sokaklarda aslan var.</verse>
				<verse number="14">Kapı kendi rezeleri üzerinde nasıl dönerse, Tembel de yatağı üzerinde öyle döner.</verse>
				<verse number="15">Tembel sahana elini daldırır; Onu tekrar ağzına götürmeğe üşenir.</verse>
				<verse number="16">Tembel kendi gözünde, Akıllıca cevap veren yedi kişiden daha hikmetlidir.</verse>
				<verse number="17">Kendisine ait olmıyan kavgaya kızan, Yoldan geçen köpeği kulaklarından tutan adam gibidir.</verse>
				<verse number="18">Ateşli odunlar, oklar, ve ölüm saçan Deli bir adam nasılsa,</verse>
				<verse number="19">Komşusunu aldatıp da: Şaka etmiyor muyum? diyen adam da öyledir.</verse>
				<verse number="20">Odun bitince ateş söner; Çekiştirici adamın olmadığı yerde kavga durur.</verse>
				<verse number="21">Kor için kömür, ve ateş için odun ne ise, Çekişmeyi alevlendirmek için kavgacı adam da öyledir.</verse>
				<verse number="22">Çekiştirici adamın sözleri tatlı lokmalar gibidir, Ve karnın en derin yerlerine inerler.</verse>
				<verse number="23">Hararetli dudaklarla kötü yürek, Üzerine gümüş cürufu sıvanmış toprak kaba benzer.</verse>
				<verse number="24">Buğzeden adam kendisini dudakları ile başka türlü gösterir; Fakat içinde hile saklar;</verse>
				<verse number="25">Onun güzel söyleyişine inanma; Çünkü yüreğinde yedi mekruh şey vardır;</verse>
				<verse number="26">Onun nefreti hileye bürünse de, Cemaatin önünde kötülüğü açılır.</verse>
				<verse number="27">Çukuru kazan, içine düşer; Ve taş, yuvarlıyanın üzerine döner.</verse>
				<verse number="28">Yalancı dil yaraladığı adamlardan nefret eder, Ve yaltaklanan ağız harap eder.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">YARINKİ günle övünme; Çünkü gün ne doğuracak bilmezsin.</verse>
				<verse number="2">Kendi ağzın değil, seni başkası övsün; Kendi dudakların değil, yabancı övsün.</verse>
				<verse number="3">Taş ağırdır, kum da bir yüktür; Fakat sefihin öfkesi ikisinden de ağırdır.</verse>
				<verse number="4">Kızgınlık gaddardır, öfke de sel gibidir; Fakat kıskançlığın önünde kim durabilir?</verse>
				<verse number="5">Açık azarlama Örtülü sevgiden iyidir.</verse>
				<verse number="6">Dostun açtığı yaralar sadıktır; Fakat düşmanın öpüşleri boldur.</verse>
				<verse number="7">Tok can gümeçbalından tiksinir; Fakat aç cana her acı şey tatlıdır.</verse>
				<verse number="8">Yuvasından avare olan kuş nasılsa, Yerinden avare olan adam da öyledir.</verse>
				<verse number="9">Yağ ve buhur yüreği sevindirir; Dostun tatlılığı da candan gelen öğüttendir.</verse>
				<verse number="10">Kendi dostunu ve babanın dostunu bırakma; Ve felâketin gününde kardeşinin evine gitme; Yakın komşu ırak kardeşten iyidir.</verse>
				<verse number="11">Oğlum, hikmetli ol, ve yüreğimi sevindir, Ta ki, beni ayıplıyana cevap vereyim.</verse>
				<verse number="12">Basiretli adam şerri görüp gizlenir; Bön adamlar ise, ileri geçip zarar görürler.</verse>
				<verse number="13">Yabancıya kefil olanın esvabını al; Ecnebi kadına kefil olandan rehin al.</verse>
				<verse number="14">Sabah erken kalkıp yüksek sesle dostunu kutluyan adam, Ona lânet sayılır.</verse>
				<verse number="15">Çok yağmurlu günde ardı kesilmiyen damlama, Ve kavgacı karı, birbirine benzerler;</verse>
				<verse number="16">Onu tutmak istiyen yeli tutmak istiyor, Ve sağ eli yağı kavramak istiyor.</verse>
				<verse number="17">Demir demiri biler; Ve adam da dostunun yüzünü biler.</verse>
				<verse number="18">İncir ağacını tımar eden onun meyvasını yer; Ve efendisine bakan izzet bulur.</verse>
				<verse number="19">Su yüzü yüze gösterdiği gibi, Yürek de insanı insana gösterir.</verse>
				<verse number="20">Ölüler diyarı ve Helâk yeri hiç doymaz; İnsanın gözleri de hiç doymaz.</verse>
				<verse number="21">Pota gümüş için, ve ocak altın içindir; Adam da övülmesile denenir.</verse>
				<verse number="22">Sefihi buğdayla beraber dibekte tokmakla dövsen bile, Sefaheti ondan ayrılmaz.</verse>
				<verse number="23">Davarının halini iyice bil, Ve sığırlarına dikkat et;</verse>
				<verse number="24">Çünkü zenginlik daimî değildir; Ve taç nesilden nesle kalır mı?</verse>
				<verse number="25">Çayır toplanır, ve çimen kendini gösterir, Ve dağların otu toplanılır.</verse>
				<verse number="26">Kuzular senin giyeceğin içindir, Ve tarlanın bedeli ergeçlerdir;</verse>
				<verse number="27">Ve keçilerin südü senin yiyeceğin için, Evinin yiyeceği, ve cariyelerinin geçimi için yeter.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="28">
				<verse number="1">KÖTÜ adam kovalıyan yokken kaçar; Fakat salihler aslan gibi güvenir.</verse>
				<verse number="2">Diyarın isyanı yüzünden reisleri çok olur; Fakat anlayışlı ve bilgili adamlarla hali devamlı olur.</verse>
				<verse number="3">Yoksulları ezen fakir adam, Süpüren ve ekmek bırakmıyan yağmur gibidir.</verse>
				<verse number="4">Şeriati bırakanlar kötü adamı överler; Fakat şeriati tutanlar onlarla cenkleşirler.</verse>
				<verse number="5">Şerir adamlar hükmü anlamazlar; Fakat RABBİ arıyanlar her şeyi anlarlar.</verse>
				<verse number="6">Kendi kemalinde yürüyen fakir, Zengin olup da iki yollu sapık adamdan iyidir.</verse>
				<verse number="7">Şeriati tutan oğul anlayışlıdır; Fakat oburlara arkadaş olan, babasını utandırır.</verse>
				<verse number="8">Faiz ve kâr ile malını artıran adam, Onu yoksullara acıyan için biriktirir.</verse>
				<verse number="9">Kim şeriati dinlemekten kulağını çevirirse, Onun duası da mekruhtur.</verse>
				<verse number="10">Kim doğruları kötü yola saptırırsa, Çukuruna kendi düşer; Fakat iyilik kâmil adamların mirasıdır.</verse>
				<verse number="11">Zengin kendi gözünde hikmetlidir; Fakat anlayışlı fakir onu deşip çıkarır.</verse>
				<verse number="12">Salihler zafer bulunca, büyük izzet olur; Fakat kötüler kalkınca, insan gizlenir.</verse>
				<verse number="13">Kabahatlerini örten muvaffak olmaz; Fakat onları itiraf edip bırakan, merhamet bulur.</verse>
				<verse number="14">Daima korkan adama ne mutlu! Yüreğini katılaştıran ise, belâya düşer.</verse>
				<verse number="15">Fakir kavmın üzerinde kötü hükümdar, Gümürdiyen aslan ve aç ayı gibidir.</verse>
				<verse number="16">Anlayışı olmıyan reis çok da gaddar olur; Fakat yakışıksız kazançtan nefret eden ömrünü uzatır.</verse>
				<verse number="17">Bir kimsenin kanını yüklenmiş olan adam, Kabre kadar kaçacaktır; kimse ona yardım etmesin.</verse>
				<verse number="18">Doğrulukla yürüyen kurtulur; Fakat iki yollu sapık adam onlardan birinde düşer.</verse>
				<verse number="19">Toprağını işliyen adam ekmeğe doyar; Boş adamların ardınca giden ise, fakirliğe doyar.</verse>
				<verse number="20">Sadık adamın bereketleri çoktur; Fakat zengin olmağa acele eden suçsuz tutulmaz.</verse>
				<verse number="21">Hatır gözetmek iyi değildir; Çünkü bir parça ekmek için insan günah işler.</verse>
				<verse number="22">Kötü gözlü adam zenginlik ardından koşar; Ve üzerine yoksulluk geleceğini bilmez.</verse>
				<verse number="23">Bir adama dille yaltaklanandan ziyade Onu azarlıyan sonunda lûtuf bulur.</verse>
				<verse number="24">Kim babasını yahut anasını soyar ve: Günah değildir, derse, O adam helâk edicinin arkadaşıdır.</verse>
				<verse number="25">Aç gözlü kavga çıkarır; Fakat RABBE güvenen semiz olur.</verse>
				<verse number="26">Kendi yüreğine güvenen akılsızdır; Fakat kim hikmetle yürürse, o kurtulur.</verse>
				<verse number="27">Kim fakire verirse, onun eksiği olmaz; Fakat kim ondan göz çevirirse, o çok lânet alır.</verse>
				<verse number="28">Kötüler kalkınca insan gizlenir; Fakat onlar yok olunca salihler çoğalır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="29">
				<verse number="1">ÇOK kere tedip olunup da dik başlılık eden, Birdenbire kırılacaktır, çare yok.</verse>
				<verse number="2">Salihler çoğalınca, kavm sevinir; Fakat kötü adam hükümdar olunca, kavm ah çeker.</verse>
				<verse number="3">Kim hikmeti severse, babasını sevindirir, Fakat fahişelerle arkadaşlık eden malını yok eder.</verse>
				<verse number="4">Kıral memleketi adaletle pekiştirir, Fakat hediye seven onu yıkar.</verse>
				<verse number="5">Komşusuna yaltaklanan adam, Onun ayakları için ağ serer.</verse>
				<verse number="6">Şerir adamın günahında tuzak vardır; Fakat salih adam terennüm eder ve sevinir.</verse>
				<verse number="7">Salih adam fıkaranın hakkını tanır; Kötü adam tanıma nedir anlamaz.</verse>
				<verse number="8">Müstehzi adamlar şehri körükler; Fakat hikmetliler öfkeyi yatıştırır</verse>
				<verse number="9">Hikmetli adamın sefihle davası olunca, Kızsa da, gülse de, rahat yoktur.</verse>
				<verse number="10">Kanlı adamlar kâmil adamdan nefret ederler; Doğru adamlar ise, onun canını korurlar.</verse>
				<verse number="11">Akılsız bütün öfkesini ortaya döker; Hikmetli adam ise, onu tutar ve susturur.</verse>
				<verse number="12">Bir hükümdar yalan söze kulak verirse, Bütün hizmetçileri kötülerdir.</verse>
				<verse number="13">Fakir ile gaddar adam karşılaşırlar; İkisinin de gözünü aydınlatan RABDİR.</verse>
				<verse number="14">Fıkaraya doğrulukla hükmeden kıral, Onun tahtı ebediyen pekişir.</verse>
				<verse number="15">Değnek ve tedip hikmet verir; Fakat kendi haline bırakılan çocuk anasını utandırır.</verse>
				<verse number="16">Kötü adamlar çoğalınca, günah çoğalır; Fakat salihler onların düştüklerini göreceklerdir.</verse>
				<verse number="17">Oğlunu terbiye et, ve sana rahat verecektir; Ve senin canına lezzet verecektir.</verse>
				<verse number="18">Vahiy olmayınca kavm dizginsiz olur; Fakat şeriati tutana ne mutlu!</verse>
				<verse number="19">Kul sözle terbiye edilmez; Çünkü anlasa da kulak asmaz.</verse>
				<verse number="20">Sözlerinde acele eden bir adam gördün mü? Ondan ziyade akılsızdan bir şey umulur.</verse>
				<verse number="21">Kim kulunu çocukluğundan beri nazlı büyütürse Sonunda o kendisine oğul olur.</verse>
				<verse number="22">Öfkeli adam kavga çıkarır, Ve kızan adamın günahı pek çoktur.</verse>
				<verse number="23">Adamın kibri kendini alçaltır; Fakat alçak gönüllü adam izzet bulur;</verse>
				<verse number="24">Hırsızla ortak olan kendi canından nefret eder; Ant teklifini işitir de bildiğini söylemez.</verse>
				<verse number="25">İnsan korkusu tuzak kurar; Fakat RABBE güvenen emniyette olur.</verse>
				<verse number="26">Hükümdarın yüzünü arıyan çoktur; Fakat insanın hükmü RABDENDİR.</verse>
				<verse number="27">Haksız adam salihlere mekruhtur, Yolunda doğru olan adam kötüye mekruhtur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="30">
				<verse number="1">MASSALI Yakenin oğlu Agurun sözleri. Bu adam İtiyele, İtiyele ve Ukala diyor:</verse>
				<verse number="2">Gerçek ben herkesten budalayım, Ve insan anlayışı bende yoktur;</verse>
				<verse number="3">Ve hikmeti öğrenmedim, Kuddûs bilgisini de bilmiyorum.</verse>
				<verse number="4">Kim göklere çıktı ve indi? Kim yeli avuçlarına topladı? Kim suları esvaba sarıp bağladı? Kim yerin bütün sonlarını tayin etti? Eğer biliyorsan, onun adı nedir, oğlunun adı ne?</verse>
				<verse number="5">Allahın her sözü denenmiştir; Kendisine sığınanlara kalkandır.</verse>
				<verse number="6">Onun sözüne bir şey katma, Yoksa seni tedip eder, ve yalancı çıkarsın.</verse>
				<verse number="7">Senden iki şey diledim; Ben ölmeden onları benden esirgeme:</verse>
				<verse number="8">Sahteliği ve yalan sözü benden uzaklaştır; Bana ne fakirlik ve ne zenginlik ver; Payıma düşen ekmekle beni besle;</verse>
				<verse number="9">Ta ki, tok olup da: RAB kimdir? diye seni inkâr etmiyeyim; Ta ki, fakir olup da çalmıyayım, Ve Allahımın ismini boş yere ağzıma almıyayım.</verse>
				<verse number="10">Kulu efendisine çekiştirme, Yoksa sana lânet eder, ve suçlu olursun.</verse>
				<verse number="11">Nesil var ki, babasına lânet eder, Ve anasına hayır dua etmez.</verse>
				<verse number="12">Nesil var ki, kendi gözünde tahirdir, Fakat murdarlığından yıkanmamıştır.</verse>
				<verse number="13">Nesil var ki, gözleri ne yüksektir! Ve göz kapakları yukarı kalkmıştır.</verse>
				<verse number="14">Nesil var ki, yerden hakirleri ve insanlar arasından fakirleri yutmak için, Dişleri kılıçtır, ve azı dişleri bıçaktır.</verse>
				<verse number="15">Sülüğün iki kızı vardır: Ver, ver, derler. Hiç doymıyan üç şey vardır, Yeter, demiyen dört şey vardır:</verse>
				<verse number="16">Ölüler diyarı; ve kısır rahim; Suya doymıyan toprak; ve: Yeter, demiyen ateş.</verse>
				<verse number="17">Babası ile istihza eden, Ve anasına itaat etmeği hor gören göz, Onu dere kargaları oyacak, Ve kartal yavruları yiyecektir.</verse>
				<verse number="18">Benim için şaşılacak üç şey var, Ve dört şey var ki, onları bilmiyorum:</verse>
				<verse number="19">Havada kartalın yolu; Kaya üzerinde yılanın yolu; Denizin ortasında geminin yolu; Ve genç kadınla olan erkeğin yolu.</verse>
				<verse number="20">Zina eden kadının yolu da böyledir; Yer, ve ağzını siler, Ve: Kötülük etmedim, der.</verse>
				<verse number="21">Üç şeyin altında, Ve taşıyamadığı dört şeyin altında yer sarsılır:</verse>
				<verse number="22">Kıral olan kölenin, Ve ekmeğe doyan ahmağın altında;</verse>
				<verse number="23">Evlenen menfur kadının, Ve hanımının yerine geçen cariyenin altında.</verse>
				<verse number="24">Dünyada dört küçük şey var, Fakat onlar çok hikmetlidir:</verse>
				<verse number="25">Karıncalar, kuvvetli olmıyan bir kavmdır, Fakat yiyeceklerini yazın hazırlarlar;</verse>
				<verse number="26">Kaya porsukları kuvvetsiz bir kavmdır, Fakat evlerini kayada yaparlar;</verse>
				<verse number="27">Çekirgelerin kıralı yoktur, Fakat hepsi bölük bölük çıkarlar;</verse>
				<verse number="28">Kertenkele ellerile duvara yapışır, Fakat kıralların saraylarında bulunur.</verse>
				<verse number="29">Yürüyüşü güzel olan üç şey var, Ve gidişi güzel olan dört şey var:</verse>
				<verse number="30">Hayvanların en zorlusu, Ve hiç birinin önünde geri dönmiyen aslan;</verse>
				<verse number="31">Tazı; ve teke; Ve kavmı kendisile beraber olan kıral.</verse>
				<verse number="32">Eğer kendini yükselterek akılsızlık ettinse, Yahut kötülük düşündünse, Elini ağzına koy.</verse>
				<verse number="33">Çünkü südü sıkmak yağ çıkarır, Ve burnu sıkmak kan çıkarır; Öfkeyi sıkmak da kavga çıkarır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="31">
				<verse number="1">MASSA kıralı Lemuele anasının öğrettiği sözler.</verse>
				<verse number="2">Oğlum, ne diyeyim? ve rahmimin oğlu, ne diyeyim? Ve adaklarımın oğlu, ne diyeyim?</verse>
				<verse number="3">Kuvvetini kadınlara, Ve yollarını kıralları helâk edenlere verme.</verse>
				<verse number="4">Kırallar için değildir, ey Lemuel! şarap içmek kırallar için değildir; Ve içki aramak emîrler için değildir.</verse>
				<verse number="5">Ta ki, içip de şeriati unutmasınlar, Ve bütün düşkünlük oğullarının hakkını saptırmasınlar.</verse>
				<verse number="6">İçkiyi helâk olmak üzre olana, Ve şarabı canında acılık bulunanlara verin;</verse>
				<verse number="7">İçsin, ve fakirliğini unutsun, Ve artık yorgunluğunu anmasın.</verse>
				<verse number="8">Ağzını dilsiz için, Bütün kimsesizlerin davası için aç.</verse>
				<verse number="9">Ağzını aç, doğrulukla hükmet, Ve hakirle fakirin davasını gör.</verse>
				<verse number="10">Faziletli kadını kim bulabilir? Çünkü onun değeri yakutlardan çok üstündür.</verse>
				<verse number="11">Kocasının yüreği ona güvenir, Ve adamın kazancı eksik olmaz.</verse>
				<verse number="12">Kadın ona kötülükle değil, Hayatının bütün günlerince iyilikle öder.</verse>
				<verse number="13">Yün ve keten arar, Ve ellerile istekle işler.</verse>
				<verse number="14">Tüccar gemileri gibidir, Ekmeğini uzaktan getirir.</verse>
				<verse number="15">Henüz gece iken kalkar, Ve evi halkına yiyecek, Ve hizmetçi kızlarına vazife verir.</verse>
				<verse number="16">Bir tarla almağı düşünür, ve onu satın alır; Ellerinin kazancı ile bir bağ diker.</verse>
				<verse number="17">Belini kuvvetle kuşatır, Ve bazularını kuvvetlendirir.</verse>
				<verse number="18">Ticaretinin iyi olduğunu tadar; Geceleyin çerağı sönmez.</verse>
				<verse number="19">Ellerini örekeye kor, Ve avuçları iği tutar.</verse>
				<verse number="20">Hakire avucunu açar; Ve fakirlere ellerini uzatır.</verse>
				<verse number="21">Evi halkı için kardan korkmaz; Çünkü bütün evi halkının iki kat esvabı vardır.</verse>
				<verse number="22">Kendisine halılar yapar; Esvabı ince keten ve erguvanîdir.</verse>
				<verse number="23">Kocası memleketin ihtiyarları ile otururken, Kapılarda tanılır.</verse>
				<verse number="24">Keten esvap yapar ve satar, Ve tüccara kuşaklar verir.</verse>
				<verse number="25">Kuvvet ve şeref onun libasıdır; Ve yarınki güne güler.</verse>
				<verse number="26">Ağzını hikmetle açar; Ve lûtuf kanunu onun dilindedir.</verse>
				<verse number="27">Evi halkının gidişine gözcülük eder, Ve tembellik ekmeğini yemez.</verse>
				<verse number="28">Oğulları kalkar ve ona mutlu derler; Kocası da kalkar, ve onu över:</verse>
				<verse number="29">Faziletle davranan kızlar çoktur, Fakat sen hepsine üstün oldun, der.</verse>
				<verse number="30">Letafet aldatıcıdır, ve güzellik boş şeydir; Fakat RABDEN korkan kadın övülür.</verse>
				<verse number="31">Ellerinin kazancından kendisine verin; Ve kapılarda işleri onu övsün.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="21">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">YERUŞALİMDE kıral olan Davudun oğlu Vaizin sözleri.</verse>
				<verse number="2">Boşların boşu, Vaiz diyor, boşların boşu, her şey boş.</verse>
				<verse number="3">Güneş altında çektiği bütün emeğinden insanın kazancı nedir?</verse>
				<verse number="4">Bir nesil gidiyor, ve bir nesil geliyor; fakat dünya ebediyen duruyor.</verse>
				<verse number="5">Güneş doğuyor, ve güneş batıyor, ve yerine, doğduğu yere, koşuyor.</verse>
				<verse number="6">Yel cenuba gidiyor, ve şimale dönüyor; döne döne gidiyor, ve yel dönüşlerini tekrar ediyor.</verse>
				<verse number="7">Bütün ırmaklar denizin içine akıyor, fakat deniz dolmuyor; ırmaklar aktıkları yere, yine oraya akmaktalar.</verse>
				<verse number="8">Bütün şeyler yorgunlukla dolu; insan onu söyliyemiyor; göz görmekle doymıyor, ve kulak işitmekle dolmıyor.</verse>
				<verse number="9">Ne var idi ise, olacak odur; ve ne yapıldı ise, yapılacak odur, ve güneş altında yeni bir şey yok.</verse>
				<verse number="10">Bak, bu yenidir, diyecek bir şey var mı? Çoktan, bizden evel olan asırlarda olmuştur.</verse>
				<verse number="11">Evelki nesiller anılmıyorlar; gelecek olan sonrakiler de kendilerinden sonra gelecek olanlar arasında anılmıyacaklar.</verse>
				<verse number="12">Ben, Vaiz, Yeruşalimde İsrail üzerine kıraldım.</verse>
				<verse number="13">Ve göklerin altında yapılmakta olan her şey hakkında hikmetle araştırmağa ve soruşturmağa yüreğimi verdim; bu kötü bir zahmettir, Allah onu adam oğullarına onunla uğraşsınlar diye vermiştir.</verse>
				<verse number="14">Güneş altında yapılan bütün işleri gördüm; ve işte, hepsi boş, ve yeli kavramağa çalışmaktır.</verse>
				<verse number="15">İğri olan doğrultulamaz; ve eksik olan sayıya gelemez.</verse>
				<verse number="16">Yüreğimle söyleşip dedim: İşte, benden önce Yeruşalimde olanların hepsinden ziyade hikmet artırdım, ve yüreğim çok hikmet ve bilgi gördü.</verse>
				<verse number="17">Ve hikmeti öğrenmeğe, ve deliliği ve akılsızlığı öğrenmeğe yüreğimi verdim; anladım ki, bu da yeli kavramağa çalışmaktır.</verse>
				<verse number="18">Çünkü çok hikmette çok keder var; ve bilgi artıran dert artırır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">BEN yüreğimde dedim: Haydi gel sevinçle seni deniyeyim; iyiliği de gör; ve işte, o da boş.</verse>
				<verse number="2">Gülme için: Deliliktir; sevinç için de: Neye yarar? dedim.</verse>
				<verse number="3">Ömürlerinin bütün günlerince gökler altında yapsınlar diye âdem oğulları için iyi olan ne idiğini görünciye kadar, yüreğim bana hikmetle yol gösterirken, bedenimi şarapla nasıl dinlendireyim, ve akılsızlığı nasıl ele alayım, diye yüreğimde araştırdım.</verse>
				<verse number="4">Büyük işler yaptım; kendime evler yaptım; kendim için bağlar diktim;</verse>
				<verse number="5">kendim için bahçeler ve korular yaptım, ve onlarda her çeşit meyva ağaçları diktim;</verse>
				<verse number="6">ağaç yetiştirilen ormanı sulamak için kendime su havuzları yaptım;</verse>
				<verse number="7">köleler ve cariyeler satın aldım, ve evimde doğmuş kölelerim vardı; hem de çok malım, sığırlarım ve davarım vardı, benden evel Yeruşalimde olanların hepsininkinden çoktu;</verse>
				<verse number="8">hem de kendim için gümüş ve altın, ve kıralların ve vilâyetlerin hazinesini topladım; ve erkek ve kadın hanendeler, ve âdem oğullarının zevk aldıkları şeyler, bir çok kadınlar edindim.</verse>
				<verse number="9">Böylece büyüdüm, ve benden evel Yeruşalimde olanların hepsinden daha büyük oldum; hikmetim de beni bırakmadı.</verse>
				<verse number="10">Ve istedikleri hiç bir şeyi gözlerimden esirgemedim; yüreğimi hiç bir sevinçten alıkoymadım; çünkü bütün emeğimden ötürü yüreğim seviniyordu; ve bütün emeğimden payım da bu oldu.</verse>
				<verse number="11">Ve ellerimin yapmış olduğu bütün işlere, ve yapmak için çektiğim emeğe dönüp baktım; ve işte, hepsi boş, ve yeli kavramağa çalışmaktı; ve güneş altında bir kazanç yoktu.</verse>
				<verse number="12">Ve hikmet, ve delilik ve akılsızlık göreyim diye dönüp baktım; çünkü kıraldan sonra gelen adam ne yapabilir? çoktan yapılmış olan şeyi!</verse>
				<verse number="13">Ve gördüm ki, ışığın karanlığa üstünlüğü olduğu gibi hikmetin de akılsızlığa üstünlüğü var.</verse>
				<verse number="14">Hikmetli adamın gözleri başındadır, fakat akılsız karanlıkta yürüyor; böyle olmakla beraber anladım ki, hepsinin başına gelen şey birdir.</verse>
				<verse number="15">Ve yüreğimde dedim: Akılsızın başına ne geliyorsa, benim başıma da o gelecek; öyle ise niçin ben daha hikmetli oldum? Ve yüreğimde: Bu da boştur, dedim.</verse>
				<verse number="16">Çünkü akılsız adam gibi hikmetli adam için de ebedî anılma yoktur: çünkü gelecek günlerde her şey çoktan unutulmuş olacaktır. Hikmetli adam da nasıl akılsız gibi ölüyor!</verse>
				<verse number="17">Ve hayattan nefret ettim, çünkü güneş altında yapılan iş bana kötü göründü; çünkü hepsi boş, ve yeli kavramağa çalışmaktır.</verse>
				<verse number="18">Ve güneş altında çektiğim bütün emeğimden nefret ettim, çünkü onu benden sonra gelecek adama bırakacağım.</verse>
				<verse number="19">Ve kim bilir, o hikmetli mi olacak, akılsız mı? ve güneş altında kendimi hikmetli gösterip çektiğim bütün emeğim üzerinde saltanat sürecek. Bu da boş.</verse>
				<verse number="20">Ve güneş altında çekmiş olduğum bütün emekten ötürü yüreğim bir şey ummasın diye yüz çevirdim.</verse>
				<verse number="21">Çünkü adam var ki, emeği hikmetle, ve bilgi ile ve muvaffakıyetle olur; fakat onda emek çekmemiş olan bir adama onu pay olarak bırakır. Bu da boş, ve büyük kötülük.</verse>
				<verse number="22">Çünkü bütün emeğinden, ve güneş altında emek çeken yüreğinin çabalamasından adama ne var?</verse>
				<verse number="23">Çünkü hep günleri ancak dert, ve emeği kederdir; geceleyin bile yüreği rahat etmez. Bu da boş.</verse>
				<verse number="24">Adam için yemekten ve içmekten ve emeğile canını sevindirmekten daha iyi bir şey yoktur. Gördüm ki, bu da Allah tarafındandır.</verse>
				<verse number="25">Çünkü onsuz kim yiyebilir, ve zevk bulabilir?</verse>
				<verse number="26">Çünkü Allah hikmeti, ve bilgiyi, ve sevinci, kendi önünde iyi olan adama verir; fakat Allahın önünde iyi olana versin diye, toplamak ve yığmak zahmetini suç işliyene verir. Bu da boş ve yeli kavramağa çalışmaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">HER şeyin zamanı, ve gökler altında her işin vakti var;</verse>
				<verse number="2">doğmanın vakti var, ve ölmenin vakti var; dikimin vakti var, ve dikilmiş olanı sökmenin vakti var;</verse>
				<verse number="3">öldürmenin vakti var, ve şifa vermenin vakti var; yıkmanın vakti var, ve bina etmenin vakti var;</verse>
				<verse number="4">ağlamanın vakti var, ve gülmenin vakti var; dövünmenin vakti var, ve oynamanın vakti var;</verse>
				<verse number="5">taşları atmanın vakti var, ve taşları devşirmenin vakti var; kucaklaşmanın vakti var, ve kucaklaşmadan çekinmenin vakti var;</verse>
				<verse number="6">aramanın vakti var, ve yitirmenin vakti var; saklamanın vakti var, ve atmanın vakti var;</verse>
				<verse number="7">yırtmanın vakti var, ve dikiş dikmenin vakti var; susmanın vakti var, ve söylemenin vakti var;</verse>
				<verse number="8">sevmenin vakti var, ve nefret etmenin vakti var; cengin vakti var, ve barışıklığın vakti var.</verse>
				<verse number="9">İşliyene emek çektiği işten ne kazanç var?</verse>
				<verse number="10">Onunla uğraşsınlar diye âdem oğullarına Allahın verdiği zahmeti gördüm.</verse>
				<verse number="11">O her şeyi vaktinde güzel yaptı; onların yüreğine de ebediyeti koydu, fakat şöyle ki, insan Allahın yaptığı işi baştan sona kadar bulup çıkaramaz.</verse>
				<verse number="12">Biliyorum ki, onlar için sevinçli olmaktan, ve ömürleri oldukça iyilik etmekten daha iyi bir şey yoktur.</verse>
				<verse number="13">Hem de her adamın yiyip içmesi, ve bütün emeğinden iyilik görmesi Allahın vergisidir.</verse>
				<verse number="14">Biliyorum ki, Allahın yaptığı her şey ebediyen olacaktır; ona bir şey katılamaz, ve ondan bir şey eksiltilemez; ve kendi önünde korksunlar diye Allah onu yaptı.</verse>
				<verse number="15">Var olan eskidendir; ve olacak olan eskiden olmuştur; ve Allah geçmiş olanı yine arıyor.</verse>
				<verse number="16">Ve yine güneş altında gördüm ki, hakkın yerinde kötülük var; adaletin yerinde de kötülük var.</verse>
				<verse number="17">Yüreğimde dedim: Allah salihe de kötüye de hükmedecektir; çünkü orada her şey için ve her iş için bir vakit vardır.</verse>
				<verse number="18">Yüreğimde dedim: Bu iş âdem oğulları yüzündendir, Allah onları denesin, ve kendilerinin ancak hayvan olduklarını görsünler diyedir.</verse>
				<verse number="19">Çünkü âdem oğullarının başına gelen, hayvanların başına da geliyor; ve başlarına gelen şey birdir; bu nasıl ölüyorsa, öteki de öyle ölüyor; hepsinin bir soluğu var; ve adamın hayvana üstünlüğü yoktur; çünkü hepsi boş.</verse>
				<verse number="20">Hepsi bir yere gidiyorlar; hepsi topraktandır, ve hepsi yine toprağa dönüyorlar.</verse>
				<verse number="21">Âdem oğullarının ruhu yukarıya çıktığını, ve hayvanın ruhu aşağıya yere indiğini kim biliyor?</verse>
				<verse number="22">Ve gördüm ki, adamın kendi işlerinde sevinçli olmasından daha iyi bir şey yoktur; çünkü onun payı budur; çünkü kendisinden sonra olacak şeyi görmek için onu kim geri getirecek?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE ben döndüm, ve güneş altında yapılan bütün işkenceleri gördüm; ve işte, ezilenlerin gözyaşları! ve onları teselli eden yok; ve onları ezenler tarafından zorbalık! ve onları teselli eden yok.</verse>
				<verse number="2">Ve ben hâlâ sağ bulunan yaşıyanlardan ziyade çoktan ölmüş olan ölüleri övdüm;</verse>
				<verse number="3">ve doğmamış ve güneş altında yapılan kötü işi görmemiş olanı bunların ikisinden ziyade mutlu saydım.</verse>
				<verse number="4">Ve her emeği ve iyi giden işi gördüm ki, bir kimsenin komşusu tarafından kıskanılması bundan dolayıdır. Bu da boş, ve yeli kavramağa çalışmaktır.</verse>
				<verse number="5">Akılsız ellerini kavuşturur, ve kendi etini yer.</verse>
				<verse number="6">Rahatla bir avuç dolusu, emekle ve yeli kavramağa çalışarak iki avuç dolusundan iyidir.</verse>
				<verse number="7">Ve ben döndüm, ve güneş altında boşluk gördüm.</verse>
				<verse number="8">Bir adam var, ona ikinci yok; oğlu da kardeşi de yok; ve bütün emeğinin sonu yok; ve gözleri zenginliğe doymıyor. Öyle ise ben kimin için emek çekeyim, ve canımı iyilikten mahrum edeyim? diyor. Bu da boş ve kötü bir zahmet.</verse>
				<verse number="9">İki kişi bir kişiden iyidir, çünkü emekleri için iyi ücretleri olur.</verse>
				<verse number="10">Çünkü düşerlerse, biri arkadaşını kaldırır; fakat yalnız olup düşenin vay başına! onu kaldıracak kimse yoktur.</verse>
				<verse number="11">Hem de iki kişi beraber yatarlarsa, ısınırlar; fakat tek başına bir adam nasıl ısınabilir?</verse>
				<verse number="12">Bir adam tek başına olanı yenerse, iki kişi ona karşı koyar; üç kat iplik de çabuk kopmaz.</verse>
				<verse number="13">Fakir ve hikmetli genç, artık öğüt almayı bilmiyen kocamış ve akılsız kıraldan iyidir.</verse>
				<verse number="14">Çünkü hapishaneden kıral olmak için çıktı; ve kendi ülkesinde fakir doğmuştu.</verse>
				<verse number="15">Güneş altında yürüyen bütün yaşıyanları onun yerine duran ikinci genç ile beraber gördüm.</verse>
				<verse number="16">Bütün kavmın, başlarında olduğu bütün adamların sonu yoktu; fakat kendisinden sonra gelenler onunla sevinmiyeceklerdir. Gerçek bu da boş, ve yeli kavramağa çalışmaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">ALLAHIN evine gittiğin zaman, ayağını gözet; çünkü dinlemek için yaklaşmak akılsızlar kurbanını vermekten daha iyidir; çünkü kötülük yapmakta olduklarını bilmiyorlar.</verse>
				<verse number="2">Ağzınla acele etme, ve Allahın önünde söz söylemeğe yüreğin tez olmasın; çünkü Allah göklerdedir, ve sen yer üzerindesin; bunun için sözlerin az olsun.</verse>
				<verse number="3">Çünkü iş çokluğu ile ruya gelir, söz çokluğu ile de akılsızın sesi.</verse>
				<verse number="4">Allaha adak adayınca onu ödemekte gecikme; çünkü akılsızlardan hoşlanmaz; adadığını öde.</verse>
				<verse number="5">Adayıp ödememektense adamaman daha iyidir.</verse>
				<verse number="6">Ağzını bırakma ki, bedenine suç işlettirsin; ve meleğin önünde: O yanlış oldu, deme; Allah niçin senin sözünle öfkelensin, ve senin ellerinin işini bozsun?</verse>
				<verse number="7">Çünkü ruyaların çokluğunda, ve söz çokluğunda boş şeyler vardır; ancak sen Allahtan kork.</verse>
				<verse number="8">Bir memlekette fakirlerin sıkıştırıldığını, ve adaletin ve doğruluğun zorlandığını görürsen, bu işe şaşma; çünkü yüksek olanın üzerinde daha yüksek olanı bakıyor; ve onların üzerinde daha yüksek olanlar var.</verse>
				<verse number="9">Ve toprağın verdiği faide herkes içindir; kıralın kendisine de tarla ile hizmet olunur.</verse>
				<verse number="10">Gümüşü seven gümüşe, ve bolluğu seven mahsule doymaz; bu da boş.</verse>
				<verse number="11">Mal çoğalınca onu yiyenler de çoğalır; ve gözlerile onları görmekten başka sahibi için ne faide var?</verse>
				<verse number="12">Az yesin yahut çok yesin, çalışan adamın uykusu tatlıdır; fakat zenginin tokluğu onu uyumağa bırakmaz.</verse>
				<verse number="13">Güneş altında bir kötü belâ var ki, onu gördüm: sahibi tarafından kendi zararına saklanılan servet;</verse>
				<verse number="14">ve bu servet işin ters dönmesile yok olur; ve eğer bir oğul babası oldu ise, onun elinde bir şey yoktur.</verse>
				<verse number="15">Anasının rahminden nasıl çıktı ise, geldiği gibi yine çıplak gidecek, ve elinde götürsün diye emeği için bir şey almıyacak.</verse>
				<verse number="16">Her halde nasıl geldi ise, öyle gidecek, bu da kötü bir belâdır; ve yel için emek çekmesinden ne kazancı oldu?</verse>
				<verse number="17">Hem de bütün günlerinde karanlıkta yiyor, ve çok sıkılıyor, ve hastalığı ve öfkesi var.</verse>
				<verse number="18">İşte, iyi ve güzel olduğunu gördüğüm şu ki, insan yesin ve içsin, ve kendisine Allahın verdiği ömrünün bütün günlerinde, güneş altında çektiği her emeğinden iyilik görsün; çünkü onun payı budur.</verse>
				<verse number="19">Hem de Allahın kendisine zenginlik ve mal, ve ondan yemek, ve payını almak için, ve emeğile sevinmek için kendisine kuvvet verdiği her adam — bu Allahın vergisidir.</verse>
				<verse number="20">Çünkü ömrünün günlerini çok anmıyacaktır; çünkü Allah ona yüreğinin sevincinde cevap verir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">GÜNEŞ altında gördüğüm kötü bir şey var, ve insanlar üzerinde ağırdır:</verse>
				<verse number="2">Bir adam ki, Allah ona zenginlik, mal ve izzet verir, ve dilediği her şeyden canı için eksik bir şey yoktur, fakat onda yemeğe Allah kuvvet vermez, ancak onu bir yabancı yer; bu boştur, ve kötü bir derttir.</verse>
				<verse number="3">Bir adam yüz çocuk babası olsa, ve çok yıllar yaşasa, ve yıllarının günleri çok olsa, fakat canı iyiliğe doymamışsa, ve bir kabre gömülmemişse, ben derim ki, vaktinden evel düşürülmüş çocuk ondan daha iyidir;</verse>
				<verse number="4">çünkü boşlukla geliyor, ve karanlıkta gidiyor, ve adı karanlıkla örtülüyor;</verse>
				<verse number="5">hem de güneş görmemiş ve onu bilmemiştir; bunun rahatı obirininkinden ziyadedir;</verse>
				<verse number="6">ve iki kere bin yıl yaşasa, ve iyilik görmese, hepsi bir yere gitmiyorlar mı?</verse>
				<verse number="7">İnsanın bütün emeği ağzı içindir, ve yine canı doymaz.</verse>
				<verse number="8">Çünkü hikmetli adamın akılsızdan ne üstünlüğü var? yaşıyanlar önünde yürümeği bilen fakire ne var?</verse>
				<verse number="9">Gözlerin görmesi canın arzu çekmesinden iyidir; bu da boş, ve yeli kavramağa çalışmaktır.</verse>
				<verse number="10">Ne olmuşsa çoktan onun adı konulmuştur; ve insanın ne olduğu biliniyor; ve kendisinden kuvvetli olanla çekişemez.</verse>
				<verse number="11">Mademki boşluğu artıran çok şeyler vardır, insana ondan ne faide var?</verse>
				<verse number="12">Çünkü insan için hayatında, gölge gibi geçirdiği boş ömrünün bütün günlerinde, iyi şeyin ne olduğunu kim bilir? çünkü kendisinden sonra güneş altında ne olacağını bir adama kim anlatabilir?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">İYİ ad hoş kokulu yağdan, ve ölüm günü, bir adamın doğduğu günden iyidir.</verse>
				<verse number="2">Yas evine gitmek ziyafet evine gitmekten iyidir; çünkü her adamın sonu odur; ve yaşıyan onu yüreğine koyar.</verse>
				<verse number="3">Keder gülmekten iyidir; çünkü yüzün mahzun olması ile yürek daha iyi olur.</verse>
				<verse number="4">Hikmetli adamın yüreği yas evindedir; fakat akılsızların yüreği sevinç evindedir.</verse>
				<verse number="5">Bir adam için akılsızların türküsünü işitmektense, hikmetlinin azarlamasını işitmek iyidir.</verse>
				<verse number="6">Çünkü kazan altında çalıların çatırtısı nasılsa, akılsızın gülmesi de öyledir; bu da boş.</verse>
				<verse number="7">Gerçek gasıplık hikmetli adamı delirtir; ve rüşvet anlayışı yok eder.</verse>
				<verse number="8">Bir şeyin sonu başlangıcından iyidir; ve ruhta sabırlı olan ruhta kibirli olandan iyidir.</verse>
				<verse number="9">Darılmakta ruhun tez olmasın, çünkü dargınlık akılsızların bağrında barınır.</verse>
				<verse number="10">Niçin evelki günler bunlardan daha iyi idiler? deme; çünkü bunun hakkındaki sorgun hikmetle değildir.</verse>
				<verse number="11">Hikmet miras kadar iyidir; ve güneş görenler için daha iyidir.</verse>
				<verse number="12">Çünkü hikmet siperdir, gümüş de siperdir; fakat bilginin üstünlüğü şudur ki, hikmet kendi sahibini yaşatır.</verse>
				<verse number="13">Allahın işine bak; çünkü onun iğrilttiğini kim doğrultabilir?</verse>
				<verse number="14">İyilik gününde sevinçli ol, ve kötü günde dikkatli ol; hem Allah birini obirinin yanında yaptı, ta ki, insan kendisinden sonra olacak şeyi bulmasın.</verse>
				<verse number="15">Boş olan günlerimde bunun hepsini gördüm; salih adam var ki, salâhında yok oluyor, ve kötü adam var ki, kötülüğünde ömrünü uzatıyor.</verse>
				<verse number="16">Pek çok salih olma, ve kendini çok hikmetli etme; niçin kendini helâk edesin?</verse>
				<verse number="17">Pek çok kötü olma, ve akılsız olma; niçin kendi vaktinden evel ölesin?</verse>
				<verse number="18">Bunu tutman iyidir; hem ondan da elini çekme; çünkü Allahtan korkan adam bunların hepsinden çıkar.</verse>
				<verse number="19">Hikmet, hikmetli adamı şehirde olan on hükümdardan ziyade kuvvetlendirir.</verse>
				<verse number="20">Gerçek, yeryüzünde iyilik edip suç işlemiyen salih adam yoktur.</verse>
				<verse number="21">Hem de kulunun sana sövdüğünü işitmiyesin diye, söylenilen bütün sözlere yüreğini verme;</verse>
				<verse number="22">çünkü senin yüreğin de bilir ki, sen de çok kereler başkalarına sövdün.</verse>
				<verse number="23">Bunun hepsini hikmetle denedim: Hikmetli olacağım, dedim; fakat o benden uzaktı.</verse>
				<verse number="24">Olan şey uzak, ve çok derin; kim onu bulabilir?</verse>
				<verse number="25">Döndüm, ve yüreğim hikmeti, ve şeylerin sebebini bilmeğe ve araştırmağa ve aramağa, ve kötülüğün akılsızlık olduğunu, ve akılsızlığın delilik olduğunu bilmeğe koyuldu.</verse>
				<verse number="26">Ve kadını ölümden acı buldum, o kadın ki, yüreği tuzak ve ağlar, ve elleri zincirlerdir; Allahın önünde iyi olan adam ondan kaçıp kurtulur; fakat suç işliyen ona tutulur.</verse>
				<verse number="27">İşte, Vaiz diyor: Birer birer hesabı çıkarmak için bunu buldum;</verse>
				<verse number="28">canım hâlâ onu arıyor, fakat bulmadım; binde bir erkek buldum; fakat onların hepsinde bir kadın bulmadım.</verse>
				<verse number="29">İşte, ancak şunu buldum ki, Allah insanı doğru yarattı; fakat onlar çok düzenler aradılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">HİKMETLİ adam gibi kim var? ve bir şeyin manasını kim bilir? Adamın hikmeti kendi yüzünü aydınlatır, ve yüzünün sertliği değişir.</verse>
				<verse number="2">Ben sana öğüt veriyorum: Kıralın emrini tut, bunu da Allah andından ötürü.</verse>
				<verse number="3">Onun önünden çıkmakta acele etme; kötü işte durma; çünkü kıral dilediği her şeyi yapar.</verse>
				<verse number="4">Çünkü kıralın sözünde kuvvet vardır; ve kim ona: Ne yapıyorsun? diyebilir?</verse>
				<verse number="5">Emri tutan kötü şeye uğramaz; ve hikmetli adamın yüreği vakti ve hükmü ayırt eder;</verse>
				<verse number="6">çünkü her iş için vakit ve hüküm vardır; çünkü insanın derdi kendi üzerinde ağırdır;</verse>
				<verse number="7">çünkü olacak şey nedir bilmez; çünkü nasıl olacağını ona kim bildirir?</verse>
				<verse number="8">Ruhu tutmak için ruhun üzerine kuvveti olan yok; ve ölüm günü üzerinde kuvveti olan yok; ve cenkte salıverme yok; ve kötülük, sahibini kurtarmaz.</verse>
				<verse number="9">Bunun hepsini gördüm, ve güneş altında yapılan her işe yüreğimi koydum; zaman olur ki, bir adamın diğer adam üzerine hâkimiyeti kendi zararınadır.</verse>
				<verse number="10">Böylece kötülerin gömüldüklerini gördüm, ve kabre geldiler; doğruluk yapmış olanlar ise, mukaddes yerden gittiler, ve şehirde unutuldular; bu da boş.</verse>
				<verse number="11">Mademki kötü işe karşı hüküm çabuk yapılmıyor, âdem oğullarının yüreği bundan ötürü kötülük etmek için kendi içlerinde cesaret buluyor.</verse>
				<verse number="12">Suç işliyen yüz kere kötülük edip günlerini uzatırsa da, ben yine iyi bilirim ki, Allahtan korkanlara, onun önünde korkanlara iyilik olacaktır;</verse>
				<verse number="13">fakat kötüye iyilik olmıyacak, ve gölge gibi olan günlerini uzatmıyacaktır; çünkü Allahın önünde korkmıyor.</verse>
				<verse number="14">Yeryüzünde yapılan boş bir şey var: salih adamlar var ki, onların başına gelen kötü adamların işine göredir; kötü adamlar da var ki, onların başına gelen salih adamların işine göredir; bu da boştur, dedim.</verse>
				<verse number="15">Ve ben sevinci övdüm, çünkü güneş altında insan için yemekten, ve içmekten, ve sevinçli olmaktan daha iyi bir şey yoktur; çünkü Allahın güneş altında ona verdiği ömrünün bütün günlerinde çektiği emekte kendisine kalacak budur.</verse>
				<verse number="16">Hikmeti öğrenmek, ve yeryüzünde yapılan işi görmek için yüreğimi koyunca (çünkü ne gece ve ne gündüz gözlerine uyku girmiyen adam da vardır),</verse>
				<verse number="17">Allahın her işini gördüm ki, insan güneş altında yapılan işi bulup çıkaramaz; çünkü onu aramak için insan ne kadar emek çekse, yine onu bulup çıkaramaz; ve hikmetli adam bile anlamak için düşünse, yine onu bulup çıkaramaz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">ÇÜNKÜ bunun hepsini araştırmak için hepsini yüreğime koydum; salihler, ve hikmetli adamlar, ve onların işleri Allahın elindedir; sevgi mi yoksa nefret mi, insan onu bilmez; her şey onların karşısındadır.</verse>
				<verse number="2">Herkesin başına her şey ayni surette geliyor; salihle kötünün; iyinin ve tahirin, ve murdarın; kurban arzedenle etmiyenin başına gelen şey birdir; iyi adam nasılsa, suç işliyen de öyledir; and eden de anttan korkan gibidir.</verse>
				<verse number="3">Güneş altında yapılan her şeyde belâ şu ki, herkesin başına gelen şey birdir; hem de âdem oğullarının yüreği kötülükle doludur, ve ömürlerinin devamınca yüreklerinde delilik vardır, ve ondan sonra ölülere katılıyorlar.</verse>
				<verse number="4">Çünkü bütün yaşıyanlarla beraber olan için ümit vardır; çünkü sağ köpek ölü aslandan iyidir.</verse>
				<verse number="5">Çünkü yaşıyanlar biliyorlar ki, öleceklerdir; fakat ölüler bir şey bilmezler, ve artık onlar için ücret yoktur; çünkü onların anılması unutulmuştur.</verse>
				<verse number="6">Sevgileri de, düşmanlıkları da, kıskançlıkları da çoktan yok olmuştur; ve güneş altında yapılan bir şeyde artık onlar için ebediyen pay yoktur.</verse>
				<verse number="7">Git sevinçle ekmeğini ye, ve iyi yürekle şarabını iç; çünkü Allah senin işlerinden çoktan razı olmuştur.</verse>
				<verse number="8">Esvabın daima ak olsun; ve başının üzerinde hoş kokulu yağ eksik olmasın.</verse>
				<verse number="9">Güneş altında sana vermiş olduğu boş ömrünun bütün günlerinde, bütün boş günlerinde sevdiğin karın ile bir hoş hayat geçir; çünkü hayattan, ve güneş altında çektiğin emekten payın budur.</verse>
				<verse number="10">İşlemek için elinin bulduğu her ne ise, onu kuvvetinle işle; çünkü gitmekte olduğun ölüler diyarında iş ve düşünce, bilgi ve hikmet yoktur.</verse>
				<verse number="11">Döndüm, ve güneş altında gördüm ki, yarış ayağına tez olanlar için değil, ve cenk yiğitler için değil, ekmek de hikmetliler için değil, zenginlik de anlayışlı adamlar için değil, inayet de bilgili adamlar için değil; çünkü onların hepsini vakit ve tali karşılar.</verse>
				<verse number="12">Çünkü insan da vaktini bilmez; kötü ağa balıklar nasıl tutulurlarsa, ve kuşlar tuzağa nasıl tutulurlarsa, bunlar gibi âdem oğulları da, üzerlerine kötü vakit ansızın düşünce, ona öyle tutulurlar.</verse>
				<verse number="13">Güneş altında hikmet olarak şunu da gördüm, ve bana büyük göründü:</verse>
				<verse number="14">Küçük bir şehir vardı, ve onda az adamlar vardı; ve ona karşı büyük bir kıral gelip onu kuşattı, ve ona karşı büyük meterisler yaptı.</verse>
				<verse number="15">Ve onda hikmetli bir fakir adam bulundu, ve şehri hikmetile kurtardı; fakat kimse o fakir adamı anmadı.</verse>
				<verse number="16">Ve ben dedim: Hikmet kuvvetten iyidir; fakat fakir adamın hikmeti hor görülüyor, ve onun sözleri işitilmiyor.</verse>
				<verse number="17">Sessizlik içinde işitilen hikmetlilerin sözleri, akılsızlar arasında hükümdar olanın bağırışından iyidir.</verse>
				<verse number="18">Hikmet cenk âletlerinden iyidir; fakat bir suçlu çok iyiliği yok eder.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">ÖLÜ sinekler attarın yağını kokutur ve bozar; biraz akılsızlık da hikmetten ve izzetten daha ziyade tartıda ağırdır.</verse>
				<verse number="2">Hikmetli adamın yüreği sağındadır: fakat akılsızın yüreği solundadır.</verse>
				<verse number="3">Hem de akılsız adam yolda gezerken anlayışı eksiktir; ve akılsız olduğunu herkese anlatır.</verse>
				<verse number="4">Eğer sana karşı hükümdarın öfkesi yükselirse, olduğun yeri bırakma; çünkü yumşaklık büyük suçları bastırır.</verse>
				<verse number="5">Güneş altında gördüğüm bir kötülük var, hükümdarın elinden çıkan yanlışlık gibidir:</verse>
				<verse number="6">Akılsızlık çok yüksek makamlara konuluyor, ve zenginler alçakta oturuyorlar.</verse>
				<verse number="7">Köleleri atlar üzerinde, reisleri yerde köleler gibi yürümekte gördüm.</verse>
				<verse number="8">Çukur kazan, içine düşer; ve duvarda gedik açanı yılan sokar.</verse>
				<verse number="9">Taş kesen onlardan incinir; odun yaran o yüzden tehlikeye düşer.</verse>
				<verse number="10">Eğer demir kör ise, ve ağzı bilenmezse, daha çok kuvvet sarfetmeli; fakat iş başarmak için hikmet faidelidir.</verse>
				<verse number="11">Eğer yılan büyü yapılmadan önce sokarsa, o zaman sihirbazın faidesi yoktur.</verse>
				<verse number="12">Hikmetli adamın ağzının sözleri lâtiftir; fakat akılsızın dudakları kendini yutar.</verse>
				<verse number="13">Ağzının sözlerinin başlangıcı akılsızlıktır; ve sözünün sonu kötü deliliktir.</verse>
				<verse number="14">Ve akılsız adam sözü çoğaltır; fakat ne olacağını kimse bilmez; ve kendisinden sonra olacak şeyi ona kim bildirir?</verse>
				<verse number="15">Akılsızların emeği kendilerini yorar; çünkü şehre nasıl gideceğini bilmez.</verse>
				<verse number="16">Ey diyar, senin kıralın bir çocuk olduğu, ve reislerin sabahlayın ziyafet ettikleri zaman, vay sana!</verse>
				<verse number="17">Ey diyar, senin kıralın asilzade olduğu, ve reislerin sarhoşluk için değil kuvvet için vaktinde yemek yedikleri zaman, ne mutlusun!</verse>
				<verse number="18">Haylazlıkla dam çöker; ve ellerin gevşekliğile evin içine yağmur damlar.</verse>
				<verse number="19">Ziyafet gülmek için yapılır, ve şarap hayata sevinç verir; ve gümüş hepsine yeter.</verse>
				<verse number="20">Fikrinde bile kırala sövme; ve yatak odanda zengine sövme: çünkü göklerin kuşu sesi taşır, ve kanatları olan sözü bildirir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">EKMEĞİNİ suların yüzüne at; çünkü bir çok günlerden sonra onu bulacaksın.</verse>
				<verse number="2">Yedi kişiye, ve hattâ sekiz kişiye pay ver; çünkü yeryüzünde ne kötülük olacağını bilmezsin.</verse>
				<verse number="3">Eğer bulutlar yağmurla dolu iseler, yeryüzüne boşanırlar; ve eğer bir ağaç cenuba doğru, yahut şimale doğru düşerse, o ağaç orada, düştüğü yerde kalır.</verse>
				<verse number="4">Yeli gözeten ekmez; ve bulutlara bakan biçim biçmez.</verse>
				<verse number="5">Yelin yolu ne olduğunu, ve gebe kadının rahminde kemiklerin nasıl büyüdüğünü bilmediğin gibi, her şeyi yapan Allahın işini de öyle bilmezsin.</verse>
				<verse number="6">Tohumunu sabahlayın ek, ve akşama kadar eline rahat verme; çünkü hangisi, bu mu yoksa şu mu iyi olacak, yoksa ikisi de ayni derecede mi iyi olacak bilmezsin.</verse>
				<verse number="7">Işık da tatlıdır, ve güneşi görmek gözlere hoştur.</verse>
				<verse number="8">Evet, adam çok yıllar yaşarsa, onların hepsinde sevinsin; fakat karanlık günleri ansın, çünkü onlar çok olacaklardır. Gelen her şey boştur.</verse>
				<verse number="9">Ey genç adam, tazeliğinde sevinçli ol, ve gençliğinin günlerinde yüreğin seni sevindirsin, gönlünün yollarında, ve gözlerinin gördüklerinde yürü; ancak bil ki, bunların hepsi için Allah seni hükme götürecektir.</verse>
				<verse number="10">Bunun için kederi yüreğinden çıkar, ve kötülüğü bedeninden uzaklaştır; çünkü tazelik ve yiğitlik çağı boştur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">KÖTÜ günler gelmeden, ve: Onlardan zevk almıyorum, diyeceğin yıllar yaklaşmadan,</verse>
				<verse number="2">güneş ve ışık, ay ve yıldızlar kararmadan, ve yağmurdan sonra bulutlar geri dönmeden, gençliğinin günlerinde seni Yaratanı hatırla; —</verse>
				<verse number="3">o günde ki, evi bekliyenler titriyecekler, ve kuvvetliler iğilecekler, ve övütücüler azaldıkları için işten kalacaklar, ve pencerelerden bakanlar kararacaklar,</verse>
				<verse number="4">ve değirmen sesi yavaşlanınca sokağa açılan çift kapı kapanacak; ve adam kuş sesine kalkacak, ve bütün musiki kızlarının sesi alçalacak;</verse>
				<verse number="5">hem de yüksek yerden korkacaklar, ve yolda dehşetler olacak; ve badem ağacı çiçeklenecek, ve çekirge ağır gelecek, ve arzu zayıflıyacak; çünkü insan kendi ebediyet evine gidecek, ve yas tutanlar sokakta dolaşacaklar; —</verse>
				<verse number="6">gümüş tel kopmadan, ve altın tas kırılmadan, ve testi çeşmede parçalanmadan, ve kuyuda su dolabı kırılmadan,</verse>
				<verse number="7">ve toprak yere, evelki haline dönmeden, ve ruh onu veren Allaha dönmeden, seni Yaratanı hatırla.</verse>
				<verse number="8">Boşların boşu, Vaiz diyor; her şey boş.</verse>
				<verse number="9">Bundan başka Vaiz hikmetli olduğu için hâlâ kavma bilgi öğretiyordu; ve kulak verdi ve araştırdı, ve bir çok meselleri sıraya koydu.</verse>
				<verse number="10">Vaiz hoş sözleri, ve doğrulukla yazılmış olanı, hakikat sözlerini bulmağa çalıştı.</verse>
				<verse number="11">Hikmetlilerin sözleri üğendireler gibidir; ve meclis üstadlarının sözleri iyi çakılmış çiviler gibidir; bir çoban tarafından verilmişlerdir.</verse>
				<verse number="12">Ve bundan başka, ey oğlum, sakın; çok kitaplar yapmanın sonu yoktur; ve çok okumak beden yorgunluğudur.</verse>
				<verse number="13">İşin sonu şudur; her şey işitildi: Allahtan kork, ve onun emirlerini tut; çünkü insanın bütün vazifesi budur.</verse>
				<verse number="14">Çünkü iyi olsun kötü olsun, her gizli şeyle beraber her işi Allah hükme götürecektir.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="22">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">NEŞİDELER neşidesi; Süleymanındır.</verse>
				<verse number="2">Beni kendi ağzının öpüşlerile öpsün; Çünkü okşamaların şaraptan daha iyidir.</verse>
				<verse number="3">Kokuca ıtrın ne güzel; Senin adın kabından dökülen ıtır gibidir; Bundan ötürü seni kızlar seviyor.</verse>
				<verse number="4">Beni kendine çek; biz senin ardınca koşarız; Kıral beni iç odalarına götürdü; Seninle biz ferahlanıp seviniriz; Senin okşamalarını şaraptan ziyade anarız; Seni sevmekte onların hakkı var.</verse>
				<verse number="5">Ben karayım, fakat güzelim, Ey Yeruşalim kızları! Kedar çadırları gibi, Süleymanın çadır etekleri gibi.</verse>
				<verse number="6">Kara olduğuma bakmayın, Çünkü beni güneş yaktı. Anamın oğulları bana kızdılar; Beni bağlara bekçi ettiler; Fakat kendi bağımı beklemedim.</verse>
				<verse number="7">Ey sen, canımın sevdiği, bana bildir, Sürünü nerede otlatıyorsun, Öğleyin onu nerede yatırıyorsun? Çünkü arkadaşlarının sürüleri yanında, Niçin yüzünü örten bir kadın gibi olayım?</verse>
				<verse number="8">Ey sen, kadınlar içinde en güzel kadın, bunu bilmiyorsan, Sürünün izlerine çık, Ve çoban çadırları yanında oğlaklarını otlat.</verse>
				<verse number="9">Firavunun arabalarında koşulu kısrağa Seni benzetirim, ey sevgilim!</verse>
				<verse number="10">Yanakların saç örgülerile, Boynun gerdanlıklarla ne güzel!</verse>
				<verse number="11">Sana altın dizileri yapacağız, Gümüşten düğmelerle.</verse>
				<verse number="12">Kıral sofrasında otururken, Benim sümbül yağım güzel kokusunu yaydı.</verse>
				<verse number="13">Memelerim arasında yatan, Safi mür çıkınıdır, bana sevgilim.</verse>
				<verse number="14">En-gedi bağlarında, Bir salkım kına çiçeğidir, bana sevgilim.</verse>
				<verse number="15">Ah, ne güzelsin, sevgilim, Ah, sen ne güzelsin; Gözlerin güvercinler!</verse>
				<verse number="16">İşte, sen de güzelsin, sevgilim, hem ne şirinsin! Ve yeşilliktir yatağımız.</verse>
				<verse number="17">Erz ağaçlarıdır evimizin direkleri, Tavanımızın oymaları da serviler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">BEN Şaron gülüyüm, Derelerin zambağıyım.</verse>
				<verse number="2">Dikenlerin arasında zambak nasılsa, Kızların arasında sevgilim öyledir.</verse>
				<verse number="3">Orman ağaçları arasında elma ağacı nasılsa, Oğlanlar arasında sevgilim öyledir. Zevk alarak onun gölgesinde oturdum, Ve meyvası damağıma tatlı idi.</verse>
				<verse number="4">Beni ziyafet evine götürdü, Ve onun üzerimdeki bayrağı sevgi idi.</verse>
				<verse number="5">Kuru üzümle bana kuvvet verin, elma ile beni canlandırın; Çünkü aşk hastasıyım ben.</verse>
				<verse number="6">Sol eli başımın altında olsun, Sağı da beni kucaklasın.</verse>
				<verse number="7">Dişi ceylanlar üzerine, yahut kırın dişi geyikleri üzerine, Size and ettiriyorum, ey Yeruşalim kızları! Sevgiliyi ayıltmıyasınız, ve uyandırmıyasınız diye, Onun gönlü hoş oluncıya kadar.</verse>
				<verse number="8">Sevgilimin sesi! işte, Dağların üzerinde sekerek, Tepelerin üzerinde sıçrıyarak geliyor.</verse>
				<verse number="9">Sevgilim ceylana, yahut geyik yavrusuna benzer; İşte, duvarımızın arkasında duruyor; Pencerelerden içeri bakıyor; Kafeslerden gözliyor.</verse>
				<verse number="10">Sevgilim cevap verdi, ve bana dedi: Sevgilim, güzelim, kalk da gel.</verse>
				<verse number="11">Çünkü, işte, kış geçti; Yağmurlar geçip gitti;</verse>
				<verse number="12">Yerde çiçekler görünüyor; Terennümün vakti geldi, Ve diyarımızda kumrunun sesi işitildi;</verse>
				<verse number="13">İncir ağacı ham incirini yetiştirmede, Asmalar da çiçekleniyor, Güzel kokular saçmaktalar. Sevgilim, güzelim, kalk da gel.</verse>
				<verse number="14">Kayanın kovuklarında, Uçurumun kenarlarındaki güvercinim! Endamını bana göster, Sesini bana işittir; Çünkü sesin tatlı, ve endamın güzel.</verse>
				<verse number="15">Bize tilkileri tutun, Bağları harap eden küçük tilkileri; Çünkü bağlarımız çiçeklendi.</verse>
				<verse number="16">Sevgilim benimdir, ben de onun; Zambaklar arasında koyun otlatıyor.</verse>
				<verse number="17">Gün serinlenince, ve gölgeler uzanınca, geri gel, sevgilim! Yarılmış dağlar üzerinde Ceylan gibi, geyik yavrusu gibi ol.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">GECELEYİN yatağımın üzerinde, Onu, canımın sevdiğini, aradım; Aradım, fakat onu bulmadım.</verse>
				<verse number="2">Haydi kalkayım da, şehirde dolaşayım; Sokaklarda ve meydanlarda Onu, canımın sevdiğini, arıyayım. Aradım, fakat onu bulmadım.</verse>
				<verse number="3">Şehirde dolaşan bekçiler beni buldular. Onu gördünüz mü, canımın sevdiğini? diye sordum.</verse>
				<verse number="4">Onlardan öte geçince hemen, Onu buldum, canımın sevdiğini; Onu tuttum, ve bırakmadım, Ta anamın evine, Beni doğuran kadının odasına götürünciye kadar.</verse>
				<verse number="5">Dişi ceylanlar üzerine, yahut kırın dişi geyikleri üzerine, Size and ettiriyorum, ey Yeruşalim kızları! Sevgiliyi ayıltmıyasınız ve uyandırmıyasınız diye, Onun gönlü hoş oluncıya kadar.</verse>
				<verse number="6">Bu kim? çölden çıkıyor, Duman direkleri gibi, Tütsülenmiş mür ile günnükle, Satıcının her çeşit baharatı ile.</verse>
				<verse number="7">İşte, Süleymanın tahtırevanı! İsrail yiğitlerinden, Altmış yiğit onun çevresinde.</verse>
				<verse number="8">Hepsi kılıç taşıyan, cenge alıştırılmış erler; Gecelerin dehşetinden, Herkesin kılıcı belinde.</verse>
				<verse number="9">Kıral Süleyman, Libnan ağaçlarından Kendine bir tahtırevan yaptı.</verse>
				<verse number="10">Direklerini gümüşten yaptı, Tabanını altından, oturacak yerini erguvanîden; Onun içini Yeruşalim kızları, Sevgi ile döşediler.</verse>
				<verse number="11">Ey Sion kızları! çıkın, Kıral Süleymanı taç ile görün, O taç ki, onun düğünü gününde, ve yüreğinin sevinci gününde, Anası onun başına giydirmişti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">AH, ne güzelsin, sevgilim, Ah, sen ne güzelsin. Peçen arkasından gözlerin güvercinler. Gilead dağının yamaçlarında yatan Keçi sürüsü gibidir saçın.</verse>
				<verse number="2">Kırkılmış, yıkanmaktan çıkmış, Koyun sürüsü gibidir dişlerin; O koyunların hep ikizleri var, Ve aralarında yavrusuz olan yok.</verse>
				<verse number="3">Dudakların kızıl kaytan gibi, Ağzın da ne güzel. Peçen arkasından yanakların, Sanki nar parçası.</verse>
				<verse number="4">Boynun Davudun kulesine benziyor, O kule ki, silâh evi olarak yapılmıştır, Üzerine bin büyük kalkan, Hep yiğit kalkanları asılmıştır.</verse>
				<verse number="5">İki memen, sanki bir çift geyik yavrusu, Zambaklar arasında otlıyan, İkiz ceylan yavrusu.</verse>
				<verse number="6">Gün serinlenince, ve gölgeler uzanınca, Mür dağına, Ve günnük tepesine gideceğim.</verse>
				<verse number="7">Hep güzelsin, sevgilim; Ve sende hiç kusur yoktur.</verse>
				<verse number="8">Benimle Libnandan, ey yavuklum! Benimle gel Libnandan; Amana tepesinden, Senir ve Hermon tepelerinden, Aslanların inlerinden, Kaplanların dağlarından bak.</verse>
				<verse number="9">Kaptın gönlümü, kızkardeşim, yavuklum! Gözlerinin bir bakışı ile, Gerdanının tek zinciri ile gönlümü kaptın.</verse>
				<verse number="10">Okşamaların ne güzel, kızkardeşim, yavuklum! Şaraptan ne kadar hoştur okşamaların, Itrının güzel kokusu da her çeşit baharattan!</verse>
				<verse number="11">Ey yavuklum, bal damlatır dudakların; Balla süt senin dilinin altındadır; Esvabının kokusu da, sanki Libnan kokusu.</verse>
				<verse number="12">Kızkardeşim, yavuklum, kapalı bir bahçedir; Kapalı bir kaynaktır, mühürlenmiş pınardır.</verse>
				<verse number="13">Senin fidanların bir nar cennetidir, güzel meyvalarla; Kına ve nardin fidanları ile,</verse>
				<verse number="14">Nardin ve safranla, Kokulu kamış ve tarçınla, her çeşit günnük ağacı ile; Mür ve öd ağaçları ile, baş baharatın her çeşidi ile.</verse>
				<verse number="15">Sen bahçelerin pınarısın, Diri suların kuyusu, Ve Libnandan akan seller.</verse>
				<verse number="16">Uyan, ey şimal yeli! Sen de gel, ey cenup yeli! Bahçeme es de, onun pelesenkleri damlasın. Sevgilim bahçesine gelsin, ve güzel meyvalarını yesin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">BAHÇEME girdim, kızkardeşim, yavuklum! Mürrümü topladım, pelesenkim ile; Gümecimi yedim, balımla beraber; Şarabımı içtim, südümle beraber. Ey dostlar! yiyin; İçin, sevgililer! ve mestolun.</verse>
				<verse number="2">Ben uyuyordum, yüreğim ise uyanıktı; Kapıyı çalan sevgilimin sesi: Bana aç, kızkardeşim, sevgilim, benim eşsiz güvercinim! Çünkü çiğ ile doldu başım, Gecenin damlaları ile kâküllerim.</verse>
				<verse number="3">Entarimi çıkardım; onu nasıl giyeyim? Ayaklarımı yıkadım; nasıl onları kirleteyim? dedim.</verse>
				<verse number="4">Delikten uzattı elini sevgilim, Ve içim oynadı onun için.</verse>
				<verse number="5">Ben kalktım, sevgilime kapıyı açayım diye; Ve sürgü tokmakları üzerinde kalan mür Benim ellerimden damladı, Mür yağı benim parmaklarımdan.</verse>
				<verse number="6">Ben sevgilime kapıyı açtım; Sevgilim ise, çekilmiş gitmişti. O bana söz söylerken, ben kendimden geçmişim; Onu aradım, fakat bulamadım; Onu çağırdım, fakat bana cevap vermedi.</verse>
				<verse number="7">Şehirde dolaşan bekçiler beni buldular, Bana vurdular, beni yaraladılar; Şehir duvarlarının bekçileri peçemi üzerimden kaldırdılar.</verse>
				<verse number="8">Size and ettiriyorum, ey Yeruşalim kızları! Eğer sevgilimi bulursanız, Ona söyleyin ki, ben aşk hastasıyım.</verse>
				<verse number="9">Sevgilin senin, bir sevgiliden başka nedir? Ey sen, kadınlar arasında en güzel kadın! Sevgilin senin, bir sevgiliden başka nedir ki, Bize böyle and ettiriyorsun?</verse>
				<verse number="10">Sevgilimin teni beyaz ve kırmızı, On binlerin arasında seçkin olan odur.</verse>
				<verse number="11">Başı saf altın; Kıvrılır kâkülleri, kuzgun gibi siyah.</verse>
				<verse number="12">Gözleri akar sular kenarındaki güvercinler gibi, Sütle yıkanmışlar, oturmakta dolgun sular kenarında.</verse>
				<verse number="13">Yanakları sanki hoş kokulu çiçek tarhları, Güzel kokular yığınları; Dudakları zambaklardır, mür yağı damlatır.</verse>
				<verse number="14">Elleri, üzerine gök zümrüt kakılmış altın lüleler; Gövdesi fil dişi işi, safir taşları kakılmış.</verse>
				<verse number="15">Bacakları mermer direklerdir, saf altın ayaklıklar üzerine kurulmuş, Görünüşü Libnan gibi, erz ağaçları gibi balâ.</verse>
				<verse number="16">Ağzı çok tatlı; Ve onun her şeyi güzel. Budur sevgilim, evet yârım budur, Ey Yeruşalim kızları!</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">SEVGİLİN nereye gitti? Ey sen, kadınlar arasında en güzel kadın! Sevgilin nereye yüneldi? Onu biz de seninle beraber arıyalım.</verse>
				<verse number="2">Bahçelerde sürüsünü otlatsın, ve zambaklar devşirsin diye, Sevgilim bahçesine indi, Hoş kokulu çiçek tarhlarına.</verse>
				<verse number="3">Sevgilim benimdir, ben de sevgilimin; Zambaklar arasında sürüsünü otlatmada.</verse>
				<verse number="4">Sevgilim, sen Tirtsa gibi güzelsin, Yeruşalim gibi sevimlisin, Sancak açmış ordu gibi korkunçsun.</verse>
				<verse number="5">Gözlerini benden çevir, Beni onlar yendiler. Gilead dağının yamaçlarında yatan, Keçi sürüsü gibidir saçın.</verse>
				<verse number="6">Yıkanmaktan çıkmış, Koyun sürüsü gibidir dişlerin. O koyunların hep ikizleri var, Ve aralarında yavrusuz olan yoktur.</verse>
				<verse number="7">Peçen arkasından yanakların, Sanki nar parçası.</verse>
				<verse number="8">Orada altmış kıraliça ile seksen cariye var, Ere varmamış kızlar da sayısız.</verse>
				<verse number="9">Birdir benim eşsiz güvercinim; Biricik yavrusudur anasının; Onu doğuran kadının güzidesi. Kızlar onu gördüler, ve ona ne mutludur, dediler; Kıraliçalarla cariyeler de görüp onu övdüler:</verse>
				<verse number="10">Bakışı seher gibi, Ay gibi güzel, Güneş gibi temiz, Sancak açmış ordu gibi korkunç, bu kadın kimdir?</verse>
				<verse number="11">Vadinin yeşil fidanlarını göreyim diye, Asma tomurcuklarını verdi mi, Narlar çiçek açtı mı göreyim diye, Ceviz bahçesine indim.</verse>
				<verse number="12">Şerefli kavmımın arabaları arasına, Ben bilmeden canım beni koydu.</verse>
				<verse number="13">Dön, dön, ey Şulam kızı; Dön, dön de sana bakalım. Niçin Şulam kızına bakmak istiyorsunuz, Mahanaim oyununa bakar gibi?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">ÇARIKLAR içinde ayakların ne güzel, ey emîr kızı! Toplu kalçaların sanki mücevherler, Üstat ellerinin işi.</verse>
				<verse number="2">Göbeğin yuvarlak bir tas, Onda karışık şarap eksik değil; Karnın buğday yığını, Zambaklarla kuşanmış.</verse>
				<verse number="3">İki memen sanki bir çift geyik yavrusu, İkiz ceylan yavrusu.</verse>
				<verse number="4">Fil dişi kulesi gibidir boynun senin; Bat-rabbim kapısı yanındaki Heşbon havuzlarıdır gözlerin; Şama doğru bakan Libnan kulesi gibidir burnun senin.</verse>
				<verse number="5">Başın, senin üzerinde Karmel gibi, Başının saçı da sanki erguvanî; Kıral senin kâküllerine esir oldu.</verse>
				<verse number="6">Zevkler içinde, ey sevgilim, Sen ne güzelsin, ve ne şirinsin.</verse>
				<verse number="7">Bu senin boyun hurma ağacına, Memelerin de salkımlara benziyor.</verse>
				<verse number="8">Hurma ağacına çıkayım, Dallarını tutayım, dedim; Memelerin üzüm salkımları gibi olsun, Soluğunun kokusu da elma gibi,</verse>
				<verse number="9">Ve ağzın en iyi şarap gibi, O şarap ki, uyumakta olanların dudaklarından kayıp, Sevgilim için dümdüz akar.</verse>
				<verse number="10">Ben sevgiliminim; Onun özlediği de benim.</verse>
				<verse number="11">Gel sevgilim, çıkalım kıra; Köylerde geceliyelim.</verse>
				<verse number="12">Sabahlayın erken bağlara gidelim; Bakalım asma tomurcuklarını verdi mi, Çiçeği açıldı mı, Ve narlar çiçeklendi mi; Orada sevgimi sana bildireyim.</verse>
				<verse number="13">Lüffahlar güzel koku saçıyor; Ve kapılarımızın yanında her çeşitten taze ve kuru güzel meyva var, Onları, ey sevgilim, ben senin için sakladım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">KEŞKE sen bana, Anamın memelerini emmiş kardeş gibi olaydın! Dışarıda seni bulunca, Ben seni öperdim; Beni de kınamazlardı.</verse>
				<verse number="2">Senin önüne düşerdim, anamın evine seni getirirdim, Bana o öğretirdi; Sana baharatlı şaraptan, Narımın suyundan içirirdim.</verse>
				<verse number="3">Sol eli başımın altında olurdu, Sağı da beni kucaklardı.</verse>
				<verse number="4">Size and ettiriyorum, ey Yeruşalim kızları, Sevgiliyi ayıltmıyasınız, ve uyandırmıyasınız diye, Onun gönlü hoş oluncıya kadar.</verse>
				<verse number="5">Sevgilisine yaslanarak, Çölden çıkan bu kadın kimdir? Elma ağacı altında seni uyandırdım; Anan orada sana ağrı çekti, Seni doğuran kadın orada ağrı çekti.</verse>
				<verse number="6">Beni kendi yüreğin üzerine bir mühür gibi, Kolunun üzerine bir mühür gibi koy; Çünkü sevgi ölüm gibi kuvvetlidir; Kıskançlık ölüler diyarı gibi serttir; Onun alevleri, ateşin alevleri, Yakıp bitiren alev.</verse>
				<verse number="7">Sevgiyi büyük sular söndüremez, Ve ırmaklar onu bastıramaz; Bir insan sevgiye bedel evinin bütün malını verse, Büsbütün hor görülür.</verse>
				<verse number="8">Küçük bir kızkardeşimiz var, Ve onun daha memeleri yok; Onun için söz söylenecegi gün, Kızkardeşimiz için ne yapacağız?</verse>
				<verse number="9">Eğer o bir duvar ise, Üzerine gümüş kule yaparız; Ve eğer bir kapı ise, Erz tahtaları ile onu kaparız.</verse>
				<verse number="10">Ben duvarım, memelerim de kuleler gibi, Selâmet bulmuş kadın nasılsa, o zaman onun gözünde öyle oldum.</verse>
				<verse number="11">Baal-hamonda Süleymanın bağı vardı; Tutanlara bağı kiraya verdi; Mahsulü için her biri bin gümüş getirirdi.</verse>
				<verse number="12">Benim malım olan bağım önümdedir; Bin gümüş senin olsun, ey Süleyman, İki yüz gümüş de mahsulünü tutanların olsun.</verse>
				<verse number="13">Ey sen, bahçelerde oturan kadın, Senin sesini arkadaşlar dinliyor; Bana da işittir.</verse>
				<verse number="14">Kaç, ey sevgilim, Ve hoş kokulu dağların üzerinde, Bir ceylan gibi, yahut geyik yavrusu gibi ol.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="23">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">YAHUDA kıralları Uzziya, Yotam, Ahaz, ve Hizkiyanın günlerinde, Amotsun oğlu İşayanın Yahuda ve Yeruşalim hakkında gördüğü rüyet.</verse>
				<verse number="2">Ey gökler, dinleyin, ve ey yer, kulak ver; çünkü RAB söyledi: Oğullar besledim ve büyüttüm, ve bana âsi oldular.</verse>
				<verse number="3">Öküz kendi sahibini, eşek de efendisinin yemliğini bilir; fakat İsrail bilmiyor, kavmım kulak asmıyor.</verse>
				<verse number="4">Ah, ey suçlu millet, haksızlığı yüklenmiş olan kavm, kötülük işliyenlerin zürriyeti, baştan çıkmış çocuklar! RABBİ bıraktılar, İsrailin Kuddûsunu hor gördüler, yabancılaştılar, ve gerilediler.</verse>
				<verse number="5">Niçin sapıklığı artırarak yine vurulmak istiyorsunuz? baş büsbütün hasta, yürek büsbütün baygın.</verse>
				<verse number="6">Ayağın tabanından tepeye kadar da kendisinde sağlık yok; ancak yaralar, ve bereler, ve taze kötek çizgileri var; bunlar sıkılmamışlar, ve sarılmamışlar, ve yağla yumuşatılmamışlardır.</verse>
				<verse number="7">Memleketiniz çöl olmuş; şehirleriniz ateşle yanmış; toprağınız ise, önünüzde onu yabancılar yiyorlar, ve çöl olmuş, sanki yabancılar onu alt üst etmiş.</verse>
				<verse number="8">Ve Sion kızı bağda bir hayme gibi, hıyar bostanında bir kulübe gibi, çevresi sarılmış bir şehir gibi bırakıldı.</verse>
				<verse number="9">Eğer orduların RABBİ bize çok küçük bir bakiye bırakmamış olsaydı, Sodom gibi olurduk, Gomorraya benzerdik.</verse>
				<verse number="10">Ey Sodom hâkimleri, RABBİN sözünü dinleyin; ey Gomorra kavmı, Allahımızın şeriatine kulak verin.</verse>
				<verse number="11">RAB diyor: Kurbanlarınız çok olmuş, bana ne? koçlardan yakılan takdimelere, ve besili hayvanların yağına doydum; ve boğaların, kuzuların, ve ergeçlerin kanından hoşlanmam.</verse>
				<verse number="12">Önümde görünmeğe geldiğiniz zaman elinizden bunu kim istedi de, avlularıma ayak basıyorsunuz?</verse>
				<verse number="13">Artık boş takdime getirmeyin; buhur bana mekruh şeydir; ay başı ve Sebt günü toplantıların çağırılmasına, fesat ile bayram toplantısına dayanamıyorum.</verse>
				<verse number="14">Ay başılarınızdan ve belli bayramlarınızdan canım nefret ediyor; üzerimde yüktürler; onları taşımaktan yoruldum.</verse>
				<verse number="15">Ve ellerinizi açtığınız zaman, gözlerimi sizden gizliyeceğim; bir çok dualar ettiğiniz zaman da dinlemiyeceğim; elleriniz kanla dolu.</verse>
				<verse number="16">Yıkanın, temizlenin; gözümün önünden işlerinizin kötülüğünü atın; kötülük etmekten vazgeçin;</verse>
				<verse number="17">iyilik etmeği öğrenin; adaleti arayın, ezilmiş olana doğruluk edin, öksüzün hakkını koruyun, dul kadının davasına bakın.</verse>
				<verse number="18">RAB diyor: Şimdi gelin de davamızı görelim; suçlarınız kırmız gibi olsa da, kar gibi beyaz olur; kırmız böceği gibi kızıl olsa da, yapağı gibi olur.</verse>
				<verse number="19">Eğer istekli olur ve dinlerseniz, diyarın iyi şeylerini yersiniz;</verse>
				<verse number="20">fakat istemez ve âsi olursanız, sizi kılıç yiyip bitirir; çünkü RABBİN ağzı söyledi.</verse>
				<verse number="21">Sadık şehir nasıl fahişe oldu! o şehir ki, hakla dolu idi! onda adalet yer tutmuştu, şimdi ise adam öldürenler.</verse>
				<verse number="22">Gümüşün cüruf oldu, şarabına su katılmış.</verse>
				<verse number="23">Reislerin âsi, hırsız da ortakları; her biri rüşvet seviyor, ve hediyeler peşinde gidiyor; öksüzün hakkını vermiyorlar, ve dul kadının davası onların önüne gelmiyor.</verse>
				<verse number="24">Bundan dolayıdır ki, Rab, orduların RABBİ, İsrailin Kadîri, diyor: Oh, hasımlarımdan rahat bulacağım, ve düşmanlarımdan öç alacağım;</verse>
				<verse number="25">ve elimi senin üzerine döndüreceğim, ve senin cürufunu bütün bütün temizliyeceğim, ve senin bütün kalayını kaldıracağım;</verse>
				<verse number="26">ve önceden olduğu gibi senin hâkimlerini, ve başlangıçta olduğu gibi senin öğütçülerini geri getireceğim; ondan sonra sana: Doğruluk şehri, sadık şehir, denilecek.</verse>
				<verse number="27">Sion adaletle, ve onun tövbe edenleri doğrulukla kurtulacak.</verse>
				<verse number="28">Fakat günahkârlarla suçluların kırılması birlikte olacak, ve RABBİ bırakanlar telef olacaklar.</verse>
				<verse number="29">Çünkü istekli olduğunuz meşe ağaçlarından utanacaklar, ve seçmiş olduğunuz bahçelerden yüzünüz kızaracak.</verse>
				<verse number="30">Çünkü siz yaprağı solan meşe ağacı gibi, ve suyu olmıyan bahçe gibi olacaksınız.</verse>
				<verse number="31">Ve kuvvetli adam kıtık, ve onun işi kıvılcım olacak; ve ikisi birlikte yanacaklar, ve söndüren olmıyacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">AMOTSUN oğlu İşayanın sözü; Yahuda ve Yeruşalim hakkında gördü.</verse>
				<verse number="2">Ve son günlerde vaki olacak ki, dağların başında RAB evinin dağı pekiştirilecek, ve tepelerden yukarı yükselecek; ve bütün milletler ona akacaklar.</verse>
				<verse number="3">Ve çok kavmlar gidecekler, ve diyecekler: Gelin, ve RABBİN dağına, Yakubun Allahının evine çıkalım; ve kendi yollarını bize öğretecek, ve onun yollarında yürüyeceğiz. Çünkü şeriat Siondan, ve RABBİN sözü Yeruşalimden çıkacak.</verse>
				<verse number="4">Ve milletler arasında hükmedecek, ve çok kavmlar hakkında karar verecek; ve kılıçlarını sapan demirleri, ve mızraklarını bağcı bıçakları yapacaklar; millet millete karşı kılıç kaldırmıyacak, ve artık cengi öğrenmiyecekler.</verse>
				<verse number="5">Ey Yakub evi, gelin de RABBİN ışığında yürüyelim.</verse>
				<verse number="6">Çünkü kendi kavmını, Yakub evini, bıraktın, çünkü onlar şarktan gelen şeylerle dolu, onlar da Filistîler gibi müneccim, ve ecnebilerin çocukları ile el ele veriyorlar.</verse>
				<verse number="7">Ve onların memleketi gümüşle ve altınla dolu, ve hazinelerinin sonu yok; onların memleketi de atlarla dolu, ve cenk arabalarının sonu yok.</verse>
				<verse number="8">Ve onların memleketi putlarla dolu; kendi parmakları ile yaptıklarına, ellerinin işine tapıyorlar.</verse>
				<verse number="9">Ve insan iğdirildi, ve er kişi alçaltıldı; bundan ötürü sen onlara bağışlama.</verse>
				<verse number="10">RAB heybetinin yüzünden, ve haşmetinin celâlinden kayaya gir, ve toprakta gizlen.</verse>
				<verse number="11">Adamın yüksek bakışları alçaltılacak, ve insanların gururu iğdirilecek, ve o günde yalnız RAB yükselecek.</verse>
				<verse number="12">Çünkü bütün gururlu ve yüksek olanlara karşı, ve bütün yükseltilmiş olanlara karşı, (ve onlar alçaltılacaktır)</verse>
				<verse number="13">ve Libnanın yükselmiş yüce erz ağaçlarının hepsine karşı, ve Başanın bütün meşe ağaçlarına karşı,</verse>
				<verse number="14">ve bütün yüksek dağlara karşı, ve bütün yükselmiş tepelere karşı,</verse>
				<verse number="15">ve her yüksek kuleye karşı, ve her pekiştirilmiş duvara karşı,</verse>
				<verse number="16">ve bütün Tarşiş gemilerine karşı, ve güzel görünen bütün şeylere karşı ordular RABBİNİN bir günü olacak.</verse>
				<verse number="17">Ve adamın yüksekliği iğdirilecek, ve insanların yüceliği alçaltılacak; ve o günde yalnız RAB yükselecek.</verse>
				<verse number="18">Ve putlar bütün bütün ortadan kalkacak.</verse>
				<verse number="19">Ve dünyayı kuvvetle sarsmak için RAB kalktığı zaman, heybetinin yüzünden, ve haşmetinin celâlinden, insanlar kayaların mağaralarına, ve toprağın inlerine girecekler.</verse>
				<verse number="20">Dünyayı kuvvetle sarsmak için RAB kalktığı zaman, heybetinin yüzünden, ve haşmetinin celâlinden kayaların kovuklarına, ve yalçın kayaların yarıklarına girmek için,</verse>
				<verse number="21">o gün insanlar, tapınsınlar diye kendilerine yapılan gümüş putlarını ve altın putlarını köstebeklere ve yarasalara atacaklar.</verse>
				<verse number="22">Soluğu burnunda olan insandan el çekin; çünkü onun değeri nedir?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">ÇÜNKÜ işte, orduların Rabbi Yehova desteği ve değneği, hayata destek olan bütün ekmeği ve bütün suyu;</verse>
				<verse number="2">yiğidi, ve cenk adamını; hâkimi, ve peygamberi, ve falcıyı, ve ihtiyarı;</verse>
				<verse number="3">elli başıyı, ve itibarlı adamı, ve öğütçüyü, ve hikmetli işçiyi, ve marifetli büyücüyü Yeruşalimden ve Yahudadan kaldırıyor.</verse>
				<verse number="4">Ve çocukları onlara reis edeceğim, ve küçük çocuklar onlara saltanat edecekler.</verse>
				<verse number="5">Ve kavm karşılıklı birbirine, ve herkes komşusuna gadredecek; çocuk ihtiyara karşı, ve alçak adam itibarlıya karşı hayasızca davranacak.</verse>
				<verse number="6">Bir adam babasının evinde kardeşine: Senin esvabın var, hâkimimiz sen ol, ve bu virane senin elinin altında olsun, diyerek onu tutunca;</verse>
				<verse number="7">adam o gün sesini yükseltip diyecek: Yarayı saran ben olmam; çünkü evimde ekmek yok, ve esvap yok; beni kavmın hâkimi etmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="8">Çünkü Yeruşalim sarsıldı, ve Yahuda düştü; çünkü RABBİN izzetli nazarını öfkelendirmek için onların dili ve işleri ona karşıdır.</verse>
				<verse number="9">Yüzlerinin gösterişi kendilerine karşı şehadet ediyor; ve kendi suçlarını Sodom gibi açık söyliyorlar, gizlemiyorlar. Yazık onların canına! çünkü kendilerine kötülük ettiler.</verse>
				<verse number="10">Salih için, ona iyilik olacaktır, diyin: çünkü onlar işlerinin semeresini yiyecekler.</verse>
				<verse number="11">Vay kötüye! ona kötülük olacak; çünkü elleri ne yaptı ise, kendisine o yapılacak.</verse>
				<verse number="12">Kavmım ise, çocuklar onlara gadrediyorlar, ve kadınlar onlara saltanat ediyorlar. Ey kavmım, sana yol gösterenler seni saptırıyorlar, ve yürüyeceğin yolu bozuyorlar.</verse>
				<verse number="13">RAB dava etmek için kalkıyor, ve kavmlara hüküm vermek için duruyor.</verse>
				<verse number="14">RAB kavmının ihtiyarları ile ve reislerile muhakemeye girecek: Bağı yiyip bitirenler sizsiniz; hakirin soyulmuş malı evlerinizdedir;</verse>
				<verse number="15">size ne oluyor da, kavmımı eziyorsunuz, ve hakirlerin yüzünü övütüyorsunuz? orduların Rabbi, Yehova diyor.</verse>
				<verse number="16">Ve RAB dedi: Mademki Sion kızları kibirlidir, ve boyunlarını ileri uzatarak göz edip yürüyorlar, gezerken kırıtarak gidiyorlar, ve ayaklarının halkalarını çıngırdatıyorlar;</verse>
				<verse number="17">bundan ötürü Rab Sion kızlarının tepesini kel ile vuracak, ve RAB onların gizli yerlerini açacak.</verse>
				<verse number="18">Ayak halkalarının güzelliğini, ve fileleri, ve mehçeleri;</verse>
				<verse number="19">küpeleri, ve bilezikleri, ve peçeleri;</verse>
				<verse number="20">alın çatkılarını, ve ayak zincirlerini, ve bel kemerlerini, ve hoş koku şişelerini, ve muskaları;</verse>
				<verse number="21">yüzükleri, ve burun halkalarını;</verse>
				<verse number="22">bayram esvaplarını, ve örtüleri, ve şalları, ve keseleri;</verse>
				<verse number="23">el aynalarını, ve gömlekleri, ve baş sargılarını, ve atkıları Rab o gün kaldırıp atacak.</verse>
				<verse number="24">Ve vaki olacak ki, hoş koku yerine pis koku; ve bel kemeri yerine ip; ve saç lülesi yerine saçsız baş; ve süslü esvap yerine çuldan gömlek; güzellik yerine dağlanma olacak.</verse>
				<verse number="25">Erkeklerin kılıçla, ve yiğitlerin cenkte düşecekler.</verse>
				<verse number="26">Ve Sionun kapıları ah çekip yas tutacaklar; ve kimsesiz kalıp toprakta oturacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE o günde yedi kadın bir erkeği tutup diyecekler: Kendi ekmeğimizi yeriz, ve kendi esvabımızı giyeriz; ancak üzerimize senin adın çağırılsın; utancımızı bizden kaldır.</verse>
				<verse number="2">O gün RABBİN filizi güzel ve izzetli olacak, ve İsrailin kaçıp kurtulanları için yerin meyvası çok iyi ve güzel olacak.</verse>
				<verse number="3">Ve Rab Sion kızlarının pisliğini yıkayınca, ve Yeruşalimin ortasından onun kanını adalet ruhu ile, ve yakma ruhu ile temizliyince;</verse>
				<verse number="4">vaki olacak ki, Sionda artakalana, ve Yeruşalimde bırakılana, Yeruşalimde yaşıyanlar arasında yazılan her adama mukaddes denilecek.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB Sion dağının her meskeni üzerinde, ve onun toplantıları üzerinde, gündüzün bulut ve duman, ve geceleyin alevli ateş parıltısı yaratacak; çünkü bütün izzet üzerinde örtü olacak.</verse>
				<verse number="6">Ve gündüzün sıcaktan gölge için, ve boradan ve sağanaktan sığınacak yer ve örtü için bir çardak olacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">SEVGİLİMİN bağı için sevgilimin türküsünü okuyayım. Toprağı yağlı bir tepede sevgilimin bağı vardı;</verse>
				<verse number="2">ve onu kirizme edip taşlarını ayıkladı, ve ona seçme asmalar dikti, ve ortasında bir kule yaptı, içinde bir de mâsara kazdı; ve üzüm versin diye bekledi, fakat yabani üzüm verdi.</verse>
				<verse number="3">Ve şimdi, ey Yeruşalimde oturanlar ve Yahuda erleri, rica ederim, benimle bağım arasında hüküm verin.</verse>
				<verse number="4">Bağımda yapmadığım ona yapacak daha ne var? üzüm versin diye ben beklerken niçin yabani üzüm verdi?</verse>
				<verse number="5">Ve şimdi bağıma yapacağım şeyi size bildireyim; çitini sökeceğim, ve onu yiyip bitirecekler; duvarını yıkacağım, ve onu ayak altında çiğniyecekler;</verse>
				<verse number="6">ve onu harap edeceğim; budanmıyacak ve çapalanmıyacak, ve onda çalılarla dikenler bitecek; ve üzerine yağmur yağdırmasınlar diye bulutlara da emredeceğim.</verse>
				<verse number="7">Çünkü ordular RABBİNİN bağı İsrail evidir, ve onun hoşuna giden fidan Yahuda erleridir; ve adalet bekledi, ve işte, zorbalık; ve doğruluk bekledi, ve işte, feryat.</verse>
				<verse number="8">Yer kalmayıncıya kadar, evi eve katanların, ve tarlayı tarlaya birleştirenlerin vay başına! ve memleket içinde oturan yalnız siz kaldınız!</verse>
				<verse number="9">Orduların RABBİ kulaklarıma işittirip diyor: Gerçek çok evler, büyük ve iyi evler ıssız kalacak, içinde oturan olmıyacak.</verse>
				<verse number="10">Çünkü on dönüm bağ bir bat verecek, ve bir homer tohum ancak bir efa verecek.</verse>
				<verse number="11">İçki peşinden koşmak için sabahlayın erken kalkanların, geceleyin geç vakte, şarap onları kızdırıncıya kadar eğlenenlerin vay başına!</verse>
				<verse number="12">Ve ziyafetlerinde çenk ile santur, tef ile zurna, ve şarap var; fakat RABBİN yaptığına dikkat etmiyorlar, ve onun ellerinin işine bakmıyorlar.</verse>
				<verse number="13">Kavmım bundan ötürü, bilgi eksikliğinden sürgüne götürüldü; ve itibarlı adamları kıtlığa düştüler; ve onların halkı susuzluktan kurudu.</verse>
				<verse number="14">Bundan dolayı ölüler diyarı boğazını genişletti, ve ağzını ölçüsüz açtı; ve onların övündükleri, ve halkı ile gürültüsü, ve onların arasında sevinip coşan oraya inmekte.</verse>
				<verse number="15">Ve hakir kişi iğdirildi, ve güçlü er alçaltıldı, ve mağrur olanların gözleri alçaltıldı;</verse>
				<verse number="16">fakat orduların RABBİ adalet içinde yükseldi, ve Kuddûs olan Allah doğruluk içinde takdis olundu.</verse>
				<verse number="17">O zaman kuzular otlaklarında imiş gibi otlıyacaklar; ve zenginlerin ıssız kalan yerlerini garipler yiyecekler.</verse>
				<verse number="18">Fesadı yalan iplerile, ve suçu araba urganı ile çeker gibi sürüyenlerin vay başına!</verse>
				<verse number="19">Onlar diyorlar: Acele etsin, işini çabuk yapsın da görelim; ve İsrail Kuddûsunun öğüdü yaklaşıp gelsin ki, onu bilelim!</verse>
				<verse number="20">Kötüye iyi, ve iyiye kötü diyenlerin; karanlığı ışık yerine, ve ışığı karanlık yerine koyanların; acıyı tatlı yerine, ve tatlıyı acı yerine koyanların vay başına!</verse>
				<verse number="21">Kendi gözlerinde hikmetli olanların, ve kendilerini dirayetli görenlerin vay başına!</verse>
				<verse number="22">Şarap içmekte yiğit olanların, ve içkileri karıştırmakta zorlu olanların;</verse>
				<verse number="23">rüşvet için kötüyü haklı çıkaranların, ve haklı adamların hakkını elinden çekip alanların vay başına!</verse>
				<verse number="24">Bundan dolayıdır ki, ateşin dili anızı nasıl yiyip bitirirse, ve kuru ot alevin içinde nasıl birden çökerse, onların kökü de böylece çürüyecek, ve onların çiçeği toz gibi havaya uçacak; çünkü ordular RABBİNİN şeriatini kendilerinden attılar, ve İsrail Kuddûsunun sözünü hor gördüler.</verse>
				<verse number="25">Kavmına karşı RABBİN öfkesi bundan ötürü alevlendi, ve elini onlara karşı uzatıp onları vurdu; ve dağlar titriyorlar, ve onların leşleri sokakların ortasında gübre gibi duruyor. Bütün bunlarla beraber, öfkesi geri dönmedi, fakat eli hâlâ uzanmış duruyor.</verse>
				<verse number="26">Ve uzaktaki milletler için sancak dikecek, ve yerin ucundan onları çağırmak için ıslık çalacak; ve işte, acele ile çabuk gelecekler.</verse>
				<verse number="27">Ve onların arasında yorgun ve sürçen olmıyacak; kimse uyuklamıyacak, ve uyumıyacak; bellerinin kemeri çözülmiyecek, ve çarıklarının bağı kopmıyacak;</verse>
				<verse number="28">okları sivri, ve yayları hep kurulmuştur; atlarının tırnakları çakmak taşı, ve arabalarının tekerlekleri kasırga sanılacak;</verse>
				<verse number="29">gümürdemeleri dişi aslanınki gibidir, ve genç aslanlar gibi gümürdiyecekler; ve gümürdiyip avı kapacaklar, ve onu götürecekler, ve kurtaran olmıyacak.</verse>
				<verse number="30">Ve o gün onlara karşı denizin uğultusu gibi gümürdiyecekler; ve biri karaya bakarsa, işte, karanlık ve sıkıntı var; ve bulutlarında ışık kararmıştır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">KIRAL Uzziyanın öldüğü yıl, Rabbi yüce ve yüksek bir taht üzerinde oturmakta gördüm; ve etekleri mabedi dolduruyordu.</verse>
				<verse number="2">Kendisinden yukarıda Seraflar duruyordu; her birinin altı kanadı vardı; ikisile yüzünü örtüyor, ve ikisile ayaklarını örtüyordu; ve ikisile uçuyordu.</verse>
				<verse number="3">Ve biri obirine çağırıp diyordu: Orduların RABBİ kuddûstur, kuddûstur, kuddûstur; bütün dünya onun izzetile dolu.</verse>
				<verse number="4">Ve çağıranın sesinden eşiklerin temelleri sarsıldı, ve ev dumanla doldu.</verse>
				<verse number="5">Ve ben dedim: Vay başıma! çünkü helâk oldum; çünkü ben dudakları murdar bir adamım, ve dudakları murdar bir kavmın içinde oturmaktayım; çünkü gözlerim kıralı, orduların RABBİNİ gördü.</verse>
				<verse number="6">Ve Seraflardan biri bana doğru uçtu, ve elinde bir kor vardı; maşa ile onu mezbahın üzerinden almıştı;</verse>
				<verse number="7">ve onunla ağzıma dokunup dedi: İşte, senin dudaklarına bu dokundu; ve fesadın kaldırıldı, ve suçun bağışlandı.</verse>
				<verse number="8">Ve RABBİN sesini işittim: Kimi göndereyim, ve bizim için kim gidecek? diyordu. Ve: İşte, ben, beni gönder, dedim.</verse>
				<verse number="9">Ve dedi: Git, ve bu kavma söyle: İşittikçe işitin, fakat anlamayın; ve gördükçe görün, fakat bilmeyin.</verse>
				<verse number="10">Bu kavmın yüreğini semizlet, ve kulaklarını ağırlaştır, ve gözlerini kapa da, gözlerile görmesinler, ve kulakları ile işitmesinler, ve yüreklerile anlamasınlar, ve dönüp şifa bulmasınlar.</verse>
				<verse number="11">Ve dedim: Ne vakte kadar, ya RAB? Ve dedi: O vakte kadar ki, şehirler viran ve kimsesiz, ve evler insansız kalacak, ve toprak bütün bütün çöl olacak;</verse>
				<verse number="12">ve RAB adamları uzaklara atacak, ve memleketin ortasında boş bırakılmış yerler çok olacak.</verse>
				<verse number="13">Ve memlekette onda bir kalsa bile, o da yine yutulacaktır; devrildikleri zaman kütüğü kalan çitlenbik ağacı ve meşe ağacı gibi; onun kütüğü mukaddes zürriyettir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, Uzziyanın oğlu, Yotamın oğlu, Yahuda kıralı Ahazın günlerinde, Suriye kıralı Retsin, ve Remalyanın oğlu İsrail kıralı Pekah, Yeruşalime karşı cenk için çıktılar, fakat ona karşı cenk edemediler.</verse>
				<verse number="2">Ve Davud evine: Suriye Efraimle birleşti, diye bildirildi. Ve yelin yüzünden orman ağaçları nasıl titrerse, onun yüreği ve kavmının yüreği de öyle titredi.</verse>
				<verse number="3">Ve RAB İşayaya dedi: Yukarıki havuzun su yolu başında, çırpıcı tarlası caddesinde Ahazı karşılamak için, oğlun Şear-yaşub ile beraber şimdi çık;</verse>
				<verse number="4">kendisine de: Sakın, ve sus; bu iki kuyruktan, bu tüten yarı yanmış iki odun parçasından, Retsinin ve Suriyenin, ve Remalya oğlunun kızgın öfkesinden korkma, ve yüreğin bayılmasın.</verse>
				<verse number="5">Mademki Suriye, Efraim, ve Remalyanın oğlu:</verse>
				<verse number="6">Yahudaya karşı çıkalım, ve onu yıldıralım, ve onda kendimize bir gedik açalım, ve onun başına bir kıral, Tabeelin oğlunu kıral koyalım, diyerek sana karşı kötülük kurdular;</verse>
				<verse number="7">Rab Yehova şöyle diyor: Bu iş durmıyacak, ve vaki olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="8">Çünkü Suriyenin başı Şam, Şamın başı da Retsindir; ve altmış beş yıl içinde Efraim kırılacak, bir kavm olmaktan çıkacak;</verse>
				<verse number="9">ve Efraimin başı Samiriye, ve Samiriyenin başı Remalyanın oğludur. Eğer iman etmezseniz emin olmazsınız.</verse>
				<verse number="10">Ve RAB yine Ahaza söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="11">Allahın RABDEN kendin için bir alâmet iste; enginlerde olsun, yahut yukarıda yükseklerde olsun, sen iste.</verse>
				<verse number="12">Fakat Ahaz: İstemem, ve RABBİ denemem, dedi.</verse>
				<verse number="13">Ve peygamber dedi: Ey Davud evi, şimdi dinleyin, insanları bıktırdığınız sizin için az bir şey midir ki, Allahımı da bıktırmak istiyorsunuz?</verse>
				<verse number="14">Bunun için Rab kendisi size bir alâmet verecek; işte, kız gebe kalacak, ve bir oğul doğuracak, ve onun adını İmmanuel koyacak.</verse>
				<verse number="15">Kötüyü atıp iyiyi seçebildiği zaman tereyağı ve bal yiyecek.</verse>
				<verse number="16">Çünkü çocuk kötüyü atıp iyiyi seçebilmeden önce, kendilerinden ürktüğün iki kıralın toprağı boşalacak.</verse>
				<verse number="17">RAB senin üzerine, ve senin kavmın üzerine, ve babanın evi üzerine günler getirecek, öyle günler ki, Efraim Yahudadan ayrıldığı günden beri gelmemiştir — Aşur kıralını getirecek.</verse>
				<verse number="18">Ve o gün vaki olacak ki, RAB Mısır ırmaklarının sonlarında olan sineğe, ve Aşur diyarında olan arıya ıslık çalacak.</verse>
				<verse number="19">Ve gelecekler, ve hepsi sarp vadilerde, ve kayaların çatlaklarında, ve bütün diken çitlerde, ve bütün otlaklarda konacaklar.</verse>
				<verse number="20">O gün Rab, Irmağın ötesinde kiralanmış ustura ile, Aşur kıralı ile, başı ve ayakların kıllarını tıraş edecek; ve sakalı da kazıyacak.</verse>
				<verse number="21">Ve o gün vaki olacak ki, bir adam bir genç inekle bir çift koyun besliyecek;</verse>
				<verse number="22">ve vaki olacak ki, verecekleri südün bolluğundan tereyağı yiyecek; çünkü memleket içinde bırakılmış olan herkes tereyağı ve bal yiyecek.</verse>
				<verse number="23">Ve o gün vaki olacak ki, bin gümüş değerinde bin asma kütüğü olan her yer çalılık ve dikenlik olacak.</verse>
				<verse number="24">Adam oraya oklarla ve yayla gelecek, çünkü bütün memleket çalılık ve dikenlik olacak.</verse>
				<verse number="25">Ve bütün dağlar ki, çapa ile kirizme edilirdi, çalı ve diken korkusundan oraya gidemiyeceksin; fakat öküzlerin gönderilmesine, ve koyunların ayağı altında kalmağa yarıyacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE RAB bana dedi: Kendine büyük bir tahta al, ve üzerine insan kalemile: Maher-şalal-haş-baz için, diye yaz;</verse>
				<verse number="2">ve şehadet etsinler diye kâhin Uriyayı, ve Yeberekyanın oğlu Zekaryayı kendime sadık şahitler edeceğim.</verse>
				<verse number="3">Ve nebiyenin yanına girdim; ve gebe kaldı, ve bir oğul doğurdu. Ve RAB bana dedi: Adını, Maher-şalal-haş-baz, koy.</verse>
				<verse number="4">Çünkü çocuk: Baba, ve ana, diye çağırmağı öğrenmeden önce, Şamın zenginliği, ve Samiriyenin çapul malı Aşur kıralının önü sıra götürülecektir.</verse>
				<verse number="5">Ve yine RAB bana bir kere daha söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="6">Mademki bu kavm sessizce akan Şiloah sularını hor gördüler, ve Retsin ve Remalyanın oğlu ile seviniyorlar;</verse>
				<verse number="7">bunun için, işte, Rab Irmağın kuvvetli ve bol sularını, Aşur kıralını, ve onun bütün izzetini şimdi onların üzerine çıkarıyor; ve bütün yataklarından yükselecek, ve bütün kıyıları üzerine taşacak;</verse>
				<verse number="8">ve Yahudayı basacak; taşıp içinden geçecek; ve boynuna kadar varacak; ve kanatlarının gerilmesi senin memleketinin genişliğini dolduracak, ey İmmanuel.</verse>
				<verse number="9">Ey kavmlar, uğultu edin, ve kırılın; ey bütün uzak memleketlerden olanlar, kulak verin; kuşanın, ve kırılın; kuşanın, ve kırılın.</verse>
				<verse number="10">Aranızda öğütleşin, ve hiçe çıkarılacaktır; bir söz söyleyin, durmıyacaktır; çünkü Allah bizimledir.</verse>
				<verse number="11">Çünkü RAB, eli kuvvetle üzerimde iken, bana şöyle söyledi, ve bu kavmın yolunda yürümemeği bana öğretip dedi:</verse>
				<verse number="12">Bu kavmın fitne dediği her şeye siz fitne demeyin; onların korktuğundan korkmayın, ve ondan yılmayın.</verse>
				<verse number="13">Orduların RABBİ, takdis edeceğiniz odur; ve korktuğunuz o olsun, ve yıldığınız o olsun.</verse>
				<verse number="14">Ve o makdis olacak; fakat İsrailin iki evine sürçme taşı ve tökez kayası, ve Yeruşalimde oturanlara kapan ve tuzak olacak.</verse>
				<verse number="15">Ve onların arasında çoğu sürçecek, ve düşüp kırılacaklar, ve tuzağa düşüp tutulacaklar.</verse>
				<verse number="16">Şakirtlerim arasında şehadeti bağla, ve şeriati mühürle.</verse>
				<verse number="17">Ve Yakub evinden yüzünü gizliyen RABBİ bekliyeceğim, ve ona ümit bağlıyacağım.</verse>
				<verse number="18">İşte, ben ve RABBİN bana verdiği çocuklar, Sion dağında oturan orduların RABBİ tarafından İsrailde alâmetler ve hârikalarız.</verse>
				<verse number="19">Ve size: Fısıldıyan ve mırıldıyan cincilere ve bakıcılara danışın, derlerse; bir kavm kendi Allahına danışmaz mı? yaşıyanlar için ölülere mi danışılır? diyin.</verse>
				<verse number="20">Şeriate ve şehadete! Eğer bu söze göre söylemezlerse, gerçek onlar için tan ışığı olmaz.</verse>
				<verse number="21">Ve çok sıkıntıda ve aç olarak içinden geçecekler; ve vaki olacak ki, aç kalınca öfkelenecekler, ve kıralları ile Allahlarına lânet edecekler, ve yüzlerini yukarı kaldıracaklar;</verse>
				<verse number="22">ve yere bakacaklar, ve işte, sıkıntı ve karanlık, acı iç karartısı! ve koyu karanlığa sürülecekler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">FAKAT acı çekmiş olana karartı olmıyacak. Eski zamanda Zebulun diyarını ve Naftali diyarını düşkün etti; fakat deniz yolunda, Erdenin öte tarafını, milletlerin Galilesini son zamanda şenlendirdi.</verse>
				<verse number="2">Karanlıkta yürüyen kavm büyük ışık gördü; ölüm gölgesi diyarında oturanların üzerine ışık parladı.</verse>
				<verse number="3">Milleti çoğalttın, sevincini artırdın; orak vaktinde olan sevinç nasılsa, çapul paylaştıkları zaman nasıl mesrur olurlarsa, senin önünde öyle seviniyorlar.</verse>
				<verse number="4">Çünkü ona yük olan boyunduruğunu, ve sırtındaki değneği, ona gadredenin çomağını, Midyan gününde olduğu gibi kırdın.</verse>
				<verse number="5">Çünkü cenkte çizme giyenlerin bütün çizmeleri, ve kanda yuvarlanmış esvap yakılacak, ateşe yem olacak.</verse>
				<verse number="6">Çünkü bize bir çocuk doğdu, bize bir oğul verildi; ve reislik onun omuzu üzerinde olacak, ve onun adı: Acip Öğütçü, Kadir Allah, Ebediyet Babası, Selâmet Reisi çağırılacaktır.</verse>
				<verse number="7">Onu Davudun tahtı üzerinde, ve ülkesi üzerinde, şimdiden ebede kadar hakla ve doğrulukla pekiştirmek ve desteklemek için, reisliğinin ve selâmetin artmasına son olmıyacak. Ordular RABBİNİN gayreti bunu yapacak.</verse>
				<verse number="8">Rab Yakub içine bir söz gönderdi, ve İsrailin üzerine indi;</verse>
				<verse number="9">ve bütün kavm, Efraim ve Samiriyede oturanlar, kibirle, yürek gururu ile:</verse>
				<verse number="10">Kerpiçler düştü, fakat yonma taşlarla yapacağız; cemiz ağaçları kesildi, fakat yerlerine erz ağaçları koyacağız, diyenler anlıyacaklar.</verse>
				<verse number="11">Bundan dolayı RAB Retsinin hasımlarını ona karşı kaldıracak, ve onun düşmanlarını,</verse>
				<verse number="12">önden Suriyelileri, ve arkadan Filistîleri ayaklandıracak; ve İsraili ağız dolusu yiyecekler. Bütün bunlarla beraber, öfkesi geri dönmedi, fakat hâlâ eli uzanmış duruyor.</verse>
				<verse number="13">Fakat kavm kendisine vurana dönmedi, ve ordular RABBİNİ aramadılar.</verse>
				<verse number="14">Bunun için RAB İsrailden başı ve kuyruğu, hurma dalını ve sazı bir günde kesip atacak.</verse>
				<verse number="15">İhtiyar ve itibarlı adam, baş odur; ve yalan öğreten peygamber, kuyruk odur.</verse>
				<verse number="16">Çünkü bu kavma yol gösterenler onu saptırıyorlar; ve yol gösterilen adamlar yutuluyor.</verse>
				<verse number="17">Bundan dolayı Rab seçme gençlerile sevinmiyecek, ve onların öksüzlerine ve dul kadınlarına acımıyacak; çünkü hepsi fasık ve kötülük işliyenlerdir, ve her ağız ahmaklık söyliyor. Bütün bunlarla beraber, öfkesi geri dönmedi, fakat eli hâlâ uzanmış duruyor.</verse>
				<verse number="18">Çünkü kötülük ateş gibi yakar; çalıları ve dikenleri yiyip bitirir; ve ormanın sık yerlerini tutuşturur; ve bir duman direği buram buram yükselir.</verse>
				<verse number="19">Memleket ordular RABBİNİN gazabı ile yandı; ve kavm sanki ateşin yemidir; kimse kardeşini esirgemiyor.</verse>
				<verse number="20">Ve biri sağ tarafta kapacak, ve aç kalacak; ve solda yiyecek, fakat doymıyacaklar; herkes kendi kolunun etini,</verse>
				<verse number="21">Manasse Efraimi, ve Efraim Manasseyi yiyecek; bunlar birlikte Yahudaya karşı yürüyecekler. Bütün bunlarla beraber, öfkesi geri dönmedi, fakat eli hâlâ uzanmış duruyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">DULLARI kendilerine av etsinler, ve öksüzleri yağma eylesinler diye fakirleri adaletten saptırmak, ve kavmımdan düşkün olanların hakkını gaspetmek için</verse>
				<verse number="2">haksız fermanlar çıkaranların, ve iğri şeyler yazan yazıcıların vay başına!</verse>
				<verse number="3">Yoklama gününde, ve uzaktan gelecek harabiyette ne yapacaksınız? yardım bulmak için kime kaçacaksınız? ve malınızı nereye bırakacaksınız?</verse>
				<verse number="4">Ancak esirlerin altında çökecekler, ve öldürülenlerin altında düşecekler. Bütün bunlarla beraber öfkesi geri dönmedi, fakat eli hâlâ uzanmış duruyor.</verse>
				<verse number="5">Ey Aşurlu, öfkemin değneği! ve onun elindeki asa benim gazabımdır.</verse>
				<verse number="6">Onu fasık millete karşı göndereceğim, ve çapul etsin ve yağma etsin diye, ve onları sokakların çamuru gibi çiğnesin diye gazap ettiğim kavma karşı ona emredeceğim.</verse>
				<verse number="7">Fakat o böyle düşünmiyor, ve yüreği böyle hesap etmiyor; ancak onun yüreğinde olan helâk etmek, ve bir çok milletleri kesip atmaktır.</verse>
				<verse number="8">Çünkü diyor: Reislerimin hepsi kıral değil mi?</verse>
				<verse number="9">Kalno da Karkemiş gibi değil mi? Hamat da Arpad gibi değil mi? Samiriye de Şam gibi değil mi?</verse>
				<verse number="10">Oyma putları Yeruşalimin ve Samiriyeninkinden daha iyi olan putların ülkelerine elim nasıl erişti ise,</verse>
				<verse number="11">Samiriyeye ve onun putlarına ne ettimse, Yeruşalime ve onun putlarına da etmez miyim?</verse>
				<verse number="12">Ve vaki olacak ki, Rab Sion dağında ve Yeruşalimde bütün işini başarınca, Aşur kıralının mağrur yüreğinin semeresini, ve yüksek bakışlarının güzelliğini cezalandıracağım.</verse>
				<verse number="13">Çünkü o dedi: Elimin kuvvetile ve hikmetimle yaptım; çünkü anlayışım var; ve kavmların sınırlarını kaldırdım, ve hazinelerini soydum, ve tahtlarda oturanları bir yiğit gibi alçalttım;</verse>
				<verse number="14">ve elim bir yuva bulur gibi kavmların malını buldu; ve bırakılmış yumurtaları nasıl devşirirlerse, ben de bütün dünyayı öyle devşirdim; ve kanat kımıldatan, ve ağız açan, ve cıvıldıyan olmadı.</verse>
				<verse number="15">Balta ile kesen adama karşı balta övünür mü? testere kullanan adama karşı testere kendini büyütür mü? Sanki değnek kendini kaldıranı sallıyormuş, sanki asa odun olmıyan insanı kaldırıyormuş!</verse>
				<verse number="16">Bunun için orduların Rabbi Yehova onun semizleri arasına zebunluk gönderecek; ve onun izzeti altında ateş yanar gibi yangın tutuşacak.</verse>
				<verse number="17">Ve İsrailin ışığı ateş, ve onun Kuddûsu alev olacak; ve bir günde onun dikenlerini ve çalılarını yakacak, ve yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="18">Ormanının ve semereli tarlasının izzetini de, canı ve bedeni de telef edecek; ve bir hastanın erimesi gibi olacak.</verse>
				<verse number="19">Ve ormanının artakalan ağaçları az olacak; bir çocuk da onları yazabilir.</verse>
				<verse number="20">Ve o gün vaki olacak ki, İsrailin artakalanı, ve Yakub evinin kaçıp kurtulanları artık bir daha kendilerine vurana değil, ancak İsrailin Kuddûsu RABBE hakikatle dayanacaklar.</verse>
				<verse number="21">Bir bakiye, Yakubun bakiyesi, kudretli Allaha dönecek.</verse>
				<verse number="22">Çünkü kavmın İsrail denizin kumları gibi olsa da, ancak onlardan bir bakiye dönecek; adaletle taşan harabiyet kararlaştı.</verse>
				<verse number="23">Çünkü orduların Rabbi Yehova bütün dünyanın ortasında tam bir son yapacaktır, ve bu son kararlaşmıştır.</verse>
				<verse number="24">Bundan ötürü orduların Rabbi Yehova şöyle diyor: Ey sen, Sionda oturan kavmım, Aşurludan korkma, Mısırlının ettiği gibi sana değnekle vursa da, ve sana karşı sopasını kaldırsa da.</verse>
				<verse number="25">Çünkü biraz daha, ve sana karşı olan gazap sona erecek, ve öfkem onun helâkine yünelecek.</verse>
				<verse number="26">Ve Oreb kayasında Midyan vurgununda olduğu gibi, orduların RABBİ kırbacı ona karşı uyandıracak; ve onun asası deniz üzerinde olacak, ve onu Mısırın üzerine kaldırdığı gibi kaldıracak.</verse>
				<verse number="27">Ve o gün vaki olacak ki, onun yükü senin sırtından, ve boyunduruğu senin boynundan kalkacak, ve semizlikten ötürü boyunduruk kırılacak.</verse>
				<verse number="28">Ayyata vardı, Migronu geçti; ağırlığını Mikmaşta bıraktı;</verse>
				<verse number="29">geçidi geçtiler; bize menzil Gebadır, dediler; Rama titriyor; Saul Gibeası kaçtı.</verse>
				<verse number="30">Yüksek sesinle bağır, ey Gallim kızı! dinle, ey Laişa! vay zavallı Anatot!</verse>
				<verse number="31">Madmena kaçak; Gebimde oturanlar sığınacak yer arıyorlar.</verse>
				<verse number="32">Bugün de Nobda duracak; Sion kızının dağına, Yeruşalim tepesine elini sallıyor.</verse>
				<verse number="33">İşte, orduların Rabbi Yehova yılgınlık zoru ile dalları kesiyor; ve uzun boylular devrilecek, ve yüksek olanlar alçaltılacak.</verse>
				<verse number="34">Ve ormanın sık yerlerini demirle kesecek, ve Libnan Kadîrin elile düşecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE Yessenin kütüğünden filiz çıkacak, ve kökünden bir fidan meyva verecek.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBİN Ruhu, hikmet ve anlayış ruhu, öğüt ve kuvvet ruhu, bilgi ve RAB korkusu ruhu onun üzerinde kalacak.</verse>
				<verse number="3">Ve onun zevki RAB korkusunda olacak; ve gözlerinin gördüğüne göre hükmetmiyecek, ve kulaklarının işittiğine göre karar vermiyecek;</verse>
				<verse number="4">fakat fakirlere adaletle hükmedecek, ve memleketin hakirleri için doğrulukla karar verecek; ve dünyaya ağzının değneğile vuracak; ve kötüyü dudaklarının soluğu ile öldürecek.</verse>
				<verse number="5">Ve belinin kuşağı adalet, ve kalçalarının kuşağı sadakat olacak.</verse>
				<verse number="6">Ve kurt kuzu ile beraber oturacak, ve kaplan oğlakla beraber yatacak; ve buzağı ve genç aslan ve besili sığır bir arada olacak; ve onları küçük bir çocuk güdecek.</verse>
				<verse number="7">Ve inekle ayı otlanacak; onların yavruları birlikte yatacak; ve aslan sığır gibi saman yiyecek.</verse>
				<verse number="8">Ve emzikteki çocuk kara yılanın deliği üzerinde oynıyacak, ve sütten kesilmiş çocuk elini engerek kovuğu üzerine koyacak.</verse>
				<verse number="9">Bütün mukaddes dağımda zarar vermiyecekler ve helâk etmiyecekler; çünkü sular denizi nasıl kaplıyorsa, dünya da RAB bilgisi ile dolu olacak.</verse>
				<verse number="10">Ve o gün vaki olacak ki, kavmlar için bayrak olarak durmakta olan Yessenin kökünü milletler arıyacaklar; ve onun rahat ettiği yer izzetli olacak.</verse>
				<verse number="11">Ve o gün vaki olacak ki, Aşurdan ve Mısırdan, ve Patrostan, ve Kuştan, ve Elamdan, ve Şinardan, ve Hamattan, ve denizin adalarından artakalacak olan kavmının bakiyesini kurtarmak için Rab yine ikinci kere elini uzatacak.</verse>
				<verse number="12">Ve milletler için bir bayrak kaldıracak, ve İsrailin sürgünlerini toplıyacak, ve yerin dört köşesinden Yahudanın dağılmış adamlarını bir araya getirecek.</verse>
				<verse number="13">Efraimin kıskançlığı da kalmıyacak, ve Yahudayı sıkıştıranlar kesilip atılacak; Efraim Yahudayı kıskanmıyacak, ve Yahuda Efraimi sıkıştırmıyacak.</verse>
				<verse number="14">Ve garp tarafında Filistîlerin sırtına uçup atılacaklar; şark oğullarını birlikte çapul edecekler; Edom ve Moab üzerine ellerini atacaklar, ve Ammon oğulları onların sözünü dinliyecekler.</verse>
				<verse number="15">Ve RAB Mısırdaki deniz dilini büsbütün yok edecek; ve Irmağın üzerinde elini kavuran yeli ile sallıyacak, ve onu vurup yedi dereye bölecek, ve insanları çarıklarla geçirecek.</verse>
				<verse number="16">Ve Mısır diyarından çıktığı gün İsrail için olduğu gibi, kavmının artakalan bakiyesi için Aşurdan büyük bir yol olacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE o gün diyeceksin: Ya RAB, sana şükrederim; çünkü bana karşı öfkelenmiştin, fakat öfken döndü, ve beni teselli ettin.</verse>
				<verse number="2">İşte, Allah kurtuluşumdur; güveneceğim ve yılmıyacağım; çünkü RAB Yehova kuvvetim ve ilâhimdir; ve bana kurtuluş oldu.</verse>
				<verse number="3">Bundan dolayı kurtuluş kuyularından sevinçle su çekeceksiniz.</verse>
				<verse number="4">Ve o gün diyeceksiniz: RABBE şükredin, onun ismini çağırın, kavmlar arasında onun işlerini bildirin, ismi yüceldiğini anın.</verse>
				<verse number="5">RABBE terennüm edin; çünkü övünecek işler yaptı; bütün dünyada bu bilinsin.</verse>
				<verse number="6">Ey sen, Sionda oturan, bağır ve çağır; çünkü senin içinde İsrailin Kuddûsu büyüktür.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">BABİLİN yükü — onu Amotsun oğlu İşaya gördü.</verse>
				<verse number="2">Çıplak dağın üzerine bayrak dikin, onları yüksek sesle çağırın, el sallayın da, emîrler kapılarından girsinler.</verse>
				<verse number="3">Tahsis ettiğim kimselere ben emrettim, evet, öfkemden ötürü yiğitlerimi, benim büyüklüğümle şenlik edenleri çağırdım.</verse>
				<verse number="4">Dağlarda kalabalığın gürültüsü, büyük bir kavmın gürültüsü gibi! bir araya birikmiş milletler ülkelerinin kargaşalık gürültüsü! orduların RABBİ cenk için orduyu yoklıyor.</verse>
				<verse number="5">Bütün memleketi viran etmek için, RAB ve gazabının silâhları uzak bir diyardan, göklerin ucundan geliyorlar.</verse>
				<verse number="6">Uluyun! çünkü RABBİN günü yakındır; her şeye Kadir olan tarafından bir yıkım gibi geliyor.</verse>
				<verse number="7">Bundan ötürü bütün eller gevşiyecek, ve her insan yüreği eriyecek;</verse>
				<verse number="8">ve şaşıracaklar; onları ağrılar ve elemler tutacak; doğuran kadın gibi ağrı çekecekler; şaşkın şaşkın birbirlerine bakacaklar; yüzleri alev yüzü.</verse>
				<verse number="9">Memleketi çöl etmek için, ve onun içinden suçlu olanlarını helâk etmek için, işte, RABBİN günü, acımıyan gün, gazapla ve kızgın öfke ile geliyor.</verse>
				<verse number="10">Çünkü göklerin yıldızları, ve onların yıldız kümeleri ışıklarını vermiyecekler; güneş doğunca kararacak, ve ay parlak ışığını vermiyecek.</verse>
				<verse number="11">Ve onların kötülüğünden ötürü dünyayı, ve fesatlarından ötürü kötüleri cezalandıracağım; ve kibirlilerin küstahlığını sona erdireceğim, ve korkunç olanların gururunu alçaltacağım.</verse>
				<verse number="12">Tek bir insanı has altından, ve bir adamı Ofirin saf altınından daha nadir kılacağım.</verse>
				<verse number="13">Bundan ötürü gökleri titreteceğim, ve ordular RABBİNİN gazabında, ve kızgın öfkesi gününde dünya yerinden oynıyacak.</verse>
				<verse number="14">Ve vaki olacak ki, kovalanan ceylan gibi, ve toplıyanı olmıyan koyunlar gibi, herkes kavmına yünelecek, ve herkes memleketine kaçacak.</verse>
				<verse number="15">Ele geçen her adamın gövdesi delik deşik edilecek; ve tutulan her adam kılıçla düşecek.</verse>
				<verse number="16">Yavruları da gözleri önünde yere çalınacak; evleri çapul edilecek, ve karıları kirletilecek.</verse>
				<verse number="17">İşte, ben onlara karşı Medleri uyandıracağım, onlar için gümüşün değeri yoktur, ve altınla gönülleri hoş olmaz.</verse>
				<verse number="18">Ve yayları gençleri yere çalacak; ve rahmin semeresine acımıyacaklar; gözleri çocukları esirgemiyecek.</verse>
				<verse number="19">Ve Allah Sodomu ve Gomorrayı yıktığı gibi ülkelerin izzeti, Kildanîlerin gururunun süsü olan Babil de öyle olacak.</verse>
				<verse number="20">İçinde ebediyen oturulmıyacak, ve nesilden nesle meskûn olmıyacak, ve bedevi orada çadır kurmıyacak; ve çobanlar orada sürülerini yatırmıyacaklar.</verse>
				<verse number="21">Ancak orada çölün yabani hayvanları yatacak, ve onların evleri baykuşlarla dolu olacak; ve orada deve kuşları yer tutacaklar, ve yabani keçiler orada oynaşacaklar.</verse>
				<verse number="22">Ve saraylarında kurtlar, ve güzel hisarlarında çakallar uluyacak; vaktinin gelmesi yakındır, ve günleri uzamıyacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">ÇÜNKÜ RAB Yakuba acıyacak, ve İsraili yine seçecek, ve onları kendi toprakları üzerine koyacak; ve yabancı onlarla birleşecek, ve Yakub evine yapışacaklar.</verse>
				<verse number="2">Ve kavmlar onları alıp yerlerine getirecekler; ve İsrail evi RABBİN toprağı üzerinde onları köle ve cariye olarak kendine mülk edinecek; ve kendilerini sürgün etmiş olanları sürgün edecekler; ve kendilerine gadretmiş olanlara hâkim olacaklar.</verse>
				<verse number="3">Eleminden ve sıkıntından, ve sana ettirdikleri ağır hizmetten RAB sana rahat vereceği gün vaki olacak ki,</verse>
				<verse number="4">Babil kıralı üzerine bu meseli söyliyip diyeceksin: Gadreden nasıl yok oldu! altın şehri yok oldu!</verse>
				<verse number="5">RAB kötülerin değneğini, hükümdarların asasını kırdı;</verse>
				<verse number="6">o asa ki, kavmları gazapla, daimî vuruşla vurdu, öfke ile, kimsenin önüne geçmediği eza ile milletlere hâkim oldu.</verse>
				<verse number="7">Bütün dünya rahatta ve susmuş; birden terennümle coşarlar.</verse>
				<verse number="8">Senden ötürü Libnanın erz ağaçları ile beraber serviler de seviniyorlar: Sen yere yatırıldığından beri, bize karşı kesici çıkmadı, diyorlar.</verse>
				<verse number="9">Ölüler diyarı senin gelişini karşılamak için dibinden kaynaşıyor; senin için ölüleri, dünyanın bütün büyüklerini uyandırıyor; milletlerin bütün kırallarını tahtlarından ayağa kaldırdı.</verse>
				<verse number="10">Hepsi sana cevap verip diyecekler: Sen de mi bizim gibi zayıfladın? bize mi benzedin?</verse>
				<verse number="11">Haşmetin, ve santurlarının velvelesi ölüler diyarına indirildi; senin altına kurtlar serildi, ve senin üzerini kurtlar örtüyor.</verse>
				<verse number="12">Ey parlak yıldız, seherin oğlu, göklerden nasıl düştün! sen ki, milletleri devirirdin, nasıl yere yıkıldın!</verse>
				<verse number="13">Ve kendi yüreğinde derdin: Göklere çıkacağım, tahtımı Allahın yıldızları üzerine yükselteceğim; ve şimalin sonlarında, cemaat dağında oturacağım:</verse>
				<verse number="14">bulutların yüksek yerleri üzerine çıkacağım, kendimi Yüce Allah gibi edeceğim.</verse>
				<verse number="15">Fakat ölüler diyarına, çukurun en derinine indirileceksin.</verse>
				<verse number="16">Seni görenler gözlerini sana dikecekler, senin için düşünüp diyecekler: Dünyayı sarsan, ülkeleri titreten,</verse>
				<verse number="17">yeryüzünü çöle döndüren, ve şehirlerini yıkan, esirlerini evlerine salıvermiyen adam bu mu?</verse>
				<verse number="18">Milletlerin bütün kıralları, her biri kendi evinde, hepsi izzetle yatıyorlar.</verse>
				<verse number="19">Fakat sen mekruh bir dal gibi, kabrinden dışarı, uzağa atıldın, çukurun taşlarına inen gövdesi kılıçla delinmiş ölülerle örtülmüşsün; ayak altında çiğnenen leş gibisin.</verse>
				<verse number="20">Gömülerek onlarla birleşmiyeceksin, çünkü kendi memleketini harap ettin, kendi kavmını öldürdün; kötülük işliyenlerin zürriyeti ebediyen anılmıyacaktır.</verse>
				<verse number="21">Atalarının fesadından ötürü, onun oğullarını boğazlıyacak yer hazırlayın da ayağa kalkmasınlar, ve diyarı kendilerine mülk edinmesinler, ve dünya yüzünü şehirlerle doldurmasınlar.</verse>
				<verse number="22">Ve orduların RABBİ diyor: Onlara karşı kalkacağım, ve adı, ve baki kalanı, ve oğlu, ve torunu Babilden kesip atacağım, RAB diyor.</verse>
				<verse number="23">Ve onu kirpiye mülk edeceğim, ve su bataklıklarına döndüreceğim; ve onu helâk süpürgesile süpüreceğim, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="24">Orduların RABBİ and edip dedi: Gerçek, nasıl düşündümse öyle olacak; ve nasıl tasarladımsa öyle duracak;</verse>
				<verse number="25">şöyle ki, kendi memleketimde Aşurluyu kıracağım, ve dağlarımın üzerinde onu ayak altında çiğniyeceğim; ve boyunduruğu onların üzerinden kalkacak, ve yükü onların sırtından kalkacak.</verse>
				<verse number="26">İşte bütün dünyaya karşı tasarlanan tertip budur; ve bütün milletlere karşı uzanmış olan el budur.</verse>
				<verse number="27">Çünkü orduların RABBİ tasarladı, ve kim bozar? ve onun eli uzanmıştır, ve onu kim geri çevirir?</verse>
				<verse number="28">Şu yük kıral Ahazın öldüğü yılda oldu.</verse>
				<verse number="29">Baştan başa, ey Filistin, seni vuran değnek kırıldı diye sevinme; çünkü yılanın kökünden engerek çıkacak, ve onun semeresi yakıcı uçan yılan olacak.</verse>
				<verse number="30">Ve fakirlerin ilk doğanları kendilerine otlak bulacaklar, ve yoksullar emniyette yatacaklar; ve senin kökünü kıtlıkla öldüreceğim, ve artakalanların öldürülecek.</verse>
				<verse number="31">Ulu, ey kapı; feryat et, ey şehir; baştan başa, ey Filistin, eridin; çünkü şimalden duman geliyor, ve onun askerinde kaçak yoktur.</verse>
				<verse number="32">Ve o milletin ulaklarına ne cevap verilecek? Denecek ki, RAB Sionun temelini kurmuştur, ve kendi kavmının düşkünleri ona sığınacaklardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">MOABIN yükü. Çünkü Moabın Ar şehri bir gecede virane oldu, ve yok oldu; çünkü Moabın Kir şehri bir gecede virane oldu, ve yok oldu.</verse>
				<verse number="2">Ağlamak için Bayite, ve Dibona, yüksek yerlere çıktılar; Moab Nebo için ve Medeba için figan ediyor; bütün başların saçı yolundu, her sakal kesildi.</verse>
				<verse number="3">Sokaklarında çul kuşanıyorlar; damları üzerinde, ve meydanlarında herkes bol gözyaşı dökerek figan ediyor.</verse>
				<verse number="4">Ve Heşbonla Eleale feryat ediyorlar; sesleri Yahatsa kadar erişiyor; bunun için Moabın silâhlı adamları yüksek sesle bağırıyorlar; canı içinde titriyor.</verse>
				<verse number="5">Yüreğim Moab için feryat ediyor; onun kaçakları Tsoara, Eglat-şelişiyaya kaçıyorlar; çünkü Luhit yokuşundan ağlıyarak çıkıyorlar; çünkü Horonaim yolunda kırgın feryadı koparıyorlar.</verse>
				<verse number="6">Çünkü Nimrim suları çöl olacak; çünkü ot kurudu, taze ot tükendi, yeşillik yok.</verse>
				<verse number="7">Bundan ötürü ellerindeki bolluğu, ve biriktirdiklerini söğütler vadisi üzerinden taşıyıp götürecekler.</verse>
				<verse number="8">Çünkü feryat Moab sınırlarını sardı; onun figanı Eglaime, ve Beer-elime kadar figanı erişti.</verse>
				<verse number="9">Çünkü Dimon suları kanla dolu; çünkü Dimon üzerine daha ziyadesini, Moabın kaçıp kurtulanları üzerine, ve diyarın artakalanı üzerine bir aslan getireceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">KUZULARI Seladan memleketin hükümdarına, çöl yolu ile Sion kızının dağına gönderin.</verse>
				<verse number="2">Çünkü vaki olacak ki, uçuşan kuşlar nasılsa, dağılmış yuva nasılsa, Moab kızları da Arnon geçitlerinde öyle olacaklar.</verse>
				<verse number="3">Öğüt ver, adalet et; öğle ortasında kendi gölgeni gece gibi kıl; sürgünleri sakla; kaçakları ele verme.</verse>
				<verse number="4">Sürgünlerim seninle beraber otursunlar; Moab için ise, yıkıcıya karşı sen ona sığınacak yer ol. Çünkü sıkıştıran yok oldu, yıkım sona eriyor, ayakları ile çiğniyenler memleketten kalktılar.</verse>
				<verse number="5">Ve taht inayetle pekiştirilecek, ve onun üzerinde, Davudun çadırında öyle bir hâkim hakikatla oturacak ki, adaleti arıyacak, ve doğruluğu yapmakta tez davranacak.</verse>
				<verse number="6">Moabın kibrini, çok mağrur olduğunu, gururunu ve kibrini, ve gazabını işittik; övünmeleri boştur.</verse>
				<verse number="7">Bundan ötürü Moab için Moab figan edecek, herkes figan edecek; Kir-haresetin üzüm pideleri için derin hüzünle yas tutacaksınız.</verse>
				<verse number="8">Çünkü Heşbonun tarlaları, ve Sibmanın asması kurudu; onun seçme çubuklarını milletlerin efendileri kırdılar, o çubuklar ki, Yazere erişir, çölü kaplardı; filizleri yayılmış, denizi geçmişti.</verse>
				<verse number="9">Bundan ötürü Sibmanın asması için Yazer ağlayışı ile ağlıyacağım; seni gözyaşlarımla sulıyacağım, ey Heşbon ve ey Eleale! çünkü cenk narası senin yaz meyvaların üzerine, ve biçtiğin ekinin üzerine düştü.</verse>
				<verse number="10">Sevinç ve semereli tarladan meserret kaldırıldı; ve bağlarda ne terennüm ne de sevinçli velvele olacak; mâsaralarda şarap basan olmıyacak; bağ bozumu bağırışını kestirdim.</verse>
				<verse number="11">Bundan ötürü yüreğim Moab için, ve içim Kir-heres için bir çenk gibi inliyor.</verse>
				<verse number="12">Ve vaki olacak ki, Moab görününce, yüksek yer üzerinde kendisini yorunca, dua için makdisine girince, işe yaramıyacak.</verse>
				<verse number="13">Geçmiş zamanda RABBİN Moab için söylediği söz budur.</verse>
				<verse number="14">Fakat RAB şimdi söyliyip dedi: Büyük kalabalığı ile beraber Moabın izzeti, bir ücretlinin yılları gibi, üç yıl içinde hakarete düşürülecek; ve artakalan büyük değil, çok az olacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">ŞAMIN yükü. İşte, Şam şehirlikten çıkarıldı, ve bir yığın virane olacak.</verse>
				<verse number="2">Aroer şehirlerini bıraktılar; sürülerin yeri olacak; onlar yatacaklar, ve onları korkutan olmıyacak.</verse>
				<verse number="3">Ve Efraimden hisar, ve şamdan ve Suriyenin artakalanından kırallık kalkacak; İsrail oğullarının izzeti gibi olacaklar, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="4">Ve o gün vaki olacak ki, Yakubun izzeti azalacak, ve onun semiz eti zayıflıyacak.</verse>
				<verse number="5">Ve orakçı ekini nasıl toplarsa, ve kolu ile başakları nasıl biçerse, öyle olacak; evet, Refaim deresinde bir adam nasıl başakları toplarsa, öyle olacak.</verse>
				<verse number="6">Fakat onda artakalanlar bırakılacak, ağaçtan zeytin düşürüldüğü gibi, tepedeki dalın ucunda iki üç tane, meyvalı ağacın dallarının ucunda dört beş tane olacak, İsrailin Allahı RAB diyor.</verse>
				<verse number="7">O gün insanlar kendilerini Yaratana yünelecekler, ve gözleri İsrailin Kuddûsuna bakacak.</verse>
				<verse number="8">Ve kendi ellerinin işi olan mezbahlara yünelmiyecekler; ve parmaklarının yaptığına bakmıyacaklar, ne Aşerlere, ne de güneş putlarına.</verse>
				<verse number="9">Onun kuvvetli şehirleri o gün İsrail oğulları yüzünden ormanda ve dağ başında bırakılmış yerler gibi olacaklar; ve çöl olacaklar.</verse>
				<verse number="10">Çünkü kurtuluşunun Allahını unuttun, ve kuvvetinin kayasını anmadın; bundan ötürü hoş fidanlar dikiyorsun, ve ecnebi çubuklar dikiyorsun.</verse>
				<verse number="11">Onları diktiğin gün çit çekersin, ve sabahlayın tohumunu çiçeklendirirsin; fakat keder ve öldürücü elem gününde mahsul elinden kaçar.</verse>
				<verse number="12">Ah, kalabalık kavmların gürültüsü! denizlerin gürültüsü gibi gürliyorlar; ve ümmetlerin çağlayışı! kuvvetli suların çağlayışı gibi çağlıyorlar.</verse>
				<verse number="13">Ümmetler çok suların çağlayışı gibi çağlıyacaklar; fakat onları azarlıyacak, ve uzağa kaçacaklar, ve yelin önünde dağların saman ufağı gibi, ve kasırga önünde yuvarlanan toz gibi kovulacaklar.</verse>
				<verse number="14">Akşam vakti, işte, dehşet, ve sabah olmadan yok oldular. Bizi çapul edenlerin payı, ve bizi soyanların hissesi budur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">AH, Habeş ilinin ırmakları ötesinde olan kanat vızıltıları memleketi!</verse>
				<verse number="2">O memleket ki, denizden, ve suların yüzü üzerinden sazdan kayıklarla elçiler gönderir! Ayağına tez ulaklar, memleketini suların böldüğü, uzun boylu, parlak derili millete, oldukları günden beri korkunç kavma, çok kuvvetli ve ayak altında çiğniyen millete gidin!</verse>
				<verse number="3">Siz hepiniz, dünyada oturanlar, ve yerin ahalisi, dağların üzerine bayrak dikildiği zaman görün; ve boru çalındığı zaman işitin.</verse>
				<verse number="4">Çünkü RAB bana şöyle dedi: Güneş ışığında berrak sıcaklık gibi, orak vaktinin sıcaklığında çiğ bulutu gibi durgun olacağım, ve meskenimden bakacağım.</verse>
				<verse number="5">Çünkü bağ bozumundan önce, çiçeklenme geçince, ve çiçek olgunlaşan koruk olunca, bağcı bıçakları ile filizleri kesecek, ve çubukları koparıp atacak.</verse>
				<verse number="6">Hepsi birden dağın yırtıcı kuşlarına, ve yerin vahşi hayvanlarına bırakılacaklar; ve yırtıcı kuşlar onların üzerinde yazı geçirecekler, ve yerin bütün vahşi hayvanları onların üzerinde kışı geçirecekler.</verse>
				<verse number="7">O zaman orduların RABBİNE, memleketini suların böldüğü, uzun boylu, ve parlak derili milletten, oldukları günden beri korkunç kavmdan, çok kuvvetli ve ayak altında çiğniyen milletten, orduların RABBİNİN isminin yerine, Sion dağına, hediye getirilecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">MISIRIN yükü. İşte, RAB tez giden buluta binmiş de Mısıra gidiyor; ve Mısırın putları onun yüzünden titriyecekler; ve Mısırın yüreği kendi içinde eriyecek.</verse>
				<verse number="2">Ve Mısırlıları Mısırlılara karşı ayaklandıracağım; ve herkes kardeşine karşı, ve herkes komşusuna karşı, şehir şehre karşı, ülke ülkeye karşı cenk edecekler.</verse>
				<verse number="3">Ve Mısırın ruhu içinde kalmıyacak; ve onun öğüdünü bozacağım; ve putlara, ve büyücülere, ve cincilere, ve bakıcılara danışacaklar.</verse>
				<verse number="4">Ve Mısırlıları sert bir efendinin eline vereceğim; ve katı yürekli bir kıral onlara hâkim olacak, orduların Rabbi Yehova diyor.</verse>
				<verse number="5">Ve sular denizden eksilecek, ve ırmak çekilip kuruyacak.</verse>
				<verse number="6">Ve ırmaklar kokacak; ve Mısırın kanalları boşalıp kuruyacak; kamışla saz solacak.</verse>
				<verse number="7">Nilin yanında, Nil kenarı yanında olan çayırlar, ve Nilin bütün ekilmiş tarlaları kuruyacak, toz olup dağılacak, ve yok olacak.</verse>
				<verse number="8">Ve balıkçılar ah edecekler, ve Nile olta atanların hepsi yas tutacaklar, ve suların yüzü üzerine ağ yayanlar dövünecekler.</verse>
				<verse number="9">Ve taranmış keten işliyenler, ve beyaz bez dokuyanlar utanca düşecekler.</verse>
				<verse number="10">Ve Mısırın direkleri parçalanacak; bütün ücretli işçilerin canı kederli olacak.</verse>
				<verse number="11">Tsoan reisleri bütün bütün sefihtirler; Firavunun en hikmetli öğütçülerinin öğüdü budalaca oldu; siz nasıl Firavuna: Hikmetlilerin oğluyum, eski zaman kırallarının oğluyum, diyorsunuz?</verse>
				<verse number="12">Hani, senin hikmetli adamların nerede? ve şimdi sana bildirsinler; ve bilsinler, orduların RABBİ Mısır için ne tasarladı.</verse>
				<verse number="13">Tsoan reisleri sefih oldular, Memfis reisleri aldandılar; Mısır sıptlarının köşe taşı olanlar onu saptırdılar.</verse>
				<verse number="14">RAB onun içine baş dönmesi ruhu karıştırdı; ve sarhoş kendi kusmuğu içinde nasıl iki yana giderse, Mısırı da her işinde öyle saptırdılar.</verse>
				<verse number="15">Ve Mısırda başın yahut kuyruğun, hurma dalının yahut sazın yapabileceği bir iş kalmıyacak.</verse>
				<verse number="16">O gün Mısırlılar kadın gibi olacaklar; ve orduların RABBİNİN üzerlerine salladığı elinin sallanmasından titriyip yılacaklar.</verse>
				<verse number="17">Ve Yahuda diyarı Mısır için bir dehşet olacak; ve onun adı kendisine anılan her adam, ordular RABBİNİN ona karşı ettiği niyetten ötürü yılacak.</verse>
				<verse number="18">O gün Mısır diyarında Kenân dili konuşan, ve orduların RABBİNE and eden beş şehir olacak; birine Yıkım şehri denilecek.</verse>
				<verse number="19">O gün Mısır diyarının ortasında RABBE bir mezbah, ve onun sınırı yanında RABBE bir dikili taş olacak.</verse>
				<verse number="20">Ve orduların RABBİNE Mısır diyarında alâmet ve şehadet için olacak; çünkü sıkıştıranların yüzünden RABBE feryat edecekler, ve onlara bir kurtarıcı ve koruyucu gönderecek, ve onları o azat edecek.</verse>
				<verse number="21">Ve RAB kendini Mısıra bildirecek, ve o gün Mısırlılar RABBİ bilecekler; ve kurbanla ve takdime ile tapınacaklar, ve RABBE adak adıyacaklar, ve onu ödiyecekler.</verse>
				<verse number="22">Ve RAB Mısırı vuracak, vuracak ve iyi edecek; ve RABBE dönecekler, ve yalvarışları kabul olunacak, ve onları iyi edecek.</verse>
				<verse number="23">O gün Mısırdan Aşura büyük yol olacak, ve Aşurlu Mısıra, ve Mısırlı Aşura gelecek; ve Mısırlılar Aşurlularla beraber tapınacaklar.</verse>
				<verse number="24">O gün İsrail Mısıra ve Aşura üçüncü, dünya ortasında bereket olacak;</verse>
				<verse number="25">çünkü orduların RABBİ: Kavmım Mısır, ve ellerimin işi Aşur, ve mirasım İsrail mubarek olsun, diye onları mubarek kıldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">TARTANIN Aşdoda geldiği yıl, Aşur kıralı Sargon onu gönderdiği, ve Aşdoda karşı cenk edip onu aldığı zaman;</verse>
				<verse number="2">o vakit RAB Amotsun oğlu İşaya vasıtası ile söyliyip demişti: Git, ve belindeki çulu çöz, ve ayağından çarığını çıkar. Ve öyle yaptı, çıplak ve yalın ayak yürüdü.</verse>
				<verse number="3">Ve RAB dedi: Mısır için ve Habeş ili için alâmet ve örnek olarak kulum İşaya nasıl üç yıl çıplak ve yalın ayak yürüdü ise;</verse>
				<verse number="4">Aşur kıralı da, Mısıra utanç olsun diye Mısır esirlerini, ve Habeş sürgünlerini, gençleri ve kocamış adamları, böylece çıplak ve yalın ayak, ve oturak yerleri açık olarak sürecek.</verse>
				<verse number="5">Ve güvendikleri Habeş ilinden dolayı, ve övündükleri Mısırdan dolayı şaşıracaklar ve utanacaklar.</verse>
				<verse number="6">Ve bu kıyı memleketinde oturan adam o gün diyecek: İşte, Aşur kıralının önünden kurtulmak için yardım bulalım diye kendisine kaçıp sığındığımız böyle oldu; biz nasıl kaçıp da kurtuluruz?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">DENİZ çölünün yükü. Cenubda kasırgalar nasıl zorlu saldırırsa, çölden, korkunç diyardan, o da öyle geliyor.</verse>
				<verse number="2">Bana çetin bir rüyet bildirildi; hain hainlik etmede, harap eden de harap etmede. Ey Elam, çık; ey Medya onu sar; bütün iniltilerini sona erdirdim.</verse>
				<verse number="3">Bundan dolayı belime sancı yapıştı; beni, doğuran kadının ağrıları gibi ağrılar tuttu; öyle acı çekiyorum ki, işitemiyorum; öyle korkuyorum ki, gözüm göremiyor.</verse>
				<verse number="4">Yüreğim şaşkın oldu, beni dehşet yıldırdı; sevdiğim alaca karanlık benim için bir titreme oldu.</verse>
				<verse number="5">Sofrayı hazırlıyorlar; halılar yayıyorlar, yiyip içiyorlar; kalkın, ey reisler! kalkanı yağlayın.</verse>
				<verse number="6">Çünkü Rab bana şöyle dedi: Git, bekçi dik; gördüğünü bildirsin;</verse>
				<verse number="7">ve bir bölük, çift çift atlılar, bir bölük eşek, bir bölük deve görünce dikkatle, çok dikkatle dinlesin.</verse>
				<verse number="8">Ve aslan gibi bağırdı: Ya Rab, daima gündüzün kule üzerinde durmaktayım, ve bütün geceler nöbetimde beklemekteyim;</verse>
				<verse number="9">ve işte, bir bölük insan, çift çift atlılar geliyor. Ve cevap verip dedi: Yıkıldı, Babil yıkıldı; ve ilâhlarının bütün oyma putları yere çalınıp parçalandı.</verse>
				<verse number="10">Ey benim dövme buğdayım, ve harmanımın oğlu! İsrailin Allahı ordular RABBİNDEN işittiğimi size bildirdim.</verse>
				<verse number="11">Duma diyarının yükü. Biri Seirden bana sesleniyor: Bekçi, geceden ne var? bekçi, geceden ne var?</verse>
				<verse number="12">Bekçi dedi: Sabah geliyor, gece de geliyor; eğer sormak istiyorsanız sorun; geri dönüp gelin.</verse>
				<verse number="13">Arab ili üzerinde yük. Ey Dedanîlerin kervanları, Arab ili ormanında geceliyeceksiniz.</verse>
				<verse number="14">Susamış olana su getirdiler; Tema diyarında oturanlar, kaçakları ekmeklerile karşıladılar.</verse>
				<verse number="15">Çünkü kılıçların önünden, yalın kılıcın önünden, ve kurulmuş yayın yüzünden, ve cengin ağırlığı yüzünden kaçtılar.</verse>
				<verse number="16">Çünkü Rab bana şöyle dedi: Kedarın bütün izzeti, ücretlinin yılları gibi bir yıl içinde sona erecek;</verse>
				<verse number="17">ve okçular sayısının artakalanları, Kedar oğullarının yiğitleri az olacak; çünkü İsrailin Allahı RAB söyledi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">RÜYET vadisinin yükü. Ey şehir, bağırışlarla dolu, gürültülü, şenlikli şehir, şimdi sana ne oldu da, hep birlikte damlara çıktınız?</verse>
				<verse number="2">Öldürülmüş olanların kılıçla öldürülmedi, ve cenkte ölmediler.</verse>
				<verse number="3">Bütün hâkimlerin birlikte kaçtılar, okçular tarafından bağlandılar; senden ele geçenler hepsi birlikte bağlandılar, onlar ki, uzağa kaçmışlardı.</verse>
				<verse number="4">Bundan ötürü ben dedim: Gözünüzü benden çevirin, acı acı ağlıyayım; kavmım kızının soyulmasından ötürü beni teselliye çalışmayın.</verse>
				<verse number="5">Çünkü orduların Rabbi Yehova tarafından rüyet vadisinde, gürültü, ve çiğnenme, ve şaşkınlık, duvarların yıkılması, ve dağlara feryat etme günüdür.</verse>
				<verse number="6">Ve Elam, adamlarla dolu cenk arabaları, ve atlılarla beraber, ok kılıfını sırtına vurdu; ve Kir kalkanın örtüsünü çıkardı.</verse>
				<verse number="7">Ve vaki oldu ki, senin en iyi vadilerin cenk arabaları ile doldu, ve atlılar kapıya karşı dizildiler.</verse>
				<verse number="8">Ve Yahudanın örtüsünü kaldırdı; sen de o gün orman evinin silâhlarına baktın.</verse>
				<verse number="9">Ve Davud şehrinin çatlaklarını gördünüz, onlar çoktu; ve aşağıki havuzun sularını topladınız;</verse>
				<verse number="10">ve Yeruşalimin evlerini saydınız, ve duvarı pekiştirmek için evleri yıktınız;</verse>
				<verse number="11">ve eski havuzun suları için iki duvar arasında su hazinesi yaptınız. Fakat bu işi etmiş olana bakmadınız, ve bunu çoktan tasarlıyanı saymadınız.</verse>
				<verse number="12">Ve orduların Rabbi Yehova, o gün ağlayışa, ve dövünmeye, ve saç yolmaya, ve çul kuşanmaya çağırdı;</verse>
				<verse number="13">ve işte, meserret ve sevinç, öküzler kesme ve koyunlar boğazlama, et yeme ve şarap içme vardı: Yiyelim ve içelim, çünkü yarın öleceğiz, diyordunuz.</verse>
				<verse number="14">Ve orduların RABBİ kulaklarıma işittirdi: Gerçek, ölünciye kadar bu kötülük size bağışlanmıyacaktır, orduların Rabbi Yehova diyor.</verse>
				<verse number="15">Orduların Rabbi Yehova şöyle diyor: Git, o kâhyanın, kıral evi üzerinde olan Şebnanın yanına gir de kendisine de:</verse>
				<verse number="16">Senin burada ne işin var? ve burada kimin var ki, kendine bu yerde kabir kazdın? Yüksek yerde kabrini kazdı, kayada kendine mesken oydu.</verse>
				<verse number="17">İşte, ey zorlu kişi, RAB seni şiddetli atışla atacak; ve seni sıkı bir yumak yapacak.</verse>
				<verse number="18">Gerçek, seni çevirip çevirip geniş bir diyara top gibi atacak; orada öleceksin, ve saltanat arabaların orada olacak, ey sen, efendisinin evine utanç olan adam!</verse>
				<verse number="19">Ve seni memuriyetinden kovacağım; ve durduğun yerden seni aşağı alacağım.</verse>
				<verse number="20">Ve o gün vaki olacak ki, kulum Hilkiya oğlu Elyakimi çağıracağım;</verse>
				<verse number="21">ve senin cübbeni ona giydireceğim, ve senin kuşağınla onu kuvvetlendireceğim, ve senin salâhiyetini onun eline vereceğim; ve Yeruşalimde oturanlara, ve Yahuda evine baba olacak.</verse>
				<verse number="22">Ve Davud evinin anahtarını onun omuzuna koyacağım; ve o açacak ve kimse kapamıyacak; ve o kapıyacak ve kimse açmıyacak.</verse>
				<verse number="23">Ve onu emin bir yere bir kazık gibi kakacağım; ve babasının evi için izzet kürsüsü olacak.</verse>
				<verse number="24">Ve babası evinin bütün izzeti, kök sürgünlerini, ve yan sürgünlerini, taslardan bütün testilere kadar bütün aşağılık kapları onun üzerine asacaklar.</verse>
				<verse number="25">Orduların RABBİ diyor: Emin yere kakılmış kazık o gün yerinden çıkacak; ve kesilip düşecek; ve üzerindeki yük kesilip atılacak; çünkü RAB söyledi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">SURUN yükü. Ey Tarşiş gemileri, uluyun, çünkü o harap oldu, ev yok, girilecek yer yok! Kittim diyarından onlara bildirildi.</verse>
				<verse number="2">Kıyıda oturanlar, susun; denizden geçen Sayda tüccarı seni doldurdu.</verse>
				<verse number="3">Ve büyük sular üzerinde onun geliri Şihorun zahiresi, Nilin orak mahsulü idi; ve milletlerin alış veriş yeri orası idi.</verse>
				<verse number="4">Ey Sayda, utan; çünkü deniz, denizin kuvvetli hisarı söyliyip dedi: Ben ağrı çekmedim, ve doğurmadım, ve seçme yiğitler beslemedim, ve kızlar büyütmedim.</verse>
				<verse number="5">Mısıra haber varınca, Surun haberinden çok acı duyacaklar.</verse>
				<verse number="6">Tarşişe geçin; ey kıyıda oturanlar, uluyun.</verse>
				<verse number="7">Şenlikli şehriniz bu mu? o şehir ki, eskiliği eski günlerdendir; kendi ayakları gurbette kalmak için onu uzaklara götürdü.</verse>
				<verse number="8">Taçlar giydiren Sura karşı bu işi kim tasarladı? o şehir ki, tüccarı reislerdi, bazirgânları dünyanın itibarlı adamları idiler.</verse>
				<verse number="9">Her izzetin gururunu bozmak, dünyanın bütün itibarlı adamlarını hakarete düşürmek için, bu işi orduların RABBİ tasarladı.</verse>
				<verse number="10">Kendi diyarını Nil gibi geç, ey Tarşiş kızı; artık alıkoyan yok.</verse>
				<verse number="11">Denizin üzerine elini uzattı, ülkeleri titretti; Kenân hisarlarını harap etsin diye RAB onun hakkında emretti.</verse>
				<verse number="12">Ve dedi: Artık bir daha meserretle coşmıyacaksın, ey kirletilen kız, ere varmamış Sayda kızı; kalk, Kittime geç; orada bile sana rahat yok.</verse>
				<verse number="13">İşte, Kildanîler diyarı! o kavm artık yok; Aşur onu çölün vahşi hayvanlarına bıraktı; onlar kulelerini diktiler; onun saraylarını yıktılar; onu virane ettiler.</verse>
				<verse number="14">Uluyun, ey Tarşiş gemileri; çünkü hisarınız harap oldu.</verse>
				<verse number="15">Ve o gün vaki olacak ki, yetmiş yıl, bir kıralın günleri kadar, Sur unutulacak; yetmiş yıl bitince, fahişe türküsünde nasılsa, Sura öyle olacak.</verse>
				<verse number="16">Bir çenk al, şehri dolaş, ey sen, unutulmuş fahişe; seni hatırlasınlar diye iyi çal, çok türküler söyle.</verse>
				<verse number="17">Ve yetmiş yıl bitince vaki olacak ki, RAB Suru yoklıyacak, ve şehir fahişelik ücretine dönecek, ve yeryüzündeki bütün dünya kırallıkları ile fahişelik edecek.</verse>
				<verse number="18">Ve onun kârı ile fahişelik ücreti RABBE mukaddes olacak; hazineye konulmıyacak, ve saklanmıyacak; çünkü doyuncıya kadar yesinler, ve dayanıklı esvap giysinler diye, onun kârı RABBİN önünde oturanların olacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">İŞTE, RAB dünyayı boşaltıyor, ve onu çöl ediyor, ve onun yüzünü altüst ediyor, ve orada oturanları dağıtıyor.</verse>
				<verse number="2">Ve vaki olacak ki, kavm nasılsa, kâhin de öyle; köle nasılsa, efendisi de öyle; cariye nasılsa, hanımı da öyle; satın alan nasılsa, satan da öyle; alacaklı nasılsa, borçlu da öyle; faiz alan nasılsa, ona faiz veren de öyle olacak.</verse>
				<verse number="3">Dünya baştan başa boşalacak, ve baştan başa çapul edilecek; çünkü bu sözü RAB söyledi.</verse>
				<verse number="4">Dünya yas tutuyor ve yüzü soluyor, yer zayıflıyor ve yüzü soluyor, dünyanın yüksek kavmları zayıflıyorlar.</verse>
				<verse number="5">Ve üzerinde oturanların altında dünya kirlendi; çünkü şeriatlerden öte geçtiler, kanunları ayak altına aldılar, ebedî ahdi bozdular.</verse>
				<verse number="6">Lânet bundan ötürü dünyayı yiyip bitirdi, ve orada oturanlar suçlu çıktılar; dünyada oturanlar bundan dolayı yandılar, ve artakalan insan az.</verse>
				<verse number="7">Yeni şarap yas tutuyor, asma zayıflıyor; yürekleri sevinçli olanların hepsi inliyorlar.</verse>
				<verse number="8">Teflerin coşkunluğu kesildi, şenlik edenlerin gürültüsü sona erdi, çengin coşkunluğu kesildi.</verse>
				<verse number="9">Türkü ile şarap içmiyecekler; içenlere içki acı olacak.</verse>
				<verse number="10">Issız şehir yıkıldı; kimse girmesin diye her ev kapandı.</verse>
				<verse number="11">Şarap için sokaklarda bağırış var; her sevinç karardı, diyarın coşkunluğu sürgün oldu.</verse>
				<verse number="12">Şehirde viranelik kaldı, ve kapı vuruşlarla yıkıldı.</verse>
				<verse number="13">Çünkü zeytin düşürmek için ağaca vurdukları zaman nasılsa, bağ bozumu bitince artakalan üzümler nasılsa, dünya ortasında, kavmlar arasında öyle olacak.</verse>
				<verse number="14">Bunlar seslerini yükseltip terennüm edecekler; RABBİN haşmetinden ötürü yüksek sesle denizden bağıracaklar:</verse>
				<verse number="15">Bunun için şarkta RABBE, denizin adalarında İsrailin Allahı RABBİN ismine izzet verin.</verse>
				<verse number="16">Dünyanın sonlarından ilâhiler işittik: Salihe izzet! Fakat ben dedim: Bittim, bittim, vay başıma! hainler hainlik ettiler; evet, hainler çok hainlik ettiler.</verse>
				<verse number="17">Ey sen, dünyada oturan adam, dehşet, ve çukur, ve tuzak senin üzerinde!</verse>
				<verse number="18">Ve vaki olacak ki, dehşet velvelesinden kaçan çukura düşecek; ve çukurun içinden çıkan tuzağa tutulacak; çünkü yüksekteki pencereler açıldı, ve dünyanın temelleri titriyor.</verse>
				<verse number="19">Dünya ezildikçe ezildi, dünya yarıldıkça yarıldı, dünya sarsıldıkça sarsıldı.</verse>
				<verse number="20">Dünya sarhoş bir adam gibi sendeliyecek, ve bir salıncak gibi sallanacak; ve günahı kendi üzerine ağır basacak, ve düşecek, ve bir daha kalkmıyacak.</verse>
				<verse number="21">Ve o günde vaki olacak ki, RAB yüksekte olanların ordusunu yüksekte, ve yerin kırallarını yer üzerinde yoklıyacak.</verse>
				<verse number="22">Ve esirler çukura nasıl toplanırlarsa, onlar da bir araya toplanacaklar, ve zindana kapatılacaklar; ve çok günlerden sonra yoklanacaklar.</verse>
				<verse number="23">Ve ay kızaracak, ve güneş utanacak; çünkü orduların RABBİ Sion dağında ve Yeruşalimde kırallık edecek; onun ihtiyarları karşısında da izzet!</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">YA RAB, Allahım sensin; seni yükseltirim, senin ismine hamdederim; çünkü sen şaşılacak şeyler yaptın, ezelden kurulmuş niyetler, sadakat ve hakikat.</verse>
				<verse number="2">Çünkü sen şehirden bir taş yığını; duvarlı şehirden bir virane yaptın, ecnebilerin sarayını şehirlikten çıkardın; ebediyen yapılmıyacaktır.</verse>
				<verse number="3">Bundan dolayı kuvvetli bir kavm sana izzet verecek; korkunç milletlerin şehri senden korkacak.</verse>
				<verse number="4">Çünkü korkunç adamların soluğu duvara çarpan sağanak gibi olunca, sen fakir için hisar, sıkıntısı içinde yoksul için hisar, sağanağa karşı sığınacak yer, sıcağa karşı gölgelik oldun.</verse>
				<verse number="5">Kurak yerde sıcağın ettiği gibi, ecnebilerin velvelesini alçaltacaksın; bulut gölgesile sıcak azaldığı gibi, korkunç adamların zafer teranesi alçalacak.</verse>
				<verse number="6">Ve bu dağda orduların RABBİ bütün kavmlara semiz şeylerden bir ziyafet, eski şaraplardan, ilikle dolu semiz şeylerden, süzme eski şaraplardan ziyafet verecek.</verse>
				<verse number="7">Ve bütün kavmları örten örtünün yüzünü, bütün milletler üzerine çekilmiş perdeyi bu dağda yok edecek.</verse>
				<verse number="8">Ölümü ebediyen yuttu; ve RAB Yehova bütün yüzlerden gözyaşlarını silecek; ve bütün dünya üzerinden kavmının utancını kaldıracak; çünkü RAB söyledi.</verse>
				<verse number="9">Ve o gün denilecek: İşte, Allahımız budur; onu bekledik, ve bizi kurtaracaktır; RAB budur; onu bekledik, onun kurtarışı ile mesrur olacağız ve sevineceğiz.</verse>
				<verse number="10">Çünkü RABBİN eli bu dağda rahat edecek; ve gübre yığınının suyunda saman nasıl çiğnenirse, Moab da olduğu yerde çiğnenecek.</verse>
				<verse number="11">Ve yüzen bir adam yüzmek için ellerini uzattığı gibi onun ortasında ellerini uzatacaktır; fakat RAB onun gururunu ellerinin hünerile beraber alçaltacaktır.</verse>
				<verse number="12">Ve senin duvarlarının yüksek hisarını yıktı, alçalttı, ve toprağa, toza kadar da indirdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">Ogün Yahuda diyarında şu ilâhi terennüm edilecek: Kuvvetli şehrimiz var; kurtarışı duvarlar ve burçlar olarak koyuyor.</verse>
				<verse number="2">Kapıları açın da sadakati koruyan salih millet içeri girsin.</verse>
				<verse number="3">Aklı pek olanı sen tam selâmet içinde saklarsın; çünkü o sana güvenir.</verse>
				<verse number="4">RABBE ebediyen güvenin; çünkü RAB Yehovada ebedî kaya var.</verse>
				<verse number="5">Çünkü yüksekte oturanları, yüce şehri yıktı; onu alçalttı, yere kadar alçalttı; toprağa kadar indirdi.</verse>
				<verse number="6">Ayak altında, düşkünlerin ayakları altında, ve yoksulların adımları altında çiğnenecek.</verse>
				<verse number="7">Salihin yolu doğruluktur; sen ki doğrusun, salihin yolunu doğrultursun.</verse>
				<verse number="8">Gerçek, ya RAB, hükümlerinin yolunda seni bekledik; canımızın isteği senin ismine, ve senin anılma adınadır.</verse>
				<verse number="9">Geceleyin seni canımla diledim; evet, sabahlayın seni içimde ruhumla arıyorum; çünkü senin hükümlerin yeryüzünde oldukça, dünyada oturanlar doğruluk öğrenirler.</verse>
				<verse number="10">Kötüye lûtfedilsin, yine doğruluk öğrenmez; doğruluk diyarında haksızlık eder, ve RABBİN haşmetini görmez.</verse>
				<verse number="11">Ya RAB, elin yükseldi, fakat onlar görmiyorlar; fakat kavm için senin gayretini görecekler, ve utanacaklar; evet, senin hasımlarını ateş yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="12">Ya RAB, bize selâmet vereceksin; çünkü bizim için bütün işlerimizi de sen başardın.</verse>
				<verse number="13">Ya RAB Allahımız, senden başka efendiler bize efendilik ettiler; fakat senin ismini biz ancak seninle anacağız.</verse>
				<verse number="14">Onlar ölülerdir, dirilmezler; gölgelerdir, kalkmazlar; bundan ötürü onları yokladın, ve helâk ettin, onların anılmasını da bütün bütün yok ettin.</verse>
				<verse number="15">Milleti çoğalttın, ya RAB, milleti çoğalttın; izzet buldun; diyarın bütün sınırlarını genişlettin.</verse>
				<verse number="16">Ya RAB, sıkıntıda seni aradılar; kendilerine tedibin erince onların yalvarışını döktüler.</verse>
				<verse number="17">Doğurma vaktine yaklaşan gebe kadın, ağrı çektiği, ve ağrılarında bağırdığı gibi, ya RAB, senin önünde biz de öyle olduk.</verse>
				<verse number="18">Gebe kaldık, ağrılar çektik, sanki yel doğurduk; dünyada kurtuluş yapmadık; ve dünyada oturanlar düşmediler.</verse>
				<verse number="19">Senin ölülerin dirilecekler; benimkilerin cesetleri kalkacaklar. Ey sizler, toprak içinde yatanlar, uyanın ve terennüm edin; çünkü çiğlerin otların çiği gibidir, ve yer ölülerini dışarı atacak.</verse>
				<verse number="20">Gel, ey kavmım, kendi iç odalarına gir, ve ardında kapılarını kapa; gazap geçinciye kadar biraz gizlen.</verse>
				<verse number="21">Çünkü, işte, kötülüklerinden ötürü dünyada oturanları cezalandırmak için RAB yerinden çıkıyor; ve dünya kanını açığa koyacak, ve öldürülenlerini artık örtmiyecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">Ogün RAB Levyatanı, tez kaçan o yılanı, ve Levyatanı, dolambaç giden o yılanı, çetin ve iri ve zorlu kılıcı ile yoklıyacak; ve denizde olan canavarı öldürecek.</verse>
				<verse number="2">O gün denecek: Şarap bağı! ona terennüm edin.</verse>
				<verse number="3">Ben, RAB, onun korucusuyum; onu her dakika sulıyacağım; kimse onu yoklamasın diye gece gündüz onu koruyacağım.</verse>
				<verse number="4">Bende kızgınlık yok; keşke çalılarla dikenler cenkte bana karşı olsaydılar! onlara karşı yürürdüm, onları hep birden yakardım.</verse>
				<verse number="5">Yahut ki, kuvvetime yapışsın da barış etsin benimle, evet, benimle barışsın.</verse>
				<verse number="6">Gelecek günlerde Yakub kök salacak; İsrail gonca verip çiçeklenecek; ve yeryüzünü meyva ile dolduracaklar.</verse>
				<verse number="7">Kendilerini vuranları nasıl vurdu ise, onları da öyle vurdu mu? yahut kendileri tarafından öldürülmüş olanlar nasıl öldürüldülerse, öyle öldürüldüler mi?</verse>
				<verse number="8">Onları kovunca kendilerine karşı ölçü ile dava açarsın; şark yeli gününde kendi sert yeli ile onları süpürüp attı.</verse>
				<verse number="9">Bundan ötürü Yakubun günahı bununla örtülecek, ve suçunun kaldırılmasının bütün semeresi şu ki, mezbahın bütün taşlarını, dövülmüş tebeşir taşları gibi edecek; Aşerler ve güneş putları artık dikilmiyecekler.</verse>
				<verse number="10">Çünkü duvarlı şehir tek başına, çöl gibi bırakılmış ve kimsesiz bir yurt olmuş; orada buzağı otlıyacak, ve orada yatacak, ve onun filizlerini yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="11">Ve onun dalları kuruyunca koparılacak; kadınlar gelip onları yakacaklar; çünkü bunlar anlayışları olmıyan bir kavmdır; bundan ötürü onları yaratan kendilerine acımıyacak, ve onlara şekil veren kendilerine lûtfetmiyecek.</verse>
				<verse number="12">Ve o gün vaki olacak ki, RAB Irmak selinden Mısır vadisine kadar semeresini dövüp düşürecek; ve siz, ey İsrail oğulları, teker teker devşirileceksiniz.</verse>
				<verse number="13">Ve o gün vaki olacak ki, büyük boru çalınacak; ve Aşur diyarında helâk olmak üzre olanlar, ve Mısır diyarında olan sürgünler gelecekler; ve mukaddes dağda, Yeruşalimde, RABBE tapınacaklar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="28">
				<verse number="1">EFRAİM sarhoşlarının gurur tacına, ve şarapla vurulmuş adamların, toprağı yağlı deresinin başında övündüğü güzelliğinin solan çiçeğine ne yazık!</verse>
				<verse number="2">İşte, RABBİN kuvvetli ve zorlu bir adamı var, dolu fırtınası gibi, harap eden kasırga gibi, taşkın büyük suların fırtınası gibi şiddetle yere çalar.</verse>
				<verse number="3">Efraim sarhoşlarının gurur tacı ayaklar altında çiğnenecek;</verse>
				<verse number="4">ve toprağı yağlı deresinin başında, övündüğü güzelliğinin solan çiçeği, yazdan önce ilk yetişen incir gibi olacak; bakan onu görür, eline geçince hemen yutar.</verse>
				<verse number="5">O gün orduların RABBİ kavmının artakalanlarına izzet tacı, ve güzellik çelengi olacak;</verse>
				<verse number="6">ve hüküm kürsüsünde oturan için adalet ruhu, ve cengi kapıdan geri sürenler için kuvvet olacak.</verse>
				<verse number="7">Ve şunlar da şaraptan sendeliyorlar, ve içkiden salınıyorlar; kâhinle peygamber içkiden sendeliyorlar, şarap düşkünüdürler, içkiden salınıyorlar; rüyette yanılıyorlar, hükümde sürçüyorlar.</verse>
				<verse number="8">Çünkü bütün sofralar kusmuk ve pislikle dolu, temiz yer yok.</verse>
				<verse number="9">Kime bilgi öğretecek? ve haberi kime anlatacak? sütten kesilmiş olanlara mı, ve memeden ayrılmış olanlara mı?</verse>
				<verse number="10">Çünkü emir üzerine emir, emir üzerine emir; kanun üzerine kanun, kanun üzerine kanun; biraz burada, biraz şurada!</verse>
				<verse number="11">Hayır, o ancak yabancı dudaklarla, ve başka dille bu kavma söyliyecek;</verse>
				<verse number="12">o ki, onlara: Rahat budur, yorguna rahat ettirin; dinlenme de budur, dedi: fakat işitmek istemediler.</verse>
				<verse number="13">Bundan ötürü RABBİN sözü onlar için emir üzerine emir, emir üzerine emir; kanun üzerine kanun, kanun üzerine kanun; biraz burada, biraz şurada olacak ki, gidip sırt üstü düşsünler, ve kırılsınlar, ve tuzağa düşüp tutulsunlar.</verse>
				<verse number="14">Bundan ötürü, ey müstehzi adamlar, siz ki, Yeruşalimde bu kavm üzerinde saltanat sürüyorsunuz, RABBİN sözünü işitin:</verse>
				<verse number="15">Mademki siz dediniz: Ölümle ahit kestik, ve ölüler diyarı ile uyuştuk; taşkın belâ geçerken bize erişmiyecek; çünkü yalanları kendimize sığınacak yer ettik, ve hilenin altına gizlendik;</verse>
				<verse number="16">Rab Yehova da şöyle diyor: İşte, Sionda temel olarak bir taş, denenmiş bir taş, temeli emniyetli değerli köşe taşını koydum; iman eden acele etmez.</verse>
				<verse number="17">Adaleti çırpı ipi, ve doğruluğu şakul edeceğim; ve yalanlarla kurulan sığınacak yeri dolu süpürüp götürecek, ve gizlenilen yerin üzerine sular taşacak.</verse>
				<verse number="18">Ve ölümle olan ahdiniz bozulacak, ve ölüler diyarı ile olan uyuşmanız durmıyacak; taşkın belâ geçerken onunla çiğneneceksiniz.</verse>
				<verse number="19">Her geçtikçe sizi kapacak; çünkü sabahtan sabaha, gece gündüz geçecek; ve onun haberini bile almak dehşetli olacak.</verse>
				<verse number="20">Çünkü uzanmak için döşek kısa; ve örtünmek için örtü dar.</verse>
				<verse number="21">Çünkü RAB Peratsim dağında ettiği gibi kalkacak, Gibeon deresinde ettiği gibi öfkelenecek ki, işini, kendisine garip gelen işini, ve işçiliğini, kendisine yabancı gelen işçiliğini, yapsın.</verse>
				<verse number="22">Ve şimdi siz müstehzilerden olmayın, yoksa zincirleriniz kuvvetlendirilecektir; çünkü bütün dünya için helâk fermanını orduların Rabbi Yehovadan işittim.</verse>
				<verse number="23">Kulak verin, ve sesimi işitin; iyi dinleyin, ve sözümü işitin.</verse>
				<verse number="24">Çiftçi eksin diye daima çift sürer mi? daima toprağını açıp tırmık geçirir mi?</verse>
				<verse number="25">Onun yüzünü düzeltince çörek otunu dağıtmaz, ve kimyonu saçmaz mı? ve buğdayı sıralara, ve arpayı ayrılan yerine, ve çavdarı onun kenarına koymaz mı?</verse>
				<verse number="26">Çünkü ona kendi Allahı doğru öğretir, ve onu talim eder.</verse>
				<verse number="27">Çünkü çörek otu harman dövenile dövülmez, ve kimyonun üzerinde araba tekerleği döndürülmez; fakat çörek otu değnekle, ve kimyon çubukla dövülür.</verse>
				<verse number="28">Ekmek buğdayı ezilir mi? hayır, onu durmadan dövmez; ve arabasının tekerleği, ve atları onu saçarlarsa da, onu ezmez.</verse>
				<verse number="29">Bu da orduların RABBİNDEN çıkıyor; öğüdünde aciptir, hikmette büyüktür.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="29">
				<verse number="1">ARİEL, Ariel, Davudun ordugâh kurduğu şehir, yazık sana! yıla yıl katın; bayramlar bir devir yapsın;</verse>
				<verse number="2">Arieli o zaman sıkıştıracağım, ve feryat ve figan kopacak; ve bana Ariel gibi olacak.</verse>
				<verse number="3">Ve sana karşı çepçevre ordugâh kuracağım, ve asker dikip seni kuşatacağım, ve sana karşı meterisler dikeceğim.</verse>
				<verse number="4">Ve alçaltılacaksın, ve yerden söz söyliyeceksin, ve tozun içinden sözün boğuk gelecek; ve sesin cinci sesi gibi yerden çıkacak, ve sözün toprağın içinden fısıldıyacak.</verse>
				<verse number="5">Fakat düşmanlarının kalabalığı ince toz gibi olacak, ve korkunç adamların kalabalığı geçip giden saman ufağı gibi olacak; bu iş de bir lâhzada ansızın olacak.</verse>
				<verse number="6">Orduların RABBİ tarafından, gök gürlemesile, ve zelzele ile ve büyük gürültü ile, kasırga ile ve sağanakla, ve yiyip bitiren ateş alevile yoklama olacak.</verse>
				<verse number="7">Ve Ariele karşı cenk eden bütün milletlerin kalabalığı, bütün ona karşı ve onun hisarına karşı cenk edenler, ve onu sıkıştıranlar, ruya gibi, gecenin bir rüyeti gibi olacaklar.</verse>
				<verse number="8">Ve aç adamın ruya görmesi gibi olacak, ve işte, o yer; ve uyanır, ve karnı boştur; yahut susamış adamın ruya görmesi gibi olacak; ve işte, o içer; ve uyanır, ve işte baygındır, ve canı susuzluktan yanıyor; Sion dağına karşı cenkeden bütün milletlerin kalabalığı böyle olacak.</verse>
				<verse number="9">Şaşırın, ve şaşa kalın, kendinizi kör edin, ve görmez olun; onlar sarhoş, fakat şarapla değil; sendeliyorlar, fakat içkiden değil.</verse>
				<verse number="10">Çünkü RAB sizin üzerinize ağır bir uyku ruhu döktü, ve gözlerinizi kapadı; peygamberleri ve Görenleri, başlarınızı, örttü.</verse>
				<verse number="11">Ve sizin için her rüyet mühürlenmiş bir kitabın sözleri gibi oldu, insanlar onu okuma bilen bir adama verip derler: Rica ederiz, bunu oku; ve o der: Okuyamam, çünkü mühürlenmiş;</verse>
				<verse number="12">ve kitap okuma bilmiyen bir adama: Rica ederiz, bunu oku, diye verilir; o da: Okuma bilmem, der.</verse>
				<verse number="13">Ve Rab dedi: Mademki bu kavm bana yaklaşıyorlar, ve ağızları ile, ve dudakları ile beni sayıyorlar, ve yüreklerini benden uzaklaştırıyorlar, ve benden korkmaları da kendilerine öğretilmiş olan insanların emridir;</verse>
				<verse number="14">bundan ötürü, işte, ben yeniden bu kavmın arasında bir hârika, evet bir hârika ve şaşılacak bir şey yapacağım; ve hikmetli adamlarının hikmeti yok olacak, ve dirayetli adamlarının anlayışı örtülecek.</verse>
				<verse number="15">Vay başına, o adamların ki, niyetlerini RABDEN derin saklarlar, ve işleri karanlıktadır, ve onlar: Bizi kim görür? ve bizi kim bilir? derler!</verse>
				<verse number="16">Ah sizin sapıklığınız! çömlekçi balçıkla bir sayılır mı ki, yapı kendini yapan için: Beni o yapmadı, desin; ve kendine şekil verilen şey, şekil veren için: Onun anlayışı yoktur, desin?</verse>
				<verse number="17">Libnanın semereli tarlaya döndürülmesi, ve semereli tarlanın orman gibi sayılması, artık pek az zamanda olmıyacak mı?</verse>
				<verse number="18">Ve o gün sağırlar kitabın sözlerini işitecekler, ve duman ve karanlık içinden körlerin gözleri görecekler.</verse>
				<verse number="19">Ve hakirler RABDE olan sevinçlerini artıracaklar, ve insanlar arasındaki yoksullar İsrailin Kuddûsu ile mesrur olacaklar.</verse>
				<verse number="20">Çünkü korkunç adam yok oldu, ve müstehzi sona erdi, ve fesat için bekliyenlerin hepsi kesilip atıldılar;</verse>
				<verse number="21">onlar ki, adamı davasında suçlu çıkarırlar, ve kapıda azarlıyan adam için tuzak kurarlar, ve bir hiç için salihi saptırırlar.</verse>
				<verse number="22">Bundan dolayı İbrahimi kurtarmış olan RAB Yakub evi için şöyle diyor: Şimdi Yakub utanmıyacak, ve onun yüzü şimdi solmıyacak.</verse>
				<verse number="23">Çünkü çocukları, kendi aralarında ellerimin işini görünce, benim ismimi takdis edecekler; evet, Yakubun Kuddûsunu takdis edecekler, ve İsrailin Allahından korkacaklar.</verse>
				<verse number="24">Ruhta sapık olanlar da anlayışa erecekler, ve mırıltı edenler ders alacaklar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="30">
				<verse number="1">ÂSİ oğulların vay başına! RAB diyor, öğüt alıyorlar, fakat benden değil; ve suça suç katsınlar diye ahit kesiyorlar, fakat benim Ruhumla değil;</verse>
				<verse number="2">onlar ki, Firavunun kuvvetile kuvvetlenmek için, ve Mısırın gölgesine sığınmak için Mısıra inmek üzre yola çıkıyorlar, fakat benim ağzımı sormadılar.</verse>
				<verse number="3">Ve Firavunun kuvveti size utanç, ve Mısırın gölgesinde sığınmanız sizin için rüsvaylık olacak.</verse>
				<verse number="4">Çünkü reisleri Tsoandadırlar, ve ulakları Hanese eriştiler.</verse>
				<verse number="5">Faidesi olmıyan kavmdan ötürü hepsi utanacaklar, o kavm ki, ne yardımdır ne faidedir, ancak utanç ve rezalettir.</verse>
				<verse number="6">Cenup hayvanlarının yükü. Dişi ve erkek aslanın, engerek yılanı ile yakıcı uçan yılanın çıktığı, sıkıntı ve kaygı diyarı içinden genç eşeklerin sırtı üzerinde mallarını, ve develerin hörgücü üzerinde hazinelerini, kendilerine faidesi olmıyacak bir kavma taşıyorlar.</verse>
				<verse number="7">Çünkü Mısırın yardımı boş ve hiçtir; bundan dolayı ona Rahat Oturan Rahab adını verdim.</verse>
				<verse number="8">Şimdi git, onların önünde bunu bir levha üzerine yaz, ve onu kitaba kaydet de, gelecek zaman için ebediyen şahit olsun.</verse>
				<verse number="9">Çünkü o âsi bir kavm, yalancı oğullar, RABBİN şeriatini işitmek istemiyen oğullardır;</verse>
				<verse number="10">onlar ki, Görenlere: Görmeyin; ve peygamberlere: Bize doğru şeyler peygamberlik etmeyin, bize yumuşak şeyler söyleyin, hileli şeyler peygamberlik edin,</verse>
				<verse number="11">yoldan çekilin, yoldan sapın, İsrailin Kuddûsunu önümüzden kaldırın, derler.</verse>
				<verse number="12">Bundan dolayı, İsrailin Kuddûsu şöyle diyor: Mademki bu sözü hor görüyorsunuz ve gaddarlığa ve sapıklığa güveniyorsunuz, ve onlara dayanıyorsunuz;</verse>
				<verse number="13">bundan dolayı sizin için bu fesat, düşmek üzre olan bir duvar çatlağı gibi olacak, öyle bir çatlak ki, yüksek duvarda bir çıkıntı yapmıştır, ve onun yıkılması birden ve ansızın olur.</verse>
				<verse number="14">Ve çömlekçi kabı nasıl kırılırsa, onu esirgemeden parçalıyıp öyle kıracak; ve parçaları arasında ocaktan ateş getirmek, yahut sarnıçtan su almak için bir parça kalmıyacak.</verse>
				<verse number="15">Çünkü İsrailin Kuddûsu, Rab Yehova şöyle dedi: Dönmekle, ve rahat etmekle kurtulursunuz; kuvvetiniz susma ve güvenme ile olur. Fakat siz istemediniz;</verse>
				<verse number="16">ve siz: Hayır, çünkü at üzerinde kaçacağız, dediniz; bunun için siz kaçacaksınız; ve siz: Ayağı tez atlara bineceğiz, dediniz; bunun için sizi kovalıyanların ayağı tez olacak.</verse>
				<verse number="17">Bin kişi bir kişinin korkutması ile kaçacak; siz dağ başında bir işaret, ve tepe üzerinde bir bayrak gibi kalıncıya kadar beş kişinin korkutması ile kaçacaksınız.</verse>
				<verse number="18">Bunun için RAB size lûtfetsin diye bekliyecek; ve size acısın diye yükselecek; çünkü RAB adalet Allahıdır; bütün onu bekliyenlere ne mutlu!</verse>
				<verse number="19">Ey kavm, sen ki, Sionda ve Yeruşalimde oturuyorsun, artık ağlamıyacaksın; feryadının sesi üzerine elbet sana lûtfedecek; işitince sana cevap verecek.</verse>
				<verse number="20">Ve Rab size sıkıntı ekmeği ve cefa suyu verse de, muallimlerin artık gizlenmiyecekler, ve gözlerin muallimlerini görecekler;</verse>
				<verse number="21">siz sağa yahut sola sapınca, kulakların: Yol budur, bu yolda yürüyün, diye arkandan bir ses işitecek.</verse>
				<verse number="22">Ve gümüş kaplı oyma putlarını, ve altın giydirilmiş dökme putlarını murdar edeceksin; onları pis bir şey diye atacaksın; ona: Çık! diyeceksin.</verse>
				<verse number="23">Ve toprağa ekeceğin tohumun yağmurunu, ve toprak mahsulünün ekmeğini verecek, ve o semiz ve bol olacak. O gün geniş otlakta davarların otlıyacak;</verse>
				<verse number="24">ve toprağı işliyen öküzlerle genç eşekler, kürekle ve yaba ile savurulmuş tuzlu yem yiyecekler.</verse>
				<verse number="25">Ve büyük öldürüş gününde kuleler düşünce, her yüksek dağın üzerinde, ve her yüce tepenin üzerinde, seller ve su akıntıları olacak.</verse>
				<verse number="26">Ve RAB kendi kavmının kırığını sardığı, ve vuruşunun yarasını iyi ettiği gün ay ışığı güneş ışığı gibi, ve güneş ışığı yedi kat, yedi gün ışığı gibi olacak.</verse>
				<verse number="27">İşte, RABBİN ismi uzaktan geliyor; yükselen koyu duman içinde öfke ile tutuşuyor; dudakları kızgınlıkla dolu, ve dili yiyip bitiren ateş gibidir;</verse>
				<verse number="28">ve milletleri helâk eleğinden geçirmek için onun soluğu adamın boynuna kadar varan taşkın sel gibidir; ve kavmların çenelerinde yol şaşırtan bir yular olacaktır.</verse>
				<verse number="29">Bayram takdis edilen gecede olduğu gibi ilâhi okuyacaksınız; ve RABBİN dağına, İsrailin Kayasına gelmek için zurna çalarak gider gibi yürek sevinci olacak.</verse>
				<verse number="30">Ve RAB celâl sesini işittirecek; ve öfke kızgınlığı ile, ve yiyip bitiren ateş alevile, bulutların çatlaması, sağanak ve dolu tanelerile bileğinin inişini gösterecek.</verse>
				<verse number="31">Çünkü Aşur RABBİN sesile dehşete düşürülecek; onu değneği ile vuracak.</verse>
				<verse number="32">Ve takdir edilmiş olan sopanın RAB tarafından onun üzerine indirilecek her vuruşu, tefler ve çenkler sesile beraber olacak; ve gürültülü cenklerle ona karşı cenkedecek.</verse>
				<verse number="33">Çünkü Tofet çoktan hazırlandı; evet, kıral için hazırlandı; onu derinletti ve genişletti; onun yığını ateş ve çok odundur; onu RABBİN soluğu bir kükürt seli gibi tutuşturuyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="31">
				<verse number="1">VAY o adamlara ki, yardım bulmak için Mısıra iniyorlar, ve atlara, ve çok oldukları için cenk arabalarına, ve çok kuvvetli oldukları için atlılara güveniyorlar, fakat İsrailin Kuddûsuna bakmıyorlar, ve RABBİ aramıyorlar!</verse>
				<verse number="2">Fakat RAB da hikmetlidir, ve belâ getirir, ve sözlerini geri almaz, ve kötülük işliyenlerin evine karşı, ve kötülük yapanların yardımına karşı kalkar.</verse>
				<verse number="3">Ve Mısırlılar Allah değil, insandır; ve onların atları ruh değil, ettir; ve RAB elini uzatınca yardım eden sürçer, yardım gören de düşer, ve hep birden telef olurlar.</verse>
				<verse number="4">Çünkü RAB bana şöyle diyor: Aslan ve genç aslan avı üzerinde nasıl homurdarsa, ona karşı çobanlar kalabalığı çağırıldığı halde onların sesinden yılmaz, ve onların gürültüsünden nasıl irkilmezse, orduların RABBİ de Sion dağı üzerinde, ve onun tepesi üzerinde cenketmek için öyle inecek.</verse>
				<verse number="5">Kuşlar nasıl kanat gererlerse, orduların RABBİ Yeruşalimi öyle koruyacak; onu koruyacak ve azat edecek, geçecek ve kurtaracak.</verse>
				<verse number="6">Kendisine karşı derin sapıklığa daldığınız zata dönün, ey İsrail oğulları!</verse>
				<verse number="7">Çünkü o gün herkes kendi gümüş putlarını ve altın putlarını atacak, o putları ki, elleriniz sizin için suç olsun diye yaptılar.</verse>
				<verse number="8">Ve Aşur kılıçla düşecek, insan kılıcı ile değil; ve kılıç onu yiyip bitirecek, adamların kılıcı değil; ve kılıç önünden kaçacak, ve genç yiğitleri angaryacı olacaklar.</verse>
				<verse number="9">Ve onun kayası korkudan yok olacak, ve reisleri bayraktan yılacaklar, ateşi Sionda, ve fırını Yeruşalimde olan RAB diyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="32">
				<verse number="1">İŞTE, bir kıral doğrulukla kırallık edecek, ve reisler adaletle hükmedecekler.</verse>
				<verse number="2">Ve insan yelden saklanacak bir yer gibi, ve sağanağa karşı örtülü bir yer gibi, çorak yerde akar sular gibi, yorucu diyarda büyük kaya gölgesi gibi olacak.</verse>
				<verse number="3">Ve görenlerin gözleri yumulmıyacak, ve işitenlerin kulakları dikkatli olacak.</verse>
				<verse number="4">Ve tez canlıların yüreği bilgiyi anlıyacak, ve pelteklerin dili açıkça söylemekte tez olacak.</verse>
				<verse number="5">Artık ahmağa asîl, ve cimriye cömert denilmiyecek.</verse>
				<verse number="6">Çünkü ahmak, fesat işlemek, ve RABBE karşı sapık sözler söylemek, acın karnını boş bırakmak, ve susamışa içeceği esirgemek için ahmakça söyliyecek, ve yüreği kötülük işliyecek.</verse>
				<verse number="7">Ve cimrinin âletleri kötüdür; yoksul doğrulukla söylese bile, kötü düzenler tasarlar ki, hakirleri yalan sözlerle helâk etsin.</verse>
				<verse number="8">Fakat asîl olan asîl şeyler tasarlar; ve asîl şeylerle dikili duracaktır.</verse>
				<verse number="9">Ey kadınlar, rahat içinde yaşıyanlar, kalkın, sesimi işitin; ey kaygısız kızlar, sözüme kulak verin.</verse>
				<verse number="10">Yılın üzerine günler geçecek ve siz titriyeceksiniz, ey kaygısız kadınlar; çünkü bağ bozumu sona erecek, yemiş devşirimi gelmiyecek.</verse>
				<verse number="11">Titreyin, ey kadınlar, rahat içinde yaşıyanlar; sarsılın, ey kaygısızlar; soyunun ve kendinizi çıplak edin, ve bellerinize çul kuşanın.</verse>
				<verse number="12">Güzel tarlalar için, meyvalı asma için onlar dövünecekler.</verse>
				<verse number="13">Kavmımın toprağı üzerinde, evet, şenlikli şehirde bütün ferah evleri üzerinde dikenler ve çalılar bitecek.</verse>
				<verse number="14">Çünkü saray ıssız kalacak; kalabalıklı şehir bırakılacak; Ofel ile gözcü kulesi ebedî canavar inleri, yaban eşeklerinin sevindiği yer, sürülerin otlağı olacak;</verse>
				<verse number="15">o vakte kadar ki, üzerimize yukarıdan Ruh dökülecek, ve çöl semereli tarla olacak, ve semereli tarla orman sayılacak.</verse>
				<verse number="16">O zaman adalet çölde sakin olacak; ve doğruluk semereli tarlada oturacak.</verse>
				<verse number="17">Ve doğruluğun işi selâmet olacak; ve doğruluğun semeresi ebedî susma ve güvenme olacak.</verse>
				<verse number="18">Ve kavmım selâmet yurdunda, ve emniyetli meskenlerde, ve rahat yerlerinde oturacak.</verse>
				<verse number="19">Fakat orman düşmesinde dolu yağacak; ve şehir bütün bütün alçaltılacak.</verse>
				<verse number="20">Bütün suların kenarında tohum ekenler, öküzle eşeğin ayağını dolaşmağa gönderenler, size ne mutlu!</verse>
			</chapter>
			<chapter number="33">
				<verse number="1">VAY sana, ey harabeler yapan, ve sen harap edilmedin; ve ey hain, ve sana hainlik etmediler! Harabeler yapmağı bitirince, sen de harap edileceksin; ve hainliğine son verince, sana da hainlik edecekler.</verse>
				<verse number="2">Ya RAB, bize lûtfeyle; seni bekledik; her sabah bize bazu ol, sıkıntı vaktinde bize kurtuluş da ol.</verse>
				<verse number="3">Velvelenin gürlemesinden kavmlar kaçtılar; sen kendini yükseltince milletler dağıldılar.</verse>
				<verse number="4">Çekirgeler nasıl devşirirse, sizin çapul malınız da öyle devşirilecek; onun üzerine çekirge saldırışı gibi saldıracaklar.</verse>
				<verse number="5">RAB yükseldi; çünkü yüce yerde oturur, Sionu adalet ve doğrulukla doldurdu.</verse>
				<verse number="6">Ve senin vakitlerinde emniyet, kurtuluş, hikmet ve bilgi bolluğu olacak; RAB korkusu, senin hazinen odur.</verse>
				<verse number="7">İşte, onların yiğitleri dışarıda feryat ediyorlar; barış ulakları acı acı ağlıyorlar.</verse>
				<verse number="8">Büyük yollar ıssız, yoldan geçen kalmadı; düşman ahdi bozdu, şehirlere hor gözle baktı, insanı saymadı.</verse>
				<verse number="9">Memleket yas tutuyor, ve zebunlıyor; Libnan utanıyor ve soluyor; Şaron çöl gibi; ve Başan ile Karmel yapraklarını döküyorlar.</verse>
				<verse number="10">Şimdi kalkacağım, RAB diyor, şimdi kendimi yükselteceğim; şimdi yüce olacağım.</verse>
				<verse number="11">Samana gebe kalacaksınız, anız doğuracaksınız; kendi soluğunuz sizi yiyip bitirecek bir ateştir.</verse>
				<verse number="12">Ve kavmlar kirecin yanması gibi, kesilip ateşte yakılan dikenler gibi olacaklar.</verse>
				<verse number="13">Ey uzaktakiler, ben ne yaptım dinleyin; ve ey yakındakiler, ceberrutumu tanıyın.</verse>
				<verse number="14">Sionda suç işliyenler yılgın oldular; dinsizleri titreme aldı: Hangimiz yiyip bitiren ateş yanında oturabilir? ebedî alevler yanında hangimiz oturabilir?</verse>
				<verse number="15">Hakla yürüyen, ve doğru söyliyen, gadr ile olan kazancı hor gören, rüşvet almaktan ellerini silken, kan dökme sözünü işitmeğe kulak tıkıyan, ve kötülüğü görmemek için gözlerini yuman;</verse>
				<verse number="16">yüksek yerlerde o oturacak; kaya hisarları onun yüksek kulesi olacak; ekmeği verilecek; suyu emin olacak.</verse>
				<verse number="17">Senin gözlerin kıralı güzelliğinde görecek; uzaklara yayılan bir diyar görecek.</verse>
				<verse number="18">Yüreğin dehşeti düşünecek: Hani yazıcı nerede? haraç tartan nerede? kuleleri sayan nerede?</verse>
				<verse number="19">O küstah kavmı artık görmiyeceksin, o kavm ki, derinden gelen sesini kavrıyamazsın, peltek dilini anlıyamazsın.</verse>
				<verse number="20">Belli bayramlarımızın şehri olan Siona bak; gözlerin Yeruşalimi, bir rahat yurdu, kazıkları ebediyen çıkarılmıyan, ve iplerinden hiç biri kopmıyan, sarsılmaz bir çadır gibi görecek.</verse>
				<verse number="21">Fakat RAB orada haşmet içinde bizimle beraber olacak, orada geniş ırmakların ve çayların yeri olacak, onda kürekli gemi yürümiyecek, ve ondan kudretli gemi geçmiyecek.</verse>
				<verse number="22">Çünkü hâkimimiz RABDİR, kanunumuzu koyan RABDİR, kıralımız RABDİR; bizi kurtaracak odur.</verse>
				<verse number="23">İplerin gevşedi; seren direğinin dibini pekiştiremediler, yelkeni açamadılar; o zaman bol çapul soygunu pay edildi; topallar bile çapulu kapıştılar.</verse>
				<verse number="24">Ve orada oturan: Hastayım, demiyecek; orada oturan kavmın fesadı bağışlanacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="34">
				<verse number="1">EY milletler, işitmek için yaklaşın; ve ey kavmlar, iyi dinleyin; dünya, ve onun içindekiler; yer, ve ondan çıkanların hepsi işitsin.</verse>
				<verse number="2">Çünkü RABBİN bütün milletlere öfkesi, bütün onların ordusuna kızgınlığı var; onları bütün bütün yok etti, onları boğazlanmaya verdi.</verse>
				<verse number="3">Ve öldürülmüş olanları dışarı atılacaklar, ve leşlerinin kokusu çıkacak; ve kanları ile dağlar eriyecek.</verse>
				<verse number="4">Ve göklerin bütün ordusu eriyecek, ve gökler tomar gibi dürülecek; ve bütün onların ordusu, asmadan yaprak dökülür gibi, ve incir ağacından dökülen yaprak gibi dökülecek.</verse>
				<verse number="5">Çünkü kılıcım göklerde kanıncıya kadar içti; işte, Edom üzerine, ve lânet ettiğim kavmın üzerine hüküm için inecek.</verse>
				<verse number="6">RABBİN kılıcı kana, kuzuların ve ergeçlerin kanına doydu, yağla, koç böbreklerinin yağı ile yağlandı; çünkü RABBİN Botsrada kurbanı, ve Edom diyarında büyük kırgını var.</verse>
				<verse number="7">Ve onlarla beraber yaban öküzleri, ve boğalarla beraber buzağılar inecekler; ve onların diyarı kana doyacak, ve yağdan onların toprağı semizlenecek.</verse>
				<verse number="8">Çünkü RABBİN öç alma günü, Sion davasından ötürü karşılık yılı var.</verse>
				<verse number="9">Ve Edom vadileri zifte, ve onun toprağı kükürde dönecek, ve diyarı yanan zift olacak.</verse>
				<verse number="10">Gece gündüz sönmiyecek; dumanı ebediyen tütecek; nesilden nesle ıssız kalacak; daima ve ebediyen içinden kimse geçmiyecek.</verse>
				<verse number="11">Ancak saka kuşu ile kirpinin mülkü olacak, ve orada baykuşla karga oturacak; ve şaşkınlık ipini, ve boşluk şakulünü onun üzerine gerecek.</verse>
				<verse number="12">Beylerini kırallığa çağıracaklar, fakat hiç biri orada olmıyacak; ve bütün reisleri bir hiç olacaklar.</verse>
				<verse number="13">Ve saraylarında dikenler, hisarlarında ısırganlar ve kara dikenler bitecek; ve çakallar yurdu, devekuşlarının avlusu olacak.</verse>
				<verse number="14">Ve çölün vahşi hayvanları ile kurtlar buluşacak, ve yaban keçisi arkadaşını çağıracak; evet, gece canavarı orada yerleşecek, ve kendisi için istirahat yeri bulacak.</verse>
				<verse number="15">Ok yılanı yuvasını orada yapacak, ve yumurtlıyacak, ve yavrularını çıkaracak; ve kendi gölgesinde toplıyacak; evet, çaylaklar orada, her biri kendi eşile toplanacaklar.</verse>
				<verse number="16">RABBİN kitabında araştırın, ve okuyun; bunlardan hiç bir şey noksan kalmıyacak, hiç birinin eşi eksilmiyecek; çünkü onun ağzı emretti, ve onun Ruhu onları topladı.</verse>
				<verse number="17">Ve onlar için o kura çekti, ve onun eli ölçü ipile onlara pay etti; ebediyen onların mülkü olacak; nesilden nesle orada oturacaklar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="35">
				<verse number="1">ÇÖL ve kurak yer mesrur olacak; ve bozkır sevinecek, ve nergis gibi çiçeklenecek.</verse>
				<verse number="2">Bol bol çiçeklenecek, ve sevinçle ve terennümle sevinecek; Libnanın izzeti, Karmelin ve Şaronun haşmeti ona verilecek; RABBİN izzetini, Allahımızın haşmetini görecekler.</verse>
				<verse number="3">Zayıf elleri kuvvetlendirin, ve sarsak dizleri pekiştirin.</verse>
				<verse number="4">Yürekleri korkak olanlara diyin: Kuvvetlenin, korkmayın; işte Allahınız! öç, Allahın karşılığı, geliyor; o kendisi geliyor, ve sizi kurtaracak.</verse>
				<verse number="5">O zaman körlerin gözleri açılacak, sağırların da kulakları açılacak.</verse>
				<verse number="6">O zaman topal adam geyik gibi sıçrıyacak, ve dilsizin dili terennüm edecek; çünkü çölde sular, ve bozkırda seller fışkıracak.</verse>
				<verse number="7">Ve kızgın kum bir havuz; ve susuz toprak su kaynakları olacak; çakalların yattığı yurt kamışlık ve sazlık ile ot olacak.</verse>
				<verse number="8">Ve orada cadde, ve yol olacak, ve ona Kudsiyet yolu denilecek; murdar adam ondan geçmiyecek; ancak kurtulmuş olanlar için olacak; yoldan yürüyenler, bön adamlar bile, ondan sapmıyacaklar.</verse>
				<verse number="9">Orada aslan olmıyacak, ve yırtıcı hayvan o yolun üzerine çıkmıyacak; onlar orada bulunmıyacaklar; ancak orada kurtulmuş olanlar yürüyecekler;</verse>
				<verse number="10">ve RABBİN kurtardıkları dönecekler, ve terennümle Siona varacaklar; ve başları üzerinde ebedî sevinç olacak; meserrete ve sevince erecekler, ve kederle inilti kaçıp gidecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="36">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, kıral Hizkiyanın ondördüncü yılında, Aşur kıralı Sanherib Yahudanın bütün duvarlı şehirlerine karşı çıktı, ve onları aldı.</verse>
				<verse number="2">Ve Aşur kıralı Rabşakeyi çok askerle Lakişten Yeruşalime, kıral Hizkiyaya gönderdi. Ve Rabşake çırpıcı tarlası caddesinde, yukarı havuzun su yolu yanında durdu.</verse>
				<verse number="3">O zaman kıral evi üzerinde olan Hilkiya oğlu Elyakim, ve kâtip Şebna, ve Asafın oğlu vakanüvis Yoah ona çıktılar.</verse>
				<verse number="4">Ve Rabşake onlara dedi: Şimdi Hizkiyaya söyleyin: Büyük kıral, Aşur kıralı şöyle diyor: Bu güvendiğin şey nedir ki, ona güveniyorsun?</verse>
				<verse number="5">Senin öğüdün ve cenk için kuvvetin ancak boş sözlerdir, diyorum; şimdi kime güveniyorsun da bana karşı kalktın?</verse>
				<verse number="6">İşte, sen şu kırık kamıştan değneğe, Mısıra, güveniyorsun; onun üzerine kim dayanırsa eline batar ve onu deler; Mısır kıralı Firavun, kendisine güvenenlerin hepsi için böyledir.</verse>
				<verse number="7">Ve eğer bana: Allahımız Yehovaya güveniyoruz, derseniz; Hizkiyanın Yahudaya ve Yeruşalime: Bu mezbahın önünde tapınacaksınız, diye yüksek yerlerini ve mezbahlarını ortadan kaldırdığı ilah o değil mi?</verse>
				<verse number="8">Ve şimdi haydi, efendim Aşur kıralı ile bahse giriş, ve kendi tarafından üzerine biniciler koyabilirsen, sana iki bin at vereyim.</verse>
				<verse number="9">Öyle ise efendimin en küçük kullarından bir memurun yüzünü nasıl geri çevirebilirsin, ve cenk arabaları ve atlılar için Mısıra güvenebilirsin?</verse>
				<verse number="10">Ve şimdi Yehovanın izni olmaksızın mı bu yeri harap etmek için ona karşı çıktım? Yehova bana: Bu diyara karşı çık, ve onu harap et, dedi.</verse>
				<verse number="11">Ve Elyakim ve Şebna, ve Yoah, Rabşakeye dediler: Rica ederiz, bu kullarına Aram dilile söyle, çünkü biz onu anlarız; ve duvar üzerinde olan kavm işitirken bize Yahudice söyleme.</verse>
				<verse number="12">Ve Rabşake onlara dedi: Bu sözleri söyliyeyim diye efendim beni efendine ve sana mı gönderdi? duvar üzerinde oturan ve sizinle beraber pisliklerini yiyecek ve idrarlarını içecek olan bu adamlara göndermedi mi?</verse>
				<verse number="13">Ve Rabşake durdu, ve Yahudice yüksek sesle bağırdı, ve dedi: Büyük kıralın, Aşur kıralının sözlerini işitin.</verse>
				<verse number="14">Kıral şöyle diyor: Hizkiya sizi aldatmasın; çünkü sizi kurtarmağa gücü yetmiyecektir;</verse>
				<verse number="15">ve Hizkiya: Yehova bizi mutlaka kurtaracaktır, bu şehir Aşur kıralının eline verilmiyecektir, diye sizi Yehovaya güvendirmesin.</verse>
				<verse number="16">Hizkiyayı dinlemeyin; çünkü Aşur kıralı şöyle diyor: Benimle barışıklık edin, ve bana dışarı çıkın;</verse>
				<verse number="17">ben gelip sizi buğday ve yeni şarap memleketi, ekmek ve bağlar memleketi olan kendi memleketiniz gibi bir memlekete götürünciye kadar, herkes kendi asmasından, ve herkes kendi ağacından yesin, ve herkes kendi sarnıcının suyundan içsin.</verse>
				<verse number="18">Sakının; Yehova bizi kurtaracaktır, diye Hizkiya sizi kandırmasın. Milletlerin ilâhlarından biri Aşur kıralının elinden hiç kendi memleketini kurtardı mı?</verse>
				<verse number="19">Hamatın ve Arpadın ilahları nerede? Sefarvaimin ilâhları nerede? ve Samiriyeyi benim elimden kurtardılar mı?</verse>
				<verse number="20">Bu memleketlerin bütün ilâhları arasında kendi memleketlerini benim elimden kurtaranlar kimlerdir ki, Yehova Yeruşalimi benim elimden kurtarsın?</verse>
				<verse number="21">Ve onlar sustu, ve ona bir söz bile cevap vermediler; çünkü: Ona cevap vermeyin, diye kıralın emri bu idi.</verse>
				<verse number="22">Ve kıral evi üzerinde olan Hilkiya oğlu Elyakim, ve kâtip Şebna, ve Asafın oğlu vakanüvis Yoah esvapları yırtılmış olarak Hizkiyanın yanına geldiler, ve Rabşakenin sözlerini ona bildirdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="37">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, kıral Hizkiya bunu işitince, esvabını yırttı, ve çul sarınıp RABBİN evine girdi.</verse>
				<verse number="2">Ve kıral evi üzerinde olan Elyakimi, ve kâtip Şebnayı, ve kâhinlerin ihtiyarlarını çul sarınmış olarak Amotsun oğlu peygamber İşayaya gönderdi.</verse>
				<verse number="3">Ve ona dediler: Hizkiya şöyle diyor: Bugün sıkıntı ve tekdir ve utanç günüdür; çünkü çocuklar doğum yerine geldi, fakat doğuracak güç yok.</verse>
				<verse number="4">Hay olan Allaha meydan okumak için efendisi Aşur kıralının gönderdiği Rabşakenin sözlerini belki senin Allahın RAB işitir de, Allahın RABBİN işitmiş olduğu o sözlerden ötürü azarlar; bundan dolayı, elde bulunan geri kalanlar için yalvarmanı yükselt.</verse>
				<verse number="5">Ve kıral Hizkiyanın kulları İşayaya geldiler.</verse>
				<verse number="6">Ve İşaya onlara dedi: Efendinize şöyle söyliyeceksiniz: RAB şöyle diyor: Aşur kıralının uşaklarının bana sövmek için söyledikleri işittiğin sözlerden ötürü korkma.</verse>
				<verse number="7">İşte, ben onun içine bir ruh koyacağım, ve bir haber işitecek, ve kendi memleketine dönecek; ve memleketinde onu kılıçla düşüreceğim.</verse>
				<verse number="8">Ve Rabşake döndü, ve Aşur kıralını Libnaya karşı cenketmekte buldu; çünkü Lakişten göç ettiğini işitmişti.</verse>
				<verse number="9">Ve Habeş kıralı Tirhaka için: Sana karşı cenketmek üzre çıktı, diye işitti. Ve bunu işitince Hizkiyaya ulaklar gönderip dedi:</verse>
				<verse number="10">Yahuda kıralı Hizkiyaya söyliyip şöyle diyeceksiniz: Yeruşalim Aşur kıralının eline verilmiyecek diye, güvendiğin Allahın seni aldatmasın.</verse>
				<verse number="11">İşte, Aşur kırallarının bütün memleketleri tamamen yok ederek onlara yapmış oldukları şeyleri sen işittin; ve sen kurtulur musun?</verse>
				<verse number="12">Atalarımın helâk ettikleri milletleri, Gozanı, ve Haranı, ve Retsefi, ve Telassardaki Eden oğullarını ilâhları kurtardılar mı?</verse>
				<verse number="13">Hamat kıralı, ve Arpad kıralı, ve Sefarvaim şehrinin, Henanın ve İvvanın kıralı nerede?</verse>
				<verse number="14">Ve Hizkiya mektubu ulakların elinden aldı, ve onu okudu; ve Hizkiya RABBİN evine çıktı; ve onu açıp RABBİN önüne koydu.</verse>
				<verse number="15">Ve Hizkiya RABBE yalvarıp dedi:</verse>
				<verse number="16">Ey kerubiler üstünde oturan orduların RABBİ, İsrailin Allahı, bütün dünya kırallıklarının Allahı sensin, ancak sensin; gökleri ve yeri sen yarattın.</verse>
				<verse number="17">Ya RAB, kulağını iğ ve işit; ya RAB, gözlerini aç ve gör; ve Sanheribin hay olan Allaha meydan okumak için gönderdiği bütün sözleri işit.</verse>
				<verse number="18">Ya RAB, Aşur kıralları gerçi bütün milletleri ve onların memleketini harap ettiler,</verse>
				<verse number="19">ve ilâhlarını ateşe attılar; çünkü onlar ilâh değildiler, ancak insan ellerinin işi, ağaç ve taş idiler; bunun için onları yok ettiler.</verse>
				<verse number="20">Ve şimdi, ya RAB Allahımız, onun elinden bizi kurtar, ve bütün dünya kırallıkları bilsinler ki, Yehova sensin, ancak sensin.</verse>
				<verse number="21">Ve Amotsun oğlu İşaya Hizkiyaya gönderip dedi: İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: Mademki Aşur kıralı Sanheribe karşı bana dua ettin,</verse>
				<verse number="22">onun hakkında RABBİN söylediği söz şudur: Sion kızı, ere varmamış kız, seni hor gördü, ve seninle istihza etti; Yeruşalim kızı senin ardından baş salladı.</verse>
				<verse number="23">Kime meydan okudun ve sövdün? ve kime karşı ses yükselttin ve gözlerini yukarı kaldırdın? İsrailin Kuddûsuna karşı!</verse>
				<verse number="24">Kendi kullarının elile Rabbe meydan okuyup dedin: Dağların tepesine, Libnanın en iç yerlerine cenk arabalarımın kalabalığı ile çıktım; ve uzun erz ağaçlarını, ve seçme servi ağaçlarını keseceğim; en son yüksek tepelerine, onun bahçe ormanına gireceğim;</verse>
				<verse number="25">ben kuyu kazdım ve sular içtim, ve ayağımın tabanı ile Mısırın bütün ırmaklarını kurutacağım.</verse>
				<verse number="26">Uzak zamandan beri onu yaptığımı, ve onu eski günlerden beri tasarladığımı işitmedin mi? şimdi onu yaptım ki, duvarlı şehirleri viran yığınlarına döndürmek senin işin olsun.</verse>
				<verse number="27">O şehirlerde oturanların gücü bundan ötürü az idi, yılgınlığa ve utanca düştüler; kırın otu gibi, ve yeşil ot gibi, damların otu gibi, ve yetişmeden yelin yaktığı ekin gibi oldular.</verse>
				<verse number="28">Ve senin oturuşunu, ve çıkıp girişini, ve bana karşı kükreyişini biliyorum.</verse>
				<verse number="29">Bana karşı kükrediğin için, ve küstahlığın kulaklarıma erdiği için halkamı burnuna, ve gemimi ağzına takacağım, ve seni geldiğin yoldan geri döndüreceğim.</verse>
				<verse number="30">Ve sana alâmet şu olacak; bu yıl kendiliğinden çıkanı, ve ikinci yıl ondan çıkanı yiyeceksiniz; ve üçüncü yılda ekin ve biçin, bağlar dikin, ve onların meyvasını yiyin.</verse>
				<verse number="31">Ve Yahuda evinden kurtulup artakalan aşağıya doğru kök salacak, ve yukarıya doğru meyva verecektir.</verse>
				<verse number="32">Çünkü artakalanlar Yeruşalimden, kurtulanlar Sion dağından çıkacak. Bunu ordular RABBİNİN gayreti yapacaktır.</verse>
				<verse number="33">Bundan ötürü Aşur kıralı için RAB şöyle diyor: Bu şehre gelmiyecek, ve oraya ok atmıyacak, ve onun karşısına kalkanla çıkmıyacak, ve ona karşı meteris kurmıyacak.</verse>
				<verse number="34">Geldiği yoldan geri dönecek, ve bu şehre gelmiyecek, RAB diyor.</verse>
				<verse number="35">Çünkü kendim için ve kulum Davudun hatırı için, kurtarayım diye bu şehri koruyacağım.</verse>
				<verse number="36">Ve RABBİN meleği çıktı, ve Aşur ordugâhında yüz seksen beş bin kişiyi vurdu; ve sabahlayın adamlar erken kalktıkları zaman, işte, hepsi ölmüş leşlerdi.</verse>
				<verse number="37">Ve Aşur kıralı Sanherib göç edip gitti, ve geri döndü, ve Ninevede oturdu.</verse>
				<verse number="38">Ve vaki oldu ki, kendi ilâhı Nisrokun evinde tapınırken oğulları Adrammelek ve Şaretser onu kılıçla vurdular; ve Ararat diyarına kaçtılar. Ve yerine oğlu Esar-haddon kıral oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="38">
				<verse number="1">Ogünlerde Hizkiya ölüm derecesinde hastalandı. Ve Amotsun oğlu peygamber İşaya ona gelip dedi: RAB şöyle diyor: Evine vasiyet et, çünkü öleceksin, yaşamıyacaksın.</verse>
				<verse number="2">Ve Hizkiya yüzünü duvara çevirdi, ve RABBE yalvarıp dedi:</verse>
				<verse number="3">Ah, ya RAB, niyaz ederim, senin önünde hakikatla ve bütün yürekle nasıl yürüdüğümü, ve senin gözünde iyi olanı yaptığımı hatırla. Ve Hizkiya çok ağladı.</verse>
				<verse number="4">Ve İşayaya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="5">Git, ve Hizkiyaya söyle: Atan Davudun Allahı, RAB şöyle diyor: Senin duanı işittim, gözyaşlarını gördüm; işte, günlerinin üzerine on beş yıl katacağım.</verse>
				<verse number="6">Ve Aşur kıralının avucundan seni, ve bu şehri kurtaracağım; ve bu şehri koruyacağım.</verse>
				<verse number="7">Ve RABBİN söylemiş olduğu bu şeyi yapacağına RAB tarafından sana alâmet şu olacak;</verse>
				<verse number="8">işte, Ahazın güneş saatinde güneşle dereceler üzerinde inmiş olan gölgeyi on derece geri alacağım. Böylece güneş, üzerinde inmiş olduğu güneş saatinde on derece geri geldi.</verse>
				<verse number="9">Yahuda kıralı Hizkiya, hasta olup hastalığından şifa bulunca şunu yazdı:</verse>
				<verse number="10">Günlerimin öğle vaktinde ölüler diyarının kapılarına inmek üzreyim; Yıllarımın bakiyesinden mahrum kaldım, dedim.</verse>
				<verse number="11">RABBİ, yaşıyanlar diyarında RABBİ görmiyeceğim; Dünyada oturanlar arasında artık insan görmiyeceğim, dedim.</verse>
				<verse number="12">Yurdum göç etti, ve bir çoban çadırı gibi yanımdan sürüldü; Hayatımı bir çulha gibi dürdüm; o beni erişten kesecek; Sabahla gece arasında beni sona erdireceksin.</verse>
				<verse number="13">Sabaha kadar kendimi susturdum; aslan nasıl kırarsa, bütün kemiklerimi öyle kırıyor; Sabahla gece arasında beni sona erdireceksin.</verse>
				<verse number="14">Kırlangıç yahut turna nasıl cıvıldarsa, öyle cıvıldadım; Kumru gibi inledim; gözlerim yukarı bakmaktan zayıflıyor; Ya RAB, bana gadrediyorlar, sen bana kefil ol.</verse>
				<verse number="15">Ne diyeyim? bana söyliyen de odur, yapan da kendisidir. Canımdaki acılıktan ötürü bütün ömrümce ağır ağır yürüyeceğim.</verse>
				<verse number="16">Ya Rab, insanlar bunlarla yaşarlar; Ve ruhumun hayatı hep bunlardadır; Bunun için beni iyi et, ve beni yaşat.</verse>
				<verse number="17">İşte, bana çok acılık olması selâmetim içindi; Fakat canımı sevdiğin için çürüme çukurundan beni kurtardın; Çünkü bütün suçlarımı sırtının ardına attın.</verse>
				<verse number="18">Çünkü ölüler diyarı sana hamdedemez, ölüm sana tehlil edemez; Çukura inenler senin hakikatine ümit bağlıyamazlar.</verse>
				<verse number="19">Yaşıyan, yaşıyan, bugün benim ettiğim gibi sana o hamdedecek; Çocuklara senin hakikatini baba bildirecek.</verse>
				<verse number="20">RAB beni kurtarmağa hazırdır, Ve RABBİN evinde ömrümüzün bütün günlerinde, İlâhilerimi sazlarla terennüm edeceğiz.</verse>
				<verse number="21">Ve İşaya demişti: Kuru incir alsınlar, ve ezip çıbanın üzerine koysunlar, ve iyi olacaktır.</verse>
				<verse number="22">Ve Hizkiya: RABBİN evine çıkacağıma alâmet nedir? demişti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="39">
				<verse number="1">Ovakitte Babil kıralı Baladan oğlu Merodak-baladan Hizkiyaya mektuplarla hediye gönderdi; çünkü Hizkiyanın hastalanıp iyi olduğunu işitmişti.</verse>
				<verse number="2">Ve Hizkiya bunlardan ötürü sevindi, ve kendi değerli şeyler evini, gümüşü ve altını, ve baharatı, ve değerli yağı, ve bütün silâh evini, ve hazinelerinde bulunan her şeyi onlara gösterdi; evinde ve bütün ülkesinde Hizkiyanın onlara göstermediği bir şey kalmadı.</verse>
				<verse number="3">Ve İşaya peygamber kıral Hizkiyaya geldi, ve ona dedi: Bu adamlar ne dediler? ve sana nereden geldiler? Ve Hizkiya dedi: Uzak memleketten, Babilden bana geldiler.</verse>
				<verse number="4">Ve dedi: Senin evinde ne gördüler? Hizkiya dedi: Evimde olan her şeyi gördüler; hazinelerimde onlara göstermediğim bir şey kalmadı.</verse>
				<verse number="5">Ve İşaya Hizkiyaya dedi: Ordular RABBİNİN sözünü dinle:</verse>
				<verse number="6">İşte, günler geliyor ki, senin evinde olan her şey, ve atalarının bugüne kadar biriktirmiş oldukları şeyler Babile götürülecek; bir şey bırakılmıyacak, RAB diyor.</verse>
				<verse number="7">Ve senden çıkacak, ve sana doğacak oğullarından alıp götürecekler; ve onlar Babil kıralının sarayında kızlar ağası olacaklar.</verse>
				<verse number="8">Ve Hizkiya İşayaya dedi: Söylediğin RAB sözü iyidir. Ve dedi: Çünkü benim günlerimde selâmet ve emniyet olacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="40">
				<verse number="1">ALLAHINIZ diyor: Teselli edin, kavmımı teselli edin.</verse>
				<verse number="2">Yeruşalimin yüreğine söyleyin; savaş zamanı doldu, fesadı bağışlandı, bütün suçları için RABBİN elinden iki kat karşılık aldı, diye ona çağırın.</verse>
				<verse number="3">Çağıranın sesi: Çölde RABBİN yolunu hazırlayın; bozkırda Allahımız için büyük bir yol düz edin.</verse>
				<verse number="4">Her dere yükseltilecek, ve her dağ ve tepe alçaltılacak; ve çıkıntılı yer düz, ve sarp yerler ova edilecek;</verse>
				<verse number="5">ve RABBİN izzeti izhar edilecek, ve bütün beşer onu hep birden görecekler; çünkü RABBİN ağzı söyledi.</verse>
				<verse number="6">Söyliyenin sesi: Bağır! Ve dedi: Ne bağırayım? Bütün beşer ottur ve onun bütün güzelliği kır çiçeği gibidir.</verse>
				<verse number="7">Ot kurur, çiçek solar, çünkü üzerine RABBİN soluğu eser; gerçek kavm ottur.</verse>
				<verse number="8">Ot kurur, çiçek solar; fakat Allahımızın sözü ebediyen durur.</verse>
				<verse number="9">Siona müjde getiren, yüksek dağa çık; Yeruşalime müjde getiren, sesini kuvvetle yükselt; yükselt, korkma; Yahuda şehirlerine de: İşte, Allahınız!</verse>
				<verse number="10">İşte, RAB Yehova yiğit gibi gelecek, ve kendisi için bazusu saltanat sürecek; işte, ücreti kendisile beraberdir, ve mükâfatı kendi önündedir.</verse>
				<verse number="11">Sürüsünü çoban gibi güdecek, kolu ile kuzuları toplıyacak, ve bağrında taşıyacak, ve emzikli olanları yavaş güdecek.</verse>
				<verse number="12">Avucunun çukuru içinde suları ölçen, ve karışla gökleri ölçen, ve yerin toprağını ölçeğin içine sığdıran, ve dağları kantarla, ve tepeleri terazi ile tartan kimdir?</verse>
				<verse number="13">RABBİN Ruhuna ölçü koyan, ve öğütçüsü olup ona öğreten kimdir?</verse>
				<verse number="14">Danıştığı adam, ona anlayış veren, ve adalet yolunda ona ders veren, ve ona bilgi öğreten, ve anlayış yolunu ona bildiren kimdir?</verse>
				<verse number="15">İşte, milletler kovadan düşen bir damla gibi, ve terazinin ince tozu gibi sayılır; işte, adalar havaya kalkan ince toz gibidir.</verse>
				<verse number="16">Ve yakmak için Libnan yetmez, ve yakılan takdime için onun hayvanları yetmez.</verse>
				<verse number="17">Onun önünde bütün milletler bir hiç gibidir; onun için hiçten az ve boş şey sayılır.</verse>
				<verse number="18">Öyle ise, Allahı kime benzetiyorsunuz? ve hangi benzeri onunla denk tutuyorsunuz?</verse>
				<verse number="19">Put, onu bir işçi dökmüştür, ve onu kuyumcu altınla kaplar, ve onun için gümüş zincirler döker.</verse>
				<verse number="20">Böyle bir takdimeye gücü yetmiyen adam, çürümez bir ağaç seçer; kendisine yerinden oynamaz oyma put hazırlasın diye usta işçi arar.</verse>
				<verse number="21">Bilmediniz mi? işitmediniz mi? başlangıçtan size bildirilmedi mi? dünyanın temellerinden anlamadınız mı?</verse>
				<verse number="22">Dünya dairesi üzerinde oturan odur, ve onun içinde oturanlar çekirgeler gibidir; gökleri perde gibi geren, ve oturmak için onları çadır gibi açan odur;</verse>
				<verse number="23">emîrleri bir hiç eden, dünya hâkimlerini boş bir şey gibi kılan odur.</verse>
				<verse number="24">Sanki yere dikilmemişler, sanki yere ekilmemişler, kütükleri sanki yere kök salmamış gibidirler; soluğu onların üzerinden geçiyor ve kuruyorlar, kasırga da onları anız gibi alıp götürüyor.</verse>
				<verse number="25">Ve beni kime benzeteceksiniz ki, ben ona musavi olayım? Kuddûs diyor.</verse>
				<verse number="26">Gözlerinizi yukarı kaldırın, ve görün, bunları kim yarattı; o ki, bunların ordusunu sayı ile çıkarır: onların hepsini adları ile çağırır; kudretinin büyüklüğünden ötürü, ve kuvvetinin zoru ile onlardan hiç biri eksilmez.</verse>
				<verse number="27">Niçin, ey Yakub: RAB benim yolumu görmiyor, ve Allahım hakkıma bakmıyor, diyorsun; ve ey İsrail, niçin böyle söyliyorsun?</verse>
				<verse number="28">Bilmedin mi? işitmedin mi? Ebedî Allah, RAB, dünyanın uçlarını yaratan, zayıflamaz ve yorulmaz; onun anlayışının derinliğine erilmez.</verse>
				<verse number="29">Zayıf olana kuvvet verir; ve takati kalmamış olanın kudretini artırır.</verse>
				<verse number="30">Gençler bile zayıflar ve yorulur, ve yiğitler bütün bütün düşerler;</verse>
				<verse number="31">fakat RABBİ bekliyenler kuvvetlerini tazeler, kartallar gibi kanat gerip yükselirler; seğirtirler ve yorulmazlar; yürürler ve zayıflamazlar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="41">
				<verse number="1">KARŞIMDA susun, ey adalar! ümmetler de kuvvetlerini tazelesinler; yaklaşsınlar, o zaman söylesinler; birlikte muhakeme için yaklaşalım.</verse>
				<verse number="2">Adaletle kendi ayağına çağırdığı adamı şarktan kim ayağa kaldırdı? milletleri onun önüne koyuyor, ve kıralların üzerine onu hâkim kılıyor; onları bir toz gibi onun kılıcına, yelin sürdüğü anız gibi onun yayına veriyor.</verse>
				<verse number="3">Onları kovalıyor, hiç ayak basmamış olduğu bir yoldan selâmetle geçiyor.</verse>
				<verse number="4">Başlangıçtan nesilleri çağırarak bunu kim işledi ve yaptı? Ben, RAB, birinci ve sonuncularla beraber, ben oyum.</verse>
				<verse number="5">Adalar gördüler, ve korkuyorlar; dünyanın uçları titriyorlar; onlar yaklaşıp geliyorlar.</verse>
				<verse number="6">Herkes komşusuna yardım ediyor, ve kardeşine: Yürekli ol, diyor.</verse>
				<verse number="7">Ve dülger kuyumcuya, ve çekiçle düzelten örse vurana cesaret veriyor, ve lehim için: İyi oldu, diyor; ve sarsılmasın diye onu çivilerle pekiştiriyor.</verse>
				<verse number="8">Fakat sen, ey İsrail, dünyanın uçlarından tuttuğum, ve köşelerinden çağırdığım</verse>
				<verse number="9">ve kendisine: Kulumsun, seni seçtim, ve seni reddetmedim, dediğim kulum, seçtiğim Yakub, dostum İbrahimin zürriyeti,</verse>
				<verse number="10">sen korkma, çünkü ben seninle beraberim; etrafına bakınma, çünkü Allahın benim; seni pekiştireceğim; evet, sana yardım edeceğim; evet, adaletimin sağ elile sana destek olacağım.</verse>
				<verse number="11">İşte, sana karşı alevlenenlerin hepsi utanacak ve rüsvay olacaklar; davacıların bir hiç olacak, ve yok olacaklar.</verse>
				<verse number="12">Onları, seninle çekişenleri, arıyacaksın ve bulmıyacaksın; sana karşı cenk eden adamlar bir hiçmiş gibi, ve olmıyan bir şeymiş gibi olacaklar.</verse>
				<verse number="13">Çünkü ben, Allahın RAB, sağ elini tutup sana diyeceğim: Korkma, ben sana yardım edeceğim.</verse>
				<verse number="14">Korkma, ey Yakub, toprak kurdu, ve İsrail erleri, RAB diyor; ben sana yardım edeceğim, ve seni Kurtaran İsrailin Kuddûsudur.</verse>
				<verse number="15">İşte, ben seni dişli, yeni, keskin bir harman döveni ettim; dağları harman edecek ve ufalıyacaksın, ve tepeleri saman ufağı gibi edeceksin.</verse>
				<verse number="16">Onları savuracaksın, yel de onları götürecek, ve kasırga onları dağıtacak; ve sen RAB ile sevineceksin, İsrailin Kuddûsu ile övüneceksin.</verse>
				<verse number="17">Düşkünlerle yoksullar su arıyorlar, ve su yok, ve dilleri susuzluktan kuruyor; ben, RAB, onlara cevap vereceğim, ben, İsrailin Allahı, onları bırakmıyacağım.</verse>
				<verse number="18">Çıplak tepeler üzerinde ırmaklar, ve vadiler içinde kaynaklar açacağım; çölü su havuzu, ve kurak diyarı su pınarları edeceğim.</verse>
				<verse number="19">Ve çöle erz ağacı, akasya, ve mersin ağacı, ve zeytin ağacı vereyim; bozkırda servi, çınar, ve şimşiri bir arada dikeyim de,</verse>
				<verse number="20">görsünler, ve bilsinler, ve düşünsünler, ve hep birden anlasınlar ki, bunu RABBİN eli yapmıştır, ve bunu İsrailin Kuddûsu yaratmıştır.</verse>
				<verse number="21">Davanızı ileri sürün, RAB diyor; kuvvetli delillerinizi ortaya koyun, Yakubun Kıralı diyor.</verse>
				<verse number="22">Ortaya koysunlar, ve olacak şeyi bize bildirsinler; önceki şeyler nedir, bildirin de onları düşünelim, ve onların sonunu bilelim; yahut gelecek şeyleri bize işittirin.</verse>
				<verse number="23">Bundan sonra gelecek şeyleri bize bildirin de, ilâhlar olduğunuzu bilelim; evet, iyilik edin, yahut kötülük edin de etrafımıza bakınalım, ve hep birden görelim.</verse>
				<verse number="24">İşte, siz bir hiçsiniz, ve işiniz olmıyan şeydir; sizi seçen mekruhtur.</verse>
				<verse number="25">Şimalden birini ayağa kaldırdım, ve geliyor; gün doğusundan ismimi çağırıyor; ve çömlekçinin balçığı çiğnediği gibi beyleri çamur gibi ayağının altına alacak.</verse>
				<verse number="26">Onu başlangıçtan kim bildirdi ki bilelim? ve önceden kim bildirdi ki: Doğrudur, diyelim? Evet, bildiren yok; evet, işittiren yok; evet, sözlerinizi işiten yok.</verse>
				<verse number="27">İlk önce Siona: İşte, işte onlar, diyen benim; ve Yeruşalime müjdeci göndereceğim.</verse>
				<verse number="28">Ve bakıyorum, ve kimse yok ve aralarında öğütçü yok ki, sorduğum zaman cevap verebilsin.</verse>
				<verse number="29">İşte, onların hepsi, işleri boş ve hiçtir; dökme putları bir yeldir, ve boşluktur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="42">
				<verse number="1">İŞTE, kendisine destek olduğum kulum; canımın kendisinden razı olduğu seçme kulum; Ruhumu onun üzerine koydum; milletler için hakkı meydana çıkaracaktır.</verse>
				<verse number="2">Bağırmıyacak, ve sesini yükseltmiyecek, ve onu sokakta işittirmiyecek.</verse>
				<verse number="3">Ezilmiş kamışı kırmıyacak, ve tüten fitili söndürmiyecek; hakkı hakikate erdirecek.</verse>
				<verse number="4">Ve dünyada hakkı pekiştirinciye kadar zayıflamıyacak, ve cesareti kırılmıyacak; ve adalar onun şeriatini bekliyecekler.</verse>
				<verse number="5">Gökleri yaratmış, ve onları yaymış, yeri ve ondan çıkanları sermiş olan; yer üzerinde kavma soluk, ve onda yürüyenlere ruh veren RAB Allah şöyle diyor:</verse>
				<verse number="6">Ben, RAB, seni doğrulukla çağırdım, ve elini tutacağım, ve seni koruyacağım,</verse>
				<verse number="7">ve kör gözleri açasın, mahpusları zindandan, ve karanlıkta oturanları hapishaneden çıkarasın diye seni kavma ahit, Milletlere ışık olarak vereceğim.</verse>
				<verse number="8">Ben Yehovayım, ismim odur; ve izzetimi bir başkasına, ve hamdimi oyma putlara vermiyeceğim.</verse>
				<verse number="9">İşte, öncekiler vaki oldu, ve yenileri ben bildiriyorum; onlar meydana çıkmadan önce size işittiriyorum.</verse>
				<verse number="10">Denize inenler, ve onun içindekilerin hepsi, adalar, ve onlarda oturanlar, RABBE yeni bir ilâhi, ve yerin ucundan onun hamdini terennüm edin.</verse>
				<verse number="11">Çöl ve onun şehirleri, Kedarın oturduğu köyler, seslerini yükseltsinler; Selada oturanlar terennüm etsinler, dağların tepesinden bağırsınlar.</verse>
				<verse number="12">RABBE izzet versinler, ve adalarda onun hamdini bildirsinler.</verse>
				<verse number="13">RAB yiğit gibi çıkacak; cenk adamı gibi gayretini uyandıracak; çağıracak, evet, yüksek sesle bağıracak; düşmanlarına karşı yiğitlikler yapacak.</verse>
				<verse number="14">Uzun zamandan beri sustum; sustum, ve kendimi tuttum; şimdi doğuran kadın gibi feryat edeceğim; kesik kesik soluk alacağım, hem de soluyacağım.</verse>
				<verse number="15">Dağlar ve tepeler harap edeceğim, ve onların bütün yeşilliklerini kurutacağım; ve ırmakları adalar edeceğim, ve havuzları kurutacağım.</verse>
				<verse number="16">Ve körleri bilmedikleri yoldan getireceğim; bilmedikleri yollarda onlara kılavuz olacağım; karanlığı önlerinde ışık, ve iğri yerleri düz edeceğim. Bu şeyleri yapacağım, ve kendilerini bırakmıyacağım.</verse>
				<verse number="17">Oyma putlara güvenenler, dökme putlara: İlâhımız sizsiniz, diyenler geri döndürülecekler, çok utanacaklar.</verse>
				<verse number="18">Ey sağırlar, işitin; ve ey körler, görmek için bakın.</verse>
				<verse number="19">Benim kulumdan başka kör olan kimdir? Yahut gönderdiğim ulağım gibi sağır olan kimdir? Benimle barışık olan gibi kör, ve RABBİN kulu gibi kör olan kimdir?</verse>
				<verse number="20">Çok şeyler görüyorsun, fakat dikkatle bakmıyorsun; kulakları açıktır, fakat işitmiyor.</verse>
				<verse number="21">Şeriati büyütmek, ve onu izzetli kılmak, kendi adaletinden ötürü RABBİN hoşuna gitti.</verse>
				<verse number="22">Fakat bu kavm soyulmuş ve çapul edilmiş bir kavmdır; hepsi deliklerde tutulmuşlar, ve hapishanelerde kapanmışlardır; onlar çapul edilmek içindirler, ve kurtaran yok; yağma edilmek içindirler, ve: Geri ver, diyen yok.</verse>
				<verse number="23">Aranızda kim var ki, buna kulak versin de, gelecek vakit için iyi dinliyip işitsin?</verse>
				<verse number="24">Yağma edilmek için Yakubu, ve soygunculara İsraili kim verdi? RAB değil mi? O RAB ki, kendisine karşı suç ettik, ve onun yollarında yürümek istemediler, ve onun şeriatini dinlemediler.</verse>
				<verse number="25">Ve öfkesinin kızgınlığını, ve cengin zorunu onun üzerine döktü; ve onu çepçevre alevlendirdi; fakat o bilmedi; ve onu yaktı, fakat o yüreğine koymadı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="43">
				<verse number="1">VE şimdi, ey Yakub, seni yaratan, ve ey İsrail, sana şekil veren RAB şöyle diyor: Korkma, çünkü seni fidye ile kurtardım; seni adınla çağırdım, sen benimsin.</verse>
				<verse number="2">Sen suların içinden geçerken ben seninle beraber olacağım; ve ırmakların içinden geçerken senin üzerine taşmıyacaklar; ateşin içinden yürürken yanmıyacaksın, ve alev seni yakmıyacak.</verse>
				<verse number="3">Çünkü senin Allahın, İsrailin Kuddûsu, senin Kurtarıcın, RAB, benim; fidyen olarak Mısırı, senin yerine Habeş ilini ve Sebayı verdim.</verse>
				<verse number="4">Gözümde değerli ve itibarlı olduğun, ve seni sevdiğim için senin yerine adamlar, ve senin canının yerine ümmetler vereceğim.</verse>
				<verse number="5">Korkma; çünkü ben seninle beraberim; senin zürriyetini şarktan getireceğim, ve seni garptan toplıyacağım;</verse>
				<verse number="6">şimale: Ver, ve cenuba: Alıkoma, diyeceğim; oğullarımı uzaktan, ve kızlarımı yerin ucundan,</verse>
				<verse number="7">izzetim için yarattığım, ve kendisine şekil verdiğim, evet, kendisini vücude getirdiğim, ismimle çağırılan her adamı getir, diyeceğim.</verse>
				<verse number="8">Gözleri olan kör kavmı, ve kulakları olan sağırları çıkar.</verse>
				<verse number="9">Bütün milletler bir araya gelsinler, ve ümmetler toplansınlar; aralarında kim bunu bildirebilir, ve önceki şeyleri bize gösterebilir? şahitlerini getirsinler de hak kazansınlar; yoksa dinlesinler de: Doğrudur, desinler.</verse>
				<verse number="10">RAB diyor: Siz şahitlerim, ve seçtiğim kulumsunuz, ta ki, bilip bana inanasınız ve ben o olduğumu anlıyasınız; benden önce Allah olmadı, ve benden sonra olmıyacak.</verse>
				<verse number="11">Ben, ben RAB'İM; ve benden başka kurtarıcı yoktur.</verse>
				<verse number="12">Ben bildirdim ve ben kurtardım, ve ben işittirdim; ve aranızda ecnebi ilâh yoktur; ve siz şahitlerimsiniz, RAB diyor, ve ben Allahım.</verse>
				<verse number="13">Evet, gün olalıdan beri ben oyum; ve benim elimden kurtaran yoktur; ben işlerim, ve kim engel olabilir?</verse>
				<verse number="14">RAB, Kurtarıcınız, İsrailin Kuddûsu şöyle diyor: Babile sizin uğrunuzda gönderdim, ve üzerine terennüm ettikleri gemilerde Kildanîleri kaçaklar olarak hep birden indireceğim.</verse>
				<verse number="15">Kuddûsunuz, İsrailin Yaratıcısı, Kıralınız, RAB benim.</verse>
				<verse number="16">Denizde cadde, ve kuvvetli sularda yol açan;</verse>
				<verse number="17">cenk arabasını ve atı, orduyu ve yiğidi (onlar birlikte yatıyorlar, kalkmıyacaklar; onlar bastırıldı, fitil gibi söndüler) çıkaran RAB şöyle diyor:</verse>
				<verse number="18">Önceki şeyleri anmayın, ve eski şeyleri düşünmeyin.</verse>
				<verse number="19">İşte, ben yeni bir şey yapıyorum; şimdi ortaya çıkacak; onu anlamıyacak mısınız? hattâ çölde yol, ve kurak yerde ırmaklar yapacağım.</verse>
				<verse number="20">Kır hayvanları, çakallar ve deve kuşları bana izzet verecekler; çünkü kavmıma, seçme kavmıma içirmek için çölde sular, kurak yerde ırmaklar vereceğim,</verse>
				<verse number="21">o kavm ki, hamdimi beyan etsin diye, onu kendim için teşkil ettim.</verse>
				<verse number="22">Böyle olmakla beraber beni çağırmadın, ey Yakub; ancak benden usandın, ey İsrail!</verse>
				<verse number="23">Yakılan takdimeler için bana koyunlarından getirmedin; ve kurbanlarınla bana izzet vermedin. Seni ekmek takdimelerile uğraştırmadım, ve günnükle seni usandırmadım.</verse>
				<verse number="24">Benim için para ile hoş kokulu kamış satın almadın, ve kurbanlarının yağı ile beni doyurmadın; ancak suçlarınla beni uğraştırdın, fesatlarınla beni usandırdın.</verse>
				<verse number="25">Ben, kendi uğrumda senin günahlarını silen benim; ve senin suçlarını anmıyacağım.</verse>
				<verse number="26">Bana hatırlat; beraber muhakeme olalım; davanı anlat ki, hak kazanasın.</verse>
				<verse number="27">İlk atan suç etti, ve muallimlerin bana karşı günah işlediler.</verse>
				<verse number="28">Bundan ötürü makdisin reislerini murdar edeceğim; ve Yakubu lânete, ve İsraili rüsvaylığa vereceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="44">
				<verse number="1">VE şimdi, ey kulum Yakub, ve seçtiğim İsrail, dinle;</verse>
				<verse number="2">seni yaratan, ve rahimden sana şekil veren, sana yardım edecek olan RAB şöyle diyor: Korkma, ey kulum Yakub, ve sen, ey seçtiğim Yeşurun!</verse>
				<verse number="3">Çünkü susamış olanın üzerine sular, ve kuru toprağın üzerine seller dökeceğim; senin zürriyetin üzerine Ruhumu, ve senden çıkacak olanların üzerine bereketimi dökeceğim;</verse>
				<verse number="4">ve otlar arasında, akar sular kenarında söğüt ağaçları gibi bitecekler.</verse>
				<verse number="5">Biri: Ben Yehova kuluyum, diyecek; ve başkası kendine Yakub adını verecek; bir başkası da eline: Yehova kuluyum, diye yazacak, ve kendi adını İsrail diye takacak.</verse>
				<verse number="6">RAB, İsrailin kıralı, ve Kurtarıcısı, orduların RABBİ şöyle diyor: İlk benim, ve son benim, ve benden başka Allah yoktur.</verse>
				<verse number="7">Ve eski kavmı kurduğumdan beri benim gibi çağıran kim var? Bunu bildirsin ve benim önüme dizsin; ve gelecek şeyleri ve olacak şeyleri bildirsinler.</verse>
				<verse number="8">Yılmayın, ve korkmayın; ben eski zamandan sana işittirmedim mi, ve bildirmedim mi? ve siz şahitlerimsiniz. Benden başka Allah var mı? Evet, başka Kaya yok; ben bilmiyorum.</verse>
				<verse number="9">Oyma puta şekil verenlerin hepsi boş adamlardır; ve zevk buldukları şeyler bir işe yaramıyacaktır; ve onların şahitleri bile utandırılsınlar diye görmezler, ve bilmezler.</verse>
				<verse number="10">Kim bir ilâha şekil verdi, yahut işe yaramıyan bir put döktü?</verse>
				<verse number="11">İşte, onun bütün arkadaşları utandırılacaklar; ve işçiler ise, onlar insanlardandır; hepsi toplansınlar, ayağa kalksınlar; yılacaklar, birlikte utandırılacaklar.</verse>
				<verse number="12">Demirci balta yapar, ve kömür ateşinde çalışır, ve çekiçlerle ona şekil verir, ve kuvvetli bazusu ile onu işler; evet, acıkır, ve kuvveti kalmaz; su içmez, ve zayıflar.</verse>
				<verse number="13">Dülger ip gerer; kalemle onu çizer; ona rendelerle biçim verir, ve onu pergelle çizer, ve evde otursun diye onu insan şekline, insan güzelliğine göre yapar.</verse>
				<verse number="14">Kendisi için erz ağaçları keser, ve palamut ve meşe ağaçları alır, ve orman ağaçları arasında kendisi için bir ağaç seçer; çam ağacı diker ve yağmur onu büyütür.</verse>
				<verse number="15">Ve insana ateş yakmağa yarar; ve ondan alır ve ısınır; evet, onu tutuşturur, ve ekmek pişirir; evet, bir ilâh yapar, ve ona tapınır; onu oyma bir put yapar, ve önünde yere kapanır.</verse>
				<verse number="16">Bir parçasını ateşte yakar; bir parçası ile et yer, kebap yapar ve doyar; evet, ısınır, ve der: Oh, ısındım, ateş gördüm.</verse>
				<verse number="17">Ve ondan artakalanı bir ilâh, kendine oyma put yapar; ve önünde yere kapanır ve tapınır, ve ona yalvarır, ve der: Beni kurtar; çünkü ilâhım sensin.</verse>
				<verse number="18">Bilmezler ve anlamazlar; çünkü görmesinler diye gözlerini, anlamasınlar diye yüreklerini kapadı.</verse>
				<verse number="19">Ve hiç biri fikrine getirmiyor, bilgi ile anlayış da yok ki, desin: Bir parçasını ateşte yaktım; evet, onun közleri üzerinde ekmek de pişirdim; et kebap ettim ve yedim; ve ondan artakalanı mekruh bir şey mi yapayım? ağaç kütüğü önünde yere mi kapanayım?</verse>
				<verse number="20">Kül yiyor; aldanmış yürek onu saptırmış; ve canını kurtaramıyor, ve: Sağ elimdeki yalancı şey değil mi? diyemiyor.</verse>
				<verse number="21">Bu şeyleri an, ey Yakub, ve ey İsrail; çünkü benim kulum sensin; sana ben şekil verdim; benim kulum sensin; ey İsrail, benim tarafımdan unutulmazsın.</verse>
				<verse number="22">Senin günahlarını koyu bulut gibi, ve suçlarını bulut gibi sildim; bana dön; çünkü seni fidye ile kurtardım.</verse>
				<verse number="23">Terennüm edin, ey gökler, çünkü bunu RAB yaptı; bağırışın, ey sizler, yerin derinlikleri; ey dağlar, ey orman, ve onda olan her ağaç, terennüme koyulun; çünkü RAB Yakubu fidye ile kurtardı, ve İsrailde izzet bulacaktır.</verse>
				<verse number="24">Seni fidye ile kurtaran, ve sana rahimden şekil veren RAB şöyle diyor: Her şeyi yaratan, gökleri yalnız başına yayan, yeri seren (yanımda kim vardı?),</verse>
				<verse number="25">yalancıların alâmetlerini boşa çıkaran, ve falcıları deli eden, hikmetlileri geri döndüren, ve onların bilgisini akılsızlık eden,</verse>
				<verse number="26">kulunun sözünü pekiştiren, ve ulaklarının öğüdünü tamamlıyan, Yeruşalim için: İçinde oturulacak, ve Yahuda şehirleri için: Yapılacaklar, ve onun viranelerini yine kuracağım, diyen;</verse>
				<verse number="27">engine: Kuru, ve senin ırmaklarını kurutacağım, diyen;</verse>
				<verse number="28">Koreş için: Çobanımdır, ve bütün muradımı yerine getirecektir, diyen, ve Yeruşalim için: Bina olunacaktır, ve mabet için: Temelin atılacaktır, diyen RAB benim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="45">
				<verse number="1">ÖNÜMDE milletlere baş iğdirmek, ve kıralların belini gevşetmek, ve kapılar kapanmasın diye önünde kapı kanatlarını açmak için elini tuttuğu Koreşe, mesihine, RAB şöyle diyor:</verse>
				<verse number="2">Ben senin önünce yürüyeceğim, ve çıkıntılı yerleri düz edeceğim; tunç kapıların kanatlarını kıracağım, ve demir sürgülerini parçalıyacağım;</verse>
				<verse number="3">seni adınla çağıran RAB, İsrailin Allahı ben idiğimi bilesin diye karanlığın hazinelerini, ve gizli yerlerin saklı zenginliğini sana vereceğim.</verse>
				<verse number="4">Sen beni tanımazken, kulum Yakub, ve seçtiğim İsrail için seni adınla çağırdım; sana ad taktım.</verse>
				<verse number="5">RAB benim, ve başkası yoktur; benden başka Allah yoktur. Sen beni tanımazken, sana kuşak bağladım ki,</verse>
				<verse number="6">şarktan ve garptan olanlar benden başkası olmadığını bilsinler; RAB benim, ve başkası yoktur.</verse>
				<verse number="7">Işığa şekil veren, ve karanlığı yaratan; barışıklık eden, ve belâ yaratan; bütün bunları yapan RAB benim.</verse>
				<verse number="8">Ey gökler, yukarıdan damlatın, ve bulutlar salâh akıtsın; toprak açılsın, ve kurtuluş meyvası versin, onunla beraber de yerden salâh bitirsin; ben, RAB, onu ben yarattım.</verse>
				<verse number="9">Kendine şekil verenle çekişenin vay başına! yerin çömlek parçaları arasında bir çömlek parçası! Balçık kendisine şekil verene: Ne yapıyorsun? yahut senin elinin işi sana: Elleri yok, der mi?</verse>
				<verse number="10">Babaya: Dünyaya getirdiğin nedir? yahut kadına: Ağrısını çektiğin nedir? diyenin vay başına!</verse>
				<verse number="11">İsrailin Kuddûsu, ve ona şekil veren RAB şöyle diyor: Gelecek şeyleri benden sorun; oğullarım için, ve ellerimin işi için bana emredin.</verse>
				<verse number="12">Dünyayı ben yaptım, ve onun üzerinde insan yarattım; gökleri benim ellerim yaydı; ve onların bütün ordusuna emrettim.</verse>
				<verse number="13">Ben onu hakla ayağa kaldırdım, ve onun bütün yollarını düz edeceğim; şehrimi o bina edecek, ve sürgünlerimi bedel ve hediye almadan salıverecek, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="14">RAB şöyle diyor: Mısırın emeği, ve Habeş ili ile uzun boylu Şebalıların ticareti sana geçecek, ve senin olacak; o adamlar senin ardınca yürüyecekler; zincirler içinde geçecekler; ve senin önünde yere kapanacaklar, sana yalvarıp diyecekler: Gerçek Allah sende, ve başkası, başka Allah yok.</verse>
				<verse number="15">Gerçek kendini gizliyen Allah sensin, ey İsrailin Allahı, ey Kurtarıcı!</verse>
				<verse number="16">Hepsi utandırılacak, hem de rüsvay olacaklar; put yapanlar hep birden rüsvaylığa gidecekler.</verse>
				<verse number="17">Fakat İsrail RABBİN eli ile, ebedî kurtuluşla kurtulacak; ebedler ebedince utandırılmıyacaksınız, ve rüsvay olmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="18">Çünkü gökleri yaratan RAB, dünyaya şekil veren, ve onu yaratan, onu pekiştiren, ve onu boşuna yaratmıyan, üzerinde oturulsun diye ona şekil veren Allah şöyle diyor: RAB benim; ve başkası yoktur.</verse>
				<verse number="19">Ben gizlide, karanlık diyarının bir yerinde söylemedim; Yakub zürriyetine: Beni boş yere arayın, demedim; ben, RAB, hak söyliyen, doğru şeyleri bildiren benim.</verse>
				<verse number="20">Ey sizler, milletlerden kaçıp kurtulanlar, toplanın da gelin; bir arada yaklaşın; oyma putların odununu taşıyanların, ve kurtaramıyan ilâha yalvaranların bilgisi yoktur.</verse>
				<verse number="21">Bildirin, ve yaklaştırın; evet, birbirile danışsınlar; kadimden bunu işittiren kimdir? eski zamandan bunu bildiren kimdir? Ben, RAB, ben değil miyim? ve benden başka Allah, hak Allah ve Kurtarıcı yok; benden başkası yoktur.</verse>
				<verse number="22">Ey dünya uçları, hepiniz bana yünelin de kurtulun; çünkü Allah benim, ve başkası yoktur.</verse>
				<verse number="23">Kendimle and ettim: Her diz önümde çökecek, her dil bana and edecek, diye söz ağzımdan doğrulukla çıktı, ve geri dönmez.</verse>
				<verse number="24">Benim için denilecek: Salâh ve kudret ancak RABDEDİR; insanlar ona gelecekler; ve ona karşı alevlenenlerin hepsi utandırılacak.</verse>
				<verse number="25">Bütün İsrail zürriyeti RABDE suçsuz olup övünecekler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="46">
				<verse number="1">BEL çöküyor, Nebo iğiliyor; putları hayvanlar üzerinde, ve beygirler üzerinde; taşıdığınız o şeyler bir ağırlık oldu, yorgun hayvana yük oldu.</verse>
				<verse number="2">İğiliyorlar, birlikte çöküveriyorlar; yükü kurtaramadılar, ve kendileri de sürgüne gittiler.</verse>
				<verse number="3">Ey Yakub evi, ve İsrail evinin bütün artakalanları, ana karnında olduğunuz zamandan beri yüklenip götürdüğüm, ve rahimde olduğunuz zamandan beri taşımakta olduğum sizler, beni dinleyin:</verse>
				<verse number="4">İhtiyarlığınıza kadar da ben oyum, ve ak saçlı oluncıya kadar sizi ben yükleneceğim; bunu ben yaptım, ve ben taşıyacağım; evet, ben yükleneceğim ve kurtaracağım.</verse>
				<verse number="5">Beni kime benzeteceksiniz, ve kiminle denk tutacaksınız, ve benim için ne örnek yapacaksınız ki, benzetelim?</verse>
				<verse number="6">Altını keseden boşaltanlar, ve gümüşü terazide tartanlar ücretle kuyumcu tutarlar, o da bundan bir ilâh yapar; yere kapanır da tapınırlar.</verse>
				<verse number="7">Onu sırtta taşırlar, ve götürüp yerine korlar, ve ayakta durur; yerinden kımıldanmaz; evet, biri ona feryat etse cevap veremez, ve sıkıntısından onu kurtaramaz.</verse>
				<verse number="8">Bunu anın da er olun; ey günah işliyenler, bunu tekrar yüreğinize koyun.</verse>
				<verse number="9">Eski zamandan olan önceki şeyleri anın, çünkü Allah benim, ve başkası yoktur; ben Allahım, ve benim gibisi yoktur;</verse>
				<verse number="10">sonu başlangıçtan, ve henüz olmıyan şeyleri kadimden bildiren: Öğüdüm duracak, ve bütün muradımı yapacağım, diyerek,</verse>
				<verse number="11">şarktan yırtıcı kuşu, uzak memleketten öğüdümü yapacak adamı çağıran benim; evet, ben söyledim ve yerine getireceğim; ben tasarladım, ve onu yapacağım.</verse>
				<verse number="12">Katı yürekliler, adaletten uzak olanlar! beni dinleyin:</verse>
				<verse number="13">Ben adaletimi yaklaştırıyorum, uzakta değil; ve kurtarışım gecikmiyecek; güzelliğim olan İsrail için de Sionda kurtuluş vereceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="47">
				<verse number="1">EY sen, ere varmamış Babil kızı, aşağı in de toprakta otur; ey Kildanîler kızı, taht yok, yere otur; çünkü artık sana nazik ve nazlı demiyecekler.</verse>
				<verse number="2">İki değirmen taşı al da un övüt; peçeni aç, eteği kaldır, baldırı aç, ırmaklardan geç.</verse>
				<verse number="3">Çıplaklığın açılacak, evet, aybın görülecek, ben öç alacağım, ve kimseyi esirgemiyeceğim.</verse>
				<verse number="4">Kurtarıcımız, orduların RABBİ onun ismidir, İsrailin Kuddûsu!</verse>
				<verse number="5">Ey Kildanîlerin kızı, sessiz otur, ve karanlığa gir; çünkü artık sana, Ülkeler kıraliçası demiyeckler.</verse>
				<verse number="6">Kavmıma öfkelendim, mirasımı murdar ettim; ve onları senin eline verdim; sen onlara merhamet etmedin; yaşlının üzerinde boyunduruğunu çok ağır ettin.</verse>
				<verse number="7">Ve sen: Ebediyen kıraliça olacağım, dedin; o kadar ki, bu şeyleri aklına getirmedin, ve bunun sonunu düşünmedin.</verse>
				<verse number="8">Ey zevk düşkünü, sen ki, emniyette oturuyorsun, ve yüreğinde: Ben varım, ve benden başkası yok; dul oturmıyacağım, evlât acısı görmiyeceğim, diyorsun, şimdi bunu dinle:</verse>
				<verse number="9">Evlât acısı ve dulluk, bunların ikisi de, birden, bir günde senin başına gelecekler; afsunculukların çok, büyücülüklerin bol olduğu halde tam olarak senin başına gelecekler.</verse>
				<verse number="10">Çünkü kendi şerirliğine güvendin: Gören yok, dedin; hikmetin ve bilgin seni şaşırttı; ve kendi yüreğinde: Ben varım, ve benden başkası yok, dedin.</verse>
				<verse number="11">Bundan ötürü başına belâ gelecek; onun ne vakit doğacağını bilmiyeceksin, başına felâket düşecek; onu atamıyacaksın; ve bilmediğin harabiyet ansızın senin üzerine gelecek.</verse>
				<verse number="12">Çocukluğundan beri emek verdiğin büyülerinle, ve bol afsunlarınla şimdi dur; belki faide görebilirsin, belki galebe çalarsın.</verse>
				<verse number="13">Aldığın öğütlerin çokluğundan yoruldun; müneccimler, yıldızlara bakanlar, ay başlarında ne olacağını bildirenler, şimdi kalksınlar da başına gelecek şeylerden seni kurtarsınlar.</verse>
				<verse number="14">İşte, onlar anız gibi olacaklar; onları ateş yakacak; alevlerin elinden canlarını kurtarmıyacaklar; bu ateş ne ısınmak için kor, ne de karşısında oturulacak ateş olmıyacak.</verse>
				<verse number="15">Emek verdiğin şeylerin böyle olacak; çocukluğundan beri seninle alış veriş edenlerden herkes kendi vatanı yolunda avare olacak; seni kurtaran olmıyacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="48">
				<verse number="1">EY Yakub evi, siz ki, İsrail adı ile çağırılırsınız, ve Yahuda sularından çıktınız; hakikatla ve doğrulukla olmıyarak RABBİN ismile and edersiniz, ve İsrailin Allahını anarsınız</verse>
				<verse number="2">(çünkü onlar: Mukaddes şehirdeniz, derler, ve ismi orduların RABBİ olan İsrailin Allahına dayanırlar), şunu dinleyin:</verse>
				<verse number="3">Önceki şeyleri eski zamandan beri bildirdim; evet, ağzımdan çıktılar, ve onları işittirdim; onları ansızın yaptım, ve vaki oldular.</verse>
				<verse number="4">Senin inatçı, ve boynunun demir sinir, ve alnının tunçtan olduğunu bildiğim için,</verse>
				<verse number="5">eski zamandan beri onu sana bildirdim; vaki olmadan önce sana işittirdim; yoksa derdin: Onları yapan putumdur, onları emreden oyma putum ve dökme putumdur.</verse>
				<verse number="6">Bunu işittin, bak, hepsi oldu; ve siz itiraf etmiyecek misiniz? sana şimdiden yeni şeyler, bilmediğin gizli şeyler işittirdim.</verse>
				<verse number="7">Onlar eski zamandan değil, şimdi yaratıldı; ve bugünden önce onları işitmedin; yoksa sen: Onları biliyordum, derdin.</verse>
				<verse number="8">Evet, işitmedin; evet, bilmedin; evet, eski zamandan kulağın açılmadı; çünkü bilirdim ki, çok hainlik ediyordun, ve daha ana rahminden sana günahkâr deniliyordu.</verse>
				<verse number="9">İsmimden ötürü öfkemi geciktiriyorum, ve hamdimden ötürü seni kesip atmıyayım diye senden kendimi tutuyorum.</verse>
				<verse number="10">İşte, seni tasfiye ettim, fakat gümüş gibi değil; seni sıkıntı ocağında denedim.</verse>
				<verse number="11">Bunu kendim için, kendim için edeceğim; çünkü ismime neden hürmetsizlik edilsin? izzetimi de başkasına vermem.</verse>
				<verse number="12">Ey Yakub, ve çağırdığım İsrail, beni dinle: Ben oyum; ilk ben im, son da ben im.</verse>
				<verse number="13">Evet, yerin temelini benim elim koydu, ve gökleri sağ elim yaydı; ben onları çağırınca, birlikte dikilip dururlar.</verse>
				<verse number="14">Hepiniz toplanın, ve dinleyin; onların arasında bu şeyleri kim bildirdi? RABBİN sevdiği adam onun murat ettiği şeyi Babile yapacak, ve bazusu Kildanîlerin üzerinde olacak.</verse>
				<verse number="15">Ben, ben söyledim; evet, onu ben çağırdım, onu getirdim, ve yolu uğurlu olacak.</verse>
				<verse number="16">Bana yaklaşın, bunu dinleyin: Başlangıçtan beri gizlice söylemedim; vaki olduğu zamandan beri ben oradayım; ve şimdi Rab Yehova ve onun Ruhu beni gönderdi.</verse>
				<verse number="17">RAB, seni fidye ile kurtaran, İsrailin Kuddûsu şöyle diyor: Faideli olanı sana öğreten, yürüyeceğin yolda seni güden, Allahın RAB benim.</verse>
				<verse number="18">Keşke emirlerimi iyi dinliye idin! o zaman selâmetin ırmak gibi, salâhın da deniz dalgaları gibi olurdu;</verse>
				<verse number="19">zürriyetin de kum gibi, ve sulbünden çıkanlar onun taneleri gibi olurdu; karşımdan adı kesilip atılmazdı, ve helâk olmazdı.</verse>
				<verse number="20">Babilden çıkın; Kildanîlerden kaçın; terennüm sesile bildirin, bunu işittirin, yerin ucuna kadar onu çıkarın; diyin: Kulu Yakubu RAB fidye ile kurtardı.</verse>
				<verse number="21">Ve onları çöllerde yürütürken susamadılar; onlar için kayadan sular akıttı; ve kayayı yardı, ve sular fışkırdı.</verse>
				<verse number="22">RAB diyor: Kötülere selâmet yoktur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="49">
				<verse number="1">EY adalar, beni işitin; ve uzaktaki milletler, iyi dinleyin; ana rahminde iken RAB beni çağırdı; anamın karnında iken adımı andı;</verse>
				<verse number="2">ve ağzımı keskin kılıç gibi etti; elinin gölgesinde beni gizledi; ve beni cilâlı bir ok etti; kendi ok kılıfında beni sakladı;</verse>
				<verse number="3">ve bana dedi: Sende izzet bulacağım İsrailsin, kulumsun.</verse>
				<verse number="4">Fakat ben dedim: Boşuna emek verdim, kuvvetimi boş yere ve beyhude telef ettim; lâkin hakkım RABBİN yanındadır, ve ücretim Allahımın yanındadır.</verse>
				<verse number="5">Ve şimdi İsrail RABBE toplansın diye Yakubu tekrar ona getirmek için beni kendisine kul olmak üzre (çünkü RABBİN gözünde ben izzet buldum, ve Allahım bana kuvvet oldu) daha rahimden bana şekil veren RAB diyor,</verse>
				<verse number="6">evet, o diyor: Yakub sıptlarını yeniden yerlerine dikmek, ve İsrailin esirgenmiş olanlarını geri getirmek için bana kul olman bir şey değildir; seni Milletlere de ışık olarak vereceğim ki, yerin ucuna kadar benim kurtarışım olasın.</verse>
				<verse number="7">İnsanın hor gördüğü, milletin nefret ettiği, hükümdarların kölesi olan adama İsrailin Kurtarıcısı ve Kuddûsu RAB şöyle diyor: Sadık olan RABDEN, seni seçmiş olan İsrailin Kuddûsundan ötürü kırallar görüp ayağa kalkacaklar; reisler görecekler, ve secde edecekler.</verse>
				<verse number="8">RAB şöyle diyor: Rıza vaktinde sana cevap verdim, ve kurtarış gününde sana yardım ettim; ve seni koruyacağım, ve seni kavma ahit olarak vereceğim ki, memleketi pekiştiresin, ıssız kalmış mirasları paylaştırasın;</verse>
				<verse number="9">mahpuslara: Çıkın; karanlıkta olanlara: Açığa gelin, diyesin. Onlar yollarda otlıyacaklar, bütün çıplak tepelerde otlakları olacak.</verse>
				<verse number="10">Acıkmıyacaklar, susamıyacaklar; sıcak ve güneş onlara vurmıyacak; çünkü onlara merhamet eden kendilerine yol gösterecek, ve onları su pınarlarına iletecek.</verse>
				<verse number="11">Ve bütün dağlarımı yol edeceğim, ve büyük yollarım yükselecek.</verse>
				<verse number="12">İşte, bunlar uzaktan, ve işte, bunlar şimalden ve garptan, şunlar da Sinim diyarından gelecekler.</verse>
				<verse number="13">Ey gökler, terennüm edin; ve ey yer, meserretle coş; ve ey dağlar, terennüme koyulun; çünkü RAB kavmını teselli etti, ve kederli olanlarına acıdı.</verse>
				<verse number="14">Fakat Sion dedi: Yehova beni bıraktı, ve Rab beni unuttu.</verse>
				<verse number="15">Kadın emzikteki çocuğunu unutabilir mi ki, kendi rahminin oğluna acımasın? evet, onlar unutabilirler, fakat ben seni unutmam.</verse>
				<verse number="16">İşte, iki elimin ayasına seni nakşettim; duvarların daima karşımda.</verse>
				<verse number="17">Oğulların seğirtip geliyorlar; seni helâk edenler, ve seni harap edenler içinden çıkacaklar.</verse>
				<verse number="18">Çepçevre gözlerini kaldırıp bak; onların hepsi toplanıyorlar, sana geliyorlar. RAB diyor: Varlığım hakkı için, onların hepsini süs gibi takınacaksın, ve bir gelin gibi onları kuşanacaksın.</verse>
				<verse number="19">Çünkü, viran ve ıssız yerlerin, ve harap edilmiş diyarın — gerçek şimdi oturanlar için sen dar olacaksın, ve seni yutanlar uzaklaşacaklar.</verse>
				<verse number="20">Evlâtsız kaldığın zamanın oğulları: Bu yer bana dar geliyor; bana yer ver de oturayım, dediklerini kulakların yine işitecek.</verse>
				<verse number="21">O zaman içinden diyeceksin: Ben evlâtlarımdan olmuş, tek başıma, sürgün, ve öteye beriye dolaşmakta iken bunları bana kim peyda etti? ve bunları kim büyüttü? işte, ben yalnız kalmıştım; bunlar, nerede idi bunlar?</verse>
				<verse number="22">Rab Yehova şöyle diyor: İşte, milletlere elimi kaldıracağım, ve kavmlara bayrağımı yükselteceğim; ve senin oğullarını kucaklarında getirecekler, ve senin kızlarını sırtlarında taşıyacaklar.</verse>
				<verse number="23">Ve kırallar sana lala, ve kıraliçaları sana dadı olacaklar; yere kapanıp ayaklarının tozunu yalıyacaklar; ve bileceksin ki, RAB benim; ve beni bekliyenler utandırılmıyacaklardır.</verse>
				<verse number="24">Kuvvetlinin elinden çapul malı alınacak mı, ve usulüne göre esir düşenler azat olacak mı?</verse>
				<verse number="25">Fakat RAB şöyle diyor: Kuvvetlinin de esirleri elinden alınacak, korkunç adamın aldığı çapul malı da kurtulacak; çünkü seninle çekişenle ben çekişeceğim, ve senin oğullarını ben kurtaracağım.</verse>
				<verse number="26">Ve sana işkence edenlere kendi etlerini yedireceğim; ve kendi kanları ile tatlı şarap içmiş gibi sarhoş olacaklar; ve bütün beşer bilecek ki, seni kurtaran RAB benim, ve Kurtarıcın, Yakubun Kadîri benim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="50">
				<verse number="1">RAB şöyle diyor: Ananızı salıvermeğe dair olan boşama kağıdı nerede? ve sizi alacaklılarımdan hangisine sattım? İşte, fesatlarınızdan ötürü satıldınız, ve günahlarınızdan ötürü ananız salıverildi.</verse>
				<verse number="2">Ben geldiğim zaman niçin kimse bulunmadı, çağırdığım zaman niçin cevap veren yoktu? elim hiç kısaldı mı ki, fidye ile kurtaramasın? yahut azat etmek için bende kuvvet mi yok? İşte, tekdirimle denizi ben kuruturum, ırmakları ben çöl ederim; su kalmadığı için balıkları kokar, ve susuzluktan ölürler.</verse>
				<verse number="3">Göklere siyahlar giydiririm, ve onların örtüsünü çul ederim.</verse>
				<verse number="4">Yorgun adama sözle destek olmağı bileyim diye, Rab Yehova bana şakirtlerin dilini verdi; her sabah uyandırır, şakirtler gibi işitsin diye kulağımı uyandırır.</verse>
				<verse number="5">Rab Yehova kulağımı açtı, ve ben âsi olmadım, ve geri çekilmedim.</verse>
				<verse number="6">Vuranlara sırtımı, saç yolanlara yanaklarımı verdim; yüzümü utançtan ve tükürükten gizlemedim.</verse>
				<verse number="7">Çünkü Rab Yehova bana yardım eder; bundan ötürü rüsvay olmadım; bundan ötürü yüzümü çakmak taşı gibi ettim, ve bilirim ki, utandırılmıyacağım.</verse>
				<verse number="8">Beni haklı çıkaran yakındır; kim benimle muhakeme olacak? birlikte duralım; hasmım kimdir? bana yaklaşsın.</verse>
				<verse number="9">İşte, Rab Yehova bana yardım edecek; beni suçlu çıkaracak kimdir? İşte, onların hepsi esvap gibi eskiyecekler; onları güve yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="10">Aranızda RABDEN korkan, kulunun sözünü dinliyen kim var? karanlıkta yürüyen, ve ışığı olmıyan, RABBİN ismine güvensin, ve Allahına dayansın.</verse>
				<verse number="11">İşte, ateş tutuşturan, kıvılcımlarla kuşanan sizler, hepiniz, ateşinizin alevi içinde, ve tutuşturduğunuz kıvılcımlar arasında yürüyün. Size elimden çıkacak şudur: işkence içinde yatacaksınız.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="51">
				<verse number="1">EY sizler, salâhın ardınca giden, RABBİ arıyanlar, beni dinleyin: Yontulup alındığınız kayaya, ve kazılıp çıkarıldığınız taş ocağı çukuruna bakın.</verse>
				<verse number="2">Atanız İbrahime, ve sizi doğuran Saraya bakın; çünkü tek adamken onu çağırdım, ve kendisini mubarek kıldım, ve onu çoğalttım.</verse>
				<verse number="3">Çünkü RAB Sionu teselli etti; bütün harabelerini teselli etti, ve onun çölünü Aden, ve bozkırını RABBİN bahçesi gibi etti; orada meserret ve sevinç, şükran ve terennüm sesi bulunacak.</verse>
				<verse number="4">Beni iyi dinleyin, ey kavmım; ve ey ümmetim, bana kulak verin; çünkü benden bir şeriat çıkacak, ve kavmlara ışık olarak adaletimi pekiştireceğim.</verse>
				<verse number="5">Adaletim yakındır, kurtarışım meydana çıktı, ve benim bazularım kavmlara hükmedecek; adalar beni bekliyecekler, ve bazuma güvenecekler.</verse>
				<verse number="6">Gözlerinizi göklere kaldırın, aşağıya yere de bakın; çünkü gökler duman gibi dağılacak, ve yer esvap gibi eskiyecek; üzerinde oturanlar da öylece ölecekler; fakat kurtarışım ebedî olacak, ve adaletimin ardı kesilmiyecek.</verse>
				<verse number="7">Ey sizler, salâhı bilenler, şeriatim yüreklerinde olan kavm, beni dinleyin; insanların hakaretinden korkmayın; ve onların sövmelerinden yılmayın.</verse>
				<verse number="8">Çünkü güve onları esvap gibi yiyecek, ve kurt onları yapağı gibi yiyecek; fakat adaletim ebediyen, ve kurtarışım nesillerin devamınca duracak.</verse>
				<verse number="9">Ey RABBİN bazusu, uyan, uyan, kudret giy; geçmiş günlerde, en eski nesillerde olduğu gibi uyan! Rahabı parçalıyan, canavarı yaralıyan sen değil misin?</verse>
				<verse number="10">Denizi, büyük enginin sularını kurutan, fidye ile kurtulanlar geçsin diye denizin derin yerlerini yol yapan sen değil misin?</verse>
				<verse number="11">Ve RABBİN kurtardıkları dönecekler, ve terennümle Siona varacaklar, ve başları üzerinde ebedî sevinç olacak; meserrete ve sevince erecekler; ve kederle inilti kaçıp gidecek.</verse>
				<verse number="12">Sizi teselli eden benim, benim; sen kimsin ki, ölecek insandan, ve ot gibi olacak adam oğlundan korkuyorsun;</verse>
				<verse number="13">ve gökleri yayan, ve dünyanın temellerini atan, seni yaratan RABBİ unuttun; ve zorba, helâk için hazırlanınca, onun kızgınlığından bütün gün durmadan yılıyorsun? hani, zorbanın kızgınlığı nerede?</verse>
				<verse number="14">Sürgün esir çabuk çözülecek; ve ölmiyecek, çukura inmiyecek, ve ekmeksiz kalmıyacak.</verse>
				<verse number="15">Çünkü senin Allahın RAB benim, ben ki, denizi karıştırırım, ve onun dalgaları gürler; onun ismi orduların RABBİDİR.</verse>
				<verse number="16">Ve ben gökleri dikmek, ve dünyanın temellerini atmak, ve Siona: Kavmım sensin, demek için sözlerimi senin ağzına koydum, elimin gölgesile seni örttüm.</verse>
				<verse number="17">Uyan, uyan, ey Yeruşalim, ayağa kalk, sen ki RABBİN gazap kâsesini onun elinden içtin; sersemlik kâsesini içtin, ve sümürdün.</verse>
				<verse number="18">Doğurduğu bütün oğullardan ona yol gösteren yok; ve büyüttüğü bütün oğullardan onun elini tutan yok.</verse>
				<verse number="19">Senin başına bu iki şey geldi; senin için kim yas tutsun? soygun ve kırgın, kıtlık ve kılıç; seni nasıl teselli edeyim?</verse>
				<verse number="20">Oğulların baygın, ağa düşmüş geyik gibi, bütün sokak başlarında yatıyorlar; RABBİN kızgınlığı ile, Allahının tekdirile dolmuşlar.</verse>
				<verse number="21">Ey düşkün, sen ki sarhoş oldun, fakat şaraptan değil, bundan ötürü şimdi şunu dinle;</verse>
				<verse number="22">Rabbin Yehova, ve kavmının davasını gören Allahın şöyle diyor: İşte, sersemlik kâsesini, gazabımın kâsesini senin elinden aldım; artık bir daha onu içmiyeceksin;</verse>
				<verse number="23">ve onu seni sıkıştıranların eline vereceğim, onlar ki, senin canına: İğil de geçelim, dediler; sen de sırtını toprak gibi, ve sokak gibi geçenlerin ayağı altına koydun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="52">
				<verse number="1">UYAN, uyan, ey Sion, kuvvetini giy; ey Yeruşalim, mukaddes şehir, güzel esvabını giy; çünkü sünnetsiz ile murdar adam artık sana girmiyecek.</verse>
				<verse number="2">Üzerindeki tozu silk; kalk, tahtına otur, ey Yeruşalim; boynundaki bağdan çözül; Sionun sürgün kızı.</verse>
				<verse number="3">Çünkü RAB şöyle diyor: Hiçe satıldınız; ve para ile kurtarılacak değilsiniz.</verse>
				<verse number="4">Çünkü Rab Yehova şöyle diyor: Garip olarak yaşamak için başlangıçta kavmım Mısıra indi; ve sebep yokken Aşur onları sıkıştırdı.</verse>
				<verse number="5">Ve şimdi RAB diyor: Mademki kavmım hiçe alınıp götürüldü, burada benim ne işim var? onların üzerine hükümdar olanlar ulumaktalar, RAB diyor, ve ismime bütün gün durmadan küfredilmekte.</verse>
				<verse number="6">Bundan ötürü kavmım ismimi tanıyacak; bundan ötürü o gün bilecekler ki, söyliyen benim; işte, benim.</verse>
				<verse number="7">Dağlar üzerinde müjdecinin ayakları ne güzeldir, o müjdeci ki, selâmet sözünü işittiriyor, iyilik müjdesini getiriyor, kurtuluş ilân ediyor, Siona diyor: Allahın kırallık ediyor!</verse>
				<verse number="8">Bekçilerinin sesi! seslerini yükseltiyorlar, birlikte terennüm ediyorlar; çünkü RAB Siona dönünce göz göze görecekler.</verse>
				<verse number="9">Ey Yeruşalim harabeleri, sevinçle birlikte terennüme koyulun; çünkü RAB kavmını teselli etti, Yeruşalimi fidye ile kurtardı.</verse>
				<verse number="10">RAB bütün milletlerin gözü önünde mukaddes kolunu sıvadı; ve dünyanın bütün uçları Allahımızın kurtarışını gördü.</verse>
				<verse number="11">Çekilin, çekilin, oradan çıkın, murdara dokunmayın; içinden çıkın; siz ki, RABBİN takımlarını taşımaktasınız, temizlenin.</verse>
				<verse number="12">Çünkü acele ile çıkmıyacaksınız, ve kaçarak gitmiyeceksiniz; çünkü RAB önünüzden gidecek; ve İsrailin Allahı size dümdar olacak.</verse>
				<verse number="13">İşte, kulum akıllıca davranacak, yüksek, ve yükselmiş, ve çok yüce olacak.</verse>
				<verse number="14">Nasıl ki, çoğu sana şaştılar (onun görünüşü insanınkinden, ve şekli adam oğullarınınkinden o kadar bozulmuştu),</verse>
				<verse number="15">böylece çok milletleri şaşırtacak; kırallar ona ağızlarını kapıyacaklar; çünkü kendilerine anlatılmamış olanı görecekler; ve işitmediklerini anlıyacaklar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="53">
				<verse number="1">HABERİMİZE kim inandı? ve RABBİN bazusu kime izhar olundu?</verse>
				<verse number="2">çünkü onun önünde körpe fidan gibi, ve kurak yerden kök sürgünü gibi çıktı; ne biçimi ve ne de güzelliği vardı; gösterişi de yoktu ki, kendisine bakınca gönlümüz onu çeksin.</verse>
				<verse number="3">Hor görüldü, ve insanlar tarafından bırakıldı; acıları tanımış, elemler adamı; ve insanların kendisinden yüzlerini örttükleri bir adam gibi hor görüldü, ve biz onu saymadık.</verse>
				<verse number="4">Gerçek acılarımızı o taşıdı, ve elemlerimizi o yüklendi; gerçek biz sandık ki, o cezaya uğradı, Allah tarafından vuruldu, ve alçaltıldı.</verse>
				<verse number="5">Fakat günahlarımızdan ötürü o yaralandı, fesatlarımızdan ötürü o zedelendi; selâmetimiz için olan ceza onun üzerine indi; ve onun berelerile biz şifa bulduk.</verse>
				<verse number="6">Hepimiz koyunlar gibi yolu şaşırdık; her birimiz kendi yoluna döndü; ve RAB hepimizin fesadını onun üzerine koydu.</verse>
				<verse number="7">Ona kötü muamele ettiler, fakat alçaltıldığı zaman ağzını açmadı; boğazlanmağa götürülen kuzu gibi, ve kırkıcılar önünde dilsiz duran koyun gibi, ağzını açmadı.</verse>
				<verse number="8">Gaddarlıkla hükmolunarak kaldırıldı; onun zamanında yaşıyanlar arasında kim düşündü ki, diriler diyarından kesilip alınması kavmımın günahından ötürü idi? vuruş ise, kavm içindi.</verse>
				<verse number="9">Ve haksızlık etmediği, ve ağzında hile bulunmadığı halde, kabrini kötülerin yanında yaptılar, ve ölümünde zengin adamla beraberdi.</verse>
				<verse number="10">Fakat onu ezmek RABBE hoş göründü; onu eleme düşürdü; onun canı günah takdimesi edilince, zürriyetini görecek, ömrünün günlerini uzatacak, ve RABBİN muradı onun elinde ileri gidecek.</verse>
				<verse number="11">Canının emeği semeresini görecek, ve doyacak; salih kulum bir çoklarını kendi bilgisile salih kılacak; ve fesatlarını kendisi yüklenecek.</verse>
				<verse number="12">Bundan dolayı büyüklerle beraber ona pay vereceğim, ve çapul malını zorlularla beraber paylaşacak; çünkü canını ölüme döktü, ve günahkârlarla sayıldı; çoğunun suçunu da o taşıdı, ve günahkârlar için şefaat etti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="54">
				<verse number="1">TERENNÜM et, ey kısır, sen ki, doğurmadın; terennüme koyul, ve yüksek sesle çağır, sen ki, doğurma ağrısı çekmedin; çünkü bırakılmış kadının oğulları, kocalı kadının oğullarından çoktur, RAB diyor.</verse>
				<verse number="2">Çadırının yerini genişlet, ve meskenlerinin eteklerini gersinler; esirgeme; iplerini uzat, ve kazıklarını pekiştir.</verse>
				<verse number="3">Çünkü sağa sola yayılacaksın; ve senin zürriyetin milletleri mülk edinecek, ve ıssız şehirleri halk ile dolduracak.</verse>
				<verse number="4">Korkma, çünkü utanmıyacaksın; ve sıkılma, çünkü yüzün kızarmıyacak; çünkü gençliğinin utancını unutacaksın, ve dulluğunun rüsvaylığını artık anmıyacaksın.</verse>
				<verse number="5">Çünkü kocan seni Yaratandır; onun ismi orduların RABBİDİR; ve seni fidye ile Kurtaran İsrailin Kuddûsudur; ona bütün dünyanın Allahı denecektir.</verse>
				<verse number="6">RAB seni bırakılmış ve ruhu dertli bir kadın gibi, gençlik karısı atılınca nasıl olursa, onun gibi çağırdı, senin Allahın diyor.</verse>
				<verse number="7">Seni bir lâhzacık bıraktım; fakat seni büyük merhametlerle toplıyacağım.</verse>
				<verse number="8">Taşkın öfke ile yüzümü senden bir lâhza gizledim; fakat ebedî inayetle sana merhamet edeceğim, seni fidye ile kurtaran RAB diyor.</verse>
				<verse number="9">Çünkü bu benim için Nuh suları gibidir; çünkü Nuh suları yeryüzünü artık basmıyacak diye nasıl and ettimse, sana karşı öfkelenmiyeceğim, ve seni azarlamıyacağım diye öyle and ettim.</verse>
				<verse number="10">Çünkü dağlar yerinden kalkar, ve tepeler sarsılır; fakat inayetim senin üzerinden kalkmaz, ve selâmet ahdim sarsılmaz, sana merhamet eden RAB diyor.</verse>
				<verse number="11">Ey sen, kasırgaya tutulmuş, ve teselli bulmamış düşkün, işte, güzel renkli harçlarla taşlarını yerine koyacağım, ve gök yakutlarla temellerini atacağım.</verse>
				<verse number="12">Ve yakutlarla mazgallarını, ve kızıl yakutlarla kapılarını, ve değerli taşlarla bütün çevreni yapacağım.</verse>
				<verse number="13">Ve bütün oğulların RAB tarafından öğretilmiş olacak; ve oğullarının selâmeti çok olacak.</verse>
				<verse number="14">Salâh ile pekişeceksin; sıkıntıdan uzak olacaksın, çünkü korkmıyacaksın; ve yılgınlıktan uzak olacaksın, çünkü sana yaklaşmıyacak.</verse>
				<verse number="15">İşte, onlar toplanırlar, fakat benden değil; sana karşı kim toplanırsa, senin yüzünden düşecektir.</verse>
				<verse number="16">İşte, kor ateşine üfliyen, ve işine göre silâh çıkaran demirciyi ben yarattım; ve harap etsin diye helâk ediciyi ben yarattım.</verse>
				<verse number="17">Sana karşı yapılan hiç bir silâh işe yaramıyacak; ve hükümde sana karşı kalkan her dili suçlu çıkaracaksın. RAB kullarının mirası budur, ve onların salâhı bendendir, RAB diyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="55">
				<verse number="1">EY sizler, her susıyan, ve parası olmıyan, sulara gelin; gelin satın alın, ve yiyin; gelin de, parasız ve bedelsiz şarap ve süt alın.</verse>
				<verse number="2">Niçin parayı ekmek olmıyan şeye, ve emeğinizi doyurmıyan şeye veriyorsunuz? Beni iyi dinleyin, ve iyi olan şeyi yiyin, ve semiz şey ile canınız lezzet bulsun.</verse>
				<verse number="3">Kulağınızı iğin ve bana gelin; işitin, ve canınız yaşıyacak; ve Davuda olan emin merhametleri, ebedî ahdi sizinle keseceğim.</verse>
				<verse number="4">İşte, ben onu şahit olarak ümmetlere, reis ve emîr olarak ümmetlere verdim.</verse>
				<verse number="5">İşte, bilmediğin bir milleti çağıracaksın; seni bilmiyen bir millet Allahın RABDEN, ve İsrailin Kuddûsundan ötürü sana koşacak; çünkü o sana izzet verdi.</verse>
				<verse number="6">RABBİ bulunabilirken arayın; yakınken onu çağırın;</verse>
				<verse number="7">kötü kişi kendi yolunu, ve fesatçı kendi düşüncelerini bıraksın; ve RABBE dönsün, ve ona merhamet eder; ve Allahımıza dönsün, çünkü bol bol bağışlar.</verse>
				<verse number="8">Çünkü benim düşüncelerim sizin düşünceleriniz değil, sizin yollarınız benim yollarım değil, RAB diyor.</verse>
				<verse number="9">Çünkü gökler nasıl yerden yüksekse, yollarım sizin yollarınızdan, ve düşüncelerim sizin düşüncelerinizden öyle yüksektir.</verse>
				<verse number="10">Çünkü yağmur ve kar nasıl göklerden iner ve oraya dönmezlerse, fakat yeri sular ve onu doğurtup ekini yerden bitirir, ve ekinciye tohum ve yiyiciye ekmek verirse;</verse>
				<verse number="11">ağzımdan çıkan sözüm de öyle olacaktır; bana boş dönmiyecektir, fakat murat ettiğim şeyi yapacak, ve yapsın diye onu gönderdiğim işi başaracak.</verse>
				<verse number="12">Çünkü sevinçle çıkacaksınız, ve selâmetle götürüleceksiniz; dağlar ve tepeler önünüzde terennüme koyulacaklar; ve kırın bütün ağaçları el çırpacaklar.</verse>
				<verse number="13">Çalı yerine çam bitecek; ve ısırgan yerine mersin ağacı bitecek; ve bu şey, RABBE bir nam olsun, kesilip atılmaz ebedî alâmet olsun diye olacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="56">
				<verse number="1">RAB şöyle diyor: Hakkı tutun, ve adalet edin, çünkü kurtarışımın gelmesi, ve adaletimin izhar edilmesi yakındır.</verse>
				<verse number="2">Bunu yapan insana, ve bunu sıkı tutan âdem oğluna ne mutlu! o adam ki, Sebt gününü bozmasın diye onu tutar, ve her türlü kötülükten elini tutar.</verse>
				<verse number="3">RABBE yapışan ecnebi: Mutlaka RAB beni kavmından ayıracak, diye söylemesin; ve harem ağası: İşte, ben kuru bir ağacım, demesin.</verse>
				<verse number="4">Çünkü Sebt günlerimi tutan, ve hoşlandığım şeyleri seçen, ve ahdimi sıkı tutan harem ağaları için RAB şöyle diyor:</verse>
				<verse number="5">Onlara evimde, ve duvarlarımın içinde oğullardan ve kızlardan iyi yer ve ad vereceğim; onlara kesilip atılmaz ebedî ad vereceğim.</verse>
				<verse number="6">Ve RABBE hizmet etmek, ve RABBİN ismini sevmek, ona kul olmak için RABBE yapışan ecnebilerini, Sebt gününü bozmasın diye onu tutan her birini ve ahdimi sıkı tutanı,</verse>
				<verse number="7">evet, onları mukaddes dağıma getireceğim, ve onları dua evimde sevindireceğim; mezbahım üzerinde yakılan takdimeleri ve kurbanları kabul olunacak; çünkü benim evime bütün milletler için dua evi denilecektir.</verse>
				<verse number="8">İsrailin sürgünlerini toplıyan Rab Yehova diyor: Toplanılmış olanlarından başka daha ona toplıyacağım.</verse>
				<verse number="9">Ey kır hayvanları, hepiniz, ormanda olan bütün hayvanlar, yiyip bitirmek için gelin.</verse>
				<verse number="10">Onun bekçileri kördür, hiç birinin bilgisi yok; hepsi dilsiz köpeklerdir, havlıyamazlar; sayıklıyıp yatmaktadırlar, uykuyu seviyorlar.</verse>
				<verse number="11">Evet, köpekler oburdur, doymak bilmezler; onlar anlamak nedir bilmiyen çobanlardır; her yandan, herkes kendi kazancına, hepsi kendi yollarına döndüler.</verse>
				<verse number="12">Gelin, şarap getireyim, ve bol bol içki içelim; yarın da bugünkü gibi, daha ziyade bol olacak, diyorlar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="57">
				<verse number="1">SALİH adam yok oluyor, ve bunu yüreğine koyan kimse yok; ve merhametli adamlar ortadan kaldırılıyor, ve kimse anlamıyor ki, salih adam gelecek kötülüğün önünden kaldırılıyor.</verse>
				<verse number="2">O selâmete giriyor; doğrulukla yürüyenler yatakları üzerinde rahat ediyorlar.</verse>
				<verse number="3">Fakat siz, bakıcı karının oğulları, zaninin ve fahişenin zürriyeti, buraya yaklaşın.</verse>
				<verse number="4">Kiminle eğleniyorsunuz? kime karşı ağız açıyorsunuz, ve dil çıkarıyorsunuz?</verse>
				<verse number="5">Siz ki, meşe ağaçları arasında, her yeşil ağacın altında kızışırsınız; vadilerde, kayaların kovukları altında çocukları boğazlarsınız, siz, günah çocukları, hile zürriyeti değil misiniz?</verse>
				<verse number="6">Senin payın vadinin düzgün taşları arasındadır; onlar, senin nasibin onlar; onlara da dökülen takdimeyi döktün, ekmek takdimesini arzettin. Bunların üzerine ben teselli bulur muyum?</verse>
				<verse number="7">Yatağını yüksek ve yüce bir dağ üzerine koydun; oraya da kurban kesmek için çıktın.</verse>
				<verse number="8">Ve kendi tezkiremi kapıların ve kapı süvelerinin ardına koydun; çünkü benden başkasına soyundun, ve yukarı çıktın; yatağını genişlettin, ve kendin için onlarla söz kestin; gördüğün yerde onların yatağını sevdin.</verse>
				<verse number="9">Ve hoş kokulu yağla kırala gittin, ve güzel kokularını çoğalttın, ve elçilerini uzağa gönderdin, ve ölüler diyarına kadar kendini alçalttın.</verse>
				<verse number="10">Yolunun uzunluğu ile yoruldun: Boştur, demedin; kuvvetini tazelettin; bundan ötürü zayıflamadın.</verse>
				<verse number="11">Ve kimden yıldın ve korktun ki, yalan söyliyorsun, ve beni anmadın, ve kendi yüreğine bunu koymadın? uzun vakitten beri susmadım mı? ve benden korkmuyorsun.</verse>
				<verse number="12">Senin salâhını ben bildireceğim; işlerin ise, sana yaramıyacaklar.</verse>
				<verse number="13">Feryat ettiğin zaman, bir araya topladığın putlar seni azat etsinler; fakat onları yel alacak, bütün onları bir soluk götürecek; ancak bana sığınan, diyarı mülk edinecek, ve mukaddes dağımı miras alacak.</verse>
				<verse number="14">Ve diyecek: Toprak yığın, toprak yığın, yol hazırlayın, kavmımın yolundan tökezi kaldırın.</verse>
				<verse number="15">Çünkü yüksek ve yükselmiş, ebediyette sakin ve ismi Kuddûs olan şöyle diyor: Ben yüksek ve mukaddes yerde otururum, ve alçak gönüllülerin ruhunu diriltmek, ve ezilmişlerin yüreğini diriltmek için, ezilmiş ve alçak gönüllü adamla beraberim.</verse>
				<verse number="16">Çünkü ebediyen davacı olmam, ve daima öfkelenmem; çünkü yarattığım canlar ve ruh önümde bayılırdı.</verse>
				<verse number="17">Onun kötü kazancı fesadından ötürü öfkelendim, ve onu vurdum; yüzümü örttüm ve öfkelendim; ve döneklik edip yüreğinin yolunda yürüdü.</verse>
				<verse number="18">Onun yollarını gördüm, ve kendisine şifa vereceğim; ve ona yol göstereceğim, kendisine ve onun için yas tutanlara yine tesellilerle karşılık vereceğim.</verse>
				<verse number="19">Dudakların meyvasını yaratan benim: Selâmet, uzakta olana, ve yakında olana selâmet! RAB diyor; ve ona şifa vereceğim.</verse>
				<verse number="20">Fakat kötüler çalkanan deniz gibidirler; çünkü o rahat duramaz, ve onun suları dışarı çamur ve kir atar.</verse>
				<verse number="21">Allahım diyor: Kötülere selâmet yoktur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="58">
				<verse number="1">YÜKSEK sesle çağır, esirgeme, sesini boru gibi yükselt, ve kavmıma günahlarını, ve Yakub evine suçlarını bildir.</verse>
				<verse number="2">Halbuki her gün beni arıyorlar, ve yollarımı bilmekten hoşlanıyorlar; adalet etmiş, ve Allahının hükümlerini bırakmamış bir millet gibi benden doğru hükümler soruyorlar; Allaha yaklaşmaktan hoşlanıyorlar.</verse>
				<verse number="3">Niçin oruç tuttuk da görmiyorsun? canımızı alçalttık da bilmiyorsun? diyorlar. İşte, siz orucunuz gününde işinizin peşindesiniz, ve bütün işçilerinizi sıkıştırırsınız.</verse>
				<verse number="4">İşte, siz kavga ve çekişme için, ve kötülük yumruğu ile vurmak için oruç tutuyorsunuz; bugün öyle oruç tutmuyorsunuz ki, yüksek yerde sesinizi işittiresiniz.</verse>
				<verse number="5">Benim seçtiğim oruç, insanın canını alçaltacağı gün, böyle mi olur? saz gibi başını iğmek, ve altına çul ve kül sermek mi? buna mı oruç, ve RABBE makbul gün, diyorsun?</verse>
				<verse number="6">Kötülük zincirlerini açmak, boyunduruk bağlarını çözmek, ve ezilmiş olanları hür olarak koyvermek, ve her boyunduruğu kırmak, benim seçtiğim oruç bu değil mi?</verse>
				<verse number="7">Kendi ekmeğini aç olanla paylaşmak, ve yurtsuz düşkünleri kendi evine getirmek, ve çıplağı görünce üstünü örtmek, ve kendi etinden olandan kaçınmamak değil mi?</verse>
				<verse number="8">O zaman ışığın tan gibi doğar, ve yaran çabuk et sürer; ve senin önünden kendi salâhın yürür; RABBİN izzeti dümdarın olur.</verse>
				<verse number="9">O zaman imdada çağıracaksın, ve RAB cevap verecek; feryat edeceksin, ve: İşte, buradayım, diyecek. Eğer boyunduruğu, parmak uzatmağı, ve fesat söylemeği ortanızdan kaldırırsan;</verse>
				<verse number="10">ve canının çektiği şeyi aç olana verirsen, ve alçaltılmış canı doyurursan; o zaman karanlık içinde ışığın doğacak, ve koyu karanlığın öğle vakti gibi olacak;</verse>
				<verse number="11">ve daima RAB sana yol gösterecek, ve kurak yerlerde senin canını doyuracak, ve kemiklerini kuvvetlendirecek; ve sulanmış bir bahçe gibi, ve suları yalancı olmıyan bir kaynak gibi olacaksın.</verse>
				<verse number="12">Ve senden çıkacak olanlar eski harabeleri bina edecekler; çok nesillerin temellerini dikeceksin; ve sana: Gedik kapatan, Memlekette oturulsun diye yolları eski haline koyan, denilecek.</verse>
				<verse number="13">Mukaddes günümde dilediğini yaparak Sebt gününü ayak altına almazsan; ve Sebt gününe ferah gün, RABBİN mukaddes gününe izzetli gün dersen; ve kendi yollarında yürümiyerek, kendi zevkini bulmıyarak, ve kendi sözlerini söylemiyerek o güne izzet verirsen;</verse>
				<verse number="14">o zaman zevkini RABDE bulursun; ve seni dünyanın yüksek yerleri üzerine bindiririm; ve atan Yakubun mirasını sana yediririm; çünkü RABBİN ağzı söyledi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="59">
				<verse number="1">İŞTE, RABBİN eli kısalmadı ki, kurtaramasın: ve kulağı ağırlaşmadı ki, işitemesin;</verse>
				<verse number="2">ancak sizinle Allahınız arasına fesatlarınız ayrılık koydu, ve suçlarınız onun yüzünü sizden gizledi de sizi işitmiyor.</verse>
				<verse number="3">Çünkü elleriniz kanla, ve parmaklarınız fesatla kirlendi; dudaklarınız yalan söylediler, diliniz kötülük homurdıyor.</verse>
				<verse number="4">Doğrulukla dava açan yok, ve hakikatle dava güden yok; boşluğa güveniyorlar, ve yalan söyliyorlar; kötülüğe gebe kalıyorlar, ve fesat doğuruyorlar.</verse>
				<verse number="5">Zehirli yılan yumurtalarından yavru çıkarıyorlar, ve örümcek ağı dokuyorlar; onların yumurtalarından yiyen ölür; ve kırılan yumurtadan engerek çıkar.</verse>
				<verse number="6">Ağlarından esvap olmaz, ve işlediklerile insan örtünmez; yaptıkları fesat işleridir, ve ellerinde zorbalık işi var.</verse>
				<verse number="7">Ayakları kötülüğe koşarlar, ve suçsuz kanı dökmeğe acele ederler; düşünceleri fesat düşünceleridir; soygun ve kırgın onların yollarında.</verse>
				<verse number="8">Selâmet yolunu bilmezler; ve izlerinde adalet yoktur; kendilerine iğri yollar yaptılar; o yolda yürüyenlerin hiç biri selâmet bilmez.</verse>
				<verse number="9">Bundan ötürü adalet bizden uzak, ve salâh bize erişmiyor; ışık bekliyoruz, ve işte karanlık; parıltı bekliyoruz, fakat koyu karanlıkta yürüyoruz.</verse>
				<verse number="10">Körler gibi duvarı el yordamı ile arıyoruz, ve gözleri olmıyan gibi araştırıyoruz; öğleyin, alaca karanlıkta imiş gibi sürçüyoruz; gürbüzler arasında ölüler gibiyiz.</verse>
				<verse number="11">Hepimiz ayılar gibi homurdanıyoruz, ve güvercinler gibi çok inliyoruz; adalet bekliyoruz, ve yok; kurtuluş bekliyoruz, bizden uzak.</verse>
				<verse number="12">Çünkü senin karşında günahlarımız çoğaldı, ve suçlarımız bize karşı şehadet ediyorlar; çünkü günahlarımız yanımızda, fesatlarımız ise, onları biliriz;</verse>
				<verse number="13">günah işledik, ve RABBİ inkâr ettik, ve Allahımızın ardından döndük, zorbalık ve isyan sözü söyledik, yürekten hileli sözler düşünüp söyledik.</verse>
				<verse number="14">Ve hak geri çevrildi, ve salâh uzakta duruyor; çünkü şehrin meydanında hakikat sürçüp düştü, ve doğruluk içeri giremiyor.</verse>
				<verse number="15">Evet, hakikat bulunamıyor; ve şerden çekinen kendisini soyduruyor. Ve RAB gördü, ve adalet yokluğu onun gözlerinde kötü idi.</verse>
				<verse number="16">Ve adam olmadığını gördü, ve şefaatçi bulunmadığına şaştı; ve kendisi için bazusu kurtarış getirdi; ve salâhı, kendisine o destek oldu.</verse>
				<verse number="17">Ve adaleti zırh gibi giyindi, ve kurtarış miğferini başına koydu; ve öç alma libasını esvap gibi giydi, ve gayrete kaftan gibi sarındı.</verse>
				<verse number="18">İşleri nasılsa ona göre, kendi hasımlarına kızgınlık, düşmanlarına ceza ödiyecek; adalara ceza ödiyecek.</verse>
				<verse number="19">Ve garptan olanlar RABBİN isminden, ve şarktan olanlar izzetinden korkacaklar; çünkü sıkışmış bir ırmağın suları gibi gelecek, o sular ki, RABBİN soluğu onları sürüyor.</verse>
				<verse number="20">Ve Siona, ve Yakubda günahtan dönenlere fidye ile Kurtaran gelecek, RAB diyor.</verse>
				<verse number="21">Ben ise, RAB diyor, onlarla ahdim şudur: Senin üzerinde olan Ruhum, ve ağzına koyduğum sözlerim, şimdiden ta ebede kadar senin ağzından, ve zürriyetinin ağzından, ve zürriyetinin zürriyeti ağzından ayrılmıyacak, RAB diyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="60">
				<verse number="1">KALK, aydınlan; çünkü ışığın geldi, ve RABBİN izzeti senin üzerine doğdu.</verse>
				<verse number="2">Çünkü işte, dünyayı karanlık, ve ümmetleri koyu karanlık örtecek; fakat senin üzerine RAB doğacak, ve izzeti senin üzerinde görünecek.</verse>
				<verse number="3">Ve senin ışığına milletler, ve sana doğan günün parlaklığına kırallar gelecekler.</verse>
				<verse number="4">Çepçevre gözlerini kaldır da bak; hepsi toplanıp sana geliyorlar; oğulların uzaktan gelecekler, ve kızların kucakta taşınacak.</verse>
				<verse number="5">O zaman göreceksin ve yüzün parlıyacak, ve yüreğin çarpacak ve genişliyecek; çünkü denizin bolluğu sana döndürülecek, milletlerin zenginliği sana gelecek.</verse>
				<verse number="6">Develerin çokluğu, Midyanın ve Eyfanın hecin develeri seni kaplıyacak; Şebadan olanların hepsi gelecekler; altın ve günnük getirecekler, ve RABBİN hamtlerini ilân edecekler.</verse>
				<verse number="7">Kedarın bütün sürüleri sana toplanacak, Nebayotun koçları sana yarıyacak; makbul olarak mezbahıma çıkacaklar; ve güzelliğimin evini süsliyeceğim.</verse>
				<verse number="8">Bir bulut gibi, ve yuva deliklerine uçan güvercinler gibi bu uçanlar kim?</verse>
				<verse number="9">Gerçek adalar ve önce Tarşiş gemileri beni bekliyecekler; ta ki, uzaktan senin oğullarını, gümüşleri ve altınları ile beraber, Allahın RABBİN ismi için, ve İsrailin Kuddûsu için getirsinler; çünkü sana güzellik veren odur.</verse>
				<verse number="10">Ve ecnebiler senin duvarlarını yapacaklar, ve kıralları sana hizmet edecekler; çünkü seni öfkemde vurdum, fakat lûtfumla sana merhamet ettim.</verse>
				<verse number="11">Ve kapıların daima açık duracak; milletlerin servetini, ve sürgün getirilen kırallarını sana getirsinler diye gece gündüz kapanmıyacaklar.</verse>
				<verse number="12">Çünkü sana kulluk etmiyen millet ve ülke yok olacak; ve o milletler tamamen harap olacak.</verse>
				<verse number="13">Libnanın izzeti olan servi, çınar, ve şimşir ağacı makdisimin yerini güzelleştirmek için hep birden sana gelecekler; ve ayaklarımın yerini izzetli kılacağım.</verse>
				<verse number="14">Ve seni sıkıştıranların oğulları sana iğilerek gelecekler; ve seni hor görenlerin hepsi senin ayaklarının tabanında yere kapanacaklar; ve sana: RABBİN şehri, İsrail Kuddûsunun Sionu, diyecekler.</verse>
				<verse number="15">Sen bırakılmış, ve nefret görmüş olduğuna, ve içinden kimse geçmediğine karşılık olarak, seni ebedî övünme, ve çok nesillere meserret kılacağım.</verse>
				<verse number="16">Ve milletlerin sütünü emeceksin, ve kıralların memelerini emeceksin; ve bileceksin ki, seni kurtaran, ve fidye ile Kurtarıcın olan, Yakubun Kadîri, RAB benim.</verse>
				<verse number="17">Tunç yerine altın getireceğim, ve demir yerine gümüş, ve ağaç yerine tunç, ve taş yerine demir getireceğim. Ve memurlarını selâmet edeceğim, angaryacılarını da adalet.</verse>
				<verse number="18">Artık memleketinde zorbalık, sınırlarında soygun ve kırgın işitilmiyecek; fakat duvarlarına Kurtuluş, ve kapılarına Hamt adını vereceksin.</verse>
				<verse number="19">Gündüzün senin ışığın artık güneş olmıyacak; ve aydınlık için ay sana ışık vermiyecek; ancak ebedî ışığın RAB, ve izzetin kendi Allahın olacak.</verse>
				<verse number="20">Artık güneşin batmıyacak, ve ayın çekilmiyecek; çünkü RAB senin ebedî ışığın olacak, ve yas günlerin sona erecek.</verse>
				<verse number="21">Ve senin kavmın, hepsi salih adamlar olacak; onlar ki, izzet bulayım diye diktiğim fidan, ellerimin işidirler, diyarı ebediyen mülk edinecekler.</verse>
				<verse number="22">Küçüğü bin kişi, ve ufağı kuvvetli bir millet olacak; ben, RAB, vakit gelince bunu tezlendireceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="61">
				<verse number="1">RAB Yehovanın Ruhu üzerimdedir; çünkü hakirlere müjdeyi vâzetmek için RAB beni meshetti; yüreği kırık olanları sarmak için, sürgünlere hürriyeti, mahpus olanlara zindanın açıldığını ilân için,</verse>
				<verse number="2">RABBİN lûtuf yılını, ve Allahımızın öç alma gününü ilân için, bütün yaslıları teselli için,</verse>
				<verse number="3">Sionda yaslılara tayin edip, kül yerine başlarına çelenk, yas yerine meserret yağı, ağırlık ruhu yerine hamt libasını vermek için beni gönderdi ki, onlara salâh ağaçları, RABBİN, izzet bulsun diye, diktiği denilsin.</verse>
				<verse number="4">Ve eski harabeleri bina edecekler, evelki vakitlerin viranelerini kuracaklar, ve harap şehirleri, çok nesillerden kalma viraneleri yeniletecekler.</verse>
				<verse number="5">Ve yabancılar durup sürülerinizi güdecekler, ve ecnebiler çiftçileriniz ve bağcılarınız olacak.</verse>
				<verse number="6">Fakat size RABBİN kâhinleri denilecek; size Allahımızın hizmetçileri diyecekler; milletlerin servetini yiyeceksiniz, ve onların izzeti size geçecek.</verse>
				<verse number="7">Utancınıza karşılık olarak iki kat izzetiniz olacak; ve rüsvaylığa karşılık olarak payları ile sevinecekler; bundan dolayı memleketlerinde iki kat mülk edinecekler; onlara ebedî sevinç olacak.</verse>
				<verse number="8">Çünkü ben, RAB, adalet severim; fesatla soygunculuktan nefret ederim, ve karşılıklarını onlara sadakatle vereceğim, ve kendilerile ebedî ahit keseceğim.</verse>
				<verse number="9">Ve zürriyetleri milletler arasında, ve onlardan çıkanlar kavmlar arasında bilinecek; kendilerini görenlerin hepsi onları RABBİN mubarek kıldığı zürriyet diye tanıyacaklar.</verse>
				<verse number="10">RAB ile çok mesrur olacağım, canım Allahımla sevinip coşacak; çünkü güvey çelenkle süslenir gibi, ve gelin kendi takımları ile bezenir gibi, bana kurtuluş esvabı giydirdi, salâh kaftanı ile beni örttü.</verse>
				<verse number="11">Çünkü toprak kendi koncasını nasıl çıkarır, ve bahçe kendi içine ekilenleri nasıl yerden bitirirse, Rab Yehova da bütün milletlerin karşısında salâhla hamdi öyle bitirecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="62">
				<verse number="1">SİONUN salâhı parlak ışık gibi ve kurtuluşu yanar meşale gibi ortaya çıkıncıya kadar onun uğrunda susmıyacağım, ve Yeruşalim uğrunda rahat etmiyeceğim.</verse>
				<verse number="2">Milletler de senin salâhını, ve bütün kırallar senin izzetini görecekler; ve RABBİN ağzı ile tayin edilecek yeni bir adla çağırılacaksın.</verse>
				<verse number="3">Ve RABBİN elinde güzellik tacı, ve Allahının elinde kırallık çelengi olacaksın.</verse>
				<verse number="4">Artık sana: Bırakılmış kadın, denilmiyecek; ve artık senin diyarına: Virane, denilmiyecek; fakat sana Heftsi-ba, ve diyarına Beula denilecek; çünkü RAB senden hoşlanıyor, ve diyarın kocaya varacak.</verse>
				<verse number="5">Çünkü bir genç yiğit ere varmamış kızla nasıl evlenirse, oğulların da seninle öyle evlenecekler; ve güvey gelinle nasıl sevinirse, Allahın da seninle öyle sevinecek.</verse>
				<verse number="6">Ey Yeruşalim, duvarlarının üzerine bekçiler diktim; gece gündüz hiç susmıyacaklar; ey siz, RABBE hatırlatanlar, rahat etmeyin,</verse>
				<verse number="7">Yeruşalimi pekiştirinciye kadar, dünyada onu hamt kılıncıya kadar ona da rahat vermeyin.</verse>
				<verse number="8">RAB sağ elinin ve kuvvetinin bazusu hakkı için and etti: Gerçek senin buğdayını yiyecek olsun diye artık düşmanlarına vermiyeceğim; ve onun için emek verdiğin yeni şarabını ecnebiler içmiyecek;</verse>
				<verse number="9">ancak devşirenler onu yiyecekler, ve RABBE hamdedecekler; ve onu toplıyanlar makdisimin avlularında onu içecekler.</verse>
				<verse number="10">Geçin, kapılardan geçin; kavmın yolunu hazırlayın; yığın, büyük yol yığın; taşlarını kaldırıp atın; kavmlar için bir bayrak dikin.</verse>
				<verse number="11">İşte, RAB yerin ucuna işittirdi: Sion kızına diyin: İşte, kurtuluşun geliyor; işte, ücreti kendisile beraberdir, ve karşılığı önündedir.</verse>
				<verse number="12">Ve onlara: Mukaddes kavm, RABBİN fidye ile kurtardıkları, diyecekler; ve sen: Aranmış, Bırakılmamış şehir, çağırılacaksın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="63">
				<verse number="1">EDOMDAN, kırmızı esvapla Botsradan bu gelen kimdir? esvabında haşmetli, kuvvetinin büyüklüğü içinde bu yürüyen kimdir? O benim, ben ki, salâhla söylerim, kurtarmakta kudretliyim.</verse>
				<verse number="2">Niçin elbisende kırmızılık var, ve niçin esvabın mâsarada üzüm çiğniyenin esvabı gibi?</verse>
				<verse number="3">Mâsarayı ben tek başıma bastım; ve yanımda kavmlardan kimse yoktu; ve öfkemde onları çiğnedim; ve onları kızgınlığımla ayak altına aldım; ve onların kanı esvabımın üzerine sıçradı, ve bütün elbiselerimi kirlettim.</verse>
				<verse number="4">Çünkü yüreğimde öç alma günü vardı, ve fidye ile kurtardıklarımın yılı gelmiştir.</verse>
				<verse number="5">Ve baktım ki, yardımcı yoktu; ve destekliyen olmadığına şaştım; ve kendi bazum bana kurtuluş getirdi; ve kızgınlığım, bana o destek oldu.</verse>
				<verse number="6">Ve kavmları öfkemde çiğnedim, ve kızgınlığımda onları kırdım, ve kanlarını yere akıttım.</verse>
				<verse number="7">RABBİN bize verdiği her şeye göre RABBİN inayetlerini, ve RABBİN hamtlerini, ve inayetlerinin çokluğuna, ve merhametlerine göre vermiş olduğu iyiliği, İsrail evine olan büyük iyiliği anayım.</verse>
				<verse number="8">Çünkü dedi: Gerçek, onlar benim kavmımdır, hile etmez oğullardır; ve onlara Kurtarıcı oldu.</verse>
				<verse number="9">Bütün onların sıkıntısında o sıkıldı, ve didarının meleği onları kurtardı; sevgisinde ve acımasında onları fidye ile kurtardı; ve onları kaldırdı, ve bütün eski günlerde onları taşıdı.</verse>
				<verse number="10">Fakat onlar âsi oldular, ve onun mukaddes Ruhunu incittiler; o da değişip onlara düşman oldu, ve kendisi onlarla cenkleşti.</verse>
				<verse number="11">O zaman kavmı eski günleri, Musanın günlerini, andı: Sürünün çobanı ile beraber onları denizden çıkaran nerede? aralarına mukaddes Ruhunu koyan nerede?</verse>
				<verse number="12">izzetinin bazusunu Musanın sağında yürüten, kendisine ebedî isim yapmak için önlerinde suları yaran,</verse>
				<verse number="13">onları enginlerin içinden, sürçmiyerek çölde bir at gibi geçiren nerede?</verse>
				<verse number="14">Vadiye inen hayvan sürüsü gibi, RABBİN Ruhu onlara rahat verdi; sen kendine güzel isim yapmak için kavmına böylece yol gösterdin.</verse>
				<verse number="15">Göklerden bak da, kudsiyetinin ve izzetinin meskeninden gör; gayretin ve ceberrutun nerede? gönlünün özlemesi ve merhametlerin benden kendilerini esirgediler.</verse>
				<verse number="16">Çünkü Babamız sensin, İbrahim bizi bilmez, ve İsrail bizi tanımazsa da, sen, ya RAB, Babamızsın; ezelden beri Kurtarıcımız senin ismindir.</verse>
				<verse number="17">Ya RAB, kendi yollarından bizi niçin saptırıyorsun, ve niçin senden korkmıyalım diye yüreğimizi katılaştırıyorsun? Kulların için, mirasının sıptları için geri dön.</verse>
				<verse number="18">Mirasları mukaddes kavmının elinde az vakit kaldı; senin makdisini hasımlarımız çiğnedi.</verse>
				<verse number="19">Hiç bir zaman üzerlerinde saltanat sürmediğin, üzerlerine ismin çağırılmamış olanlar gibi olduk.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="64">
				<verse number="1">SENİN hasımlarına ismini bildiresin, milletler senin yüzünden titresinler diye, keşke gökleri yarsan da insen,</verse>
				<verse number="2">ateşin tutuşturduğu çalılar gibi, ateşin kaynattığı sular gibi senin yüzünden dağlar sarsılsa!</verse>
				<verse number="3">Sen, beklemediğimiz korkunç şeyleri yaptığın zaman indin, dağlar senin yüzünden sarsıldı.</verse>
				<verse number="4">Çünkü eski zamandan beri kimse işitmedi, ve kulak duymadı, ve göz senden başka bir Allah görmedi, bir Allah ki, kendisini bekliyen için işler.</verse>
				<verse number="5">Mesrur olup salâh işliyen adamı, senin yollarında seni ananları karşılarsın; işte, sen öfkelendin, biz de suçlar işledik, çoktan beri onların içindeyiz; ve biz kurtulur muyuz?</verse>
				<verse number="6">Çünkü hepimiz bir murdar gibi olduk, ve bütün salâh işlerimiz kirli esvap gibidir; ve hepimiz yaprak gibi soluyoruz; ve bizi fesatlarımız yel gibi alıp götürüyor.</verse>
				<verse number="7">Ve senin ismini çağıran, sana tutunmak için kendini uyandıran yok; çünkü didarını bizden örttün, ve bizi fesatlarımızın elile bitirdin.</verse>
				<verse number="8">Ve şimdi, ya RAB, sen Babamızsın; biz balçığız, ve sen çömlekçimizsin; ve hepimiz senin elinin işiyiz.</verse>
				<verse number="9">Ya RAB, çok öfkelenme, ve fesadı ebediyen anma; işte, yalvarıyoruz, bak, hepimiz senin kavmınız.</verse>
				<verse number="10">Mukaddes şehirlerin çöl oldular, Sion çöl oldu, Yeruşalim bir virane.</verse>
				<verse number="11">Atalarımızın içinde sana hamdettikleri mukaddes ve güzel evimiz ateşle yandı; ve hoşlandığımız yerlerin hepsi harap oldu.</verse>
				<verse number="12">Böyle iken de, ya RAB, kendini tutacak mısın? susacak mısın, ve bizi çok alçaltacak mısın?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="65">
				<verse number="1">BENİ sormıyanlar tarafından aranıldım; beni aramıyanlar tarafından bulundum; ismimle çağırılmıyan bir millete: Buradayım, buradayım, dedim.</verse>
				<verse number="2">İyi olmıyan yolda kendi düşünceleri ardınca yürüyen âsi kavma bütün gün ellerimi uzattım;</verse>
				<verse number="3">o kavm ki, bahçelerde kurban keserek, ve tuğlalar üzerinde buhur yakarak, daima karşımda beni öfkelendirirler;</verse>
				<verse number="4">kabirler arasında otururlar, ve gizli yerlerde geceyi geçirirler; domuz eti yerler, ve kaplarında mekruh etlerin suyu var;</verse>
				<verse number="5">o kavm ki: Yerinde dur, bana yaklaşma, çünkü ben senden mukaddesim, derler. Onlar benim burnumda duman, bütün gün yanan bir ateştirler.</verse>
				<verse number="6">İşte, önümde yazılmış duruyor: Susmıyacağım, fakat ödiyeceğim, evet, onların bağrına ödiyeceğim;</verse>
				<verse number="7">sizin fesatlarınızla birlikte, atalarınızın fesatlarını, RAB diyor, onlar ki, dağlar üzerinde buhur yaktılar, ve tepeler üzerinde bana sövdüler; bundan ötürü önce kendilerinin işini bağırlarına ölçekle dökeceğim.</verse>
				<verse number="8">RAB şöyle diyor: Salkımda şıra bulununca: Onu bozma, çünkü bereket ondadır, denildiği gibi, ben de kullarımın hepsini helâk etmiyeyim diye, onların uğrunda böyle yapacağım,</verse>
				<verse number="9">Ve Yakubdan bir zürriyet, ve dağlarıma Yahudadan varis çıkaracağım; ve onu seçtiklerim miras alacaklar, ve orada kullarım oturacaklar.</verse>
				<verse number="10">Ve beni aramış olan kavmım için Şaron sürülere ağıl, ve Akor deresi sığırlara mandıra olacak.</verse>
				<verse number="11">Fakat sizler, RABBİ bırakanlar, mukaddes dağımı unutanlar, Tali putuna sofra kuranlar, ve Kısmet putuna karıştırılmış şarap dolduranlar,</verse>
				<verse number="12">ben de sizi kılıcın kısmeti edeceğim, ve hepiniz boğazlanmak için iğileceksiniz; çünkü çağırdığım zaman cevap vermediniz; söylediğim zaman dinlemediniz; ancak gözümde kötü olanı yaptınız, ve hoşlanmadığım şeyi seçtiniz.</verse>
				<verse number="13">Bundan ötürü Rab Yehova şöyle diyor: İşte, kullarım yiyecekler, ve siz aç kalacaksınız; işte, kullarım içecekler, ve siz susuz kalacaksınız; işte, kullarım sevinecekler, ve siz utanacaksınız;</verse>
				<verse number="14">işte, kullarım yürek ferahından terennüm edecekler, ve siz yürek sızısından feryat edeceksiniz, ve ruh kırıklığından ötürü uluyacaksınız.</verse>
				<verse number="15">Ve seçtiklerime adınızı lânet andı için bırakacaksınız; ve Rab Yehova seni öldürecek; ve kullarını başka adla çağıracak;</verse>
				<verse number="16">şöyle ki, dünyada kendisini mubarek kılan adam hak Allahı ile kendisini mubarek kılacak; ve dünyada and eden adam hak Allahı ile and edecek; çünkü önceki sıkıntılar unutuldu, ve çünkü gözlerimden örtüldü.</verse>
				<verse number="17">Çünkü, işte, ben yeni gökler ile yeni yer yaratmaktayım; ve önceki şeyler anılmıyacak, ve fikre gelmiyecek.</verse>
				<verse number="18">Ancak yaratmakta olduğumla mesrur olacaksınız, ve ebediyen sevinçle coşacaksınız; çünkü, işte, ben sevinç olarak Yeruşalimi, ve meserret olarak onun kavmını yaratıyorum.</verse>
				<verse number="19">Ve Yeruşalimle sevinip coşacağım, ve kavmımla mesrur olacağım; ve artık onda ağlayış sesi, ve figan sesi işitilmiyecek.</verse>
				<verse number="20">Ne ömrü bir kaç günlük çocuk, ne de günlerini doldurmamış yaşlı adam olacak; çünkü çocuk yüz yaşında ölecek, ve suç işliyen yüz yaşında olarak lânetli sayılacak.</verse>
				<verse number="21">Ve evler yapacaklar, ve oturacaklar; ve bağlar dikecekler, ve meyvasını yiyecekler.</verse>
				<verse number="22">Onlar bina edip de başkası oturmıyacak; onlar dikip de başkası yemiyecek; çünkü kavmımın günleri ağacın günleri gibi olacak, ve seçtiklerim kendi ellerinin işini eskitecekler.</verse>
				<verse number="23">Boş yere emek vermiyecekler, ve felâket için doğurmıyacaklar; çünkü kendilerile beraber onlardan çıkanlar RABBİN mubareklerinin zürriyetidir.</verse>
				<verse number="24">Ve vaki olacak ki, onlar çağırmadan önce ben cevap vereceğim; ve daha onlar söylerken ben işiteceğim.</verse>
				<verse number="25">Kurtla kuzu birlikte otlıyacaklar, ve aslan sığır gibi saman yiyecek; yılan ise, onun yiyeceği toprak olacak. Bütün mukaddes dağımda zarar vermiyecekler ve helâk etmiyecekler, RAB diyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="66">
				<verse number="1">RAB şöyle diyor: Tahtım gökler, ve ayaklarıma basamak yerdir; siz bana nasıl bir ev yaparsınız? ve neresi rahatım yeri?</verse>
				<verse number="2">Çünkü bütün bunları benim elim yaptı, ve onların hepsi öylece oldular, RAB diyor; fakat ben ona, düşküne, ve ruhu kırık olana, ve sözümden titriyen adama bakarım.</verse>
				<verse number="3">Sığır boğazlıyan, adam öldüren gibidir; kuzu kurban eden, köpek boynu kıran gibidir; ekmek takdimesi arzeden, domuz kanı takdim eden gibidir; anma takdimesi olarak günnük yakan, putu mubarek kılan gibidir. Evet, bunlar kendi yollarını seçtiler, ve onların canı kendi mekruh şeylerinden hoşlanıyor.</verse>
				<verse number="4">Ben de onların belâlarını seçeceğim, ve yıldıkları şeyleri üzerlerine getireceğim; çünkü çağırdığım zaman cevap veren olmadı; söylediğim zaman dinlemediler; ve gözümde kötü olanı yaptılar, ve hoşlanmadığım şeyi seçtiler.</verse>
				<verse number="5">RABBİN sözünden titriyenler, onun sözünü dinleyin: Sizden nefret eden, ismimden ötürü sizi kovan kardeşleriniz: RAB izzet bulsun da sevincinizi görelim! derler; fakat utandırılacak olan kendileridir.</verse>
				<verse number="6">Şehirden bir gürültü; mabetten bir ses; düşmanlarına karşılığı ödiyen RABBİN sesi.</verse>
				<verse number="7">Ağrı çekmeden önce doğurdu; ağrısı gelmeden önce bir erkek çocuk doğurdu.</verse>
				<verse number="8">Kim böyle bir şey işitti? kim böyle şeyler gördü? memleket bir günde doğar mı? bir millet birden doğar mı? çünkü Sion, ağrısı tutunca hemen oğullarını doğurdu.</verse>
				<verse number="9">Ben doğum yerine getiririm de doğurmağa kuvvet vermez miyim? RAB diyor; doğurmağa kuvvet veririm de, rahmi kapatır mıyım? Allahın diyor.</verse>
				<verse number="10">Yeruşalimle beraber sevinin, onu sevenler hepiniz, ona meserretle coşun; onun için yas tutanlar hepiniz, onda ziyadesile mesrur olun;</verse>
				<verse number="11">ta ki, onun tesellilerinin memesinden emip doyasınız; ta ki, emesiniz, ve onun izzeti bolluğundan zevk bulasınız.</verse>
				<verse number="12">Çünkü RAB şöyle diyor: İşte, ben selâmeti ırmak gibi, milletlerin izzetini taşkın sel gibi ona salacağım; ve ondan emeceksiniz; kucakta taşınacaksınız, ve dizleri üzerinde okşanacaksınız.</verse>
				<verse number="13">Anasının teselli ettiği bir adam gibi sizi teselli edeceğim; ve Yeruşalimde teselli olunacaksınız.</verse>
				<verse number="14">Ve göreceksiniz, ve yüreğiniz mesrur olacak, ve kemikleriniz körpe ot gibi tazelenecek; ve RABBİN eli kullarının üzerinde belli olacak, gazabı da düşmanlarının üzerinde olacak.</verse>
				<verse number="15">Çünkü, işte, öfkesini şiddetle, ve tekdirini ateş alevile ödemek için, RAB ateşle gelecek, ve onun cenk arabaları kasırga gibi olacak.</verse>
				<verse number="16">Çünkü RAB bütün beşere ateşle ve kılıçla hükmü icra edecek; ve RABBİN öldürdükleri çok olacak.</verse>
				<verse number="17">Bahçelere gitmek için kendilerini takdis ve tathir edenler, ortada birinin arkasında, domuz eti, ve mekruh şey, ve fare yiyenler, hep birden bitecekler, RAB diyor.</verse>
				<verse number="18">Çünkü ben onların işlerini ve düşüncelerini bilirim; bütün milletleri ve dilleri bir araya toplıyacağım vakit geliyor; ve gelip benim izzetimi görecekler.</verse>
				<verse number="19">Ve aralarına bir alâmet koyacağım, ve onlardan kaçıp kurtulanları milletlere, Tarşişe, Pula, ve Luda (yay çekenlere), Tubala, ve Yavana, şöhretimi işitmemiş, ve izzetimi görmemiş olan uzaktaki adalara göndereceğim; ve milletler arasında izzetimi bildirecekler.</verse>
				<verse number="20">Ve İsrail oğulları tahir kapta takdimeyi RABBİN evine nasıl getirirlerse, onlar da, bütün milletlerden kardeşlerinizin hepsini, atlarla, ve arabalarla, ve tahtırevanlarla, ve katırlarla, ve hecinlerle mukaddes dağıma, Yeruşalime, RABBE takdime olarak getirecekler, RAB diyor.</verse>
				<verse number="21">Ve kâhinler ve Levililer olmak üzre onlardan da alacağım, RAB diyor.</verse>
				<verse number="22">Çünkü yaratacağım yeni gökler ve yeni yer karşımda nasıl duracaksa, zürriyetinizle adınız da öyle duracak, RAB diyor.</verse>
				<verse number="23">Ve vaki olacak ki, yeni aydan yeni aya, ve Sebt gününden Sebt gününe, bütün beşer önümde tapınmak için gelecek, RAB diyor.</verse>
				<verse number="24">Ve çıkacaklar, ve bana karşı günah işlemiş adamların leşlerine bakacaklar; çünkü onların kurdu ölmez, ve onların ateşi sönmez; ve bütün beşerin menfuru olacaklar.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="24">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">BENYAMİN diyarında Anatotta olan kâhinlerden Hilkiyanın oğlu Yeremyanın sözleri.</verse>
				<verse number="2">Yahuda kıralı Amon oğlu Yoşiyanın günlerinde, kırallığının on üçüncü yılında RABBİN sözü Yeremyaya geldi.</verse>
				<verse number="3">Ve Yahuda kıralı Yoşiya oğlu Yehoyakimin günlerinde, Yahuda kıralı Yoşiya oğlu Tsedekiyanın on birinci yılının sonuna kadar, beşinci ayda Yeruşalimin sürgüne götürülmesine kadar geldi.</verse>
				<verse number="4">Ve bana RABBİN şu Sözü geldi:</verse>
				<verse number="5">Ana karnında sana şekil vermeden önce seni tanıdım, ve sen doğmadan önce seni takdis ettim; seni milletlere peygamber ettim.</verse>
				<verse number="6">Ve ben dedim: Ah, ya Rab Yehova! işte, ben söz söylemek bilmiyorum; çünkü çocuğum.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB bana dedi: Ben çocuğum, deme; çünkü kime seni gönderirsem gideceksin, ve sana emrettiğim her şeyi söyliyeceksin.</verse>
				<verse number="8">Onların yüzünden korkma; çünkü seni kurtarmak için ben seninle beraberim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB elini uzattı, ve ağzıma dokundu; ve RAB bana dedi: İşte, sözlerimi senin ağzına koydum;</verse>
				<verse number="10">bak, bugün milletler üzerine, ve ülkeler üzerine, kökünden sökmek ve yıkmak için, helâk etmek ve yok etmek için, bina etmek için ve dikmek için seni koydum.</verse>
				<verse number="11">Ve bana RABBİN sözü: Yeremya, sen ne görüyorsun? diye geldi. Ve dedim: Ben bir badem dalı görüyorum.</verse>
				<verse number="12">Ve RAB bana dedi: İyi gördün; çünkü ben sözümün üzerinde, onu yapmak için uyanık bekliyorum.</verse>
				<verse number="13">Ve bana ikinci kere RABBİN sözü: Sen ne görüyorsun? diye geldi. Ve dedim: Ben kaynar bir kazan görüyorum; ve yüzü şimal tarafından.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB bana dedi: Memlekette oturanların hepsi üzerine şimalden belâ patlıyacak.</verse>
				<verse number="15">Çünkü işte, şimal ülkelerinin bütün aşiretlerini ben çağıracağım, RAB diyor; ve gelecekler, ve Yeruşalim kapılarına girilecek yere, ve çepçevre bütün duvarlarına karşı, ve bütün Yahuda şehirlerine karşı, her biri kendi tahtını kuracak.</verse>
				<verse number="16">Ve bütün kötülüklerinden ötürü onlara karşı olan hükümlerimi söyliyeceğim, çünkü beni bıraktılar, ve başka ilâhlara buhur yaktılar, ve kendi ellerinin işlerine tapındılar.</verse>
				<verse number="17">Ve sen belini kuşat da kalk, ve sana emredeceğim her şeyi onlara söyle; onlardan yılma, yoksa seni onların önünde ben yıldırırım.</verse>
				<verse number="18">Ve işte, bütün diyara karşı, Yahuda kırallarına karşı, reislerine karşı, kâhinlerine karşı, ve memleket kavmına karşı, bugün seni duvarlı bir şehir, ve demir bir direk, ve tunç bir duvar ettim.</verse>
				<verse number="19">Ve seninle cenkleşecekler; fakat sana güçleri yetmiyecek; çünkü seni kurtarmak için ben seninle beraberim, RAB diyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE bana RABBİN sözü: Git, ve Yeruşalim işitirken bağır, diye geldi:</verse>
				<verse number="2">RAB şöyle diyor: Gençliğindeki lûtfunu, gelinliğindeki sevgini, çölde, ekilmemiş diyarda nasıl ardımca yürüdüğünü senin için andım.</verse>
				<verse number="3">İsrail RABBE mukaddes, mahsulünün turfandası idi; onu yiyenlerin hepsi suçlu tutulur, üzerlerine belâ gelirdi, RAB diyor.</verse>
				<verse number="4">Ey Yakub evi, ve İsrail evinin bütün aşiretleri, RABBİN sözünü dinleyin;</verse>
				<verse number="5">RAB şöyle diyor: Atalarınız bende ne haksızlık buldular da benden uzaklaştılar, ve boşluk ardınca gittiler, ve boş oldular?</verse>
				<verse number="6">Ve demediler: Mısır diyarından bizi çıkaran, çölde, bozkırlar ve çukurlar diyarında, kuraklık ve ölüm gölgesi diyarında, içinden kimsenin geçmediği, ve insanın içinde oturmadığı diyarda bizi yürüten RAB nerede?</verse>
				<verse number="7">Ve meyvasını ve iyi şeyi yiyesiniz diye sizi semereli diyara getirdim; fakat oraya girince diyarımı murdar ettiniz, ve mirasımı mekruh bir şey ettiniz.</verse>
				<verse number="8">Kâhinler: RAB nerede? demediler; ve şeriati ellerinde tutanlar beni tanımadılar; ve çobanlar bana karşı günah işlediler, ve peygamberler Baal ile peygamberlik ettiler, ve faide vermiyen şeyler ardınca yürüdüler.</verse>
				<verse number="9">Bundan ötürü sizinle daha çekişeceğim, RAB diyor, ve oğullarınızın oğulları ile çekişeceğim.</verse>
				<verse number="10">Çünkü Kittim adalarına geçip görün; ve Kedara gönderip iyi anlayın; ve böyle bir şey oldu mu, bakın.</verse>
				<verse number="11">Hiç bir millet ilâhlarını değiştirdi mi? onlar ise ilâhlar değildir; fakat benim kavmım kendi izzetini faide vermiyen şeyle değişti.</verse>
				<verse number="12">Ey gökler, buna siz şaşın da korkudan titreyin, gerçekten şaşkınlığa düşün, RAB diyor.</verse>
				<verse number="13">Çünkü kavmım iki kötülük işledi; beni, diri suların kaynağını, bıraktılar da, kendilerine sarnıçlar, su tutmıyan çatlak sarnıçlar kazdılar.</verse>
				<verse number="14">İsrail kul mu? evde doğmuş köle mi? niçin çapul malı oldu?</verse>
				<verse number="15">Onun üzerine genç aslanlar gümürdediler, seslerini işittirdiler; ve memleketini viran ettiler; şehirleri yandı, oturan kimse kalmadı.</verse>
				<verse number="16">Memfis ve Tahpanhes oğulları da senin tepeni kırdılar.</verse>
				<verse number="17">Seni yolda yürütürken Allahın RABBİ bırakmanla bunu kendine yapan sen değil misin?</verse>
				<verse number="18">Ve şimdi Şihor sularını içmek için Mısır yolunda ne işin var? ve Irmak sularını içmek için Aşur yolunda ne işin var?</verse>
				<verse number="19">Seni kendi kötülüğün tedip edecek, ve dönekliklerin seni azarlıyacak; ve bil ve gör ki, Allahın RABBİ bırakman, ve benden korkun olmaması kötü ve acı bir şeydir, orduların Rabbi Yehova diyor.</verse>
				<verse number="20">Çünkü boyunduruğunu eski zamandan kırdın, ve bağlarını kopardın; ve: Kulluk etmem, dedin; çünkü her yüksek tepenin üzerinde, ve her yeşil ağacın altında fahişelik ederek yattın.</verse>
				<verse number="21">Ve ben seni âlâ asma, tam doğru tohum olarak dikmiştim; ve bana ecnebi bir asmanın azman çubuklarına nasıl döndün?</verse>
				<verse number="22">Çünkü kül suyu ile yıkansan, ve çok sabun kullansan da yine fesadın önümde kirli duruyor, Rab Yehova diyor.</verse>
				<verse number="23">Nasıl diyebiliyorsun ki: Murdar olmadım, Baalların ardınca gitmedim? vadide kendi yoluna bak da ne yaptığını bil; yollarında dolaşarak tez yürüyen bir hecinsin;</verse>
				<verse number="24">canı çektiği zaman havayı koklıyan, çöle alışık yaban eşeğisin; kızgın iken onu kim çevirebilir? onu arıyanların hepsi kendilerini yormazlar; kendi ayı gelince onu bulurlar.</verse>
				<verse number="25">Yalın ayak yürümekten ayağını, ve susuzluktan boğazını sakın. Fakat sen dedin: Boş şey! hayır, çünkü yabancıları sevdim, ve onların ardınca gideceğim.</verse>
				<verse number="26">Hırsız tutulunca nasıl utanırsa, İsrail evi de kendileri, kıralları, reisleri, ve kâhinleri ile peygamberleri öyle utanıyorlar;</verse>
				<verse number="27">onlar ki, ağaca: Babamsın, ve taşa: Bizi sen doğurdun, derler; çünkü bana yüzlerini değil, sırtlarını döndürdüler; fakat onlara belâ gelince: Kalk da bizi kurtar, diyecekler.</verse>
				<verse number="28">Ya kendine yaptığın ilâhların nerede? başına belâ geldiği vakit seni kurtarabilirlerse, kalksınlar; çünkü ilâhların şehirlerinin sayısına göredir, ey Yahuda.</verse>
				<verse number="29">Niçin benimle çekişiyorsunuz? bana karşı hepiniz günah işlediniz, RAB diyor.</verse>
				<verse number="30">Oğullarınızı boşuna vurdum; ders almadılar; kendi kılıcınız, helâk eden aslan gibi, peygamberlerinizi yedi.</verse>
				<verse number="31">Ey sizler, bu neslin çocukları, RABBİN sözüne bakın. Ben İsraile bir çöl mü oldum? yahut koyu karanlık bir diyar mı? niçin kavmım: Kendimize efendi biz olduk; artık sana gelmeyiz, diyorlar?</verse>
				<verse number="32">Ere varmamış kız kendi süslerini, gelin kendi kuşağını unutabilir mi? fakat kavmım sayısız günlerce beni unuttular.</verse>
				<verse number="33">Sevgi peşinde kendi yolunu nasıl iyi düzeltirsin! Bundan ötürü kendi yollarını kötü kadınlara bile öğrettin.</verse>
				<verse number="34">Suçsuz fakir kimselerin kanı da senin eteklerinde bulunuyor; onları duvar delerken bulmadın; ancak bütün bu şeylere karşı idiler.</verse>
				<verse number="35">Böyle iken sen: Ben suçsuzum; gerçek öfkesi benden döndü, dedin. İşte, seninle davacı olacağım, çünkü: Suç işlemedim, diyorsun.</verse>
				<verse number="36">Yolunu değiştirmek için neden bu kadar dolaşık gidiyorsun? Aşurdan utandığın gibi, Mısırdan da utanacaksın.</verse>
				<verse number="37">Oradan da ellerini başına koyup çıkacaksın; çünkü senin güvendiklerini RAB kendisinden attı, ve onlarla işin iyi gitmiyecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">BİR adam karısını boşar, ve yanından gidip başka birisinin karısı olursa, adam o kadına bir daha döner mi? O diyar çok murdar olmaz mı? derler; fakat sen çok oynaşlarla fahişelik ettin, yine de bana dön, RAB diyor.</verse>
				<verse number="2">Çıplak tepelere gözlerini kaldır da bak; seninle nerede yatmadılar? Sen onlar için çöldeki bedevi gibi yolların kenarında oturdun; ve zinalarınla, ve kötülüğünle diyarı murdar ettin.</verse>
				<verse number="3">Bundan dolayı yağmurların ardı kesildi, ve son yağmur olmadı; ve senin yüzün fahişe yüzü idi, utanmak istemedin.</verse>
				<verse number="4">Bundan böyle: Baba, gençliğimde bana yol gösteren sensin, diye beni çağırmıyacak mısın?</verse>
				<verse number="5">Ebediyen kin tutacak mı? sona kadar tutacak mı? İşte, böyle söyledin, ve gücün yettiği kadar kötülükler ettin.</verse>
				<verse number="6">Ve kıral Yoşiyanın günlerinde RAB bana dedi: Dönek İsrailin ettiği şeyi gördün mü? her yüksek dağın üzerine, ve her yeşil ağacın altına gidip orada fahişelik etti.</verse>
				<verse number="7">Ve bütün bu şeyleri o yaptıktan sonra ben: O bana geri gelecektir, dedim, fakat geri gelmedi; hain kızkardeşi Yahuda da bunu gördü.</verse>
				<verse number="8">Ve gördüm ki, dönek İsrail zina etmiş olduğundan ötürü, onu boşıyarak kendisine boş kâğıdını verdiğim zaman, hain kızkardeşi Yahuda yine korkmadı; ve gidip o da fahişelik etti.</verse>
				<verse number="9">Ve vaki oldu ki, zinasının velvelesile diyar murdar oldu, ve taşlarla ve ağaç kütüklerile zina etti.</verse>
				<verse number="10">Ve böyle olmakla beraber hain kızkardeşi Yahuda bana bütün yüreğile değil, ancak hile ile döndü, RAB diyor.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB bana dedi: Dönek İsrail hain Yahudadan daha salih olduğunu gösterdi.</verse>
				<verse number="12">Git, ve bu sözleri şimale doğru ilân edip de: Ey dönek İsrail, geri gel, RAB diyor; size öfkeli bakmıyacağım; çünkü ben inayetliyim, RAB diyor, ebediyen kin tutmam.</verse>
				<verse number="13">Ancak fesadını tanı, Allahın RABBE karşı günah ettin, ve buraya şuraya her yeşil ağacın altında yabancılara koştun, ve sözümü dinlemediniz, RAB diyor.</verse>
				<verse number="14">Ey dönek oğullar, geri gelin, RAB diyor; çünkü efendiniz benim; ve şehirden bir, ve aşiretten iki olarak sizi alıp Siona getireceğim.</verse>
				<verse number="15">Ve gönlüme göre size çobanlar vereceğim, sizi bilgi ve anlayışla besliyecekler.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki olacak ki, siz diyarda çoğalıp semereli olunca o günlerde, RAB diyor, artık: RABBİN ahit sandığı, söylenmiyecek; ve fikre gelmiyecek; ve onu anmıyacaklar; ve onu aramıyacaklar; ve bir daha yapılmıyacak.</verse>
				<verse number="17">O zaman Yeruşalime RABBİN tahtı diyecekler; ve bütün milletler, ona, RABBİN ismine, Yeruşalime toplanacaklar; ve artık kötü yüreklerinin inatçılığı ardınca yürümiyecekler.</verse>
				<verse number="18">O günlerde Yahuda evi İsrail evile beraber yürüyecekler, ve şimal diyarından atalarınıza miras olarak vermiş olduğum diyara birlikte gelecekler.</verse>
				<verse number="19">Fakat ben dedim: Bak nasıl seni oğullar arasına koyacağım, ve hoş diyarı, milletler ordularının güzel mirasını sana vereceğim! Ve dedim: Beni Baba diye çağıracaksınız, ve ardımdan dönmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="20">Bir kadın kocasına hainlik ederek onu nasıl bırakırsa, gerçek siz de bana öyle hainlik ederek davrandınız, ey İsrail evi, RAB diyor.</verse>
				<verse number="21">Çıplak tepeler üzerinde bir ses işitiliyor, İsrail oğullarının ağlayış ve yalvarışları; çünkü yollarını iğrilttiler, Allahları RABBİ unuttular.</verse>
				<verse number="22">Geri gelin, ey dönek oğullar, dönekliklerinizden sizi iyi edeyim. İşte, biz sana geldik; çünkü Allahımız RAB sensin.</verse>
				<verse number="23">Gerçek tepelerden, dağlardan gelen velvele aldatıcıdır; gerçek İsrailin kurtuluşu Allahımız RABDEDİR.</verse>
				<verse number="24">Ve gençliğimizden beri atalarımızın emeğini, sürülerini ve sığırlarını, oğullarını ve kızlarını utanılacak şey yedi.</verse>
				<verse number="25">Utancımızda yatalım, ve rüsvaylığımız bize örtü olsun; çünkü gençliğimizden bugüne kadar, biz ve atalarımız Allahımız RABBE karşı suç işledik; ve Allahımız RABBİN sözünü dinlemedik.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">EY İsrail, eğer dönersen, RAB diyor, eğer bana dönersen, ve mekruh şeylerini önümden kaldırırsan; o zaman serseri gezmiyeceksin;</verse>
				<verse number="2">ve hay olan RABBİN hakkı için hakikatla, adaletle, ve doğrulukla and edeceksin; ve milletler kendilerini RAB ile mubarek kılacaklar, ve onunla övünecekler.</verse>
				<verse number="3">Çünkü Yahuda erlerine ve Yeruşalime RAB şöyle diyor: İşletilmemiş toprağınızı nadas edin, ve dikenler arasına ekmeyin.</verse>
				<verse number="4">Kendinizi RAB için sünnet edin, ve yüreğinizin gulfesini atın, ey sizler, Yahuda erleri, ve Yeruşalimde oturanlar; yoksa işlerinizin kötülüğü yüzünden kızgınlığım ateş gibi çıkıp yanacak, ve söndüren olmıyacak.</verse>
				<verse number="5">Yahudada bildirin, ve Yeruşalimde işittirin; ve diyin: Memlekette boru çalın; yüksek sesle bağırın, ve diyin: Toplanın da duvarlı şehirlere girelim.</verse>
				<verse number="6">Siona doğru bayrak kaldırın; kaçıp sığının, durmayın; çünkü ben şimalden belâ, ve büyük kırgın getireceğim.</verse>
				<verse number="7">Aslan sık ağaçlı ormanından çıktı, ve milletleri helâk edici yola düştü; şehirlerin harap olsun, oturan kalmasın diye senin diyarını viran etmek için yerinden çıktı.</verse>
				<verse number="8">Bundan ötürü çul kuşanın, dövünüp uluyun; çünkü RABBİN kızgın öfkesi bizden dönmedi.</verse>
				<verse number="9">Ve o gün vaki olacak ki, RAB diyor, kıralın yüreği, ve reislerin yüreği tükenecek; ve kâhinler şaşacaklar, ve peygamberler şaşkın olacaklar.</verse>
				<verse number="10">Ve dedim: Ah, ya Rab Yehova! Size selâmet olacak, diyerek, gerçek bu kavmı ve Yeruşalimi çok aldattın; fakat kılıç cana erişti.</verse>
				<verse number="11">O vakit bu kavma ve Yeruşalime denilecek: Çöldeki çıplak yüksek yerlerden kavmım kızına doğru sıcak bir yel gelecek, harman savurmak için değil, ve temizlemek için değil;</verse>
				<verse number="12">benim için bunlardan fazla kuvvetli bir yel gelecek; şimdi ben de onlara hükümlerle söz söyliyeceğim.</verse>
				<verse number="13">İşte, bulutlar gibi çıkıyor, ve onun cenk arabaları kasırga gibi; atları kartallardan daha çevik. Vay başımıza! çünkü harap olduk.</verse>
				<verse number="14">Ey Yeruşalim, yüreğini kötülükten yıka ki, kurtulasın. Kötü düşüncelerin ne vakte kadar içinde kalacak?</verse>
				<verse number="15">Çünkü bir ses Dandan bildiriyor, ve kötü bir haber Efraim dağlığından işittiriyor.</verse>
				<verse number="16">Milletlere haber verin; işte, Yeruşalime karşı işittirin, etrafını kuşatacak olanlar uzak bir memleketten geliyorlar, ve Yahuda şehirlerine karşı bağırışıyorlar.</verse>
				<verse number="17">Çepçevre ona karşı tarla bekliyenler gibidirler, çünkü bana âsi oldu, RAB diyor.</verse>
				<verse number="18">Bunları sana yapan kendi yolun, ve kendi işlerindir; bu senin kötülüğündür; gerçek acıdır, gerçek yüreğine erişiyor.</verse>
				<verse number="19">Ah içim, içim! sancı yüreğimi sıkıyor; içimde yüreğim çarpıyor; susamıyorum; çünkü, ey canım, boru sesini, cenk nârasını işittin.</verse>
				<verse number="20">Kırgın üzerine kırgın haberi veriliyor; çünkü bütün diyar harap oldu; çadırlarım ansızın, çadırımın etekleri bir lâhzada harap oldu.</verse>
				<verse number="21">Ne vakte kadar bayrak göreceğim, boru sesi işiteceğim?</verse>
				<verse number="22">Çünkü kavmım sefihtirler, beni bilmiyorlar; onlar divane oğullardır, ve anlayışları yok; kötülük etmekte hikmetlidirler, fakat iyilik etmekte bilgileri yok.</verse>
				<verse number="23">Yere baktım, ve işte, ıssız ve boş; ve göklere baktım, ve ışıkları yoktu.</verse>
				<verse number="24">Dağlara baktım, ve işte, titriyorlar, ve bütün tepeler sarsılıyordu.</verse>
				<verse number="25">Baktım, ve işte, adam yok, ve göklerin bütün kuşları kaçmışlar.</verse>
				<verse number="26">Baktım, ve işte, semereli tarla bir çöl olmuş, ve bütün şehirleri RABBİN önünde, ve kızgın öfkesi karşısında yıkılmıştır.</verse>
				<verse number="27">Çünkü RAB şöyle diyor: Memleketin hepsi virane olacak; ancak bütün bütün bitirmiyeceğim.</verse>
				<verse number="28">Bundan ötürü memleket yas tutacak, ve gökler yukarıda kararacak; çünkü ben söyledim, ben tasarladım, ve nadim olmadım, ve ondan caymam.</verse>
				<verse number="29">Her şehir atlıların ve okçuların gürültüsünden kaçıyor; sık ağaçlı ormanlara giriyor, ve kayalara tırmanıyorlar; her şehir bırakıldı, ve onlarda oturan kimse yok.</verse>
				<verse number="30">Ve sen, harap olunca ne yapacaksın? erguvanî giyinsen de, altın süslerle bezensen de, gözlerini sürme ile büyütsen de, boşuna kendini güzelleştirirsin; âşıkların seni hor görüyorlar, canını arıyorlar.</verse>
				<verse number="31">Çünkü bir ses işittim, sanki ağrı çeken kadının sesi, sanki ilkini doğuranın sıkıntısı, Sion kızının sesi: Şimdi vay başıma! çünkü adam öldürenlerin önünde canım bayılıyor, diye ellerini açıp soluyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">YERUŞALİMİN sokaklarını dolaşın, ve şimdi bakın, ve anlayın, ve meydanlarında arayın, eğer bir adam bulursanız, eğer hakkı yapan, hakikati arıyan varsa, ben de ona bağışlarım.</verse>
				<verse number="2">Ve: Hay olan RABBİN hakkı için, diyorlarsa da, gerçek hile ile and ediyorlar.</verse>
				<verse number="3">Ya RAB, gözlerin hakikatin üzerinde değil midir? onları vurdun, fakat kederlenmediler; onları bitirdin, fakat ders almak istemediler; yüzlerini kayadan daha sert ettiler; dönmek istemediler.</verse>
				<verse number="4">Ve ben dedim: Gerçek bunlar fakirdirler; sefihtirler; çünkü RABBİN yolunu, kendilerinin Allahının şeriatini bilmiyorlar;</verse>
				<verse number="5">ben büyük adamlara gideyim, ve onlara söyliyeyim; çünkü RABBİN yolunu, ve kendilerinin Allahının adaletini onlar bilirler. Fakat onlar hep birden boyunduruğu kırdılar, ve bağları kopardılar.</verse>
				<verse number="6">Bundan ötürü ormandan bir aslan çıkıp onları öldürecek, çölün kurdu onları telef edecek, şehirlerine karşı kaplan uyanık durup bekliyecek; oradan çıkan her adam parçalanacak; çünkü günahları çok, döneklikleri de çoğaldı.</verse>
				<verse number="7">Sana nasıl bağışlıyayım? oğulların beni bıraktılar, ve ilâh olmıyanlarla and ettiler. Ben onları doyurunca zina ettiler, ve fahişelerin evlerine bölük bölük koşuştular;</verse>
				<verse number="8">başı boş besili aygır oldular; her biri komşusunun karısına kişniyor.</verse>
				<verse number="9">Ben bunlardan ötürü yoklamaz mıyım? RAB diyor; ve canım böyle bir milletten öç almaz mı?</verse>
				<verse number="10">Onun duvarları üzerine çıkın, ve harap edin; fakat bütün bütün bitirmeyin; filizlerini kesip atın; çünkü onlar RABBİN değildir.</verse>
				<verse number="11">RAB diyor: Çünkü İsrail evi, ve Yahuda evi bana çok hainlik ettiler.</verse>
				<verse number="12">RABBİ inkâr ettiler, ve dediler: O değil; üzerimize kötülük gelmiyecek; kılıç ve kıtlık görmiyeceğiz;</verse>
				<verse number="13">ve peygamberler yel olacak, ve söz onlarda değil; kendilerine böyle edilecek.</verse>
				<verse number="14">Bundan dolayı orduların Allahı RAB şöyle diyor: Mademki bu sözü söyliyorsunuz, işte, ben sözlerimi senin ağzında ateş, bu kavmı da odun edeceğim, ve onları yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="15">İşte, ey İsrail evi, uzaktan üzerinize bir millet getireceğim, RAB diyor; o zorlu bir millet, eski bir millettir, bir millet ki, sen onun dilini bilmez, ve ne dediklerini anlamazsın.</verse>
				<verse number="16">Onların ok kılıfı açık bir kabirdir, hepsi yiğitlerdir.</verse>
				<verse number="17">Oğullarının ve kızlarının yiyecekleri harman mahsulünü, ve ekmeğini onlar yiyecekler; senin sürülerini ve sığırlarını yiyecekler; asmalarını ve incir ağaçlarını yiyecekler; güvenmekte olduğun duvarlı şehirlerini kılıçla vurup yıkacaklar.</verse>
				<verse number="18">Fakat o günlerde bile sizi bütün bütün bitirmiyeceğim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="19">Ve vaki olacak ki, onlar: Niçin Allahımız RAB bize bütün bu şeyleri etti? diyince kendilerine diyeceksin: Nasıl beni bıraktınızsa, ve memleketinizde ecnebi ilâhlara kulluk ettinizse, kendinizin olmıyan bir memlekette yabancılara öyle kulluk edeceksiniz.</verse>
				<verse number="20">Yakub evinde şunu bildirin, ve Yahudada onu işittirip diyin:</verse>
				<verse number="21">Gözleri olup görmiyen, kulakları olup işitmiyen, akılsız ve anlayışsız kavm, şimdi şunu dinleyin:</verse>
				<verse number="22">Benden korkmuyor musunuz? RAB diyor; yüzümden titremiyecek misiniz? ben ki, ebedî fermanla denize sınır olarak kumu koydum, ve onu geçemez; ve dalgaları kabarsa da üstün gelemezler; ve gürüldeseler de onu geçemezler.</verse>
				<verse number="23">Fakat bu kavmın âsi ve inatçı bir yüreği var; âsi oldular ve gittiler.</verse>
				<verse number="24">Ve yüreklerinde: Yağmuru, ilk ve son yağmuru vaktinde veren, orak zamanının belli haftalarını bizim için koruyan Allahımız RABDEN şimdi korkalım, demiyorlar.</verse>
				<verse number="25">Bunları sizden çeviren fesatlarınız, ve iyiliği sizden esirgeten suçlarınızdır.</verse>
				<verse number="26">Çünkü kavmım arasında kötü adamlar bulunuyor; kuşçuların pusuda yattıkları gibi bekliyorlar, tuzak kuruyorlar, adam tutuyorlar.</verse>
				<verse number="27">Kuşlarla dolu bir kafes nasılsa, öylece evleri hile ile doludur; bundan ötürü büyüdüler, ve zengin oldular.</verse>
				<verse number="28">Semirdiler, parlıyorlar; evet, kötü işlerde taşkınlık ediyorlar; davayı, öksüzün davasını görmiyorlar ki, kendi işleri yolunda gitsin; yoksulların da hakkını hak etmezler.</verse>
				<verse number="29">Bunlardan ötürü ben yoklamaz mıyım? RAB diyor, canım böyle milletten öç almaz mı?</verse>
				<verse number="30">Memlekette şaşkınlık ve dehşet oldu;</verse>
				<verse number="31">peygamberler hile ile peygamberlik ediyorlar, ve kâhinler onların elile hakim oluyorlar; kavmım da böyle seviyor; ve bunun sonunda ne yapacaksınız?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">EY Benyamin oğulları, Yeruşalimin içinden kaçıp sığının, ve Tekoada boru çalın, ve Beyt-hakkerem üzerine işaret dikin; çünkü şimalden belâ ve büyük kırgın gözetliyor.</verse>
				<verse number="2">Sion kızını, güzel ve nazik kızı, söküp atacağım.</verse>
				<verse number="3">Çobanlar ve sürüleri ona gelecekler; çepçevre ona karşı çadırlar kuracaklar; herkes yerinde otlıyacak.</verse>
				<verse number="4">Ona karşı cenk hazırlayın; kalkın ve öğleyin çıkalım. Vay başımıza! çünkü gün döndü, çünkü akşam gölgeleri uzandı.</verse>
				<verse number="5">Kalkın da geceleyin çıkalım, ve onun saraylarını yıkalım.</verse>
				<verse number="6">Çünkü orduların RABBİ şöyle dedi: Ağaç kesin, ve Yeruşalime karşı meteris dikin; yoklanacak olan şehir budur; içinde gaddarlıktan başka bir şey yok.</verse>
				<verse number="7">Bir kuyu nasıl su akıtırsa, o da kötülüğü öyle akıtıyor; orada zorbalık ve soygun işitiliyor; önümde daima hastalık ve yaralar var.</verse>
				<verse number="8">Ey Yeruşalim, edebini takın, yoksa canım senden ayrılır; yoksa seni bir virane, oturulmaz bir memleket ederim.</verse>
				<verse number="9">Orduların RABBİ şöyle diyor: Asmadan son üzümler nasıl toplanırsa, İsrailden artakalanları böylece bütün bütün toplıyacaklar; bağ bozan gibi elini yine küfelere at.</verse>
				<verse number="10">İşitsinler diye kime söyliyeyim, ve kime şehadet edeyim? işte, onların kulağı sünnetsizdir, ve iyi dinliyemezler; işte, RABBİN sözü kendileri için bir rüsvaylık oldu; ondan hoşlanmıyorlar.</verse>
				<verse number="11">Bundan ötürü RABBİN kızgınlığı ile doluyum; kendimi tutmaktan yoruldum; sokaktaki çocukların üzerine, ve yiğitler cemaati üzerine hepsini birden dök. Çünkü koca da karı da, çok günler yaşamış adamla beraber ihtiyar da ele geçecekler.</verse>
				<verse number="12">Ve evlerile tarlaları ve karıları hep birden başkalarına verilecek; çünkü memlekette oturanların üzerine elimi uzatacağım, RAB diyor.</verse>
				<verse number="13">Çünkü küçüğünden büyüğüne kadar onlardan her biri kötü kazanca düşkün; ve peygamberden kâhine kadar her biri hile ediyor.</verse>
				<verse number="14">Ve selâmet yokken onlar: Selâmet, selâmet, diyerek, kavmımın yarasını üstten iyi ettiler.</verse>
				<verse number="15">Mekruh şeyi yaptıkları zaman utandılar mı? hayır, hiç utanmadılar, kızarma ne olduğunu da bilmiyorlar; bundan dolayı düşenler arasında onlar da düşecekler; ben onları yoklayınca sürçecekler, RAB diyor.</verse>
				<verse number="16">RAB şöyle diyor: Yollar üzerinde durun ve bakın, ve iyi yol nerededir, diye eski yolları sorun; ve onda yürüyün, ve canlarınıza rahat bulursunuz; fakat: O yolda yürümeyiz, dediler.</verse>
				<verse number="17">Ve: Boru sesini iyi dinleyin, diyerek üzerinize bekçiler diktim; fakat: Dinlemeyiz, dediler.</verse>
				<verse number="18">Bundan dolayı, ey milletler, onlarda olanı işitin; ey cemaat, sen de anla.</verse>
				<verse number="19">İşit, ey yer; işte, ben bu kavmın üzerine bir belâ, kendi düşüncelerinin semeresini getiriyorum, çünkü sözlerimi iyi dinlemediler; şeriatim ise, onu kendilerinden attılar.</verse>
				<verse number="20">Ne için bana Şebadan günnük, ve uzak memleketten hoş kokulu kamış geliyor? yakılan takdimeleriniz makbul değil, ve bana kurbanlarınız hoş değil.</verse>
				<verse number="21">Bundan dolayı RAB şöyle diyor: İşte, bu kavmın önüne tökezler koyacağım; ve onlara takılıp babalarla oğullar bir arada sürçecekler; komşu dostu ile beraber yok olacak.</verse>
				<verse number="22">RAB şöyle diyor: İşte, şimal diyarından bir kavm geliyor; ve dünyanın uçlarından büyük bir millet ayaklanıyor.</verse>
				<verse number="23">Ellerine yay ve kargı alıyorlar; insafsızdırlar, acımaları da yok; sesleri deniz gibi gürliyor, ve atlara biniyorlar, tek adammış gibi sana karşı cenge dizilmişler, ey Sion kızı.</verse>
				<verse number="24">Onun haberini işittik; ellerimizin takati kesildi; doğuran kadın gibi bizi sıkıntı ve ağrı aldı.</verse>
				<verse number="25">Kıra çıkma, ve yolda yürüme; çünkü çepçevre düşman kılıcı, ve dehşet var.</verse>
				<verse number="26">Ey kavmım kızı, çul kuşan, ve külde kıvran; biricik oğlun yası gibi yas tutup acı acı dövün; çünkü harap edici üzerimize ansızın gelecek.</verse>
				<verse number="27">Seni kavmım arasında bir hisar, onların yolunu bilip deniyesin diye deneyici ettim.</verse>
				<verse number="28">Hepsi çok âsi, söz taşıyıp gezen adamlardır; tunçturlar, demirdirler; hepsi bozukturlar.</verse>
				<verse number="29">Körük üfürdükçe üfürüyor; ateş kurşunu bitirdi; boşuna eritip duruyorlar; çünkü içinden kötüleri ayrılmıyor.</verse>
				<verse number="30">Onlara işe yaramaz gümüş diyecekler, çünkü RAB onları kendisinden attı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">RABDEN Yeremyaya şu söz geldi:</verse>
				<verse number="2">RAB evinin kapısında dur, ve orada şu sözü bağırıp de: Ey bütün Yahuda, RABBE tapınmak için bu kapılardan girenler, RABBİN sözünü dinleyin.</verse>
				<verse number="3">İsrailin Allahı, orduların RABBİ, şöyle diyor: Yollarınızı ve işlerinizi ıslâh edin, ve sizi bu yerde oturturum.</verse>
				<verse number="4">RABBİN mabedi, RABBİN mabedi, RABBİN mabedi bunlardır, diye yalan sözlere güvenmeyin.</verse>
				<verse number="5">Çünkü yollarınızı ve işlerinizi iyice ıslâh ederseniz, bir adamla komşusu arasında tam adalet ederseniz,</verse>
				<verse number="6">garibi, öksüzü, ve dul kadını mağdur etmezseniz, ve bu yerde suçsuz kanı dökmezseniz, ve kendi ziyanınıza olarak başka ilahların ardınca yürümezseniz,</verse>
				<verse number="7">o zaman bu yerde, ezelden ebede kadar atalarınıza vermiş olduğum diyarda, sizi oturturum.</verse>
				<verse number="8">İşte, siz faidesiz yalan sözlere güveniyorsunuz.</verse>
				<verse number="9">Çalmak, adam öldürmek, ve zina etmek, ve yalan yere and etmek, ve Baala buhur yakmak, ve bilmediğiniz başka ilâhların ardınca yürümek,</verse>
				<verse number="10">bütün bu mekruh işleri yapmak için de gelip ismimle çağırılan bu evde önümde duruyor, ve: Kurtulduk, diyorsunuz, öyle mi?</verse>
				<verse number="11">İsmimle çağırılan bu ev sizin gözünüzde haydut ini mi oldu? İşte, ben, ben de gördüm, RAB diyor.</verse>
				<verse number="12">Fakat şimdi, önceleri ismimi yerleştirmiş olduğum Şilodaki yerime gidin, ve kavmım İsrailin kötülüğü yüzünden ona ne ettiğimi görün.</verse>
				<verse number="13">Ve şimdi, mademki bütün bu işleri yaptınız, RAB diyor, ve ben erken davranıp söyliyerek, size dediğim halde dinlemediniz; ve ben sizi çağırdığım halde cevap vermediniz;</verse>
				<verse number="14">bundan ötürü, Şiloya nasıl ettimse, ismimle çağırılan güvendiğiniz bu eve, ve size ve atalarınıza vermiş olduğum bu yere öyle edeceğim.</verse>
				<verse number="15">Ve bütün kardeşlerinizi, bütün Efraim zürriyetini nasıl attımsa, sizi de önümden öyle atacağım.</verse>
				<verse number="16">Ve sen bu kavm için yalvarma, ve onlar için niyaz ve duada bulunma, ve nezdimde şefaat etme; çünkü seni dinlemiyeceğim.</verse>
				<verse number="17">Yahuda şehirlerinde, ve Yeruşalim sokaklarında onların ne yaptıklarını görmiyor musun?</verse>
				<verse number="18">Beni öfkelendirsinler diye, gökler kıraliçasına pideler yapmak için, ve başka ilâhlara dökülen takdimeler dökmek için, oğullar odunu toplıyorlar, babalar ateşi yakıyorlar, ve kadınlar hamuru yoğuruyorlar.</verse>
				<verse number="19">Onlar beni mi öfkelendiriyorlar? RAB diyor; yüzlerinin utancı için kendilerini değil mi?</verse>
				<verse number="20">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: İşte, bu yerin üzerine, insanın üzerine, ve hayvanın üzerine ve kırın ağaçları üzerine, ve toprağın semeresi üzerine, öfkem ve kızgınlığım dökülecek; ve tutuşup sönmiyecek.</verse>
				<verse number="21">İsrailin Allahı, orduların RABBİ şöyle diyor: Yakılan takdimelerinizi kurbanlarınıza katın da siz et yiyin.</verse>
				<verse number="22">Çünkü atalarınızı Mısır diyarından çıkardığım gün, yakılan takdime ve kurban için onlara söylemedim, ve kendilerine emretmedim;</verse>
				<verse number="23">ancak onlara şunu emredip dedim: Sözümü dinleyin, ve ben size Allah olurum, ve siz de bana kavm olursunuz; ve size emrettiğim her yolda yürüyün ki, size iyilik olsun.</verse>
				<verse number="24">Fakat dinlemediler, ve kulak asmadılar, ancak kendi öğütlerinde, ve kötü yüreklerinin inatçılığında yürüdüler, ve ileri değil geri gittiler.</verse>
				<verse number="25">Atalarınız Mısır diyarından çıktıkları günden bugüne kadar her gün erken davranıp göndererek, bütün kullarımı, peygamberleri, size gönderdim;</verse>
				<verse number="26">ve beni dinlemediler, ve kulak asmadılar, ve enselerini katılaştırdılar; atalarınınkinden kötüsünü yaptılar.</verse>
				<verse number="27">Ve bütün bu sözleri onlara söyliyeceksin; fakat seni dinlemiyecekler; ve onları çağıracaksın, fakat sana cevap vermiyecekler.</verse>
				<verse number="28">Ve onlara diyeceksin: Kendi Allahı RABBİN sözünü dinlemiyen ve ders almıyan millet budur; hakikat yok oldu, ve ağızlarından kesildi.</verse>
				<verse number="29">Ey Yeruşalim, saçını kes de at, ve çıplak tepeler üzerinde mersiye oku; çünkü RAB, gazap ettiği milleti kendisinden attı; ve bıraktı.</verse>
				<verse number="30">Çünkü Yahuda oğulları gözümde kötü olanı yaptılar, RAB diyor; ismimle çağırılan evi murdar etmek için ona mekruh şeylerini koydular.</verse>
				<verse number="31">Ve oğullarını ve kızlarını ateşte yakmak için Hinnom oğlu deresindeki Tofette yüksek yerlerini yaptılar; bunu ben emretmedim, aklımdan da geçmedi.</verse>
				<verse number="32">Bundan dolayı, işte, RAB diyor: Günler geliyor ki, artık oraya Tofet, ve Hinnom oğlu deresi değil, ancak Boğazlama deresi denilecek; ve yer kalmayıncıya kadar Tofette gömecekler.</verse>
				<verse number="33">Ve bu kavmın leşleri yerin canavarlarına, ve göklerin kuşlarına yem olacak; ve onları korkutan olmıyacak.</verse>
				<verse number="34">Ve Yahuda şehirlerinden ve Yeruşalim sokaklarından meserret sesini, ve sevinç sesini, ve güvey sesini, ve gelin sesini sona erdireceğim; çünkü diyar harap olacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">RAB diyor: O vakit Yahuda kırallarının kemiklerini, ve reislerinin kemiklerini, ve kâhinlerin kemiklerini, ve peygamberlerin kemiklerini, ve Yeruşalimde oturmuş olanların kemiklerini kabirlerinden çıkaracaklar;</verse>
				<verse number="2">ve sevdikleri, ve kulluk ettikleri, ve ardınca yürüdükleri, ve aradıkları, ve taptıkları güneşin önüne, ve ayın önüne, ve bütün gökler ordusunun önüne onları yayacaklar; toplanıp gömülmiyecekler, toprağın yüzünde gübre olacaklar.</verse>
				<verse number="3">Bu kötü aşiretten artakalan bütün bakiye, kendilerini sürmüş olduğum yerlerin hepsinde artakalanlar, dirimden ziyade ölümü seçecekler, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="4">Ve onlara diyeceksin: RAB şöyle diyor: Düşüp de kalkmazlar mı? insan sapıp da geri gelmez mi?</verse>
				<verse number="5">Niçin bu Yeruşalim kavmı daimî döneklikle dönüyorlar? hileye yapışıyorlar, geri dönmek istemiyorlar.</verse>
				<verse number="6">İyi dinledim, ve işittim, doğru söylemediler: Ne yaptım? diyerek kimse kötülüğünden tövbe etmiyor; her biri cenge seğirten at gibi kendi koşusuna dönüyor.</verse>
				<verse number="7">Evet, göklerdeki leylek belli vakitlerini biliyor; ve kumru ile kırlangıç ve turna gelmelerinin vaktini gözetiyorlar; ancak RABBİN hükmünü kavmım bilmiyor.</verse>
				<verse number="8">Biz hikmetliyiz, ve RABBİN şeriati bizdedir, diye nasıl söyliyorsunuz? Fakat işte, yazıcıların yalancı kalemi yalan düzdü.</verse>
				<verse number="9">Hikmetli adamlar utandılar, yıldılar, ve ele geçtiler; işte, onlar RABBİN sözünü kendilerinden attılar; ve onlarda hikmetin nesi var?</verse>
				<verse number="10">Bundan ötürü karılarını başkalarına, tarlalarını da mülk edinecek olanlara vereceğim; çünkü küçüğünden büyüğüne kadar her biri kötü kazanca düşkün; peygamberden kâhine kadar her biri yalan düzüyor.</verse>
				<verse number="11">Ve selâmet yokken onlar: Selâmet, selâmet, diyerek kavmım kızının yarasını üstten iyi ettiler.</verse>
				<verse number="12">Mekruh şeyi yaptıkları zaman utandılar mı? hayır, hiç utanmadılar, kızarma ne olduğunu da bilmiyorlar; bundan dolayı düşenler arasında onlar da düşecekler; yoklandıkları zaman sürçecekler, RAB diyor.</verse>
				<verse number="13">Onları bütün bütün bitireceğim, RAB diyor; asmada üzüm olmıyacak, ve incir ağacında incir olmıyacak, yaprak da solacak; ve kendilerine verdiklerim onlardan gidecek.</verse>
				<verse number="14">Niçin yerimizde oturuyoruz? toplanın da duvarlı şehirlere girelim, ve orada susalım; çünkü Allahımız RAB bizi susturdu, ve bize öd suyu içirdi, çünkü RABBE karşı suç işledik.</verse>
				<verse number="15">Selâmeti bekledik, fakat iyilik gelmedi; ve şifa vaktini bekledik, ve işte, yılgınlık!</verse>
				<verse number="16">Atlarının horultusu Dandan işitiliyor; zorlu atların kişneme sesinden bütün memleket titriyor; çünkü onlar geldiler, ve diyarı ve onun içindekilerin hepsini, şehri ve onda oturanları, yiyip bitirdiler.</verse>
				<verse number="17">Çünkü, işte, kendilerine büyü yapılamıyan yılanları, engerekleri, aranıza göndereceğim; ve sizi sokacaklar, RAB diyor.</verse>
				<verse number="18">Kedere karşı kendimi teselli edebilsem! içimde yüreğim bayılıyor.</verse>
				<verse number="19">İşte, çok uzak bir diyardan kavmım kızının feryadı: RAB Sionda değil mi? Kıralı orada değil mi? Oyma putları ile, ve ecnebi boş şeylerile niçin beni öfkelendirdiler?</verse>
				<verse number="20">Orak vakti geçti, yaz sona erdi, ve biz kurtulmadık.</verse>
				<verse number="21">Ben kavmım kızının yarasından ötürü yaralandım; karalar giydim; beni şaşkınlık aldı.</verse>
				<verse number="22">Gileadda merhem yok mu? orada hekim yok mu? öyle ise, kavmım kızı niçin iyi edilmedi?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">KEŞKE, başım sular, ve gözlerim yaş pınarı olsa da, kavmım kızının öldürülmüş olanlarına gece gündüz ağlasam!</verse>
				<verse number="2">Keşke bana çölde bir yolcular konağı olsa da, kavmımı bıraksam, ve yanlarından gitsem! çünkü onların hepsi zina ediciler, hain alayı.</verse>
				<verse number="3">Ve sanki yayları imiş gibi dillerini yalan için kurarlar; ve memlekette kuvvetlendiler, ancak hakikat için değil; çünkü kötülükten kötülüğe gidiyorlar, ve beni tanımıyorlar, RAB diyor.</verse>
				<verse number="4">Herkes komşusundan sakınsın, ve hiç bir kardeşe güvenmeyin; çünkü her kardeş çok aldatacak, ve her komşu söz taşıyıp gezecek.</verse>
				<verse number="5">Ve herkes komşusunu aldatacak, ve doğruyu söylemiyecekler; yalan söylemeği dillerine öğrettiler; fesat işlemek için yoruluyorlar.</verse>
				<verse number="6">Oturduğun yer hilenin ortasındadır; hileden ötürü beni tanımak istemiyorlar, RAB diyor.</verse>
				<verse number="7">Bundan dolayı orduların RABBİ şöyle diyor: İşte, ben onları eriteceğim, ve onları deniyeceğim; çünkü kavmım kızı yüzünden başka türlü nasıl yapabilirdim?</verse>
				<verse number="8">Onların dili öldürücü bir ok; hile söyliyor; ağzı ile komşusuna selâmet der, ve içinden ona pusu kurar.</verse>
				<verse number="9">Bunlardan ötürü onları yoklamaz mıyım? RAB diyor; böyle bir milletten canım öç almaz mı?</verse>
				<verse number="10">Dağlar için ağlıyıp figan edeceğim, ve çölün otlakları için mersiye okuyacağım, çünkü yandılar, kimse geçmiyor; ve sürülerin sesi işitilmiyor; gök kuşları da canavarlar da kaçıp gittiler.</verse>
				<verse number="11">Ve Yeruşalimi taş yığınları, çakal yeri edeceğim; ve Yahuda şehirlerini, içinde oturanı olmıyan bir virane kılacağım.</verse>
				<verse number="12">Kimdir o hikmetli adam ki bunu anlasın? ve kimdir o adam ki, bildirsin diye RABBİN ağzı ona söylemiştir? niçin memleket yok oldu, çöl gibi yandı, kimse geçmiyor?</verse>
				<verse number="13">Ve RAB diyor: Mademki önlerine koyduğum şeriatimi bıraktılar, ve sözümü dinliyip onda yürümediler,</verse>
				<verse number="14">ve yüreklerinin inatçılığı ardınca, ve atalarının onlara öğrettikleri Baalların ardınca yürüdüler;</verse>
				<verse number="15">bundan dolayı İsrailin Allahı, orduların RABBİ şöyle diyor: İşte, onlara, bu kavma, pelin otu yedireceğim, ve onlara öd suyu içireceğim.</verse>
				<verse number="16">Ve kendilerile atalarının bilmedikleri milletler arasında onları dağıtacağım; ve ben onları bitirinciye kadar artlarından kılıcı göndereceğim.</verse>
				<verse number="17">Orduların RABBİ şöyle diyor: İyi düşünün, ve ağlayıcı kadınları çağırın da gelsinler; ve hünerli kadınları getirtin de gelsinler;</verse>
				<verse number="18">ve acele etsinler, ve bizim için figan etsinler de gözlerimiz yaşlar akıtsın, ve göz kapaklarımız sular döksün.</verse>
				<verse number="19">Çünkü Siondan figan sesi işitiliyor: Nasıl helâk olduk! çok utandık, çünkü memleketi bıraktık, çünkü yurtlarımızı yıktılar.</verse>
				<verse number="20">Fakat, ey kadınlar, RABBİN sözünü dinleyin, ve ağzının sözünü kulağınız alsın; ve figanı kızlarınıza öğretin, herkes de mersiyeyi komşusuna öğretsin.</verse>
				<verse number="21">Çünkü sokaktan çocukları, meydanlardan yiğitleri kesip atmak için, ölüm pencerelerimize tırmandı, saraylarımıza girdi.</verse>
				<verse number="22">Söyle: RAB şöyle diyor: İnsan leşleri kırın yüzüne gübre gibi, ve orakçının ardından düşen demet gibi düşecekler; ve devşiren olmıyacak.</verse>
				<verse number="23">RAB şöyle diyor: Hikmetli adam hikmeti ile övünmesin, ve yiğit kendi gücü ile övünmesin, zengin adam zenginliğile övünmesin;</verse>
				<verse number="24">ancak övünen şununla, anlayışlı olmakla, ve dünyada inayet, adalet, ve salâh işliyen RAB ben idiğimi bilmekle övünsün; çünkü ben bunlardan hoşlanırım, RAB diyor.</verse>
				<verse number="25">İşte, RAB diyor: Bütün sünnetlileri sünnetsizliklerinde,</verse>
				<verse number="26">Mısırı, ve Yahudayı, ve Edomu, ve Ammon oğullarını, ve Moabı, ve çölde oturan, sakal başları kesik olanların hepsini yoklıyacağım günler geliyor; çünkü bütün milletler sünnetsizdir, ve bütün İsrail evi yürekte sünnetsiz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">RABBİN size söylediği sözü dinleyin, ey İsrail evi;</verse>
				<verse number="2">RAB şöyle diyor: Milletlerin yolunu öğrenmeyin, ve gök alâmetlerinden yılmayın; çünkü onlardan milletler yılar.</verse>
				<verse number="3">Çünkü kavmların âdetleri boş şeydir; çünkü ağacı ormandan keserler, balta ile üstat ellerinin işidir.</verse>
				<verse number="4">Gümüşle ve altınla onu süslerler; çivilerle ve çekiçlerle onu pekiştirirler de yerinden kımıldanmaz.</verse>
				<verse number="5">Tornacı işi, hurma ağacı gibidirler, ve söz söylemezler; onları taşımak gerek, çünkü yürüyemezler. Onlardan korkmayın; çünkü kötülük edemez, onlarda iyilik etmek de yok.</verse>
				<verse number="6">Senin gibisi yoktur, ya RAB; sen büyüksün, ve ceberrutta ismin büyüktür.</verse>
				<verse number="7">Ey milletlerin Kıralı, senden kim korkmaz? çünkü sana yakışır; çünkü milletlerin bütün hikmetli adamları arasında, ve bütün ülkelerinde senin gibisi yoktur.</verse>
				<verse number="8">Ve hep birden budala ve akılsız oldular; putların terbiyesi! o ancak bir kütük.</verse>
				<verse number="9">Tarşişten dövülmüş gümüş levhalar, ve Ufazdan altın getirilir, üstadın ve kuyumcu ellerinin işidir; lâcivert ve erguvanî onların esvabı içindir; hepsi hünerli adamların işidir.</verse>
				<verse number="10">Fakat RAB hak Allahtır, hay olan Allah ve ebedî Kıral odur; öfkesinden dünya titrer, ve gazabına milletler dayanamaz.</verse>
				<verse number="11">Onlara şöyle diyeceksiniz: Gökleri ve yeri yaratmıyan ilâhlar, yerden ve göklerin altından onlar yok olacaklar.</verse>
				<verse number="12">Yeri kuvvetile yarattı, dünyayı hikmetile pekiştirdi, ve gökleri anlayışı ile yaydı.</verse>
				<verse number="13">O ses verince göklerde sular çağlar, ve yerin uçlarından buğular yükseltir; yağmurlar için şimşekler yapar, ve hazinelerinden yel çıkarır.</verse>
				<verse number="14">Herkes budala, bilgisiz oldu; her kuyumcu oyma putundan ötürü utanacak; çünkü onun dökme putu bir yalandır, ve onlarda soluk yoktur.</verse>
				<verse number="15">Onlar boş şeydir; boş kuruntu işi; yoklanıldıkları zaman yok olacaklar.</verse>
				<verse number="16">Yakubun payı onlar gibi değildir; çünkü her şeye şekil veren odur; onun mirasının sıptı da İsraildir; ismi orduların RABBİDİR.</verse>
				<verse number="17">Ey sen, hisar içinde oturan, bohçanı yerden topla.</verse>
				<verse number="18">Çünkü RAB şöyle diyor: İşte, bu sefer memlekette oturanları sapanla atayım, ve onları sıkıntıya koyayım da duysunlar.</verse>
				<verse number="19">Yaramdan ötürü vay başıma! berem sızlıyor; fakat ben dedim: Gerçek bu benim derdim, ve ona dayanmalıyım.</verse>
				<verse number="20">Çadırım yıkıldı, ve bütün iplerim koptu; çocuklarım yanımdan çıktılar, ve onlar yok; artık çadırımı geren, ve çadırımın eteklerini kuran yok.</verse>
				<verse number="21">Çünkü çobanlar budala oldular, ve RABBİ aramadılar; işleri bundan ötürü iyi gitmedi, ve bütün sürüleri dağıldı.</verse>
				<verse number="22">Geliyor, diye işte, bir söz var, ve Yahuda şehirlerini virane etmek, çakal yeri kılmak için şimal diyarından büyük tepreniş.</verse>
				<verse number="23">Ya RAB, bilirim ki, insanın yolu kendi elinde değildir; adımlarını doğrultmak yürüyen insanın elinde değildir.</verse>
				<verse number="24">Ya RAB, beni öfkenle değil, ölçü ile tedip et, yoksa beni hiçe indirirsin.</verse>
				<verse number="25">Kızgınlığını seni bilmiyen milletlerin üzerine, ve senin ismini çağırmıyan aşiretlerin üzerine dök; çünkü Yakubu onlar yediler, evet, onu yiyip bitirdiler, ve onun yurdunu virane ettiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">RABDEN Yeremyaya şu söz geldi:</verse>
				<verse number="2">Bu ahdin sözlerini işitin, ve Yahuda erlerine, ve Yeruşalimde oturanlara söyleyin;</verse>
				<verse number="3">ve onlara de: İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: Bu ahdin sözlerini dinlemiyen lânetli olsun,</verse>
				<verse number="4">o ahdi ki, Mısır diyarından, demir ocağından atalarınızı çıkardığım gün kendilerine emredip dedim:</verse>
				<verse number="5">Süt ve bal akan diyarı, bugün olduğu gibi onlara vermek için, atalarınıza ettiğim andı pekiştireyim diye, sözümü dinleyin de size emrettiğim her şeye göre onları yapın; böylece siz bana kavm olursunuz, ben de size Allah olurum. Ve ben cevap verip: Amin, ya RAB, dedim.</verse>
				<verse number="6">Ve RAB bana dedi: Bu sözlerin hepsini Yahuda şehirlerinde, ve Yeruşalim sokaklarında bağırıp de: Bu ahdin sözlerini işitin, ve onları yapın.</verse>
				<verse number="7">Çünkü erken davranıp: Sözümü dinleyin, diye şehadet ederek atalarınızı Mısır diyarından çıkardığım günden bugüne kadar, onlara kuvvetle şehadet ettim.</verse>
				<verse number="8">Fakat dinlemediler, ve kulak asmadılar, ve hepsi kötü yüreklerinin inatçılığında yürüdüler; ben de bu ahdin bütün sözlerini onların üzerine getirdim, o ahdi ki, yapsınlar diye emrettim, fakat yapmadılar.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB bana dedi: Yahuda erlerile Yeruşalimde oturanların hainliği meydana çıktı.</verse>
				<verse number="10">Sözlerimi dinlemek istemiyen atalarının fesatlarına döndüler; ve başka ilâhlara kulluk etmek için onların ardınca gittiler; İsrail evi ve Yahuda evi, ataları ile kestiğim ahdimi bozdular.</verse>
				<verse number="11">Bundan ötürü RAB şöyle diyor: İşte, onlara bir kötülük getireceğim ki, içinden çıkamıyacaklar; ve bana feryat edecekler, ve onları dinlemiyeceğim.</verse>
				<verse number="12">O zaman Yahuda şehirleri ve Yeruşalimde oturanlar gidecekler, ve kendilerine buhur yaktıkları ilâhlara feryat edecekler; ve başlarına belâ geldiği vakit onları hiç kurtarmıyacaklar.</verse>
				<verse number="13">Çünkü senin ilâhların şehirlerinin sayısına göredir, ey Yahuda; ve Yeruşalim sokaklarının sayısına göre o utanılacak şeye mezbahlar, Baala buhur yakmak için mezbahlar diktiniz.</verse>
				<verse number="14">Ve sen bu kavm için yalvarma, ve onlar için niyaz ve duada bulunma; çünkü sıkıntılarından ötürü bana bağırdıkları zaman dinlemiyeceğim.</verse>
				<verse number="15">Sevgilimin benim evimde işi ne? mademki bir çoğu ile oynaşlık etti, ve takdis edilmiş et senden geçti; kötülük işliyince meserretle coşuyorsun.</verse>
				<verse number="16">RAB senin adını: İyi meyvası ile güzel, yeşil zeytin ağacı, diye koydu; büyük velvele uğultusu ile üzerinde ateş tutuşturdu, ve dalları kırıldı.</verse>
				<verse number="17">Çünkü İsrail evinin ve Yahuda evinin beni öfkelendirmek üzre Baala buhur yakmakla kendilerine ettikleri kötülük yüzünden, seni dikmiş olan orduların RABBİ sana karşı kötülüğü emretti.</verse>
				<verse number="18">Ve RAB bana bildirdi, ben de bildim; o zaman onların işlerini bana gösterdin.</verse>
				<verse number="19">Ve ben boğazlanmağa götürülen ev kuzusu gibi idim; ve: Ağacı meyvası ile beraber helâk edelim, ve onu yaşıyanlar diyarından kesip atalım da artık adı anılmasın, diye bana karşı düzen tasarladıklarını bilmiyordum.</verse>
				<verse number="20">Fakat ey sen, adaletle hükmeden, yüreği ve gönlü deniyen orduların RABBİ, onlardan alacağın öcü göreceğim; çünkü davamı sana açtım.</verse>
				<verse number="21">Bundan ötürü Anatot erleri için RAB şöyle diyor; onlar ki: RABBİN ismile peygamberlik etme de, elimizle ölmiyesin, diye senin canını arıyorlar.</verse>
				<verse number="22">Bundan dolayı orduların RABBİ şöyle diyor: İşte, ben onları yoklıyacağım; yiğitler kılıçla ölecekler; oğulları ve kızları kıtlıkla ölecekler;</verse>
				<verse number="23">ve onlara bir bakiye kalmıyacak; çünkü Anatot erlerine kötülük getireceğim, onların yoklanılma yılını getireceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">NE zaman seninle çekişsem, sen haklısın, ya RAB; fakat hükümler hakkında yine seninle söyleşeceğim; niçin kötülerin yolu uğurlu, hainlerin hepsi kaygısız?</verse>
				<verse number="2">Onları sen diktin de kök saldılar; büyüyorlar da meyva veriyorlar; ağızlarında sen yakınsın, fakat gönüllerinden uzaksın.</verse>
				<verse number="3">Ve sen, ya RAB, beni biliyorsun, beni görüyorsun, ve sana karşı yüreğim nasıldır deniyorsun; onları kasaplık koyunlar gibi ayır, ve öldürme günü için onları hazırla.</verse>
				<verse number="4">Memleket ne vakte kadar yas tutacak, ve bütün kırın otu kuruyacak? onda oturanların kötülüğü yüzünden hayvanlar ve kuşlar yok oldu; çünkü onlar: Bizim sonumuzu görmiyecek, dediler.</verse>
				<verse number="5">Eğer yaya gidenlerle koştun da seni yordularsa, atlarla nasıl yarışabilirsin? ve sen ki, selâmet diyarında eminsin, Erdenin taşkınlığında ne edeceksin?</verse>
				<verse number="6">Çünkü kardeşlerin, ve babanın evi bile, onlar da sana hainlik ettiler; onlar bile senin ardından yüksek sesle bağırdılar; sana iyi sözler söyleseler de onlara inanma.</verse>
				<verse number="7">Evimi bıraktım, mirasımı üzerimden attım; canımın sevgilisini düşmanlarının eline verdim.</verse>
				<verse number="8">Mirasım bana ormandaki aslan gibi oldu; üzerime gümürdedi; bundan ötürü ondan nefret ettim.</verse>
				<verse number="9">Mirasım bana benekli yırtıcı kuş gibi mi oldu? çepçevre yırtıcı kuşlar ona karşı mı? gidin, bütün kır canavarlarını toplayın, yiyip bitirmek için getirin.</verse>
				<verse number="10">Çok çobanlar bağımı harap ettiler, payımı çignediler, güzel payımı ıssız çöl ettiler.</verse>
				<verse number="11">Onu virane ettiler; bir virane olarak karşımda yas tutuyor, bütün memleket viran oldu, çünkü onu kimse yüreğine koymıyor.</verse>
				<verse number="12">Çölde bütün çıplak tepeler üzerine yağmacılar geldi; çünkü diyarın bir ucundan diyarın obir ucuna kadar RABBİN kılıcı yiyip bitiriyor; bütün beşere selâmet yok.</verse>
				<verse number="13">Buğday ektiler, ve dikenler biçtiler; emek verdiler, ve faide görmediler; ve RABBİN kızgın öfkesinden ötürü mahsullerinizden utanacaksınız.</verse>
				<verse number="14">Kavmım İsraile miras olarak verdiğim mirasa dokunan bütün kötü komşularıma karşı RAB şöyle diyor: İşte, ben onları toprakları üzerinden sökeceğim, ve onların ortasından Yahuda evini sökeceğim.</verse>
				<verse number="15">Ve vaki olacak ki, onları söktükten sonra dönüp kendilerine acıyacağım; ve herkesi kendi mirasına, ve herkesi kendi memleketine döndüreceğim.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki olacak ki, kavmıma Baal ile and etmeği öğrettikleri gibi, kendileri de kavmımın yollarını, RABBİN varlığı hakkı için, diye benim ismimle and etmeği öğrenirlerse, o zaman kavmımın ortasında temelleşecekler.</verse>
				<verse number="17">Fakat dinlemezlerse, o zaman o milleti sökeceğim, kökten söküp yok edeceğim, RAB diyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">RAB bana şöyle dedi: Git, ve kendine keten bir kuşak al da beline sar, ve onu suya koyma.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBİN sözüne göre kuşağı satın aldım, ve belime sardım.</verse>
				<verse number="3">Ve bana ikinci kere RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="4">Satın aldığın belindeki kuşağı al da kalk, Fırat ırmağına git, ve orada kayanın kovuğunda onu gizle.</verse>
				<verse number="5">Ve gittim, ve RABBİN bana emrettiği gibi Fırat yanında onu gizledim.</verse>
				<verse number="6">Ve bir çok günlerden sonra vaki oldu ki, RAB bana dedi: Kalk, Fırata git, ve orada gizle diye sana emrettiğim kuşağı oradan al.</verse>
				<verse number="7">Ve Fırata gittim, ve kazdım, ve gizlediğim yerden kuşağı aldım; ve işte, kuşak çürümüştü, hiç bir şeye yaramıyordu.</verse>
				<verse number="8">O zaman bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="9">RAB şöyle diyor: Yahudanın kibrini, ve Yeruşalimin büyük kibrini böyle çürüteceğim.</verse>
				<verse number="10">Sözlerimi dinlemek istemiyen, yüreklerinin inatçılığında yürüyen, ve başka ilâhlara kulluk etmek, ve tapınmak için onların ardınca yürümüş olan bu kötü kavm, hiç bir şeye yaramıyan bu kuşak gibi olacak.</verse>
				<verse number="11">Çünkü kuşak nasıl insanın beline yapışırsa, bütün İsrail evini, ve bütün Yahuda evini kendime öyle yapıştırdım, RAB diyor; yapıştırdım ki, bana kavm, ve nam, ve hamt, ve güzellik olsunlar; fakat onlar dinlemedi.</verse>
				<verse number="12">Bundan dolayı onlara şu sözü diyeceksin: İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: Her tulum şarapla dolacak; ve sana diyecekler: Her tulumun şarapla dolacağını biz pek iyi bilmez miyiz?</verse>
				<verse number="13">O zaman onlara diyeceksin: RAB şöyle diyor: İşte, bütün bu diyarda oturanları, Davud tahtı üzerinde oturan kırallar, ve kâhinler, ve peygamberlerle Yeruşalimde oturanların hepsini de ben sarhoşlukla dolduracağım.</verse>
				<verse number="14">Ve babaları ile oğulları birlikte olarak onları birbirine çarpacağım, RAB diyor; acımıyacağım, ve esirgemiyeceğim, onları helâk etmekte merhamet etmiyeceğim.</verse>
				<verse number="15">Dinleyin, ve kulak verin; kibirli olmayın; çünkü RAB söyledi.</verse>
				<verse number="16">Karanlık çökmeden önce, ve karanlık dağlar üzerinde ayaklarınız sürçmeden önce, ve siz ışık beklerken, onu ölüm gölgesine çevirip koyu karanlığı bastırmadan önce, Allahınız RABBE izzet verin.</verse>
				<verse number="17">Fakat onu dinlemezseniz, kibrinizden ötürü canım gizli gizli ağlıyacak; ve gözüm acı acı ağlıyacak, ve gözyaşı dökecek, çünkü RABBİN sürüsünü sürgün ettiler.</verse>
				<verse number="18">Kırala, ve kıral anasına de: Kendinizi alçaltın, yere oturun; çünkü başınızın süsü, güzel tacınız düştü.</verse>
				<verse number="19">Cenubun şehirleri kapandı, ve açan yok; bütün Yahuda sürüldü, hep birden sürüldü.</verse>
				<verse number="20">Gözlerinizi kaldırın da şimalden gelenleri görün; sana verilen sürü, senin güzel sürün nerede?</verse>
				<verse number="21">Sana dost olmayı kendilerine öğrettiğin adamları senin üzerine baş olarak koyunca ne diyeceksin? doğuran kadının ağrıları gibi ağrılar seni tutmıyacak mı?</verse>
				<verse number="22">Ve eğer yüreğinde: Niçin bunlar başıma geldi? dersen; fesadının çokluğundan eteklerin açıldı, ve topukların zorlandı.</verse>
				<verse number="23">Habeş kendi derisini, yahut kaplan kendi beneklerini değiştirebilir mi? o zaman kötülük etmeğe alışmış olan sizler de iyilik edebilirsiniz.</verse>
				<verse number="24">Bundan ötürü onları çöl yeli ile götürülen saman ufağı gibi dağıtacağım.</verse>
				<verse number="25">Sana düşen kura, benim sana ölçtüğüm pay budur, RAB diyor; çünkü beni unuttun, ve yalana güvendin.</verse>
				<verse number="26">Bundan ötürü ben de senin yüzüne eteklerini kaldıracağım, ve aybın görünecek.</verse>
				<verse number="27">Kırdaki tepeler üzerinde senin mekruh şeylerini, senin zinalarını, ve kişnemelerini, fahişeliğinin arsızlığını gördüm. Vay başına, ey Yeruşalim! sen temizlenmiyeceksin; daha ne vakte kadar?...</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">KURAKLIK hakkında Yeremyaya gelen RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="2">Yahuda yas tutuyor, ve kapıları solgun, karalar giymiş, yerde oturuyorlar; ve Yeruşalimin feryadı yükseldi.</verse>
				<verse number="3">Ve ileri gelenleri küçüklerini sulara gönderiyorlar; sarnıçlara gelip su bulmuyorlar; kapları boş dönüyorlar; utanıp rüsvay oluyorlar, ve başlarını örtüyorlar.</verse>
				<verse number="4">Memlekette yağmur olmadığı için çatlamış topraklardan dolayı çiftçiler utanıyorlar, başlarını örtüyorlar.</verse>
				<verse number="5">Evet, kırdaki geyik te yavrusunu doğurup bırakıyor, çünkü ot yok.</verse>
				<verse number="6">Ve yaban eşekleri çıplak tepeler üzerinde duruyorlar, çakallar gibi havayı kokluyorlar; gözleri sönüyor, çünkü yeşillik yok.</verse>
				<verse number="7">Gerçi fesatlarımız bize karşı şehadet ediyorsa da, sen kendi isminden ötürü, ya RAB, işle, çünkü dönekliklerimiz çoktur; sana karşı suç ettik.</verse>
				<verse number="8">Ey sen, İsrailin ümidi, sıkıntı zamanında onun Kurtarıcısı, niçin memlekette bir garip, ve gecelemek için yolundan sapan bir yolcu gibi oluyorsun?</verse>
				<verse number="9">Niçin şaşırmış bir adam gibi, kurtarmağa gücü yetmiyen yiğit gibi oluyorsun? fakat sen aramızdasın, ya RAB, ve biz senin isminle çağırılıyoruz; bizi bırakma.</verse>
				<verse number="10">RAB bu kavma şöyle diyor: Böylece gezip tozmayı sevdiler; ayaklarını alıkoymadılar; bundan ötürü RAB onlardan razı değil; şimdi onların fesadını anacak, ve suçlarını yoklıyacak.</verse>
				<verse number="11">Ve RAB bana dedi: Bu kavma iyilik olsun diye yalvarma.</verse>
				<verse number="12">Oruç tuttukları zaman, ben onların feryadını işitmiyeceğim; ve yakılan takdime ve ekmek takdimesi arzettikleri zaman onlardan razı olmıyacağım; fakat ben kılıçla, ve kıtlıkla, ve veba ile onları bitireceğim.</verse>
				<verse number="13">Ve dedim: Ah, ya Rab Yehova, işte, peygamberler onlara: Kılıç görmiyeceksiniz, ve sizde kıtlık olmıyacak; fakat bu yerde size gerçekten selâmet vereceğim, diyorlar.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB bana dedi: Peygamberler benim ismimle yalan peygamberlik ediyorlar; onları göndermedim, ve onlara emretmedim, ve onlara söylemedim; size peygamberlik ettikleri yalan bir rüyet, ve falcılık, ve bir hiç, ve kendi yüreklerinin hilesidir.</verse>
				<verse number="15">Bundan dolayı RAB şöyle diyor: Kendilerini göndermediğim, ve: Bu diyarda kılıç ve kıtlık olmıyacak, diyerek ismimle peygamberlik eden peygamberlere gelince, bu peygamberler kılıçla ve kıtlıkla bitecekler.</verse>
				<verse number="16">Ve peygamberlik ettikleri kavm da kıtlık ve kılıç yüzünden Yeruşalim sokaklarına atılacaklar; ve onları, kendilerini, karılarını, ve oğullarını ve kızlarını gömen olmıyacak; çünkü onların kötülüğünü kendi üzerlerine dökeceğim.</verse>
				<verse number="17">Ve onlara şu sözü diyeceksin: Gözlerim gece gündüz yaş döksün, ve durmasın; çünkü ere varmamış kavmım kızı çok acıklı vuruşla, büyük kırgınla kırıldı.</verse>
				<verse number="18">Eğer kıra çıksam, işte, kılıcın öldürdükleri! ve şehre girsem, işte, kıtlığın hastalıkları! çünkü peygamber de, kâhin de, memleketi dolanmaktalar, ve bir şey bilmiyorlar.</verse>
				<verse number="19">Yahudayı kendinden bütün bütün attın mı? canın Siondan tiksindi mi? niçin bizi vurdun da bize şifa yok? Selâmet bekledik, ve iyilik gelmedi; ve şifa vaktini bekledik, ve işte, yılgınlık!</verse>
				<verse number="20">Ya RAB, kötülüğümüzü, ve atalarımızın fesadını biliyoruz; çünkü sana karşı suç işledik.</verse>
				<verse number="21">Kendi ismin uğrunda bizi hor görme; kendi izzetinin tahtını ucuzlatma; bizimle olan kendi ahdini an da bozma.</verse>
				<verse number="22">Milletlerin putları arasında yağmur yağdırabilen var mı? ve gökler yağmur verebilirler mi? ya RAB Allahımız, o sen değil misin? ve biz seni bekliyeceğiz, çünkü bütün bu şeyleri sen yaptın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">VE RAB bana dedi: Musa ile Samuel karşımda dursalar bile, yine canım bu kavma yünelmez; onları karşımdan at da çıksınlar.</verse>
				<verse number="2">Ve vaki olacak ki, sana: Nereye çıkalım? dedikleri zaman onlara diyeceksin: RAB şöyle diyor: Ölüm için olan ölüme; ve kılıç için olan kılıca; ve kıtlık için olan kıtlığa; sürgün için olan da sürgüne.</verse>
				<verse number="3">Ve onların üzerine dört çeşidini koyacağım, RAB diyor; öldürmek için kılıcı, paralamak için köpekleri, ve yiyip bitirmek, ve helâk etmek için göklerin kuşlarını ve yerin canavarlarını.</verse>
				<verse number="4">Ve Yahuda kıralı Hizkiya oğlu Manassenin yüzünden, Yeruşalimde yaptığı şeylerden ötürü, bütün dünya ülkeleri arasında öteye beriye atılsınlar diye onları ele vereceğim.</verse>
				<verse number="5">Çünkü ey Yeruşalim, sana kim acıyacak? ve kim senin için acınacak? ve senin halini sormak için kim yolundan sapacak?</verse>
				<verse number="6">Sen beni kendinden attın, RAB diyor, geriledin; ben de üzerine elimi uzatıp seni helâk ettim; nedamet ede ede yoruldum.</verse>
				<verse number="7">Ve memleketin kapısında onları yaba ile savurdum; onları çocuksuz bıraktım, kavmımı yok ettim; yollarından dönmediler.</verse>
				<verse number="8">Dul kadınları denizlerin kumundan ziyade karşımda çoğaldılar; onlara, yiğitlerin anası üzerine yağmacıyı öğleyin getirdim; sıkıntı ve dehşetleri onun üzerine ansızın düşürdüm.</verse>
				<verse number="9">Yedi çocuk doğuran kadın zayıflıyıp can verdi; daha gündüzken onun güneşi battı; utanıp yüzü kızardı; ve onlardan artakalanı düşmanlarının önünde kılıca vereceğim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="10">Ey anam, bütün dünya ile kavga adamı ve çekişme adamı olmak için beni doğurmuşsun, vay başıma! ben faizle para vermedim, ve bana faizle para vermediler; fakat herkes bana lânet ediyor.</verse>
				<verse number="11">RAB dedi: Gerçek seni iyilik için kuvvetlendireceğim; gerçek belâ vaktinde, ve sıkıntı vaktinde düşmanı sana yalvartacağım.</verse>
				<verse number="12">Demiri, şimal demirini, ve tuncu adam kırabilir mi?</verse>
				<verse number="13">Senin malını ve hazinelerini karşılıksız çapul olarak vereceğim, bunu da bütün suçlarından ötürü, ve bütün sınırlarında.</verse>
				<verse number="14">Ve onları düşmanlarınla bilmediğin diyara geçireceğim; çünkü öfkemde, sizin üzerinize yanacak bir ateş tutuştu.</verse>
				<verse number="15">Sen bilirsin, ya RAB! beni an, ve beni ara, ve beni kovalıyanlardan öcümü al; öfkeni geciktirerek beni kaptırma; bil ki, rüsvaylığı senin uğrunda taşıdım.</verse>
				<verse number="16">Sözlerin bulundu, ve onları yedim; ve sözlerin bana meserret ve yüreğime sevinç oldu; çünkü senin isminle çağırılıyorum, ey orduların Allahı RAB!</verse>
				<verse number="17">Gülenler derneğinde oturmadım, ve sevinip coşmadım; senin elinden ötürü tek başıma oturdum; çünkü beni gazapla doldurdun.</verse>
				<verse number="18">Niçin ağrım devamlı, ve yaram çaresiz, iyi olmak istemiyor? gerçek bana aldatıcı dere gibi mi, emin olmıyan sular gibi mi olacaksın?</verse>
				<verse number="19">Bundan dolayı RAB şöyle diyor: Eğer dönersen, seni geri getiririm de, önümde durursun; ve eğer değerli olanı bayağıdan ayırırsan, benim ağzımmış gibi olursun; onlar sana dönecekler, fakat sen onlara dönecek değilsin.</verse>
				<verse number="20">Ve bu kavma seni pekiştirilmiş tunç bir duvar kılacağım; ve sana karşı cenk edecekler, fakat sana güçleri yetmiyecek; çünkü seni kurtarmak, ve azat etmek için seninle beraber olacağım, RAB diyor.</verse>
				<verse number="21">Ve kötülerin elinden seni azat edeceğim, ve korkunç adamların avucundan seni fidye ile kurtaracağım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Kendine karı alma, ve bu yerde oğulların ve kızların olmasın.</verse>
				<verse number="3">Çünkü bu yerde doğan oğullar ve kızlar, ve onları doğuran anaları, ve onları bu memlekette tevlit eden babaları için RAB şöyle diyor:</verse>
				<verse number="4">Acıklı ölümlerle ölecekler; onlar için dövünen olmıyacak, ve gömülmiyecekler; toprağın yüzünde gübre gibi olacaklar; ve kılıçla ve kıtlıkla bitecekler; leşleri de yerin canavarlarına ve göklerin kuşlarına yem olacak.</verse>
				<verse number="5">Çünkü RAB şöyle diyor: Yas evine girme, ve dövünmek için gitme, ve onlar için figan etme; çünkü bu kavmdan selâmetimi, inayeti ve merhametleri kaldırdım, RAB diyor.</verse>
				<verse number="6">Ve bu memlekette büyükler de, küçükler de ölecekler; gömülmiyecekler, ve insanlar onlar için dövünmiyecekler, ve kendilerini yaralamıyacaklar, ve onlar için saç yolmıyacaklar;</verse>
				<verse number="7">ve ölüden ötürü onları teselli için yas ederken ekmek kırmıyacaklar; ve babaları ile anaları için onlara teselli kâsesini içirmiyecekler.</verse>
				<verse number="8">Ve yiyip içmek üzre onlarla oturmak için ziyafet evine girmiyeceksin.</verse>
				<verse number="9">Çünkü İsrailin Allahı, orduların RABBİ şöyle diyor: İşte, bu yerden, meserret sesini, ve sevinç sesini, güvey sesini, ve gelin sesini, sizin günlerinizde ve gözlerinizin önünde sona erdireceğim.</verse>
				<verse number="10">Ve vaki olacak ki, bütün bu sözleri sen bu kavma bildirince, onlar da sana: Neden bize karşı RAB bu büyük kötülüğü söyledi? ve fesadımız nedir? ve Allahımız RABBE karşı işlediğimiz suç nedir? diyince,</verse>
				<verse number="11">onlara diyeceksin: Mademki atalarınız beni bıraktılar, RAB diyor, ve başka ilâhların ardınca yürüdüler, ve onlara kulluk ettiler, ve onlara tapındılar, ve beni bırakıp şeriatimi tutmadılar;</verse>
				<verse number="12">ve siz atalarınızdan ziyade kötülük ettiniz; işte, siz de beni dinlememek için, her biriniz kendi kötü yüreğinin inatçılığı ardınca yürüyorsunuz;</verse>
				<verse number="13">bundan dolayı sizi bu memleketten, atalarınızın da sizin de bilmediğiniz bir memlekete atacağım; ve orada başka ilâhlara gece gündüz kulluk edeceksiniz; çünkü size lûtfetmiyeceğim.</verse>
				<verse number="14">Bundan dolayı, RAB diyor, işte, artık: İsrail oğullarını Mısır diyarından çıkarmış olan RABBİN varlığı hakkı için değil,</verse>
				<verse number="15">ancak: İsrail oğullarını şimal diyarından, kendilerini sürmüş olduğu bütün memleketlerden çıkarmış olan RABBİN varlığı hakkı için, diyecekleri günler geliyor. Ve atalarına vermiş olduğum topraklarına onları tekrar getireceğim.</verse>
				<verse number="16">İşte, ben çok balıkçılar getirteceğim, RAB diyor, ve onları tutacaklar; ve ondan sonra çok avcılar getirteceğim, ve her dağ üzerinden, ve her tepe üzerinden, ve kayaların kovuklarından onları avlıyacaklar.</verse>
				<verse number="17">Çünkü gözlerim onların bütün yolları üzerinde; didarıma saklı değildir, ve onların fesadı gözlerime gizlenmedi.</verse>
				<verse number="18">Ve önce onların fesadını, ve suçunu iki kat ödiyeceğim, çünkü menfur şeylerinin leşlerile diyarımı kirlettiler, ve mekruh şeylerile mirasımı doldurdular.</verse>
				<verse number="19">Ya RAB, kuvvetim, ve hisarım, ve sıkıntı gününde sığınacak yerim! milletler dünyanın uçlarından sana gelecekler, ve diyecekler: Atalarımız ancak yalanlara, boş şeye, ve kendilerinde faide olmıyan şeylere varis oldular.</verse>
				<verse number="20">İnsan kendine ilâhlar yapar mı? ve onlar ilâhlar değil.</verse>
				<verse number="21">Bunun için, onlara tanıtacağım, işte, bu defa elimi ve ceberrutumu onlara tanıtacağım; ve bilecekler ki, ismim Yehovadır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">YAHUDANIN suçu demir kalemle, elmas uçla yazıldı;</verse>
				<verse number="2">yüksek tepeler üzerinde, yeşil ağaçlar yanındaki mezbahlarını ve Aşerlerini oğulları anarken, onların yürek levhasına, ve mezbahlarınızın boynuzlarına oyuldu.</verse>
				<verse number="3">Ey kırda olan dağım, senin sınırlarının hepsinde, malını, bütün hazinelerini, ve yüksek yerlerini, suçtan ötürü çapula vereceğim.</verse>
				<verse number="4">Ve sana verdiğim mirasını, sen kendin bırakacaksın; ve sana bilmediğin diyarda düşmanlarına kulluk ettireceğim; çünkü öfkemde ebediyen yanacak ateş tutuşturdunuz.</verse>
				<verse number="5">RAB şöyle diyor: İnsana güvenen, ve beşeri kendisine bazu edinen, ve yüreği RABDEN ayrılan adam lânetlidir.</verse>
				<verse number="6">Çünkü çöldeki ılgın ağacı gibi olacak, ve iyilik geldiği zaman görmiyecek, ancak çöldeki kurak yerlerde, kimsenin oturmadığı tuz diyarında oturacak.</verse>
				<verse number="7">Ne mutludur o adam ki, RABBE güvenir, ve onun güvendiği RABDİR.</verse>
				<verse number="8">Çünkü suların yanına dikilmiş ağaç gibi olacak, o ağaç ki, ırmak kenarında köklerini salar, ve sıcak gelince korkmaz, ve yaprağı yeşil olur; ve kuraklık yılında kaygı çekmez, ve meyva vermekten geri kalmaz.</verse>
				<verse number="9">Yürek her şeyden ziyade aldatıcıdır, ve çok çürüktür; onu kim anlıyabilir?</verse>
				<verse number="10">Ben, RAB, herkese yollarına göre, işlerinin semeresine göre vermek için yüreği eşelerim, gönlü denerim.</verse>
				<verse number="11">Kendi yumurtlamadığı yumurtaların üzerine oturan keklik nasılsa, haksızlıkla servet kazanan da öyledir; günlerinin yarısında onu bırakır, o da sonunda divane olur.</verse>
				<verse number="12">Makdisimizin yeri, başlangıçtan yükseltilmiş izzet tahtıdır.</verse>
				<verse number="13">Ya RAB, İsrailin ümidi, seni bırakanların hepsi utanacak. Benden ayrılanlar toprağa yazılacaklar, çünkü RABBİ, diri suların kaynağını, bıraktılar.</verse>
				<verse number="14">Ya RAB, bana şifa ver, ve ben şifa bulurum; beni kurtar, ve ben kurtulurum; çünkü övündüğüm sensin.</verse>
				<verse number="15">İşte, onlar bana: RABBİN sözü nerede? haydi gelsin, diyorlar.</verse>
				<verse number="16">Ben ise senin ardından çoban olmaktan kaçınmadım; ve belâ gününü ben dilemedim; sen bilirsin; dudaklarımdan çıkan senin gözünün önünde idi.</verse>
				<verse number="17">Bana dehşet olma; belâ gününde sığınacak yerim sensin.</verse>
				<verse number="18">Beni kovalıyanlar utansınlar, fakat ben utanmıyayım; onlar yılgınlığa düşsünler, fakat ben düşmiyeyim; belâ gününü onların üzerine getir de, iki kat kırgınla onları kır.</verse>
				<verse number="19">RAB bana şöyle dedi: Git, ve Yahuda kırallarının girip çıktıkları kavmım oğullarının kapısında, ve bütün Yeruşalim kapılarında dur;</verse>
				<verse number="20">ve onlara de: Ey Yahuda kıralları, ve bütün Yahuda, ve Yeruşalimde oturanların hepsi, bu kapılardan girenler, RABBİN sözünü dinleyin;</verse>
				<verse number="21">RAB şöyle diyor: Canınızı sakının, ve Sebt günü yük taşımayın, ve Yeruşalim kapılarından içeri getirmeyin;</verse>
				<verse number="22">ve Sebt günü evlerinizden yük çıkarmayın, ve hiç iş yapmayın; ve Sebt gününü, atalarınıza emrettiğim gibi takdis edin.</verse>
				<verse number="23">Fakat dinlemediler, ve kulak asmadılar, ve işitmesinler, ve ders almasınlar diye enselerini sertleştirdiler.</verse>
				<verse number="24">Ve vaki olacak ki, Sebt günü bu şehrin kapılarından içeri yük getirmemek, fakat Sebt gününde hiç iş yapmıyarak onu takdis etmek için beni iyice dinlerseniz, RAB diyor;</verse>
				<verse number="25">o zaman kırallar, ve reisler, Davudun tahtı üzerinde oturanlar, arabalara ve atlara binenler, kendileri ve reisleri, Yahuda erleri ve Yeruşalimde oturanlar, bu şehrin kapılarından girecekler; ve bu şehir ebediyen yerinde kalacak.</verse>
				<verse number="26">Ve Yahuda şehirlerinden, ve Yeruşalimin çevresinden, ve Benyamin diyarından ve Şefeladan, ve dağlıktan, ve Cenubdan yakılan takdimeler ve kurbanlar, ve ekmek takdimeleri, ve günnük getirerek, ve şükran takdimeleri getirerek RABBİN evine gelecekler.</verse>
				<verse number="27">Ve Sebt günü Yeruşalim kapılarından girmiyerek, ve yük taşımıyarak Sebt gününü takdis etmekte beni dinlemezseniz; o zaman onun kapılarında ateş tutuşturacağım, ve Yeruşalim saraylarını yiyip bitirecek, ve sönmiyecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">RABDEN Yeremyaya şu söz geldi:</verse>
				<verse number="2">Kalk da çömlekçinin evine in, ve orada sözlerimi sana işittireceğim.</verse>
				<verse number="3">Ve ben çömlekçinin evine indim, ve işte, çark üzerinde iş işliyordu.</verse>
				<verse number="4">Ve balçıkla yapmakta olduğu kap çömlekçinin elinde bozulunca, çömlekçi kendisine hoş göründüğü gibi ondan tekrar başka bir kap yaptı.</verse>
				<verse number="5">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="6">Ey İsrail evi, bu çömlekçinin yaptığı gibi size yapamaz mıyım? RAB diyor. İşte, balçık çömlekçinin elinde nasılsa, siz de benim elimde öylesiniz, ey İsrail evi.</verse>
				<verse number="7">Bir milleti ve yahut bir ülkeyi kökünden sökmek, ve yıkıp yok etmek için ondan ötürü söylediğim anda,</verse>
				<verse number="8">hakkında söylediğim millet kötülüğünden dönerse, ona yapmağı düşündüğüm belâdan nadim olurum.</verse>
				<verse number="9">Ve bir milleti ve yahut bir ülkeyi bina etmek, ve onu dikmek için ondan ötürü söylediğim anda,</verse>
				<verse number="10">sözümü dinlememek için gözümde kötü olanı yaparsa, ona iyilik etmek için dediğim iyilikten nadim olurum.</verse>
				<verse number="11">Ve şimdi, Yahuda erlerine, ve Yeruşalimde oturanlara söyliyip de: RAB şöyle diyor: İşte, size karşı belâ tasarlamaktayım, ve size karşı bir düzen düşünmekteyim; şimdi her biriniz, kendi kötü yolunuzdan dönün, ve yollarınızı ve işlerinizi ıslâh edin.</verse>
				<verse number="12">Fakat onlar diyor: Boşuna; çünkü biz düzenlerimizin ardınca yürüyeceğiz, ve her birimiz kötü yüreğimizin inatçılığına göre işliyeceğiz.</verse>
				<verse number="13">Bundan dolayı RAB şöyle diyor: Şimdi milletler arasında sorun, kim böyle şeyler işitmiştir; İsrailin ere varmamış kızı çok korkunç iş etti.</verse>
				<verse number="14">Tarlanın kayasından Libnanın karı eksik olur mu? uzaktan akan soğuk sular kurur mu?</verse>
				<verse number="15">Çünkü kavmım beni unuttu, yalancı ilâhlara buhur yaktılar; ve üzerine toprak yığılmamış yan yollarda yürümek üzre kendi yollarında, eski yollarda onları sürçtürdüler ki,</verse>
				<verse number="16">onların memleketini şaşılacak ve ebedî ıslık çalınacak bir şey etsinler; oradan geçen herkes şaşacak, ve başını sallıyacak.</verse>
				<verse number="17">Şark yeli gibi onları düşman önünde dağıtacağım; felâketleri gününde onlara yüz değil, arka göstereceğim.</verse>
				<verse number="18">O zaman dediler: Gelin de Yeremyaya karşı düzenler düşünelim; çünkü kâhinde şeriat, ve hikmetli adamda öğüt, ve peygamberde söz yok olmaz. Gelin de onu dille vuralım, ve hiç bir sözünü dinlemiyelim.</verse>
				<verse number="19">Ya RAB, beni iyi dinle, ve benimle çekişenlerin sözünü işit.</verse>
				<verse number="20">İyiliğe karşı kötülük mü ödenir? çünkü canıma çukur kazdılar. Senin kızgınlığını onlardan döndürmek üzre, onlar için iyilik söyliyeyim diye senin önünde nasıl durduğumu an.</verse>
				<verse number="21">Bundan dolayı oğullarını kıtlığa ver, ve onları kılıcın eline ver; ve karıları çocuksuz ve dul kalsınlar; ve erlerini ölüm götürsün; cenkte yiğitlerini kılıç vursun.</verse>
				<verse number="22">Sen üzerlerine ansızın asker getirince, evlerinden çığlık işitilsin; çünkü beni tutmak için çukur kazdılar, ve ayaklarım için tuzaklar gizlediler.</verse>
				<verse number="23">Fakat ya RAB, öldürmek için bana karşı olan bütün öğütlerini sen bilirsin; fesatlarını bağışlama, ve önünden onların suçunu silme; fakat senin önünde yıkılsınlar; öfken vaktinde onlara karşı işle.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">RAB şöyle dedi: Git, ve çömlekçi işi toprak bir testi satın al, ve kavmın ihtiyarlarından, ve kâhinlerin ihtiyarlarından bir kaçını yanına al;</verse>
				<verse number="2">ve Harsit kapısına girilecek yerde olan Hinnom oğlu deresine çık, ve sana söyliyeceğim sözleri orada bağır;</verse>
				<verse number="3">ve de: RABBİN sözünü dinleyin, ey Yahuda kıralları, ve Yeruşalimde oturanlar; İsrailin Allahı, orduların RABBİ, şöyle diyor: İşte, ben bu yerin üzerine bir belâ getireyim de, her işitenin kulakları çınlasın.</verse>
				<verse number="4">Mademki beni bıraktılar, ve bu yeri murdar ettiler, ve orada kendilerinin ve atalarının ve Yahuda kırallarının bilmedikleri başka ilâhlara buhur yaktılar, ve bu yeri suçsuzların kanı ile doldurdular,</verse>
				<verse number="5">ve emretmediğim, ve söylemediğim, ve aklımdan geçmemiş bir şey olarak Baala yakılan takdime olmak için çocuklarını ateşte yakmak üzre Baalın yüksek yerlerini yaptılar;</verse>
				<verse number="6">bundan ötürü, işte, RAB diyor, günler geliyor ki, artık bu yere Tofet, ve Hinnom oğlu deresi değil, ancak Boğazlama deresi denilecek.</verse>
				<verse number="7">Ve Yahuda ile Yeruşalimin öğüdünü bu yerde boşa çıkaracağım; ve onları düşmanlarının önünde kılıçla, ve canlarını arıyanların elile düşüreceğim; ve leşlerini yerin canavarlarına, ve göklerin kuşlarına yem olarak vereceğim.</verse>
				<verse number="8">Ve bu şehri şaşılacak, ve ıslık çalınacak bir şey edeceğim; oradan her geçen şaşacak, ve bütün onun belâlarından ötürü ıslık çalacak.</verse>
				<verse number="9">Ve oğullarının etini ve kızlarının etini kendilerine yedireceğim; ve düşmanlarının ve canlarını arıyanların onları koyacakları muhasarada, ve sıkıntıda, her biri komşusunun etini yiyecek.</verse>
				<verse number="10">O zaman seninle beraber giden adamların önünde testiyi kıracaksın,</verse>
				<verse number="11">ve onlara diyeceksin: Orduların RABBİ şöyle diyor: Nasıl ki, çömlekçi kabını kırarlar, o da bir daha onarılamaz, ben de bu kavmı ve bu şehri öyle kıracağım; ve yer kalmayıncıya kadar Tofette gömecekler.</verse>
				<verse number="12">Bu şehri de Tofet gibi ederek bu yere, ve burada oturanlara böyle edeceğim, RAB diyor;</verse>
				<verse number="13">ve murdar olan Yeruşalimin evleri, ve Yahuda kırallarının evleri, damları üzerinde bütün gökler ordusuna buhur yakılmış, ve başka ilâhlara dökülen takdimeler dökülmüş olan o evlerin hepsi, Tofet yeri gibi olacaklar.</verse>
				<verse number="14">Ve peygamberlik etsin diye RABBİN Tofete göndermiş olduğu Yeremya oradan geldi; ve RAB evinin avlusunda durdu, ve bütün kavma dedi:</verse>
				<verse number="15">İsrailin Allahı, orduların RABBİ, şöyle diyor: İşte, ben bu şehre karşı söylediğim belânın hepsini ona ve bütün kasabalarına getireceğim; çünkü sözlerimi dinlemesinler diye enselerini sertleştirdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE kâhin İmmerin oğlu Paşhur, RAB evinin baş memuru, Yeremyayı bu sözlerle peygamberlik ederken işitti.</verse>
				<verse number="2">Ve Paşhur peygamber Yeremyayı dövdü, ve RAB evindeki yukarı Benyamin kapısında olan tomruğa onu vurdu.</verse>
				<verse number="3">Ve ertesi gün, vaki oldu ki, Paşhur Yeremyayı tomruktan çıkardı. Ve Yeremya ona dedi: RAB senin adını Paşhur değil, ancak Magor-missabib koydu.</verse>
				<verse number="4">Çünkü RAB şöyle diyor: İşte, ben seni kendine ve bütün seni sevenlere bir dehşet kılacağım, ve onlar düşmanlarının kılıcı ile düşecekler, ve senin gözlerin görecek; ve bütün Yahudayı Babil kıralının eline vereceğim, ve onları Babile sürecek; ve kılıçla onları vuracak.</verse>
				<verse number="5">Ve bu şehrin bütün zenginliğini, ve bütün kazancını, ve bütün değerli şeylerini, ve Yahuda kırallarının bütün hazinelerini düşmanlarının eline vereceğim; ve onları çapul edecekler, ve alıp Babile götürecekler.</verse>
				<verse number="6">Ve sen, Paşhur, ve evinde oturanların hepsi, sürgüne gideceksiniz; sen, ve kendilerine yalancı peygamberlik ettiğin bütün dostların, Babile varıp orada öleceksiniz, ve orada gömüleceksiniz.</verse>
				<verse number="7">Ya RAB, beni kandırdın, ben de kandım; benden kuvvetlisin, ve beni yendin; bütün gün gülünç oldum, herkes benimle eğleniyor.</verse>
				<verse number="8">Çünkü her kere söyledikçe feryat ediyorum: Zorbalık ve soygun! diye bağırıyorum; çünkü bütün gün RABBİN sözü bana rüsvaylık ve maskaralık oldu.</verse>
				<verse number="9">Ve: Onu anmıyacağım, ve artık onun ismile söylemiyeceğim, dedim; o zaman, yüreğimde, kemiklerimin içine kapatılmış yanar bir ateş gibi oldu, ve kendimi tutmaktan yoruldum, artık elimden gelmiyor.</verse>
				<verse number="10">Çünkü bir çoklarının çekiştirdiğini işittim, çepçevre dehşet. Düşmemi bekliyen bütün yakın dostlarım diyorlar: Şikâyet edin, biz de onu şikâyet ederiz; belki kanar da onu yeneriz, ve ondan öcümüzü alırız.</verse>
				<verse number="11">Fakat RAB korkunç bir yiğit gibi benimle beraberdir; bundan dolayı beni kovalıyanlar sürçecekler, ve yenmiyecekler; akıllıca davranmadıkları için, hiç unutulmaz ebedî bir rezaletle çok utanacaklar.</verse>
				<verse number="12">Fakat ey sen, salihi deniyen, gönlü ve yüreği gören orduların RABBİ, onlardan alacağın öcü göreyim; çünkü davamı sana açtım.</verse>
				<verse number="13">RABBE terennüm edin, RABBE hamdedin; çünkü kötülük edenlerin elinden yoksulun canını kurtardı.</verse>
				<verse number="14">Doğduğum gün lânetli olsun; anamın beni doğurduğu gün mubarek olmasın.</verse>
				<verse number="15">Babamı çok sevindirerek: Bir erkek çocuğun doğdu, diye onu müjdeliyen adam lânetli olsun.</verse>
				<verse number="16">Ve o adam, RABBİN nadim olmıyarak yıktığı şehirler gibi olsun; ve sabahlayın çığlık, ve öğleyin bağırış işitsin;</verse>
				<verse number="17">çünkü beni rahimde öldürmedi; anam da kabrim olurdu, ve rahmi daima gebe kalırdı.</verse>
				<verse number="18">Zahmet ve keder göreyim, günlerim rüsvaylıkla tükensin diye niçin ana rahminden çıktım?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">KIRAL Tsedekiya Malkiyanın oğlu Paşhuru, ve Maaseyanın oğlu kâhin Tsefanyayı Yeremyaya gönderip:</verse>
				<verse number="2">Rica ederim, bizim için RABDEN sor; çünkü Babil kıralı Nebukadretsar bize karşı cenkediyor; belki RAB bizimle şaşılacak işlerinin hepsine göre işler de, o üzerimizden kalkar, dediği zaman RAB tarafından Yeremyaya gelen sözdür.</verse>
				<verse number="3">O zaman Yeremya onlara dedi: Tsedekiyaya şöyle diyeceksiniz:</verse>
				<verse number="4">İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: İşte, duvarların dışında sizi kuşatmış olan Kildanîlere karşı, ve Babil kıralına karşı cenketmekte olduğunuz elinizdeki cenk âletlerini geri çevireceğim; ve kendilerini bu şehrin ortasına toplıyacağım.</verse>
				<verse number="5">Ve size karşı ben, uzatılmış el ile, ve zorlu bazu ile, hattâ öfke ile, ve kızgınlıkla, ve büyük gazapla cenkedeceğim.</verse>
				<verse number="6">Ve bu şehirde oturanları, insanı da hayvanı da vuracağım; büyük veba ile ölecekler.</verse>
				<verse number="7">Ve ondan sonra, RAB diyor, Yahuda kıralı Tsedekiyayı, ve kullarını, ve kavmı, vebadan, kılıçtan, ve kıtlıktan bu şehirde artakalanları Babil kıralı Nebukadretsarın eline, ve düşmanlarının eline, ve onların canını arıyanların eline vereceğim; ve onları kılıçtan geçirecek; onları esirgemiyecek, ve acımıyacak, ve merhamet etmiyecek.</verse>
				<verse number="8">Ve bu kavma diyeceksin: RAB şöyle diyor: İşte, yaşama yolunu, ve ölme yolunu önünüze koyuyorum.</verse>
				<verse number="9">Bu şehirde kalan kılıçla ve kıtlıkla, ve veba ile ölecek; fakat sizi kuşatan Kildanîlere çıkıp düşen adam sağ kalacak, ve canı kendisi için bir çapul malı olacak.</verse>
				<verse number="10">Çünkü bu şehre iyilik için değil, kötülük için yüneldim, RAB diyor; Babil kıralının eline verilecek, ve onu ateşle yakacaktır.</verse>
				<verse number="11">Ve Yahuda kıralının evi için RABBİN sözünü dinleyin:</verse>
				<verse number="12">Ey Davud evi, RAB şöyle diyor: Sabahlayın adalet edin, ve soyguna uğramış olanı zorbanın elinden kurtarın, yoksa işlerinizin kötülüğü yüzünden kızgınlığım ateş gibi çıkacak ve yakacak, ve onu söndüren olmıyacak.</verse>
				<verse number="13">İşte, ben sana karşıyım, ey sen, vadide, ovanın kayasında oturan, RAB diyor; siz ki: Üzerimize kim iner? ve meskenlerimize kim girer? dersiniz.</verse>
				<verse number="14">Ve sizi işlerinizin semeresine göre yoklıyacağım, RAB diyor; ve onun ormanında ateş tutuşturacağım, ve bütün çevresini yiyip bitirecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">RAB şöyle dedi: Yahuda kıralının evine in, ve orada şu sözü söyle,</verse>
				<verse number="2">ve de: RABBİN sözünü dinle, ey Yahuda kıralı, Davud tahtı üzerinde oturan, sen ve kulların ve kavmın, sizler ki, bu kapılardan giriyorsunuz.</verse>
				<verse number="3">RAB şöyle diyor: Adalet ve doğruluk edin, ve soyguna uğramış olanı zorbanın elinden kurtarın; ve garibe, öksüze, ve dul kadına haksızlık etmeyin, zorbalık etmeyin; ve bu yerde suçsuz kanı dökmeyin.</verse>
				<verse number="4">Çünkü bu şeyi gerçekten yaparsanız, o zaman Davud tahtı üzerinde oturan kırallar arabalara, ve atlara binerek, kendisi ve kulları ve kavmı bu evin kapılarından girecekler.</verse>
				<verse number="5">Fakat bu sözleri dinlemezseniz, RAB diyor, kendim üzerime and ederim ki, bu ev harap olacak.</verse>
				<verse number="6">Çünkü Yahuda kıralının evinden ötürü RAB şöyle diyor: Sen benim için Gileadsın, ve Libnan doruğusun; fakat gerçek seni bir çöl, ve oturanı olmıyan şehirler edeceğim.</verse>
				<verse number="7">Ve sana karşı, her birinin silâhları elinde olarak helâk ediciler hazırlıyacağım; ve senin seçme erz ağaçlarını kesecekler, ve onları ateşe atacaklar.</verse>
				<verse number="8">Ve çok milletler bu şehrin yanından geçecekler, ve herkes kendi komşusuna diyecek: Bu büyük şehre RAB niçin böyle etti?</verse>
				<verse number="9">Ve diyecekler: Çünkü kendilerinin Allahı RABBİN ahdini bıraktılar, ve başka ilâhlara tapındılar, ve onlara kulluk ettiler.</verse>
				<verse number="10">Ölen için ağlamayın, ve onun için dövünmeyin; fakat giden için acı acı ağlayın, çünkü artık dönmiyecek, ve doğduğu memleketi görmiyecek.</verse>
				<verse number="11">Çünkü RAB, babası Yoşiyanın yerine kıral olmuş, ve bu yerden çıkıp gitmiş olan Yahuda kıralı Yoşıya oğlu Şallum için şöyle diyor: Artık buraya dönmiyecek;</verse>
				<verse number="12">fakat kendisini sürgün götürmüş oldukları yerde ölecek, ve artık bu diyarı görmiyecek.</verse>
				<verse number="13">Vay o adama ki, evini haksızlıkla, ve odalarını adaletsizlikle bina eder, komşusunu boşuna çalıştırır, ve ücretini ona vermez:</verse>
				<verse number="14">Kendime geniş ev, ve havalı odalar bina edeceğim, der, ve kendisi için pencereler açar; ve erz ağacı ile kaplar, ve ala boyar.</verse>
				<verse number="15">Sen çok erz ağacı yığmakla kırallık mı ediyorsun? Baban yiyip içip de, adalet ve doğruluk etmedi mi? o zaman kendisi için iyi oldu.</verse>
				<verse number="16">Düşkünün ve yoksulun davasını gördü; o zaman iyi oldu. Beni tanımak bu değil mi? RAB diyor.</verse>
				<verse number="17">Fakat senin gözlerin ve yüreğin ancak kendi kötü kazancında, ve dökeyim diye suçsuz kanda, ve edeyim diye gaddarlık ve zorbalıkta.</verse>
				<verse number="18">Bundan dolayı Yahuda kıralı Yoşiya oğlu Yehoyakim için RAB şöyle diyor: Vah kardeşim! Vah kızkardeş! diyerek onun için dövünmiyecekler. Vah efendi! Ah onun haşmeti! diyerek onun için dövünmiyecekler.</verse>
				<verse number="19">Sürütülerek, ve Yeruşalim kapılarından dışarı atılarak eşek gömülür gibi gömülecektir.</verse>
				<verse number="20">Libnana çık da feryat et; ve Başanda sesini yükselt, ve Abarimden feryat et; çünkü senin bütün oynaşların kırıldılar.</verse>
				<verse number="21">İşin iyi giderken sana söyledim; fakat: Dinlemem, dedin. Çocukluğundan beri yolun budur; sözümü dinlemezsin.</verse>
				<verse number="22">Senin bütün çobanlarını yel otlatacak, ve oynaşların sürgüne gidecek; o zaman bütün kötülüğün yüzünden gerçekten utanacaksın, ve rüsvay olacaksın.</verse>
				<verse number="23">Ey sen, Libnanda oturan, yuvasını erz ağaçlarında kuran, sana doğuran bir kadın gibi sancılar, ağrılar, gelince, ne acınacak halde olacaksın!</verse>
				<verse number="24">Yahuda kıralı Yehoyakimin oğlu Konya sağ elimin üzerinde mühür yüzüğü bile olsaydı, varlığım hakkı için, RAB diyor, yine seni ondan çıkarırdım;</verse>
				<verse number="25">ve senin canını arıyanların eline, ve kendilerinden yıldığın adamların eline, Babil kıralı Nebukadretsarın eline ve Kildanîlerin eline seni vereceğim.</verse>
				<verse number="26">Ve seni, ve seni doğuran ananı, orada doğmadığınız başka bir diyara atacağım; ve orada öleceksiniz.</verse>
				<verse number="27">Fakat oraya, canlarının dönmek istediği diyara, dönmiyecekler.</verse>
				<verse number="28">Bu Konya kişi hor görülmüş kırık bir çömlek midir? kimsenin beğenmediği bir kap mıdır? niçin kendisi ve zürriyeti dışarı atıldılar, ve bilmedikleri diyara atıldılar?</verse>
				<verse number="29">Diyar, ey diyar, RABBİN sözünü dinle, ey diyar!</verse>
				<verse number="30">RAB şöyle diyor: Bu adamı çocuksuz, günlerinde işi iyi gitmiyecek bir adam olarak yazın; çünkü artık işi iyi gidip Davud tahtı üzerinde oturan, ve Yahudaya saltanat eden onun zürriyetinden kimse olmıyacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">OTLAĞIMIN koyunlarını yok eden, ve dağıtan çobanların vay başına! RAB diyor.</verse>
				<verse number="2">Bundan dolayı İsrailin Allahı RAB, kavmımı güden çobanlara karşı şöyle diyor: Siz sürümü dağıttınız, ve kovdunuz, ve onları aramadınız; işte, sizin üzerinizde işlerinizin kötülüğünü yoklıyacağım, RAB diyor.</verse>
				<verse number="3">Ve kendilerini sürmüş olduğum bütün memleketlerden sürümün artakalanlarını toplıyacağım, ve onları yine ağıllarına getireceğim; ve semereli olup çoğalacaklar.</verse>
				<verse number="4">Ve üzerlerine onları güdecek çobanlar dikeceğim; ve artık korkmıyacaklar, ve yılgınlığa düşmiyecekler, ve eksilmiyecekler, RAB diyor.</verse>
				<verse number="5">İşte, Davuda salih bir Kök Sürgünü çıkaracağım günler geliyor, RAB diyor, ve bir kıral gibi kırallık edecek, ve akıllı davranacak, ve memlekette doğruluk ve adalet edecek.</verse>
				<verse number="6">Onun günlerinde Yahuda kurtulacak, ve İsrail emniyette oturacak; ve onu çağıracakları isim şudur: Yehova salâhımız.</verse>
				<verse number="7">Bundan dolayı, RAB diyor, işte, artık: İsrail oğullarını Mısır diyarından çıkarmış olan RABBİN varlığı hakkı için diye değil,</verse>
				<verse number="8">ancak: İsrail evinin zürriyetini şimal diyarından, kendilerini sürmüş olduğum bütün memleketlerden çıkarmış, ve getirmiş olan RABBİN varlığı hakkı için, diyecekleri günler geliyor. Ve onlar kendi topraklarında oturacaklar.</verse>
				<verse number="9">Peygamberlerden ötürü. İçimde yüreğim kırıldı, bütün kemiklerim gevşedi; RABBİN yüzünden, ve onun mukaddes sözleri yüzünden sarhoş adam gibiyim, ve şarabın yendiği adam gibiyim.</verse>
				<verse number="10">Çünkü memleket zina edenlerle dolu; çünkü lânetten ötürü memleket yas tutuyor; çölün otlakları kurudu. Ve onların koşu yolu kötü, ve onların kudreti doğru değil;</verse>
				<verse number="11">çünkü peygamber de, kâhin de, dinsiz; evimde bile onların kötülüğünü buldum, RAB diyor.</verse>
				<verse number="12">Bundan dolayı onların yolu kendilerine karanlık içinde kaypak yerler gibi olacak; kovulup orada düşecekler; çünkü onların üzerine kötülük getireceğim, onların yoklanılma yılını getireceğim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="13">Ve Samiriye peygamberlerinde uygunsuzluk gördüm; Baal ile peygamberlik ettiler, ve kavmım İsraili saptırdılar.</verse>
				<verse number="14">Yeruşalim peygamberlerinde de korkunç şey gördüm; zina ediyorlar, ve yalan yolunda yürüyorlar; ve kötülük edenlerin ellerini kuvvetlendiriyorlar da kimse kötü yolundan dönmiyor; hepsi benim için Sodom gibi, ve orada oturanlar Gomorra gibi oldular.</verse>
				<verse number="15">Bundan dolayı peygamberler için orduların RABBİ şöyle diyor: İşte, ben onlara pelin otu yedireceğim, ve öd suyu içireceğim; çünkü dinsizlik bütün memlekete Yeruşalim peygamberlerinden çıktı.</verse>
				<verse number="16">Orduların RABBİ şöyle diyor: Size peygamberlik eden peygamberlerin sözlerini dinlemeyin; size boş şeyler öğretiyorlar; RABBİN ağzından değil, kendi yüreklerinin rüyetini söyliyorlar.</verse>
				<verse number="17">Beni hor görenlere daima diyorlar: RAB: Size selâmet olacak, dedi; ve yüreğinin inatçılığında yürüyen herkese: Üzerinize kötülük gelmiyecek, diyorlar.</verse>
				<verse number="18">Çünkü RABBİN meclisinde kim durdu ki, görsün ve onun sözünü işitsin? kim onun sözünü iyi dinliyip işitti?</verse>
				<verse number="19">İşte, RABBİN kızgınlığı, onun kasırgası, buran kasırga, çıktı; kötülerin başına patlıyacak.</verse>
				<verse number="20">Yüreğinin muradını yapıncıya kadar, ve onu başarıncıya kadar RABBİN öfkesi dönmiyecek; son günlerde onu iyi anlıyacaksınız.</verse>
				<verse number="21">Bu peygamberleri ben göndermedim, ancak kendileri koştular; onlara söylemedim, ancak kendileri peygamberlik ettiler.</verse>
				<verse number="22">Fakat meclisimde durmuş olsalardı, sözlerimi kavmıma işittirirlerdi, ve kötü yollarından, ve işlerinin kötülüğünden onları döndürürlerdi.</verse>
				<verse number="23">RAB diyor: Ben yakından Allahım da uzaktan Allah değil miyim?</verse>
				<verse number="24">Gizli yerlerde kimse saklanabilir mi ki, ben onu görmiyeyim? RAB diyor. Gökleri ve yeri ben doldurmıyor muyum? RAB diyor.</verse>
				<verse number="25">Benim ismimle yalanlar peygamberlik eden peygamberlerin: Düş gördüm, düş gördüm, diye söylediklerini işittim.</verse>
				<verse number="26">Ne vakte kadar yalanlar peygamberlik eden peygamberlerin yüreğinde bu şey olacak? onlar ki, kendi yürekleri hilesinin peygamberleridirler;</verse>
				<verse number="27">onlar ki, her biri komşusuna anlattıkları düşlerile kavmıma ismimi unutturmağı kuruyorlar, nasıl ki, ataları Baal uğrunda benim ismimi unutmuşlardı.</verse>
				<verse number="28">Kendisinde düş olan peygamber düş anlatsın; sözüm kendisinde olan da sözümü sadakatla söylesin. Buğdayın yanında saman nedir? RAB diyor.</verse>
				<verse number="29">Benim sözüm ateş gibi, ve kayaları paralıyan külünk gibi değil mi? RAB diyor.</verse>
				<verse number="30">Bundan dolayı, işte, ben peygamberlere karşıyım, RAB diyor, onlar ki, birbirlerinden sözlerimi çalıyorlar.</verse>
				<verse number="31">İşte, ben peygamberlere karşıyım, RAB diyor, onlar ki, kendi dillerini kullanıp: O diyor, demekteler.</verse>
				<verse number="32">İşte, ben yalancı düşler peygamberlik edenlere karşıyım, RAB diyor, ve onları anlatıyorlar, ve yalanları ile ve boş övünmelerile kavmımı saptırıyorlar; ve onları ben göndermedim, ve onlara emretmedim; ve bu kavma hiç faideleri yok, RAB diyor.</verse>
				<verse number="33">Ve bu halktan biri, yahut bir peygamber, yahut bir kâhin: RABBİN yükü nedir? diye sana sorunca, onlara dersin: Hangi yük! sizi üzerimden atacağım, RAB diyor.</verse>
				<verse number="34">RABBİN yükü, diyecek olan peygambere, ve kâhine, ve halktan olan adama gelince, ben o adamı da, evini de yoklıyacağım.</verse>
				<verse number="35">Her biriniz kendi komşusuna, ve her biriniz kendi kardeşine şöyle diyeceksiniz: RAB ne cevap verdi? ve: RAB ne söyledi?</verse>
				<verse number="36">Ve artık RABBİN yükünü anmıyacaksınız; çünkü herkesin sözü kendi yükü olacak; çünkü siz hay olan Allahın, ordular RABBİNİN, Allahımızın sözlerini değiştirdiniz.</verse>
				<verse number="37">Peygambere şöyle diyeceksin: RAB sana ne cevap verdi? ve: RAB ne söyledi?</verse>
				<verse number="38">Ve eğer: RABBİN yükü, derseniz; bundan dolayı RAB şöyle diyor: Mademki bu sözü: RABBİN yükü, sözünü diyorsunuz, ve ben de: RABBİN yükü demiyeceksiniz, diye size gönderdim;</verse>
				<verse number="39">bundan dolayı, işte, sizi büsbütün unutacağım, ve sizi, ve atalarınıza ve size verdiğim şehri, karşımdan atacağım;</verse>
				<verse number="40">ve üzerinize unutulmıyacak ebedî bir utanç ve ebedî rüsvaylık getireceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">BABİL kıralı Nebukadretzar Yahuda kıralı Yehoyakim oğlu Yekonyayı, ve Yahuda reislerini, ve sanat sahipleri ile demircileri Yeruşalimden sürgün edip Babile götürdükten sonra, RAB bana gösterdi, ve işte, RABBİN mabedi önüne konulmuş iki sepet incir.</verse>
				<verse number="2">Bir sepette çok iyi incirler vardı, turfanda incirler gibi; öteki sepette kötü oldukları için yenilemiyecek incirler, çok kötü incirler vardı.</verse>
				<verse number="3">Ve RAB bana dedi: Ne görüyorsun, Yeremya? Ve ben dedim: İncirler; iyi incirler, çok iyi; ve kötüleri, çok kötü, kötü oldukları için yenilemiyecek incirler.</verse>
				<verse number="4">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="5">İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: İyilik olsun diye bu yerden Kildanîler diyarına gönderdiğim Yahuda sürgünlerini gözümde bu iyi incirler gibi tutacağım.</verse>
				<verse number="6">Ve iyilik olsun diye gözlerim onların üzerinde olacak, ve onları yine bu diyara getireceğim; ve onları bina edeceğim, ve yıkmıyacağım; ve onları dikeceğim, ve sökmiyeceğim.</verse>
				<verse number="7">Beni, RAB ben idiğimi tanısınlar diye onlara yürek vereceğim; ve onlar bana kavm olacak; ve ben onlara Allah olacağım; çünkü bütün yüreklerile bana dönecekler.</verse>
				<verse number="8">Gerçek RAB şöyle diyor: Yahuda kıralı Tsedekiyayı ve reislerini, ve bu diyarda artakalmış olan Yeruşalimin bakiyesini, ve Mısır diyarında oturanları, bu kötü incirler nasılsa, öyle ele vereceğim, o incirler ki, kötü oldukları için yenilemiyor.</verse>
				<verse number="9">Kötülük için, bütün dünya ülkeleri arasında öteye beriye atılsınlar diye, kendilerini süreceğim yerlerin hepsinde utanç ve mesel, eğlence ve lânetlik olsunlar diye onları ele vereceğim.</verse>
				<verse number="10">Ve kendilerine, ve atalarına verdiğim toprağın üzerinden silinip bitirilinciye kadar onların arasına kılıcı, ve kıtlığı, ve vebayı göndereceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">YAHUDA kıralı Yoşiya oğlu Yehoyakimin dördüncü yılında (Babil kıralı Nebukadretsarın ilk yılı), bütün Yahuda kavmı için Yeremyaya gelen sözdür;</verse>
				<verse number="2">bütün Yahuda kavmına, ve Yeruşalimde oturanların hepsine Yeremya peygamber bu sözü söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="3">Bu yirmi üç yıl, Yahuda kıralı Amon oğlu Yoşiyanın on üçüncü yılından bugüne kadar, RABBİN sözü bana geldi, ve erken davranıp söyliyerek, ben de onu size söyledim; fakat dinlemediniz.</verse>
				<verse number="4">Ve RAB erken davranıp size bütün peygamber kullarını gönderdi (fakat dinlemediniz, ve işitmek için kulak vermediniz) ve dedi:</verse>
				<verse number="5">Şimdi herkes kötü yolundan, ve işlerinizin kötülüğünden dönün, ve eski vakitten ebede kadar RABBİN size ve atalarınıza vermiş olduğu toprak üzerinde oturun;</verse>
				<verse number="6">ve başka ilâhlara kulluk etmek ve tapınmak için onların ardınca gitmeyin, ve ellerinizin işile beni öfkelendirmeyin; ben de size kötülük etmiyeyim.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB diyor: Ellerinizin işile, kendi zararınıza beni öfkelendirmek için beni dinlemediniz.</verse>
				<verse number="8">Bundan dolayı orduların RABBİ şöyle diyor: Mademki sözlerimi dinlemediniz,</verse>
				<verse number="9">işte, ben de gönderip bütün şimal aşiretlerini alacağım, RAB diyor, ve Babil kıralı Nebukadretsar kuluma gönderip bu diyara karşı, ve onda oturanlara karşı, ve çepçevre bütün bu milletlere karşı onları getireceğim; ve bunları bütün bütün yok edeceğim, ve şaşılacak, ve ıslık çalınacak bir şey, ve ebedî viraneler edeceğim.</verse>
				<verse number="10">Ve meserret sesini, ve sevinç sesini, güvey sesini ve gelin sesini, değirmen taşları sesini, ve kandil ışığını onlardan kaldıracağım.</verse>
				<verse number="11">Ve bütün bu diyar bir virane, ve şaşılacak bir şey olacak; ve bu milletler Babil kıralına yetmiş yıl kulluk edecekler.</verse>
				<verse number="12">Ve vaki olacak ki, yetmiş yıl dolunca, RAB diyor, fesatlarından ötürü Babil kıralını ve o milleti, ve Kildanîler diyarını yoklıyacağım; ve onu ebedî viraneler edeceğim.</verse>
				<verse number="13">Ona karşı söylediğim bütün sözlerimi, bütün milletlere karşı Yeremyanın peygamberlik ettiği bu kitapta yazılan şeylerin hepsini o diyarın üzerine getireceğim.</verse>
				<verse number="14">Çünkü çok milletler ve büyük kırallar kendilerine onları, onları da, köle edecekler; ve ettiklerine göre, ve ellerinin işine göre onlara ödiyeceğim.</verse>
				<verse number="15">Çünkü İsrailin Allahı RAB bana şöyle diyor: Benim elimden bu öfke şarabı kâsesini al, ve seni göndereceğim bütün milletlere onu içir.</verse>
				<verse number="16">Ve onlar içecekler ve sendeliyecekler, ve aralarına göndereceğim kılıcın yüzünden çıldıracaklar.</verse>
				<verse number="17">O zaman RABBİN elinden kâseyi aldım, ve RABBİN beni gönderdiği bütün milletlere içirdim;</verse>
				<verse number="18">bugün olduğu gibi bir virane, şaşılacak, ıslık çalınacak şey, ve lânetlik olsunlar diye Yeruşalime, ve Yahuda şehirlerine, ve kırallarına, ve reislerine;</verse>
				<verse number="19">Mısır kıralı Firavuna, ve kullarına, ve reislerine, ve bütün kavmına;</verse>
				<verse number="20">ve bütün karışık kavma, ve bütün Uts diyarı kırallarına, ve bütün Filistîler diyarı kırallarına, ve Aşkelona, ve Gazaya, ve Ekrona, ve Aşdoddan artakalanlara;</verse>
				<verse number="21">Edoma, ve Moaba, ve Ammon oğullarına;</verse>
				<verse number="22">ve bütün Sur kırallarına, ve bütün Sayda kırallarına, ve deniz ötesindeki adanın kırallarına;</verse>
				<verse number="23">Dedana, ve Temaya, ve Buza, ve sakal başları kesik olanların hepsine;</verse>
				<verse number="24">ve bütün Arab ili kırallarına, ve çölde oturan karışık kavmın bütün kırallarına,</verse>
				<verse number="25">ve bütün Zimri kırallarına, ve bütün Elam kırallarına, ve bütün Medler kırallarına;</verse>
				<verse number="26">ve yakın ve uzak, sıra ile bütün şimal kırallarına; ve yeryüzündeki bütün dünya ülkelerine içirdim; Şeşak kıralı da onlardan sonra içecektir.</verse>
				<verse number="27">Ve onlara diyeceksin: İsrail Allahı, orduların RABBİ şöyle diyor: İçin de sarhoş olun, ve kusun, ve aranıza göndereceğim kılıcın yüzünden düşün, ve kalkmayın.</verse>
				<verse number="28">Ve vaki olacak ki, içmek için senin elinden kâseyi almak istemezlerse, onlara diyeceksin: Orduların RABBİ şöyle diyor: Elbette içeceksiniz.</verse>
				<verse number="29">Çünkü işte, ben belâ getirmeğe ismimle çağırılan şehirde başlıyorum; ve siz hiç cezasız mı kalırsınız? Cezasız kalmıyacaksınız; çünkü dünyada oturanların hepsi üzerine bir kılıç çağıracağım, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="30">Bundan dolayı onlara karşı bütün bu sözleri peygamberlik et, ve onlara de: RAB yüksekten gümürdiyecek, ve mukaddes meskeninden ses verecek; ağılına karşı kuvvetle gümürdiyecek; dünyada oturanların hepsine karşı üzüm basanlar gibi bağıracak.</verse>
				<verse number="31">Gürültü yerin ucuna varacak; çünkü RABBİN milletlerle davası var; bütün beşerle muhakeme olacak; kötülere gelince, onları kılıca verecek, RAB diyor.</verse>
				<verse number="32">Orduların RABBİ şöyle diyor: İşte, milletten millete belâ çıkacak, ve dünyanın uçlarından büyük kasırga kopacak.</verse>
				<verse number="33">Ve o gün yerin bir ucundan yerin öteki ucuna kadar RABBİN öldürdüğü adamlar olacak; onlar için dövünmiyecekler, ve onlar toplanılıp gömülmiyecek; toprağın yüzünde gübre olacaklar.</verse>
				<verse number="34">Uluyun, ey çobanlar, ve feryat edin; ve sürüye baş olanlar, külde yuvarlanın; çünkü boğazlanmak için günleriniz doldu, ve sizi dağıtacağım, ve değerli bir kap gibi düşeceksiniz.</verse>
				<verse number="35">Ve çobanlara kaçacak yol, ve sürüye baş olanlara kurtuluş yolu kalmıyacak.</verse>
				<verse number="36">Çobanların feryat sesi, ve sürüye baş olanların uluyuşu! çünkü RAB onların otlaklarını harap ediyor.</verse>
				<verse number="37">Ve RABBİN kızgın öfkesi yüzünden selâmet ağıllarında ses kalmadı.</verse>
				<verse number="38">Genç aslan gibi inini bıraktı; çünkü onların diyarı, gaddar kılıcın kızgınlığı yüzünden, ve kızgın öfkesi yüzünden ıssız kaldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">YAHUDA kıralı Yoşiya oğlu Yehoyakimin kırallığının başlangıcında RABDEN şu söz geldi:</verse>
				<verse number="2">RAB şöyle diyor: RAB evinin avlusunda dur, ve onlara söyliyesin diye sana emrettiğim bu sözlerin hepsini, RAB evinde tapınmak için gelen bütün Yahuda şehirlerine söyle; bir söz eksiltme.</verse>
				<verse number="3">Belki dinlerler, ve herkes kendi kötü yolundan döner de, işlerinin kötülüğü yüzünden üzerlerine getirmeği düşündüğüm belâdan nadim olurum.</verse>
				<verse number="4">Ve onlara diyeceksin: RAB şöyle diyor: Önünüze koyduğum şeriatimde yürümek için,</verse>
				<verse number="5">size gönderdiğim, erken davranıp gönderdiğim ve dinlemediğiniz peygamber kullarımın sözlerini işitmek için beni dinlemezseniz;</verse>
				<verse number="6">o zaman bu evi Şilo gibi edeceğim, ve bütün dünya milletleri için bu şehri lânetlik edeceğim.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB evinde bu sözleri söylerken Yeremyayı kâhinler ve peygamberler, ve bütün kavm işittiler.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki oldu ki, bütün kavma söylesin diye, RABBİN emretmiş olduğu şeylerin hepsini Yeremya söyliyip bitirince, kâhinler ve peygamberler ve bütün kavm onu tutup dediler: Mutlaka ölmelisin.</verse>
				<verse number="9">Bu ev Şilo gibi olacak, ve bu şehir harap olacak, içinde oturan olmıyacak, diye RABBİN ismile niçin peygamberlik ettin? Ve RABBİN evinde bütün kavm Yeremyanın başına üşüştüler.</verse>
				<verse number="10">Ve bu şeyleri işitince, Yahuda reisleri kıral evinden RAB evine çıktılar; ve RAB evinin yeni kapısına girilecek yerde oturdular.</verse>
				<verse number="11">O zaman kâhinler ve peygamberler reislere ve bütün kavma söyliyip dediler: Bu adam ölümü hak etti; çünkü kulaklarınızla işittiğiniz gibi, bu şehre karşı peygamberlik etti.</verse>
				<verse number="12">O zaman Yeremya bütün reislere, ve bütün kavma söyliyip dedi: Bu eve karşı ve bu şehre karşı bütün işittiğiniz sözleri peygamberlik etmek için beni RAB gönderdi.</verse>
				<verse number="13">Ve şimdi yollarınızı ve işlerinizi ıslâh edin, ve Allahınız RABBİN sözünü dinleyin; ve RAB size karşı söylediği kötülükten ötürü nadim olacak.</verse>
				<verse number="14">Ve ben ise, işte, ben elinizdeyim, gözünüzde iyi ve doğru olana göre bana yapın.</verse>
				<verse number="15">Ancak iyi bilin ki, beni öldürürseniz, suçsuz kan karşılığını üzerinize, ve bu şehrin üzerine, ve onda oturanların üzerine getirmiş olursunuz; çünkü bütün bu sözleri size söylemek için gerçek beni RAB size gönderdi.</verse>
				<verse number="16">Ve reisler ve bütün kavm kâhinlere ve peygamberlere dediler: Bu adam için ölüm hükmü olmaz, çünkü Allahımız RABBİN ismile bize söyledi.</verse>
				<verse number="17">Ve memleketin ihtiyarlarından bir kaçı kalktı, ve kavmın bütün cemaatine söyliyip dediler:</verse>
				<verse number="18">Yahuda kıralı Hizkiyanın günlerinde Moreşetli Mika peygamberlik etti; ve bütün Yahuda kavmına söyliyip dedi: Orduların RABBİ şöyle diyor: Sion tarla gibi sürülecek, ve Yeruşalim taş yığınları olacak, ve mabedin dağı ormanın yüksek yerleri gibi olacak.</verse>
				<verse number="19">Yahuda kıralı Hizkiya ve bütün Yahuda onu öldürdüler mi? RABDEN korkmadı mı, ve RABBİN lûtfunu dilemedi mi, ve RAB onlara karşı söylemiş olduğu kötülükten ötürü nadim olmadı mı? biz ise, canlarımıza büyük kötülük işlemiş oluruz.</verse>
				<verse number="20">Ve RABBİN ismile peygamberlik eden bir adam daha vardı, Kiryat-yearimden Şemayanın oğlu Uriya; ve bu şehre karşı, ve bu memlekete karşı Yeremyanın bütün sözlerine göre peygamberlik etti.</verse>
				<verse number="21">Ve kıral Yehoyakim, ve bütün yiğitleri, ve bütün reisler onun sözlerini işittiler, ve kıral onu öldürmek istedi; fakat Uriya bunu işitince, korktu, ve kaçıp Mısıra gitti.</verse>
				<verse number="22">Ve kıral Yehoyakim Mısıra adamlar gönderdi, Mısıra Akborun oğlu Elnatan ile beraber adamlar gönderdi;</verse>
				<verse number="23">ve Uriyayı Mısırdan çıkardılar, ve onu kıral Yehoyakime getirdiler, ve onu kılıçla vurdu, ve leşini avam kabirlerine attı.</verse>
				<verse number="24">Fakat, Yeremyayı öldürmek için kavmın eline vermesinler diye onu tutan Şafanın oğlu Ahikamın eli idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">YAHUDA kıralı Yoşiya oğlu Yehoyakimin kırallığının başlangıcında RABDEN Yeremyaya şu söz geldi:</verse>
				<verse number="2">RAB bana şöyle diyor: Kendine bağlar ve boyunduruklar yap, ve onları kendi boynuna koy;</verse>
				<verse number="3">ve Yeruşalime, Yahuda kıralı Tsedekiyaya gelen ulakların elile onları Edom kıralına, ve Moab kıralına, ve Ammon oğulları kıralına, ve Sur kıralına, ve Sayda kıralına gönder;</verse>
				<verse number="4">ve efendilerine söylesinler diye onlara emret: İsrailin Allahı, orduların RABBİ şöyle diyor: Efendilerinize şöyle diyeceksiniz:</verse>
				<verse number="5">Dünyayı, yeryüzünde olan insanı ve hayvanı, büyük kudretimle ve uzanmış bazumla ben yarattım, ve onu gözümde doğru olana veririm.</verse>
				<verse number="6">Ve şimdi bütün bu memleketleri Babil kıralı Nebukadnetsar kulumun eline verdim; ve ona hizmet etsinler diye kırın hayvanlarını da kendisine verdim.</verse>
				<verse number="7">Ve onun memleketinin vakti gelinciye kadar bütün milletler kendisine ve oğluna, ve oğlunun oğluna kulluk edecekler; ve o zaman çok milletler ve büyük kırallar onu kendilerine köle edecekler.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki olacak ki, hangi millet ve ülke bu Babil kıralı Nebukadnetsara kulluk etmez, ve boynunu Babil kıralının boyunduruğu altına koymazsa, ben onları onun elile bitirinciye kadar, RAB diyor, o milleti kılıçla ve kıtlıkla, ve veba ile yoklıyacağım.</verse>
				<verse number="9">Ve size gelince, peygamberlerinizi, ve falcılarınızı, ve düşlerinizi, ve müneccimlerinizi, ve afsuncularınızı dinlemeyin, onlar ki, size: Babil kıralına kulluk etmiyeceksiniz, diye söyliyorlar;</verse>
				<verse number="10">çünkü onlar toprağınızdan sizi uzaklaştırsınlar, ve ben sizi süreyim de yok olasınız diye size yalan peygamberlik ediyorlar.</verse>
				<verse number="11">Fakat boynunu Babil kıralının boyunduruğu altına koyacak, ve ona kulluk edecek milleti kendi toprağında bırakacağım, RAB diyor; ve onu işliyecekler, ve orada oturacaklardır.</verse>
				<verse number="12">Ve bütün bu sözlere göre Yahuda kıralı Tsedekiyaya söyliyip dedim: Boyunlarınızı Babil kıralının boyunduruğu altına koyun, ve kendisine ve kavmına kulluk edin de sağ kalın.</verse>
				<verse number="13">Babil kıralına kulluk etmiyecek olan millet hakkında RABBİN söylediği gibi, sen ve kavmın kılıçla, kıtlıkla, ve veba ile niçin ölesiniz?</verse>
				<verse number="14">Ve: Babil kıralına kulluk etmiyeceksiniz, diye size söyliyen peygamberlerin sözlerini dinlemeyin; çünkü onlar size yalan peygamberlik ediyorlar.</verse>
				<verse number="15">Çünkü onları ben göndermedim, RAB diyor, ancak sizi süreyim de, siz, ve size peygamberlik eden peygamberler yok olasınız diye, benim ismimle size yalan peygamberlik ediyorlar.</verse>
				<verse number="16">Ve kâhinlere ve bütün bu kavma söyliyip dedim: RAB şöyle diyor: İşte, RAB evinin takımları şimdi Babilden çabuk geri getirilecek, diye size peygamberlik eden peygamberlerinizin sözlerini dinlemeyin; çünkü size yalan peygamberlik ediyorlar.</verse>
				<verse number="17">Onları dinlemeyin; Babil kıralına kulluk edin de sağ kalın; bu şehir niçin harap olsun?</verse>
				<verse number="18">Fakat onlar peygamberlerse, ve RABBİN sözü onlarda ise, şimdi orduların RABBİNE yalvarsınlar da, RAB evinde ve Yahuda kıralının evinde, ve Yeruşalimde artakalan takımlar Babile götürülmesin.</verse>
				<verse number="19">Çünkü direkler için, ve deniz için, ve ayaklıklar için, ve bu şehirde kalan takımlar için orduların RABBİ şöyle diyor,</verse>
				<verse number="20">evet, Yahuda kıralı Yehoyakim oğlu Yekonyayı, ve Yahudanın ve Yeruşalimin bütün ileri gelenlerini Yeruşalimden Babile sürdüğü zaman, Babil kıralı Nebukadnetsarın almamış olduğu,</verse>
				<verse number="21">RAB evinde, ve Yahuda kıralının evinde, ve Yeruşalimde kalan takımlar için İsrailin Allahı, orduların RABBİ şöyle diyor:</verse>
				<verse number="22">Onlar Babile götürülecek, ve onları yoklıyacağım güne kadar orada kalacaklar, RAB diyor; o zaman onları çıkaracağım, ve bu yere geri getireceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="28">
				<verse number="1">VE o yıl, Yahuda kıralı Tsedekiyanın kırallığının başlangıcında, dördüncü yılda, beşinci ayda vaki oldu ki, Gibeonlu Azzurun oğlu Hananya peygamber, RAB evinde, kâhinlerin ve bütün kavmın önünde bana söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">İsrailin Allahı, orduların RABBİ şöyle diyor: Babil kıralının boyunduruğunu kırdım.</verse>
				<verse number="3">Babil kıralı Nebukadnetsarın bu yerden alıp Babile götürmüş olduğu RAB evinin bütün takımlarını iki yıl müddet içinde bu yere geri getireceğim;</verse>
				<verse number="4">ve Yahuda kıralı Yehoyakim oğlu Yekonyayı, ve Babile giden bütün Yahuda sürgünlerini bu yere geri getireceğim, RAB diyor; çünkü Babil kıralının boyunduruğunu kıracağım.</verse>
				<verse number="5">O zaman peygamber Yeremya kâhinlerin önünde, ve RAB evinde durmakta olan bütün kavmın önünde Hananya peygambere cevap verdi,</verse>
				<verse number="6">ve peygamber Yeremya dedi: Amin; RAB öyle etsin; RAB evinin takımlarını, ve bütün sürgünleri Babilden bu yere geri getirmek için peygamberlik ettiğin sözleri RAB yapsın.</verse>
				<verse number="7">Ancak, şimdi, sen işitirken, ve bütün kavm işitirken söyliyeceğim şu sözü dinle:</verse>
				<verse number="8">Benden önce ve senden önce olan peygamberler, eski zamandan beri çok memleketlere karşı, ve büyük ülkelere karşı cengi, ve kötülüğü, ve vebayı peygamberlik ettiler.</verse>
				<verse number="9">Bir peygamber selâmeti peygamberlik ederse, o peygamberin söylediği çıkınca, bilinir ki, gerçekten RABBİN göndermiş olduğu bir peygamberdir.</verse>
				<verse number="10">O zaman peygamber Hananya peygamber Yeremyanın boynundan boyunduruğu alıp kırdı.</verse>
				<verse number="11">Ve Hananya bütün kavmın önünde söyliyip dedi: RAB şöyle diyor: İki yıl müddet içinde bütün milletlerin boynundan Babil kıralı Nebukadnetsarın boyunduruğunu böyle kıracağım. Ve peygamber Yeremya yoluna gitti.</verse>
				<verse number="12">Ve peygamber Hananya Yeremya peygamberin boynundan boyunduruğu alıp kırdıktan sonra Yeremyaya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="13">Git, ve Hananyaya söyliyip de: RAB şöyle diyor: Sen odun boyunduruğu kırdın; fakat onun yerine demir boyunduruk yaptın;</verse>
				<verse number="14">çünkü İsrailin Allahı, orduların RABBİ şöyle diyor: Babil kıralı Nebukadnetsara kulluk etsinler diye bütün bu milletlerin boynuna demir boyunduruk koydum; ve ona kulluk edecekler; ve kır hayvanlarını da ona verdim.</verse>
				<verse number="15">Ve peygamber Yeremya Hananya peygambere dedi: Şimdi dinle, ey Hananya, seni RAB göndermedi; fakat sen bu kavmı yalana güvendiriyorsun.</verse>
				<verse number="16">Bundan dolayı RAB şöyle diyor: İşte, seni yeryüzünden göndereceğim; bu yıl öleceksin, çünkü RABBE karşı sapıklık söyledin.</verse>
				<verse number="17">Peygamber Hananya da o yılın içinde yedinci ayda öldü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="29">
				<verse number="1">KIRAL Yekonya, ve kıralın anası, ve harem ağaları, Yahuda ve Yeruşalim reisleri, ve dülgerlerle demirciler Yeruşalimden çıktıktan sonra,</verse>
				<verse number="2">Yahuda kıralı Tsedekiyanın Babile, Babil kıralı Nebukadnetsara gönderdiği Şafanın oğlu Elasa ve Hilkiyanın oğlu Gemarya elile,</verse>
				<verse number="3">sürgünlerin artakalan ihtiyarlarına, ve kâhinlere, ve peygamberlere, ve Nebukadnetsarın Yeruşalimden Babile sürmüş olduğu bütün kavma Yeremya peygamberin Yeruşalimden gönderdiği mektubun sözleri şunlardır:</verse>
				<verse number="4">Yeruşalimden Babile sürmüş olduğu bütün sürgünlere İsrailin Allahı, orduların RABBİ şöyle diyor:</verse>
				<verse number="5">Evler yapıp oturun; bahçeler dikin ve meyvalarını yiyin.</verse>
				<verse number="6">Karılar alın, ve oğullar ve kızlar babası olun, ve oğullarınıza karılar alın, ve kızlarınızı kocaya verin de, oğullar ve kızlar doğursunlar; ve orada çoğalın ve azalmayın.</verse>
				<verse number="7">Ve sizi sürmüş olduğum şehrin selâmetini arayın, ve onun için RABBE dua edin, çünkü onun selâmetile siz de selâmet bulursunuz.</verse>
				<verse number="8">Çünkü İsrailin Allahı, orduların RABBİ şöyle diyor: Aranızdaki peygamberleriniz ve falcılarınız sizi aldatmasınlar; ve gördüğünüz ruyalara kulak vermeyin.</verse>
				<verse number="9">Çünkü onlar benim ismimle size yalancı peygamberlik ediyorlar; onları ben göndermedim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="10">Çünkü RAB şöyle diyor: Babil için tam yetmiş yıl dolunca, sizi arıyacağım, ve sizi bu yere geri getirmekle iyi sözümü size yapacağım.</verse>
				<verse number="11">Çünkü sizin için düşünmekte olduğum düşünceleri ben bilirim, RAB diyor, kötülük düşünceleri değil, ancak sonunuzda size ümit vermek için selâmet düşünceleridir.</verse>
				<verse number="12">Ve beni çağıracaksınız, ve gidip bana dua edeceksiniz, ve sizi işiteceğim.</verse>
				<verse number="13">Ve beni arıyacaksınız, ve bütün yüreğinizle beni arayınca bulacaksınız.</verse>
				<verse number="14">Ve kendimi size buldurtacağım, RAB diyor, ve sizi sürgünlükten geri getireceğim, ve sizi sürmüş olduğum yerlerin hepsinden, ve bütün milletlerden toplıyacağım, RAB diyor; ve sizi oradan sürgün ettirdiğim yere geri getireceğim.</verse>
				<verse number="15">Mademki siz: RAB bize Babilde peygamberler çıkardı, dediniz;</verse>
				<verse number="16">Davud tahtı üzerinde oturan kıral için, ve bu şehirde oturan bütün kavm, sizinle beraber sürgüne çıkmamış olan kardeşleriniz için RAB şöyle diyor,</verse>
				<verse number="17">evet, orduların RABBİ şöyle diyor: İşte, ben onların üzerine kılıcı, kıtlığı, ve vebayı göndereceğim, ve onları kötülüğünden yenilemiyen bayağı incirler gibi edeceğim.</verse>
				<verse number="18">Ve onların ardından kılıçla, kıtlıkla, ve veba ile kovalıyacağım, ve bütün dünya ülkeleri arasında öteye beriye atılsınlar, ve kendilerini kovduğum bütün milletler arasında lânetlik, ve şaşılacak, ve ıslık çalınacak bir şey, ve bir utanç olsunlar diye, onları ele vereceğim;</verse>
				<verse number="19">çünkü sözlerimi dinlemediler, RAB diyor, o sözleri ki, erken davranıp kendilerine peygamber kullarımı onlarla gönderdim; fakat siz dinlemediniz, RAB diyor.</verse>
				<verse number="20">Bunun için, ey sizler, Yeruşalimden Babile gönderdiğim bütün sürgünler, RABBİN sözünü dinleyin.</verse>
				<verse number="21">Benim ismimle size yalan peygamberlik eden Kolaya oğlu Ahab ve Maaseya oğlu Tsedekiya için İsrailin Allahı, orduların RABBİ, şöyle diyor: İşte, ben onları Babil kıralı Nebukadretsarın eline vereceğim; ve gözlerinizin önünde onları vuracak;</verse>
				<verse number="22">ve onlara olandan Babildeki bütün Yahuda sürgünleri lânetleme alacaklar: RAB seni Babil kıralının ateşte yaktığı Tsedekiya ve Ahab gibi etsin, diyecekler;</verse>
				<verse number="23">çünkü İsrailde ahmaklık ettiler, ve komşuların karıları ile zina ettiler, ve onlara emretmediğim yalan sözleri benim ismimle söylediler; ve bilen ve şahit olan benim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="24">Ve Nehelamlı Şemaya için söyliyip diyeceksin:</verse>
				<verse number="25">İsrailin Allahı, orduların RABBİ, şöyle söyliyip diyor: Mademki sen, Yeruşalimde olan bütün kavma, ve Maaseya oğlu kâhin Tsefanyaya, ve bütün kâhinlere kendi adınla mektuplar gönderip dedin:</verse>
				<verse number="26">Deli olup kendisini peygamber eden her adam için RAB evinde memurlar olsun da sen o adamı tomruğa ve demir halkaya vurasın diye kâhin Yehoyadanın yerine RAB seni kâhin etti.</verse>
				<verse number="27">Ve şimdi, kendisini size peygamber eden Anatotlu Yeremyayı niçin azarlamadın?</verse>
				<verse number="28">Çünkü Babile, bize gönderip dedi: Sürgünlük uzıyacak; evler yapın da oturun; ve bahçeler dikin, ve meyvalarını yiyin.</verse>
				<verse number="29">Ve kâhin Tsefanya bu mektubu peygamber Yeremya işitirken okudu.</verse>
				<verse number="30">Ve Yeremyaya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="31">Bütün sürgünlere gönderip de: Nehelamlı Şemaya için RAB şöyle diyor: Mademki Şemaya, kendisini ben göndermemişken size peygamberlik edip sizi yalana güvendirdi;</verse>
				<verse number="32">bundan dolayı RAB şöyle diyor: İşte, ben Nehelamlı Şemayayı ve zürriyetini yoklıyacağım; bu kavm arasında oturan kimsesi kalmıyacak, ve kavmıma edeceğim iyiliği o görmiyecek, RAB diyor, çünkü RABBE karşı sapıklık söyledi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="30">
				<verse number="1">YEREMYAYA RABDEN şu söz geldi:</verse>
				<verse number="2">İsrailin Allahı RAB şöyle söyliyip diyor: Sana söylediğim bütün sözleri kendin için bir kitaba yaz.</verse>
				<verse number="3">Çünkü işte, RAB diyor, kavmım İsrailin ve Yahudanın sürgünlerine döneceğim günler geliyor, RAB diyor; ve atalarına verdiğim diyara onları döndüreceğim, ve onu mülk edinecekler.</verse>
				<verse number="4">Ve İsrail için ve Yahuda için RABBİN söylediği sözler şunlardır.</verse>
				<verse number="5">Çünkü RAB şöyle diyor: Titreme sesi işittik, selâmet değil, yılgınlık.</verse>
				<verse number="6">Şimdi sorun da bakın, bir erkek doğurur mu? niçin doğuran bir kadın gibi her yiğidin ellerini belinde görüyorum, ve bütün yüzler solgun olmuş?</verse>
				<verse number="7">Yazık! çünkü o büyük bir gündür, onun gibisi yoktur; ve o Yakubun sıkıntı vaktidir; fakat ondan kurtulacak.</verse>
				<verse number="8">Ve o günde vaki olacak ki, orduların RABBİ diyor, onun boyunduruğunu senin boynundan alıp kıracağım, ve senin bağlarını koparacağım; ve artık onu yabancılar kendilerine köle etmiyecekler;</verse>
				<verse number="9">fakat Allahları RABBE, ve onlar için dikeceğim kıralları Davuda kulluk edecekler.</verse>
				<verse number="10">Ve ey Yakub kulum, sen korkma, RAB diyor; ve ey İsrail, sen yılgınlığa düşme; çünkü işte, ben seni uzaktan, ve zürriyetini onların sürgünlük diyarından kurtaracağım; ve Yakub geri dönecek, ve rahat edip kaygısız olacak, ve onu korkutan olmıyacak.</verse>
				<verse number="11">Çünkü seni kurtarmak için, RAB diyor, ben seninle beraberim; çünkü aralarına seni dağıttığım milletlerin hepsini bütün bütün sona erdireceğim, fakat seni bütün bütün sona erdirmiyeceğim; ancak seni ölçü ile tedip edeceğim, ve seni hiç cezasız bırakmıyacağım.</verse>
				<verse number="12">Çünkü RAB şöyle diyor: Senin yaran şifa bulmaz, beren de sızlıyor.</verse>
				<verse number="13">Davanı gören yok ki, sana sargı vurulsun; şifa veren ilâçların yok.</verse>
				<verse number="14">Bütün oynaşların seni unuttular; seni aramıyorlar; çünkü fesadının büyüklüğü yüzünden seni düşman vuruşu ile, insafsız tedip ile vurdum; çünkü suçların çoğaldı.</verse>
				<verse number="15">Niçin yarandan ötürü feryat ediyorsun? senin sancın şifa bulmaz; fesadının büyüklüğünden ötürü bu şeyleri sana yaptım, çünkü suçların çoğaldı.</verse>
				<verse number="16">Bundan dolayı seni yutanların hepsi yutulacak; ve bütün seni sıkıştıranlar, hep birden sürgüne gidecekler; ve seni çapul edenler, çapul malı olacaklar, ve seni yağma edenlerin hepsini yağmaya vereceğim.</verse>
				<verse number="17">Çünkü yine seni iyi edeceğim, ve yaralarından sana şifa vereceğim, RAB diyor, çünkü: O Siondur, onu arıyan yoktur, diyerek senin adını: Sürgün, koydular.</verse>
				<verse number="18">RAB şöyle diyor: İşte, ben Yakub çadırlarını sürgünden geri getireceğim, ve onun meskenlerine acıyacağım; ve şehir kendi hüyüğü üzerine yapılacak, ve usulüne göre sarayda oturulacak.</verse>
				<verse number="19">Ve onların arasından şükran, ve şenlik edenlerin sesi yükselecek; ve onları çoğaltacağım, ve azalmıyacaklar; onlara izzet vereceğim, ve küçülmiyecekler.</verse>
				<verse number="20">Ve oğulları önce oldukları gibi olacaklar, ve onların cemaati önümde pekiştirilecek, ve onları sıkıştıranların hepsini yoklıyacağım.</verse>
				<verse number="21">Ve onların reisi kendilerinden olacak, ve onların hâkimi içlerinden çıkacak; ve onu yaklaştıracağım, ve bana yaklaşacak; çünkü bana yaklaşmağa kim cüret eder? RAB diyor.</verse>
				<verse number="22">Ve siz bana kavm olacaksınız, ve ben size Allah olacağım.</verse>
				<verse number="23">İşte, RABBİN kızgınlığı, onun kasırgası, süpürüp götüren kasırga, çıktı; kötülerin başına patlıyacak.</verse>
				<verse number="24">RAB kendi yüreğinin muradını yapıncıya kadar, ve onu başarıncıya kadar, onun kızgın öfkesi geri dönmiyecek; bunu son günlerde anlıyacaksınız.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="31">
				<verse number="1">Ovakit İsrailin bütün aşiretlerinin Allahı olacağım, RAB diyor, ve onlar benim kavmım olacaklar.</verse>
				<verse number="2">RAB şöyle diyor: Kılıçtan kaçıp kurtulan kavm, İsrail, ben ona rahat vermeğe gidince, çölde lûtuf buldu.</verse>
				<verse number="3">RAB eskiden bana görünüp dedi: Evet, seni ebedî sevgi ile sevdim; bundan dolayı seni inayetle kendime çektim.</verse>
				<verse number="4">Yine seni bina edeceğim, ve bina olunacaksın, İsrailin ere varmamış kızı, yine teflerinle süsleneceksin, ve şenlik edenlerin oyun alayları ile çıkacaksın.</verse>
				<verse number="5">Yine Samiriye dağlarında bağlar dikeceksin; bağ dikenler dikecekler, ve meyvalarını tatacaklar.</verse>
				<verse number="6">Çünkü Efraim dağları üzerinde bekçilerin: Kalkın, ve Siona, Allahımız RABBE çıkalım, diye bağıracakları bir gün vardır.</verse>
				<verse number="7">Çünkü RAB şöyle diyor: Yakub için sevinçle terennüm edin, ve milletlere baş olan için bağırın; ilân edin, hamdedin, ve diyin: Ya RAB, kendi kavmını, İsrailin bakiyesini kurtar.</verse>
				<verse number="8">İşte, ben onları şimal diyarından getireceğim, ve onları dünyanın uçlarından, ve onlarla beraber körü ve topalı, gebe kadını ve doğuran kadını birlikte toplıyacağım; büyük cemaat olarak buraya dönecekler.</verse>
				<verse number="9">Ağlayışla gelecekler; yalvardıkça onlara yol göstereceğim; onları sulu vadiler yanında, sürçmiyecekleri doğru yolda yürüteceğim; çünkü ben İsraile babayım, Efraim de ilk oğlumdur.</verse>
				<verse number="10">Ey milletler, RABBİN sözünü dinleyin, ve uzakta olan adalarda onu bildirip diyin: İsraili dağıtan onu toplıyacak, ve çoban sürüsünü nasıl korursa onu öyle koruyacak.</verse>
				<verse number="11">Çünkü RAB Yakubu satın aldı, ve onu kendisinden kuvvetli olanın elinden fidye ile kurtardı.</verse>
				<verse number="12">Ve gelecekler, ve Sionun yüksek yerinde terennüm edecekler, ve buğdaya, ve yeni şaraba, ve yağa, ve koyun ve sığır yavrularına, RABBİN iyiliğine doğru akacaklar; ve onların canı sulanmış bir bahçe gibi olacak; ve artık bir daha solmıyacaklar.</verse>
				<verse number="13">O zaman gençlerle kocamış adamlar birlikte, ve ere varmamış kız oyun alaylarında sevinecek; çünkü onların yasını meserrete çevireceğim, ve kederlerinden ötürü onları teselli edip kendilerini sevindireceğim.</verse>
				<verse number="14">Ve kâhinlerin canını yağla doyuracağım, ve kavmım iyiliğimle doyacaklar, RAB diyor.</verse>
				<verse number="15">RAB şöyle diyor: Ramada bir ses işitiliyor, figan ve acı ağlayış, Rahel çocukları için ağlamakta; çocukları için teselli edilmek istemiyor, çünkü onlar yok.</verse>
				<verse number="16">RAB şöyle diyor: Sesini ağlayıştan, gözlerini yaş dökmekten alıkoy; çünkü senin işin için ücret vardır, RAB diyor; ve düşman diyarından geri gelecekler.</verse>
				<verse number="17">Ve senin sonun için ümit vardır, RAB diyor; ve oğulların kendi sınırlarına dönecekler.</verse>
				<verse number="18">Gerçek dövünmekte olan Efraimi işittim: Beni tedip ettin, ve boyunduruğa alışmamış dana gibi tedip olundum; beni döndür ki, döneyim; çünkü Allahım RAB sensin.</verse>
				<verse number="19">Gerçek ben döndükten sonra tövbe ettim; ve tedip olunduktan sonra kalçamı dövdüm; gençliğimin utancını taşıdığım için utandım, ve rüsvay oldum.</verse>
				<verse number="20">Değerli oğlum Efraim mi? sevgili çocuk o mu? çünkü ona karşı söyledikçe durmadan onu anmaktayım; yüreğim bundan ötürü onu özliyor; gerçek ona merhamet edeceğim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="21">Kendine yol işaretleri koy, kendine direkler dik; yüreğini büyük yola, gittiğin yola koy; geri dön, ere varmamış İsrail kızı, bu kendi şehirlerine dön.</verse>
				<verse number="22">Ne vakte kadar serserilik edeceksin, ey dönek kız? çünkü RAB dünyada yeni bir şey yarattı: Kadın erkeği koruyacak.</verse>
				<verse number="23">İsrailin Allahı, orduların RABBİ, şöyle diyor: Ben onların sürgünlerini geri getirince, Yahuda diyarında ve şehirlerinde yine şu sözü söyliyecekler: Ey adalet yurdu, ey kudsiyet dağı, RAB seni mubarek kılsın.</verse>
				<verse number="24">Ve Yahuda ile bütün şehirleri, çiftçiler ve sürüleri ile beraber göç edenler, orada birlikte oturacaklar.</verse>
				<verse number="25">Çünkü yorgun cana kana kana içirdim, ve her solgun canı doyurdum.</verse>
				<verse number="26">Bunun üzerine uyandım, ve baktım; ve uykum bana tatlı geldi.</verse>
				<verse number="27">İşte, RAB diyor, İsrail evini ve Yahuda evini insan tohumu ile ve hayvan tohumu ile ekeceğim günler geliyor.</verse>
				<verse number="28">Ve vaki olacak ki, sökmek ve yıkmak, ve devirmek ve yok etmek, ve belâya sokmak için nasıl bekçilik ettimse, bina etmek ve dikmek için de onların üzerinde öyle bekçilik edeceğim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="29">Artık o günlerde: Babalar koruk yediler ve oğulların dişleri kamaştı, demiyecekler.</verse>
				<verse number="30">Fakat herkes kendi fesadı için ölecek; koruk yiyen herkesin kendi dişleri kamaşacak.</verse>
				<verse number="31">İşte, RAB diyor, İsrail evi ile, ve Yahuda evi ile yeni bir ahit keseceğim günler geliyor;</verse>
				<verse number="32">atalarını Mısır diyarından çıkarmak için onların elini tuttuğum gün kendilerile kestiğim ahit gibi değil; onların efendisi olduğum halde o ahdimi bozdular, RAB diyor.</verse>
				<verse number="33">Fakat o günlerden sonra, RAB diyor, İsrail evile keseceğim ahit şudur: Şeriatimi onların içlerine koyup, yürekleri üzerine onu yazacağım; ve ben onlara Allah olacağım, ve onlar bana kavm olacaklar.</verse>
				<verse number="34">Ve artık herkes kendi komşusuna, ve herkes kendi kardeşine: RABBİ bilin, diye öğretmiyecekler; çünkü küçüğünden büyüğüne kadar onların hepsi beni bilecekler, RAB diyor; çünkü fesatlarını bağışlıyacağım, ve artık suçlarını anmıyacağım.</verse>
				<verse number="35">Gündüzün ışık olsun diye güneşi veren, geceleyin ışık olsun diye ayın ve yıldızların kanunlarını koyan, dalgaları gürliyinciyedek denizi karıştıran RAB (ismi orduların RABBİDİR) şöyle diyor:</verse>
				<verse number="36">Eğer önümden bu kanunlar ortadan kalkarsa, RAB diyor, İsrail zürriyeti de bütün günler önümde bir millet olmaktan çıkar.</verse>
				<verse number="37">RAB şöyle diyor: Eğer yukarıda gökler ölçülebilirse, ve aşağıda yerin temelleri eşilebilirse, ben de o zaman ettikleri şeylerin hepsinden ötürü bütün İsrail zürriyetini kendimden atarım, RAB diyor.</verse>
				<verse number="38">İşte, Hananel kulesinden köşe kapısına kadar şehrin RAB için bina edileceği günler geliyor, RAB diyor.</verse>
				<verse number="39">Ve ölçü ipi, daha öteye, dosdoğru Gareb tepesine çıkacak, ve Goaya dönecek.</verse>
				<verse number="40">Ve leşler ve küller deresinin hepsi, ve Kidron vadisine kadar bütün tarlalar, şarka doğru atlar kapısı köşesine kadar, RABBE mukaddes olacak; yerinden sökülmiyecek, ve artık ebediyen yıkılmıyacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="32">
				<verse number="1">YAHUDA kıralı Tsedekiyanın onuncu yılında (Nebukadretsarın on sekizinci yılı) RABDEN Yeremyaya gelen sözdür.</verse>
				<verse number="2">Ve o zaman Babil kıralının ordusu Yeruşalimi kuşatmakta idi; ve peygamber Yeremya Yahuda kıralının evindeki muhafızlar avlusunda mahpustu.</verse>
				<verse number="3">Çünkü Yahuda kıralı Tsedekiya: Sen: RAB şöyle söyledi: İşte, ben bu şehri Babil kıralının eline vereceğim, ve onu alacak;</verse>
				<verse number="4">ve Yahuda kıralı Tsedekiya Kildanîlerin elinden kaçıp kurtulmıyacak, fakat mutlaka Babil kıralının eline verilecek, ve ağız ağza onunla söyleşecek, ve gözleri onun gözlerini görecek;</verse>
				<verse number="5">ve o, Tsedekiyayı Babile götürecek, ve ben onu yoklıyıncıya kadar orada kalacak, RAB diyor; Kildanîlerle cenketseniz de işiniz iyi gitmiyecek, diyerek niçin peygamberlik ediyorsun? demiş ve onu hapsetmişti.</verse>
				<verse number="6">Ve Yeremya dedi: Bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="7">İşte, amcan Şallumun oğlu Hanamel sana gelip diyecek: Anatotta olan tarlamı kendine satın al; çünkü onu satın almak için akrabalık hakkı senindir.</verse>
				<verse number="8">Ve amcamın oğlu Hanamel, RABBİN sözüne göre muhafızlar avlusuna, yanıma geldi, ve bana dedi: Rica ederim, Benyamin diyarındaki Anatotta olan tarlamı satın al; çünkü miras hakkı senindir, ve akrabalık hakkı senindir; kendine satın al. Ve bildim ki bu RABBİN sözü idi.</verse>
				<verse number="9">Ve Anatotta olan tarlayı amcamın oğlu Hanamelden satın aldım, ve ona gümüşü tarttım, on yedi şekel gümüş.</verse>
				<verse number="10">Ve hücceti imzaladım ve mühürledim, ve şahitler çağırdım, ve ona gümüşü terazide tarttım.</verse>
				<verse number="11">Ve satış hüccetini, kanuna ve âdete göre mühürlenmiş olanı, ve açık olanı aldım;</verse>
				<verse number="12">ve amcamın oğlu Hanamelin gözü önünde, ve satış hüccetini imzalamış olan şahitlerin gözü önünde, ve muhafızlar avlusunda oturan bütün Yahudilerin gözü önünde satış hüccetini Mahseyanın oğlu Neriyanın oğlu Baruka verdim.</verse>
				<verse number="13">Ve onların gözü önünde Baruka emredip dedim:</verse>
				<verse number="14">İsrailin Allahı, orduların RABBİ, şöyle diyor: Bu hüccetleri al, bu mühürlenmiş satış hüccetini ve bu açık hücceti al, ve onları bir toprak kaba koy da uzun müddet kalsınlar.</verse>
				<verse number="15">Çünkü İsrailin Allahı, orduların RABBİ, şöyle diyor: Bu memlekette yine evler, ve tarlalar, ve bağlar satın alınacaktır.</verse>
				<verse number="16">Ve satış hüccetini Neriyanın oğlu Baruka verdikten sonra RABBE dua edip dedim:</verse>
				<verse number="17">Ah, ya Rab Yehova! işte, gökleri ve yeri büyük kuvvetinle, ve uzanmış bazunla sen yarattın; senin için yapılamaz şey yoktur,</verse>
				<verse number="18">sen ki, binlerce insanlara inayet edersin, ve babalardan sonra onların fesadını oğullarının bağrına ödersin: büyük ve kudretli Allahsın, ismin orduların RABBİDİR;</verse>
				<verse number="19">öğütte büyük ve işte kuvvetlisin; sen ki, herkese kendi yollarına göre, ve işlerinin semeresine göre vermek için âdem oğullarının bütün yolları üzerine gözlerin açıktır;</verse>
				<verse number="20">sen ki, Mısır diyarında, ve İsrailde, ve başka insanlar arasında bugüne kadar alâmetler ve hârikalar yaptın; ve bugün olduğu gibi kendine isim yaptın;</verse>
				<verse number="21">ve alâmetlerle ve hârikalarla, ve kuvvetli elle, ve uzanmış bazu ile, ve büyük heybetle kavmın İsraili Mısır diyarından çıkardın;</verse>
				<verse number="22">ve atalarına vermek üzre and ettiğin bu diyarı, süt ve bal akan diyarı onlara verdin;</verse>
				<verse number="23">ve gelip onu mülk edindiler; fakat senin sözünü dinlemediler, ve senin şeriatinde yürümediler; yapsınlar diye emrettiğin bütün şeylerden hiç birini yapmadılar; ve başlarına bütün bu belâyı getirdin.</verse>
				<verse number="24">İşte, şehri almak için meterisler ona erişti; ve şehir kılıç, ve kıtlık, ve veba yüzünden ona karşı cenkeden Kildanîlerin eline verildi; ve söylediğin şey oldu; ve işte, görüyorsun.</verse>
				<verse number="25">Ve ya Rab Yehova, sen bana: Tarlayı gümüşle kendine satın al, ve şahitler çağır, dedin; şehir de Kildanîlerin eline verildi.</verse>
				<verse number="26">Ve Yeremyaya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="27">İşte, bütün beşerin Allahı RAB benim; benim için yapılamaz şey var mı?</verse>
				<verse number="28">Bundan ötürü RAB şöyle diyor: İşte, ben bu şehri Kildanîlerin eline, ve Babil kıralı Nebukadretsarın eline vereceğim, ve onu alacaktır;</verse>
				<verse number="29">ve bu şehre karşı cenk eden Kildanîler gelecekler, ve bu şehre ateş verecekler, ve onu, ve beni öfkelendirsinler diye damları üzerinde Baala buhur yaktıkları, ve başka ilâhlara dökülen takdimeler döktükleri evleri yakacaklar.</verse>
				<verse number="30">Çünkü çocukluklarından beri İsrail oğulları ve Yahuda oğulları ancak gözümde kötü olanı yaptılar; çünkü İsrail oğulları ellerinin işile beni öfkelendirmekten başka bir şey yapmadılar, RAB diyor.</verse>
				<verse number="31">Çünkü İsrail oğulları ile Yahuda oğullarının, kendilerile kırallarının, reislerinin, ve kâhinlerile peygamberlerinin, ve Yahuda erlerile Yeruşalimde oturanların, beni öfkelendirmek için işledikleri her kötülükten dolayı onu gözümün önünden kaldırıp atayım diye,</verse>
				<verse number="32">bu şehir, onu bina ettikleri günden bugüne kadar, öfkeme ve gazabıma sebep oldu.</verse>
				<verse number="33">Ve bana yüz değil arka çevirdiler; ve erken davranıp öğreterek onlara öğrettimse de, yine ders almak için dinlemediler.</verse>
				<verse number="34">Fakat ismimle çağırılan evi murdar etmek için ona menfur şeylerini koydular.</verse>
				<verse number="35">Ve Molek için oğullarını ve kızlarını ateşten geçirmek üzre, Hinnom oğlu deresindeki Baalın yüksek yerlerini bina ettiler; bu işleri onlara ben emretmedim, ve Yahudaya suç işlettirmek üzre bu mekruh şeyi yapsınlar diye aklımdan geçmedi.</verse>
				<verse number="36">Ve şimdi bundan dolayı İsrailin Allahı RAB: Kılıçla, ve kıtlıkla, ve veba ile Babil kıralı eline verildi, dediğiniz bu şehir için şöyle diyor:</verse>
				<verse number="37">İşte, öfkemle, ve gazabımla, ve büyük kızgınlıkla onları sürmüş olduğum memleketlerin hepsinden kendilerini toplıyacağım; ve onları bu yere geri getireceğim, ve onları emniyette oturtacağım.</verse>
				<verse number="38">Ve onlar bana kavm olacak, ve ben onlara Allah olacağım;</verse>
				<verse number="39">ve bütün günler benden korksunlar diye, ve onlara ve onlardan sonra oğullarına iyilik olsun diye, kendilerine tek yürek ve tek yol vereceğim;</verse>
				<verse number="40">ve onlara iyilik etmek için onların ardından dönmiyeceğim diye, kendilerile ebedî ahit keseceğim; ve benden ayrılmasınlar diye, yüreklerine korkumu koyacağım.</verse>
				<verse number="41">Ve onlara iyilik ederek kendileri için mesrur olacağım, ve hakikatla, bütün yüreğimle, ve bütün canımla onları bu memlekette dikeceğim.</verse>
				<verse number="42">Çünkü RAB şöyle diyor: Bu kavmın üzerine bütün bu büyük kötülüğü nasıl getirdimse, onlara söylediğim bütün iyiliği de öylece üzerlerine getireceğim.</verse>
				<verse number="43">Ve: İnsansız ve hayvansız bir çöl oldu, Kildanîlerin eline verildi, dediğiniz bu diyarda tarlalar satın alınacak.</verse>
				<verse number="44">Benyamin diyarında, ve Yeruşalim çevresindeki yerlerde, ve Yahuda şehirlerinde, ve dağlığın şehirlerinde, ve Şefela şehirlerinde, ve Cenub şehirlerinde, gümüşle tarlalar satın alacaklar, ve hüccetler imzalıyacaklar, ve mühürliyecekler, ve şahitler çağıracaklar; çünkü sürgünlerini geri getireceğim, RAB diyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="33">
				<verse number="1">VE Yeremya henüz muhafızlar avlusunda mahpusken, ikinci defa kendisine RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Onu yapan RAB, ve pekiştirmek için ona şekil veren RAB, ismi Yehova olan şöyle diyor:</verse>
				<verse number="3">Beni çağır da sana cevap vereyim, ve bilmediğin büyük ve erişilmez şeyleri sana göstereyim.</verse>
				<verse number="4">Çünkü meterislere ve kılıca karşı siper olsun diye yıkılmış olan bu şehrin evleri, ve Yahuda kırallarının evleri için İsrailin Allahı RAB şöyle diyor:</verse>
				<verse number="5">Kildanîlere karşı cenketmek için, ve öfkemde ve kızgınlığımda vurduğum insanların leşlerile o evleri doldurmak için geliyorlar, o insanlar ki, bütün kötülüklerinden dolayı yüzümü bu şehre karşı gizledim.</verse>
				<verse number="6">İşte, o şehre sağlık ve şifa vereceğim, ve kendilerini iyi edeceğim; ve onlara selâmet ve hakikat bolluğunu göstereceğim.</verse>
				<verse number="7">Ve Yahuda sürgünlerini ve İsrail sürgünlerini geri getireceğim, ve önce olduğu gibi onları bina edeceğim.</verse>
				<verse number="8">Ve bana karşı suç ettikleri bütün fesatlarından onları temizliyeceğim; ve bana karşı suç ettikleri, ve bana karşı günah işledikleri bütün fesatlarını onlara bağışlıyacağım.</verse>
				<verse number="9">Onlara yapmakta olduğum bütün iyiliği işitecek, ve onun için yapmakta olduğum bütün iyilik ve selâmetten dolayı yılacak ve titriyecek olan bütün dünya milletleri önünde, bu şehir benim için sevindirici bir ad, hamt ve izzet olacak.</verse>
				<verse number="10">RAB şöyle diyor: İnsansız ve hayvansız ıssız kalmış, dediğiniz bu yerde, içinde oturanı kalmıyan, insansız ve hayvansız çöl edilmiş olan Yahuda şehirlerinde, ve Yeruşalim sokaklarında,</verse>
				<verse number="11">meserret sesi, ve sevinç sesi, güvey sesi ve gelin sesi: Orduların RABBİNE şükredin, çünkü RAB iyidir, çünkü inayeti ebedîdir, diyenlerin sesi; ve RAB evine şükran takdimeleri getirenlerin sesi yine işitilecek. Çünkü önce olduğu gibi diyarın sürgünlerini geri getireceğim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="12">Orduların RABBİ şöyle diyor: İnsansız ve hayvansız ıssız kalan bu yerde, ve onun bütün şehirlerinde yine sürülerini yatıran çobanlar yurdu olacak.</verse>
				<verse number="13">Dağlığın şehirlerinde, Şefele şehirlerinde, ve Cenub şehirlerinde, ve Benyamin diyarında, ve Yeruşalim çevresindeki yerlerde, ve Yahuda şehirlerinde yine sayıcının elinden sürüler geçecek, RAB diyor.</verse>
				<verse number="14">İşte, RAB diyor, İsrail evi için, ve Yahuda evi için söylediğim iyi sözü yapacağım günler geliyor.</verse>
				<verse number="15">O günlerde ve o vakitte, Davud için bir salâh Kök Sürgünü sürdüreceğim; ve memlekette adalet ve doğruluk edecek.</verse>
				<verse number="16">O günlerde Yahuda kurtulacak, ve Yeruşalim emniyette oturacak; ve o şehir şu adla çağırılacak: Yehova salâhımız.</verse>
				<verse number="17">Çünkü RAB şöyle diyor: Davud için İsrail evinin tahtı üzerinde oturan adam eksik olmıyacak;</verse>
				<verse number="18">ve kâhinler, Levililer için önümde yakılan takdimeler arzeden, ve ekmek takdimeleri yakan, ve daima kurban kesen adam eksik olmıyacak.</verse>
				<verse number="19">Ve Yeremyaya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="20">RAB şöyle diyor: Gündüz ve gece kendi vakitlerinde olmasın diye gündüz ahdimi, ve gece ahdimi bozabilirseniz;</verse>
				<verse number="21">o zaman, kendi tahtı üzerinde kırallık eden bir oğlu olmasın diye kulum Davud ile olan ahdim, ve hizmetçilerim Levililer, kâhinlerle olan ahdim de bozulabilir.</verse>
				<verse number="22">Göklerin ordusu nasıl sayılamaz, ve denizin kumu ölçülemezse, kulum Davudun zürriyetini, ve bana hizmet eden Levilileri öyle çoğaltacağım.</verse>
				<verse number="23">Ve Yeremyaya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="24">Seçtiği iki aşireti RAB kendisinden attı, diyerek bu kavmın ne söylediğini görmiyor musun? kavmımı karşılarında artık bir millet saymıyarak böylece onu hor görüyorlar.</verse>
				<verse number="25">RAB şöyle diyor: Eğer gün ve gece ahdimi, göklerin, ve yerin kanunlarını ben komadımsa;</verse>
				<verse number="26">o zaman İbrahimin, İshakın, ve Yakubun zürriyeti üzerine hâkimler olmak için onun zürriyetinden almıyayım diye, Yakubun ve kulum Davudun zürriyetini de kendimden atarım; çünkü ben onların sürgünlerini geri getireceğim, ve onlara merhamet edeceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="34">
				<verse number="1">BABİL kıralı Nebukadnetsar, ve bütün ordusu, ve onun saltanatı altında olan bütün dünya ülkeleri, ve bütün kavmlar Yeruşalime karşı, ve onun bütün şehirlerine karşı cenk ederler iken, RABDEN Yeremyaya şu söz geldi:</verse>
				<verse number="2">İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: Git, ve Yahuda kıralı Tsedekiyaya söyle, ve ona de: RAB şöyle diyor: İşte, ben bu şehri Babil kıralının eline vereceğim, ve onu yakacak;</verse>
				<verse number="3">ve sen onun elinden kaçıp kurtulmıyacaksın, fakat mutlaka tutulup onun eline verileceksin; ve gözlerin Babil kıralının gözlerini görecekler, ve seninle ağız ağza söyleşecek, ve Babile gideceksin.</verse>
				<verse number="4">Ancak, ey Yahuda kıralı Tsedekiya, RABBİN sözünü dinle: RAB senin için şöyle diyor: Kılıçla ölmiyeceksin;</verse>
				<verse number="5">selâmette öleceksin; ve ataların için, senden önce olan evelki kırallar için tütsü yaktıkları gibi, senin için de yakacaklar; ve senin için: Ah efendi! diye dövünecekler; çünkü sözü ben söyledim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="6">Ve peygamber Yeremya bütün bu sözleri Yeruşalimde Yahuda kıralı Tsedekiyaya söyledi,</verse>
				<verse number="7">ve Babil kıralının ordusu Yeruşalime karşı, ve artakalan bütün Yahuda şehirlerine karşı, Lakişe, ve Azekaya karşı cenketmekte idi; çünkü Yahuda şehirleri arasında duvarlı şehir olarak bunlar kalmışlardı.</verse>
				<verse number="8">Kıral Tsedekiya azatlık ilân etmek için Yeruşalimde olan bütün kavmla,</verse>
				<verse number="9">herkes kölesini, ve herkes cariyesini, İbranî olan erkek ve kadını, serbest salıversin, ve onlardan kimse Yahudi kardeşini köle etmesin, diye ahit kestikten sonra, Yeremyaya RABDEN söz geldi.</verse>
				<verse number="10">Ve herkes kölesini, ve herkes cariyesini serbest salıversin, ve onlardan birini artık kimse köle etmesin diye ahde giren bütün reisler, ve bütün kavm dinlediler; dinliyip onları salıverdiler;</verse>
				<verse number="11">fakat sonradan döndüler, ve serbest salıverdikleri köleleri ve cariyeleri geri çevirdiler, ve onları zorla köle ve cariye ettiler.</verse>
				<verse number="12">Ve RABDEN Yeremyaya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="13">İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: Ben atalarınızı Mısır diyarından, kölelik evinden çıkardığım gün onlarla ahit kesip dedim:</verse>
				<verse number="14">Her biriniz kendisine satılmış ve altı yıl kulluk etmiş olan İbranî kardeşini yedi yıl sonunda salıvereceksiniz; ve onu yanından serbest salıvereceksin; fakat atalarınız beni dinlemediler, ve kulak asmadılar.</verse>
				<verse number="15">Ve şimdi herkes komşusuna azatlık ilân etmekle siz dönmüş, ve gözümde doğru olanı yapmıştınız; ve benim önümde, benim ismimle çağırılan evde ahit kesmiştiniz;</verse>
				<verse number="16">fakat geri döndünüz, ve ismimi kirlettiniz, ve canlarının istediğine göre serbest olarak salıvermiş olduğunuz herkesin kölesini ve herkesin cariyesini geri çevirttiniz; ve onları kendinize zorla köle ve cariye ettiniz.</verse>
				<verse number="17">Bundan dolayı RAB şöyle diyor: Herkes kardeşine, ve herkes komşusuna azatlık ilân etmek için beni dinlemediniz; işte, sizin için kılıca, vebaya, ve kıtlığa azatlık ilân edeceğim; ve bütün dünya ülkeleri arasında öteye beriye atılasınız diye, sizi ele vereceğim.</verse>
				<verse number="18">Ve buzağıyı ikiye bölüp parçaları arasından geçtikleri zaman önümde kestikleri ahdimin sözlerini pekiştirmiyerek ahdimden öte geçen adamları,</verse>
				<verse number="19">buzağının parçaları arasından geçmiş olan Yahuda reislerini, ve Yeruşalim beylerini, harem ağalarını, ve kâhinleri, ve memleketin bütün kavmını ele vereceğim;</verse>
				<verse number="20">onları düşmanlarının eline, ve canlarını arıyanların eline vereceğim; ve leşleri yerin canavarlarına, ve göklerin kuşlarına yem olacak.</verse>
				<verse number="21">Ve Yahuda kıralı Tsedekiya ile reislerini düşmanlarının eline, ve canlarını arıyanların eline, ve Babil kıralının üzerinizden çekilmiş olan ordusunun eline vereceğim.</verse>
				<verse number="22">İşte, ben emredeceğim, RAB diyor, ve onları bu şehre geri getireceğim; ve ona karşı cenk edecekler, ve onu alacaklar, ve onu yakacaklar; ve Yahuda şehirlerini içinde oturanı olmıyan bir virane kılacağım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="35">
				<verse number="1">YAHUDA kıralı Yoşiya oğlu Yehoyakimin günlerinde RABDEN Yeremyaya şu söz geldi:</verse>
				<verse number="2">Rekabîler evine git, ve onlara söyle, ve RAB evine, odaların birine onları getir, ve onlara şarap içir.</verse>
				<verse number="3">Ve Habatsinyanın oğlu Yeremyanın oğlu Yaazanyayı, ve kardeşlerini, ve bütün oğullarını, ve bütün Rekabîler evini aldım;</verse>
				<verse number="4">ve onları RAB evine, Allah adamı İgdalya oğlu Hananın oğullarının odasına getirdim; o oda eşik bekçisi Şallum oğlu Maaseyanın odası üzerindeki reisler odası yanında idi.</verse>
				<verse number="5">Ve Rekabîler evi oğullarının önüne şarap dolu taslarla kâseler koydum; ve onlara: Şarap için, dedim.</verse>
				<verse number="6">Ve dediler: Şarap içmeyiz; çünkü atamız Rekab oğlu Yonadab bize emredip demiştir: Siz ve oğullarınız ebede kadar şarap içmiyeceksiniz;</verse>
				<verse number="7">ve ev yapmıyacaksınız, ve tohum ekmiyeceksiniz, ve bağ dikmiyeceksiniz, ve sizde bunlar olmıyacak; fakat misafir olduğunuz diyarda çok zaman yaşıyasınız diye bütün günlerinizce çadırlarda oturacaksınız.</verse>
				<verse number="8">Ve biz, karılarımız, oğullarımız ve kızlarımız şarap içmiyelim,</verse>
				<verse number="9">ve oturmak için evler yapmıyalım diye bize emrettiği her şeye göre atamız Rekab oğlu Yonadabın sözünü dinledik; ve bağımız, ve tarlamız, ve ekinimiz yoktur;</verse>
				<verse number="10">ve çadırlarda oturduk, ve atamız Yonadabı dinliyip bize emrettiği her şeye göre yaptık.</verse>
				<verse number="11">Fakat vaki oldu ki, Babil kıralı Nebukadretsar memlekete çıkınca, biz: Gelin, ve Kildanîler ordusu yüzünden, ve Suriyeliler ordusu yüzünden Yeruşalime girelim, dedik; ve Yeruşalimde oturmaktayız.</verse>
				<verse number="12">Ve Yeremyaya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="13">İsrail Allahı, orduların RABBİ, şöyle diyor: Git, ve Yahuda erlerine ve Yeruşalimde oturanlara de: Sözlerimi dinlemek üzre ders almıyacak mısınız? RAB diyor.</verse>
				<verse number="14">Rekab oğlu Yonadabın, oğullarına şarap içmesinler diye emrettiği sözleri tuttular; ve bugüne kadar içmiyorlar, çünkü atalarının emrini dinliyorlar. Fakat erken davranıp söyliyerek ben size söyledim; ve beni dinlemediniz.</verse>
				<verse number="15">Ve erken davranıp göndererek: Şimdi herkes kendi kötü yolundan dönsün, ve işlerinizi ıslâh edin, ve başka ilâhlara kulluk etmek için onların ardınca yürümeyin, ve size ve atalarınıza verdiğim diyarda oturacaksınız, diye bütün peygamber kullarımı size gönderdim; fakat kulak asmadınız, ve beni dinlemediniz.</verse>
				<verse number="16">Mademki Rekab oğlu Yonadab oğulları atalarının kendilerine ettiği emri tuttular, ve bu kavm beni dinlemedi;</verse>
				<verse number="17">bundan dolayı İsrailin Allahı, orduların Allahı, RAB şöyle diyor: İşte, ben Yahudaya ve Yeruşalimde oturanların hepsine karşı söylediğim bütün kötülüğü onların üzerine göndereceğim; çünkü onlara söyledim ve dinlemediler; ve onları çağırdım ve cevap vermediler.</verse>
				<verse number="18">Ve Yeremya Rekabîler evine dedi: İsrailin Allahı, orduların RABBİ, şöyle diyor: Mademki siz atanız Yonadabın emrini dinlediniz, ve onun bütün emirlerini tuttunuz, ve size emrettiği her şeye göre yaptınız;</verse>
				<verse number="19">bundan dolayı İsrailin Allahı, orduların RABBİ, şöyle diyor: Bütün günler Rekab oğlu Yonadabın benim önümde duran bir adamı eksik olmıyacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="36">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, Yahuda kıralı Yoşiya oğlu Yehoyakimin dördüncü yılında RABDEN Yeremyaya şu söz geldi:</verse>
				<verse number="2">Kendin için bir kitap tomarı al, ve Yoşiyanın günlerinden, sana söylediğim günden bugüne kadar İsraile karşı ve Yahudaya karşı ve bütün milletlere karşı sana söylediğim sözlerin hepsini ona yaz.</verse>
				<verse number="3">Herkes kötü yolundan dönsün diye, onlara yapmağı düşünmekte olduğum bütün kötülüğü Yahuda evi belki işitir, ben de fesatlarını ve suçlarını bağışlarım.</verse>
				<verse number="4">O zaman Yeremya Neriyanın oğlu Baruku çağırdı; ve Baruk RABBİN Yeremyaya söylemiş olduğu bütün sözleri onun ağzından kitap tomarına yazdı.</verse>
				<verse number="5">Ve Yeremya Baruka emredip dedi: Ben bağlıyım; RAB evine giremem;</verse>
				<verse number="6">fakat sen git, ve benim ağzımdan yazmış olduğun RABBİN sözlerini, oruç günü, kavm işitirken RABBİN evinde tomardan oku; ve şehirlerinden gelen bütün Yahuda işitirken de onları okuyacaksın.</verse>
				<verse number="7">Belki yalvarışlarını RABBİN önüne arzederler, ve herkes kendi kötü yolundan döner; çünkü bu kavma karşı RABBİN söylediği öfke ve kızgınlık büyüktür.</verse>
				<verse number="8">Ve Neriyanın oğlu Baruk, RAB evinde kitaptan RABBİN sözlerini okuyarak peygamber Yeremyanın kendisine emrettiği her şeye göre yaptı.</verse>
				<verse number="9">Ve vaki oldu ki, Yahuda kıralı Yoşiya oğlu Yehoyakimin beşinci yılında, dokuzuncu ayda, Yeruşalimde olan bütün kavm, ve Yahuda şehirlerinden Yeruşalime gelen bütün kavm, RABBİN önünde oruç ilân ettiler.</verse>
				<verse number="10">Ve RABBİN evinde, kâtip Şafan oğlu Gemaryanın odasında, yukarıki avluda, RAB evinin yeni kapısına girilecek yerde, Baruk Yeremyanın sözlerini bütün kavm işitirken kitaptan okudu.</verse>
				<verse number="11">Ve Şafan oğlu Gemaryanın oğlu Mikaya kitaptan RABBİN bütün sözlerini işitince,</verse>
				<verse number="12">kıral evine, kâtibin odasına indi; ve işte, bütün reisler, kâtip Elişama, ve Şemayanın oğlu Delaya, ve Akborun oğlu Elnatan, ve Şafanın oğlu Gemarya, ve Hananyanın oğlu Tsedekiya, ve beylerin hepsi orada idiler.</verse>
				<verse number="13">Ve Baruk kavm dinlerken kitaptan okuduğu zaman işitmiş olduğu bütün sözleri Mikaya onlara bildirdi.</verse>
				<verse number="14">Ve bütün reisler: Kavm işitirken okuduğun tomarı eline al da gel, diyerek Kuşinin oğlu, Şeleymanın oğlu, Netanyanın oğlu Yehudiyi Baruka gönderdiler. Ve Neriyanın oğlu Baruk tomarı eline alıp onlara geldi.</verse>
				<verse number="15">Ve ona: Şimdi otur, ve biz dinlerken onu oku, dediler. Ve onlar dinlerken Baruk okudu.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki oldu ki, bütün sözleri onlar işitince yılgınlıkla birbirlerine döndüler, ve Baruka dediler: Bütün bu sözleri mutlaka kırala bildiririz.</verse>
				<verse number="17">Ve Baruka sorup dediler: Şimdi bize anlat, bütün bu sözleri onun ağzından nasıl yazdın?</verse>
				<verse number="18">Ve Baruk onlara dedi: Bütün bu sözleri kendi ağzı ile bana söyledi, ben de mürekkeple kitaba yazdım.</verse>
				<verse number="19">Ve reisler Baruka dediler: Git, sen de Yeremya da gizlenin; ve sizin nerede olduğunuzu kimse bilmesin.</verse>
				<verse number="20">Ve avluya, kıralın yanına girdiler, ve tomarı kâtip Elişamanın odasında saklamışlardı; ve kıral dinlerken bütün sözleri anlattılar.</verse>
				<verse number="21">Ve tomarı alıp getirmek için kıral Yehudiyi gönderdi, ve kâtip Elişamanın odasından onu alıp getirdi. Ve kıral dinlerken, ve kıralın yanında duran bütün reisler dinlerken Yehudi onu okudu.</verse>
				<verse number="22">Ve dokuzuncu ay idi; kıral kış evinde oturuyordu; ve önünde yakılmış mangal vardı.</verse>
				<verse number="23">Ve vaki oldu ki, Yehudi üç dört yaprak okudukça kıral kalemtıraşla onu kesti ve mangaldaki ateşe attı, o vakte kadar ki, bütün tomar mangaldaki ateşte bitti.</verse>
				<verse number="24">Ve bütün bu sözleri dinliyen kıral ile bütün kulları yılmadılar, ve esvaplarını yırtmadılar.</verse>
				<verse number="25">Ve Elnatan, ve Delaya, ve Gemarya, tomarı yakmasın diye kırala yalvardılar ise de, onları dinlemedi.</verse>
				<verse number="26">Ve kâtip Baruku ve peygamber Yeremyayı tutsunlar diye, kıralın oğlu Yerahmeele, ve Azrielin oğlu Serayaya, ve Abdeelin oğlu Şelemyaya kıral emretti; fakat RAB onları gizledi.</verse>
				<verse number="27">Ve Yeremyanın ağzından Barukun yazmış olduğu sözlerle tomarı kıral yaktıktan sonra, Yeremyaya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="28">Yine kendine başka bir tomar al, ve Yahuda kıralı Yehoyakimin yakmış olduğu birinci tomarda olan evelki bütün sözleri ona yaz.</verse>
				<verse number="29">Ve Yahuda kıralı Yehoyakim için diyeceksin: RAB şöyle diyor: Gerçek Babil kıralı gelecek, ve bu diyarı harap edecek, ve ondan insanı ve hayvanı silip atacak, diye niçin ona yazdın? diyerek o tomarı yaktın.</verse>
				<verse number="30">Bundan dolayı Yahuda kıralı Yehoyakim için RAB şöyle diyor: Davud tahtı üzerinde oturan kimsesi olmıyacak; ve onun leşi gündüzün sıcağına, ve gecenin ayazına atılacak.</verse>
				<verse number="31">Ve fesatlarından ötürü kendisini ve zürriyetini ve kullarını yoklıyacağım; ve onlara karşı söylediğim ve kulak asmadıkları bütün kötülüğü kendi üzerlerine, ve Yeruşalimde oturanların üzerine, ve Yahuda erleri üzerine getireceğim.</verse>
				<verse number="32">Ve Yeremya başka bir tomar aldı, ve onu Neriya oğlu kâtip Baruka verdi, o da Yahuda kıralı Yehoyakimin ateşte yakmış olduğu kitabın bütün sözlerini, Yeremyanın ağzından ona yazdı; ve o sözlerin üzerine onlara benzer daha çok sözler katıldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="37">
				<verse number="1">VE Babil kıralı Nebukadretsarın Yahuda diyarına kıral ettiği Yoşıya oğlu Tsedekiya kıral olarak, Yehoyakim oğlu Konyanın yerine kırallık etti.</verse>
				<verse number="2">Fakat Yeremya peygamber vasıtası ile RABBİN söylemiş olduğu sözleri, kendisi de, kulları da, memleket kavmı da, dinlemediler.</verse>
				<verse number="3">Ve kıral Tsedekiya: Şimdi bizim için Allahımız RABBE dua et, diyerek Yeremya peygambere Şelemyanın oğlu Yehukalı, ve Maaseyanın oğlu kâhin Tsefanyayı gönderdi.</verse>
				<verse number="4">Ve Yeremya kavmın arasına girip çıkıyordu; çünkü onu hapishaneye koymamışlardı.</verse>
				<verse number="5">Ve Firavunun ordusu Mısırdan çıkmıştı; ve Yeruşalimi kuşatan Kildanîler onların haberini işitince Yeruşalimden çekildiler.</verse>
				<verse number="6">Ve Yeremya peygambere RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="7">İsrailin Allahı RAB şöyle diyor: Bana sormak için sizi bana göndermiş olan Yahuda kıralına şöyle diyeceksiniz: İşte, size yardım etmek için çıkmış olan Firavun ordusu kendi memleketine, Mısıra, dönecek.</verse>
				<verse number="8">Ve Kildanîler yine gelecekler, ve bu şehre karşı cenk edecekler; ve onu alıp yakacaklar.</verse>
				<verse number="9">RAB şöyle diyor: Kildanîler mutlaka üzerimizden gideceklerdir, diye kendinizi aldatmayın; çünkü gitmiyecekler.</verse>
				<verse number="10">Çünkü size karşı cenk eden Kildanîlerin bütün ordusunu vursanız, ve aralarında ancak yaralı adamlar kalsa bile, yine her biri kendi çadırında ayağa kalkacak, ve bu şehri yakacaklar.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, Firavun ordusu yüzünden Kildanîlerin ordusu Yeruşalimden çekilince,</verse>
				<verse number="12">Yeremya Benyamin diyarına gidip kavm arasında payını oradan almak için Yeruşalimden çıktı.</verse>
				<verse number="13">Ve o Benyamin kapısında idi, ve bekçilerin başı orada idi, ve onun adı Hananyanın oğlu, Şelemyanın oğlu İriya idi; ve Yeremya peygamberi tutup dedi: Sen Kildanîlere geçiyorsun.</verse>
				<verse number="14">Ve Yeremya: Yalan, ben Kildanîlere geçmiyorum, dedi. Fakat onu dinlemedi; ve İriya Yeremyayı tutup onu reislere getirdi.</verse>
				<verse number="15">Ve reisler Yeremyaya öfkelendiler, ve onu dövdüler, ve kendisini hapishaneye, kâtip Yonatanın evine koydular; çünkü o evi hapishane etmişlerdi.</verse>
				<verse number="16">Yeremya zindana ve bodrumlara girdi, ve Yeremya bir çok günler orada kaldı;</verse>
				<verse number="17">o zaman kıral Tsedekiya gönderip onu getirtti; ve kıral kendi evinde gizlice ona sorup dedi: RABDEN söz var mı? Ve Yeremya: Var, dedi. Ve: Babil kıralının eline verileceksin, dedi.</verse>
				<verse number="18">Ve Yeremya kıral Tsedekiyaya dedi: Sana ve kullarına veya bu kavma karşı ne suç ettim de, beni hapishaneye koydunuz?</verse>
				<verse number="19">Babil kıralı üzerinize ve bu memleket üzerine gelmiyecek, diye size peygamberlik eden peygamberleriniz şimdi nerede?</verse>
				<verse number="20">Ve şimdi, rica ederim dinle, ey efendim kıral; rica ederim, yalvarışım senin önüne düşsün, ve kâtip Yonatanın evine beni geri gönderme de, orada ölmiyeyim.</verse>
				<verse number="21">Ve kıral Tsedekiya emretti, ve Yeremyayı muhafızlar avlusuna koydular; ve şehirden ekmeğin ardı bütün bütüne kesilinciye kadar, kendisine fırıncılar sokağından her gün bir somun verdiler. Ve Yeremya muhafızlar avlusunda kaldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="38">
				<verse number="1">VE Mattanın oğlu Şefatya, ve Paşhurun oğlu Gedalya, ve Şelemyanın oğlu Yukal, ve Malkiyanın oğlu Paşhur, Yeremyanın bütün kavma söylediği şu sözleri işittiler:</verse>
				<verse number="2">RAB şöyle diyor: Bu şehirde kalan kılıçla, kıtlıkla ve veba ile ölecek; fakat Kildanîlere çıkan adam yaşıyacak, ve canı kendisine çapul malı olacak, ve sağ kalacaktır.</verse>
				<verse number="3">RAB şöyle diyor: Bu şehir mutlaka Babil kıralının ordusu eline verilecek, ve onu alacaktır.</verse>
				<verse number="4">Ve reisler kırala dediler: Rica ederiz, bu adamı öldürsünler; çünkü böyle sözler söyliyerek bu şehirde artakalan cenk adamlarının ellerini, ve bütün kavmın ellerini gevşetiyor; çünkü bu adam bu kavmın selâmetini değil ancak zararını arıyor.</verse>
				<verse number="5">Ve kıral Tsedekiya dedi: İşte, o sizin elinizde; çünkü kıral size karşı bir şey yapamaz.</verse>
				<verse number="6">O zaman Yeremyayı aldılar, ve muhafızlar avlusunda olan kıral oğlu Malkiyanın sarnıcına onu attılar; ve Yeremyayı iplerle sarkıttılar. Ve sarnıçta su yoktu, ancak çamur vardı; ve Yeremya çamura battı.</verse>
				<verse number="7">Ve kıral evinde olan kızlar ağası Habeş Ebed-melek, Yeremyayı sarnıca atmış olduklarını işitti; ve kıral Benyamin kapısında oturmakta idi,</verse>
				<verse number="8">ve Ebed-melek kıral evinden çıktı, ve kırala söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="9">Efendim kıral, bu adamlar, sarnıca attıkları Yeremya peygambere ettikleri her şeyde kötülük ettiler; ve olduğu yerde açlıktan ölecek, çünkü artık şehirde ekmek kalmadı.</verse>
				<verse number="10">Ve kıral Habeş Ebed-meleke emredip dedi: Buradan yanına otuz kişi al, ve peygamber Yeremyayı ölmeden evel sarnıçtan çıkar.</verse>
				<verse number="11">Ve Ebed-melek adamları yanına aldı, ve kıral evine hazine odasının altına girdi, ve oradan yırtık paçavralar ve yıpranmış esvaplar aldı, ve onları iplerle sarnıca Yeremyaya sarkıttı.</verse>
				<verse number="12">Ve Habeş Ebed-melek Yeremyaya dedi: Şimdi, yırtık paçavraları, ve esvapları iplerin altından koltuklarının altına koy. Ve Yeremya öyle yaptı.</verse>
				<verse number="13">Ve Yeremyayı iplerle çektiler, ve onu sarnıçtan çıkardılar; ve Yeremya muhafızlar avlusunda kaldı.</verse>
				<verse number="14">Ve kıral Tsedekiya gönderdi, ve Yeremya peygamberi kendi yanına, RAB evinde olan girilecek yerlerin üçüncüsüne getirtti; ve kıral Yeremyaya dedi: Sana bir şey soracağım; benden bir şey gizleme.</verse>
				<verse number="15">Ve Yeremya Tsedekiyaya dedi: Sana bildirirsem, mutlaka beni öldürmiyecek misin? sana öğüt verirsem de, beni dinlemezsin.</verse>
				<verse number="16">Ve kıral Tsedekiya Yeremyaya gizlice and edip dedi: Hay olan RAB ki, bu canı bize yarattı, onun hakkı için seni öldürmiyeceğim, ve senin canını arıyan bu adamların eline seni vermiyeceğim.</verse>
				<verse number="17">Ve Yeremya Tsedekiyaya dedi: İsrailin Allahı, orduların Allahı, RAB şöyle diyor: Eğer Babil kıralının reislerine sen çıkarsan, canın yaşıyacak, ve bu şehir ateşte yanmıyacak; ve sen, ve evin sağ kalacaksınız.</verse>
				<verse number="18">Fakat Babil kıralının reislerine çıkmazsan, bu şehir Kildanîlerin eline verilecek, ve onu yakacaklar, ve sen onların elinden kaçıp kurtulmıyacaksın.</verse>
				<verse number="19">Ve kıral Tsedekiya Yeremyaya dedi: Kildanîlere geçmiş olan Yahudilerin eline beni verirler de, benimle eğlenirler diye onlardan korkuyorum.</verse>
				<verse number="20">Ve Yeremya dedi: Vermezler. Sana söylediğim şeyde RABBİN sesini işit, rica ederim; ve sana iyilik olur, ve canın sağ kalır.</verse>
				<verse number="21">Fakat sen çıkmak istemezsen, RABBİN bana gösterdiği söz şudur:</verse>
				<verse number="22">İşte, Yahuda kıralının evinde kalan bütün kadınlar Babil kıralının reislerine çıkarılacaklar, ve o kadınlar diyecekler: Yakın dostların seni aldattılar, ve seni alt ettiler; senin ayakların çamura battı, onlar geri döndüler.</verse>
				<verse number="23">Ve senin bütün karılarını, ve oğullarını Kildanîlere çıkaracaklar; ve sen onların elinden kaçıp kurtulmıyacaksın; fakat Babil kıralının eli seni tutacak; ve sen bu şehri yaktıracaksın.</verse>
				<verse number="24">Ve Tsedekiya Yeremyaya dedi: Bu sözleri kimse bilmesin, sen de ölmiyeceksin.</verse>
				<verse number="25">Ve seninle söyleştiğimi reisler işitirler, ve sana gelip: Kırala ne söyledin, ve kıral sana ne dedi ise şimdi bize bildir, bizden gizleme ve seni öldürmeyiz, derlerse,</verse>
				<verse number="26">onlara: Beni Yonatanın evine göndermesin de, orada ölmiyeyim diye, yalvarışımı kıralın önüne düşürdüm, dersin.</verse>
				<verse number="27">Ve bütün reisler Yeremyaya gelip ona sordular, ve kıralın emretmiş olduğu bütün bu sözlere göre onlara anlattı. Ve artık ona bir şey demediler, çünkü işi kimse işitmemişti.</verse>
				<verse number="28">Ve Yeruşalimin alındığı güne kadar Yeremya muhafızlar avlusunda kaldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="39">
				<verse number="1">VE Yeruşalim alındığı zaman (Yahuda kıralı Tsedekiyanın dokuzuncu yılında, onuncu ayda, Babil kıralı Nebukadretsar ve bütün ordusu Yeruşalime karşı gelmiş, ve onu kuşatmışlardı;</verse>
				<verse number="2">Tsedekiyanın on birinci yılında, dördüncü ayda, ayın dokuzuncu gününde şehrin duvarında gedik açılmıştı), vaki oldu ki,</verse>
				<verse number="3">Babil kıralının bütün reisleri içeri girdiler, ve Nergal-şaretser, Samgar-nebo, Sarsekim, Rab-saris, Nergal-şaretser, Rab-mag, ve Babil kıralının geri kalan bütün reisleri orta kapıda oturdular.</verse>
				<verse number="4">Ve vaki oldu ki, Yahuda kıralı Tsedekiya ve bütün cenk erleri, onları görünce kaçtılar, ve geceleyin şehirden, kıral bahçesi yolundan, iki duvar arasındaki kapıdan çıktılar; ve Araba yolunu tuttu.</verse>
				<verse number="5">Ve Kildanîler ordusu onların ardını kovdu, ve Eriha ovalarında Tsedekiyaya yetiştiler; ve onu tuttular, ve onu Hamat diyarında Riblaya, Babil kıralı Nebukadretsara çıkardılar; ve onun hakkında hüküm verdi.</verse>
				<verse number="6">Ve Riblada Babil kıralı Tsedekiyanın gözü önünde oğullarını öldürdü; Babil kıralı bütün Yahuda ileri gelenlerini de öldürdü.</verse>
				<verse number="7">Ve Tsedekiyanın gözlerini kör etti; ve onu Babile götürmek için zincire vurdu.</verse>
				<verse number="8">Ve Kildanîler kıral evini, ve kavmın evlerini yaktılar, ve Yeruşalim duvarlarını yıktılar.</verse>
				<verse number="9">Ve muhafız askerin başı Nebuzaradan şehirde kalan kavmın bakiyesini, ve kendi tarafına geçmiş olanları, ve artakalan kavmın bakiyesini Babile sürdü.</verse>
				<verse number="10">Ve muhafız askerin başı Nebuzaradan kavmın fakirlerinden olup hiç bir şeyi olmıyan adamları Yahuda diyarında bıraktı, ve o gün onlara bağlar ve tarlalar verdi.</verse>
				<verse number="11">Ve Babil kıralı Nebukadretsar Yeremya için muhafız askerin başı Nebuzaradana emredip dedi:</verse>
				<verse number="12">Onu al, ve ona iyi bak, ve ona kötü bir şey yapma; ancak sana ne derse ona öyle yap.</verse>
				<verse number="13">Ve muhafız askerin başı Nebuzardan, ve Nebuşazban, Rab-saris, ve Nergal-şaretser, Rab-mag, ve Babil kıralının bütün reisleri adam gönderdiler;</verse>
				<verse number="14">ve gönderip Yeremyayı muhafızlar avlusundan aldılar, ve eve götürsün diye Şafanın oğlu Ahikamın oğlu Gedalyaya verdiler. Ve kavm arasında oturdu.</verse>
				<verse number="15">Ve muhafızlar avlusunda bağlı iken Yeremyaya RABBİN şu sözü gelmişti:</verse>
				<verse number="16">Git, ve Habeş Ebed-meleke söyle: İsrailin Allahı, orduların RABBİ, şöyle diyor: İşte, bu şehrin üzerine sözlerimi iyilik için değil, kötülük için getireceğim; ve o gün senin önünde vaki olacaklar.</verse>
				<verse number="17">Fakat o gün seni kurtaracağım, RAB diyor; ve yılmakta olduğun adamların eline verilmiyeceksin.</verse>
				<verse number="18">Çünkü elbette seni kurtaracağım, ve kılıçla düşmiyeceksin, ve canın sana bir çapul malı olacak; çünkü bana güvendin, RAB diyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="40">
				<verse number="1">MUHAFIZ askerin başı Nebuzaradan, Babile sürgün götürülen bütün Yeruşalim ve Yahuda sürgünleri arasında zincirle bağlı olan Yeremyayı Ramadan salıverdikten sonra, ona RABBİN sözü geldi.</verse>
				<verse number="2">Ve muhafız askerin başı Yeremyayı alıp ona dedi: Bu yere karşı Allahın RAB bu belâyı söyledi;</verse>
				<verse number="3">ve onu RAB getirdi, ve söylediği gibi yaptı; çünkü RABBE karşı suç ettiniz, ve sözünü dinlemediniz, bundan dolayı başınıza bu iş geldi.</verse>
				<verse number="4">Ve şimdi, işte, elinde olan zincirlerden seni bugün çözüyorum. Eğer benimle beraber Babile gelmek gözünde iyi ise, gel, ve sana iyi bakarım; fakat benimle beraber Babile gelmek gözünde kötü ise, gelme; bak, bütün memleket senin önünde; nereye gitmek gözünde iyi ve doğru ise, oraya git.</verse>
				<verse number="5">Ve Yeremya henüz dönmeden ona dedi: Babil kıralının Yahuda şehirleri üzerine koymuş olduğu Şafanın oğlu, Ahikamın oğlu Gedalyanın yanına dön, ve onunla beraber kavm arasında otur; yahut gözünde nereye gitmek doğru ise, oraya git. Ve muhafız askerin başı ona azık ve hediye verip kendisini salıverdi.</verse>
				<verse number="6">Ve Yeremya Mitspaya, Ahikamın oğlu Gedalyanın yanına gitti, ve onunla beraber, memlekette kalmış olan kavm arasında oturdu.</verse>
				<verse number="7">Ve kırlarda olan bütün asker başları, kendileri ve adamları, Babil kıralının Ahikamın oğlu Gedalyayı memleket üzerine koymuş olduğunu, ve memleketin en fakirlerinden olup Babile sürülmemiş olanlardan erkekleri, ve kadınları ve çocukları ona verdiğini işitince,</verse>
				<verse number="8">Mitspaya, Gedalyanın yanına geldiler: Netanyanın oğlu İsmail, ve Kareahın oğulları Yohanan ve Yonatan, ve Tanhumetin oğlu Seraya, ve Netofalı Efayın oğulları, ve Maakalının oğlu Yezanya, kendileri ve adamları.</verse>
				<verse number="9">Ve Şafanın oğlu, Ahikamın oğlu Gedalya onlara ve adamlarına and edip dedi: Kildanîlere kulluk etmekten korkmayın; memlekette oturun, ve Babil kıralına kulluk edin, ve sizin için iyi olur.</verse>
				<verse number="10">Ve bana gelince, işte, bize gelecek olan Kildanîlerin önünde durmak için ben Mitspada oturacağım; fakat siz, şarap ve yaz yemişleri ve yağ toplayın, ve kaplarınıza koyun, ve aldığınız şehirlerde oturun.</verse>
				<verse number="11">Ve Moabda, ve Ammon oğulları arasında, ve Edomda, ve bütün memleketlerde olan Yahudilerin hepsi, Babil kıralının Yahudadan bir bakiye bırakmış olduğunu, ve üzerlerine Şafanın oğlu Ahikamın oğlu Gedalyayı koymuş olduğunu işitince,</verse>
				<verse number="12">Yahudilerin hepsi sürülmüş oldukları bütün yerlerden döndüler, ve Yahuda diyarına, Mitspaya, Gedalyanın yanına geldiler, ve pek çok şarap ve yaz yemişleri topladılar.</verse>
				<verse number="13">Ve Kareahın oğlu Yohanan, ve kırlarda olan bütün asker başları Mitspaya Gedalyanın yanına geldiler,</verse>
				<verse number="14">ve ona dediler: Senin canını alsın diye Netanyanın oğlu İsmaili Ammon oğulları kıralı Baalisin gönderdiğini biliyor musun? Fakat Ahikamın oğlu Gedalya onlara inanmadı.</verse>
				<verse number="15">Ve Kareahın oğlu Yohanan, Mitspada Gedalyaya gizlice söyliyip dedi: Bırak gideyim, ve Netanyanın oğlu İsmaili vurayım, ve kimse bilmiyecektir; niçin senin canını alsın da, senin yanına toplanmış olan Yahudilerin hepsi dağılsınlar, ve Yahudanın bakiyesi yok olsun?</verse>
				<verse number="16">Fakat Ahikamın oğlu Gedalya Kareahın oğlu Yohanana dedi: Bu işi yapmıyacaksın, çünkü İsmail hakkında yalan söyliyorsun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="41">
				<verse number="1">VE yedinci ayda vaki oldu ki, kıral zürriyetinden ve kıralın büyük adamlarından biri olan Elişamanın oğlu, Netanyanın oğlu İsmail, ve kendisile beraber on kişi Mitspaya Ahikamın oğlu Gedalyanın yanına geldiler; ve orada, Mitspada birlikte yemek yediler.</verse>
				<verse number="2">Ve Netanyanın oğlu İsmail, ve kendisile beraber olan on kişi kalktılar, ve Babil kıralının memleket üzerine koymuş olduğu Şafanın oğlu, Ahikamın oğlu Gedalyayı kılıçla vurup öldürdüler.</verse>
				<verse number="3">Ve Mitspada onunla, Gedalya ile beraber olan bütün Yahudileri, ve orada bulunan Kildanîleri, cenk erlerini, İsmail vurdu.</verse>
				<verse number="4">Ve Gedalyayı vurduktan sonra, (ve kimse bilmiyordu) ikinci günde vaki oldu ki,</verse>
				<verse number="5">Şekemden, Şilodan, ve Samiriyeden adamlar, sakalları tıraş edilmiş, ve esvapları yırtılmış, ve kendi bedenlerinde yaralar açmış, ve RAB evine getirmek üzre ekmek takdimesi ve günnük ellerinde olarak seksen kişi geldiler.</verse>
				<verse number="6">Ve onları karşılamak için Netanyanın oğlu İsmail, ağlıya ağlıya yürüyerek Mitspadan çıktı; ve vaki oldu ki, onları karşılıyınca kendilerine dedi: Ahikamın oğlu Gedalyanın yanına gelin.</verse>
				<verse number="7">Ve vaki oldu ki, şehrin ortasına geldikleri zaman Netanyanın oğlu İsmail, kendisi ve yanında olan adamlar, onları boğazlıyıp çukurun içine attılar.</verse>
				<verse number="8">Fakat onlar arasında bulunan on kişi İsmaile dediler: Bizi öldürme; çünkü tarlada saklı malımız var, buğday, ve arpa, ve yağ, ve bal. O da vazgeçip onları kardeşleri ile beraber öldürmedi.</verse>
				<verse number="9">Ve İsmailin öldürmüş olduğu adamların bütün leşlerini içine, Gedalyanın yanına, attığı sarnıç, İsrail kıralı Baaşa korkusu yüzünden kıral Asanın yapmış olduğu sarnıçtı; Netanyanın oğlu İsmail öldürülmüş olanlarla onu doldurdu.</verse>
				<verse number="10">Ve muhafız askerin başı Nebuzaradanın Ahikamın oğlu Gedalyaya vermiş olduğu Mitspada olan kavmın bütün bakiyesini, kıralın kızlarını, ve Mitspada kalan bütün kavmı İsmail sürdü; Netanyanın oğlu İsmail onları sürüp Ammon oğullarına geçmek için gitti.</verse>
				<verse number="11">Fakat Kareahın oğlu Yohanan, ve onunla beraber olan bütün asker başları Netanyanın oğlu İsmailin etmiş olduğu kötülüğün hepsini işitince,</verse>
				<verse number="12">bütün adamları aldılar, ve Netanyanın oğlu İsmaille cenketmeğe gittiler, ve onu Gibeonda olan büyük suların yanında buldular.</verse>
				<verse number="13">Ve vaki oldu ki, İsmail yanında olan bütün kavm, Kareahın oğlu Yohananı, ve onunla beraber olan bütün asker başlarını görünce sevindiler.</verse>
				<verse number="14">Ve İsmailin Mitspadan sürmüş olduğu bütün kavm dönüp geri geldiler, ve Kareahın oğlu Yohananın yanma gittiler.</verse>
				<verse number="15">Ancak Netanyanın oğlu İsmail, Yohananın önünden sekiz kişi ile kaçıp kurtuldu, ve Ammon oğullarına gitti.</verse>
				<verse number="16">Yanındaki bütün asker başları ile Kareahın oğlu Yohanan, Netanyanın oğlu İsmailin, Ahikamın oğlu Gedalyayı vurduktan sonra Mitspadan götürmüş olduğu kavmın bütün bakiyesini, yani Gibeondan geri getirdiği yiğit cenk erlerini, ve kadınları, ve çocukları, ve kızlar ağalarını aldı.</verse>
				<verse number="17">Ve gittiler, ve Kildanîler yüzünden gidip Mısıra girmek için, Beyt-lehem yanında olan Gerut-kimhamda oturdular,</verse>
				<verse number="18">çünkü onlardan korkuyorlardı; çünkü Babil kıralının memleket üzerine koymuş olduğu Ahikamın oğlu Gedalyayı Netanyanın oğlu İsmail vurmuştu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="42">
				<verse number="1">VE bütün asker başları, ve Kareahın oğlu Yohanan, ve Hoşayanın oğlu Yezanya, ve küçüğünden büyüğüne kadar bütün kavm yaklaşıp,</verse>
				<verse number="2">Yeremya peygambere dediler: Rica ederiz, yalvarışımız senin önüne düşsün, ve bizim için, bu bakiye için (çünkü çokluktan artakalan az adamlarız, nasıl ki, gözlerin bizi görüyor) Allahın RABBE dua et de,</verse>
				<verse number="3">yürüyeceğimiz yolu, ve yapacağımız şeyi Allahın RAB bize bildirsin.</verse>
				<verse number="4">Ve peygamber Yeremya onlara dedi: Sizi dinledim; işte, sözlerinize göre Allahınız RABBE dua edeceğim, ve vaki olacak ki, sizin için RAB ne cevap verirse size bildireceğim; sizden bir şey saklamıyacağım.</verse>
				<verse number="5">Ve Yeremyaya dediler: Allahın RABBİN bize bildirmek üzre seni göndereceği her söze göre yapmazsak, RAB aramızda sadık ve emin bir şahit olsun.</verse>
				<verse number="6">Seni kendisine gönderdiğimiz Allahımız RABBİN sözü iyi olsun kötü olsun, dinliyeceğiz ki, Allahımız RABBİN sözünü dinliyince bize iyilik olsun.</verse>
				<verse number="7">Ve on gün sonra vaki oldu ki, RABBİN sözü Yeremyaya geldi.</verse>
				<verse number="8">Ve Kareahın oğlu Yohananı, ve onunla beraber olan bütün asker başlarını, ve küçüğünden büyüğüne kadar bütün kavmı çağırdı,</verse>
				<verse number="9">ve onlara dedi: Yalvarışınızı önüne arzedeyim diye, beni kendisine gönderdiğiniz İsrailin Allahı RAB şöyle diyor:</verse>
				<verse number="10">Gerçek bu diyarda kalırsanız, sizi bina ederim ve yıkmam, ve sizi dikerim ve sökmem; çünkü size yapmış olduğum bütün kötülükten dolayı nadim oluyorum.</verse>
				<verse number="11">Babil kıralından korkmayın, siz ki, ondan korkuyorsunuz; ondan korkmayın, RAB diyor; çünkü sizi kurtarmak için, ve sizi onun elinden azat etmek için ben sizinle beraberim.</verse>
				<verse number="12">O size merhamet etsin de, sizi kendi toprağınıza geri göndersin diye, ben size merhamet edeceğim.</verse>
				<verse number="13">Fakat siz: Bu diyarda oturmıyacağız, derseniz, ve Allahınız RABBİN sözünü dinlemiyerek:</verse>
				<verse number="14">Hayır; fakat Mısır diyarına gireceğiz, orada cenk görmiyeceğiz, ve boru sesi işitmiyeceğiz, ve ekmek için açlık çekmiyeceğiz; ve orada oturacağız, derseniz;</verse>
				<verse number="15">bundan dolayı da, ey Yahuda bakiyesi, şimdi RABBİN sözünü dinleyin: İsrailin Allahı, orduların RABBİ, şöyle diyor: Eğer siz Mısıra girmeğe gerçekten yüz tutarsanız, ve orada misafir olmak üzre giderseniz;</verse>
				<verse number="16">o zaman vaki olacak ki, korkmakta olduğunuz kılıç Mısır diyarında, orada size yetişecektir; ve korkmakta olduğunuz kıtlık Mısırda, orada ardınıza yapışacaktır; ve orada öleceksiniz.</verse>
				<verse number="17">Mısırda misafir olmak üzre oraya girmeğe yüz tutan bütün adamlar böyle olacak; kılıçla, kıtlıkla, ve veba ile ölecekler; ve onlardan kimse kalmıyacak, ve üzerlerine getireceğim kötülükten kaçıp kurtulmıyacak.</verse>
				<verse number="18">Çünkü İsrailin Allahı, orduların RABBİ, şöyle diyor: Yeruşalimde oturanların üzerine öfkem ve kızgınlığım nasıl döküldü ise, siz Mısıra girince üzerinize kızgınlığım öyle dökülecek; ve lânetlik, ve şaşılacak, ve nefret edilecek bir şey, ve bir utanç olacaksınız; ve artık bu yeri görmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="19">Ey Yahuda bakiyesi, sizin için RAB: Mısıra gitmeyin, diye söyledi; iyi bilin ki, bugün size şehadet ettim.</verse>
				<verse number="20">Çünkü canlarınıza hile ettiniz; çünkü beni Allahınız RABBE gönderip dediniz: Allahımız RABBE bizim için dua et; ve Allahımız RABBİN diyeceği her şeye göre bize öylece bildir, ve biz yaparız.</verse>
				<verse number="21">Ve ben bugün size bildirdim; fakat beni size göndermiş olduğu hiç bir işte Allahınız RABBİN sözünü dinlemediniz.</verse>
				<verse number="22">Ve şimdi iyi bilin ki, misafir olmak üzre gitmek istediğiniz yerde, kılıçla, kıtlıkla, ve veba ile öleceksiniz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="43">
				<verse number="1">ALLAHLARI RABBİN bütün sözlerini, onlara bildirmek için Allahları RABBİN kendisini göndermiş olduğu bu sözlerin hepsini, Yeremya bütün kavma söylemeği bitirince vaki oldu ki,</verse>
				<verse number="2">Hoşayanın oğlu Azarya, ve Kareahın oğlu Yohanan, ve bütün kibirli adamlar Yeremyaya söyliyip dediler: Sen yalan söyliyorsun: Mısırda misafir olmak üzre oraya gitmiyeceksiniz, demek için seni bize Allahımız RAB göndermedi;</verse>
				<verse number="3">ancak, Kildanîler bizi öldürsünler, ve Babile sürsünler diye bizi onların eline vermek için, Neriyanın oğlu Baruk bize karşı seni kışkırtıyor.</verse>
				<verse number="4">Ve Kareahın oğlu Yohanan, ve bütün asker başları, ve bütün kavm, Yahuda diyarında oturmak üzre RABBİN sözünü dinlemediler.</verse>
				<verse number="5">Fakat Kareahın oğlu Yohanan, ve bütün asker başları, sürülmüş oldukları bütün milletlerden Yahuda diyarında misafir olmak üzre geri gelmiş olan bütün Yahuda bakiyesini,</verse>
				<verse number="6">erkekleri, ve kadınları, ve çocukları, ve kıralın kızlarını, ve muhafız askerin başı Nebuzaradanın Şafanın oğlu, Ahikamın oğlu Gedalyanın yanında bırakmış olduğu her canı, ve Yeremya peygamberi, ve Neriyanın oğlu Baruku alıp gittiler.</verse>
				<verse number="7">Ve Mısır diyarına girdiler; çünkü RABBİN sözünü dinlemediler. Ve Tahpanhese geldiler.</verse>
				<verse number="8">Ve Tahpanheste Yeremyaya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="9">Eline büyük taşlar al, ve onları Yahuda erlerinin gözü önünde, Tahpanheste Firavun evine girilecekcek yerde olan kiremitlikte, balçığın içine gizle;</verse>
				<verse number="10">ve onlara de: İsrailin Allahı, orduların RABBİ, şöyle diyor: İşte, ben gönderip Babil kıralı Nebukadretsar kulumu alacağım, ve gizlediğim bu taşların üzerine onun tahtını kuracağım; ve kıral kendi otağını onların üzerine kuracak.</verse>
				<verse number="11">Ve gelip Mısır diyarını vuracak; ölüm için olanlar ölüme, ve sürgün için olanlar sürgüne, ve kılıç için olanlar kılıca verilecek.</verse>
				<verse number="12">Ve Mısır ilâhlarının evlerinde ateş tutuşturacağım; ve onları o yakacak, ve onları sürgün edecek; ve bir çoban nasıl kendi esvabını giyerse, o da Mısır diyarını öyle giyecek; ve oradan selâmetle çıkacak.</verse>
				<verse number="13">Ve Mısır diyarında olan Beyt-şemeşin dikili taşlarını kıracak; ve Mısır ilâhlarının evlerini yakacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="44">
				<verse number="1">MISIR diyarında oturan, Migdolda, ve Tahpanheste, ve Memfiste, ve Patros diyarında oturan bütün Yahudiler için Yeremyaya şu söz geldi:</verse>
				<verse number="2">İsrailin Allahı, orduların RABBİ, şöyle diyor: Yeruşalim üzerine, ve bütün Yahuda şehirleri üzerine getirmiş olduğum kötülüğün hepsini gördünüz;</verse>
				<verse number="3">ve onların, ve atalarınızla sizin bilmediğiniz başka ilâhlara buhur yakmağa, ve kulluk etmeğe giderek beni öfkelendirmek için etmiş oldukları kötülükleri yüzünden, işte, bugün şehirler harap, ve içlerinde oturan yok.</verse>
				<verse number="4">Ve erken davranıp göndererek, bütün peygamber kullarımı size gönderip: Ah, nefret etmekte olduğum bu mekruh şeyi yapmayın, dedim.</verse>
				<verse number="5">Fakat dinlemediler, ve başka ilâhlara buhur yakmıyıp kötülüklerinden dönmek için kulak asmadılar.</verse>
				<verse number="6">Bundan dolayı kızgınlığım ve öfkem taşıp döküldü, ve Yahuda şehirlerinde ve Yeruşalim sokaklarında tutuştu; ve bugün olduğu gibi harap ve virane oldular.</verse>
				<verse number="7">Ve şimdi İsrailin Allahı, orduların Allahı RAB şöyle diyor: Sizin için bir bakiye kalmasın diye, sizden erkeği ve kadını, çocuğu ve emzikte olanı Yahuda içinden kesip atmak için,</verse>
				<verse number="8">misafir olarak gittiğiniz Mısır diyarında, başka ilâhlara buhur yakıp ellerinizin işlerile beni öfkelendirerek, kesilip atılmak, ve dünyanın bütün milletleri arasında lânetlik ve utanç olmak için, canlarınıza bu büyük kötülüğü niçin ediyorsunuz?</verse>
				<verse number="9">Yahuda diyarında, ve Yeruşalim sokaklarında atalarınızın işledikleri kötülükleri, ve Yahuda kırallarının kötülüklerini, ve karılarının kötülüklerini, ve sizin kötülüklerinizi, ve karılarınızın kötülüklerini unuttunuz mu?</verse>
				<verse number="10">Bugüne kadar kendilerini alçaltmadılar, ve korkmadılar, ve önünüze ve atalarınızın önüne koyduğum şeriatimde ve kanunlarımda yürümediler.</verse>
				<verse number="11">Bundan dolayı İsrailin Allahı, orduların RABBİ şöyle diyor: İşte ben, kötülük için, bütün Yahudayı kesip atmak için, size yüneleceğim.</verse>
				<verse number="12">Ve Mısır diyarında misafir olmak için oraya girmek üzre yünelmiş olan Yahuda bakiyesini ele alacağım, ve hepsi telef olacaklar; Mısır diyarında düşecekler; kılıçla ve kıtlıkla telef olacaklar; küçüğünden büyüğüne kadar, kılıçla ve kıtlıkla ölecekler; ve lânetlik, ve şaşılacak, ve nefret edilecek bir şey, ve bir utanç olacaklar.</verse>
				<verse number="13">Ve Yeruşalimi kılıçla, kıtlıkla, ve veba ile nasıl yokladımsa, Mısır diyarında oturanları da öyle yoklıyacağım;</verse>
				<verse number="14">ve Mısır diyarında misafir olmak üzre oraya giden, ve Yahuda diyarında oturmak üzre oraya dönmeği özliyen Yahuda bakiyesinden, oraya dönmek için kaçıp kurtulan ve bırakılan kimse kalmıyacak; ancak kaçıp kurtulan bir kaç kişiden başkası dönmiyecek.</verse>
				<verse number="15">Ve karılarının başka ilahlara buhur yaktıklarını bilen bütün erkekler, ve orada durmakta olan bütün kadınlar, büyük bir cemaat, Mısır diyarında Patrosta oturan bütün kavm, Yeremyaya cevap verip dediler:</verse>
				<verse number="16">Bize RABBİN ismile söylediğin sözde seni dinlemiyeceğiz.</verse>
				<verse number="17">Fakat gökler kıraliçasına buhur yakmak, ve ona dökülen takdimeler dökmek için ağzımızdan çıkan her sözü mutlaka yapacağız, nitekim biz ve atalarımız, kırallarımız ve reislerimiz, Yahuda şehirlerinde ve Yeruşalim sokaklarında yaptık; o zaman ekmeğe doyuyorduk, ve iyilik görüyor, kötülük görmiyorduk.</verse>
				<verse number="18">Ve gökler kıraliçasına buhur yakmağı, ve ona dökülen takdimeler dökmeği bıraktığımız vakitten beri, her şeye muhtaç olduk, ve kılıçla, ve kıtlıkla telef olduk.</verse>
				<verse number="19">Ve biz gökler kıraliçasına buhur yakarken, ve ona dökülen takdimeler dökerken, kocalarımızın haberi olmadan mı ona tapınmak için pideler yaptık, ve ona dökülen takdimeler döktük?</verse>
				<verse number="20">Ve Yeremya bütün kavma, erkeklere ve kadınlara, kendisine o cevabı vermiş olan bütün kavma söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="21">Sizin ve atalarınızın, kırallarınızın ve reislerinizin, ve memleket kavmının Yahuda şehirlerinde, ve Yeruşalim sokaklarında yaktığınız buhuru RAB anmadı mı, ve onun hatırına gelmedi mi?</verse>
				<verse number="22">ve RAB işlerinizin kötülüğü yüzünden, ve yaptığınız mekruh şeyler yüzünden artık dayanamadı; ve bugün olduğu gibi içinde oturanı kalmıyarak memleketiniz virane, ve şaşılacak, ve nefret edilecek bir şey oldu.</verse>
				<verse number="23">Mademki buhur yaktınız, ve mademki RABBE karşı suç işlediniz, ve RABBİN sözünü dinlemediniz, ve şeriatinde, ve kanunlarında, ve şehadetlerinde yürümediniz; bundan dolayı, bugün olduğu gibi başınıza bu kötülük geldi.</verse>
				<verse number="24">Ve Yeremya bütün kavma ve bütün kadınlara dedi: Mısır diyarında olan bütün Yahuda, RABBİN sözünü dinleyin.</verse>
				<verse number="25">İsrailin Allahı, orduların RABBİ şöyle söyliyip diyor: Gökler kıraliçasına buhur yakmak için, ve ona dökülen takdimeler dökmek için adamış olduğumuz adakları mutlaka yapacağız, diyerek siz de karılarınız da ağzınızla söylediniz, ve ellerinizle yerine getirdiniz; adaklarınızı tutun, ve adaklarınızı yapın.</verse>
				<verse number="26">Mısır diyarında oturan bütün Yahuda, bundan dolayı RABBİN sözünü dinleyin: İşte, ben büyük ismim üzerine and ettim ki, RAB diyor, artık bütün Mısır diyarında, Yahuda adamlarından hiç birinin ağzı ile: Hay olan Rab Yehovanın hakkı için, diye benim ismim çağırılmıyacak.</verse>
				<verse number="27">İşte, ben uyanık durup onları iyilik için değil kötülük için bekliyorum; ve Mısır diyarında olan bütün Yahuda erleri bitinciye kadar, kılıçla ve kıtlıkla telef olacaklar.</verse>
				<verse number="28">Ve kılıçtan kaçıp kurtulanlar, sayısı az adamlar, Mısır diyarından Yahuda diyarına dönecekler; ve Mısır diyarında misafir olmak için oraya giden bütün Yahuda bakiyesi, kimin sözü duracağını bilecekler, benimki mi, yoksa onlarınki mi?</verse>
				<verse number="29">Ve elbette sözlerimin kötülük için size karşı duracağını bilesiniz diye, RAB diyor, bu yerde sizi yoklıyacağıma alâmet şu olacak;</verse>
				<verse number="30">RAB şöyle diyor: İşte, Yahuda kıralı Tsedekiyayı, düşmanı olan ve canını arıyan Babil kıralı Nebukadretsarın eline nasıl verdimse, Mısır kıralı Firavun Hofrayı da, düşmanlarının eline, ve canını arıyanların eline öyle vereceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="45">
				<verse number="1">YAHUDA kıralı Yoşiya oğlu Yehoyakimin dördüncü yılında, Neriyanın oğlu Baruk, Yeremyanın ağzından bu sözleri kitaba yazdığı zaman, Yeremya peygamber ona şu sözü söyledi:</verse>
				<verse number="2">Ey Baruk, senin için İsrailin Allahı RAB şöyle diyor:</verse>
				<verse number="3">Sen: Şimdi vay başıma! çünkü RAB sızılarıma keder kattı; iniltimden yoruldum, ve rahat bulmıyorum, dedin.</verse>
				<verse number="4">Ona şöyle diyeceksin: RAB şöyle diyor: İşte, bina ettiğimi ben yıkacağım, ve diktiğimi ben sökeceğim, hem de bütün memlekette.</verse>
				<verse number="5">Ve sen kendin için büyük şeyler mi arıyorsun? arama; çünkü işte, ben bütün beşerin üzerine kötülük getireceğim, RAB diyor; fakat gideceğin bütün yerlerde canını sana çapul malı olarak vereceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="46">
				<verse number="1">MİLLETLER için Yeremya peygambere gelen RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="2">Mısır için: Mısır kıralı Firavun-nekonun ordusu için; o ordu ki, Fırat ırmağı yanında Karkemişte idi; ve Yahuda kıralı Yoşiya oğlu Yehoyakimin dördüncü yılında Babil kıralı Nebukadretsar onu vurdu.</verse>
				<verse number="3">Küçük kalkanı ve büyük kalkanı hazırlayın, ve cenge girin.</verse>
				<verse number="4">Atları koşun, siz de binin, ey atlılar, ve miğferler giyip dikilin; mızraklarınızı bileyin, zırhlar giyin.</verse>
				<verse number="5">Bunu niçin gördüm? yıldılar ve geri döndüler; ve yiğitleri yere çalındılar, ve çabuk kaçtılar, ve arkaya bakmadılar; çepçevre yılgınlık! RAB diyor.</verse>
				<verse number="6">Ayağına çevik olan kaçmasın, ve yiğit kaçıp kurtulmasın; şimalde, Fırat ırmağı yanında sürçüp düştüler.</verse>
				<verse number="7">Nil gibi yükselen bu kimdir? suları ırmaklar gibi çalkanıyor.</verse>
				<verse number="8">Nil gibi yükselen Mısırdır, ve onun suları ırmaklar gibi çalkanıyor; ve diyor: Yükselip yeryüzünü kaplıyacağım; şehirleri, ve onlarda oturanları yok edeceğim.</verse>
				<verse number="9">Ey atlar, şahlanın; cenk arabaları, saldırın; ve yiğitler, kalkan kullanan Kuş ile Put, ve yay kullanan ve kuran Ludîler çıksınlar.</verse>
				<verse number="10">Çünkü o gün orduların Rabbi Yehovanın günüdür, hasımlarından öç alsın diye, öç günüdür; ve kılıç yiyip doyacak, ve kana kana onların kanından içecek; çünkü şimal diyarında, Fırat ırmağı yanında, orduların Rabbi Yehovanın kurbanı var.</verse>
				<verse number="11">Ey sen, Mısırın ere varmamış kızı, Gileada çık da merhem al; boş yere çok ilaç kullanıyorsun; senin için şifa yok.</verse>
				<verse number="12">Milletler senin utancını işittiler, ve yeryüzü senin feryadınla dolu; çünkü yiğit yiğide çarptı, ikisi de birden düştüler.</verse>
				<verse number="13">Babil kıralı Nebukadretsarın Mısır diyarını vurmak üzre geleceğine dair RABBİN Yeremya peygambere söylediği söz.</verse>
				<verse number="14">Mısırda bildirın, ve Migdolda işittirin, ve Memfiste, ve Tahpanheste işittirin; diyin: Dikil ve hazırlan; çünkü çevrende olanları kılıç yiyip bitirdi.</verse>
				<verse number="15">Kuvvetli erlerin niçin süpürüldüler? yerlerinde durmadılar, çünkü RAB onları kovdu.</verse>
				<verse number="16">Sürçenlerı çoğalttı, evet, birbiri üzerine düştüler; ve dediler: Kalkın da gaddar kılıcın yüzünden kavmımıza, ve doğduğumuz diyara dönelim.</verse>
				<verse number="17">Orada bağırdılar: Mısır kıralı Firavun ancak bir yaygaracı; tam vakti kaçırdı.</verse>
				<verse number="18">İsmi orduların RABBİ olan Kıral diyor: Varlığım hakkı için, gerçek dağlar arasında Tabor dağı gibi, ve deniz yanındaki Karmel gibi gelecektir.</verse>
				<verse number="19">Ey sen, Mısırda oturan kız, sürgünlük için eşyanı hazırla; çünkü Memfis virane olacak, ve yanacak, içinde oturanı olmıyacak.</verse>
				<verse number="20">Mısır çok güzel bir genç inek; fakat şimalden geliyor, at sineği geliyor.</verse>
				<verse number="21">Onun içinde ücretli askerleri de besili buzağılar gibi; çünkü onlar da geri dönüp hep birden kaçtılar, yerlerinde durmadılar; çünkü üzerlerine felâketleri günü, yoklanmaları vakti gelmişti.</verse>
				<verse number="22">Yürüyen yılan gibi hışırtısı olacak; çünkü ordu ile yürüyecekler, ve ona karşı odun kesenler gibi baltalarla gelecekler.</verse>
				<verse number="23">Ağaçları sayıya gelmezse de, yine onun ormanını kesecekler, RAB diyor; çünkü onlar çekirgelerden çokturlar, ve sayıya gelmezler.</verse>
				<verse number="24">Mısır kızı utandırılacak; şimal kavmının eline verilecek.</verse>
				<verse number="25">İsrailin Allahı, orduların RABBİ diyor: İşte, No şehrindeki Amonu, ve Firavunu, ve Mısırı, ve onun ilâhlarını, ve kırallarını, Firavunu ve ona güvenenleri yoklıyacağım;</verse>
				<verse number="26">ve canlarını arıyanların eline, ve Babil kıralı Nebukadretsarın eline, ve kullarının eline onları vereceğim; ve ondan sonra eski günlerde olduğu gibi orada oturulacak, RAB diyor.</verse>
				<verse number="27">Fakat, ey Yakub kulum, sen korkma, ve ey İsrail, sen yılgınlığa düşme; çünkü, işte, seni uzaktan, ve zürriyetini onların sürgünlük diyarından ben kurtaracağım; ve Yakub geri gelecek, ve rahat bulup kaygısız olacak, ve kendisini korkutan olmıyacak.</verse>
				<verse number="28">Kulum Yakub, sen korkma, RAB diyor; çünkü ben seninle beraberim; çünkü aralarına seni sürmüş olduğum milletlerin hepsini bütün bütün sona erdireceğim; fakat seni bütün bütün sona erdirmiyeceğim, ancak seni ölçü ile tedip edeceğim, ve seni hiç cezasız bırakmıyacağım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="47">
				<verse number="1">FİRAVUN Gazayı vurmadan önce Filistîler için Yeremya peygambere gelen RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="2">RAB şöyle diyor: İşte, şimalden sular yükseliyor, ve onlar taşkın bir sel olacak, ve diyarın, ve bütün içindekilerin, şehrin ve onda oturanların üzerine taşacak; ve insanlar feryat edecek, ve diyarda oturanların hepsi uluyacaklar.</verse>
				<verse number="3">Kuvvetli atlarının yere vuran tırnakları sesinden, cenk arabalarının velvelesinden, tekerleklerinin gürültüsünden, elleri gevşediği için babalar dönüp oğullarına bakmıyorlar;</verse>
				<verse number="4">çünkü Sur ve Saydaya kalan her yardımcıyı kesip atmak üzre, bütün Filistîleri helâk etmek günü geldi; çünkü RAB Filistîleri, Kaftor adasının bakiyesini helâk edecek.</verse>
				<verse number="5">Gaza saçını yoldu; Aşkelon vadilerinin bakiyesile beraber hiçe indirildi; daha ne vakte kadar bedeninde yara açacaksın?</verse>
				<verse number="6">Ey sen, RABBİN kılıcı, ne vakte kadar susmıyacaksın? kınına gir; rahat et de sus.</verse>
				<verse number="7">RAB sana emretmişken nasıl susabilirsin? Onu oraya, Aşkelona, ve deniz kıyısına karşı gönderdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="48">
				<verse number="1">MOAB için. İsrailin Allahı, orduların RABBİ şöyle diyor: Neboya ne yazık! çünkü harap oldu; Kiryataim utandı, alındı; Misgab utandı, ve yıldı.</verse>
				<verse number="2">Artık Moabın övünmesi kalmadı; Heşbonda ona karşı kötülük düşündüler: Gelin, onu kesip atalım da artık bir millet olmasın. Sen de susturulacaksın, ey Madmen; seni kılıç kovalıyacak.</verse>
				<verse number="3">Horonaimden çığlık sesi, soygun ve büyük kırgın!</verse>
				<verse number="4">Moab kırıldı; yavrularının feryadı işitildi.</verse>
				<verse number="5">Çünkü Luhit yokuşunu ağlıya ağlıya çıkıyorlar; çünkü Horonaim inişinde kırgından dolayı sıkıntı çığlığını işittiler.</verse>
				<verse number="6">Kaçın, canınızı kurtarın, ve çöldeki ılgın ağacı gibi olun.</verse>
				<verse number="7">Çünkü, kendi işlerine ve hazinelerine güvendiğin için sen de alınacaksın; ve Kemoş kendi kâhinleri ve reisleri ile beraber sürgüne çıkacak.</verse>
				<verse number="8">Ve RABBİN söylediği gibi, helâk edici her şehrin üzerine gelecek, ve hiç bir şehir kurtulmıyacak; ve vadi yok olacak, ve ova harap olacak.</verse>
				<verse number="9">Moaba kanat verin de uçup gitsin; onun şehirleri de virane olacak, onlarda oturan kalmıyacak.</verse>
				<verse number="10">RABBİN işini gevşeklikle yapan lânetli olsun; ve kılıcını kandan alıkoyan lanetli olsun.</verse>
				<verse number="11">Moab çocukluğundan beri kaygısızdı, ve şarap gibi tortusu üzerine yerleşti, ve kaptan kaba boşaltılmadı, ve sürgüne gitmedi; bundan dolayı tadını kaybetmedi, ve kokusu değişmedi.</verse>
				<verse number="12">Bundan dolayı, RAB diyor, onu kaptan kaba dökecek olan adamları göndereceğim günler işte, geliyor, ve onu dökecekler; ve kaplarını boşaltacaklar, ve küplerini parçalıyacaklar.</verse>
				<verse number="13">İsrail evi güvendikleri Beyt-elden nasıl utandılarsa, Moab da Kemoştan öyle utanacak.</verse>
				<verse number="14">Nasıl diyorsunuz: Biz yiğitleriz, ve cenk için cesur adamlarız?</verse>
				<verse number="15">Moab harap oldu, ve onun şehirlerine çıktılar, ve seçme yiğitleri boğazlanmak için indiler, ismi orduların RABBİ olan Kıral diyor.</verse>
				<verse number="16">Moabın felâketi gelmek üzredir, ve onun belâsı seğirdip gelmektedir.</verse>
				<verse number="17">Ey sizler, bütün onun çevresinde olanlar, ve hep onun adını bilenler, onun için figan edip diyin: Kuvvet asası, güzel değnek nasıl kırıldı!</verse>
				<verse number="18">Ey sen, Dibonda oturan kız, izzetinden aşağı in, ve susuz yerde otur; çünkü Moabı harap eden sana karşı çıktı, senin hisarlarını yıktı.</verse>
				<verse number="19">Ey sen, Aroerde oturan, yol kenarında dur da bekle; kaçan ere, ve kurtulan kadına sor: Ne oldu? de.</verse>
				<verse number="20">Moab utandı; çünkü yıkıldı; ulu ve feryat et; Moabın harap olduğunu Arnon yanında bildirin.</verse>
				<verse number="21">Ovalık memlekete, Holona, ve Yahtsaya, ve Mefaata,</verse>
				<verse number="22">ve Dibona, ve Neboya, ve Beyt-diblataime,</verse>
				<verse number="23">ve Kiryataime, ve Beyt-gamula, ve Beyt-meona,</verse>
				<verse number="24">ve Keriyota, ve Botsraya, ve uzak ve yakın bütün Moab diyarı şehirlerine hüküm geldi.</verse>
				<verse number="25">Moabın boynuzu kesildi, ve bazusu kırıldı, RAB diyor.</verse>
				<verse number="26">Onu sarhoş edin; çünkü RABBE karşı kendisini büyük etti; ve Moab kendi kusmuğu içinde yuvarlanacak, ve o da gülünç olacak.</verse>
				<verse number="27">Çünkü İsrail sana gülünç olmadı mı? hırsızlar arasında mı bulundu? çünkü onun için söyledikçe baş sallıyorsun.</verse>
				<verse number="28">Ey sizler, Moabda oturanlar, şehirleri bırakın da kayada oturun; ve yuvasını uçurumun ağzında yapan güvercin gibi olun.</verse>
				<verse number="29">Moabın kibrini, onun çok mağrur olduğunu, büyüklük sattığını, ve kibrini ve küstahlığını, ve yüreğinin kibirli olduğunu işittik.</verse>
				<verse number="30">Onun gazabını bilirim, RAB diyor, bir hiçtir; onun övünmeleri bir şey yapmadı.</verse>
				<verse number="31">Bundan dolayı Moab için uluyacağım; evet, bütün Moab için feryat edeceğim; Kir-heres adamları için yas tutacaklar.</verse>
				<verse number="32">Senin için Yazer ağlayışından ziyade ağlıyacağım, ey Sibma asması; çubukların denizi aştılar, Yazer denizine eriştiler; harap edici senin yaz yemişlerin ve bağ bozumun üzerine düştü.</verse>
				<verse number="33">Semereli tarladan ve Moab diyarından sevinç ve meserret kaldırıldı; ve mâsaralardan şarabı kestim; kimse bağırışla üzüm basmıyacak; bağırış, o bağırış olmıyacak.</verse>
				<verse number="34">Heşbonun çığlığından Elealeye, Yahatsa kadar, Tsoardan Horonaime, Eglat-şelişiyaya kadar, seslerini işittirdiler; çünkü Nimrim suları da harap olacak.</verse>
				<verse number="35">Ve yüksek yerde takdime arzedeni, ve ilâhlarına buhur yakanı Moabda sona erdireceğim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="36">Bundan dolayı Moab için yüreğim ney gibi inliyor; Kir-heres erleri için yüreğim ney gibi inliyor; bundan dolayı artırdığı mal yok oldu.</verse>
				<verse number="37">Çünkü her başın saçı yolunmuş, ve her sakal kesilmiş; bütün eller üzerinde kesikler, ve bellerde çul.</verse>
				<verse number="38">Moabın bütün damlarında ve meydanlarında, her yerde dövünme var; çünkü Moabı kimsenin beğenmediği bir kap gibi kırdım, RAB diyor.</verse>
				<verse number="39">Nasıl yıkıldı! nasıl uluyorlar! Moab utançtan arkasını nasıl döndü! ve Moab bütün çevresinde olanlar için gülmeğe ve yılgınlığa vesile olacak.</verse>
				<verse number="40">Çünkü RAB şöyle diyor: İşte, kartal gibi uçacak, ve Moaba karşı kanatlarını gerecek.</verse>
				<verse number="41">Keriyot alındı, ve hisarlar ele geçti, ve o gün Moab yiğitlerinin yüreği ağrı çeken kadının yüreği gibi olacak.</verse>
				<verse number="42">Ve Moab harap olacak, bir kavm olmaktan çıkacak, çünkü RABBE karşı kendisini büyük etti.</verse>
				<verse number="43">Ey sen, Moabda oturan, yılgınlık, ve çukur, ve tuzak senin üzerinde! RAB diyor.</verse>
				<verse number="44">Yılgınlıktan kaçan çukura düşecek; ve çukurdan çıkan tuzağa tutulacak; çünkü onun üzerine, Moabın üzerine, yoklanmaları yılını getireceğim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="45">Kaçaklar Heşbonun gölgesinde takatsiz durmaktalar; çünkü Heşbondan ateş, ve Sihonun ortasından alev çıktı, ve Moab köşesini, ve velvele oğullarının tepesini yiyip bitirdi.</verse>
				<verse number="46">Vay sana, ey Moab! Kemoşun kavmı yok oldu; çünkü oğulların sürgün olarak alındı, ve kızların esirliğe götürüldü.</verse>
				<verse number="47">Fakat son günlerde Moab sürgünlerini geri getireceğim, RAB diyor. Moabın hükmü buraya kadardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="49">
				<verse number="1">AMMON oğulları için. RAB şöyle diyor: İsrailin oğulları yok mu? onun mirasçısı yok mu? öyle ise Malkam niçin Gadı mülk edindi, ve kavmı onun şehirlerinde oturuyor?</verse>
				<verse number="2">Bundan dolayı, RAB diyor, işte, Ammon oğullarının Rabba şehrine karşı cenk bağırışını işittireceğim günler geliyor; ve ıssız bir hüyük olacak, ve köyleri yakılacak; ve İsrail, kendisini mülk edinenleri mülk edinecek, RAB diyor.</verse>
				<verse number="3">Ulu, ey Heşbon! çünkü Ay harap oldu; feryat edin, Rabba kızları! çul kuşanın; dövünün, ve çitlerin arasında öteye beriye koşun; çünkü kâhinleri ve reislerile birlikte Malkam sürgüne gidecek.</verse>
				<verse number="4">Ey dönek kız! vadilerle, sulak vadin ile niçin övünüyorsun? sen ki, hazinelerine güveniyordun: Üzerime kim gelecek? diyordun.</verse>
				<verse number="5">İşte, senin üzerine çevrende olanların hepsinden yılgınlık getireceğim, orduların Rabbi Yehova diyor; ve sürüleceksiniz, herkes önüne gelen tarafa; ve kaçakları toplıyan olmıyacak.</verse>
				<verse number="6">Fakat ondan sonra Ammon oğullarının sürgünlerini geri getireceğim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="7">Edom için. Orduların RABBİ şöyle diyor: Artık Temanda hikmet kalmadı mı? anlayışlı adamlarda öğüt tükendi mi? onların hikmeti boşaldı mı?</verse>
				<verse number="8">Kaçın, geri dönün, derin yerlerde oturun, Dedanda oturanlar! çünkü Esavı yokladığım zaman belâsını onun başına getireceğim.</verse>
				<verse number="9">Eğer sana bağ bozanlar gelmiş olsalardı, artakalan üzüm bırakmazlar mıydı? eğer geceleyin hırsızlar gelmiş olsalardı, diledikleri kadar harap etmezler miydi?</verse>
				<verse number="10">Fakat Esavı ben soydum, gizli yerlerini açtım, ve gizlenemiyecek; zürriyeti ve kardeşleri ve komşuları helâk oldular, kendisi de yok oldu.</verse>
				<verse number="11">Babasız çocuklarını bırak, onları ben yaşatırım; ve dul kadınların bana güvensinler.</verse>
				<verse number="12">Çünkü RAB şöyle diyor: Onlar ki, kâseyi içecek adamlardan değildiler, işte, elbette içecekler; ve bütün bütün cezasız kalacak olan sen misin? cezasız kalmıyacaksın, fakat elbette içeceksin.</verse>
				<verse number="13">Çünkü kendim üzerine and ettim, RAB diyor, Botsra şaşılacak, utanılacak şey, çöl, lânetlik olacak; ve bütün şehirleri ebedî harabeler olacak.</verse>
				<verse number="14">RABDEN haber işittim, ve milletler arasına bir de elçi gönderildi: Toplanın, ve ona karşı gelin, ve cenge kalkın.</verse>
				<verse number="15">Çünkü işte, seni milletler arasında küçük ve insanlar arasında hakir ettim.</verse>
				<verse number="16">Korkunç olmana gelince, yüreğinin gururu seni aldattı, sen ki, kayanın kovukları arasında oturuyorsun, sen ki, bayırın doruğunu tutuyorsun; yuvanı kartal gibi yüksek koysan bile, seni oradan indiririm, RAB diyor.</verse>
				<verse number="17">Ve Edom şaşılacak bir şey olacak; oradan geçen herkes şaşacak, ve bütün onun belâlarından ötürü ıslık çalacak.</verse>
				<verse number="18">Sodom ve Gomorranın, ve komşu şehirlerin altüst edildikleri zamanda olduğu gibi, orada kimse oturmıyacak, RAB diyor, ve âdem oğlu orada misafir olmıyacak.</verse>
				<verse number="19">İşte, kuvvetli yurda karşı bir aslan gibi Erdenin kabarmasından çıkacak; çünkü oradan onları ansızın kaçıracağım; ve kim seçilirse, onun üzerine onu koyacağım; çünkü benim gibi olan kimdir? ve bana vakit tayin edecek olan kimdir? ve önümde duracak çoban kimdir?</verse>
				<verse number="20">Bundan dolayı RABBİN Edoma karşı kararını, ve Temanda oturanlara karşı düşüncelerini dinleyin: Gerçek onları, sürülerinin küçüklerini sürükliyecekler; gerçek yurtlarını üzerlerine yıkacak.</verse>
				<verse number="21">Düşmelerinin velvelesinden yer titriyor; çığlık var, gürültüsü Kızıl Denizde işitiliyor.</verse>
				<verse number="22">İşte, kartal gibi yükselip uçacak, ve Botsraya karşı kanatlarını gerecek; ve o gün Edom yiğitlerinin yüreği ağrı çeken kadının yüreği gibi olacak.</verse>
				<verse number="23">Şam için. Hamat ve Arpad utandılar; çünkü kötü haber işittiler, eridiler; denizde kaygı var, rahat edemez.</verse>
				<verse number="24">Şam gevşedi, kaçmak için döndü, ve onu titreme aldı; doğuran kadın gibi onu sıkıntı ve ağrılar tuttu.</verse>
				<verse number="25">Şöhretli şehir, meserret bulduğum şehir, neden bırakılmadı?</verse>
				<verse number="26">Bundan dolayı onun meydanlarında yiğitleri düşecek, o gün bütün cenk erleri susturulacak, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="27">Ve Şamın duvarında ateş tutuşturacağım, ve Ben-hadadın saraylarını yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="28">Babil kıralı Nebukadretsarın vurduğu Kedar, ve Hatsor ülkeleri için. RAB şöyle diyor: Kalkın, Kedara çıkın, ve şark oğullarını helâk edin.</verse>
				<verse number="29">Çadırlarını ve sürülerini alacaklar; çadır eteklerini, ve bütün kaplarını, ve develerini kendileri için götürecekler; ve onlara: Çepçevre yılgınlık! diye bağıracaklar.</verse>
				<verse number="30">Ey sizler, Hatsorda oturanlar, kaçın, uzaklara dağılın, derin yerlerde oturun, RAB diyor; çünkü Babil kıralı Nebukadretsar size karşı öğüt aldı, ve size karşı düşüncesi var.</verse>
				<verse number="31">Kalkın, kaygısız ve emniyette oturan kavmın üzerine yürüyün, RAB diyor; onun kapıları ve sürgüleri yoktur, yalnız başına oturur.</verse>
				<verse number="32">Ve develeri yağma olacak, ve sayısız sürüleri çapul malı olacak; ve sakal başları kesik olan o adamları bütün yellere dağıtacağım; ve her yandan belâlarını getireceğim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="33">Ve Hatsor çakal yeri, ebedî virane olacak; orada kimse oturmıyacak, ve âdem oğlu orada misafir olmıyacak.</verse>
				<verse number="34">Yahuda kıralı Tsedekiyanın kırallığının başlangıcında, Yeremya peygambere Elam için RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="35">Orduların RABBİ şöyle diyor: İşte, Elamın yayını, başlıca kuvvetini, kıracağım.</verse>
				<verse number="36">Ve göklerin dört ucundan Elam üzerine dört yeli getireceğim, ve onları bütün bu yellere dağıtacağım; ve hiç bir millet olmıyacak ki, onun yanına Elamın sürgünleri gelmesin.</verse>
				<verse number="37">Ve düşmanlarının önünde, ve canlarını arıyanların önünde, Elamı yılgın edeceğim; ve kötülüğü, kızgın öfkemi, onların üzerine getireceğim, RAB diyor; ve onları bitirinciye kadar artlarından kılıcı göndereceğim;</verse>
				<verse number="38">ve Elamda tahtımı kuracağım, ve oradan kıralla reisleri yok edeceğim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="39">Fakat son günlerde vaki olacak ki, Elamın sürgünlerini geri getireceğim, RAB diyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="50">
				<verse number="1">BABİL için, Kildanîler diyarı için, Yeremya peygamber vasıtası ile RABBİN söylediği söz.</verse>
				<verse number="2">Milletler arasında bildirin ve işittirin, ve bayrak dikin; işittirin ve gizlemeyin: Babil alındı, Bel utandı, Merodak yıldı; onun dikili taşları utandılar, putları yıldılar, diyin.</verse>
				<verse number="3">Çünkü ona karşı şimalden bir millet çıkıyor, onun diyarını viran edecek, ve onda oturan olmıyacak; insan da hayvan da kaçıp gittiler.</verse>
				<verse number="4">O günlerde, o vakitte, RAB diyor, İsrail oğulları, onlar ve Yahuda oğulları birlikte gelecekler; yürürken ağlıyarak gidip Allahları RABBİ arıyacaklar.</verse>
				<verse number="5">Gelin, RAB ile unutulmaz ebedî ahitle birleşin, diyerek yüzleri Siona doğru, onun yolunu soracaklar.</verse>
				<verse number="6">Kavmım kaybolmuş koyunlardılar; onları çobanları saptırdılar; dağlarda onları salıverdiler; dağdan tepeye gittiler; yattıkları yeri unuttular.</verse>
				<verse number="7">Koyunları bulanların hepsi onları yediler; ve hasımları dediler: Biz suçlu değiliz, çünkü RABBE karşı, doğruluk yurduna, atalarının ümidi olan RABBE karşı onlar suç ettiler.</verse>
				<verse number="8">Babilin içinden kaçın, ve Kildanîler diyarından çıkın, ve sürünün önünde ergeçler gibi olun.</verse>
				<verse number="9">Çünkü işte, Babile karşı büyük milletler cümhurunu, şimal diyarından ben uyandırıp çıkaracağım; ve ona karşı dizilecekler; o yandan alınacak; onların okları hünerli yiğidin oku gibi olacak; hiç biri boş dönmiyecek.</verse>
				<verse number="10">Ve Kildanîler diyarı çapul malı olacak; onu çapul edenlerin hepsi doyacaklar, RAB diyor.</verse>
				<verse number="11">Mademki seviniyorsunuz, mademki meserretle coşuyorsunuz, ey sizler, mirasımı yağma edenler, mademki harman döven genç inek gibi sıçrıyorsunuz, ve aygırlar gibi kişniyorsunuz;</verse>
				<verse number="12">ananız çok utanacak; sizi doğuranın yüzü kızaracak; işte, milletlerin sonuncusu, çöl, kurak ve ıssız diyar olacak.</verse>
				<verse number="13">RABBİN öfkesinden ötürü onun içinde oturan olmıyacak, ancak bütün bütün ıssız kalacak; Babilden geçenlerin hepsi şaşacaklar, ve onun belâlarından ötürü ıslık çalacaklar.</verse>
				<verse number="14">Ey sizler, bütün yay kuranlar, Babile karşı çepçevre saf bağlayın; ona ok atın, oku esirgemeyin; çünkü RABBE karşı suç etti.</verse>
				<verse number="15">Çepçevre ona karşı bağırın; o teslim oldu; hisarları düştü, duvarları yıkıldılar; çünkü RABBİN öcüdür; ondan öç alın; o ne etti ise ona öyle edin.</verse>
				<verse number="16">Ekin ekeni, ve biçim vaktinde orakçıyı Babilden kesip atın; gaddar kılıcın yüzünden herkes kendi kavmına dönecek, ve herkes kendi memleketine kaçacak.</verse>
				<verse number="17">İsrail dağılmış koyundur; aslanlar onu kaçırttılar; önce onu Aşur kıralı yedi; şimdi de Babil kıralı Nebukadretsar sonunda onun kemiklerini kırdı.</verse>
				<verse number="18">Bundan dolayı İsrailin Allahı, orduların RABBİ şöyle diyor: İşte, ben Aşur kıralını nasıl yokladımsa, Babil kıralını ve onun memleketini öyle yoklıyacağım.</verse>
				<verse number="19">Ve İsraili yine kendi otlağına getireceğim, ve Karmelde ve Başanda otlıyacak, ve Efraim dağlığında ve Gileadda canı doyacak.</verse>
				<verse number="20">O günlerde ve o vakitte, RAB diyor, İsrailin fesadı aranacak, ve onun fesadı olmıyacak; ve Yahudanın suçları aranacak, ve bulunmıyacak; çünkü bakiye olarak bıraktığım adamlara bağışlıyacağım.</verse>
				<verse number="21">Merataim diyarına karşı, ona karşı, ve Pekodda oturanlara karşı çık; öldür ve artlarından bütün bütün yok et, RAB diyor, ve sana emrettiğim her şeye göre yap.</verse>
				<verse number="22">Memlekette cenk ve büyük kırgın velvelesi!</verse>
				<verse number="23">Bütün dünyanın çekici nasıl kırıldı ve parçalandı! Babil milletler arasında nasıl virane oldu!</verse>
				<verse number="24">Senin için tuzak kurdum, ey Babil, sen de bilmiyerek ona tutuldun; bulundun, hem de tutuldun, çünkü RABBE karşı cenkettin.</verse>
				<verse number="25">RAB hazinesini açtı, ve gazabının silâhlarını çıkardı; çünkü Kildanîler diyarında orduların Rabbi Yehovanın yapacağı iş var.</verse>
				<verse number="26">Her yandan ona karşı gelin; ambarlarını açın; kümeler halinde onu yığın, onu bütün bütün yok edin; ondan bir şey kalmasın.</verse>
				<verse number="27">Boğalarının hepsini boğazlayın; boğazlanmaya insinler; vay başlarına! çünkü onların günü, yoklanmaları vakti geldi.</verse>
				<verse number="28">Allahımız RABBİN öcünü, mabedinin öcünü Sionda ilân etmek için, Babil diyarından kaçıp kurtulanların sesi!</verse>
				<verse number="29">Okçuları, yay gerenlerin hepsini Babile karşı çağırın; çepçevre ona karşı ordugâh kurun; kimse oradan kaçıp kurtulmasın; işine göre ona ödeyin; her ne etti ise, kendisine onu edin, çünkü RABBE karşı, İsrailin Kuddûsuna karşı kibirli oldu.</verse>
				<verse number="30">Bundan dolayı gençleri meydanlarında düşecekler, ve bütün onun cenk erleri o gün susturulacaklar, RAB diyor.</verse>
				<verse number="31">Ey sen, kibirli olan, işte, ben sana karşıyım, orduların Rabbi Yehova diyor; çünkü senin günün, seni yoklıyacağım vakit geldi.</verse>
				<verse number="32">Ve kibirli olan sürçüp düşecek, ve onu kaldıran olmıyacak; ve onun şehirlerinde ateş tutuşturacağım, ve çevresinde olanların hepsini yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="33">Orduların RABBİ şöyle diyor: İsrail oğulları ve Yahuda oğulları, ikisi de mağdur oldular; ve bütün onları sürgün edenler onları sıkı tutmaktalar; onları salıvermek istemiyorlar.</verse>
				<verse number="34">Onların Kurtarıcısı kuvvetlidir; ismi orduların RABBİDİR; Babilde oturanları titretsin de, dünyaya rahat versin diye, onların davasını tamamı ile görecektir.</verse>
				<verse number="35">Kildanîler üzerine, ve Babilde oturanlar üzerine, ve reisleri üzerine, ve hikmetlileri üzerine kılıç, RAB diyor.</verse>
				<verse number="36">Boş yere övünenler üzerine kılıç, ve onlar divane olacaklar; yiğitleri üzerine kılıç, ve onlar yılacaklar.</verse>
				<verse number="37">Atları üzerine, ve cenk arabaları üzerine, ve içinde olan karışık kavmın hepsi üzerine kılıç, ve onlar kadın gibi olacaklar; hazineleri üzerine kılıç, ve onlar yağma edilecekler.</verse>
				<verse number="38">Suları üzerine kuraklık, ve onlar kuruyacak; çünkü o oyma putlar diyarıdır, ve putları ile çıldırdılar.</verse>
				<verse number="39">Bundan dolayı çölün canavarları kurtlarla beraber orada oturacaklar, ve orada devekuşları oturacaklar, ve artık ebediyen orada oturulmıyacak; ve nesilden nesle içinde oturanı olmıyacak.</verse>
				<verse number="40">Sodomu ve Gomorrayı, ve komşu şehirlerini Allah alt üst ettiği zaman olduğu gibi, orada kimse oturmıyacak, ve âdem oğlu orada misafir olmıyacak, RAB diyor.</verse>
				<verse number="41">İşte, şimalden bir kavm geliyor; ve büyük bir millet ve çok kırallar yerin uçlarından uyanacaklar.</verse>
				<verse number="42">Ellerinde yay ve kargı var; insafsızdırlar, ve merhametleri yok; sesleri deniz gibi gürliyor; ve atlara binmişler, her biri sana karşı dizilmiş cenkçi gibi, ey Babil kızı.</verse>
				<verse number="43">Babil kıralı onların haberini işitti, ve elleri gevşedi; onu sıkıntı, doğuran kadın gibi ağrılar tuttu.</verse>
				<verse number="44">İşte, düşman kuvvetli yurda karşı aslan gibi Erdenin kabarmasından çıkacak; çünkü oradan onları ansızın kaçıracağım; ve kim seçilirse, onun üzerine onu koyacağım; çünkü benim gibi olan kimdir? ve bana vakit tayin edecek olan kimdir? ve önümde duracak çoban kimdir?</verse>
				<verse number="45">Bundan dolayı RABBİN Babil için olan kararını, ve Kildanîler diyarı için olan düşüncelerini dinleyin: Gerçek onları, sürülerinin küçüklerini sürükliyecekler; gerçek yurtlarını üzerlerine yıkacak.</verse>
				<verse number="46">Babilin alınması velvelesinden dünya titriyor, ve milletler arasında çığlık işitiliyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="51">
				<verse number="1">RAB şöyle diyor: İşte, Babile karşı, ve Leb-kamayda oturanlara karşı helâk edici bir yel uyandıracağım.</verse>
				<verse number="2">Ve Babile harman savuranlar göndereceğim, ve onu savuracaklar; ve onun diyarını boş bırakacaklar; çünkü kötü günde her taraftan onun üzerine gelecekler.</verse>
				<verse number="3">Yay kurana karşı, ve zırhı ile övünene karşı okçu yayını kursun; ve onun gençlerini esirgemeyin; hep ordusunu bütün bütün yok edin.</verse>
				<verse number="4">Ve vurulanlar Kildanîler diyarında, ve yaralılar onun meydanlarında düşecekler.</verse>
				<verse number="5">Çünkü İsrailin Kuddûsuna karşı memleketleri suç ile dolu olduğu halde, İsrail ile Yahuda, Allahı, orduların RABBİ tarafından bırakılmamıştır.</verse>
				<verse number="6">Babilin ortasından kaçın, ve herkes canını kurtarsın; onun fesadı içinde helâk olmayın; çünkü RABBİN öç alma vaktidir; ona karşılık ödiyecek olan odur.</verse>
				<verse number="7">Babil RABBİN elinde, bütün dünyayı sarhoş eden bir altın kâse oldu; milletler onun şarabından içtiler; milletler bundan dolayı çıldırdılar.</verse>
				<verse number="8">Babil ansızın düşüp kırıldı; onun için uluyun; sancısı için merhem alın, belki şifa bulur.</verse>
				<verse number="9">Babile şifa vermek istedik, fakat şifa bulmadı; onu bırakın ve gidelim, herkes kendi memleketine; çünkü onun hükmü göklere erişiyor, ve asümana yükseldi.</verse>
				<verse number="10">RAB salâhımızı meydana çıkardı; gelin de, Allahımız RABBİN işini Sionda anlatalım.</verse>
				<verse number="11">Okları bileyin, kalkanları sıkı tutun; RAB Medler kırallarının ruhunu uyandırdı; çünkü Babili helâk etmek için muradı ona karşıdır; çünkü bu, RABBİN öcüdür, mabedinin öcüdür.</verse>
				<verse number="12">Babil duvarlarına karşı bayrak dikin, karakolu kuvvetlendirin, bekçileri dikin, pusuları kurun; çünkü RAB Babilde oturanlara karşı hem niyet etti, hem de söylediğini yaptı.</verse>
				<verse number="13">Ey sen, çok sular üzerinde oturan, bol hazineleri olan, sonun geldi, kötü kazancının ölçeği doldu.</verse>
				<verse number="14">Orduların RABBİ kendi üzerine and etti: Gerçek çekirgeler ile doldurur gibi seni adamlarla dolduracağım; ve sana karşı nâra atacaklar.</verse>
				<verse number="15">Kuvvetile yeri yarattı, hikmetile dünyayı pekiştirdi, ve anlayışı ile gökleri gerdi.</verse>
				<verse number="16">O ses verince göklerde sular gürler, ve yerin uçlarından buğuları yükseltir; yağmur için şimşekler çaktırır, ve hazinelerinden yeli çıkarır.</verse>
				<verse number="17">Herkes budala oldu, bilgisi kalmadı; her kuyumcu oyma putundan utanıyor; çünkü dökme putu yalandır, ve onlarda nefes yok.</verse>
				<verse number="18">Bir hiçtirler, aldatıcılığın işi; yoklanmaları vaktinde yok olacaklar.</verse>
				<verse number="19">Yakubun payı onlar gibi değil; çünkü her şeye şekil veren odur; ve İsrail onun mirasının sıptıdır; ismi orduların RABBİDİR.</verse>
				<verse number="20">Sen benim topuzum ve cenk silâhlarımsın; ve seninle milletleri kıracağım; ve seninle ülkeler helâk edeceğim;</verse>
				<verse number="21">ve seninle atı ve binicisini kıracağım;</verse>
				<verse number="22">ve seninle cenk arabasını ve binicisini kıracağım; ve seninle erkeği ve kadını kıracağım; ve seninle kocamış adamı ve genci kıracağım; ve seninle genç adamı ve ere varmamış kızı kıracağım;</verse>
				<verse number="23">ve seninle çobanı ve sürüsünü kıracağım; ve seninle çiftçiyi ve çiftini kıracağım; ve seninle valileri ve kaymakamları kıracağım.</verse>
				<verse number="24">Ve Sionda, gözlerinizin önünde yaptıkları bütün kötülükleri Babile, ve Kildanîler diyarında oturanların hepsine ödiyeceğim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="25">Helâk edici dağ! sen ki, bütün dünyayı helak ediyorsun, RAB diyor, işte, ben sana karşıyım; ve elimi senin üzerine uzatacağım, ve seni kayalardan aşağı yuvarlıyacağım, ve seni yanmış bir dağ edeceğim.</verse>
				<verse number="26">Ve senden köşe taşı, ve temel taşı almıyacaklar; fakat ebedî bir virane olacaksın, RAB diyor.</verse>
				<verse number="27">Memlekette bayrak dikin, milletler arasında boru çalın, milletleri ona karşı hazırlayın, Ararat, Minni, ve Aşkenaz kırallıklarını ona karşı çağırın; ona karşı başbuğ tayin edin; üzerine tüylü çekirgeler gibi atlar çıkarın.</verse>
				<verse number="28">Milletleri, Medler kırallarını, valilerini, ve bütün kaymakamlarını, ve saltanatları altındaki bütün diyarı ona karşı hazırlayın.</verse>
				<verse number="29">Ve memleket titriyip sızlanıyor; çünkü Babil diyarını ıssız bir virane etmek için RABBİN Babile karşı olan düşünceleri yerinde duruyor.</verse>
				<verse number="30">Babil yiğitleri cenketmekten el çektiler, hisarlarında oturuyorlar; güçleri tükendi; kadın gibi oldular; onun meskenlerine ateş verildi; kapı sürgüleri kırıldı.</verse>
				<verse number="31">Şehri her taraftan alındı, ve geçitler tutuldu, ve kamışlıkları yakıldı, ve cenk erleri şaşkın oldular, diye,</verse>
				<verse number="32">Babil kıralına bildirmek için ulak ulağa rastlamak üzre, ve haberci haberciye rastlamak üzre koşacak.</verse>
				<verse number="33">Çünkü İsrailin Allahı, orduların RABBİ şöyle diyor: Döven zamanı harman yeri nasılsa, Babil kızı da öyle; biraz daha, onun için de orak vakti gelecek.</verse>
				<verse number="34">Babil kıralı Nebukadretsar beni yedi, beni ezdi, beni boş bir kap etti, canavar gibi beni yuttu, güzel yemeklerimle karnını doldurdu; beni kovdu.</verse>
				<verse number="35">Sionda oturan diyecek: Bana ve etime edilen zorbalık Babilin boynunda olsun; ve Yeruşalim diyecek: Kanım Kildanîlerin diyarında oturanların boynunda olsun.</verse>
				<verse number="36">Bundan dolayı RAB şöyle diyor: İşte, davanı ben göreceğim, ve senin öcünü alacağım; ve onun denizini kurutacağım, ve pınarının suyunu keseceğim.</verse>
				<verse number="37">Ve Babil taş yığınları, çakal yeri, şaşılacak ve ıslık çalınacak bir şey olacak, içinde oturanı kalmıyacak.</verse>
				<verse number="38">Genç aslanlar gibi hep birden gümürdiyecekler; aslan yavruları gibi homurdıyacaklar.</verse>
				<verse number="39">Onlar kızınca içki ziyafetlerini ben yapacağım, ve meserretle coşsunlar, ve ebedî uykuya dalsınlar da uyanmasınlar diye onları sarhoş edeceğim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="40">Onları kuzular gibi, ergeçlerle koçlar gibi boğazlanmağa indireceğim.</verse>
				<verse number="41">Şeşak nasıl alındı! ve bütün dünyanın kendisile övündüğü nasıl ele geçti! milletler arasında Babil nasıl virane oldu!</verse>
				<verse number="42">Babile deniz bastı; dalgalarının çokluğu onu örttü.</verse>
				<verse number="43">Şehirleri virane, kurak bir yer, ve çöl, kimsenin oturmadığı bir memleket oldu, ve âdem oğlu oradan geçmiyor.</verse>
				<verse number="44">Ve Beli Babilde yoklıyacağım, ve yuttuğunu ağzından çıkaracağım, ve artık milletler ona akmıyacaklar; evet, Babilin duvarı düşecek.</verse>
				<verse number="45">Ey kavmım, onun içinden çıkın, ve RABBİN kızgın öfkesinden herkes canını kurtarsın.</verse>
				<verse number="46">Ve bir yıl bir haber, ertesi yıl başka bir haber gelince, ve memlekette zorbalık olunca, hükümdar hükümdara karşı kalkınca, yüreğiniz zayıflamasın, ve memlekette işitilecek haberden korkmayın.</verse>
				<verse number="47">Bundan dolayı işte, Babilin oyma putlarını yoklıyacağım günler geliyor; ve onun bütün diyarı utanacak; ve bütün öldürülmüş olanları onun içinde düşecekler.</verse>
				<verse number="48">Ve Babilin üzerine göklerle yer, ve onlarda olanların hepsi sevinçle terennüm edecekler; çünkü şimalden onun üzerine helâk ediciler gelecekler, RAB diyor.</verse>
				<verse number="49">İsrailin vurulmuş olanlarını Babil nasıl düşürttü ise, bütün memleketin vurulmuş olanları da Babilde öyle düşecekler.</verse>
				<verse number="50">Ey sizler, kılıçtan kaçıp kurtulanlar, gidin, durmayın; RABBİ uzaktan anın, ve Yeruşalim aklınıza gelsin.</verse>
				<verse number="51">Biz utandık, çünkü sitem işittik, yüzlerimizi rüsvaylık kapladı; çünkü RAB evinin makdislerine yabancılar girdiler.</verse>
				<verse number="52">Bundan dolayı, işte, onun oyma putlarını yoklıyacağım günler geliyor, RAB diyor; ve bütün onun memleketinde yaralılar inliyecek.</verse>
				<verse number="53">Babil göklere de çıksa, kuvvetinin yüksekliğini de pekiştirse, yine benim tarafımdan ona helâk ediciler gelecek, RAB diyor.</verse>
				<verse number="54">Babilden çığlık, ve Kildanîler diyarından büyük kırgın sesi!</verse>
				<verse number="55">Çünkü RAB Babili helâk ediyor, onun içinden büyük sesi susturuyor; onun dalgaları çok sular gibi gürliyorlar; seslerinin gürültüsü çıkıyor;</verse>
				<verse number="56">çünkü onun üzerine, Babilin üzerine helâk edici geldi, ve onun yiğitleri alındılar, yayları parça parça oldu; çünkü RAB karşılıklar Allahıdır, elbette karşılığı öder.</verse>
				<verse number="57">Ve reislerini ve hikmetli adamlarını, valilerini ve kaymakamlarını ve yiğitlerini sarhoş edeceğim; ve ebedî uykuya dalacaklar da uyanmıyacaklar, Kıral diyor, onun ismi orduların RABBİDİR.</verse>
				<verse number="58">Orduların RABBİ şöyle diyor: Babilin enli duvarları bütün bütün yıkılacak, ve yüksek kapıları yakılacak; ve kavmlar boş şey için emek çekecekler, ve ümmetlerin emeği ateşe yarıyacak, ve yorgun düşecekler.</verse>
				<verse number="59">Yahuda kıralı Tsedekiyanın kırallığının dördüncü yılında, Mahseyanın oğlu, Neriyanın oğlu Seraya, Tsedekiya ile beraber Babile gittiği zaman, Yeremya peygamberin ona emrettiği söz. Seraya baş mabeynci idi.</verse>
				<verse number="60">Ve Babil üzerine gelecek bütün kötülüğü, Babil için yazılmış olan bütün bu sözleri, Yeremya bir kitaba yazdı.</verse>
				<verse number="61">Ve Yeremya Serayaya dedi: Babile vardığın zaman, bak, ve bütün bu sözleri oku,</verse>
				<verse number="62">ve de: Ya RAB, bu yerde ne adam ne hayvan, oturan olmasın, fakat ebedî bir virane olsun, diye onu kesip atmak üzre bu yer için sen söyledin.</verse>
				<verse number="63">Ve vaki olacak ki, bu kitabı okumağı bitirince, sen ona bir taş bağlıyacaksın, ve Fırat ırmağının ortasına onu atacaksın;</verse>
				<verse number="64">ve diyeceksin: Babil de böyle batacak, ve onun üzerine getireceğim kötülük yüzünden bir daha kalkmıyacak; ve onlar yorgun düşecekler. Yeremyanın sözleri buraya kadardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="52">
				<verse number="1">TSEDEKİYA kıral olduğu zaman yirmi bir yaşında idi, ve Yeruşalimde onbir yıl kırallık etti; ve anası Libnalı Yeremyanın kızı olup adı Hamutal idi.</verse>
				<verse number="2">Ve Yehoyakimin yapmış olduğu her şeye göre RABBİN gözünde kötü olanı yaptı.</verse>
				<verse number="3">Çünkü RABBİN öfkesinden ötürü, gözünün önünden onları atıncıya kadar Yeruşalimde ve Yahudada böyle oldu. Ve Tsedekiya Babil kıralına karşı âsi oldu.</verse>
				<verse number="4">Ve vaki oldu ki, kırallığının dokuzuncu yılında, onuncu ayda, ayın onuncu gününde Babil kıralı Nebukadretsar, kendisi ve bütün ordusu, Yeruşalim üzerine geldi, ve ona karşı ordugâh kurdu; ve ona karşı çepçevre meteris yaptılar.</verse>
				<verse number="5">Ve kıral Tsedekiyanın on birinci yılına kadar şehir kuşatıldı.</verse>
				<verse number="6">Dördüncü ayda, ayın dokuzuncu gününde şehirde kıtlık şiddetli idi ve memleket kavmı için ekmek yoktu.</verse>
				<verse number="7">Ve şehrin duvarında gedik açıldı, ve bütün cenk erleri kaçtılar, ve kıral bahçesinin yanında olan iki duvar arasındaki kapı yolundan geceleyin şehirden çıktılar (ve Kildanîler çepçevre şehre karşı idiler); ve Araba yolundan gittiler.</verse>
				<verse number="8">Fakat Kildanîlerin ordusu kıralın ardını kovdu, ve Eriha ovalarında Tsedekiyaya yetiştiler; ve bütün ordusu yanından dağıldı.</verse>
				<verse number="9">Ve kıralı tuttular, ve kendisini Hamat diyarında Riblaya, Babil kıralının yanına çıkardılar; ve onun hakkında hüküm verdi.</verse>
				<verse number="10">Ve Babil kıralı Tsedekiyanın oğullarını onun gözü önünde öldürdü, bütün Yahuda reislerini de Riblada öldürdü.</verse>
				<verse number="11">Ve Tsedekiyanın gözlerini kör etti; ve Babil kıralı onu zincire vurdu, ve kendisini Babile götürdü, ve ölümü gününe kadar onu hapishanede bıraktı.</verse>
				<verse number="12">Babil kıralı Nebukadretsarın on dokuzuncu yılı idi, ve beşinci ayda, ayın onuncu gününde, Babil kıralının önünde duran muhafız askerin başı Nebuzaradan Yeruşalime girdi.</verse>
				<verse number="13">Ve RAB evini, ve kıral evini yaktı; ve bütün Yeruşalim evlerine, büyük olan her eve ateş verdi.</verse>
				<verse number="14">Ve muhafız askerin başının yanında olan bütün Kildanî ordusu çepçevre bütün Yeruşalim duvarlarını yıktılar.</verse>
				<verse number="15">Ve muhafız askerin başı Nebuzaradan kavmın fakirlerinden olanları, ve şehirde bırakılmış olan kavmın artakalanını, ve Babil kıralı tarafına geçmiş olan kaçakları, ve halkın artakalanını sürgün etti.</verse>
				<verse number="16">Fakat muhafız askerin başı Nebuzaradan bağcı ve çiftçi olmak üzre memleketin fakirlerinden bir kısmını bıraktı.</verse>
				<verse number="17">Ve RAB evinde olan tunç direkleri, ve RAB evinde olan ayaklıkları, ve tunç denizi Kildanîler parçaladılar, ve bütün tunçlarını Babile götürdüler.</verse>
				<verse number="18">Ve hizmette kullanılan kazanları, ve kürekleri, ve makasları, ve leğenleri, ve kaşıkları, ve bütün tunç kapları alıp götürdüler.</verse>
				<verse number="19">Ve muhafız askerin başı kadehleri, ve tablaları, ve leğenleri, ve kazanları, ve şamdanları, ve kaşıkları, ve tasları, altın olan altını, ve gümüş olan gümüşü alıp götürdü.</verse>
				<verse number="20">RABBİN evi için kıral Süleymanın yapmış olduğu iki direğin, bir denizin, ve ayaklıkların altında olan on iki tunç boğanın, bütün bu takımların tuncu tartıya gelmezdi.</verse>
				<verse number="21">Ve direklere gelince, bir direğin yüksekliği on sekiz arşındı; ve on iki arşın olan bir ip onu kuşatırdı; ve kalınlığı dört parmaktı; içi boştu.</verse>
				<verse number="22">Ve üzerinde bir tunç başlık vardı; ve bir başlığın yüksekliği beş arşındı; ve bu başlık üzerinde çepçevre hepsi tunçtan ağ ve nar işi vardı; ve ikinci direk ve narları da böyle idi.</verse>
				<verse number="23">Ve yanlarda doksan altı nar vardı; çepçevre ağ işi üzerinde bütün narlar yüz tane idi.</verse>
				<verse number="24">Ve muhafız askerin başı, başkâhin Serayayı, ve ikinci kâhin Tsefanyayı, ve üç eşik bekçisini aldı;</verse>
				<verse number="25">ve şehirden cenk erleri üzerine konulmuş olan bir memuru, ve kıral yüzünü görenlerden şehirde bulunan yedi kişiyi, ve memleket kavmını askere yazan ordu başbuğunun kâtibini, ve şehir içinde bulunan memleket kavmından altmış kişiyi aldı.</verse>
				<verse number="26">Ve muhafız askerin başı Nebuzaradan onları alıp Riblaya Babil kıralının yanına götürdü.</verse>
				<verse number="27">Ve Babil kıralı onları vurdu, ve Hamat diyarında Riblada onları öldürdü. Ve Yahuda kendi toprağından sürüldü.</verse>
				<verse number="28">Nebukadretsarın sürdüğü kavm şudur: yedinci yılda üç bin yirmi üç Yahudi;</verse>
				<verse number="29">Nebukadretsarın on sekizinci yılında Yeruşalimden sekiz yüz otuz iki can sürdü,</verse>
				<verse number="30">Nebukadretsarın yirmi üçüncü yılında muhafız askerin başı Nebuzaradanın Yahudilerden sürdüğü yedi yüz kırk beş can; bütün canlar dört bin altı yüz.</verse>
				<verse number="31">Ve Yahuda kıralı Yehoyakinin otuz yedinci sürgünlük yılında, on ikinci ayda, ayın yirmi beşinci gününde vaki oldu ki, Babil kıralı Evil-merodak, kırallığının birinci yılında Yahuda kıralı Yehoyakinin başını yükseltti, ve onu hapishaneden çıkardı;</verse>
				<verse number="32">ve ona iyi şeyler söyledi; ve onun tahtını Babilde kendisile beraber olan kıralların tahtından yukarı koydu,</verse>
				<verse number="33">ve onun hapishane esvabını değiştirdi. Ve Yehoyakin ömrünün bütün günlerince daima onun önünde ekmek yerdi;</verse>
				<verse number="34">ve Babil kıralı tarafından daimî bir tayın, ömrünün bütün günlerince her gün, ölümü gününe kadar onun tayını olarak kendisine bir pay verilirdi.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="25">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">Oşehir ki, halkla dolu idi, tek başına nasıl oturuyor! Milletler arasında büyüktü, dul kadın gibi oldu! Ülkeler arasında bir emîre idi, haraç veren oldu!</verse>
				<verse number="2">Geceleyin acı acı ağlıyor, ve gözyaşları yanaklarının üzerindedir; Bütün onu sevenlerden kendisini teselli eden yok; Bütün dostları ona hainlik ettiler; düşmanı oldular.</verse>
				<verse number="3">Yahuda cefa çekmek, ve ağır kölelik etmek için sürgüne gitti; Milletler arasında oturuyor, rahat yeri bulmuyor; Darlıkta iken ardını kovanların hepsi ona eriştiler.</verse>
				<verse number="4">Sionun yolları yas tutuyor, çünkü belli bayramlara gelen yok; Bütün kapıları ıssız, kâhinleri inliyor; Ere varmamış kızları sıkılmada, kendisi de acılar içinde.</verse>
				<verse number="5">Hasımları başa geçtiler, düşmanlarının işi yolundadır; Çünkü günahlarının çokluğundan ötürü RAB onu sıkıntıya koydu; Yavruları hasmın önünde sürgüne gittiler.</verse>
				<verse number="6">Ve Sion kızının bütün güzelliği üzerinden kaçtı; Reisleri, otlak bulmıyan geyikler gibi oldular, Ve ardı kovanın önünde takatsiz yürüyorlar.</verse>
				<verse number="7">Yeruşalim eski günlerdeki bütün güzel şeylerini, cefa ve perişanlık günlerinde anıyor; Kavmı, yardımcısı yokken hasmın eline düşünce, Hasımlar onu gördüler, onun yıkılmasına güldüler.</verse>
				<verse number="8">Yeruşalim ağır suç işledi; bundan ötürü murdar oldu; Onu sayanların hepsi kendisini hor görüyorlar, çünkü çıplaklığını gördüler; O da inliyip arkaya dönüyor.</verse>
				<verse number="9">Murdarlığı eteklerinde; kendi sonunu hatırına getirmedi; Aşağı düşmesi de şaşılacak şeydir; onu teselli eden yok; Ya RAB, düşkünlüğümü gör; çünkü düşman kibirlendi.</verse>
				<verse number="10">Bütün onun güzel şeyleri üzerine hasım elini uzattı; Çünkü kendi makdisine milletlerin girdiğini gördü, O milletler ki, senin cemaatine girmesinler diye onlar için emretmiştin.</verse>
				<verse number="11">Bütün kavmı inliyor, ekmek arıyorlar; Canı yerine getirmek için güzel şeylerini yiyeceğe verdiler; Bak, ya RAB, ve gör; çünkü sefil oldum.</verse>
				<verse number="12">Ey bütün sizler, yoldan geçenler, sizin için bu bir şey değil mi? İyi bakın da görün, başıma getirilen dert gibi bir dert var mı? O dert ki, RAB kızgın öfkesi gününde onunla bana cefa etti.</verse>
				<verse number="13">Kemiklerimin içine yukarıdan ateş saldı, ve onları yendi; Ayaklarım için ağ serdi, beni yüz geri etti; Beni harap etti, bütün gün baygınım.</verse>
				<verse number="14">Günahlarımın boyunduruğu onun elile bağlandı; Onlardan bir örgü yapılıp boynuma geçirildi; kuvvetimi tüketti; Karşı durmağa gücüm yetmiyenlerin ellerine Rab beni verdi.</verse>
				<verse number="15">İçimde bütün zorlu adamlarımı Rab hiçe saydı; Gençlerimi kırmak için üzerime bir cemaat çağırdı; Ere varmamış Yahuda kızını, Rab sanki mâsarada çiğnedi.</verse>
				<verse number="16">Ben bunlara ağlıyorum; gözüm, benim gözüm, yaşlar döküyor; Çünkü canımı yerine getiren tesellici benden uzak; Oğullarım harap oldular, çünkü düşman galebe çaldı.</verse>
				<verse number="17">Sion ellerini açmış; onu teselli eden yok; Çevresindekiler onun hasmı olsunlar diye RAB Yakub için emretti; Aralarında Yeruşalim murdar bir şey oldu.</verse>
				<verse number="18">RAB âdildir; çünkü emrine karşı âsi oldum; Şimdi, ey kavmlar, hepiniz dinleyin ve derdimi görün; Ere varmamış kızlarımla gençlerim sürgüne gittiler.</verse>
				<verse number="19">Beni sevenleri çağırdım, fakat onlar beni aldattılar; Canlarını yerine getirmek için kendilerine yiyecek ararken, Kâhinlerimle ihtiyarlarım şehirde can verdiler.</verse>
				<verse number="20">Bak, ya RAB; çünkü sıkıntım var; içim kanıyor; İçimde yüreğim alt üst oldu; çünkü çok âsi oldum; Dışarıda kılıç beni çocuklarımdan etmede, evde ölüm gibi.</verse>
				<verse number="21">İnlediğimi işittiler de beni teselli eden olmadı; Bütün düşmanlarım felâketimi işittiler; bunu sen ettin diye meserretle coştular; İlân ettiğin günü getireceksin, onlar da benim gibi olacaklar.</verse>
				<verse number="22">Onların her kötülüğü senin önüne gelsin; Ve bütün günahlarımdan ötürü bana ne ettinse, onlara da et; Çünkü iniltilerim çok, yüreğim de baygındır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">RAB öfkesinde Sion kızını kara bulutla nasıl örttü! İsrailin güzelliğini göklerden yere attı, Ve öfkesi gününde ayağının iskemlesini anmadı.</verse>
				<verse number="2">Rab Yakubun bütün yurtlarını yuttu, acımadı; Yahuda kızının hisarlarını gazabı ile yıktı; Yere kadar onları indirdi; kırallığı ve reislerini bozdu.</verse>
				<verse number="3">Kızgın öfke ile İsrailin bütün boynuzunu kesti; Düşman önünden sağ elini geri çekti; Ve çepçevre yiyip bitiren alevli ateş gibi Yakubu yaktı.</verse>
				<verse number="4">Düşman gibi yayını kurdu, sağ elini kaldırıp hasım gibi dikildi, Ve göze hoş gelenlerin hepsini öldürdü; Kızgınlığını Sion kızının çadırı üzerine ateş gibi döktü.</verse>
				<verse number="5">Rab sanki bir düşman oldu, İsraili yuttu; Bütün saraylarını yuttu, hisarlarını yıktı; Ve Yahuda kızında feryatla figanı artırdı.</verse>
				<verse number="6">Ve onun çitini, bahçe çiti gibi söküp attı; toplantı yerini bozdu; Sionda belli bayramı ve Sebti RAB unutturdu, Ve şiddetli öfkesile kıralı ve kâhini gözünde hor tuttu.</verse>
				<verse number="7">RAB mezbahını kaldırıp attı, makdisinden nefret etti; Yeruşalim saraylarının duvarlarını düşman eline verdi; Belli bayram gününde olduğu gibi onlar RAB evinde gürültü ettiler.</verse>
				<verse number="8">RAB Sion kızının duvarlarını yıkmağa niyet etti; İpi gerdi, yıkmaktan elini çekmedi; Ve siperle duvara yas tutturdu; ikisi de dertlidir.</verse>
				<verse number="9">Kapıları yere battı; kapı sürgülerini kırıp yok etti; Kıralı ve reisleri şeriati olmıyan milletler içindeler; Evet, peygamberleri RABDEN rüyet bulmıyorlar.</verse>
				<verse number="10">Sion kızının ihtiyarları yere oturmuş susuyorlar; Başları üzerine toprak attılar; çul kuşandılar; Yeruşalimin ere varmamış kızları başlarını yere iğdiler.</verse>
				<verse number="11">Yaş dökmeden gözlerim bitmede, içim kanıyor; Kavmım kızının kırgınından ötürü ciğerim yere döküldü, Çünkü şehir meydanlarında çocuklarla emziktekiler bayılmada.</verse>
				<verse number="12">Şehrin meydanlarında yaralılar gibi bayılınca, Canları analarının bağrına döküldüğü zaman, Analarına diyorlar: Buğday ile şarap nerede?</verse>
				<verse number="13">Sana ne şehadet edeyim? ey Yeruşalim kızı, neyi sana benzeteyim? Sionun ere varmamış kızı, neyi sana örnek tutayım da teselli edeyim? Çünkü sendeki gedik deniz gibi büyük; sana kim şifa verir?</verse>
				<verse number="14">Senin için peygamberlerin yalancı ve manasız rüyetler gördüler; Ve sürgünlerini geri getirmek için senin fesadını meydana çıkarmadılar, Ve senin için yalancı ve sürgüne götüren vahiler gördüler.</verse>
				<verse number="15">Yoldan geçenlerin hepsi sana el çırpıyorlar; Yeruşalim kızına baş sallıyıp ıslık çalarak diyorlar: Bütün dünyanın meserreti, güzelliğin kemali, dedikleri şehir bu mu?</verse>
				<verse number="16">Sana karşı bütün düşmanların ağızlarını açtılar; Islık çalıp diş gıcırdatıyorlar; diyorlar: Onu yuttuk; Gerçek beklediğimiz gün budur; onu bulup gördük.</verse>
				<verse number="17">RAB niyet ettiğini yaptı; eski günlerde emrettiği sözü yerine getirdi; Yıktı, ve acımadı; Sana karşı düşmanı sevindirdi; hasımlarının boynuzunu yükseltti.</verse>
				<verse number="18">Onların yüreği Rabbe feryat etti; Sion kızının duvarı, gece gündüz gözyaşların sel gibi aksın; Dinlenme; gözbebeğin rahat etmesin.</verse>
				<verse number="19">Kalk, geceleyin, nöbetlerin başlangıcında, bağır; Rabbin yüzü önüne yüreğini su gibi dök; Her sokak başında açlıktan bayılan çocuklarının canı için ona ellerini kaldır.</verse>
				<verse number="20">Gör, ya RAB, ve kimi böyle ettin, iyi bak! Kadınlar semerelerini, kucakta taşınan çocukları mı yesinler? Kâhinle peygamber Rabbin makdisinde öldürülsünler mi?</verse>
				<verse number="21">Sokaklarda genç ve kocamış adam toprak üstünde yatmada; Kılıçla düştüler, ere varmamış kızlarımla gençlerim; Öfken gününde onları öldürdün, boğazladın, acımadın.</verse>
				<verse number="22">Yıldıklarımı her yandan çağırdın, belli bayram günü gibi; RABBİN öfke gününde kaçıp kurtulan, ve artakalan olmadı; Kucakta taşıyıp büyüttüğüm çocuklarımı düşmanım bitirdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">BEN o adamım ki, onun gazabı değneğinden cefa gördüm.</verse>
				<verse number="2">Beni güttü, ve ışıkta değil karanlıkta yürüttü.</verse>
				<verse number="3">Gerçek dönüp bütün gün elini bana karşı çeviriyor.</verse>
				<verse number="4">Etimi ve derimi yıprattı; kemiklerimi kırdı.</verse>
				<verse number="5">Karşıma duvar yaptı, ve çevremi acılıkla ve zahmetle sardı.</verse>
				<verse number="6">Eski vaktin ölüleri gibi karanlık yerlerde beni oturttu.</verse>
				<verse number="7">Etrafıma duvar çekti, ve dışarı çıkamıyorum; zincirimi ağırlaştırdı.</verse>
				<verse number="8">Ben feryat edip yardım isteyince de duama set çekiyor.</verse>
				<verse number="9">Yonma taşlarla yollarıma duvar çekti; yollarımı dolaşık etti.</verse>
				<verse number="10">Benim için pusuda yatan bir ayı, gizlenmiş bir aslandır.</verse>
				<verse number="11">Yollarımı saptırdı, ve beni paraladı; beni harap etti.</verse>
				<verse number="12">Yayını kurdu, ve ok için beni nişan gibi dikti.</verse>
				<verse number="13">Kılıfındaki oklarını böbreklerime sapladı.</verse>
				<verse number="14">Kavmımın hepsine gülünç oldum, ve bütün gün onların türküsüyüm.</verse>
				<verse number="15">Beni acılığa doyurdu, pelin suyunu bana kana kana içirdi.</verse>
				<verse number="16">Dişlerimi de çakıl taşları ile kırdı; beni küle soktu.</verse>
				<verse number="17">Canımı da selâmetten uzaklaştırdın; iyiliği unuttum.</verse>
				<verse number="18">Ve dedim: Kuvvetim, ve RABDEN ümidim yok oldu.</verse>
				<verse number="19">Cefamı ve perişanlığımı, pelin otu ile ödü an.</verse>
				<verse number="20">Hâlâ canım onları anıp içimde iğilmede.</verse>
				<verse number="21">Bunu yüreğime getiriyorum; bundan ötürü ümidim var.</verse>
				<verse number="22">RABBİN inayetlerindendir ki, telef olmadık, çünkü merhametleri bitmez.</verse>
				<verse number="23">Onlar her sabah tazelenir, senin sıdkın büyüktür.</verse>
				<verse number="24">Canım diyor ki: Benim payım RABDİR; bundan ötürü ona ümit bağlarım.</verse>
				<verse number="25">Onu bekliyenlere, onu arıyan cana, RAB iyidir.</verse>
				<verse number="26">Ümit etmek, ve RABBİN kurtarışını susarak beklemek iyidir.</verse>
				<verse number="27">İnsan için boyunduruğu gençliğinde taşımak iyidir.</verse>
				<verse number="28">Tek başına otursun da sussun, çünkü ona takan odur.</verse>
				<verse number="29">Ağzını toprağa kosun, belki ümit ola.</verse>
				<verse number="30">Kendisine vurana yanağını uzatsın, rüsvaylığa doysun.</verse>
				<verse number="31">Çünkü Rab kendisinden ebediyen atmaz.</verse>
				<verse number="32">Çünkü dert verse de, inayetlerinin çokluğuna göre yine merhamet eder.</verse>
				<verse number="33">Çünkü istiyerek cefa etmez, ve insan oğullarını kederlendirmez.</verse>
				<verse number="34">Dünyanın bütün esirlerini ayak altında ezmeyi,</verse>
				<verse number="35">Yüce Olanın yüzü önünde insanın hakkını saptırmayı,</verse>
				<verse number="36">Davasında insana haksızlık etmeyi, Rab doğru görmez.</verse>
				<verse number="37">Rab emretmedikçe kim bir şey söyler de vaki olur?</verse>
				<verse number="38">Kötülük de iyilik de Yüce Olanın ağzından çıkmıyor mu?</verse>
				<verse number="39">İnsan, yaşıyan adam, suçlarının cezasından niçin şikâyet eder?</verse>
				<verse number="40">Yollarımızı araştırıp deniyelim, ve yine RABBE dönelim.</verse>
				<verse number="41">Göklerde olan Allaha ellerimizle beraraber yüreğimizi de yükseltelim.</verse>
				<verse number="42">Biz günah edip âsi olduk; sen bize bağışlamadın.</verse>
				<verse number="43">Öfke ile örtündün ve bizi kovdun; öldürdün ve acımadın.</verse>
				<verse number="44">Bulutla örtündün, dua ondan geçmiyor.</verse>
				<verse number="45">Milletler içinde bizi süprüntü ve menfur şey ettin.</verse>
				<verse number="46">Bize karşı bütün düşmanlarımız ağızlarını açtılar.</verse>
				<verse number="47">Bize dehşet ve çukur, velvele ve kırgın oldu.</verse>
				<verse number="48">Kavmım kızının kırgınından ötürü gözüm yaş selleri döküyor.</verse>
				<verse number="49">Dinlenmeden, durmadan, gözüm yaşlar akıtıyor,</verse>
				<verse number="50">RAB aşağı bakıncıya kadar, göklerden görünciye kadar.</verse>
				<verse number="51">Şehrimin bütün kızlarından ötürü gözlerimin acısı canıma işledi.</verse>
				<verse number="52">Sebepsiz bana düşman olanlar bir serçe gibi beni yaman avladılar.</verse>
				<verse number="53">Sarnıçta hayatımı helâk ettiler, ve üzerime taş attılar.</verse>
				<verse number="54">Sular başımdan aştı: Bittim, dedim.</verse>
				<verse number="55">Sarnıcın dibinden senin ismini çağırdım, ya RAB.</verse>
				<verse number="56">Sesimi işittin; ahıma, çağırışıma kulağını kapama.</verse>
				<verse number="57">Seni çağırdığım gün yaklaştın: Korkma, dedin.</verse>
				<verse number="58">Canımın davalarını sen gördün, ya Rab; hayatımı kurtardın.</verse>
				<verse number="59">Bana olan haksızlığı gördün, ya RAB; hakkımı hak et.</verse>
				<verse number="60">Bana karşı olan bütün intikamlarını ve bütün düşüncelerini gördün.</verse>
				<verse number="61">Onların sitemini, ya RAB, bana karşı olan bütün düşüncelerini,</verse>
				<verse number="62">Karşıma dikilenlerin sözlerini, ve bütün gün bana karşı düzenlerini işittin.</verse>
				<verse number="63">Oturup kalkmalarına bak; ben onların türküsü oldum.</verse>
				<verse number="64">Ellerinin işine göre onlara karşılık ödiyeceksin, ya RAB.</verse>
				<verse number="65">Onlara yürek katılığı vereceksin; lânetin üzerlerine olsun.</verse>
				<verse number="66">Öfke ile onların ardını kovacaksın, ve onları RABBİN gökleri altından helâk edip atacaksın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">ALTIN nasıl donuk oldu! saf altın nasıl değişti! Her sokak başına makdisin taşları dökülmüş.</verse>
				<verse number="2">Saf altınla tartılan Sionun değerli oğulları, Nasıl oldu da çömlekçi elinin işi, toprak testiler gibi sayıldılar!</verse>
				<verse number="3">Çakallar bile memelerini verir, yavrularını emzirirler; Kavmım kızı, çöldeki devekuşları gibi insafsız oldu.</verse>
				<verse number="4">Susuzluktan emzikteki çocuğun dili damağına yapışıyor; Çocuklar ekmek istiyor, onlara doğrıyan yok.</verse>
				<verse number="5">Onlar ki, iyi yemekler yerlerdi, sokaklarda perişan oldular; Onlar ki erguvanî üzerinde büyütüldüler, gübre yığınlarını kucakladılar.</verse>
				<verse number="6">El dokunmadan, sanki bir lâhzada yıkılan Sodomun suçundan, Kavmım kızının fesadı daha büyüktür.</verse>
				<verse number="7">Onun beyleri kardan temiz, sütten beyazdılar; Tence mercandan kızıldılar, biçimleri gök yakut gibi idi.</verse>
				<verse number="8">Yüzleri kömürden daha kara oldu; sokaklarda tanılmaz oldular; Derileri kemiklerine yapıştı, kuruyup odun gibi oldu.</verse>
				<verse number="9">Kılıcın öldürdükleri kıtlığın öldürdüklerinden mutludur; Çünkü bunlar tarla mahsulünün yokluğundan yıpranarak erimekteler.</verse>
				<verse number="10">Merhametli kadınlar kendi ellerile çocuklarını pişirdiler; Onlar kavmım kızının kırgınında kendilerine yiyecek oldular.</verse>
				<verse number="11">RAB kızgınlığını başardı, kızgın öfkesini döktü; Ve Sionun temellerini yiyip bitiren ateşi onun içinde tutuşturdu.</verse>
				<verse number="12">Hasım ve düşman Yeruşalim kapılarından girecekler diye, Dünya kıralları, ve dünyada oturanların hiç biri inanmazdı.</verse>
				<verse number="13">Peygamberlerinin suçlarından, kâhinlerinin fesatlarındandır, Onlar ki, şehrin içinde salihlerin kanını döktüler.</verse>
				<verse number="14">Sokaklarda körler gibi dolaşıyorlar, kanla kirlidirler, Öyle ki, kimse esvaplarına dokunamıyor.</verse>
				<verse number="15">Çekilin, diye onlara bağırdılar, Murdar! çekilin, çekilin, dokunmayın! Kaçıp serseri dolaştıkları zaman, milletler arasında: Artık burada misafir olmasınlar, denildi.</verse>
				<verse number="16">RABBİN yüzü onları dağıttı; artık onlara bakmıyacak; Kâhinleri saymadılar, ihtiyarlara lûtfetmediler.</verse>
				<verse number="17">Kendimize boş bir yardım bekliyerek artık gözlerimiz solmada; Bizi kurtaramıyacak bir milleti bekledikçe bekledik.</verse>
				<verse number="18">İzlerimizi kovuyorlar, sokaklarımızda gezemiyoruz; Sonumuz yakın, günlerimiz doldu; çünkü sonumuz geldi.</verse>
				<verse number="19">Ardımızı kovanlar göklerin kartallarından daha çevik; Dağlar üzerinde ardımızı kovdular, çölde bize pusu kurdular.</verse>
				<verse number="20">Hayatımızın nefesi, RABBİN mesihi, onların çukurlarında tutuldu; Onun için derdik: Milletler arasında onun gölgesinde yaşıyacağız.</verse>
				<verse number="21">Uts diyarında oturan Edom kızı, meserretten coş da sevin. Kâse sana da gelecek; sarhoş olup soyunacaksın.</verse>
				<verse number="22">Sion kızı, fesadının cezası sona erdi; bir daha seni sürgüne götürmiyecek; Edom kızı, senin fesadını yoklıyacak; senin suçlarını meydana çıkaracak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">YA RAB, başımıza geleni an; Bak da utancımızı gör.</verse>
				<verse number="2">Mirasımız yabancılara geçti, Evlerimiz ecnebilere.</verse>
				<verse number="3">Öksüzler olduk, baba yok; Analarımız dul kadınlar gibi.</verse>
				<verse number="4">Gümüş verip suyumuzu içtik; Odunumuz para ile geliyor.</verse>
				<verse number="5">Bizi kovanlar ensemizde; Yorgun düştük, bize rahat yok.</verse>
				<verse number="6">Ekmeğe doymak için, Mısıra ve Aşura el uzattık.</verse>
				<verse number="7">Babalarımız suç ettiler, ve artık onlar yok; Onların fesatlarını biz yüklendik.</verse>
				<verse number="8">Üzerimizde köleler saltanat sürmede; Onların elinden kurtaran yok.</verse>
				<verse number="9">Çöldeki kılıcın yüzünden, Ekmeğimizi canlarımız pahasına elde etmekteyiz.</verse>
				<verse number="10">Kıtlığın yakıcı sıcağından, Derimiz fırın gibi karardı.</verse>
				<verse number="11">Sionda kadınları, Yahuda şehirlerinde ere varmamış kızları alçalttılar.</verse>
				<verse number="12">Reisler ellerinden asıldılar; İhtiyarları saymadılar.</verse>
				<verse number="13">Değirmen taşını gençler taşıdılar; Ve odunun altında çocuklar tökezledi.</verse>
				<verse number="14">İhtiyarlar şehir kapısında oturmadan, Gençler ise sazlarından kesildiler.</verse>
				<verse number="15">Yüreğimizin meserreti kesildi; Raksımız yasa döndü.</verse>
				<verse number="16">Başımızdan taç düştü; Vay başımıza! çünkü suç işledik.</verse>
				<verse number="17">Bunun için yüreğimiz baygın; Bunlardan ötürü gözlerimiz karardı;</verse>
				<verse number="18">Virane olan Sion dağından ötürüdür; Onun üzerinde tilkiler geziyor.</verse>
				<verse number="19">Sen, ya RAB, tahtında ebediyen oturursun; Senin tahtın nesilden nesle sürer.</verse>
				<verse number="20">Niçin bizi ebediyen unutuyorsun, Günlerin devamınca neden bizi bırakıyorsun?</verse>
				<verse number="21">Bizi kendine döndür, ya RAB, ve biz döneriz; Eskisi gibi günlerimizi yenile.</verse>
				<verse number="22">Fakat sen bizi bütün bütün kendinden attın; Bize karşı çok öfkelisin.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="26">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">VE otuzuncu yılda, dördüncü ayda, ayın beşinci gününde, ben Kebar ırmağı yanında sürgünler arasında iken, vaki oldu ki, gökler açıldı, ve Allahın rüyetlerini gördüm.</verse>
				<verse number="2">Ayın beşinci gününde — kıral Yehoyakinin sürgünlüğünün beşinci yılı — idi</verse>
				<verse number="3">Kildanîler diyarında, Kebar ırmağı yanında, Buzinin oğlu kâhin Hezekiele RABBİN sözü açıkça geldi; ve orada RABBİN eli onun üzerinde idi.</verse>
				<verse number="4">Ve baktım, ve işte, şimalden buran yeli, durmadan ateş saçan büyük bir bulut geliyordu, çevresinde parıltı, ve ortasında, sanki ateş ortasında ışıldıyan maden.</verse>
				<verse number="5">Ve onun ortasından dört canlı mahlûk benzeri çıktı. Ve onların görünüşü şöyle idi: onlarda insan benzeyişi vardı;</verse>
				<verse number="6">ve her birinin dört yüzü vardı, ve onlardan her birinin dört kanadı vardı.</verse>
				<verse number="7">Ve ayakları doğru ayaklardı; ve ayaklarının tabanı buzağı ayağının tabanı gibi idi, ve cilâlı tunç gibi pırıldamakta idiler.</verse>
				<verse number="8">Ve dört yanlarında, kanatları altında insan elleri vardı; dördünün de yüzleri ve kanatları şöyle idi:</verse>
				<verse number="9">kanatları birbirine bitişmişti; yürüdükleri zaman dönmiyorlardı; her biri dosdoğru olarak ileri yürüyorlardı.</verse>
				<verse number="10">Yüzlerinin benzeyişi ise, onlarda insan yüzü, sağda dördünün aslan yüzü, ve solda dördünün öküz yüzü, dördünün de kartal yüzü vardı.</verse>
				<verse number="11">Ve yüzleri ve kanatları yukarıdan ayrılmıştılar; her birinin iki kanadı birbirine bitişmişti, iki kanat da bedenlerini örtüyordu.</verse>
				<verse number="12">Ve her biri dosdoğru olarak ileri yürüyorlardı; ruh nereye gitmek istedi ise oraya gittiler; onlar dönmiyerek yürüyorlardı.</verse>
				<verse number="13">Canlı mahlûkların benzeyişine gelince, onların görünüşü yanan ateş közleri gibi, meşalelerin görünüşü gibi idi; canlı mahlûkların arasında o ateş inip çıkıyordu; ve ateş parlaktı, ve ateşten şimşek çakıyordu.</verse>
				<verse number="14">Ve canlı mahluklar şimşek çakışı görünüşü gibi koşup geri geliyorlardı.</verse>
				<verse number="15">Ben canlı mahlûklara bakarken, işte, canlı mahlûkların yanında, onların her dört yüzü için, yerde bir tekerlek vardı.</verse>
				<verse number="16">Tekerleklerin ve yapılarının görünüşü gök zümrüt gibi idi; ve dördünün benzeyişi birdi; ve görünüşleri ve yapıları, sanki tekerlek içinde tekerlek.</verse>
				<verse number="17">Yürüdükleri zaman dört yanlarına da gidiyorlardı; dönmiyerek yürüyorlardı.</verse>
				<verse number="18">Tekerlek çemberleri ise, yüksekti, ve korkunçtu; ve dördünün çemberleri çepçevre gözlerle dolu idi.</verse>
				<verse number="19">Ve canlı mahluklar yürüdükçe tekerlekler onların yanında yürüyorlardı; ve canlı mahlûklar yerden yükseldikçe tekerlekler yükseliyorlardı.</verse>
				<verse number="20">Ruh nereye gitmek istedi ise oraya, ruhun gitmek istediği yere gidiyorlardı; ve tekerlekler onların yanında yükseliyordu; çünkü canlı mahlûkun ruhu tekerleklerde idi.</verse>
				<verse number="21">Onlar yürüdükçe bunlar da yürüyorlardı; ve onlar durdukça bunlar da duruyorlardı; ve onlar yerden yükseldikçe yanlarında tekerlekler de yükseliyorlardı; çünkü canlı mahlûkun ruhu tekerleklerde idi.</verse>
				<verse number="22">Ve canlı mahlûkların başları üzerinde gök kubbesi benzeyişi, korkunç billur gibi, yukarıdan başları üzerine yayılmıştı.</verse>
				<verse number="23">Ve kubbe altında kanatları birbirine doğru dümdüzdü; ve her birinin bedenlerini bu yandan örten iki kanadı, ve obir yandan örten iki kanadı vardı.</verse>
				<verse number="24">Ve yürüdükleri zaman kanatlarının gürültüsünü işittim, sanki çok suların sesi, sanki Kadîrin sesi, bir kargaşalık sesi, sanki bir ordu velvelesi; durdukları zaman kanatlarını indiriyorlardı.</verse>
				<verse number="25">Ve başları üzerindeki kubbenin üzerinde bir ses vardı; durdukları zaman kanatlarını indiriyorlardı.</verse>
				<verse number="26">Ve başları üzerindeki kubbenin üzerinde gök yakutun görünüşü gibi bir taht benzeyişi vardı; ve taht benzeyişi üzerinde, yukarıdan insan görünüşünün benzeyişi vardı.</verse>
				<verse number="27">Ve belinden yukarı görünüşünü ışıldıyan maden gibi gördüm, sanki içi çepçevre ateş görünüşü; ve belinden aşağı görünüşünü gördüm, sanki ateş görünüşü, ve çevresinde parıltı.</verse>
				<verse number="28">Yağmur günü bulutta olan yayın görünüşü nasılsa, çepçevre parıltının görünüşü öyle idi. RABBİN izzetinin benzeyişinin görünüşü bu idi. Ve gördüğüm zaman yüz üstü düştüm, ve söz söyliyen birinin sesini işittim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE bana dedi: Âdem oğlu, ayak üzerine dikil de seninle söyleşeyim.</verse>
				<verse number="2">Ve bana söyliyince, Ruh içime girdi, ve beni ayak üzerine dikti; ve bana söz söyliyeni işittim.</verse>
				<verse number="3">Ve bana dedi: Âdem oğlu, İsrail oğullarına, bana karşı isyan etmiş olan âsi milletlere, seni gönderiyorum; onlar ve ataları ta bugüne kadar bana karşı günah işlediler.</verse>
				<verse number="4">Oğullar da pek yüzlü, ve katı yürekli; ben seni onlara gönderiyorum; ve onlara diyeceksin: Rab Yehova böyle diyor;</verse>
				<verse number="5">ve onlar ister dinlesinler, ister kaçınsınlar (çünkü onlar âsi bir ev), yine aralarında bir peygamber olduğunu bilecekler.</verse>
				<verse number="6">Ve sen, âdem oğlu, senin yanında çalılar ve dikenler olsa bile, ve akreplerin arasında otursan da o adamlardan korkma, ve sözlerinden korkma; onlar âsi bir ev olmakla beraber, sen onların sözlerinden korkma, ve yüzlerinden yılma.</verse>
				<verse number="7">İster dinlesinler, ister kaçınsınlar, onlara benim sözlerimi söyliyeceksin; çünkü âsidirler.</verse>
				<verse number="8">Ve sen, âdem oğlu, sana söyliyeceğimi dinle; o âsi ev gibi sen âsi olma; ağzını aç, ve sana verdiğimi ye.</verse>
				<verse number="9">Ve baktım, ve işte, bana bir el uzandı, ve işte, o elde bir kitap tomarı vardı;</verse>
				<verse number="10">ve onu önüme açtı; ve yüzü ile arkası yazılı idi; ve onda mersiyeler, inilti ile figan yazılı idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE bana dedi: Âdem oğlu, bulduğun şeyi ye, bu tomarı ye, ve git, İsrail evine söyle.</verse>
				<verse number="2">Ve ağzımı açtım, ve o tomarı bana yedirdi.</verse>
				<verse number="3">Ve bana dedi: Âdem oğlu, karnına bunu yedir, ve sana verdiğim bu tomarla barsaklarını doldur. Ve yedim; ve ağzımda bal gibi tatlı idi.</verse>
				<verse number="4">Ve bana dedi: Âdem oğlu, haydi, İsrail evine git, ve sözlerimi onlara söyle.</verse>
				<verse number="5">Çünkü sen sözü yabancı ve dili güç bir millete değil, ancak İsrail evine gönderiliyorsun;</verse>
				<verse number="6">dillerini anlamadığın, sözleri yabancı ve dilleri güç bir çok milletlere gönderilmiyorsun. Gerçek, seni onlara gönderse idim seni dinliyeceklerdi.</verse>
				<verse number="7">Fakat İsrail evi seni dinlemek istemiyecek; çünkü beni dinlemek istemiyorlar; çünkü bütün İsrail evinin alnı katı ve yüreği pektir.</verse>
				<verse number="8">İşte, onların yüzlerine karşı senin yüzünü katılaştırdım, ve alınlarına karşı senin alnını katılaştırdım.</verse>
				<verse number="9">Senin alnını elmas gibi çakmak taşından daha sert ettim; onlar âsi bir ev olmakla beraber, onlardan korkma, ve yüzlerinden yılma.</verse>
				<verse number="10">Ve bana dedi: Âdem oğlu, sana söyliyeceğim bütün sözlerimi alıp yüreğine koy, ve kulaklarınla işit.</verse>
				<verse number="11">Ve haydi, sürgünlere, kavmının oğullarına git, ve onlara söyle, ve ister dinlesinler, ister kaçınsınlar, onlara de: Rab Yehova böyle diyor.</verse>
				<verse number="12">Ve Ruh beni yukarı kaldırdı, ve arkamdan: RABBİN izzeti kendi yerinden mubarek olsun, diye büyük bir gürleme sesi işittim.</verse>
				<verse number="13">Ve canlı mahlûkların kanatları birbirine dokundukça onların sesini, ve yanlarındaki tekerleklerin gürültüsünü, büyük gürleme sesini, işittim.</verse>
				<verse number="14">Ve Ruh beni yukarı kaldırdı; ve beni alıp götürdü; ve acılıkla, ruhumun kızgınlığı ile gittim; ve RABBİN eli üzerimde kuvvetli idi.</verse>
				<verse number="15">Ve Tel-abibde olan sürgünlere, Kebar ırmağı yanında oturanlara, geldim; ve onların oturdukları yerde oturdum; ve orada onların arasında yedi gün şaşkın şaşkın oturdum.</verse>
				<verse number="16">Ve yedi günün sonunda vaki oldu ki, bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="17">Âdem oğlu, seni İsrail evine bekçi koydum; sözü benim ağzımdan işit, ve benim tarafımdan onları sakındır.</verse>
				<verse number="18">Ben kötü adama: Elbette öleceksin, dediğim zaman, sen onu sakındırmazsan, ve kötü adamın kendi kötü yolundan sakınması için, onu yaşatmak için, ona söylemezsen, o kötü adam fesadında ölür, ancak onun kanını senin elinden ararım.</verse>
				<verse number="19">Fakat kötüyü sakındırırsan, ve kötülüğünden ve kendi kötü yolundan dönmezse, o kötülüğünde ölür; ancak sen kendi canını kurtarmış olursun.</verse>
				<verse number="20">Ve salih adam salâhından dönüp kötülük ederse, ve ben onun önüne tökez korsam, o ölür; onu sakındırmadığın için o adam suçunda ölür, ve yapmış olduğu doğru işleri anılmaz; ancak onun kanını senin elinden ararım.</verse>
				<verse number="21">Fakat salih adam suç etmesin diye salih adamı sakındırırsan, ve o suç etmezse, elbet yaşar, çünkü sakınmıştır; sen de kendi canını kurtarmış olursun.</verse>
				<verse number="22">Ve orada RABBİN eli üzerimde idi; ve bana dedi: Kalk, ovaya çık, ve seninle orada söyleşeceğim.</verse>
				<verse number="23">Ve kalkıp ovaya çıktım, ve işte, orada RABBİN izzeti, Kebar ırmağı yanında gördüğüm izzet gibi durmakta idi; ve yüz üstü düştüm.</verse>
				<verse number="24">Ve Ruh içime girdi, ve beni ayak üzerine dikti; ve benimle söyleşti, ve bana dedi: Git, evine kapan.</verse>
				<verse number="25">Fakat sen, âdem oğlu, işte, sana bağlar vuracaklar, ve seni onlarla bağlıyacaklar, ve onların arasına çıkmıyacaksın;</verse>
				<verse number="26">ve senin dilini damağına yapıştıracağım, ve dilsiz olacaksın, ve onları azarlayıcı olmıyacaksın; çünkü onlar âsi bir evdir.</verse>
				<verse number="27">Fakat seninle söyleştiğim zaman senin ağzını açacağım, ve onlara diyeceksin: Rab Yehova şöyle diyor: İşiten işitsin; ve kaçınan kaçınsın; çünkü onlar âsi bir evdir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">SEN de, âdem oğlu, kendine bir tuğla al, ve onu önüne koy, ve üzerine bir şehir çiz, Yeruşalimi çiz;</verse>
				<verse number="2">ve çevresini sar, ve ona karşı hisarlar yap, ve ona karşı meteris yığ; ve ona karşı ordugâhlar kur, ve ona karşı çepçevre şahmeranlar koy.</verse>
				<verse number="3">Ve kendine bir demir saç al, ve demir duvar olsun diye kendinle şehrin arasına onu koy; ve yüzünü ona çevir, ve onun çevresi sarılacak, ve onu kuşatacaksın. İsrail evine bu bir alâmet olacak.</verse>
				<verse number="4">Ve sen sol yanına yat, ve İsrail evinin fesadını onun üzerine koy; onun üzerine yatacağın günlerin sayısına göre onların fesadını taşıyacaksın.</verse>
				<verse number="5">Ve ben onların fesadı yıllarının sayısını günler sayısı olarak senin üzerine koydum, üçyüz doksan gün; İsrail evinin fesadını böyle taşıyacaksın.</verse>
				<verse number="6">Ve bunları bitirince yine sağ yanına yatacaksın, ve Yahuda evinin fesadını taşıyacaksın; kırk gün, her gün bir yıl yerine, senin üzerine bunu koydum.</verse>
				<verse number="7">Ve bazun sıvanmış olarak, çevresi sarılmış olan Yeruşalime yüzünü çevireceksin; ve ona karşı peygamberlik edeceksin.</verse>
				<verse number="8">Ve işte, sana bağlar vuracağım, ve yaptığın kuşatma günlerini bitirinciye kadar bir yanından obir yanına dönmiyeceksin.</verse>
				<verse number="9">Ve sen kendine buğday, ve arpa, ve bakla, ve mercimek, ve darı, ve çavdar al, ve onları bir kaba koy, ve onlardan kendine ekmek yap; yanın üzerine yatacağın günlerin sayısına göre, üç yüz doksan gün, ondan yiyeceksin.</verse>
				<verse number="10">Ve yiyeceğin yemek tartı ile olacak, günde yirmi şekel; vakit vakit yiyeceksin.</verse>
				<verse number="11">Ve ölçü ile su içeceksin, bir hinin altıda biri; vakit vakit içeceksin.</verse>
				<verse number="12">Ve arpa pideleri gibi yaparak yiyeceksin, ve insandan çıkan pislikle onların gözü önünde onu pişireceksin.</verse>
				<verse number="13">Ve RAB dedi: Kendilerini aralarına süreceğim milletler içinde İsrail oğulları ekmeklerini böyle murdar olarak yiyecekler.</verse>
				<verse number="14">Ve ben dedim: Ah, ya Rab Yehova! işte, benim canım murdar olmamıştır; çünkü gençliğimden şimdiye kadar leş, ve hayvanın parçaladığını yemedim; ve mekruh et ağzıma girmedi.</verse>
				<verse number="15">Ve bana dedi: Bak, insan pisliği yerine sana sığır tezeği verdim, ve onun üzerinde ekmeğini pişireceksin.</verse>
				<verse number="16">Ve bana dedi: Âdem oğlu, işte, ben Yeruşalimde ekmek desteğini kıracağım, ve korku içinde tartı ile ekmek yiyecekler; ve şaşkınlık içinde ölçü ile su içecekler;</verse>
				<verse number="17">çünkü ekmeğe ve suya muhtaç olacaklar, ve hep birden şaşkın olacaklar, ve kendi fesatlarında eriyecekler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE sen, âdem oğlu, kendine keskin bir kılıç al; ve onu kendine berber usturası olarak alacaksın, ve başından ve sakalından onu geçireceksin; ve tartmak için kendine terazi al, ve kılları bölük bölük ayır.</verse>
				<verse number="2">Şehrin kuşatılması günleri dolunca üçte birini şehrin ortasında ateşte yakacaksın; ve üçte birini alıp çevresine kılıçla vuracaksın; ve üçte birini yele saçacaksın, ben de onların ardınca kılıç çekeceğim.</verse>
				<verse number="3">Ve onlardan bir kaçını alacaksın, ve onları kendi eteklerinle saracaksın.</verse>
				<verse number="4">Ve onlardan yine alacaksın, ve onları ateşin ortasına atacaksın, ve onları ateşte yakacaksın; bütün İsrail evine ondan ateş çıkacak.</verse>
				<verse number="5">Rab Yehova şöyle diyor: Bu Yeruşalimdir; onu milletlerin, ve çevresinde olan memleketlerin arasına koydum.</verse>
				<verse number="6">Ve kötülük ederek milletlerden ziyade hükümlerime karşı, ve çevresinde olan memleketlerden ziyade kanunlarıma karşı âsi oldu; çünkü hükümlerimi kendilerinden attılar, ve kanunlarıma gelince, onlarda yürümediler.</verse>
				<verse number="7">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Mademki çevrenizde olan milletlerden ziyade gürültücüsünüz, ve kanunlarımda yürümediniz, ve hükümlerimi yapmadınız, çevrenizde olan milletlerin hükümlerini de yapmadınız;</verse>
				<verse number="8">bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ben, ben de sana karşıyım; ve milletlerin gözleri önünde senin içinde hükümler yürüteceğim.</verse>
				<verse number="9">Ve yapmadığım ve onun gibisini bir daha yapmıyacağım şeyi, senin bütün mekruh işlerinden ötürü sende yapacağım.</verse>
				<verse number="10">Bundan dolayı sende babalar oğulları yiyecekler, ve oğullar babalarını yiyecekler; ve senin üzerinde hükümler yürüteceğim; ve bütün senden artakalanı her yele saçacağım.</verse>
				<verse number="11">Rab Yehova diyor: Bundan dolayı, varlığım hakkı için, bütün menfur şeylerinle, ve bütün mekruh şeylerinle makdisimi murdar ettiğin için, gerçek seni azaltacağım; gözüm de esirgemiyecek, ve ben de acımıyacağım.</verse>
				<verse number="12">Senden üçte biri veba ile ölecekler, ve senin içinde kıtlıkla telef olacaklar; ve üçte biri çevrende kılıçla düşecekler; ve üçte birini her yele saçacağım ve onların ardınca kılıç çekeceğim.</verse>
				<verse number="13">Böylece öfkem sonuna erecek, ve onlara karşı kızgınlığımı durduracağım, ve teselli bulacağım; ve onlara karşı kızgınlığımı sonuna erdirince bilecekler ki, ben, RAB, gayretimde söyledim.</verse>
				<verse number="14">Ve çevrende olan milletler arasında, yoldan geçen her adamın gözleri önünde seni bir virane, ve utanılacak bir şey edeceğim.</verse>
				<verse number="15">Çevrende olan milletler için utanılacak, eğlenilecek, ders alınacak, ve şaşılacak bir şey olacaksın, o zaman ki, öfke ile ve kızgınlıkla, ve kızgın azarlamalarla senin üzerinde hükümler yürüteceğim (ben, RAB, ben söyledim);</verse>
				<verse number="16">o zaman ki, onlara göndereceğim kıtlığın helâk edici kötü oklarını sizi helâk etsinler diye üzerinize göndereceğim. Ve üzerinize kıtlığı artıracağım, ve ekmek desteğinizi kıracağım;</verse>
				<verse number="17">ve üzerinize kıtlık ve kötü hayvanlar göndereceğim, ve seni çocuklarından edecekler; ve senin ortandan veba ile kan geçecek; ve senin üzerine kılıç getireceğim; ben, RAB, ben söyledim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, yüzünü İsrail dağlarına çevir, ve onlara peygamberlik et,</verse>
				<verse number="3">ve de: İsrail dağları, Rab Yehovanın sözünü dinleyin: Dağlara ve tepelere, vadilere ve derelere Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ben, ben üzerinize kılıç getireceğim, ve yüksek yerlerinizi yok edeceğim.</verse>
				<verse number="4">Ve mezbahlarınız virane olacak, ve güneş putlarınız kırılacak; ve vurulmuş olanlarınızı putlarınızın önüne düşüreceğim.</verse>
				<verse number="5">Ve İsrail oğullarının leşlerini putlarının önüne koyacağım; ve mezbahlarınızın çevresine kemiklerinizi saçacağım.</verse>
				<verse number="6">Mezbahlarınız harap ve virane olsun, ve putlarınız kırılıp ortadan kalksın, ve güneş putlarınız kesilip devrilsin, ve işleriniz silinsin diye, oturduğunuz yerlerin hepsinde şehirler harap olacak, ve yüksek yerler virane olacak.</verse>
				<verse number="7">Ve vurulmuş olanlar ortanızda düşecekler, ve bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="8">Ve memleketler içinde saçıldığınız zaman, milletler arasında kılıçtan kaçıp kurtulanlarınız olsun diye bir bakiye bırakacağım.</verse>
				<verse number="9">Ve kaçıp kurtulanlarınız, yanlarına sürgün edildikleri milletler arasında beni anacaklar, çünkü onların benden ayrılan zina eden yüreğinden, ve putlarının ardınca zina eden gözlerinden kırıldım; ve bütün mekruh işlerinde etmiş oldukları kötülüklerden ötürü gözlerinde kendi kendilerinden tiksinecekler.</verse>
				<verse number="10">Ve bilecekler ki, ben RAB'İM; onlara bu kötülüğü edeceğimi boşuna söylemedim.</verse>
				<verse number="11">Rab Yehova şöyle diyor: Ellerinle çırpın, ve ayaklarınla tepin, ve de: İsrail evinin bütün mekruh şeylerinden ötürü yazık! çünkü kılıçla, kıtlıkla ve veba ile düşecekler.</verse>
				<verse number="12">Uzakta olan veba ile ölecek; ve yakında olan kılıçla düşecek; ve arta kalıp çevresi kuşatılan kıtlıkla ölecek; ve onların üzerinde kızgınlığımı sonuna erdireceğim.</verse>
				<verse number="13">Ve putları arasına, mezbahların çevresine, her yüksek tepe üzerine, bütün dağ tepeleri üzerine, ve her yeşil ağaç altına, ve sık yapraklı her meşe ağacı altına, bütün putlarına hoş kokular arzettikleri o yerlere onlardan öldürülmüş olanlar serilince bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="14">Ve onların üzerine elimi uzatacağım, ve çölden Diblaya doğru, bütün oturdukları yerlerde, memleketi virane ve ıssız edeceğim; ve bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Ve sen, âdem oğlu, İsrail diyarına Rab Yehova şöyle diyor: Son! memleketin dört köşesinin sonu geldi.</verse>
				<verse number="3">Şimdi o son senin üzerindedir, ve senin üzerine öfkemi göndereceğim, ve kendi yollarına göre sana hükmedeceğim; ve bütün mekruh işlerini senin üzerine getireceğim.</verse>
				<verse number="4">Ve gözüm seni esirgemiyecek, ve acımıyacağım, ancak senin üzerine kendi yollarını getireceğim, ve mekruh şeylerin senin içinde olacaklar; ve bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="5">Rab Yehova şöyle diyor: Kötülük, bir kötülük; işte geliyor.</verse>
				<verse number="6">Bir son geldi, o son geldi; sana karşı uyanıyor; işte, geliyor.</verse>
				<verse number="7">Sıra sana geldi, memlekette oturan; vakit geldi, gün yakın; dağlar üzerinde sevinçle bağırış günü değil, velvele günü.</verse>
				<verse number="8">Senin üzerine kızgınlığımı şimdi, yakında dökeceğim, ve sana karşı öfkemi sonuna erdireceğim, ve kendi yollarına göre sana hükmedeceğim; ve bütün mekruh işlerini senin üzerine getireceğim.</verse>
				<verse number="9">Ve gözüm esirgemiyecek, ve acımıyacağım, kendi yollarına göre senin üzerine getireceğim; ve mekruh şeylerin senin içinde olacaklar; ve bileceksiniz ki, ben, RAB, ben vuruyorum.</verse>
				<verse number="10">İşte, o gün, işte, geliyor; senin sıran geldi; değnek çiçeklendi, gurur filizlendi.</verse>
				<verse number="11">Zorbalık ayaklanıp kötülüğün sopası oldu; onlardan, ve onların cümhurundan kimse, ve mallarından bir şey kalmıyacak; ve onlarda yücelik kalmıyacak.</verse>
				<verse number="12">Vakit geldi, gün yaklaşıyor; satın alan sevinmesin, ve satan yas tutmasın; çünkü bütün cümhuru üzerinde gazap var.</verse>
				<verse number="13">Çünkü hayatta kalsalar bile, satan satılan şeye dönmiyecek; çünkü rüyet bütün cümhuru içindir, kimse dönmiyecek; ve kimse hayatının fesadı ile kuvvetlenmiyecek.</verse>
				<verse number="14">Boru çaldılar, ve her şeyi hazırladılar; fakat kimse cenge gitmiyor; çünkü gazabım onun bütün cümhuru üzerindedir.</verse>
				<verse number="15">Dışarda kılıç, ve içerde veba ve kıtlık; kırda olan kılıçla ölecek; ve şehirde olanı kıtlık ve veba yutacak.</verse>
				<verse number="16">Fakat onlardan kaçıp kurtulanlar kurtulacak, ve dere güvercinleri gibi dağların üzerinde olacaklar, her biri kendi fesadından ötürü, hepsi inlemekte.</verse>
				<verse number="17">Bütün eller gevşiyecek, ve bütün dizler su gibi zayıf olacak.</verse>
				<verse number="18">Ve çul kuşanacaklar, ve onları yılgınlık kaplıyacak; ve bütün yüzlerde utanç, ve bütün başlarda saçlar yolunmuş olacak.</verse>
				<verse number="19">Gümüşlerini sokaklara atacaklar, ve altınları murdar şey sayılacak, RABBİN gazap gününde gümüşleri ve altınları onları kurtaramıyacak; canlarını doyurmıyacak, ve karınlarını doldurmıyacak; çünkü onlara fesat tökezi oldu.</verse>
				<verse number="20">Süsünün güzelliği de onu gurura soktu; ve mekruh ve menfur putlarını, ondan yaptılar; bundan ötürü onu kendilerine murdar şey gibi ettim.</verse>
				<verse number="21">Ve onu yağma etsinler diye yabancılar eline, ve çapul etsinler diye dünyanın kötüleri eline vereceğim; ve onu bozacaklar.</verse>
				<verse number="22">Ve yüzümü onlardan çevireceğim, ve gizli makamımı bozacaklar, ve ona hırsızlar girecekler, ve onu bozacaklar.</verse>
				<verse number="23">Zinciri yap; çünkü memleket kanlı cürümlerle dolu, ve şehir zorbalıkla dolu.</verse>
				<verse number="24">Ve milletlerin en kötülerini getireceğim, ve onların evlerini mülk edinecekler; ve kuvvetlilerin kibrini sona erdireceğim; ve mukaddes yerleri bozulacak.</verse>
				<verse number="25">Yılgınlık geliyor; ve selâmet arıyacaklar, ve bulunmıyacak.</verse>
				<verse number="26">Belâ üzerine belâ gelecek, ve kötü haber üzerine kötü haber çıkacak; ve peygamberden rüyet arıyacaklar; fakat kâhinde şeriat, ve ihtiyarlarda öğüt kalmıyacak.</verse>
				<verse number="27">Kıral yas tutacak, ve bey şaşkınlığa bürünecek, ve memleket kavmının elleri gevşiyecek; onlara yollarına göre yapacağım, ve değerlerine göre onlara hükmedeceğim; ve bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE altıncı yılda, altıncı ayda, ayın beşinci gününde, ben evimde oturmakta, Yahuda ihtiyarları da karşımda oturmakta iken vaki oldu ki, orada Rab Yehovanın eli üzerime düştü.</verse>
				<verse number="2">Ve baktım, ve işte, ateş görünüşü gibi bir benzeyiş; belinin görünüşünden aşağı ateş; ve belinden yukarı parıltı görünüşü gibi, sanki ışıldıyan maden.</verse>
				<verse number="3">Ve o, bir el şekli uzattı, ve başımın bir perçeminden beni tuttu; ve Ruh yer ile gökler arasına beni kaldırdı, ve beni Allahın rüyetlerinde Yeruşalime, iç avlunun şimale bakan kapısına girilecek yerine getirdi; kıskandıran kıskançlık putunun yeri orada idi.</verse>
				<verse number="4">Ve işte, İsrail Allahının izzeti, ovada gördüğüm görünüşe göre orada idi.</verse>
				<verse number="5">Ve bana dedi: Âdem oğlu, şimdi gözlerini şimal yoluna doğru kaldır. Ve gözlerimi şimal yoluna doğru kaldırdım, ve işte, o kıskançlık putu, mezbah kapısının şimalinde, girilecek yerde idi.</verse>
				<verse number="6">Ve bana dedi: Âdem oğlu, ne yapıyorlar, görüyor musun? Makdisimden uzaklaşayım diye İsrail evi burada büyük mekruh şeyler yapıyorlar. Ve yine büyük mekruh şeyler daha göreceksin.</verse>
				<verse number="7">Ve beni avlunun kapısına getirdi; ve baktım, ve işte, duvarda bir delik.</verse>
				<verse number="8">Ve bana dedi: Âdem oğlu, haydi duvarı del; ve duvarı deldim, ve işte, bir kapı.</verse>
				<verse number="9">Ve bana dedi: İçeri gir de burada yaptıkları kötü mekruh şeyleri gör.</verse>
				<verse number="10">Ve içeri girip gördüm, ve işte, her çeşit yerde sürünenlerin ve menfur hayvanların sureti, ve İsrail evinin bütün putları, çepçevre duvara çizilmişti.</verse>
				<verse number="11">Ve İsrail evi ihtiyarlarından yetmiş kişi onların önünde durmakta idi; ve Şafanın oğlu Yaazanya onların ortasında duruyordu; her birinin buhurdanı elinde idi ve buhur bulutunun kokusu çıkıyordu.</verse>
				<verse number="12">Ve bana dedi: Âdem oğlu, İsrail evi ihtiyarlarının, her biri kendi tasvirli odalarında, karanlıkta ne yaptıklarını gördün mü? çünkü onlar: RAB bizi görmiyor, RAB memleketi bıraktı, diyorlar.</verse>
				<verse number="13">Ve bana dedi: Yine yapmakta oldukları büyük mekruh şeyler daha göreceksin.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB evinin şimale doğru olan kapısının girilecek yerine beni getirdi; ve işte, Tammuz için ağlıyan kadınlar orada oturmakta idiler.</verse>
				<verse number="15">Ve bana dedi: Gördün mü, âdem oğlu? yine bunlardan büyük mekruh şeyler daha göreceksin.</verse>
				<verse number="16">Ve beni RAB evinin iç avlusuna getirdi; ve işte, RAB mabedinin kapısında, eyvan ile mezbah arasında, sırtları RABBİN mabedine, ve yüzleri şarka çevrilmiş yirmi beş kişi kadar vardı; ve onlar şarka yünelmiş güneşe tapınıyorlardı.</verse>
				<verse number="17">Ve bana dedi: Gördün mü, âdem oğlu? burada işlemekte oldukları mekruh işleri yapmak Yahuda evi için küçük bir şey mi ki, memleketi zorbalıkla doldurdular, ve yine beni öfkelendirmekteler? ve işte, dalı burunlarına uzatıyorlar.</verse>
				<verse number="18">Bundan dolayı ben de kızgınlıkla davranacağım; gözüm esirgemiyecek, ve acımıyacağım; ve bana yüksek sesle çağırsalar da, onları dinlemiyeceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE kulağıma yüksek sesle bağırıp dedi: Şehrin üzerine konulmuş olanları, her birinin elinde helâk edici silâhı olarak, yaklaştırın.</verse>
				<verse number="2">Ve işte, şimale doğru olan yukarı kapının yolundan altı adam geldi, her birinin topuzu elinde idi ve aralarında ketenler giyinmiş, ve belinde kâtip dividi olan bir adam vardı. Ve içeri girdiler, ve tunç mezbahın yanında durdular.</verse>
				<verse number="3">Ve İsrail Allahının izzeti, üzerinde bulunduğu kerubinin üzerinden evin eşiğine çıktı, ve belinde dividi olan ketenler giyinmiş adama çağırdı.</verse>
				<verse number="4">Ve RAB ona dedi: Şehrin içinden, Yeruşalimin içinden geç, ve onun içinde yapılmakta olan bütün mekruh işlerden ötürü inliyip figan eden adamların alınlarına işaret koy.</verse>
				<verse number="5">Ve ben işitirken obirlerine dedi: Onun ardınca şehirden geçin, ve vurun; gözünüz esirgemesin, ve acımayın;</verse>
				<verse number="6">ihtiyarı, genci, ve ere varmamış kızı, ve çocuklarla kadınları helâk için vurun; fakat üzerinde işareti olan kimseye yaklaşmayın; ve makdisimden başlayın. Onlar da evin önünde olan ihtiyarlardan başladılar.</verse>
				<verse number="7">Ve onlara dedi: Evi murdar edin, ve avluları öldürülmüş olanlarla doldurun; çıkın. Ve çıktılar, ve şehirde vurdular.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki oldu ki, onlar vururken, ben tek başıma kalmıştım; ve yüz üstü düşüp feryat ettim, ve dedim: Ah, ya Rab Yehova! sen Yeruşalim üzerine kızgınlığını dökerken İsrailin bütün bakiyesini mi helâk edeceksin?</verse>
				<verse number="9">Ve bana dedi: İsrail ve Yahuda evinin fesadı çok, çok büyüktür, ve memleket kanla dolu, ve şehir sapıklıkla dolu; çünkü onlar: RAB memleketi bıraktı, ve RAB görmiyor, diyorlar.</verse>
				<verse number="10">Ben de, gözüm esirgemiyecek, ve acımıyacağım, ve yollarını kendi başlarına getireceğim.</verse>
				<verse number="11">Ve işte, belinde dividi olan ketenler giyinmiş adam: Bana emrettiğin gibi yaptım, diye haber getirdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE baktım, ve işte, kerubilerin başı üzerindeki gök kubbede, gök yakut taşı gibi, bir taht benzeyişinin görünüşü gibi bir şey onların üzerinde göründü.</verse>
				<verse number="2">Ve ketenler giyinmiş adama söyliyip dedi: Kerubinin altına, dönen tekerlekler arasına gir de, kerubiler arasından iki avucunu ateş közlerile doldur, ve şehir üzerine saç. Ve gözümün önünde girdi.</verse>
				<verse number="3">Ve adam girdiği zaman kerubiler evin sağında duruyorlardı; ve bulut iç avluyu doldurdu.</verse>
				<verse number="4">Ve RABBİN izzeti kerubinin üzerinden yükseldi, ve evin eşiği üzerinde durdu; ve ev bulutla doldu, ve avlu RAB izzetinin parıltısı ile dolu idi.</verse>
				<verse number="5">Ve dış avluya kadar kerubilerin kanatlarının sesi, Kadîr Allah söz söylediği zaman sesi nasılsa öyle işitildi.</verse>
				<verse number="6">Ve ketenler giyinmiş adama: Dönen tekerlekler arasından, kerubiler arasından ateş al, diye emredince vaki oldu ki, girip bir tekerleğin yanında durdu.</verse>
				<verse number="7">Ve o kerubi, kerubiler arasında olan ateşe kerubiler arasından elini uzatıp ondan aldı, ve ketenler giyinmiş adamın avuçlarına koydu, adam da alıp çıktı.</verse>
				<verse number="8">Ve kerubilerde, kanatları altında, insan eli şekli göründü.</verse>
				<verse number="9">Ve baktım, ve işte, kerubilerin yanında dört tekerlek vardı, her kerubinin yanında bir tekerlek; ve tekerleklerin görünüşü gök zümrüt taşı gibi idi.</verse>
				<verse number="10">Ve onların görünüşüne gelince, dördünün de benzeyişi birdi, sanki tekerlek içinde tekerlek varmış gibi.</verse>
				<verse number="11">Yürüdükleri zaman dört yanlarına gidiyorlardı; yürürken dönmiyorlardı, ancak baş nereye yünelirse onun ardınca gidiyorlardı; yürürken dönmiyorlardı.</verse>
				<verse number="12">Ve bütün bedenleri ve sırtları, ve elleri, ve kanatları, ve tekerlekler, dördünün de tekerlekleri, çepçevre gözlerle dolu idi.</verse>
				<verse number="13">Tekerlekler ise, ben işitirken onlara dönen tekerlekler diye çağırıldı.</verse>
				<verse number="14">Ve her birinin dört yüzü vardı; birinci yüz kerubi yüzü idi, ve ikinci yüz insan yüzü, ve üçüncüsü aslan yüzü, ve dördüncüsü kartal yüzü.</verse>
				<verse number="15">Ve kerubiler yükseldiler; Kebar ırmağı yanında gördüğüm canlı mahluk budur.</verse>
				<verse number="16">Ve kerubiler yürüdükçe, tekerlekler de yanlarında yürüyorlardı; ve kerubiler yerden yükselmek için kanatlarını kaldırdıkça, tekerlekler de onların yanından ayrılmıyordu.</verse>
				<verse number="17">Onlar durdukça, bunlar da duruyorlardı, ve yükseldikleri zaman onlarla beraber bunlar da yükseliyorlardı; çünkü canlı mahlûkun ruhu onlarda idi.</verse>
				<verse number="18">Ve RABBİN izzeti evin eşiği üzerinden çıktı, ve kerubilerin üzerinde durdu.</verse>
				<verse number="19">Ve kerubiler kanatlarını kaldırdılar, ve gözümün önünde dışarı çıktıkları zaman yerden yükseldiler, tekerlekler de yanlarında idi; ve RAB evinin şark kapısına girilecek yerde durdular; ve yukarıdan İsrail Allahının izzeti onların üzerinde idi.</verse>
				<verse number="20">Kebar ırmağı yanında İsrail Allahının altında gördüğüm canlı mahluk budur; ve bildim ki, bunlar kerubilerdi.</verse>
				<verse number="21">Her birinin dört yüzü, ve her birinin dört kanadı vardı; ve kanatları altında insan ellerinin benzeyişi vardı.</verse>
				<verse number="22">Yüzlerinin benzeyişi ise, görünüşleri ve kendileri, Kebar ırmağı yanında gördüğüm yüzlerdi; her biri dosdoğru olarak ileri yürüyordu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE Ruh beni kaldırdı, ve şarka bakan RAB evinin şark kapısına beni getirdi; ve işte, kapıya girilecek yerde yirmi beş kişi; ve kavmın reisleri Azzur oğlu Yaazanyayı, ve Benaya oğlu Pelatyayı onların arasında gördüm.</verse>
				<verse number="2">Ve bana dedi: Âdem oğlu, kötülük düşünen, ve bu şehirde kötü öğütler veren bu adamlardır;</verse>
				<verse number="3">onlar diyorlar: Evler yapmak vakti yakın değil; bu şehir kazan, biz de etiz.</verse>
				<verse number="4">Bundan ötürü onlara karşı peygamberlik et, âdem oğlu, peygamberlik et.</verse>
				<verse number="5">Ve RABBİN Ruhu üzerime düştü, ve bana dedi: Söyle, RAB şöyle diyor: Ey İsrail evi, siz böyle dediniz; çünkü aklınıza gelen şeyleri ben bilirim.</verse>
				<verse number="6">Bu şehirde öldürdüklerinizin sayısını çoğalttınız, ve sokaklarını öldürülmüş olanlarla doldurdunuz.</verse>
				<verse number="7">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Onun içine koyduğunuz öldürülmüş olanlar, et onlardır, kazan da bu şehir; ancak siz onun içinden çıkarılacaksınız.</verse>
				<verse number="8">Siz kılıçtan korktunuz; ben de üzerinize kılıç getireceğim, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="9">Ve onun içinden sizi çıkaracağım, ve sizi yabancılar eline vereceğim, ve aranızda hükümler yürüteceğim.</verse>
				<verse number="10">Kılıçla düşeceksiniz; size İsrail sınırında hükmedeceğim; ve bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="11">Bu şehir size kazan olmıyacak, ve siz onun içinde et olmıyacaksınız; size İsrail sınırında hükmedeceğim;</verse>
				<verse number="12">ve bileceksiniz ki, ben RAB'İM; çünkü kanunlarımda yürümediniz, ve hükümlerimi yapmadınız, fakat çevrenizdeki milletlerin usullerine göre işlediniz.</verse>
				<verse number="13">Ve vaki oldu ki, ben peygamberlik edince Benayanın oğlu Pelatya öldü. Ve yüz üstü yere düştüm, ve yüksek sesle feryat edip dedim: Ah, ya Rab Yehova! İsrailin bakiyesini bütün bütün sona mı erdireceksin?</verse>
				<verse number="14">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="15">Âdem oğlu, kardeşlerin, senin kardeşlerin, akrabandan olan adamlar, ve bütün İsrail evi, bunların hepsi o adamlardır ki, Yeruşalimde oturanlar onlara: RABDEN uzak olun; bu memleket mülk olarak bize verildi, demişlerdi.</verse>
				<verse number="16">Bundan dolayı de: Rab Yehova şöyle diyor: Onları milletler arasına uzaklaştırdım, ve onları memleketler arasına dağıttım ise de, yine vardıkları memleketlerde kısa bir müddet için onlara makdis ben olacağım.</verse>
				<verse number="17">Bundan dolayı de: Rab Yehova şöyle diyor: Kavmlar arasından sizi toplıyacağım, ve dağılmış olduğunuz memleketlerden sizi bir araya getireceğim; ve İsrail diyarını size vereceğim.</verse>
				<verse number="18">Ve oraya girecekler, ve onun bütün menfur ve bütün mekruh şeylerini oradan kaldıracaklar.</verse>
				<verse number="19">Ve onlara tek yürek vereceğim, ve içlerinize yeni bir ruh koyacağım; ve bedenlerinden taş yüreği çıkarıp onlara etten yürek vereyim de,</verse>
				<verse number="20">kanunlarımda yürüsünler, ve hükümlerimi tutsunlar, ve onları yapsınlar; ve onlar benim kavmım olacaklar, ve ben onların Allahı olacağım.</verse>
				<verse number="21">Ve o adamlara gelince, onlar ki, yürekleri kendi menfur ve mekruh şeylerinin yüreği ardınca yürümektedir, ben onların yolunu kendi başları üzerine getireceğim, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="22">Ve kerubiler kanatlarını kaldırdılar, ve tekerlekler onların yanında idi; ve yukarıdan İsrail Allahının izzeti onların üzerinde idi.</verse>
				<verse number="23">Ve RABBİN izzeti şehrin ortasından çıktı, ve şehrin şarkındaki dağ üzerinde durdu.</verse>
				<verse number="24">Ve Ruh beni kaldırdı, ve Allahın Ruhu ile rüyette beni Kildanîler diyarına, sürgünlerin yanına getirdi. Ve gördüğüm rüyet üzerimden kalktı.</verse>
				<verse number="25">Ve RABBİN bana göstermiş olduğu şeylerin hepsini sürgünlere söyledim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, âsi evin içinde oturuyorsun, onların görmek için gözleri var, ve görmiyorlar, ve işitmek için kulakları var, ve işitmiyorlar; çünkü onlar âsi bir evdir.</verse>
				<verse number="3">Ve sen, âdem oğlu, kendine sürgünlük eşyası hazırla, ve onların gözü önünde gündüzün göç et, ve kendi yerinden başka bir yere onların gözü önünde göç edeceksin; âsi bir ev oldukları halde belki görürler.</verse>
				<verse number="4">Ve eşyanı onların gözü önünde sürgün eşyası gibi gündüzün çıkaracaksın; sürgüne çıkanlar nasılsa, sen de onların gözü önünde öylece akşamlayın çıkacaksın.</verse>
				<verse number="5">Sen onların gözü önünde duvarı del, ve oradan çıkar.</verse>
				<verse number="6">Onların gözü önünde onu sırtında taşıyacaksın, ve karanlıkta çıkaracaksın; yüzünü örteceksin ki, memleketi görmiyesin; çünkü seni İsrail evine alâmet olarak koydum.</verse>
				<verse number="7">Ve bana nasıl emrolundu ise, öyle yaptım; eşyamı sürgün eşyası gibi gündüzün çıkardım, ve akşamlayın duvarı elimle deldim; karanlıkta çıkardım, onların gözü önünde sırtımda taşıdım.</verse>
				<verse number="8">Ve sabahlayın bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="9">Âdem oğlu, İsrail evi, o âsi ev sana: Ne yapıyorsun, demediler mi?</verse>
				<verse number="10">Onlara de: Rab Yehova şöyle diyor: Bu vahiy Yeruşalimde olan bey, ve orada oturan bütün İsrail evi içindir.</verse>
				<verse number="11">De: Ben size alâmetim; ben nasıl yaptımsa, onlara da öyle yapılacak; sürgüne, esarete gidecekler.</verse>
				<verse number="12">Ve aralarında olan bey, eşyasını karanlıkta sırtında taşıyacak, ve dışarı çıkacak; duvardan çıkarmak için onu delecekler; yüzünü örtecek, çünkü memleketi gözlerile görmiyecek.</verse>
				<verse number="13">Ve onun üzerine ağımı serpeceğim, ve tuzağıma tutulacak; ve onu Babile, Kildanîler diyarına getireceğim; ve orada ölecek, fakat onu gözü ile görmiyecek.</verse>
				<verse number="14">Ve onun çevresinde kendisine yardımcı olanların hepsini, ve bütün askerini her yele saçacağım; ve onların ardından kılıç çekeceğim.</verse>
				<verse number="15">Ben onları milletler arasına dağıtınca, ve onları memleketlere saçınca, bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="16">Ve aralarına gelecekleri milletler içinde kendi mekruh şeylerinin hepsini anlatsınlar diye, onlardan sayısı az adamları kılıçtan, kıtlıktan, ve vebadan arta bırakacağım; ve bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="17">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="18">Âdem oğlu, ekmeğini titriyerek ye, ve suyunu çarpıntı ve korku ile iç;</verse>
				<verse number="19">memleket kavmına de: Yeruşalimde oturanlar için ve İsrail diyarı için Rab Yehova şöyle diyor: Bütün onda oturanların zorbalığı yüzünden, onu dolduran şeylerden memleketi ıssız kalsın diye, ekmeklerini korku ile yiyecekler, ve sularını şaşkınlıkla içecekler.</verse>
				<verse number="20">Ve içinde adam oturan şehirler harap olacak, ve memleket virane olacak; ve bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="21">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="22">Âdem oğlu, İsrail diyarında: Günler uzıyor, ve her rüyet boşa çıkıyor, diye söylediğiniz bu mesel nedir?</verse>
				<verse number="23">Bundan dolayı onlara de: Rab Yehova şöyle diyor: Bu meseli sona erdireceğim, ve artık bunu İsrailde mesel olarak söylemiyecekler; fakat onlara söyle: Günler de, her rüyetin yerine gelmesi de yakındır.</verse>
				<verse number="24">Çünkü artık İsrail evi içinde hiç boş rüyet, ve yaltaklanıcı fal olmıyacak.</verse>
				<verse number="25">Çünkü ben RAB'İM; ben söyliyeceğim, ve söyliyeceğim söz yapılacak; artık gecikmiyecek; çünkü ey âsi ev, sözü sizin günlerinizde söyliyeceğim, ve onu yapacağım, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="26">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="27">Âdem oğlu, işte, İsrail evi: Onun gördüğü rüyet gelecek çok günler içindir, ve uzakta olan vakitler için peygamberlik ediyor, diyorlar.</verse>
				<verse number="28">Bundan dolayı onlara de: Rab Yehova şöyle diyor: Sözlerimden hiç biri artık gecikmiyecek, ancak söyliyeceğim söz yapılacak, Rab Yehovanın sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, peygamberlik eden İsrail peygamberlerine karşı sen peygamberlik et, ve kendi yüreklerinden peygamberlik eden adamlara de: RABBİN sözünü dinleyin:</verse>
				<verse number="3">Rab Yehova şöyle diyor: O ahmak peygamberlerin vay başına! onlar ki, kendi ruhları ardınca yürüyorlar, ve bir şey görmemişlerdir.</verse>
				<verse number="4">Ey İsrail, peygamberlerin viranelerdeki tilkiler gibi oldular.</verse>
				<verse number="5">Duvarın gediklerine çıkmadınız, ve RABBİN gününde, cenkte durmak için İsrail evine duvar yapmadınız.</verse>
				<verse number="6">RABBİN sözüdür diyenler, boş şeye, ve yalancı fala baktılar; ve onları RAB göndermedi; ve söz yerine gelecek diye ümit verdiler.</verse>
				<verse number="7">Ve gördüğünüz boş rüyet, ve söylediğiniz yalancı fal değil mi? ve: RABBİN sözüdür, diyorsunuz; ben ise, söylemedim.</verse>
				<verse number="8">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Mademki boş şey söylediniz, ve yalanlar gördünüz, bundan dolayı, işte, ben size karşıyım, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="9">Ve benim elim boş şey gören, ve yalancı fal açan peygamberlere karşı olacak; onlar kavmımın meclisinde olmıyacaklar, ve İsrail evinin kütüğüne yazılmıyacaklar, ve İsrail evi diyarına girmiyecekler; ve bileceksiniz ki, ben Rab Yehovayım.</verse>
				<verse number="10">Mademki, evet, mademki kavmımı: Selâmet, diyerek baştan çıkarıyorlar, ve selâmet yok; ve biri duvar yapınca, işte, onu çamurla sıvıyorlar;</verse>
				<verse number="11">çamurla sıvıyanlara de: Duvar yıkılacak; coşkun yağmur olacak; ve ey siz, iri dolu taneleri, yağacaksınız; ve duvarı buran yeli yaracak.</verse>
				<verse number="12">İşte, duvar yıkılınca, size: Nerede vurduğunuz sıva, denilmiyecek mi?</verse>
				<verse number="13">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Ben kızgınlığımda onu buran yeli ile yaracağım; ve öfkemde coşkun yağmur, ve onu bitirmek için kızgınlıkta iri dolu taneleri olacak.</verse>
				<verse number="14">Böylece çamur sıvadığınız duvarı yıkacağım, ve onu yerle beraber edeceğim, ve temeli açılacak; ve yıkılacak, ve siz onun içinde telef olacaksınız, ve bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="15">Ve kızgınlığımı duvarda, ve onu çamurla sıvıyanlarda başaracağım; ve size diyeceğim: Duvar kalmadı, onu sıvıyan İsrail peygamberleri kalmadı,</verse>
				<verse number="16">onlar ki, Yeruşalim için peygamberlik ediyorlar, ve selâmet yokken, onun için selâmet rüyetleri görüyorlar, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="17">Ve sen, âdem oğlu, kendi yüreklerinden peygamberlik eden kavmının kızlarına karşı yüzünü çevir; ve onlara karşı peygamberlik et,</verse>
				<verse number="18">ve de: Rab Yehova şöyle diyor: Canlar avlamak için her dirseğe yastıklar diken, ve her boydaki adamların başı için örtüler yapan kadınların vay başına! Kendi canlarınızı yaşatmak için kavmımın canlarını mı avlıyorsunuz?</verse>
				<verse number="19">Yalanı dinliyen kavmıma yalan söyliyerek ölmiyecek canları öldürmek, ve yaşamıyacak canları yaşatmak için, avuçlar dolusu arpa, ve ekmek parçaları uğrunda kavmım arasında beni küçük düşürdünüz.</verse>
				<verse number="20">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ben sizin yastıklarınıza karşıyım, o yastıklar ki, canları onlarla kuşlar gibi orada avlıyorsunuz, ve onları kollarınızdan koparacağım; ve kuşlar gibi avlamakta olduğunuz canları salıvereceğim.</verse>
				<verse number="21">Örtülerinizi de yırtacağım, ve kavmımı elinizden kurtaracağım, ve artık avlanmak için sizin elinizde kalmıyacaklar; ve bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="22">Benim kederlenmediğim salihin yüreğini mademki siz yalanlarla kederlendirdiniz, ve canını kurtarmak için kötü yolundan dönmesin diye kötünün ellerini kuvvetlendirdiniz;</verse>
				<verse number="23">bundan dolayı artık boş rüyetler görmiyeceksiniz, ve fal açmıyacaksınız; ve kavmımı sizin elinizden kurtaracağım; ve bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">VE yanıma İsrail ihtiyarlarından adamlar geldiler, ve önünmde oturdular.</verse>
				<verse number="2">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="3">Âdem oğlu, bu adamlar yüreklerine kendi putlarını diktiler, ve fesatları tökezini yüzleri önüne koydular; ben hiç kendimi onlara aratır mıyım?</verse>
				<verse number="4">Bundan dolayı onlara söyle, ve kendilerine de: Rab Yehova şöyle diyor: İsrail evinden yüreğine putlarını diken, ve fesadı tökezini yüzü önüne koyan, ve peygambere gelen herkese, ben RAB, ona göre, putlarının çokluğuna göre ona cevap vereyim de,</verse>
				<verse number="5">İsrail evini kendi yüreklerinde tutayım, çünkü putları ile hepsi bana yabancı oldular.</verse>
				<verse number="6">Bundan dolayı İsrail evine de: Rab Yehova şöyle diyor: Dönün, ve kendinizi putlarınızdan döndürün; ve yüzlerinizi bütün mekruh şeylerinizden döndürün.</verse>
				<verse number="7">Çünkü İsrail evinden, ve İsrailde misafir olan misafirlerden, benden ayrılan, ve yüreğine putlarını diken, ve fesadı tökezini yüzü önüne koyan, ve kendisi için beni aramak üzre peygambere gelen herkese, ben RAB, kendim ona cevap vereceğim;</verse>
				<verse number="8">ve yüzümü o adama karşı çevireceğim, ve onu alâmet ve mesel olarak şaşılacak bir şey edeceğim, ve kavmımın içinden onu kesip atacağım, ve bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="9">Ve peygamber şaşırır da bir şey söylerse, ben, RAB, o peygamberi şaşırtan benim, ve elimi onun üzerine uzatacağım, ve kavmım İsrailin içinden onu söküp atacağım.</verse>
				<verse number="10">Ve onlar kendi fesatlarını yüklenecekler; peygamberi arayanın fesadı nasılsa, peygamberin fesadı da öyle olacak;</verse>
				<verse number="11">ta ki, İsrail evi yine benden sapmasınlar, ve bütün günahları ile yine kendilerini murdar etmesinler; ve bana kavm olsunlar, ve ben onlara Allah olayım, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="12">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="13">Âdem oğlu, bir memleket hainlik edip bana karşı suç işliyince, onun üzerine elimi uzatır, ve onun ekmek desteğini kırar, ve üzerine kıtlık gönderir, ve insanla hayvanı ondan kesip atarsam;</verse>
				<verse number="14">Nuh, Daniel, ve Eyub, bu üç adam orada olsalar da, salâhları ile ancak kendi canlarını kurtarırlar, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="15">Eğer kötü hayvanları memleketin içinden geçirirsem, ve onu kimsesiz ederlerse, ve virane edilip o hayvanların yüzünden kimse geçmez olursa;</verse>
				<verse number="16">bu üç adam onun içinde olsalar da, Rab Yehovanın sözü, varlığım hakkı için, ne oğullar ne de kızlar kurtarırlar, ancak kendileri kurtulur, memleket ise virane olur.</verse>
				<verse number="17">Yahut o memleketin üzerine kılıç getirirsem, ve ona: Ey kılıç, memleketin içinden geç, diyerek insanı ve hayvanı ondan kesip atarsam;</verse>
				<verse number="18">bu üç adam onun içinde olsalar da, Rab Yehovanın sözü, varlığım hakkı için, ne oğullar ne de kızlar kurtarırlar, ancak kendileri kurtulur.</verse>
				<verse number="19">Yahut o memlekete veba gönderirsem, ve insanı ve hayvanı ondan kesip atmak için, üzerine kızgınlığımı kanla dökersem;</verse>
				<verse number="20">Nuh, Daniel, ve Eyub onun içinde olsalar da, Rab Yehovanın sözü, varlığım hakkı için, ne oğul ne de kız kurtarırlar; salâhları ile ancak kendi canlarını kurtarırlar.</verse>
				<verse number="21">Çünkü Rab Yehova şöyle diyor: Hele Yeruşalimden insanı ve hayvanı kesip atmak için dört ağır hükmümü, kılıcı, ve kıtlığı, ve kötü hayvanları, ve vebayı ben onun üzerine gönderince, daha neler olacak!</verse>
				<verse number="22">Ve işte, orada kaçıp kurtulanlar, oğullar ve kızlar, bırakılacak, ve oradan çıkarılacaklar; işte, onlar sizin yanınıza çıkacaklar, ve onların yolunu ve işlerini göreceksiniz; ve Yeruşalim üzerine getirmiş olduğum kötülükten dolayı, onun üzerine getirmiş olduğum her şeyden dolayı teselli bulacaksınız.</verse>
				<verse number="23">Ve onların yolunu ve işlerini gördüğünüz zaman sizi teselli edecekler, ve bileceksiniz ki, onda yapmış olduğum her şeyi boşuna yapmadım, Rab Yehovanın sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, asma odununun başka her odundan fazla, orman ağaçları arasında bir daldan fazla ne değeri var?</verse>
				<verse number="3">Bir işte kullanmak için ondan odun alınır mı? yahut üzerine bir kap asmak için ondan kazık çıkarırlar mı?</verse>
				<verse number="4">İşte, yakacak şey diye ateşe atılır; ateş iki ucunu yiyip bitirince, ve ortası kavrulunca, bir işe yarar mı?</verse>
				<verse number="5">İşte, bütün iken işe yaramıyordu; hele ateş onu yiyip bitirince, ve kavrulunca, artık işe yarar mı?</verse>
				<verse number="6">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Orman ağaçları arasında asma odununu yakacak şey diye nasıl ateşe verdimse, Yeruşalimde oturanları da öyle vereceğim.</verse>
				<verse number="7">Ve yüzümü onlara karşı çevireceğim; ateşten çıkacaklar, fakat ateş onları yiyip bitirecek; ve yüzümü onlara karşı çevirince bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="8">Ve memleketi virane edeceğim, çünkü hainlik ettiler, Rab Yehovanın sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, mekruh işlerini Yeruşalime bildir;</verse>
				<verse number="3">ve de: Yeruşalime Rab Yehova şöyle diyor: Aslın ve doğumun Kenânlılar diyarından; baban Amorî, anan ise Hittî.</verse>
				<verse number="4">Doğumuna da gelince, göbeğin doğduğun günde kesilmedi, ve seni temizlemek için su ile yıkamadılar; ve tuzla tuzlanmadın, ve kundakla sarılmadın.</verse>
				<verse number="5">Sana merhamet ederek bu şeylerden birini sana yapsın diye kimsenin gözü sana acımadı; ve doğduğun gün senden ikrah ettikleri için kırın yüzüne atıldın.</verse>
				<verse number="6">Ve yanından geçtim, ve seni kanında yuvarlanmakta gördüm, ve sana dedim: Kendi kanında yaşa; evet, sana dedim: Kendi kanında yaşa.</verse>
				<verse number="7">Seni tarlada biten şeyler gibi çoğalttım, ve sen boy attın, ve büyüdün, ve süsler süsü oldun; memelerin belirdi, ve saçların uzadı; ve sen açık ve çıplaktın.</verse>
				<verse number="8">Ve yanından geçtim, ve seni gördüm, işte, çağın sevgi çağı idi; ve senin üzerine eteğimi yaydım, ve çıplaklığını örttüm; ve sana and ettim, ve seninle ahde girdim, Rab Yehovanın sözü, ve sen benim oldun.</verse>
				<verse number="9">Ve seni su ile yıkadım; ve üzerinden kanını bütün bütün temizledim, ve yağla seni yağladım.</verse>
				<verse number="10">Ve sana renk renk işlemeli esvap giydirdim, ve ayağına yunusbalığı derisinden çarık giydirdim, ve beline ince keten kuşak bağladım, ve sana ipekler giydirdim.</verse>
				<verse number="11">Ve süslerle seni süsledim, ve bileklerine bilezikler, ve boynuna gerdanlık taktım.</verse>
				<verse number="12">Ve burnuna halka, ve kulaklarına küpeler, ve başına güzellik tacı koydum.</verse>
				<verse number="13">Ve altınla ve gümüşle süslendin; ve esvabın ince keten, ve ipek, ve renk renk işlemeli kumaştı; ince un, ve bal, ve yağ yedin; ve çok, çok güzeldin, ve kırallığa yaraştın.</verse>
				<verse number="14">Ve güzelliğinden ötürü milletler arasında adın çıktı; çünkü üzerine koyduğum haşmetimle güzelliğin kusursuzdu, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="15">Fakat sen güzelliğine güvendin, ve şöhretin yüzünden fahişelik ettin, ve yoldan geçen her adamın üzerine fahişeliklerini döktün; onun oldu.</verse>
				<verse number="16">Ve kendi esvabından aldın, ve kendine renk renk yüksek yerler yaptın, ve onların üzerinde fahişelik ettin; olmaz şey ve olmıyacak şey.</verse>
				<verse number="17">Sana verdiğim, benim altınımdan ve gümüşümden olan kendi güzel mücevherlerini aldın, ve kendine erkek sanemleri yaptın, ve onlarla fahişelik ettin;</verse>
				<verse number="18">ve renk renk işlemeli esvabını aldın, ve onlara örttün, ve yağımı ve buhurumu onların önüne koydun.</verse>
				<verse number="19">Sana verdiğim ekmeğimi, sana yedirdiğim ince unu, ve yağı ve balı, bunu da hoş koku olarak onların önüne koydun; ve böyle oldu, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="20">Ve bana doğurduğun oğullarını ve kızlarını aldın, ve yiyecek olsun diye onlara kurban ettin. Fahişeliklerin az mı ki,</verse>
				<verse number="21">evlâtlarımı da boğazladın, ve onları ateşten geçirerek onlara verdin?</verse>
				<verse number="22">Ve bütün mekruh şeylerinde, ve fahişeliklerinde gençliğin günlerini anmadın, o zaman ki, sen çıplak ve açıktın, ve kanında yuvarlanmakta idin.</verse>
				<verse number="23">Ve vaki oldu ki, bütün kötülüğünden sonra (vay, vay başına! Rab Yehovanın sözü),</verse>
				<verse number="24">kendine tonoz yaptın, ve her meydanda kendine yüksek yer yaptın.</verse>
				<verse number="25">Her yol başında kendi yüksek yerini yaptın, ve kendi güzelliğini mekruh bir şey ettin, ve yoldan geçen her adama ayaklarını açtın, ve fahişeliğini artırdın.</verse>
				<verse number="26">Ve bol etli komşuların Mısır oğulları ile fahişelik ettin; ve beni öfkelendirmek için fahişeliğini artırdın.</verse>
				<verse number="27">Ve işte, elimi senin üzerine uzattım, ve senin azığını eksilttim, ve senden nefret edenler, Filistî kızları diledikleri gibi etsinler diye seni onlara verdim, onlar ki, senin hayasızlık yolundan utanıyorlar.</verse>
				<verse number="28">Aşur oğulları ile de fahişelik ettin, çünkü doymıyordun; onlarla da fahişelik ettin, ve yine doymadın.</verse>
				<verse number="29">Ve ticaret diyarına, Kildanîler diyarına kadar fahişeliğini artırdın; yine bununla da doymadın.</verse>
				<verse number="30">Yüreğin ne kadar yıpranmış ki, Rab Yehovanın sözü, her yol başında kendi tonozunu, ve her meydanda yüksek yerini yaparak,</verse>
				<verse number="31">bütün bu şeyleri, utanmaz fahişe işlerini yapıyorsun, ve ücreti hor görmekle bir fahişe gibi de değilsin.</verse>
				<verse number="32">Zina eden, kocasının yerine yabancılar alan bir karısın!</verse>
				<verse number="33">Bütün fahişelere hediye verirler; fakat bütün oynaşlarına sen hediyeler veriyorsun, ve fahişeliklerin için her yandan sana gelsinler diye onlara rüşvet veriyorsun.</verse>
				<verse number="34">Ve fahişeliklerinde başka kadınlara benzemezsin, çünkü fahişelik etmek için kimse senin ardına düşmiyor; ve mademki ücret veren sensin, ve sana ücret verilmiyor, bunun için başkalarına benzemezsin.</verse>
				<verse number="35">Bundan dolayı, ey fahişe, RABBİN sözünü dinle;</verse>
				<verse number="36">Rab Yehova söyle diyor: Hayasızlığın meydana döküldüğü, ve oynaşlarınla fahişelik ederek çıplaklığın açıldığı için, ve mekruh işlerinin bütün putları yüzünden, ve onlara verdiğin oğullarının kanından ötürü;</verse>
				<verse number="37">işte, bundan ötürü, kendilerile eğlendiğin bütün oynaşlarını, ve sevdiklerinin hepsini, bütün nefret ettiklerinle beraber toplıyacağım; onları çepçevre sana karşı toplıyacağım, ve onlara çıplaklığını açacağım, ve bütün çıplaklığını görecekler.</verse>
				<verse number="38">Ve zina eden, ve kan döken kadınlara edilen hükümle sana hükmedeceğim; ve senin üzerine kızgınlıkla ve kıskançlıkla kan hükmü getireceğim.</verse>
				<verse number="39">Ve seni onların eline vereceğim, ve senin tonozunu yıkacaklar, ve yüksek yerlerini bozacaklar; ve üzerinden esvabını soyacaklar, ve güzel mücevherlerini alacaklar; ve seni çıplak ve açık bırakacaklar.</verse>
				<verse number="40">Ve sana karşı bir cümhur çıkaracaklar, ve seni taşlarla taşlıyacaklar, ve kılıçları ile seni delik deşik edecekler.</verse>
				<verse number="41">Ve senin evlerini ateşle yakacaklar, ve çok kadınların gözü önünde senin üzerinde hükmü yürütecekler; ve bir fahişe olmaktan seni alıkoyacağım, ve sen de artık ücret vermiyeceksin.</verse>
				<verse number="42">Böylece sana olan gazabımı yatıştıracağım, ve kıskançlığım senden kalkacak, ve susacağım, ve artık öfkelenmiyeceğim.</verse>
				<verse number="43">Mademki gençliğin günlerini anmadın, ve bütün bu işlerinde bana karşı köpürdün; işte, ben de yolunu senin başına getireceğim, Rab Yehovanın sözü; ve bütün mekruh işlerinle beraber bu hayasızlığı yapmıyacaksın.</verse>
				<verse number="44">İşte, mesel söyliyen herkes sana karşı şu meseli söyliyecek: Anası nasılsa kızı da öyle.</verse>
				<verse number="45">Sen, kocasından ve oğullarından tiksinen ananın kızısın; ve kocalarından ve oğullarından tiksinen kızkardeşlerinin kardeşisin; ananız Hittî ve babanız Amorî idi.</verse>
				<verse number="46">Ve büyük kızkardeşin, kendisi ve kızları senin solunda oturan Samiriyedir; ve senden küçük olan kızkardeşin, sağında oturan Sodom ile kızlarıdır.</verse>
				<verse number="47">Fakat sen yalnız onların yollarında yürümedin, ve onların mekruh işlerine göre yapmadın; sanki bu küçük bir şeymiş gibi, bütün yollarında sen onlardan daha bozuk oldun.</verse>
				<verse number="48">Varlığım hakkı için, Rab Yehovanın sözü, kızkardeşin Sodom, kendisi ve kızları, kızlarınla senin ettiğin gibi etmedi.</verse>
				<verse number="49">İşte, kızkardeşin Sodomun kötülüğü şu idi: kendisinde ve kızlarında kibir, ekmeğe tokluk, ve kaygısız rahat vardı; ve düşkünle yoksulun elini pekiştirmedi.</verse>
				<verse number="50">Ve kibirlendiler, ve benim önümde mekruh şeyi yaptılar, ve bunu görünce onları ortadan kaldırdım.</verse>
				<verse number="51">Ve Samiriye senin suçlarının yarısını işlemedi; ve sen mekruh şeylerini onlardan ziyade artırdın, ve yaptığın bütün mekruh işlerinle kızkardeşlerini haklı çıkardın.</verse>
				<verse number="52">Sen de utancını yüklen, çünkü kızkardeşlerin lehine hüküm verdin; onlardan ziyade mekruh ettiğin suçlardan ötürü, onlar senden daha salihtirler; evet, sen de utan, ve kendi utancını yüklen, çünkü kızkardeşlerini haklı çıkardın.</verse>
				<verse number="53">Ve onların sürgünlerini, Sodomun ve kızlarının sürgünlerini, ve Samiriyenin ve kızlarının sürgünlerini, ve onların arasında olan senin sürgünlerini geri getireceğim,</verse>
				<verse number="54">ta ki, kendi utancını yüklenesin, ve yaptığın her şeyden utanasın, çünkü onlara sen teselli oldun.</verse>
				<verse number="55">Ve kızkardeşlerin, Sodom ile kızları, eski hallerine dönecekler; ve Samiriye ile kızları eski hallerine dönecekler; ve sen ve kızların eski hallerinize döneceksiniz.</verse>
				<verse number="56">Ve Suriye kızları ile bütün çevresinde olanlar, her yandan seni hor gören Filistî kızları, sitem edildikleri zamanda olduğu gibi senin kötülüğün açılmadan önce,</verse>
				<verse number="57">kendi gurur gününde kızkardeşin Sodom senin ağzında işitilmedi.</verse>
				<verse number="58">Kendi hayasızlığını ve mekruh şeylerini sen yüklendin, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="59">Çünkü Rab Yehova şöyle diyor: Sen ki, ahdi bozarak andı hor gördün, sen nasıl ettinse ben de sana öyle edeceğim.</verse>
				<verse number="60">Fakat ben seninle gençliğinin günlerinde olan ahdimi anacağım, ve senin için ebedî ahit pekiştireceğim.</verse>
				<verse number="61">Ve senden büyük ve senden küçük kızkardeşlerini yanına aldığın zaman, kendi yollarını anıp utanacaksın; ve senin kızların olsun diye onları sana vereceğim, ancak senin ahdinle değil.</verse>
				<verse number="62">Ve ettiğin her şeyi sana bağışladığım zaman, anıp utanasın, ve utancından ötürü bir daha ağzını açmıyasın diye,</verse>
				<verse number="63">seninle ahdimi pekiştireceğim, ve bileceksin ki, ben RAB'İM, Rab Yehovanın sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, İsrail evine bir bilmece söyle, ve bir mesel anlat;</verse>
				<verse number="3">ve de: Rab Yehova şöyle diyor: Kanatları büyük, ve yelekleri uzun, üzeri renk renk tüyler dolu, iri bir kartal Libnana geldi, ve erz ağacının tepesini aldı;</verse>
				<verse number="4">körpe filizlerinin başını kopardı, ve onu ticaret diyarına götürdü; tüccar şehrine onu koydu.</verse>
				<verse number="5">Ve o diyarın tohumundan aldı, ve onu semereli toprağa dikti; çok sular kenarına onu koydu; söğüt ağacı gibi dikti.</verse>
				<verse number="6">Ve sürüp yerde yayılan bodur asma oldu, ve dalları ona doğru döndüler, ve kökleri onun altında idiler; ve asma oldu, ve çubuklar verdi, ve filizler saldı.</verse>
				<verse number="7">Kanatları büyük, ve tüyleri çok, başka iri bir kartal daha vardı; ve işte, asma köklerini ona doğru döndürdü, ve sulasın diye dikildiği evleklerden dallarını ona saldı.</verse>
				<verse number="8">Dallar versin, ve meyva çıkarsın, güzel bir asma olsun diye, çok sular kenarına, iyi toprağa dikildi.</verse>
				<verse number="9">De ki: Rab Yehova şöyle diyor: Asma gelişecek mi? kurusun, taze süren yapraklarının hepsi kurusun diye onun köklerini sökmiyecek mi, ve onun meyvasını koparmıyacak mı? Ne kuvvetli bazu ile ne de çok halk ile köklerinden sökülür.</verse>
				<verse number="10">İşte, dikilmiş, gelişecek mi? şark yeli ona dokununca bütün bütün kurumıyacak mı? evet, bittiği evleklerde kuruyacaktır.</verse>
				<verse number="11">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="12">Şimdi o âsi eve de: Bu şeyler nedir, bilmiyor musunuz? Onlara de: İşte, Babil kıralı Yeruşalime geldi, ve onun kıralını ve reislerini aldı, ve onları Babile, kendi yanına götürdü.</verse>
				<verse number="13">Ve kıral zürriyetinden birini aldı, ve onunla ahit kesti; ve ona and ettirdi, memleketin zorlu adamlarını da alıp götürdü ki,</verse>
				<verse number="14">kırallık hakir olsun, yükselmesin, fakat ahdini tutarak yerinde dursun.</verse>
				<verse number="15">Fakat kendisine atlar ve çok asker versinler diye elçilerini Mısıra göndererek Babil kıralına karşı baş kaldırdı; hiç işi iyi gider mi? bu şeyleri yapan kurtulur mu? ahdi bozar da kurtulur mu?</verse>
				<verse number="16">Varlığım hakkı için, Rab Yehovanın sözü, gerçek, kendisini kıral etmiş olan, andını hor görüp ahdini bozduğu o kıralın bulunduğu yerde, Babilin içinde, onun yanında ölecek.</verse>
				<verse number="17">Ve çok canlar kesip atmak için meterisler yığdıkları, ve hisarlar yaptıkları zaman, Firavun kuvvetli ordusu ile ve büyük cümhuru ile cenkte ona yardım etmiyecek.</verse>
				<verse number="18">Çünkü ahdi bozarak andı hor gördü; ve işte, elini vermişken yine bütün bu işleri etti; o kaçıp kurtulmıyacaktır.</verse>
				<verse number="19">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Varlığım hakkı için, gerçek hor gördüğü andımı, ve bozduğu ahdimi onun başına getireceğim.</verse>
				<verse number="20">Ve onun üzerine ağımı serpeceğim, ve tuzağıma tutulacak, ve onu Babile getireceğim, ve bana karşı işlediği hainlikten ötürü onunla orada muhakeme olacağım.</verse>
				<verse number="21">Ve onun bütün askeri arasında kaçaklarının hepsi kılıçla düşecekler, ve artakalanlar her yele dağılacaklar, ve bileceksiniz ki, ben RAB, ben söyledim.</verse>
				<verse number="22">Rab Yehova şöyle diyor: Erz ağacının yüksek tepesinden ben de alacağım, ve onu yerleştireceğim; onun filizlerinin başından taze bir filiz koparacağım, ve yüksek ve yüce bir dağın üzerine onu dikeceğim;</verse>
				<verse number="23">İsrailin yüksek dağına onu dikeceğim; ve dallar sürüp meyva verecek, ve güzel bir erz ağacı olacak; her çeşit kanatlı kuşlar onun altında barınacaklar; dallarının gölgesinde barınacaklar.</verse>
				<verse number="24">Ve bütün kır ağaçları bilecekler ki, ben, RAB, yüksek ağacı ben alçalttım, alçak ağacı yükselttim, yeşil ağacı kuruttum, ve kuru ağacı yeşerttim; ben, RAB, ben söyledim, ve ben yaptım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">VE yine bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Babalar koruk yediler, ve oğulların dişleri kamaştı, diye İsrail diyarı için bu meseli söyliyerek ne demek istiyorsunuz?</verse>
				<verse number="3">Varlığım hakkı için, Rab Yehovanın sözü, artık siz İsrailde bu meseli söylemiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="4">İşte, bütün canlar benimdir, babanın canı benim olduğu gibi, oğlun canı da benimdir; suç işliyen can, ölecek olan odur.</verse>
				<verse number="5">Ve bir adam ki, salih olur, ve hak olanı ve doğru olanı yapar,</verse>
				<verse number="6">ve dağların üzerinde yemez, ve gözlerini İsrail evinin putlarına kaldırmaz, ve komşusunun karısını murdar etmez, ve kadın kirli iken ona yaklaşmaz,</verse>
				<verse number="7">ve kimseye haksızlık etmez, ancak borçlunun rehinini geri verir, ve soygunculuk etmez, aç olana ekmeğini verir, ve çıplak olana esvap giydirir;</verse>
				<verse number="8">faizle para vermez, ve murabaha kârı almaz, elini kötülükten alıkor, iki adam arasında hakikate göre adaleti yapar,</verse>
				<verse number="9">benim kanunlarımda yürür, ve hakkı yapmak için hükümlerimi tutar; salih olan odur, elbette yaşıyacaktır, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="10">Fakat bu adam, zorbalık eden, kan döken, ve bunlardan birini işliyip o vazifelerden hiç birini yapmıyan,</verse>
				<verse number="11">ancak dağların üzerinde yiyen, ve komşusunun karısını murdar eden,</verse>
				<verse number="12">düşküne ve yoksula haksızlık eden, soygunculuk eden, rehini geri vermiyen, ve gözlerini putlara kaldıran, mekruh şeyi yapan,</verse>
				<verse number="13">faizle para veren, ve murabaha kârı alan bir oğlun babası olursa, o oğlu yaşar mı? o yaşamıyacaktır; bütün bu mekruh şeyleri yapmıştır; elbette ölecektir; kanı kendi üzerinde olacaktır.</verse>
				<verse number="14">İşte, bunun da bir oğlu olur, ve babasının yaptığı bütün suçları görür ve korkar, ve bunlara benzer şeyler yapmaz;</verse>
				<verse number="15">dağların üzerinde yemez, ve gözlerini İsrail evinin putlarına kaldırmaz, komşusunun karısını murdar etmez,</verse>
				<verse number="16">ve kimseye haksızlık etmez, rehin almaz, ve soygunculuk etmezse, ancak ekmeğini aç olana verir, ve çıplak olana esvap giydirir,</verse>
				<verse number="17">düşkünden el çekerse, faiz ve murabaha kârı almazsa, hükümlerimi yapar, kanunlarımda yürürse, babasının fesadı yüzünden o ölmez, elbette yaşıyacaktır.</verse>
				<verse number="18">Babası ise, insafsızca gaddarlık ettiği, kardeşini soyduğu, ve kavmı arasında iyi olmıyanı yaptığı için, işte, fesadında ölecek olan odur.</verse>
				<verse number="19">Fakat siz: Babanın fesadını oğul niçin taşımasın? dersiniz. Oğul hak olanı ve doğru olanı yaptı, ve bütün kanunlarımı tuttu, ve onları yaptı; elbette yaşıyacaktır.</verse>
				<verse number="20">Suç işliyen can, ölecek olan odur; babanın fesadını oğul taşımaz, ve oğlun fesadını baba taşımaz; salihin salâhı kendi üzerinde olur, kötünün kötülüğü de kendi üzerinde olur.</verse>
				<verse number="21">Ve kötü adam işlemiş olduğu suçların hepsinden döner, ve bütün kanunlarımı tutar, ve hak olanı ve doğru olanı yaparsa, elbette yaşıyacak, ölmiyecektir.</verse>
				<verse number="22">Yapmış olduğu günahlardan hiç biri ona karşı anılmıyacaktır; işlediği salâhta yaşıyacaktır.</verse>
				<verse number="23">Ben kötü adamın ölümünden mi zevk duyarım? daha ziyade yollarından dönüp yaşamasından değil mi? Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="24">Fakat salih adam salâhından döner, ve kötü adamın işlediği bütün mekruh şeylere göre kötülük eder de, yaşar mı? Onun işlemiş olduğu bütün salah işlerinden hiç biri anılmıyacaktır; işlediği hainlikte, ve işlediği suçta, onlarda ölecektir.</verse>
				<verse number="25">Fakat siz: RABBİN yolu doğru değil, diyorsunuz. Ey İsrail evi, şimdi dinleyin: Benim yolum mu doğru değil? doğru olmıyan sizin yollarınız değil mi?</verse>
				<verse number="26">Salih adam salâhından döner, ve kötülük eder, ve onlarda ölürse, işlemiş olduğu kötülükte ölür.</verse>
				<verse number="27">Kötü adam da işlemiş olduğu kötülükten döner, ve hak olanı, ve doğru olanı yaparsa, o adam canını yaşatır.</verse>
				<verse number="28">Mademki görüyor, ve işlediği bütün günahlardan dönüyor, elbette yaşıyacak, ölmiyecektir.</verse>
				<verse number="29">Ancak İsrail evi: Rabbin yolu doğru değil, diyorlar. Ey İsrail evi, benim yollarım mı doğru değil? doğru olmıyan sizin yollarınız değil mi?</verse>
				<verse number="30">Bundan dolayı, ey İsrail evi, size, herkese kendi yollarına göre hükmedeceğim, Rab Yehovanın sözü. Dönün, ve kendinizi bütün günahlarınızdan döndürün de, fesat sizi helâke düşürmesin.</verse>
				<verse number="31">İşlemiş olduğunuz günahların hepsini üzerinizden atın, ve kendinize yeni yürek ve yeni ruh yapın; ve niçin ölesiniz, ey İsrail evi?</verse>
				<verse number="32">Çünkü ölen adamın ölümünden ben zevk duymam, Rab Yehovanın sözü; öyle ise, dönün de yaşayın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">VE sen İsrail beyleri için mersiye oku,</verse>
				<verse number="2">ve de: Senin anan ne idi? dişi bir aslan; o aslanlar arasında yatardı, genç aslanlar arasında yavrularını beslerdi.</verse>
				<verse number="3">Ve yavrularından birini büyüttü; o genç bir aslan oldu, ve av kapmayı öğrendi; adamlar yerdi.</verse>
				<verse number="4">Ve onun haberini milletler işittiler; onların çukurunda tutuldu; ve hırızmalar takıp onu Mısır diyarına getirdiler.</verse>
				<verse number="5">Ve boş yere beklediğini, ve ümit kalmadığını görünce, yavrularından birini daha aldı, onu da genç bir aslan etti.</verse>
				<verse number="6">Ve aslanlar arasında geziyordu; genç bir aslan olup av kapmayı öğrendi; adamlar yerdi.</verse>
				<verse number="7">Ve onların saraylarını öğrendi, ve şehirlerini harap etti, ve memleketle içindekiler onun gümürdemesi sesinden ıssız kaldı.</verse>
				<verse number="8">Ve çepçevre memleketlerden milletler ona karşı koydular; ve kendi ağlarını onun üzerine serptiler; onların çukurunda tutuldu.</verse>
				<verse number="9">Ve hırızmalar takıp onu kafese koydular, ve onu Babil kıralına getirdiler; ve sesi İsrail dağları üzerinde artık işitilmesin diye onu hisarlar içine getirdiler.</verse>
				<verse number="10">Anan senin gibi, sanki bir asma, sular kenarına dikilmişti; çok sulardan semereli oldu, dalları çoktu.</verse>
				<verse number="11">Ve saltanat sürenlerin asası olsun diye, onun kuvvetli çubukları vardı, ve boyu bulutların arasına yükseldi, ve yüksekliğinde dallarının çokluğu ile göründü.</verse>
				<verse number="12">Fakat onu kızgınlıkla söktüler, yere attılar, ve şark yeli onun meyvasını kuruttu; kuvvetli çubukları koparıldı, ve kurudular; onları ateş yiyip bitirdi.</verse>
				<verse number="13">Ve şimdi çölde, kurak ve susuz diyarda dikildi.</verse>
				<verse number="14">Ve dallarının bir çubuğundan ateş çıktı, meyvasını yiyip bitirdi, ve saltanat sürsün diye onda kuvvetli çubuk kalmadı. Bu mersiyedir, ve mersiye olarak kalacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE yedinci yılda, beşinci ayda, ayın onuncu gününde vaki oldu ki, İsrail ihtiyarlarından bazıları RABBİ aramak üzre geldiler, ve önümde oturdular.</verse>
				<verse number="2">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="3">Âdem oğlu, İsrail ihtiyarlarına söyle, ve onlara de: Rab Yehova şöyle diyor: Siz beni aramağa mı geldiniz? varlığım hakkı için, Rab Yehovanın sözü, kendimi size arattırmıyacağım.</verse>
				<verse number="4">Onlara hükmedecek misin, âdem oğlu, hükmedecek misin? Onlara atalarının mekruh işlerini bildir;</verse>
				<verse number="5">ve onlara de: Rab Yehova şöyle diyor: İsraili seçtiğim, ve Yakub evi zürriyetine and ettiğim, ve Mısır diyarında onlara kendimi bildirdiğim, onlara: Ben Allahınız RAB'İM, diye and ettiğim günde;</verse>
				<verse number="6">o günde, onları Mısır diyarından kendileri için araştırmış olduğum bütün memleketlerin süsü olan diyara, süt ve bal akan diyara çıkaracağım diye onlara and ettim.</verse>
				<verse number="7">Ve onlara dedim: Herkes gözlerinin menfur şeylerini atsın, ve Mısır putları ile kendinizi murdar etmeyin; ben Allahınız RAB'İM.</verse>
				<verse number="8">Fakat bana karşı âsi oldular, ve beni dinlemek istemediler; gözlerinin menfur şeylerini hiç biri atmadı, ve Mısırın putlarını bırakmadılar. Ve Mısır diyarı içinde onlara karşı öfkemi başarmak için üzerlerine kızgınlığımı dökeceğim, dedim.</verse>
				<verse number="9">Fakat aralarında bulundukları milletlerin gözünde ismim bozulmasın diye kendi ismim uğrunda çalıştım; o milletler ki, onların gözü önünde İsrail oğullarını Mısırdan çıkararak kendimi onlara bildirdim.</verse>
				<verse number="10">Ve onları Mısır diyarından çıkardım, ve çöle getirdim.</verse>
				<verse number="11">Ve onlara kanunlarımı verdim, ve hükümlerimi onlara bildirdim, o hükümler ki, insan onları yaparsa, onlarla yaşar.</verse>
				<verse number="12">Ve onları takdis eden RAB ben idiğimi bilsinler diye, kendilerile benim aramda alâmet olmak üzre Sebtlerimi de onlara verdim.</verse>
				<verse number="13">Fakat İsrail evi çölde bana karşı âsi oldu; kanunlarımda yürümediler, ve hükümlerimi kendilerinden attılar, o hükümler ki, insan onları yaparsa, onlarla yaşar; ve Sebtlerimi büsbütün bozdular. Ve dedim: Çölde onları bitirmek için üzerlerine kızgınlığımı dökeceğim.</verse>
				<verse number="14">Fakat milletlerin gözünde ismim bozulmasın diye, kendi ismim uğrunda çalıştım; o milletler ki, onların gözü önünde İsrail oğullarını çıkarmıştım.</verse>
				<verse number="15">Ve ben de bütün memleketlerin süsü olan diyara, kendilerine vermiş olduğum süt ve bal akan diyara, onları getirmiyeceğim diye çölde kendilerine and ettim;</verse>
				<verse number="16">çünkü hükümlerimi kendilerinden attılar, ve kanunlarımda yürümediler, ve Sebtlerimi bozdular; çünkü onların yüreği putları ardınca yürümekte idi.</verse>
				<verse number="17">Fakat gözlerim onları esirgedi, ve onları helâk etmedim, ve onları çölde büsbütün sona erdirmedim.</verse>
				<verse number="18">Ve çölde onların oğullarına dedim: Atalarınızın kanunlarında yürümeyin, ve onların hükümlerini tutmayın, ve onların putları ile kendinizi murdar etmeyin.</verse>
				<verse number="19">Ben Allahınız RAB'İM; benim kanunlarımda yürüyün, ve benim hükümlerimi tutun, ve onları yapın;</verse>
				<verse number="20">ve Sebtlerimi takdis edin, ve Allahınız RAB ben idiğimi bilesiniz diye, onlar sizinle benim aramda alâmet olacaklar.</verse>
				<verse number="21">Fakat oğullar bana karşı âsi oldular; kanunlarımda yürümediler, ve yapmak üzre hükümlerimi tutmadılar, o hükümler ki, insan onları yaparsa, onlarla yaşar; Sebtlerimi bozdular. Ve çölde onlara karşı öfkemi başarmak için üzerlerine kızgınlığımı dökeceğim, dedim.</verse>
				<verse number="22">Bununla beraber milletlerin gözünde ismim bozulmasın diye, yine elimi geri çektim, ve kendi ismim uğrunda çalıştım; o milletler ki, onların gözü önünde İsrail oğullarını çıkarmıştım.</verse>
				<verse number="23">Ve onları milletler arasına dağıtacağım, ve onları memleketlere saçacağım diye, çölde kendilerine and ettim;</verse>
				<verse number="24">çünkü hükümlerimi yapmamışlar, ve kanunlarımı kendilerinden atmışlar, ve Sebtlerimi bozmuşlardı, ve gözleri atalarının putlarında idi.</verse>
				<verse number="25">Ve ben de onlara iyi olmıyan kanunları, ve onlarla yaşamıyacakları hükümleri verdim.</verse>
				<verse number="26">Ve onları harap edeyim de RAB ben idiğimi bilsinler diye, her ilk doğanı ateşten geçirerek ettikleri takdimelerle onları murdar ettim.</verse>
				<verse number="27">Bundan dolayı İsrail evine söyle, âdem oğlu, ve onlara de: Rab Yehova şöyle diyor: Bana karşı hainlik ederek atalarınız bana şununla da küfrettiler.</verse>
				<verse number="28">Çünkü kendilerine vermek üzre and etmiş olduğum diyara onları getirince, o zaman yüksek her tepeyi, ve sık dallı her ağacı gördüler, ve kurbanlarını orada kestiler, ve öfke kabartan kurbanlarını orada takdim ettiler; ve kendi hoş kokularını oraya koydular, ve dökülen takdimelerini orada döktüler.</verse>
				<verse number="29">Ve onlara dedim: Gittiğiniz o yüksek yer nedir? ve onun adı bugüne kadar Yüksek yer çağırıldı.</verse>
				<verse number="30">Bundan dolayı İsrail evine de: Rab Yehova şöyle diyor: Siz atalarınızın yolunda kendinizi murdar etmekte, ve onların menfur şeyleri ardınca fahişelik eylemekte,</verse>
				<verse number="31">ve bugüne kadar takdimelerinizi arzederek, oğullarınızı ateşten geçirerek bütün putlarınızla kendinizi murdar etmekte iken, ben de, ey İsrail evi, kendimi size aratır mıyım? Varlığım hakkı için, Rab Yehovanın sözü, kendimi size arattırmıyacağım;</verse>
				<verse number="32">ve: Ağaca ve taşa hizmet ederek biz de milletler gibi, memleketlerdeki aşiretler gibi olacağız, diye aklınızdan geçen şey elbette vaki olmıyacak.</verse>
				<verse number="33">Varlığım hakkı için, Rab Yehovanın sözü, gerçek üzerinizde kuvvetli elle, ve uzanmış bazu ile, ve taşkın kızgınlıkla kırallık edeceğim.</verse>
				<verse number="34">Ve kuvvetli elle, ve uzanmış bazu ile, ve taşkın kızgınlıkla, sizi kavmlar arasından çıkaracağım, ve dağılmış olduğunuz memleketlerden sizi toplıyacağım;</verse>
				<verse number="35">ve sizi kavmların çölüne getireceğim, ve sizinle orada yüz yüze muhakeme olacağım.</verse>
				<verse number="36">Atalarınızla Mısır diyarı çölünde nasıl muhakeme olundumsa, sizinle de öyle muhakeme olacağım, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="37">Ve sizi değneğin altından geçireceğim, ve sizi ahit ile bağlıyacağım;</verse>
				<verse number="38">ve sizden âsileri, ve bana karşı günah işliyenleri ayıracağım; misafir oldukları diyardan onları çıkaracağım, fakat İsrail diyarına girmiyecekler, ve bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="39">Ve siz, ey İsrail evi, Rab Yehova şöyle diyor: Gidin, herkes kendi putlarına kulluk etsin; ancak bundan sonra beni gerçekten dinliyeceksiniz, ve takdimelerinizle, ve putlarınızla bir daha mukaddes ismimi bozmıyacaksınız.</verse>
				<verse number="40">Çünkü mukaddes dağımda, İsrailin yüksek dağında, Rab Yehovanın sözü, bütün İsrail evi, hepsi o memlekette bana kulluk edecek; orada onlardan razı olacağım, ve bütün mukaddes şeylerinizle beraber takdimelerinizi ve hediyelerinizin turfandasını orada arıyacağım.</verse>
				<verse number="41">Sizi kavmlar arasından çıkardığım, ve dağılmış olduğunuz memleketlerden sizi topladığım zaman, hoş koku alır gibi sizden razı olacağım, ve milletlerin gözü önünde sizin içinizde takdis olunacağım.</verse>
				<verse number="42">Ve atalarınıza vermeği and etmiş olduğum diyara, İsrail diyarına, sizi getirdiğim zaman bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="43">Ve yollarınızı, ve bütün işlerinizi orada anacaksınız; o işler ki, kendinizi onlarla murdar ettiniz; ve yapmış olduğunuz bütün kötülüklerden dolayı kendinizden tiksineceksiniz.</verse>
				<verse number="44">Ey İsrail evi, kötü yollarınıza göre, ve bozuk işlerinize göre değil, ancak kendi ismim uğrunda ben size böyle edince, bileceksiniz ki, ben RAB'İM, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="45">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="46">Âdem oğlu, yüzünü cenuba doğru çevir, ve cenuba doğru söyle, ve Cenubdaki kırın ormanına karşı peygamberlik et;</verse>
				<verse number="47">ve Cenubun ormanına de: RABBİN sözünü dinle, Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ben senin içinde ateş tutuşturacağım, ve senin içinde her yeşil ağacı ve her kuru ağacı yiyip bitirecek; tutuşan alev sönmiyecek, ve cenuptan şimale kadar bütün yüzler onunla kavrulacak.</verse>
				<verse number="48">Ve bütün beşer görecekler ki, ben RAB, ben onu tutuşturdum; o sönmiyecek.</verse>
				<verse number="49">Ve dedim: Ah, ya Rab Yehova! benim için onlar diyorlar: Meseller söyliyen bir adam değil mi?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, yüzünü Yeruşalime doğru çevir, ve mukaddes yerlere karşı söyle, ve İsrail diyarına karşı peygamberlik et;</verse>
				<verse number="3">ve İsrail diyarına de: RAB şöyle diyor: İşte, ben sana karşıyım, ve kılıcımı kınından çıkaracağım, ve senden salihi de kötüyü de kesip atacağım.</verse>
				<verse number="4">Mademki senden salihi ve kötüyü kesip atacağım, bundan dolayı cenuptan şimale kadar bütün beşere karşı kılıcım kınından çıkacak;</verse>
				<verse number="5">ve bütün beşer bilecekler ki, ben, RAB, ben kılıcımı kınından çıkardım; artık yerine dönmiyecek.</verse>
				<verse number="6">İçini çek, âdem oğlu; belini büküp onların gözü önünde acı acı içini çek.</verse>
				<verse number="7">Ve onlar sana: Niçin içini çekiyorsun? diyince, onlara dersin: Haberden dolayı, çünkü geliyor; ve her yürek eriyecek, ve bütün eller gevşiyecek, ve her ruh bayılacak, ve bütün dizler su gibi zayıf olacak; çünkü işte geliyor, vaki olacak, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="8">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="9">Âdem oğlu, peygamberlik et, ve de: RAB şöyle diyor: De ki: Kılıç, kılıç, o bilendi, hem de cilâ edildi;</verse>
				<verse number="10">boğazlasın diye bilendi, şimşek gibi çaksın diye cilâ edildi; ya biz mesrur mu olalım? oğlumun asası başka her odunu hor görüyor.</verse>
				<verse number="11">Ve elde tutulsun diye cilâ edilmeğe verildi; kılıç, o bilendi, evet, öldürenin eline verilsin diye cilâ edildi.</verse>
				<verse number="12">Âdem oğlu, feryat edip ulu, çünkü kavmımın üzerinde, bütün İsrail beyleri üzerindedir; onlar kavmımla beraber kılıca verildiler; bundan dolayı kalçanı döv.</verse>
				<verse number="13">Çünkü imtihan var; ve eğer hor gören asa da artık kalmazsa, ne olacak? Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="14">Ve sen, âdem oğlu, peygamberlik et, ve ellerini çırp; ve kılıç, ağır yaralanmış olanların kılıcı iki kere, üç kere vursun; onların odalarına giren ağır yaralı büyüğün kılıcıdır.</verse>
				<verse number="15">Onların yüreği erisin, ve sürçmeleri artsın diye pırıldıyan kılıcı bütün kapılarına karşı koydum; ah! onu şimşek gibi ettiler, boğazlasın diye sivrilttiler.</verse>
				<verse number="16">Hazır ol, sağa yürü, hizaya gel, sola yürü, yüzün ne tarafa döndürülürse oraya yürü.</verse>
				<verse number="17">Ben de ellerimi çırpacağım, ve kızgınlığımı yatıştıracağım, ben, RAB, ben söyledim.</verse>
				<verse number="18">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="19">Ve sen, âdem oğlu, Babil kıralının kılıcı gelsin diye kendine iki yol yap; ikisi de bir memleketten çıkacaklar; ve bir yere nişan koy; şehir yolunun başına nişan koy.</verse>
				<verse number="20">Kılıç Ammon oğullarının Rabba şehri üzerine, ve duvarlı Yeruşalimin içinde Yahuda üzerine gelsin diye yol yap.</verse>
				<verse number="21">Çünkü Babil kıralı yolun ayrıldığı yerde, iki yolun başında, fal açmak için durdu; okları karıştırdı, terafime sordu, karaciğere baktı.</verse>
				<verse number="22">Şahmeranlar koysunlar, kırgında ağızlarını açsınlar, yüksek sesle nâra atsınlar, şahmeranları kapılara karşı koysunlar, meterisler yığsınlar, hisarlar yapsınlar diye Yeruşalim falı onun sağ elinde idi.</verse>
				<verse number="23">Ve onlara andlar etmiş olanların gözlerinde boş bir fal gibi olacak; fakat o, tutulsunlar diye fesadı anmaktadır.</verse>
				<verse number="24">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Mademki günahlarınızı açığa vurarak, ve bütün işlerinizde suçlarınızı göstererek fesadınızı andırdınız; mademki anıldınız, ele geçeceksiniz.</verse>
				<verse number="25">Ve sen, İsrail beyi, son vaktin fesadı zamanında günü ermiş olan ağır yaralı kötü adam,</verse>
				<verse number="26">Rab Yehova şöyle diyor: Sarığı kaldır, ve tacı çıkar; artık bu böyle olmıyacak. Alçağı yükselt, ve yükseği alçalt.</verse>
				<verse number="27">Alt üst edeceğim, alt üst, alt üst edeceğim, ve hak kiminse o gelinciye kadar artık bu da kalmıyacak; ve ben ona vereceğim.</verse>
				<verse number="28">Ve sen, âdem oğlu, peygamberlik et ve de: Ammon oğulları için, ve onların ettiği sitemden ötürü Rab Yehova şöyle diyor, sen de söyle: Kılıç, kılıç çekilmiş, boğazlasın, yutsun, şimşek gibi çaksın diye cilâ edilmiştir;</verse>
				<verse number="29">o esnada ki, sana boş rüyetler görüyorlar ve sana yalan fal açıyorlar, ta ki, ağır yaralı kötü adamların boyunları üzerine seni getirsinler; o kötü adamlar ki, sonun fesadı vaktinde onların günü gelmiştir.</verse>
				<verse number="30">Onu kınına koy. Sana yaratıldığın yerde, doğduğun diyarda hükmedeceğim.</verse>
				<verse number="31">Ve üzerine gazabımı dökeceğim; üzerine öfkemin ateşini üfliyeceğim; ve seni vahşi adamların eline vereceğim, onlar ki, helâk etmekte beceriklidirler.</verse>
				<verse number="32">Sen ateşe yem olacaksın; memleketin ortasında kanın dökülecek; artık anılmıyacaksın; çünkü ben, RAB, ben söyledim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Ve sen hükmedecek misin, âdem oğlu, kanlı şehre hükmedecek misin? öyle ise onun bütün mekruh şeylerini kendisine bildir.</verse>
				<verse number="3">Ve de: Rab Yehova şöyle diyor: Vakti gelsin diye kendi içinde kan döken şehir, ve kendisini murdar etmek için kendi aleyhine putlar yapan şehir!</verse>
				<verse number="4">Sen döktüğün kanınla suçlu oldun, ve yaptığın putlarla murdar oldun; ve günlerini yaklaştırdın, ve yıllarının sonuna erdin; bundan dolayı seni milletler için utanılacak ve bütün memleketler için eğlenecek bir şey ettim.</verse>
				<verse number="5">Sana yakın olanlar da, uzak olanlar da seninle eğlenecekler, adı murdar, gürültüsü çok şehir.</verse>
				<verse number="6">İşte, her biri elinden geldiği kadar kan dökmek için İsrail beyleri senin içinde idiler.</verse>
				<verse number="7">Sende babayı ve anayı hiçe saydılar; senin içinde misafire karşı zorbalık ettiler; sende öksüze ve dul kadına haksızlık ettiler.</verse>
				<verse number="8">Mukaddes şeylerimi hor gördün, ve Sebtlerimi bozdun.</verse>
				<verse number="9">Kan dökmek için iftiracı adamlar senin içinde idiler; ve dağlar üzerinde yiyenler senin içinde idiler; sende hayasızlık ettiler.</verse>
				<verse number="10">Babalarının çıplaklığını sende açtılar; kadın kirli iken sende ona tecavüz ettiler.</verse>
				<verse number="11">Kimi komşusunun karısı ile mekruh iş etti; kimi hayasızlıkla gelinini murdar etti; kimi sende kızkardeşini, babasının kızını alçalttı.</verse>
				<verse number="12">Senin içinde kan dökmek için rüşvet aldılar; faiz ve murabaha kârı aldın, ve zorbalıkla komşularından haksız kazanç aldın, ve beni unuttun, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="13">Ve işte, ettiğin kötü kazançtan ötürü, ve senin içinde olan kandan ötürü avucuma vurdum.</verse>
				<verse number="14">Seninle işe girişeceğim günlerde yüreğin dayanabilecek mi, ellerin kuvvetli olabilecek mi? Ben, RAB, ben söyledim, ve yapacağım.</verse>
				<verse number="15">Ve seni milletler arasına dağıtacağım, ve seni memleketler arasına saçacağım, ve murdarlığını senden gidereceğim.</verse>
				<verse number="16">Ve milletlerin gözü önünde sen kendiliğinden bozulacaksın; ve bileceksin ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="17">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="18">Âdem oğlu, benim için İsrail evi cüruf oldu; hepsi bir potada tunç, ve kalay, ve demir, ve kurşundurlar, gümüş cürufudurlar.</verse>
				<verse number="19">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Mademki hepiniz cüruf oldunuz, bundan dolayı, işte, sizi Yeruşalimin ortasına toplıyacağım.</verse>
				<verse number="20">Eritmek için üzerine ateş üflemek üzre, gümüşü, ve tuncu, ve demiri, ve kurşunu, ve kalayı nasıl potada toplarlarsa, ben de sizi öfkemle ve kızgınlığımla öyle toplıyacağım, ve oraya koyacağım, ve sizi eriteceğim.</verse>
				<verse number="21">Ve sizi toplıyacağım, ve gazabımın ateşini üzerinize üfliyeceğim, ve onun içinde eriyeceksiniz.</verse>
				<verse number="22">Pota içinde gümüş nasıl eritilirse, onun içinde öyle eriyeceksiniz; ve bileceksiniz ki, ben, RAB, üzerinize kızgınlığımı ben döktüm.</verse>
				<verse number="23">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="24">Âdem oğlu, ona de: Sen temizlenmemiş, gazap gününde üzerine yağmur yağmamış memleketsin.</verse>
				<verse number="25">Peygamberleri, gümürdiyen, av parçalıyan aslan gibi onun içinde düzen kurdular; can yuttular; hazineler ve değerli şeyler aldılar; şehrin içinde dul kadınları çoğalttılar.</verse>
				<verse number="26">Kâhinleri şeriatimi zorladılar, ve mukaddes şeylerimi bozdular; mukaddes olanla bayağı şeyin arasını ayırt etmediler, ve murdarla tahiri insanlara bildirmediler, ve Sebtlerimden gözlerini çevirdiler, ve aralarında küçük düşürüldüm.</verse>
				<verse number="27">Onun içinde reisleri, kötü kazanç edinmek için kan dökmekte, ve canları yok etmekte av parçalıyan kurtlar gibidirler.</verse>
				<verse number="28">Ve peygamberleri boş rüyetler görerek, ve onlara yalan fal açarak, ve RAB söylememişken: Rab Yehova şöyle diyor, diyerek onları çamurla sıvadılar.</verse>
				<verse number="29">Memleketin kavmı gaddarlık ettiler, ve soygunculuk yaptılar; ve düşkünle yoksulu incittiler, ve haksız yere misafire gaddarlık ettiler.</verse>
				<verse number="30">Ve duvarı yapsın, ve önümde memleket için gedikte dursun da onu helâk etmiyeyim diye aralarında bir adam aradım; fakat kimseyi bulmadım.</verse>
				<verse number="31">Bundan dolayı üzerlerine gazabımı döktüm; öfkemin ateşile onları bitirdim; onların yolunu kendi başlarına getirdim, Rab Yehovanın sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, bir ananın kızları, iki kadın vardı;</verse>
				<verse number="3">ve Mısırda fahişelik ettiler; gençliklerinde fahişelik ettiler; onların memeleri orada sıkıştırıldı, ve onların kızlık sinesine orada el sürüldü.</verse>
				<verse number="4">Ve adları, büyüğünün Ohola, ve kızkardeşinin Oholiba idi; ve onlar benim oldular, ve oğullarla kızlar doğurdular. Ve adlarına gelince, Ohola Samiriyedir, ve Oholiba Yeruşalimdir.</verse>
				<verse number="5">Ve Ohola benimken fahişelik etti; ve oynaşlarına, komşu Aşurlulara gönül verdi,</verse>
				<verse number="6">onlar ki, lâcivert giyinmiş valiler ve beyler, hepsi gönül çeken yiğitler, atlara binmiş atlılar idiler.</verse>
				<verse number="7">Ve onlarla fahişelik etti, onların hepsi, Aşur oğullarından en seçme adamlardı; ve kimlere gönül verdi ise, onların bütün putları ile kendisini murdar etti.</verse>
				<verse number="8">Ve Mısır günlerinden beri fahişeliklerini bırakmadı; çünkü gençliğinde onunla yattılar, ve kızlığı sinesine el sürdüler, ve zinalarını üzerine döktüler.</verse>
				<verse number="9">Bundan dolayı kendilerine gönül verdiği oynaşlarının eline, Aşur oğullarının eline onu verdim.</verse>
				<verse number="10">Çıplaklığını onlar açtılar, oğullarını ve kızlarını aldılar; ve kendisini kılıçla öldürdüler; ve kadınlar arasında o bir mesel oldu; ve onun üzerine hükümler yürüttüler.</verse>
				<verse number="11">Ve kızkardeşi Oholiba bunu gördü, ve gönül vermekte, ve kızkardeşinin fahişeliklerinden ziyade olan kendi fahişeliklerinde bu ötekinden daha bozuktu.</verse>
				<verse number="12">Aşur oğullarına, valilere ve beylere, komşularına, çok ihtişamla giyinmiş, atlara binmiş atlılara, hepsi gönül çeken yiğitlere gönül verdi.</verse>
				<verse number="13">Ve murdar olduğunu gördüm; ikisinin de yolu birdi.</verse>
				<verse number="14">Ve fahişeliklerini artırdı; çünkü duvar üzerine çizilmiş adamlar,</verse>
				<verse number="15">bellerine kuşak bağlanmış, ve başlarında geniş sarık, görünüşçe hepsi araba cenkçileri, doğdukları memlekette, Kildanîler diyarında, Babil oğullarının benzeyişine göre, al renkle çizilmiş Kildanîlerin resimlerini gördü.</verse>
				<verse number="16">Ve görünce onlara gönül verdi, ve Kildanîler diyarına, onlara ulaklar gönderdi.</verse>
				<verse number="17">Ve Babil oğulları onun yanına, sevişme yatağına geldiler, ve fahişeliklerile onu murdar ettiler, ve onlarla murdar oldu, ve canı onlardan tiksindi.</verse>
				<verse number="18">Ve fahişeliklerini açtı, ve çıplaklığını açtı; canım kızkardeşinden nasıl tiksindi ise, o zaman canım ondan da öyle tiksindi.</verse>
				<verse number="19">Ve Mısır diyarında fahişelik etmiş olduğu gençlik günlerini anarak fahişeliklerini artırdı.</verse>
				<verse number="20">Ve etleri eşek eti gibi, ve belleri aygır beli gibi olan sefahet yoldaşlarına gönül verdi.</verse>
				<verse number="21">Sen böylece gençliğinin hayasızlığına yine döndün, o zaman ki, sinene el sürmek için senin gençliğinin memelerini Mısırlılar sıkıştırmışlardı.</verse>
				<verse number="22">Bundan dolayı, ey Oholiba, Rab Yehova şöyle diyor: İşte, canının tiksinmiş olduğu oynaşlarını sana karşı kaldıracağım, ve onları,</verse>
				<verse number="23">Babil oğullarını, ve bütün Kildanîleri, Pekodu, ve Şoayı, ve Koayı, ve onlarla beraber Aşur oğullarının hepsini çepçevre sana karşı getireceğim; gönül çeken yiğitler, hepsi valiler ve beyler, araba cenkçileri ve şöhretli adamlar, hepsi atlara binenler.</verse>
				<verse number="24">Ve sana karşı silâhlarla, cenk arabaları ile, ve arabalarla, ve kavmlar cümhuru olarak gelecekler; büyük kalkanla, ve küçük kalkanla, ve miğferle çepçevre sana karşı dikilecekler; ve hükmü onlara vereceğim, ve kendi hükümlerine göre sana hükmedecekler.</verse>
				<verse number="25">Ve kıskançlığımı senin karşına koyacağım, ve sana kızgınlıkla davranacaklar; burnunu ve kulaklarını kesip düşürecekler, ve senden artakalan kılıçla düşecek, oğullarını ve kızlarını alacaklar, ve senden artakalanı ateş yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="26">Ve esvabını soyacaklar, ve güzel mücevherlerini alacaklar.</verse>
				<verse number="27">Ve hayasızlığını ve Mısır diyarından olan fahişeliğini sende sona erdireceğim; ve onlara gözlerini kaldırmıyacaksın, ve artık Mısırı anmıyacaksın.</verse>
				<verse number="28">Çünkü Rab Yehova şöyle diyor: Kendilerinden nefret etmiş olduğun adamların eline, canının tiksinmiş olduğu adamların eline seni vereceğim;</verse>
				<verse number="29">ve sana adavetle davranacaklar, ve bütün emeğinin semeresini alacaklar, ve seni çıplak ve açık bırakacaklar; ve fahişeliklerinin çıplaklığı, hayasızlığın da fahişeliklerin de açılacak.</verse>
				<verse number="30">Sana bunları edecekler, çünkü milletlerin ardınca fahişelik ettin, ve çünkü onların putları ile murdar oldun.</verse>
				<verse number="31">Kızkardeşinin yolunda yürüdün; bundan dolayı onun kâsesini senin eline vereceğim.</verse>
				<verse number="32">Rab Yehova şöyle diyor: Kızkardeşinin kâsesinden içeceksin, o derin ve geniştir; sana gülecekler, ve seninle eğlenecekler; o kâse çok şey alır.</verse>
				<verse number="33">Sarhoşluk ve kederle dolacaksın; kızkardeşin Samiriyenin kâsesi, şaşkınlık ve harabiyet kâsesidir.</verse>
				<verse number="34">Ve onu içeceksin, ve onu sümüreceksin, ve parçalarını kemireceksin, ve göğsünü yırtacaksın; çünkü ben söyledim, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="35">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Mademki beni unuttun, ve beni arkana attın, sen de hayasızlığını ve fahişeliklerini yüklen.</verse>
				<verse number="36">Ve RAB bana dedi: Âdem oğlu, Oholaya ve Oholibaya hükmedecek misin? öyle ise onların mekruh şeylerini kendilerine bildir.</verse>
				<verse number="37">Çünkü zina ettiler, ve ellerinde kan var; ve putları ile zina ettiler, ve bana doğurmuş oldukları oğullarını da yiyecek olsun diye onlara ateşten geçirdiler.</verse>
				<verse number="38">Ve bana şunu da ettiler; ayni günde makdisimi murdar ettiler, ve Sebtlerimi bozdular.</verse>
				<verse number="39">Çünkü putları için oğullarını boğazladıktan sonra, ayni günde makdisimi bozmak için oraya girdiler, ve işte, evimin ortasında böyle yaptılar.</verse>
				<verse number="40">Ve siz uzaktan gelecek adamlar için de gönderdiniz, kendilerine ulak gönderilmiş olanlar da, işte geldiler; sen onlar için yıkandın, gözlerine sürme çektin, ve süsler takındın,</verse>
				<verse number="41">ve muhteşem bir yatak üzerinde oturdun, ve onun önünde hazırlanmış sofra vardı; ve buhurumu ve yağımı onun üzerine koydun.</verse>
				<verse number="42">Ve onunla beraber kaygısız bir cümhurun gürültüsü vardı; ve bayağı adamlarla çölden sarhoşlar getirildi; ve o iki kadının bileklerine bilezikler, ve başlarına güzellik taçları koydular.</verse>
				<verse number="43">Ve zina içinde yıpranmış kadın için dedim: Şimdi onlar bu kadınla, o da onlarla fahişelik edecek.</verse>
				<verse number="44">Ve bir fahişe yanına girildiği gibi onun yanına girdiler; Oholanın ve Oholibanın yanına, o hayasız kadınların yanına öyle girdiler.</verse>
				<verse number="45">Ve salih adamlar, zina eden kadınlara olan hükme göre, ve kan döken kadınlara olan hükme göre, onlara hükmedecekler; çünkü onlar zina eden kadınlardır, ve ellerinde kan var.</verse>
				<verse number="46">Çünkü Rab Yehova şöyle diyor: Onların üzerine bir cümhur çıkaracağım, ve öteye beriye atılsınlar, ve soyulsunlar diye onları ele vereceğim.</verse>
				<verse number="47">Ve o cümhur onları taşlarla taşlıyacaklar, ve kılıçları ile onları kesip düşürecekler; oğullarını ve kızlarını öldürecekler; ve evlerini yakacaklar.</verse>
				<verse number="48">Ve memlekette hayasızlığı sona erdireceğim, ve bütün kadınlar ders alacaklar, ve sizin hayasızlığınıza göre yapmıyacaklar.</verse>
				<verse number="49">Ve hayasızlığınızı sizin başınıza düşürecekler, ve putlarınızdan ötürü suçlarınızı yükleneceksiniz; ve bileceksiniz ki, ben Rab Yehovayım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">VE dokuzuncu yılda, onuncu ayda, ayın onuncu gününde, bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, kendine bu günün, tam bu günün adını yaz; Babil kıralı tam bugün Yeruşalime yaklaştı.</verse>
				<verse number="3">Ve o âsi eve bir mesel söyle, ve onlara de: Rab Yehova şöyle diyor: Kazanı, kazanı koy, ve içine de su doldur;</verse>
				<verse number="4">ona konacak parçaları, her iyi parçayı, budu, ve döşü onun içinde topla; seçme kemiklerle onu doldur.</verse>
				<verse number="5">Sürünün en seçme olanlarını, ve kazan altındaki kemikler için de bir odun yığını al; onu iyice kaynat da, kemikleri içinde pişsin.</verse>
				<verse number="6">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: O kanlı şehrin, o kazanın vay başına! o kazanın ki, pası içindedir, ve pası ondan çıkmamıştır; ondan parça parça çıkarın; onun için kura atılmadı.</verse>
				<verse number="7">Çünkü kanı şehrin ortasında; onu toprakla örtmek için yere dökmedi de, çıplak kaya üzerine koydu.</verse>
				<verse number="8">Öç almak için öfkeyi kabartsın diye kanını çıplak kaya üzerine koydum ki, örtülmesin.</verse>
				<verse number="9">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Kanlı şehrin vay başına! ben de odun yığını büyüteceğim.</verse>
				<verse number="10">Odunları yığ, ateşi alevlendir, eti iyi pişir, et suyunu koyult, kemikler de yansın.</verse>
				<verse number="11">Ve onun közleri üzerine kazanı boş olarak dik de, kızsın, ve bakırı yansın, ve içinde pisliği erisin, ve pası gitsin.</verse>
				<verse number="12">Emekle kendini yordu; fakat kalın pası ondan çıkmıyor; pası ateşle çıkmıyor.</verse>
				<verse number="13">Senin murdarlığında hayasızlık var; mademki seni temizledim, ve sen temizlenmedin, sana karşı kızgınlığımı yatıştırıncıya kadar artık murdarlığından temizlenmiyeceksin.</verse>
				<verse number="14">Ben, RAB, ben söyledim, vaki olacaktır, ve onu yapacağım; bağışlamıyacağım, ve esirgemiyeceğim, ve nadim olmıyacağım; sana yollarına ve işlerine göre hükmedecekler, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="15">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="16">Âdem oğlu, işte, senin gözlerine sevgili olanı bir vuruşta elinden alacağım; fakat dövünmiyeceksin, ve ağlamıyacaksın, ve gözyaşların akmıyacak.</verse>
				<verse number="17">İçin için inle, ölüler için yas tutmıyacaksın; sarığını başına sar, ve ayaklarına çarıklarını giy, ve dudaklarını örtme, ve halkın ekmeğini yeme.</verse>
				<verse number="18">Ve ben sabahlayın kavma söyledim; akşamlayın da karım öldü; ve ertesi sabah bana emrolunduğu gibi yaptım.</verse>
				<verse number="19">Ve kavm bana dediler: Senin yapmakta olduğun şeyler bizim için nedir, bize bunu bildirmiyecek misin?</verse>
				<verse number="20">Ve onlara dedim: Bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="21">İsrail evine de: Rab Yehova şöyle diyor: İşte, kuvvetinizin övündüğü, gözlerinize sevgili olan, ve üzerine canınızın titrediği şeyi, makdisimi bozacağım; ve arkada bırakmış olduğunuz oğullarınız ve kızlarınız kılıçla düşecekler.</verse>
				<verse number="22">Ve ben ne yaptımsa siz de öyle yapacaksınız; dudaklarınızı örtmiyeceksiniz, ve halkın ekmeğini yemiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="23">Ve sarıklarınız başlarınızda, ve çarıklarınız ayaklarınızda olacak; dövünmiyeceksiniz, ve ağlamıyacaksınız; ancak fesatlarınızın içinde eriyip gideceksiniz, ve baş başa verip inliyeceksiniz.</verse>
				<verse number="24">Ve Hezekiel size bir alâmet olacak, o her ne yaptı ise siz de öyle yapacaksınız; bu vaki olunca bileceksiniz ki, ben Rab Yehovayım.</verse>
				<verse number="25">Ve sen, âdem oğlu, ben onların kuvvetlerini, güzelliklerinin meserretini, gözlerine sevgili olanı, ve canlarının özlediğini, oğullarını ve kızlarını onlardan aldığım gün,</verse>
				<verse number="26">o günde bir kaçağın sana gelip bunu işittirmesi vaki olmıyacak mı?</verse>
				<verse number="27">O gün kaçağa ağzın açılacak, ve söyliyeceksin, ve artık dilsiz kalmıyacaksın; ve sen onlara bir alâmet olacaksın, ve bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, yüzünü Ammon oğullarına doğru çevir, ve onlara karşı peygamberlik et;</verse>
				<verse number="3">ve Ammon oğullarına de: Rab Yehovanın sözünü dinleyin: Rab Yehova şöyle diyor: Mademki sen makdisimi bozdukları zaman ona karşı, ve İsrail diyarını viran ettikleri zaman ona karşı, ve Yahuda evi sürgüne gittiği zaman ona karşı: Heh, heh, dedin;</verse>
				<verse number="4">bundan dolayı, işte, ben seni şark oğullarına mülk olarak vereceğim, ve obalarını sende kuracaklar, ve konaklarını sende kuracaklar; senin meyvalarını onlar yiyecekler, ve südünü onlar içecekler.</verse>
				<verse number="5">Ve Rabbayı develer için otlak, Ammon oğulları diyarını sürüler için yatacak yer edeceğim; ve bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="6">Çünkü Rab Yehova şöyle diyor: Mademki ellerini çırptın, ve tepindin, ve İsrail diyarına karşı yüreğinin bütün hakaretile sevindin;</verse>
				<verse number="7">bundan dolayı, işte, elimi sana karşı uzattım, ve seni çapul malı olarak milletlere vereceğim, ve seni kavmlar arasından kesip atacağım; ve seni memleketlerden söküp atacağım; seni helâk edeceğim; ve bileceksin ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="8">Rab Yehova şöyle diyor: Mademki Moab ile Seir: İşte, Yahuda evi bütün milletler gibidir, diyorlar;</verse>
				<verse number="9">bundan dolayı, işte, memleketin süsü olan şehirlerden, onun sınırlarındaki şehirlerinden, Beyt-yeşimottan, Baal-meondan ve Kiryataimden,</verse>
				<verse number="10">Ammon oğullarına karşı şark oğullarına Moabın böğrünü açacağım; ve milletler arasında Ammon oğulları anılmasınlar diye, onları mülk olarak vereceğim;</verse>
				<verse number="11">ve Moab üzerine hükümler yürüteceğim, ve bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="12">Rab Yehova şöyle diyor: Mademki Edom öç alarak Yahuda evine karşı davrandı, ve çok suç etti, ve onlardan öç aldı;</verse>
				<verse number="13">bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Edoma karşı elimi uzatacağım, insanı da hayvanı da oradan kesip atacağım; ve Temandan öte onu harap edeceğim; ve Dedana kadar kılıçla düşecekler.</verse>
				<verse number="14">Ve öcümü kavmım İsrail elile Edom üzerine getireceğim; ve Edomda öfkeme göre ve kızgınlığıma göre yapacaklar; ve onlar öcümü anlıyacaklar, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="15">Rab Yehova şöyle diyor: Mademki Filistîler kin ile davrandılar, ve ebedî nefretle helâk etmek için candan hakaretle öç aldılar;</verse>
				<verse number="16">bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ben Filistîlere karşı elimi uzatacağım, ve Keretîleri kesip atacağım, ve deniz kıyısında olanların artakalanını yok edeceğim.</verse>
				<verse number="17">Ve kızgın azarlamalarla onlardan büyük öçler alacağım; ve ben öcümü onların üzerine getirince bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">VE on birinci yılda, ayın birinci gününde vaki oldu ki, bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, mademki Yeruşalime karşı Sur: Heh, heh, kavmların kapısı olan şehir kırıldı; onun her şeyi benim tarafıma döndü; o harap olduğu için ben dolacağım, dedi:</verse>
				<verse number="3">bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ben sana karşıyım, ey Sur, ve deniz dalgalarını nasıl çıkarırsa, ben de sana karşı bir çok milletleri öyle çıkaracağım.</verse>
				<verse number="4">Ve Surun duvarlarını harap edecekler, ve kulelerini yıkacaklar; ve üzerinden toprağını kazıyacağım, ve onu çıplak bir kaya edeceğim.</verse>
				<verse number="5">Denizin ortasında ağ serecek bir yer olacak; çünkü ben söyledim, Rab Yehovanın sözü; ve milletlere çapul malı olacak.</verse>
				<verse number="6">Ve kırda olan kızlarını kılıçla öldürecekler; ve bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="7">Çünkü Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ben Sur üzerine, atlarla, ve cenk arabaları ile, ve atlılarla, ve bir cümhur ile, ve çok halkla, Babil kıralı Nebukadretsarı, kıralların kıralını şimalden getireceğim.</verse>
				<verse number="8">Kırda senin kızlarını kılıçla öldürecek; ve sana karşı hisarlar yapacak, ve sana karşı meteris kuracak ve sana karşı büyük kalkanı kaldıracak.</verse>
				<verse number="9">Ve senin duvarlarına karşı şahmeranlarını kuracak, ve baltaları ile kulelerini yıkacak.</verse>
				<verse number="10">Atlarının çokluğundan ötürü onların tozu seni örtecek; duvarında gedik açılan bir şehre nasıl girerlerse, senin kapılarına da öyle girdiği zaman, atlıların, ve tekerleklerin, ve cenk arabalarının gürültüsünden duvarların titriyecek.</verse>
				<verse number="11">Bütün senin sokaklarını atlarının tırnakları ile çiğniyecek; senin kavmını kılıçla öldürecek; ve kuvvetinin direkleri yerle beraber olacak.</verse>
				<verse number="12">Ve senin malını çapul edecekler, ve tüccar malını yağma edecekler; ve duvarlarını yıkacaklar, ve güzel evlerini çökertecekler; ve taşlarını, ve keresteni, ve toprağını suların ortasına atacaklar.</verse>
				<verse number="13">Ve türkülerinin sesini sona erdireceğim; ve çenklerinin sesi artık işitilmiyecek.</verse>
				<verse number="14">Ve seni çıplak bir kaya edeceğim; ağlar serecek bir yer olacaksın; bir daha yapılmıyacaksın; çünkü ben, RAB, ben söyledim, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="15">Rab Yehova Sura şöyle diyor: Sende kırgın olunca yaralılar inledikleri zaman, senin yıkılman gürültüsünden adalar titremiyecekler mi?</verse>
				<verse number="16">Ve bütün deniz beyleri tahtlarından inecekler, ve kaftanlarını çıkaracaklar, ve renk renk işlemeli esvaplarından soyunacaklar; dehşete bürünecekler, yere oturacaklar, ve her an titriyecekler, ve sana şaşacaklar.</verse>
				<verse number="17">Ve senin üzerine mersiye okuyacaklar, ve sana diyecekler: Denizcilerin oturduğu şehir, denizde kuvvetli olan meşhur şehir, sen nasıl yok oldun, sen ve sende oturanlar, siz ki, içinizde oturanların hepsi üzerine dehşet salmıştınız!</verse>
				<verse number="18">Şimdi senin yıkılma gününde adalar titriyecekler; evet, denizdeki adalar senin gidişinden ötürü şaşkın olacaklar.</verse>
				<verse number="19">Çünkü Rab Yehova şöyle diyor: İçinde oturanı kalmamış şehirler gibi seni harap olmuş bir şehir ettiğim zaman, engini senin üzerine çıkardığım zaman, büyük sular da seni örtünce,</verse>
				<verse number="20">seni çukura inenlerle beraber eski zaman kavmının yanına indireceğim; ve sende oturan olmasın diye seni çukura inenlerle beraber yerin derinliklerine, eski zamandan beri harap olan yerlere oturtacağım; ve yaşıyanlar diyarına izzet vereceğim.</verse>
				<verse number="21">Seni bir dehşet kılacağım, ve artık yok olacaksın; aranılacaksın, ve artık ebediyen bulunmıyacaksın, Rab Yehovanın sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Ve sen, âdem oğlu, Sur için mersiye oku;</verse>
				<verse number="3">ve Sura de: Ey sen, deniz kapılarında oturan, çok adalara kadar kavmlarla alış veriş eden şehir, Rab Yehova şöyle diyor: Ey Sur, sen dedin: Güzelliğin kemali benim.</verse>
				<verse number="4">Senin sınırların denizlerin bağrında; yapıcıların senin güzelliğini başa çıkardılar.</verse>
				<verse number="5">Senin bütün tahtalarını Senir servilerinden yaptılar; sana direk yapmak için Libnandan bir erz ağacı aldılar.</verse>
				<verse number="6">Küreklerini Başan meşelerinden yaptılar; oturak tahtalarını Kittim adalarının şimşirine kakılmış fil dişinden yaptılar.</verse>
				<verse number="7">Yelkenin, sana bayrak olsun diye, renk renk işlemeli Mısırın ince ketenindendi; Elişa adalarının lâcivert ve erguvanîsi sana tente oldu.</verse>
				<verse number="8">Saydada ve Arvadda oturanlar senin kürekçilerindiler; ey Sur, sende hikmetli adamlar vardı, senin kılavuzların onlardı.</verse>
				<verse number="9">Kalafatçıların Gebalın ihtiyarları ile hikmetli adamları idi; senin mallarınla değiş etmek için denizin bütün gemileri gemicilerile beraber sende idiler.</verse>
				<verse number="10">Fars, ve Lud, ve Put, senin ordunda, senin cenk adamlarındılar; senin içinde kalkanla miğfer astılar; sana onlar haşmet verdiler.</verse>
				<verse number="11">Arvad oğulları ile senin ordun çepçevre duvarların üzerinde idiler, ve senin kulelerinde cesur adamlar vardı; kalkanlarını çepçevre duvarlarına astılar, senin güzelliğini başa çıkardılar.</verse>
				<verse number="12">Her çeşit malın çokluğundan ötürü Tarşiş senin tacirindi; senin pazarlarına gümüş, demir, kalay, ve kurşun verirlerdi.</verse>
				<verse number="13">Yavan, Tubal, ve Meşek senin tacirlerindiler; senin mallarını insan canları ile ve tunç kaplarla değiş ederlerdi.</verse>
				<verse number="14">Togarma evinden olanlar senin pazarlarına atlar, ve cenk atları, ve katırlar verirlerdi.</verse>
				<verse number="15">Dedan oğulları senin tacirlerindiler; çok adaların ticareti senin elinde idi; karşılık olarak sana fildişi ve abanoz getirirlerdi.</verse>
				<verse number="16">Senin el işlerinin çokluğundan ötürü Suriye senin tacirindi; senin pazarlarına zümrütler, erguvanî ve renk renk işlemeliler, ve ince keten, ve mercanla yakutlar verirlerdi.</verse>
				<verse number="17">Yahuda ile İsrail diyarı, onlar senin tacirlerindiler; senin mallarına karşılık olarak Minnit buğdayı, ve pideler, ve bal, ve yağ, ve merhem verirlerdi.</verse>
				<verse number="18">Senin el işlerinin çokluğundan, her çeşit malın çokluğundan ötürü Şam, Helbon şarabı ile ve beyaz yapağı ile senin tacirindi.</verse>
				<verse number="19">Vedan ve Yavan senin pazarlarına iplik verirlerdi; senin malların arasında işlenmiş demir, tarçın, ve hoş kokulu kamış vardı.</verse>
				<verse number="20">Ata binmek için değerli kumaşlarda Dedan senin tacirindi.</verse>
				<verse number="21">Arab ili, ve bütün Kedar beyleri senin elinin tacirleri idiler; kuzularla, ve koçlarla, ve ergeçlerle, bunlar senin tacirlerin idiler.</verse>
				<verse number="22">Şeba ve Raama tacirleri, onlar senin tacirlerin idiler; senin pazarlarına başlıca bütün baharat, ve her çeşit değerli taşlar, ve altın verirlerdi.</verse>
				<verse number="23">Haran ve Kanne ve Eden, Şeba tacirleri, Aşur ve Kilmad senin tacirlerindiler.</verse>
				<verse number="24">Senin mallarını seçme mallarla, lâcivert ve renk renk işlemeli kumaş topları ile, ve erz ağacından yapılmış, iplerle sarılmış değerli esvap sandıkları ile değiş ederlerdi.</verse>
				<verse number="25">Senin malların için kervanlar Tarşiş gemileri idi; ve seni doldurdular ve denizin bağrında çok izzetli oldun.</verse>
				<verse number="26">Kürekçilerin seni büyük sulara ilettiler; denizlerin bağrında seni şark yeli kırdı.</verse>
				<verse number="27">Senin yıkılma gününde, zenginliğin ve pazarların, ticaret malın, gemicilerin, ve kılavuzların, kalafatçıların, ve senin mallarınla alış veriş edenler, ve sende olan bütün cenk adamları, ve içindeki bütün cümhurun denizlerin bağrına düşecekler.</verse>
				<verse number="28">Kılavuzlarının çığlığından kıyılar titriyecek.</verse>
				<verse number="29">Ve bütün kürekçiler, gemiciler, bütün deniz kılavuzları gemilerinden inecekler; karada duracaklar,</verse>
				<verse number="30">ve senin için seslerini yükseltip acı feryat edecekler, ve başlarına toprak atacaklar; külde yuvarlanacaklar;</verse>
				<verse number="31">ve senin için saçlarını yolacaklar, ve çul kuşanacaklar, ve gönül acılığı ile, acı acı dövünerek sana ağlıyacaklar.</verse>
				<verse number="32">Ve yaslarında senin için mersiye okuyacaklar, ve senin için figan edip diyecekler: Sur gibi, deniz ortasında sesi kestirilmiş olan şehir gibi hangi şehir var?</verse>
				<verse number="33">Pazarının malı denizlerden çıktıkça çok kavmları doyurdun; zenginliğin, ve mallarının çokluğu ile dünya kırallarını zengin ettin.</verse>
				<verse number="34">Engin sularda denizlerden kırıldığın zaman, ticaretin ve bütün cümhurun senin içinde düştü.</verse>
				<verse number="35">Adalarda oturanların hepsi sana şaştılar, ve kırallarının tüyleri ürperdi; yüzleri sarardı.</verse>
				<verse number="36">Kavmlar arasında tacirler sana ıslık çalıyorlar; sen bir dehşet oldun, ve ebede kadar yok olacaksın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="28">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, Sur hükümdarına de: Rab Yehova şöyle diyor: Mademki yüreğin yükseldi, ve sen: Ben ilâhım, denizlerin bağrında Allah tahtında oturuyorum, dedin; ve sen Allah değil ancak bir insanken, yüreğini Allah yüreği gibi ettin; —</verse>
				<verse number="3">işte, Danielden daha hikmetlisin; hiç bir sırrı senden gizliyemezler;</verse>
				<verse number="4">hikmetinle ve anlayışınla kendine servet yaptın, ve hazinelerinde altın ve gümüş topladın;</verse>
				<verse number="5">büyük hikmetinle ve ticaretinle servetini artırdın, ve servetinle yüreğin yükseldi; —</verse>
				<verse number="6">bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Mademki yüreğini Allah yüreği gibi ettin,</verse>
				<verse number="7">bundan dolayı, işte, senin üzerine yabancıları, milletlerin korkunçlarını, getireceğim; ve hikmetinin güzelliğine karşı kılıçlarını çekecekler, ve senin parlaklığını murdar edecekler.</verse>
				<verse number="8">Seni çukura indirecekler; ve sen denizlerin bağrında, öldürülmüş adamların ölümü ile, öleceksin.</verse>
				<verse number="9">Seni öldürene karşı da: Ben Allahım, diyecek misin? ve seni yaralıyanın elinde sen Allah değil, bir insansın.</verse>
				<verse number="10">Yabancılar elile, sünnetsizler ölümü ile öleceksin; çünkü ben söyledim, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="11">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="12">Âdem oğlu, Sur kıralı için mersiye oku, ve ona de: Rab Yehova şöyle diyor: Kemalin mührü, hikmetle dolu, güzellikte tam olan sendin.</verse>
				<verse number="13">Sen Adende, Allahın bahçesinde, idin; sarı yakut, kırmızı akik, ve beyaz akik, gök zümrüt, akik, yeşim, safir, kızıl yakut, zümrüt taşları ile, bütün değerli taşlarla, ve altınla kaplanmıştın; teflerinin ve zurnalarının işçiliği sende idi; yaratıldığın gün hazırlanmıştılar.</verse>
				<verse number="14">Sen meshedilmiş gölge salan kerubi idin; ve seni ben diktim, Allahın mukaddes dağı üzerinde idin; ateşten taşlar arasında gezdin.</verse>
				<verse number="15">Sende kötülük olduğu bulununcıya kadar yaratıldığın günden beri yollarında kâmildin.</verse>
				<verse number="16">Ticaretinin çokluğundan ötürü senin içini zorbalıkla doldurdular, ve suç işledin; ve seni murdar şey gibi Allahın dağından attım; ve seni, gölge salan kerubi, ateşten taşlar arasından atıp yok ettim.</verse>
				<verse number="17">Senin yüreğin güzelliğinden ötürü yükseldi; parlaklığından ötürü hikmetini bozdun; seni yere çaldım; görsünler diye kıralların gözü önüne seni attım.</verse>
				<verse number="18">Kendi makdislerini fesatlarının çokluğu ile, ticaretinin kötülüğü ile bozdun; ve senin içinden ateş çıkardım; seni o yiyip bitirdi, ve bütün seni görenlerin gözü önünde seni yeryüzünde kül ettim.</verse>
				<verse number="19">Kavmlar arasında seni tanıyanların hepsi sana şaşacaklar; sen bir dehşet oldun, ve ebede kadar yok olacaksın.</verse>
				<verse number="20">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="21">Âdem oğlu, yüzünü Saydaya doğru çevir, ve ona karşı peygamberlik et,</verse>
				<verse number="22">ve de: Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ey Sayda, ben sana karşıyım; ve senin içinde izzet bulacağım; ve onun içinde hükümler yürüttüğüm zaman bilecekler ki, ben RAB'İM, ve onun içinde takdis olunacağım.</verse>
				<verse number="23">Ve onun içine veba, ve sokaklarına kan göndereceğim; ve çepçevre onun üzerine gelen kılıçla içinde yaralılar düşecekler; ve bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="24">Ve İsrail evinin çevresinde olup onları tahkir edenlerin hiç birinden artık onlara batan bir çalı, ve acıtan bir diken kalmıyacak; ve bilecekler ki, ben Rab Yehovayım.</verse>
				<verse number="25">Rab Yehova şöyle diyor: Aralarına dağılmış oldukları kavmlardan İsrail evini topladığım, ve milletlerin gözü önünde onların içinde takdis edildiğim zaman, kulum Yakuba vermiş olduğum kendi topraklarında oturacaklar.</verse>
				<verse number="26">Ve orada emniyetle oturacaklar; ve çepçevre onları tahkir edenlerin hepsi üzerinde hükümler yürüttüğüm zaman, evler yapacaklar, ve bağlar dikecekler, ve emniyette oturacaklar; ve bilecekler ki, ben onların Allahı RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="29">
				<verse number="1">ONUNCU yılda, onuncu ayda, ayın on ikinci gününde bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, yüzünü Mısır kıralı Firavuna karşı çevir, ve ona karşı ve bütün Mısıra karşı peygamberlik et;</verse>
				<verse number="3">söyle, ve de: Rab Yehova şöyle diyor: Mısır kıralı Firavun, ırmakları içinde yatan: Irmağım benimdir, ve onu kendim için yaptım, diyen iri canavar, işte, ben sana karşıyım.</verse>
				<verse number="4">Ve senin çenelerine çengeller takacağım, ırmaklarının balıklarını da senin pullarına yapıştıracağım; ve senin pullarına yapışmış olan ırmaklarının bütün balıkları ile beraber seni ırmaklarının içinden çıkaracağım.</verse>
				<verse number="5">Ve seni, seni de ırmaklarının bütün balıklarını da, çöle atacağım; kırın yüzüne düşeceksin; devşirilmiyeceksin, ve toplanmıyacaksın; seni yerin canavarlarına, ve gökün kuşlarına yem olarak verdim.</verse>
				<verse number="6">Ve Mısırda oturanlar İsrail evine kamıştan bir değnek oldukları için, hepsi bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="7">Seni elle tuttukları zaman kırıldın, ve onların bütün omuzlarını yardın; ve senin üzerine dayandıkları zaman kırıldın, ve bütün bellerini titrek ettin.</verse>
				<verse number="8">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ben senin üzerine kılıç getireceğim, ve insanı da hayvanı da senden kesip atacağım.</verse>
				<verse number="9">Ve Mısır diyarı virane ve çöl olacak; ve bilecekler ki, ben RAB'İM. Mademki o: Irmak benimdir, ve onu ben yaptım, dedi;</verse>
				<verse number="10">işte, bundan dolayı ben sana karşıyım, ve ırmaklarına karşıyım, ve Mısır diyarını Sevene kulesinden Habeş ili sınırına kadar bütün bütün çöl ve virane edeceğim.</verse>
				<verse number="11">Onun içinden insan ayağı geçmiyecek, ve onun içinden hayvan ayağı geçmiyecek, ve onun içinde kırk yıl adam oturmıyacak.</verse>
				<verse number="12">Virane olan memleketler arasında Mısır diyarını da virane edeceğim; harap olmuş şehirler arasında onun şehirleri de kırk yıl virane kalacaklar; ve Mısırlıları milletler arasına dağıtacağım, ve onları memleketler arasına saçacağım.</verse>
				<verse number="13">Çünkü Rab Yehova şöyle diyor: Kırk yılın sonunda Mısırlıları dağılmış oldukları kavmlardan toplıyacağım;</verse>
				<verse number="14">ve Mısırın sürgünlerini geri getireceğim, ve Patros diyarına, doğdukları diyara, onları döndüreceğim; ve orada hakir bir kırallık olacaklar.</verse>
				<verse number="15">Kırallıkların en hakiri olacak; ve artık milletlerin üzerine yükselmiyecek; ve artık milletlere hâkim olmasınlar diye onları azaltacağım.</verse>
				<verse number="16">Ve artık onlar, İsrail evinin dönüp onlara baktıkça işlediği fesadı andıran, onun güvendiği şey olmıyacaklar; ve bilecekler ki, ben Rab Yehovayım.</verse>
				<verse number="17">Ve yirmi yedinci yılda, birinci ayda, ayın birinci gününde vaki oldu ki, bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="18">Âdem oğlu, Babil kıralı Nebukadretsar, Sura karşı kendi ordusuna büyük bir hizmet ettirdi; her başın saçı döküldü, ve her sırtın derisi soyuldu; ve onun karşısında ettiği hizmetten ötürü kendisine de, ordusuna da Surdan bir ücret olmadı.</verse>
				<verse number="19">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ben Mısır diyarını Babil kıralı Nebukadretsara vereceğim; ve halkını götürecek, ve çapul malını alacak, ve onu yağma edecek; ve ordusunun ücreti bu olacak.</verse>
				<verse number="20">Ettiği hizmete karşılık Mısır diyarını ona verdim, çünkü benim için işlediler, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="21">O gün İsrail evine bir boynuz sürdüreceğim, ve onların arasında sana ağız açtıracağım; ve bilecekler ki ben RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="30">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, peygamberlik et ve de: Rab Yehova şöyle diyor: Ah o gün! diye uluyun.</verse>
				<verse number="3">Çünkü o gün yakın, evet, RABBİN günü yakın; bulutlar günü, milletlerin vaktidir.</verse>
				<verse number="4">Ve Mısırın üzerine kılıç gelecek, ve Mısırda vurulmuş olanlar yere düşünce Habeş ilinde sancı olacak; ve onun cümhurunu alıp götürecekler, ve onun temelleri yıkılacak.</verse>
				<verse number="5">Onlarla beraber Habeş ili, ve Put ve Lud, ve bütün karışık kavm, ve Kub, ve ahit diyarı oğulları kılıçla düşecekler.</verse>
				<verse number="6">RAB şöyle diyor: Mısıra destek olanlar da düşecekler; ve kuvvetinin gururu aşağılıyacak; onun içinde Sevene kulesinden öte kılıçla düşecekler; Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="7">Ve viran olan memleketler arasında bir virane olacaklar; ve onun şehirleri harap olmuş şehirler arasında olacak.</verse>
				<verse number="8">Ve Mısıra ateş verdiğim zaman, bütün yardımcıları da kırılınca, bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="9">Kaygısız Habeşlere korku salmak için, o gün önümden gemilerle ulaklar çıkacaklar; ve Mısır gününde olduğu gibi onlarda da sancı olacak; çünkü, işte, geliyor.</verse>
				<verse number="10">Rab Yehova şöyle diyor: Babil kıralı Nebukadretsarın elile Mısır halkını da sona erdireceğim.</verse>
				<verse number="11">O ve onunla beraber kavmı, milletlerin korkunçları, memleketi harap etmek için içeri sokulacaklar; ve Mısıra karşı kılıçlarını çekecekler, ve öldürülmüş olanlarla memleketi dolduracaklar.</verse>
				<verse number="12">Ve ırmakları kurutacağım, ve memleketi kötü adamlara satacağım; ve yabancılar elile memleketi, ve bütün içindekileri viran edeceğim; ben, Yehova, ben söyledim.</verse>
				<verse number="13">Rab Yehova şöyle diyor: Putları da yok edeceğim, ve Memfisten sanemleri kaldırıp atacağım; ve artık Mısır diyarından kimse bey olmıyacak; ve Mısır diyarına korku vereceğim.</verse>
				<verse number="14">Ve Patrosu viran edeceğim, ve Tsoana ateş vereceğim, ve No şehrinde hükümler yürüteceğim.</verse>
				<verse number="15">Ve Mısırın hisarı Sin üzerine kızgınlığımı dökeceğim, ve No halkını kesip atacağım.</verse>
				<verse number="16">Ve Mısıra ateş vereceğim; Sin çok sancılanacak, ve No şehrinin duvarı yarılacak; ve gündüzün Memfis içinde düşmanlar bulunacak,</verse>
				<verse number="17">Aven ve Pi-beset gençleri kılıçla düşecekler; ve onlar sürgüne gidecekler.</verse>
				<verse number="18">Ve Tehafneheste Mısırın boyunduruklarını kırdığım zaman, orada gün kararacak, ve kuvvetinin gururu orada kırılacak; ona gelince, onu bir bulut örtecek, ve kızları sürgüne gidecek.</verse>
				<verse number="19">Böylece Mısırda hükümler yürüteceğim; ve bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="20">Ve on birinci yılda, birinci ayda, ayın yedinci gününde vaki oldu ki, bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="21">Âdem oğlu, Mısır kıralı Firavunun bazusunu kırdım; ve işte, şifa verici ilâçlar konulsun, bağlamak için ona sargı sarılsın da, kılıcı tutmak için bazu kuvvetlensin diye, onu sarmadılar.</verse>
				<verse number="22">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ben Mısır kıralı Firavuna karşıyım, ve onun bazularını, kuvvetli olanı da kırılmış olanı da kıracağım; ve onun elinden kılıcı düşüreceğim.</verse>
				<verse number="23">Ve Mısırlıları milletler arasına dağıtacağım, ve onları memleketler arasına saçacağım.</verse>
				<verse number="24">Ve Babil kıralının bazularını kuvvetlendireceğim, ve kılıcımı onun eline vereceğim; Firavunun da bazularını kıracağım, ve ağır yaralı bir adam nasıl inlerse onun önünde öyle inliyecek.</verse>
				<verse number="25">Ve Babil kıralının bazularını kuvvetlendireceğim; Firavunun da bazuları düşecek; ve kılıcımı Babil kıralının eline verince, ve Mısır diyarı üzerine onu uzatınca, bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="26">Ve Mısırlıları milletler arasına dağıtacağım, ve onları memleketler arasına saçacağım; ve bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="31">
				<verse number="1">VE on birinci yılda, üçüncü ayda, ayın birinci gününde vaki oldu ki, bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, Mısır kıralı Firavuna ve onun cümhuruna de: Sen büyüklüğünle kime benziyorsun?</verse>
				<verse number="3">İşte, Aşur, Libnanda erz ağacı, dalları güzel, gölgesi orman gölgesi gibi, ve boyu yüksekti; ve tepesi bulutlar arasında idi.</verse>
				<verse number="4">Onu sular besledi, onu engin büyüttü; ırmakları dikilmiş olduğu yerin çevresinde akıyordu; ve arklarını kırın bütün ağaçlarına eriştirdi.</verse>
				<verse number="5">Bunun için boyu kırın bütün ağaçlarından ziyade yükseldi; ve çok sulardan ötürü dal salınca, kolları çoğaldı, ve dalları uzadı.</verse>
				<verse number="6">Göklerin bütün kuşları onun dallarında yuva yaptılar; ve kırın bütün hayvanları onun kolları altında doğurdular; ve bütün büyük milletler onun gölgesinde oturdular.</verse>
				<verse number="7">Ve büyüklüğü ile, dallarının uzunluğu ile güzeldi; çünkü kökü çok sular yanında idi.</verse>
				<verse number="8">Allahın bahçesindeki erz ağaçları onu örtemezdi; çam ağaçları onun kolları gibi değildi, ve çınar ağaçları onun dalları gibi değildi, güzelliğinde Allahın bahçesinde hiç bir ağaç onun gibi değildi.</verse>
				<verse number="9">Onu dallarının çokluğu ile güzelleştirdim, ve Allahın bahçesindeki bütün Aden ağaçları onu kıskandılar.</verse>
				<verse number="10">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Mademki boyu yükseldi, ve tepesini bulutlar arasına eriştirdi, ve yüksekliği ile yüreği yükseldi;</verse>
				<verse number="11">ben de onu milletlerin kuvvetlisi eline vereceğim; ne gerekse elbette ona edecektir; onu kötülüğünden ötürü kovdum.</verse>
				<verse number="12">Ve yabancılar, milletlerin korkunçları onu kesip attılar, ve onu bıraktılar; dalları dağların üzerine ve bütün derelerin içine düştüler, ve diyarın bütün vadilerinde kolları kırıldı; ve dünyanın bütün kavmları onun gölgesinden çekilip indiler, ve onu bıraktılar.</verse>
				<verse number="13">Göklerin bütün kuşları onun devrilmiş gövdesi üzerine konacak, ve kırın bütün canavarları onun dalları üzerinde bulunacak,</verse>
				<verse number="14">ta ki, sular yanındaki bütün ağaçlar kendi boylarınca yükselmesinler, ve tepelerini bulutlar arasına eriştirmesinler, ve su içenlerin hepsi, onların kuvvetli olanları yüksekliklerile dikilmesinler; çünkü onların hepsi, âdem oğulları arasında çukura inenlerle beraber yerin derinliklerine, ölüme verildiler.</verse>
				<verse number="15">Rab Yehova şöyle diyor: Ölüler diyarına indiği gün yas tutturdum; onun için enginin üzerini örttüm, ve onun ırmaklarını alıkoydum; ve büyük suların önü kesildi; ve onun için Libnana yas tutturdum, ve onun için kırın bütün ağaçları baygın düştü.</verse>
				<verse number="16">Çukura inenlerle beraber onu ölüler diyarına indirdiğim zaman, onun yıkılışı gürültüsünden milletleri titrettim; ve bütün Aden ağaçları, Libnanın en seçme ve en güzel ağaçları, su içenlerin hepsi yerin derinliklerinde teselli buldular.</verse>
				<verse number="17">Bunlar da, evet, onun bazusu olanlar, milletler arasında onun gölgesinde oturanlar, onunla beraber ölüler diyarına, kılıçla öldürülmüş olanların yanına indiler.</verse>
				<verse number="18">Böyle izzette ve büyüklükte Aden ağaçları arasında hangisine benziyorsun? fakat Aden ağaçları ile beraber yerin derinliklerine indirileceksin; kılıçla öldürülmüş olanlarla beraber, sünnetsizler arasında yatacaksın. Firavun ve onun bütün cümhuru budur, Rab Yehovanın sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="32">
				<verse number="1">VE on ikinci yılda, on ikinci ayda, ayın birinci gününde vaki oldu ki, bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, Mısır kıralı Firavun için mersiye oku, ve ona de: Kendini milletlerin genç aslanına benzettin, fakat sen denizlerde canavar gibisin; ve ırmaklarının içine saldırdın, ve suları ayaklarınla karıştırdın, ve onların ırmaklarını bulandırdın.</verse>
				<verse number="3">Rab Yehova şöyle diyor: Çok kavmların cümhuru ile beraber ağımı senin üzerine serpeceğim; ve seni benim ağımla dışarı çıkaracaklar.</verse>
				<verse number="4">Ve seni karaya bırakacağım, kırın yüzüne seni atacağım, ve göklerin bütün kuşlarını senin üzerine konduracağım, ve yerin bütün hayvanlarını seninle doyuracağım.</verse>
				<verse number="5">Ve senin etini dağların üzerine sereceğim, ve dereleri leşinle dolduracağım.</verse>
				<verse number="6">İçinde yüzdüğün diyarı dağlara kadar senin kanınla sulıyacağım; ve vadiler seninle dolacak.</verse>
				<verse number="7">Ve seni söndürdüğüm zaman, gökleri örteceğim, ve yıldızlarını karartacağım, güneşi bulutla örteceğim, ve ay kendi ışığını vermiyecek.</verse>
				<verse number="8">Senin üzerinde göklerin bütün parlak ışıklarını karartacağım, ve senin diyarın üzerine karanlık getireceğim, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="9">Ve tanımadığın memleketlere, milletler arasına senin kırılışın haberini eriştirince, çok kavmların yüreklerini kederlendireceğim.</verse>
				<verse number="10">Ve senin yüzünden çok kavmları şaşırtacağım, ve onların önünde kılıcımı salladığım zaman, senin yüzünden kırallarının tüyleri ürperecek, ve senin yıkılma gününde hepsi kendi canları için her lâhza titriyecekler.</verse>
				<verse number="11">Çünkü Rab Yehova şöyle diyor: Senin üzerine Babil kıralının kılıcı gelecek.</verse>
				<verse number="12">Senin cümhurunu yiğitlerin kılıcı ile düşüreceğim; hepsi milletlerin korkunçlarıdırlar; ve Mısırın gururunu kıracaklar, ve bütün cümhuru helâk olacak.</verse>
				<verse number="13">Ve bütün hayvanlarını çok sular yanından yok edeceğim; ve onları artık insan ayağı karıştırmıyacak, ve onları hayvan ayağı karıştırmıyacak.</verse>
				<verse number="14">O zaman onların sularını duru edeceğim, ve ırmaklarını yağ gibi akıtacağım, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="15">Mısır diyarını viran ve harap ettiğim, ve memleket içindekilerden boşaltıldığı zaman, orada oturanların hepsini ben kılıçla vurunca, bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="16">Mersiye budur, bunu okuyacaklar; milletlerin kızları bu mersiyeyi okuyacaklar; Mısır üzerine, bütün cümhuru üzerine, bu mersiyeyi okuyacaklar, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="17">Ve on ikinci yılda, ayın on beşinci gününde vaki oldu ki, bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="18">Âdem oğlu, Mısır halkı için figan et, ve çukura inenlerle beraber onu, ve şöhretli milletlerin kızlarını, onları yerin derinliklerine indir.</verse>
				<verse number="19">Sen kimden daha güzelsin? aşağı in, ve sünnetsizlerle beraber yat.</verse>
				<verse number="20">Kılıçla öldürülmüş olanlar arasında düşecekler; o, kılıca verildi; onu ve bütün cümhurunu sürüyün.</verse>
				<verse number="21">Yiğitler arasında olan zorlular, ölüler diyarının içinden, onun yardımcıları ile ona söyliyecekler; aşağı indiler, sünnetsizler, kılıçla öldürülmüş olanlar yatıyorlar.</verse>
				<verse number="22">Aşur ve bütün cümhuru orada; kabirleri onun çevresinde; hepsi öldürülmüşler, kılıçla düşmüşler;</verse>
				<verse number="23">kabirleri çukurun sonlarına konulmuş, ve onun cümhuru kabrinin çevresinde; hepsi öldürülmüşler, kılıçla düşmüşler, onlar ki, yaşıyanlar diyarında dehşet saçtılar.</verse>
				<verse number="24">Elam ve bütün cümhuru orada, kendi kabri çevresinde; hepsi öldürülmüşler, kılıçla düşmüşler, onlar ki, sünnetsiz olarak yerin derinliklerine indiler, onlar ki, yaşıyanlar diyarında kendi dehşetlerini saçtılar, ve çukura inenlerle beraber utançlarını yüklendiler.</verse>
				<verse number="25">Öldürülmüş olanlar arasında, ona ve bütün cümhuruna bir yatak yaptılar; kabirleri kendi çevresinde; hepsi sünnetsiz, kılıçla öldürülmüşler; çünkü yaşıyanlar diyarında dehşetleri yayılmıştı, ve çukura inenlerle beraber kendi utançlarını yüklendiler; onu öldürülmüş olanların ortasına koydular.</verse>
				<verse number="26">Meşek, Tubal, ve onların bütün cümhuru orada; kabirleri onların çevresinde; hepsi sünnetsiz, kılıçla öldürülmüşler; çünkü yaşıyanlar diyarında dehşetlerini saçtılar.</verse>
				<verse number="27">Ve onlar sünnetsizlerden düşen yiğitlerle beraber yatmıyacaklar, o yiğitlerle ki, cenk silâhları ile ölüler diyarına indiler, ve kılıçlarını başları altına koydular, ve fesatları kemikleri üzerindedir; çünkü onlar yaşıyanlar diyarında yiğitlerin dehşeti idiler.</verse>
				<verse number="28">Fakat sen sünnetsizler arasında kırılacaksın, ve kılıçla öldürülmüş olanlarla beraber yatacaksın.</verse>
				<verse number="29">Edom, kıralları ve bütün beyleri orada; güçlü oldukları halde kılıçla öldürülmüş olanlarla beraber yatırıldılar; sünnetsizlerle, ve çukura inenlerle beraber yatacaklar.</verse>
				<verse number="30">Şimal beyleri, hepsi, ve bütün Saydalılar orada, onlar ki, öldürülmüş olanlarla beraber indiler; güçlerile dehşet saçtıkları halde utandılar, ve sünnetsiz olarak kılıçla öldürülmüş olanlarla beraber yatıyorlar, çukura inenlerle beraber utançlarını yüklendiler.</verse>
				<verse number="31">Firavun onları görecek, ve kılıçla öldürülmüş olan Firavun ve bütün ordusu, cümhurunun hepsi için teselli bulacak, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="32">Çünkü onun dehşetini yaşıyanlar diyarı içine saçtım; ve Firavun ile bütün cümhuru, kılıçla öldürülmüş olanlarla beraber sünnetsizler arasına yatırılacak, Rab Yehovanın sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="33">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, kendi kavmın oğullarına söyle, ve onlara de: Bir memleket üzerine kılıç getirdiğim, ve memleketin kavmı aralarından bir kimseyi alıp kendileri için onu bekçi koydukları zaman;</verse>
				<verse number="3">memleket üzerine kılıcın gelmekte olduğunu görünce bekçi boru çalar, ve kavmı sakındırırsa;</verse>
				<verse number="4">o zaman boru sesini kim işitir de sakınmazsa, ve kılıç gelip onu alırsa, onun kanı kendi başı üzerinde olur.</verse>
				<verse number="5">Boru sesini işitmiş ve sakınmamıştır; kanı kendi üzerinde olur; fakat sakınmış olsa idi canını azat ederdi.</verse>
				<verse number="6">Ve kılıcın gelmekte olduğunu bekçi görür de boru çalmazsa, ve kavm sakındırılmış olmazsa, ve kılıç gelir, ve onlardan bir canı alırsa; o kendi fesadında alınır, fakat onun kanını bekçinin elinden ararım.</verse>
				<verse number="7">Ve sen, âdem oğlu, İsrail evine seni bekçi koydum; ve sözü benim ağzımdan işiteceksin, ve benim tarafımdan onları sakındıracaksın.</verse>
				<verse number="8">Kötü adama ben: Ey kötü adam, mutlaka öleceksin, diyince, sen kötü adama, yolundan sakınsın diye söylemezsen, o kötü adam fesadında ölür, fakat kanını senin elinden ararım.</verse>
				<verse number="9">Ve yolundan dönsün diye kötü adamı ondan sakındırırsan, ve yolundan dönmezse, o adam kendi fesadında ölür, fakat sen kendi canını azat etmiş olursun.</verse>
				<verse number="10">Ve sen, âdem oğlu, İsrail evine de: Siz şöyle söyliyorsunuz: Günahlarımız ve suçlarımız üzerimizde, ve biz onlarda eriyoruz; ve nasıl yaşıyabiliriz? diyorsunuz.</verse>
				<verse number="11">Onlara de: Varlığım hakkı için, Rab Yehovanın sözü, kötünün ölümünden değil, ancak kötü adamın yolundan dönüp yaşamasından zevk alırım; dönün, kötü yollarınızdan dönün; çünkü niçin ölesiniz, ey İsrail evi?</verse>
				<verse number="12">Ve sen, âdem oğlu, kendi kavmın oğullarına de: Günah işlediği gün salihin salahı kendisini azat etmez; ve kötü adam kötülüğünden döndüğü gün ondan ötürü düşmez; ve salih suç işlediği gün salâhından ötürü yaşamaz.</verse>
				<verse number="13">Salih için: Mutlaka yaşıyacaktır, dediğim zaman, kendi salâhına güvenir de kötülük ederse, salih işlerinden hiç biri anılmaz; ve ettiği kötülükte, onda ölür.</verse>
				<verse number="14">Ve kötü adama: Mutlaka öleceksin, dediğim zaman, suçundan döner, ve hak ve doğru olanı yaparsa;</verse>
				<verse number="15">kötü adam rehini geri verir, soygunculukla aldığını öder, kötülük etmiyerek hayat kanunlarında yürürse, mutlaka yaşar, ölmez.</verse>
				<verse number="16">İşlemiş olduğu suçlardan hiç biri kendisine karşı anılmaz; hak ve doğru olanı yapmıştır; elbette yaşar.</verse>
				<verse number="17">Fakat senin kavmın oğulları diyorlar: Rabbin yolu doğru değil; ya onlar, onların yolu doğru değil.</verse>
				<verse number="18">Salih adam salâhından dönüp kötülük edince onda ölecektir.</verse>
				<verse number="19">Ve kötü adam kötülüğünden dönüp hak ve doğru olanı yapınca onlarla yaşıyacaktır.</verse>
				<verse number="20">Fakat siz: Rabbin yolu doğru değil, diyorsunuz. Size, herkese kendi yollarına göre hükmedeceğim, ey İsrail evi!</verse>
				<verse number="21">Ve sürgünlüğümüzün on ikinci yılında, onuncu ayda, ayın beşinci gününde vaki oldu ki, Yeruşalimden kaçıp kurtulmuş olan bir adam bana gelip dedi: Şehir vuruldu.</verse>
				<verse number="22">Ve o kaçak bana gelmeden önce, akşamlayın RABBİN eli benim üzerimde idi; ve adam sabahlayın bana gelinciye kadar RAB ağzımı açtı; ve ağzım açıldı, ve artık dilsiz değildim.</verse>
				<verse number="23">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="24">Âdem oğlu, İsrail diyarındaki o harap yerlerde oturanlar: İbrahim tek adamken, diyarı miras aldı; halbuki biz çoğuz; memleket miras olarak bize verilmiştir, diye söyliyorlar.</verse>
				<verse number="25">Bundan dolayı onlara de: Rab Yehova şöyle diyor: Eti kanı ile yiyorsunuz, ve gözlerinizi putlarınıza kaldırıyorsunuz, ve kan döküyorsunuz; ve memleketi siz mi mülk edineceksiniz?</verse>
				<verse number="26">Kılıcınıza dayanıyorsunuz; mekruh iş yapıyorsunuz, ve herkes komşusunun karısını murdar ediyor; ve memleketi siz mi mülk edineceksiniz?</verse>
				<verse number="27">Onlara şöyle diyeceksin: Rab Yehova şöyle diyor: Varlığım hakkı için, gerçek harap olmuş yerlerde oturanlar kılıçla düşecekler; ve kırın yüzünde olanı, yesinler diye canavarlara vereceğim; ve hisarlarda ve mağaralarda olanlar veba ile ölecekler.</verse>
				<verse number="28">Ve memleketi virane ve şaşılacak bir şey edeceğim; ve kuvvetinin gururu sona erecek; ve İsrail dağları ıssız kalacaklar, ve onlardan kimse geçmiyecek.</verse>
				<verse number="29">Ve işledikleri bütün mekruh şeylerden ötürü memleketi virane ve şaşılacak bir şey ettiğim zaman, bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="30">Ve sen, âdem oğlu, senin kavmın oğulları duvarların dibinde, ve evlerin kapılarında senin için söyleşiyorlar, ve birbirlerine, herkes kendi kardeşine: Haydin gidelim, ve RAB tarafından çıkan söz ne olduğunu işitelim, diyorlar.</verse>
				<verse number="31">Ve kavm nasıl gelirse öyle geliyorlar, ve senin önünde benim kavmım gibi oturuyorlar, ve senin sözlerini dinliyorlar, fakat onları yapmıyorlar; çünkü ağızları ile çok istekli görünüyorlar, fakat yürekleri kötü kazançlarının ardınca gidiyor.</verse>
				<verse number="32">Ve işte, sen onlar için, iyi çalgı çalanın, ve sesi güzel olanın çok sevimli türküsü gibisin; çünkü senin sözlerini dinliyorlar, fakat onları yapmıyorlar.</verse>
				<verse number="33">Fakat bu vaki olunca (işte vaki oluyor), o zaman bilecekler ki, aralarında bir peygamber vardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="34">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, İsrailin çobanlarına karşı peygamberlik et, peygamberlik et, ve onlara, o çobanlara de: Rab Yehova şöyle diyor: Kendi kendilerini gütmekte olan İsrail çobanlarının vay başına! çobanların güdeceği koyunlar değil midir?</verse>
				<verse number="3">Yağı yiyorsunuz, ve yünü giyiyorsunuz, semizleri boğazlıyorsunuz; ve koyunları gütmiyorsunuz.</verse>
				<verse number="4">Zayıfları pekiştirmediniz, ve hasta olanı iyi etmediniz, kırık olanı sarmadınız, ve sürülmüş olanı geri getirmediniz, ve kaybolanı aramadınız; ancak kuvvetle ve şiddetle onlara hâkim oldunuz.</verse>
				<verse number="5">Ve çoban olmadığı için dağıldılar; ve kırın bütün canavarlarına yiyecek oldular, ve dağıldılar.</verse>
				<verse number="6">Bütün dağlarda, ve her yüksek tepe üzerinde koyunlarım avare dolaştılar; ve koyunlarım bütün yeryüzüne dağıldılar, soran da yok, arıyan da yok.</verse>
				<verse number="7">Bundan dolayı, ey çobanlar, RABBİN sözünü dinleyin:</verse>
				<verse number="8">Varlığım hakkı için, Rab Yehovanın sözü, gerçek, mademki çoban olmadığı için koyunlarım çapul edildiler, ve koyunlarım kırın bütün canavarlarına yiyecek oldular, ve çobanlarım koyunlarımı aramadılar, ve çobanlar koyunlarımı gütmediler de, ancak kendi kendilerini güttüler;</verse>
				<verse number="9">bundan dolayı, ey çobanlar, RABBİN sözünü dinleyin:</verse>
				<verse number="10">Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ben çobanlara karşıyım, ve onların elinden koyunlarımı arıyacağım, ve onların koyunlarımı gütme işini sona erdireceğim; ve artık çobanlar kendi kendilerini gütmiyecekler; ve onların ağzından koyunlarımı kurtaracağım, ve onlara yiyecek olmıyacaklar.</verse>
				<verse number="11">Çünkü Rab Yehova şöyle diyor: İşte ben, koyunlarımı ben sorup onları araştıracağım.</verse>
				<verse number="12">Dağılmış koyunlarının arasında bulunduğu gün, çoban sürüsünü nasıl araştırırsa, ben de koyunlarımı öyle araştıracağım, ve bulutlu ve karanlık günde dağılmış oldukları yerlerin hepsinden onları kurtaracağım.</verse>
				<verse number="13">Ve onları kavmlardan çıkaracağım, ve onları memleketlerden toplıyacağım, ve onları kendi topraklarına getireceğim; ve İsrailin dağları üzerinde, vadilerde, ve memleketin bütün oturulan yerlerinde onları güdeceğim.</verse>
				<verse number="14">Onları iyi otlakta güdeceğim; ve onların ağılı İsrailin yüksek dağları üzerinde olacak; orada iyi ağılda yatacaklar; ve İsrailin dağları üzerinde yağlı otlakta otlıyacaklar.</verse>
				<verse number="15">Koyunlarımı ben güdeceğim, ve onları ben yatıracağım, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="16">Kaybolanı arıyacağım, ve sürülmüş olanı geri getireceğim, ve kırık olanı saracağım; ve hasta olanı kuvvetlendireceğim, fakat semizi ve kuvvetliyi helâk edeceğim; onları adaletle güdeceğim.</verse>
				<verse number="17">Ve siz, ey benim sürüm, Rab Yehova şöyle diyor: İşte, koyunla koyun arasında, koçlara da ergeçlere de hükmeden benim.</verse>
				<verse number="18">İyi otlakta otlanmanız size az mı geliyor da otlaklarınızdan artakalanı ayaklarınızla çiğniyorsunuz? ve duru sular içmeniz size az mı geliyor da artakalanı ayaklarınızla bulandırıyorsunuz?</verse>
				<verse number="19">Ve koyunlarım ise, ayaklarınızla çiğnenmiş olanı yiyorlar, ve ayaklarınızla bulandırılmış olanı içiyorlar.</verse>
				<verse number="20">Bundan dolayı Rab Yehova onlara şöyle diyor: İşte ben, semiz koyunla zayıf koyun arasında ben hükmedeceğim.</verse>
				<verse number="21">Mademki böğürle vuruyorsunuz, ve omuzla itiyorsunuz, ve bütün zayıfları dışarılara dağıtıncıya kadar boynuzlarınızla kakıyorsunuz;</verse>
				<verse number="22">bundan dolayı ben sürümü kurtaracağım, ve artık çapul malı olmıyacaklar, ve koyunla koyun arasında ben hükmedeceğim.</verse>
				<verse number="23">Onların üzerine tek çoban koyacağım, ve onları güdecek, kulum Davudu koyacağım; onları o güdecek, ve onların çobanı o olacak.</verse>
				<verse number="24">Ve ben, RAB, onların Allahı ben olacağım, ve onlar arasında kulum Davud bey olacak; ben RAB, ben söyledim.</verse>
				<verse number="25">Ve onlarla selâmet ahdi keseceğim, ve memlekette kötü hayvanları sona erdireceğim; ve çölde emniyetle oturacaklar, ve ormanlarda uyuyacaklar.</verse>
				<verse number="26">Ve kendilerini ve dağımın tepesi çevresinde olan yerleri bereketli kılacağım; ve yağmuru vaktinde yağdıracağım; bereket yağmurları olacak.</verse>
				<verse number="27">Ve kırın ağacı meyvasını verecek, ve yer mahsulünü verecek, ve kendi toprakları üzerinde emniyette olacaklar; ve onların boyunduruk bağlarını kırdığım, ve onları köle etmiş olanların elinden kendilerini azat ettiğim zaman, bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="28">Ve artık milletlere çapul malı olmıyacaklar, ve yerin canavarları onları yemiyecekler; ve emniyette oturacaklar, ve onları korkutan olmıyacak.</verse>
				<verse number="29">Ve nam olsun diye onlara bir fidan çıkaracağım, ve artık memlekette kıtlıkla telef olmıyacaklar, ve artık milletlerin hakaretini taşımıyacaklar.</verse>
				<verse number="30">Ve bilecekler ki, ben, onların Allahı RAB, kendilerile beraberim, ve onlar, İsrail evi, benim kavmımdırlar, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="31">Ve siz, koyunlarım, otlağımın koyunları, insansınız, ve ben Allahınızım, Rab Yehovanın sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="35">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, yüzünü Seir dağına karşı çevir, ve ona karşı peygamberlik et,</verse>
				<verse number="3">ve ona de: Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ben sana karşıyım, ey Seir dağı, ve elimi sana karşı uzatacağım, ve seni virane ve şaşılacak bir şey edeceğim.</verse>
				<verse number="4">Şehirlerini harap edeceğim, ve sen virane olacaksın; ve bileceksin ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="5">Mademki ebedî bir nefret besledin, ve felâketleri vaktinde, sonun fesadı vaktinde, İsrail oğullarını kılıcın eline verdin;</verse>
				<verse number="6">bundan dolayı, varlığım hakkı için, Rab Yehovanın sözü, seni kana hazırlıyacağım, ve kan seni kovalıyacak; mademki sen kandan nefret etmedin, kan seni kovalıyacak.</verse>
				<verse number="7">Ve Seir dağını şaşılacak bir şey, ve bir virane edeceğim; ve oraya gidip gelenin kökünü keseceğim.</verse>
				<verse number="8">Ve öldürülmüş olanları ile dağlarını dolduracağım; senin tepelerinde ve derelerinde, ve bütün vadilerinde, kılıçla vurulmuş olanlar oralarda düşecekler.</verse>
				<verse number="9">Seni ebedî bir virane edeceğim, ve şehirlerinde adam oturmıyacak; ve bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="10">Mademki sen: Bu iki millet ve bu iki memleket benim olacaklar, ve onları mülk edineceğiz, dedin (halbuki Rab orada idi);</verse>
				<verse number="11">bundan dolayı, varlığım hakkı için, Rab Yehovanın sözü, onlara karşı nefretinden ötürü kendilerine gösterdiğin öfkene ve kıskançlığına göre edeceğim; ve sana hükmettiğim zaman onların arasında kendimi bildireceğim.</verse>
				<verse number="12">Ve bileceksin ki, İsrail dağlarına karşı: Virane oldular, yutalım diye bize verildiler, diyerek söylediğin sövgülerin hepsini, ben RAB, ben işittim.</verse>
				<verse number="13">Ve ağzınızla kendinizi bana karşı büyüttünüz, ve bana karşı sözlerinizi çoğalttınız, ben işittim.</verse>
				<verse number="14">Rab Yehova şöyle diyor: Bütün dünya sevinmekte iken ben seni virane edeceğim.</verse>
				<verse number="15">Virane olduğu için İsrail evinin mirası üzerine nasıl sevindinse, sana da öyle edeceğim; sen, ey Seir dağı, virane olacaksın, bütün Edom da hepsi; ve bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="36">
				<verse number="1">VE sen, âdem oğlu, İsrail dağlarına peygamberlik et, ve de: Ey İsrail dağları, RABBİN sözünü dinleyin.</verse>
				<verse number="2">Rab Yehova şöyle diyor: Mademki size karşı düşman: Hah! ve: Eski zamanın yüksek yerleri mülk olarak bizimdir, dedi;</verse>
				<verse number="3">bundan dolayı peygamberlik et, ve de: Rab Yehova şöyle diyor: Mademki, mademki sizi virane ettiler, ve milletlerin bakiyesine mülk olasınız diye, her yandan sizi yuttular, ve dile düştünüz, ve kavmın dedikodusu oldunuz;</verse>
				<verse number="4">bundan dolayı, ey İsrail dağları, Rab Yehovanın sözünü dinleyin: Rab Yehova dağlara, ve tepelere, vadilere, ve derelere, çevredeki milletlerin bakiyesine çapul malı ve gülünecek şey olan harap edilmiş viranelere, ve bırakılmış şehirlere şöyle diyor;</verse>
				<verse number="5">bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Gerçek, milletlerin bakiyesine karşı, ve bütün Edoma karşı kıskançlığımın ateşile söyledim, onlar ki, bütün yürek sevincile, candan hakaretle memleketimi çapul malı olarak kapışsınlar diye, kendilerine mülk edindiler.</verse>
				<verse number="6">Bundan dolayı İsrail diyarı için peygamberlik et, ve dağlara, ve tepelere, vadilere, ve derelere söyle; Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ben kıskançlığımda ve kızgınlığımda söyledim, çünkü siz milletlerin ettiği hakareti yüklendiniz;</verse>
				<verse number="7">bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Ben andettim: Gerçek, çevrenizdeki milletler, ettikleri hakareti kendileri yüklenecekler, dedim.</verse>
				<verse number="8">Ve siz, ey İsrail dağları, dallarınızı süreceksiniz, ve kavmım İsraile meyvanızı vereceksiniz; çünkü yakında gelecekler.</verse>
				<verse number="9">Çünkü işte, ben sizden yanayım, ve size yüneleceğim, ve işleneceksiniz, ve ekileceksiniz;</verse>
				<verse number="10">ve üzerinizde insanları, bütün İsrail evini, hepsini çoğaltacağım; ve şehirlerde oturulacak, ve harap olmuş yerler yapılacak;</verse>
				<verse number="11">ve üzerinizde insanı ve hayvanı çoğaltacağım; ve çoğalacaklar, ve semereli olacaklar; ve eski halinizde olduğu gibi sizde adamlar oturtacağım, ve size başlangıçta olduğunuzdan daha iyi yapacağım; ve bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="12">Ve üzerinizde insanları, kavmım İsraili yürüteceğim, ve seni mülkedinecekler, ve onların mirası olacaksın, ve artık bir daha onları çocuklarından etmiyeceksin.</verse>
				<verse number="13">Rab Yehova şöyle diyor: Mademki sana: Adam yiyen, ve milletini çocuksuz bırakan memleketsin, diyorlar;</verse>
				<verse number="14">bundan dolayı artık adam yemiyeceksin, ve artık milletini çocuklarından etmiyeceksin, Rab Yehovanın sözü;</verse>
				<verse number="15">ve milletlerin ayıplamasını artık sana işittirmiyeceğim, ve kavmların ettiği hakareti artık taşımıyacaksın, ve artık kendi kavmını sürçtürmiyeceksin, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="16">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="17">Âdem oğlu, İsrail evi kendi toprağı üzerinde oturmaktalarken, yolları ile ve işlerile onu murdar ettiler; karşımda onların yolu kadının kirli halindeki murdarlığı gibi idi.</verse>
				<verse number="18">Onların üzerine kızgınlığımı döktüm, çünkü memleket üzerinde kan döktüler, ve putları ile onu murdar ettiler.</verse>
				<verse number="19">Ve onları milletler arasına dağıttım, ve memleketlere saçıldılar; onların yoluna, ve kendi işlerine göre onlara hükmettim.</verse>
				<verse number="20">Ve gittikleri milletlerin yanına varınca, mukaddes ismimi bozdular; çünkü onlar için denildi: Bunlar RABBİN kavmı, ve onun diyarından çıktılar.</verse>
				<verse number="21">Ve gittikleri milletler arasında İsrail evinin bozmuş olduğu mukaddes ismime acıdım.</verse>
				<verse number="22">Bundan dolayı İsrail evine söyle: Rab Yehova şöyle diyor: Ey İsrail evi, bunu sizin uğrunuzda değil, ancak gittiğiniz milletler arasında bozmuş olduğunuz mukaddes ismim uğrunda yapıyorum.</verse>
				<verse number="23">Ve milletler arasında bozulmuş olan, onlar arasında sizin bozduğunuz büyük ismimi takdis edeceğim; ve onların gözü önünde sizde takdis olunduğum zaman, milletler bilecekler ki, ben RAB'İM, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="24">Çünkü sizi milletlerden alacağım, ve sizi bütün memleketlerden toplıyacağım, ve sizi kendi toprağınıza getireceğim.</verse>
				<verse number="25">Ve üzerinize temiz su serpeceğim, ve tahir olacaksınız; bütün murdarlığınızdan, ve bütün putlarınızdan sizi temizliyeceğim.</verse>
				<verse number="26">Ve size yeni yürek vereceğim, ve içinize yeni ruh koyacağım; ve taş yüreği bedeninizden çıkaracağım, ve size et yürek vereceğim.</verse>
				<verse number="27">Ve Ruhumu içinize koyacağım, ve sizi kanunlarımda yürüteceğim, ve hükümlerimi tutacaksınız, ve yapacaksınız.</verse>
				<verse number="28">Ve atalarınıza verdiğim memlekette oturacaksınız; ve siz benim kavmım olacaksınız, ve ben sizin Allahınız olacağım.</verse>
				<verse number="29">Ve sizi bütün murdarlıklarınızdan kurtaracağım; ve buğdayı çağıracağım, ve onu çoğaltacağım, ve üzerinize kıtlık getirmiyeceğim.</verse>
				<verse number="30">Ve milletler arasında artık kıtlık rüsvaylığı çekmiyesiniz diye ağacın meyvasını, ve tarlanın mahsulünü çoğaltacağım.</verse>
				<verse number="31">O zaman kötü yollarınızı, ve iyi olmıyan işlerinizi anacaksınız; ve fesatlarınızdan, ve mekruh işlerinizden ötürü kendinizden tiksineceksiniz.</verse>
				<verse number="32">Bilin ki, bunu sizin uğrunuzda yapmıyorum, Rab Yehovanın sözü; yollarınızdan utanın da sıkılın, ey İsrail evi!</verse>
				<verse number="33">Rab Yehova şöyle diyor: Sizi bütün fesatlarınızdan tahir kıldığım gün, şehirlerde adam oturtacağım, ve harap yerler yapılacak.</verse>
				<verse number="34">Ve viran olan memleket işlenecek, halbuki her geçen adamın gözünde o bir virane idi.</verse>
				<verse number="35">Ve diyecekler: Virane olan bu diyar Aden bahçesi gibi oldu; ve harap ve viran edilmiş, ve yıkılmış şehirlerin duvarları yapıldı, ve içinde oturuluyor.</verse>
				<verse number="36">O zaman, çevrenizde artakalan milletler bilecekler ki, ben RAB, yıkılmış yerleri ben yaptım, ve çöl edilmiş olanı ben diktim; ben, RAB, ben söyledim, ve yapacağım.</verse>
				<verse number="37">Rab Yehova şöyle diyor: Bundan dolayı, onlar için bunu yapayım diye, İsrail evine yine kendimi aratacağım; onları sürü gibi insanca çoğaltacağım.</verse>
				<verse number="38">Kurban sürüsü nasılsa, belli bayramlarında Yeruşalimin sürüsü nasılsa, harap şehirler de insan sürülerile öyle dolacak; ve bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="37">
				<verse number="1">RABBİN eli üzerimde idi, ve RABBİN Ruhunda beni dışarı çıkardı; ve beni vadinin ortasına koydu; ve vadi kemiklerle dolu idi.</verse>
				<verse number="2">Onların üzerinden, her yandan beni geçirdi; ve işte, ovanın yüzünde kemikler pek çoktu; ve işte, çok kurumuşlardı.</verse>
				<verse number="3">Ve bana dedi: Âdem oğlu, bu kemikler dirilebilir mi? Ve ben: Ya Rab Yehova, sen bilirsin, dedim.</verse>
				<verse number="4">Ve bana dedi: Bu kemikler üzerine peygamberlik et, ve onlara de: Kuru kemikler, RABBİN sözünü dinleyin.</verse>
				<verse number="5">Rab Yehova bu kemiklere şöyle diyor: İşte, sizin içinize soluk koyacağım, ve dirileceksiniz.</verse>
				<verse number="6">Ve üzerinize adaleler koyacağım, ve üzerinizde et bitireceğim, ve sizi deri ile kaplıyacağım, ve içinize soluk koyacağım, ve dirileceksiniz; ve bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="7">Ve bana emrolunduğu gibi peygamberlik ettim; ve ben peygamberlik ederken, bir gürültü oldu, ve işte, bir sarsıntı; ve kemiği kemiğine olmak üzre, kemikler birbirlerine yaklaştılar.</verse>
				<verse number="8">Ve baktım, ve işte, üzerlerinde adaleler vardı, ve et bitti, ve üstten onların üzerini deri kapladı; fakat onlarda soluk yoktu.</verse>
				<verse number="9">Ve bana dedi: Yele peygamberlik et, peygamberlik et, âdem oğlu, ve yele de: Rab Yehova şöyle diyor: Ey soluk, dört yelden gel, öldürülmüş olan bu adamlar üzerine üfle de, dirilsinler.</verse>
				<verse number="10">Ve bana emrettiği gibi peygamberlik ettim, ve soluk onların içine girdi, ve dirildiler, ve ayakları üzerine dikildiler, çok, çok büyük bir ordu.</verse>
				<verse number="11">Ve bana dedi: Âdem oğlu, bu kemikler, onlar bütün İsrail evi; işte, onlar: Kemiklerimiz kurudu, ve ümidimiz yok oldu; bittik, diyorlar.</verse>
				<verse number="12">Bundan dolayı peygamberlik et, ve onlara de: Rab Yehova şöyle diyor: İşte, kabirlerinizi ben açacağım, ve kabirlerinizden sizi çıkaracağım, ey kavmım; ve sizi İsrail toprağına getireceğim.</verse>
				<verse number="13">Ve kabirlerinizi açtığım, ve sizi kabirlerinizden çıkardığım zaman, ey kavmım, bileceksiniz ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="14">Ve içinize Ruhumu koyacağım, ve dirileceksiniz, ve sizi toprağınızın üzerine koyacağım; ve bileceksiniz ki, ben, RAB, ben söyledim, ve ben yaptım, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="15">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="16">Ve sen, âdem oğlu, kendine bir değnek al, ve üzerine: Yahuda için, ve arkadaşları İsrail oğulları için, diye yaz; ve bir değnek daha al, ve üzerine: Yusuf için, Efraimin değneği, ve arkadaşları bütün İsrail evi için, diye yaz;</verse>
				<verse number="17">ve kendin için bir değnek gibi onları birbirlerine bitiştir de, senin elinin içinde bir olsunlar.</verse>
				<verse number="18">Ve senin kavmın oğulları: Sence bunlar nedir, bize bildirmiyecek misin? diye sana söyledikleri zaman,</verse>
				<verse number="19">onlara de: Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ben Efraimin elinde olan Yusufun değneğini ve arkadaşları İsrail sıptlarını alacağım; ve onları Yahuda değneğine katacağım, ve onları bir değnek edeceğim, ve benim elimde bir olacaklar.</verse>
				<verse number="20">Ve üzerine yazdığın değnekler onların gözü önünde senin elinde bulunacak.</verse>
				<verse number="21">Ve onlara söyle: Rab Yehova şöyle diyor: İşte, ben İsrail oğullarını, gittikleri milletler arasından alacağım, ve onları her yandan toplıyacağım, ve onları kendi topraklarına getireceğim;</verse>
				<verse number="22">ve onları memlekette, İsrail dağları üzerinde tek millet edeceğim; ve bir kıral onların hepsine kıral olacak; ve artık iki millet olmıyacaklar, ve artık bir daha iki kırallığa ayrılmıyacaklar;</verse>
				<verse number="23">ve artık putları ile, ve menfur şeylerile, ve günahlarının hiç birile kendilerini murdar etmiyecekler; ve onları oturdukları, ve içinde suç işledikleri her yerden kurtaracağım, ve onları tahir kılacağım; ve onlar kavmım olacaklar, ve ben onların Allahı olacağım.</verse>
				<verse number="24">Ve kulum Davud onların üzerine kıral olacak; ve onların hepsine tek çoban olacak; benim hükümlerimde yürüyecekler, ve kanunlarımı tutacaklar, ve onları yapacaklar.</verse>
				<verse number="25">Ve kulum Yakuba verdiğim, içinde atalarınızın oturduğu memlekette oturacaklar; ve kendileri ve oğulları, ve oğullarının oğulları, ebede kadar orada oturacaklar; ve kulum Davud ebede kadar onların beyi olacak.</verse>
				<verse number="26">Ve onlarla selâmet ahdi keseceğim, onlarla ebedî bir ahit olacak; ve onları yerleştireceğim, ve onları çoğaltacağım, ve makdisimi ebede kadar onların ortasına koyacağım.</verse>
				<verse number="27">Ve meskenim onların üzerinde olacak; ve onların Allahı olacağım, ve onlar benim kavmım olacaklar.</verse>
				<verse number="28">Ve makdisim ebede kadar onların ortasında bulundukça, milletler bilecekler ki, ben İsraili takdis eden RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="38">
				<verse number="1">VE bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Âdem oğlu, Magog diyarından olan, Roşun, Meşekin, ve Tubalın beyi Goga yünel, ve ona karşı peygamberlik et,</verse>
				<verse number="3">ve de: Rab Yehova şöyle diyor: Roşun, Meşekin, ve Tubalın beyi Gog, işte, ben sana karşıyım;</verse>
				<verse number="4">ve seni geri çevireceğim, ve çenelerine çengeller takacağım, seni ve bütün ordunu, atları ve atlıları, hepsi ağır esvap giyinmiş büyük kalkanlı, ve küçük kalkanlı, hepsi kılıç kullanan büyük bir cümhuru,</verse>
				<verse number="5">onlarla beraber, hepsi kalkanlı ve miğferli Farsı, Kuşu, ve Putu;</verse>
				<verse number="6">Gomeri, ve bütün ordularını; şimalin sonlarından Togarma evini, ve bütün ordularını, seninle beraber çok kavmları çıkaracağım.</verse>
				<verse number="7">Sen, senin yanına toplanmış olan bütün cümhurla beraber, hazır ol, ve hazırlan, onları koruyan sen olacaksın.</verse>
				<verse number="8">Çok zaman sonra yoklanılacaksın; kılıçtan kurtarılmış diyara, çok kavmlardan İsrail dağlarına toplanmış olanlara, son yıllarda geleceksin, o dağlar ki, daimî bir harabe idi; fakat onlar kavmlardan çıkarılmış, ve hepsi emniyette oturmakta olacaklar.</verse>
				<verse number="9">Ve sen çıkacaksın, bir kasırga gibi geleceksin, sen ve bütün orduların, ve seninle beraber olan çok kavmlar, diyarı kaplamak için bir bulut gibi olacaksınız.</verse>
				<verse number="10">Rab Yehova şöyle diyor: O gün vaki olacak ki, aklına bir takım şeyler gelecek, ve kötü düşünceler düşüneceksin;</verse>
				<verse number="11">ve diyeceksin: Duvarsız köyler diyarına çıkayım, rahatta olanların, emniyette oturanların üzerine gideyim, hepsi duvarsız oturmaktalar, ve kapı sürgülerile kapıları yok.</verse>
				<verse number="12">Çapul etmek ve yağma etmek için, ve harabe olmuşken şimdi adam oturmakta olan yerlere, ve milletlerden toplanmış olan kavma karşı elini döndürmek için çıkacaksın, o kavm ki, davar ve mal kazanmıştır; dünyanın göbeğinde oturmaktadır.</verse>
				<verse number="13">Şeba, ve Dedan, ve Tarşiş tacirleri, ve bütün genç aslanları sana diyecekler: Çapul malı almak için mi geldin? yağma için mi cümhurunu topladın? gümüş ve altın taşımak, davar ve mal alıp götürmek, büyük çapul etmek için mi?</verse>
				<verse number="14">Bundan dolayı, âdem oğlu, peygamberlik et ve Goga de: Rab Yehova şöyle diyor: Kavmım İsrail emniyette oturunca, sen o gün öğrenmiyecek misin?</verse>
				<verse number="15">Ve sen, ve seninle beraber bir çok kavmlar, hepsi atlara binmiş, büyük bir cümhur, ve kuvvetli bir ordu olarak, şimalin sonlarından, kendi yerinden geleceksin;</verse>
				<verse number="16">ve diyarı örtmek için bir bulut gibi kavmım İsraile karşı çıkacaksın; son günlerde vaki olacak ki, milletlerin gözü önünde sende takdis olunacağım zaman, ey Gog, onlar beni tanısınlar diye, seni kendi diyarıma karşı getireceğim.</verse>
				<verse number="17">Rab Yehova şöyle diyor: Onlara karşı seni getireceğim diye o günlerde yıllarca peygamberlik etmiş olan kullarım İsrail peygamberleri vasıtası ile eski günlerde kendisi için söylemiş olduğum adam sen misin?</verse>
				<verse number="18">Ve Gog İsrail diyarına karşı geldiği zaman, Rab Yehovanın sözü, o günde vaki olacak ki, ateş püsküreceğim.</verse>
				<verse number="19">Çünkü kıskançlığımla ve gazabım ateşile söyledim: Gerçek o gün İsrail diyarında büyük sarsıntı olacak;</verse>
				<verse number="20">ve denizin balıkları, ve göklerin kuşları, ve kırın hayvanları, ve bütün yerde sürünenler, ve yer üzerindeki bütün insanlar benim yüzümden titriyecekler, ve dağlar yıkılacak, ve uçurumlar düşecek, ve her duvar yerle beraber olacak.</verse>
				<verse number="21">Ve ona karşı kılıç diye bütün dağlarıma bağıracağım, Rab Yehovanın sözü; herkesin kılıcı kardeşine karşı olacak.</verse>
				<verse number="22">Ve ona veba ile, ve kanla hükmedeceğim; ve onun üzerine, ve orduları üzerine, ve yanında olan çok kavmların üzerine, coşkun yağmur, ve iri dolu taneleri, ateş ve kükürt yağdıracağım.</verse>
				<verse number="23">Ve kendimi büyük edeceğim, ve kendimi takdis edeceğim, ve çok milletlerin gözünde kendimi tanıtacağım, ve bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="39">
				<verse number="1">VE sen, âdem oğlu, Goga karşı peygamberlik et, ve de: Rab Yehova şöyle diyor: Roşun, Meşekin, ve Tubalın beyi Gog, işte, ben sana karşıyım;</verse>
				<verse number="2">ve seni geri çevireceğim, ve seni ileri götüreceğim, ve şimalin sonlarından seni çıkaracağım; ve seni İsrail dağları üzerine getireceğim;</verse>
				<verse number="3">ve sol elinden yayını ve sağ elinden oklarını vurup düşüreceğim.</verse>
				<verse number="4">Sen, bütün ordularınla ve yanında olan kavmlarla, İsrail dağları üzerinde düşeceksin; yesinler diye her çeşit yırtıcı kuşa, ve kırın canavarlarına seni vereceğim.</verse>
				<verse number="5">Açık kırda düşeceksin; çünkü ben söyledim, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="6">Ve Magog üzerine, ve adalarda emniyette oturanlar üzerine ateş göndereceğim; ve bilecekler ki, ben RAB'İM.</verse>
				<verse number="7">Ve kavmım İsrailin içinde mukaddes ismimi tanıtacağım; ve artık mukaddes ismimi bozdurmıyacağım; ve milletler bilecekler ki, İsrailde Kuddûs olan RAB benim.</verse>
				<verse number="8">İşte, geliyor, ve vaki olacaktır, Rab Yehovanın sözü; söylediğim gün bu gündür.</verse>
				<verse number="9">Ve İsrail şehirlerinde oturanlar çıkacaklar, ve silâhları ile ateş yakacaklar, ve onları, küçük kalkanı da büyük kalkanı da, yayı da okları da, el sopalarını da kargıları da yakacaklar, ve bunlarla yedi yıl ateş yakacaklar;</verse>
				<verse number="10">ve kırdan odun taşımıyacaklar, ve ormanlardan kesmiyecekler; çünkü silâhlarla ateş yakacaklar; ve kendilerini çapul etmiş olanları çapul edecekler, ve kendilerini yağma etmiş olanları yağma edecekler, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="11">Ve o gün vaki olacak ki, İsrailde, denizin şarkında Geçiciler deresinde Goga kabir yeri vereceğim; ve oradan geçenleri o durduracak; ve orada Gogu ve bütün cümhurunu gömecekler; ve oraya Hamon-gog deresi denilecek.</verse>
				<verse number="12">Ve memleketi temizlesinler diye İsrail evi yedi ay onları gömmekte devam edecekler.</verse>
				<verse number="13">Ve onları memleketin bütün kavmı gömecek, ve onlara izzet bulduğum günde nam olacak, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="14">Ve devam üzre memleket içinden geçecek adamlar, ve o geçenlerle beraber memleketi temizlemek için yerin üzerinde kalanları gömecek adamlar ayıracaklar; onlar yedi ayın sonunda araştıracaklar.</verse>
				<verse number="15">Ve memleket içinden geçecek olanlar geçecekler; ve biri insan kemiği görünce, gömecek olanlar onu Hamon-gog deresine gömünciye kadar yanına bir nişan koyacak.</verse>
				<verse number="16">Ve Hamona da bir şehrin adı olacak. Memleketi temizliyecekler.</verse>
				<verse number="17">Ve sen, âdem oğlu, Rab Yehova şöyle diyor: Her çeşit kuşa, ve kırın bütün canavarlarına de: Toplanın da gelin; sizin için keseceğim kurbana, İsrail dağları üzerindeki büyük kurbana her yandan toplanın da et yiyin, ve kan için.</verse>
				<verse number="18">Yiğitlerin etini yiyeceksiniz, ve dünya beylerinin kanını, koçların, kuzuların, ve ergeçlerin, boğaların kanını içeceksiniz, hepsi Başanın semiz hayvanlarıdır.</verse>
				<verse number="19">Ve sizin için kestiğim kurbandan, doyuncıya kadar yağ yiyeceksiniz, ve sarhoş oluncıya kadar kan içeceksiniz.</verse>
				<verse number="20">Ve atlara, ve cenk arabalarına, yiğitlere, ve bütün cenk erlerine soframda doyacaksınız, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="21">Ve izzetimi milletler arasında göstereceğim; ve yürüttüğüm hükmümü, ve üzerlerine koyduğum elimi bütün milletler görecekler.</verse>
				<verse number="22">Ve İsrail evi o günden, ve ondan öte bilecekler ki, ben onların Allahı RAB'İM.</verse>
				<verse number="23">Ve milletler bilecekler ki, İsrail evi kendi fesatlarından ötürü sürgüne gittiler; çünkü bana hainlik ettiler, ve yüzümü onlardan gizledim; ve onları düşmanlarının eline verdim, ve hepsi kılıçla düştüler.</verse>
				<verse number="24">Murdarlıklarına göre, ve günahlarına göre onlara ettim; ve yüzümü onlardan gizledim.</verse>
				<verse number="25">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Yakubun sürgünlerini şimdi geri getireceğim, ve bütün İsrail evine merhamet edeceğim, ve mukaddes ismim için kıskanç olacağım.</verse>
				<verse number="26">Ve kendi utançlarını, ve bana ettikleri bütün hainliklerini yüklenecekler, o zaman ki, kendi toprakları üzerinde emniyette oturacaklar, ve korkutan olmıyacak;</verse>
				<verse number="27">o zaman ki, kendilerini kavmlardan geri getirmiş, ve düşmanlarının memleketlerinden onları toplamış olacağım, ve çok milletlerin gözü önünde onlarda takdis olunacağım.</verse>
				<verse number="28">Ve onları milletler arasına ben sürgün ettiğim için, kendi topraklarına da onları ben topladığım için bilecekler ki, ben onların Allahı RAB'İM; ve artık orada onlardan hiç birini bırakmıyacağım;</verse>
				<verse number="29">ve yüzümü artık onlardan gizlemiyeceğim; çünkü Ruhumu İsrail evi üzerine döktüm, Rab Yehovanın sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="40">
				<verse number="1">SÜRGÜNLÜĞÜMÜZÜN yirmi beşinci yılında, yılın başında, ayın onuncu gününde, şehrin vurulmasından sonraki on dördüncü yılda, tam o günde, RABBİN eli benim üzerimde idi, ve beni oraya götürdü.</verse>
				<verse number="2">Beni Allah rüyetlerinde İsrail diyarına götürdü, ve beni çok yüksek bir dağ üzerine koydu, ve cenupta, onun üzerinde sanki bir şehir yapısı vardı.</verse>
				<verse number="3">Ve beni oraya götürdü; ve işte, bir adam, görünüşü tunç görünüşü gibi, ve elinde keten ip ve bir ölçü kamışı vardı; ve kapıda duruyordu.</verse>
				<verse number="4">Ve adam bana dedi: Âdem oğlu, gözlerinle gör, ve kulaklarınla işit, ve sana göstereceğim her şeye iyi bak; çünkü sana göstereyim diye buraya getirildin; gördüğün her şeyi İsrail evine bildir.</verse>
				<verse number="5">Ve işte, evin dışında çepçevre bir duvar, ve adamın elinde uzunluğu altı arşın ölçü kamışı, her arşını bir arşın ve dört parmak; ve duvarın kalınlığını ölçtü, bir kamıştı; yüksekliği de bir kamış.</verse>
				<verse number="6">Ve şarka bakan kapıya geldi, ve basamaklarından çıktı; ve kapı eşiğini ölçtü, eni bir kamıştı; öteki eşiği de ölçtü, eni bir kamıştı.</verse>
				<verse number="7">Ve her hücre uzunluğu bir kamış, ve eni bir kamıştı; ve hücrelerin arası beş arşın; ve eve doğru olan kapı dehlizi yanındaki kapı eşiği bir kamıştı.</verse>
				<verse number="8">Ve kapı dehlizini eve doğru ölçtü, bir kamıştı.</verse>
				<verse number="9">Ve kapı dehlizini ölçtü, sekiz arşındı; ve süvelerini ölçtü, iki arşındı; ve kapı dehlizi eve doğru idi.</verse>
				<verse number="10">Ve şarka doğru olan kapının hücreleri, bu yanda üç, ve o yanda üçtü; üçünün ölçüsü birdi; ve bu yandan ve o yandan süvelerin ölçüsü birdi.</verse>
				<verse number="11">Ve kapıya girilecek yerin genişliğini ölçtü, on arşın; ve kapının uzunluğu on üç arşındı;</verse>
				<verse number="12">ve hücrelerin önünde, bu yandan bir arşınlık bir kenar duvarı, ve o yandan bir arşınlık bir kenar duvarı vardı; ve hücreler bu yandan altı arşın, ve obir yandan altı arşındı.</verse>
				<verse number="13">Ve bir hücrenin damından ötekinin damına kadar kapıyı ölçtü, kapı kapıya karşı olarak yirmi beş arşın genişliğinde idi.</verse>
				<verse number="14">Ve direkler yaptı, altmış arşın; ve avlu kapının yanlarında direklere kadardı.</verse>
				<verse number="15">Ve girilecek yerdeki kapının yüzünden iç kapı dehlizinin yüzüne kadar elli arşındı.</verse>
				<verse number="16">Ve kapının iç tarafında her yanda hücrelerin, ve bölme duvarlarının da kafesli pencereleri vardı, dehlizlerde de böyle idi; ve çepçevre iç tarafından pencereler vardı; ve bölme duvarları üzerinde hurma ağaçları vardı.</verse>
				<verse number="17">Ve beni dış avluya getirdi; ve işte, avlu için çepçevre yapılmış taş döşeme ve odalar vardı; döşemenin üzerinde otuz oda vardı.</verse>
				<verse number="18">Ve kapıların yanında olan taş döşeme, aşağıki döşeme, kapıların uzunluğuna muvazi idi.</verse>
				<verse number="19">Ve aşağıki kapının önünden iç avlunun önüne kadar olan genişliği dışarıdan ölçtü, yüz arşındı; şarkta, ve şimalde de öyle idi.</verse>
				<verse number="20">Ve dış avlunun şimale bakan kapısı, onun da uzunluğunu ve genişliğini ölçtü.</verse>
				<verse number="21">Ve hücreleri bu yandan üç ve o yandan üçtü; bölme duvarları ve dehlizleri birinci kapının ölçüsüne göre idi; uzunluğu elli arşın ve genişliği yirmi beş arşın.</verse>
				<verse number="22">Ve pencereleri, ve dehlizleri, ve hurma ağaçları, şarka bakan kapının ölçüsüne göre idi; ve ona yedi basamakla çıkılırdı; ve dehlizleri onların önünde idi.</verse>
				<verse number="23">Ve şimal kapısına ve şark kapısına karşı iç avlunun birer kapısı vardı; ve kapıdan kapıya ölçtü, yüz arşındı.</verse>
				<verse number="24">Ve beni cenuba doğru yürüttü; ve işte, cenuba doğru bir kapı vardı; ve onun bölme duvarlarını ve dehlizlerini ölçtü, bu ölçülere göre idi.</verse>
				<verse number="25">Ve onda ve çepçevre dehlizlerde o pencereler gibi pencereleri vardı; uzunluk elli arşın, ve genişlik yirmi beş arşındı.</verse>
				<verse number="26">Ve ona çıkmak için yedi basamak vardı, ve dehlizleri onların önünde idi; ve bölme duvarları üzerinde hurma ağaçları vardı; biri bu yanda biri o yanda idi.</verse>
				<verse number="27">Ve iç avlunun cenuba doğru kapısı vardı; ve cenuba doğru kapıdan kapıya ölçtü, yüz arşındı.</verse>
				<verse number="28">Ve beni cenup kapısından iç avluya getirdi; ve cenup kapısını ölçtü, bu ölçülere göre idi;</verse>
				<verse number="29">ve onun hücreleri, ve bölme duvarları, ve dehlizleri bu ölçülere göre idi; ve onda, ve dehlizlerde çepçevre pencereler vardı; uzunluk elli arşın ve genişlik yirmi beş arşındı.</verse>
				<verse number="30">Ve her yanda uzunluğu yirmi beş arşın ve genişliği beş arşın dehliz vardı.</verse>
				<verse number="31">Ve dehlizleri dış avluya doğru idi; ve bölme duvarları üzerinde hurma ağaçları vardı; ve ona çıkmak için sekiz basamak vardı.</verse>
				<verse number="32">Ve beni şarka doğru iç avluya getirdi; ve kapıyı ölçtü, bu ölçülere göre idi;</verse>
				<verse number="33">ve hücreleri, ve bölme duvarları, ve dehlizleri bu ölçülere göre idi; ve onda, ve dehlizlerde çepçevre pencereler vardı; uzunluk elli arşın, ve genişlik yirmi beş arşındı.</verse>
				<verse number="34">Ve dehlizleri dış avluya doğru idi; ve bu yandan ve o yandan bölme duvarları üzerinde hurma ağaçları vardı; ve ona çıkmak için sekiz basamak vardı.</verse>
				<verse number="35">Ve beni şimal kapısına getirdi; ve onu ölçtü, bu ölçülere göre idi;</verse>
				<verse number="36">hücreleri, bölme duvarları, ve dehlizleri de; ve onda çepçevre pencereler vardı; uzunluğu elli arşın, ve genişliği yirmi beş arşındı.</verse>
				<verse number="37">Ve direkleri dış avluya doğru idi; bu yandan ve o yandan bölme duvarları üzerinde hurma ağaçları vardı; ve ona çıkmak için sekiz basamak vardı.</verse>
				<verse number="38">Ve kapıların direkleri yanında bir oda ile kapısı vardı; yakılan takdimeyi orada yıkarlardı.</verse>
				<verse number="39">Ve yakılan takdimeyi ve suç takdimesini ve günah takdimesini üzerinde boğazlamak için kapı dehlizinde bu yanda iki sofra ve o yanda iki sofra vardı.</verse>
				<verse number="40">Ve şimal kapısına çıkılan yerde, dışardan bir yanda iki sofra, ve kapı dehlizi tarafındaki öte yanda iki sofra vardı.</verse>
				<verse number="41">Kapının yanında, dört sofra bir yanda, dört sofra obir yanda idi; üzerlerinde kurban boğazladıkları sekiz sofra idi.</verse>
				<verse number="42">Ve yakılan takdime için, uzunluğu bir buçuk arşın, ve eni bir buçuk arşın, ve yüksekliği bir arşın, yonma taştan dört sofra vardı; yakılan takdimeyi ve kurbanı boğazlamak için kullandıkları takımları onların üzerine korlardı.</verse>
				<verse number="43">Ve her biri dört parmak uzunluğunda çifte çengeller, çepçevre eve çakılmıştı; ve sofraların üzerinde kurban eti vardı.</verse>
				<verse number="44">Ve şimal kapısının yanında olan iç avluda, iç kapının dış tarafında, ilâhiciler için odalar vardı; ve bunların yüzü cenuba doğru idi; biri şark kapısının yanında, yüzü şimale doğru idi.</verse>
				<verse number="45">Ve bana dedi: Yüzü cenuba doğru olan bu oda, ev bekçiliğini tutan kâhinler içindir;</verse>
				<verse number="46">ve yüzü şimale doğru olan oda, mezbah bekçiliğini tutan kâhinler içindir; bunlar Levi oğullarından, RABBE hizmet etmek için ona yaklaşan Tsadok oğullarıdır.</verse>
				<verse number="47">Ve avluyu ölçtü, uzunluk yüz arşın, ve genişlik yüz arşındı, murabba idi; ve mezbah evin önünde idi.</verse>
				<verse number="48">Ve beni evin dehlizine getirdi, ve dehlizin iki süvesini ölçtü, bu yandan beş arşın, ve o yandan beş arşındı; ve kapının genişliği bu yandan üç arşın, ve o yandan üç arşındı.</verse>
				<verse number="49">Dehlizin uzunluğu yirmi arşın, genişliği on bir arşındı; ona basamaklarla çıkılırdı; ve süvelerin yanında direkler vardı, biri bu yanda, biri o yanda idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="41">
				<verse number="1">VE beni mabede getirdi, ve süveleri ölçtü, genişliği bu yandan altı arşın, o yandan altı arşındı, çadırın genişliği idi.</verse>
				<verse number="2">Ve girilecek yerin genişliği on arşındı; ve girilecek yerin omuzları, bu yandan beş arşın, ve o yandan beş arşındı; ve onun uzunluğunu ölçtü, kırk arşındı, ve genişliği yirmi arşındı.</verse>
				<verse number="3">Ve içeri doğru girdi, ve girilecek yerin her süvesini ölçtü, iki arşındı; ve girilecek yer altı arşındı; ve girilecek yerin genişliği yedi arşındı.</verse>
				<verse number="4">Ve onun uzunluğunu ölçtü, yirmi arşındı, ve genişliği mabedin önünde yirmi arşındı; ve bana dedi: Kudsülakdas budur.</verse>
				<verse number="5">Ve evin duvarını ölçtü, altı arşındı; ve çepçevre evin her yanında, her yan odanın eni dört arşındı.</verse>
				<verse number="6">Ve yan odalar üç kattı, oda oda üstünde, her katta otuz; ve çepçevre yan odaları için olan evin duvarı içine giriyorlardı, ta ki, onu tutsunlar da asıl ev duvarını tutmasınlar.</verse>
				<verse number="7">Ve evi çevreleyip yükseldikçe yan odaları genişliyordu; çünkü evin çevrelenmesi ev etrafında gittikçe yükseliyordu; bundan dolayı ev genişliği yukarı doğru birdi; ve böylece alt odadan, en üst odaya, orta odadan çıkılırdı.</verse>
				<verse number="8">Ve gördüm ki, çepçevre evin yüksek bir taban yapısı vardı; yan odaların temelleri altı büyük arşınlık tam bir kamıştı.</verse>
				<verse number="9">Dış tarafta, yan odalar için olan duvarın kalınlığı beş arşındı; açık kalan yer ise, evin yan odalarına idi.</verse>
				<verse number="10">Ve çepçevre evin her yanında odalar arasında yirmi arşın genişlik vardı.</verse>
				<verse number="11">Ve yan odaların kapıları açık kalan yere doğru idi, şimale doğru bir kapı, ve cenuba doğru başka bir kapı vardı; ve çepçevre açık kalan yerin eni beş arşındı.</verse>
				<verse number="12">Ve garba doğru olan yanda, ayrılmış olan yerin önündeki yapının eni yetmiş arşındı; ve yapının duvar kalınlığı çepçevre beş arşındı; ve uzunluğu doksan arşındı.</verse>
				<verse number="13">Ve evi ölçtü, uzunluğu yüz arşındı; ve ayrılmış yer, ve duvarları ile beraber yapı yüz arşın uzunluğunda idiler;</verse>
				<verse number="14">ve şarka doğru ev yüzünün ve ayrılmış yerin genişliği yüz arşındı.</verse>
				<verse number="15">Ve yapının arkasında olan ayrılmış yerin karşısındaki yapının uzunluğunu, bu yanda ve obir yanda olan eyvanlarını ölçtü, yüz arşındı; ve iç mabet, ve avlunun dehlizleri,</verse>
				<verse number="16">eşikleri, ve kafesli pencereleri, ve çepçevre onun üç katı üstünde eşiğe karşı olan eyvanları, yerden pencerelere kadar (pencereler de kafesli idi),</verse>
				<verse number="17">kapı üstündeki aralığa kadar, iç eve kadar, ve dışardan, ve bütün duvar yanında içerden ve dışardan, ölçü ile çepçevre tahta kaplı idi.</verse>
				<verse number="18">Ve kerubilerle ve hurma ağaçları ile yapılmıştı; iki kerubi arasında bir hurma ağacı vardı, ve her kerubinin iki yüzü vardı;</verse>
				<verse number="19">ve bu yandan hurma ağacına doğru adam yüzü vardı, ve o yandan hurma ağacına doğru genç aslan yüzü vardı. Bütün evin içinde çepçevre böyle yapılmıştı;</verse>
				<verse number="20">yerden kapı üstüne kadar kerubilerle hurma ağaçları yapılmıştı; mabedin duvarı böyle idi.</verse>
				<verse number="21">Ve mabede gelince, kapı süveleri dört köşeli idi; ve makdisin yüzüne gelince, onun görünüşü mabedin görünüşü gibi idi.</verse>
				<verse number="22">Mezbah ağaçtandı, yüksekliği üç arşın, ve uzunluğu iki arşındı, ve köşeleri, ve uzunluğu ile duvarları ağaçtandı; ve bana dedi: RABBİN önünde olan sofra budur.</verse>
				<verse number="23">Ve mabedle makdisin iki kapısı vardı.</verse>
				<verse number="24">Ve her iki kapının iki kanadı, dönen iki kanadı vardı; bir kapı için iki kanat, obir kapı için iki kanattı.</verse>
				<verse number="25">Duvarlar üzerine yapılmış olduğu gibi, onların üzerine, mabedin kapı kanatları üzerine de kerubiler ve hurma ağaçları yapılmıştı; ve dehlizin önünde dışardan tahta bir eşik vardı.</verse>
				<verse number="26">Ve dehlizin omuzları üzerinde bu yandan ve o yandan kafesli pencereler, ve hurma ağaçları vardı; evin yan odaları, ve eşikler böyle idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="42">
				<verse number="1">VE şimale doğru olan yoldan dış avluya beni çıkardı; ve ayrılmış yerin karşısında, ve şimale doğru olan binanın karşısındaki odaya beni getirdi.</verse>
				<verse number="2">Yüz arşınlık boyun önünde şimal kapısı vardı, ve eni elli arşındı.</verse>
				<verse number="3">İç avlunun yirmi arşınlık yerine karşı, ve dış avlunun taş döşemesine karşı, üç katta eyvan eyvana karşı idi.</verse>
				<verse number="4">Ve odalar önünde bir gezinti yeri vardı, ve eni içerden on arşındı, yüz arşınlık yol vardı; ve kapıları şimale doğru idi.</verse>
				<verse number="5">Ve yukarıki odalar daha dardı; çünkü eyvanlar onlardandı, yapıda alt ve orta odalardan ziyade onlardan almışlardı.</verse>
				<verse number="6">Çünkü üç katta idiler, ve avluların direkleri gibi direkleri yoktu; bundan dolayı en üst kattaki oda, alt ve orta katlarda olandan yerce daha dardı.</verse>
				<verse number="7">Ve dışarda odalarının yanında, odaların önünde, dış avluya doğru olan duvarın uzunluğu elli arşındı.</verse>
				<verse number="8">Çünkü dış avludaki odaların uzunluğu elli arşındı; ve işte, mabedin önünde yüz arşın vardı.</verse>
				<verse number="9">Ve onlara dış avludan girilirken, girilecek yer, şark yanında odaların alt tarafındandı.</verse>
				<verse number="10">Ayrılmış yerin önünde, ve yapı önünde, şarka doğru avlu duvarının kalınlığı içinde odalar vardı.</verse>
				<verse number="11">Ve onların önündeki yol, şimale doğru olan odalar yolunun görünüşü gibi idi; onların uzunluğu nasılsa genişlikleri öyle idi; ve bütün çıkılacak yerleri biçimlerine göre hem de kapılarına göre idi.</verse>
				<verse number="12">Ve cenuba doğru olan odaların kapıları gibi, yol başında bir kapı vardı; o yol, odalara girilirken, şarka doğru olan duvarın tam önünde idi.</verse>
				<verse number="13">Ve bana dedi: Ayrılmış yerin önünde olan şimal odaları ile cenup odaları, mukaddes odalar onlardır; RABBE yakın olan kâhinler en mukaddes şeyleri orada yiyeceklerdir; en mukaddes şeyleri, ve ekmek takdimesini, ve suç takdimesini, ve günah takdimesini oraya koyacaklardır; çünkü o yer mukaddestir.</verse>
				<verse number="14">Kâhinler içeri girince, dış avluya mukaddes yerden çıkmıyacaklardır, fakat hizmet ederken giydikleri esvapları oraya koyacaklardır; çünkü onlar mukaddestir; ve başka esvaplar giyecekler, ve kavma ait olana yaklaşacaklardır.</verse>
				<verse number="15">Ve iç evi ölçmeyi bitirince, şarka bakan kapının yolundan beni çıkardı, ve onu çepçevre ölçtü.</verse>
				<verse number="16">Ölçü kamışı ile şark yanını ölçtü, çepçevre ölçü kamışı ile beş yüz kamış.</verse>
				<verse number="17">Şimal yanını ölçtü, çepçevre ölçü kamışı ile beş yüz kamış.</verse>
				<verse number="18">Cenup yanını ölçtü, ölçü kamışı ile beş yüz kamış.</verse>
				<verse number="19">Garp yanına döndü, ve ölçü kamışı ile beş yüz kamış ölçtü.</verse>
				<verse number="20">Dört yanını ölçtü; mukaddes olanı bayağı olandan ayırmak için çepçevre duvarı vardı, uzunluğu beş yüz, ve eni beş yüzdü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="43">
				<verse number="1">VE kapıya, şarka bakan kapıya beni getirdi.</verse>
				<verse number="2">Ve işte, İsrail Allahının izzeti şark yolundan geldi; ve sesi çok suların sesi gibi idi; ve onun izzetinden yer parlıyordu.</verse>
				<verse number="3">Ve görmüş olduğum rüyetin görünüşü gibi, şehri helak etmek için geldiğim zaman görmüş olduğum rüyet gibi idi; ve rüyetler Kebar ırmağı yanında görmüş olduğum rüyet gibi idiler; ve yüz üstü düştüm.</verse>
				<verse number="4">Ve RABBİN izzeti şarka bakan kapının yolundan eve girdi.</verse>
				<verse number="5">Ve Ruh beni kaldırıp iç avluya getirdi; ve işte, RABBİN izzeti evi dolduruyordu.</verse>
				<verse number="6">Ve evden bana söz söyliyen birinin sesini işittim; ve bir adam yanımda durdu.</verse>
				<verse number="7">Ve bana dedi: Âdem oğlu, tahtımın yeri, ve ayaklarımın tabanlarının yeri, İsrail oğulları arasında ebediyen oturacağım yer, burasıdır. Ve İsrail evi, onlar ve kıralları, zinaları ile, ve yüksek yerlerinde kırallarının leşlerile artık mukaddes ismimi murdar etmiyecekler;</verse>
				<verse number="8">eşiklerini eşiğimin yanına, ve süvelerini süvemin yanına koymakta idiler, ve benimle onların arasında ancak bir duvar vardı; ve işledikleri mekruh şeylerile mukaddes ismimi murdar ettiler; bende onları öfkemle bitirdim.</verse>
				<verse number="9">Şimdi zinalarını ve kırallarının leşlerini benden uzaklaştırsınlar; ben de aralarında ebediyen otururum.</verse>
				<verse number="10">Sen, âdem oğlu, bu evi İsrail evine göster de, fesatlarından utansınlar; ve resmini ölçsünler.</verse>
				<verse number="11">Ve eğer işledikleri her şeyden utanıyorlarsa, evin şeklini, ve biçimini, ve çıkılacak yerlerini ve girilecek yerlerini, ve bütün şekillerini, ve bütün nizamlarını, ve bütün şekillerile bütün kanunlarını onlara bildir; ve onların gözü önünde onu yaz da, onun her şeklini ve bütün nizamlarını tutsunlar, ve onları yapsınlar.</verse>
				<verse number="12">Evin kanunu şudur: dağın başında çepçevre onun bütün sınırı çok mukaddes olacaktır. İşte, evin kanunu budur.</verse>
				<verse number="13">Ve mezbahın arşınla ölçüleri şunlardır (arşın, bir arşın ve dört parmaktır): Tabanın yüksekliği bir arşın, ve kenar genişliği bir arşın, ve kenar pervazı çepçevre bir karış; ve mezbahın tabanı bu olacak.</verse>
				<verse number="14">Ve yerdeki tabandan aşağı kenara kadar yükseklik iki arşın, ve kenar genişliği bir arşın; ve küçük kenardan büyük kenara kadar yükseklik dört arşın, ve genişliği bir arşın.</verse>
				<verse number="15">Ve üst mezbahın yüksekliği dört arşın; ve mezbah ocağından yukarı doğru dört boynuz olacak.</verse>
				<verse number="16">Ve mezbah ocağının dört yanı, uzunluğu on iki arşın ve genişliği on iki arşın, murabba.</verse>
				<verse number="17">Ve aşağı kenarın dört yanında, uzunluğu on dört arşın, genişliği on dört arşın; ve onun her yanında pervaz yarım arşın; ve tabanı çepçevre bir arşın; ve basamakları şarka bakacak.</verse>
				<verse number="18">Ve bana dedi: Âdem oğlu, Rab Yehova şöyle diyor: Mezbahın üzerinde yakılan takdimeler arzetmek, ve üzerine kan serpmek için onu yaptıkları günde nizamları şunlardır:</verse>
				<verse number="19">Bana hizmet etmek için bana yakın olan, Tsadok zürriyetinden Levililere, kâhinlere suç takdimesi olarak genç bir boğa vereceksin, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="20">Ve onun kanından alacaksın, ve mezbahın dört boynuzu üzerine, ve kenarın dört köşesi üzerine, ve çepçevre pervazın üzerine süreceksin; böylece onu tahir kılacaksın ve onun için kefaret edeceksin.</verse>
				<verse number="21">Ve suç takdimesi boğasını alacaksın, ve makdisin dışında, evin tayin edilmiş olan yerinde yakılacak.</verse>
				<verse number="22">Ve ikinci gün, suç takdimesi olarak kusursuz bir ergeç arzedeceksin; ve mezbahı boğa ile nasıl tahir kıldılarsa, öyle tahir kılacaklar.</verse>
				<verse number="23">Ve tahir kılma işini bitirince kusursuz bir genç boğa, ve sürüden kusursuz bir koç arzedeceksin.</verse>
				<verse number="24">Ve onları RABBİN önüne yaklaştıracaksın, ve onların üzerine kâhinler tuz atacaklar, ve yakılan takdime olarak onları RABBE takdim edecekler.</verse>
				<verse number="25">Yedi gün, suç takdimesi olarak her gün bir ergeç hazırlıyacaksın; ve kusursuz bir genç boğa ile sürüden bir koç hazırlıyacaklar.</verse>
				<verse number="26">Mezbah için yedi gün kefaret edecekler, ve onu tahir kılacaklar; ve onu tahsis edecekler.</verse>
				<verse number="27">Ve bu günleri tamam edince vaki olacak ki, sekizinci gün ve ondan sonra yakılan takdimelerinizi, ve selâmet takdimelerinizi kâhinler mezbah üzerinde arzedecekler; ve sizden razı olacağım, Rab Yehovanın sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="44">
				<verse number="1">VE makdisin şarka bakan dış kapısı yolundan beni geri getirdi; ve kapı kapalı idi.</verse>
				<verse number="2">Ve RAB bana dedi: Bu kapı kapalı kalacak; açılmıyacak, ve kimse ondan girmiyecek; çünkü İsrailin Allahı RAB ondan girmiştir; bundan dolayı kapalı kalacaktır.</verse>
				<verse number="3">Bey ise, bey olduğu için RABBİN önünde ekmek yemek için orada oturacak; kapı dehlizi yolundan girer, ve o yoldan çıkar.</verse>
				<verse number="4">Ve beni şimal kapısı yolundan evin önüne getirdi; ve baktım, ve işte, RABBİN izzeti RABBİN evini dolduruyordu; ve yüz üstü düştüm.</verse>
				<verse number="5">Ve RAB bana dedi: Âdem oğlu, iyi bak, ve gözlerinle gör, ve RAB evinin bütün nizamları, ve onun bütün kanunları için sana söylemekte olduğum her şeyi kulaklarınla işit; ve makdisin her bir çıkılacak yeri ile eve girilecek yere iyi bak.</verse>
				<verse number="6">Ve o âsilere, İsrail evine, diyeceksin: Rab Yehova şöyle diyor: Ey İsrail evi,</verse>
				<verse number="7">ekmeğimi, yağı ve kanı takdim ettiğiniz zaman, makdisimde bulunmak, onu, evimi, murdar etmek üzre, yürekleri sünnetsiz, ve etleri sünnetsiz ecnebileri içeri sokmakla, bütün mekruh şeyleriniz sizin için çok oldu, ve bütün mekruh şeylerinizde ahdimi onlar bozdular.</verse>
				<verse number="8">Ve mukaddes şeylerimin bekçiliğini tutmadınız; ve makdisimde benim bekçiliğimi tutacak adamları kendiniz için koydunuz.</verse>
				<verse number="9">Rab Yehova şöyle diyor: İsrail oğulları arasında bulunan bütün ecnebilerden hiç biri, yüreği sünnetsiz ve eti sünnetsiz ecnebi makdisime girmiyecek.</verse>
				<verse number="10">Ancak İsrail saptığı zaman, benden uzlaklaşan, benden ayrılıp putlar ardınca giden Levililer, kendi fesatlarını yüklenecekler.</verse>
				<verse number="11">Fakat onlar evin kapılarında korucu, ve evde hizmetçi olarak, makdisimde hizmetçi olacaklar; yakılan takdimeyi ve kavmın kurbanını boğazlıyacaklar, ve onlara hizmet için önlerinde duracaklar.</verse>
				<verse number="12">Mademki putlarının önünde onlara hizmet ettiler, ve İsrail evine fesat tökezi oldular; onlara karşı elimi bundan dolayı kaldırdım, Rab Yehovanın sözü, ve fesatlarını yükleneceklerdir.</verse>
				<verse number="13">Ve mukaddes şeylerimin, çok mukaddes olan şeylerin birine yaklaşmak üzre, kâhinlik etmek için bana yaklaşmıyacaklar; ve utançlarını, ve yaptıkları mekruh işleri yüklenecekler.</verse>
				<verse number="14">Böyle iken yine onları evin her hizmeti için, ve onda yapılacak her iş için evi korumak için onları bekçi edeceğim.</verse>
				<verse number="15">Ancak İsrail oğulları benden ayrıldıkları zaman, makdisimin bekçiliğini tutan Tsadok oğulları, Levililer, kâhinler, bana hizmet etmek için onlar bana yaklaşacaklar; ve bana yağı ve kanı takdim etmek için önümde onlar duracaklar, Rab Yehovanın sözü;</verse>
				<verse number="16">makdisime onlar girecekler, ve bana hizmet etmek için soframa onlar yaklaşacaklar, ve bekçiliğimi tutacaklar.</verse>
				<verse number="17">Ve vaki olacak ki, iç avlunun kapılarına girdikleri zaman keten esvap giyinmiş olacaklar; ve iç avlunun kapılarında, ve içerde hizmet ederken üzerlerinde yün bulunmıyacak.</verse>
				<verse number="18">Başlarında keten sarıklar, ve bellerinde keten don olacak; terletici bir şey kuşanmıyacaklar.</verse>
				<verse number="19">Ve dış avluya, kavmın yanına dış avluya çıktıkları zaman, hizmet ederlerken üzerlerinde bulunan esvaplarını çıkaracaklar, ve onları mukaddes odalara koyacaklar; ve o esvapları ile kavmı takdis etmesinler diye başka esvaplar giyecekler.</verse>
				<verse number="20">Ve başlarını tıraş etmiyecekler; saçlarını da uzatmıyacaklar; ancak başlarının saçını kesecekler.</verse>
				<verse number="21">Ve iç avluya girdikleri zaman, hiç bir kâhin şarap içmiyecek.</verse>
				<verse number="22">Ve kendilerine karı olarak dul kadın, ve boşanmış kadın almıyacaklar; ancak İsrail evi zürriyetinden ere varmamış kızlar, yahut kâhinden dul kalmış bir kadın alacaklar.</verse>
				<verse number="23">Ve mukaddes olan ile bayağı arasındaki farkı kavmıma öğretecekler, ve murdar olanı tahirden ayırt etmeği onlara anlatacaklar.</verse>
				<verse number="24">Ve hükmetmek için davada onlar duracaklar; hükümlerime göre ona hükmedecekler; ve bütün belli bayramlarımda şeriatlerimi ve kanunlarımı tutacaklar; ve Sebtlerimi takdis edecekler.</verse>
				<verse number="25">Ve kendilerini murdar etmemek için insan ölüsü yanına girmiyecekler; ancak baba için, ve ana için, ve oğul için, ve kız için, kardeş için ve kocasız kızkardeş için kendilerini murdar edebilirler.</verse>
				<verse number="26">Ve tahir olduktan sonra onun için yedi gün sayacaklar.</verse>
				<verse number="27">Ve makdiste hizmet etmek için makdise, iç avluya, girdiği gün suç takdimesini arzedecektir, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="28">Ve onların mirası vardır; ben onların mirasıyım; ve onlara İsrailde mülk vermiyeceksiniz; ben onların mülküyüm.</verse>
				<verse number="29">Ekmek takdimesi, ve suç takdimesi, ve günah takdimesi, bunları onlar yiyeceklerdir; ve İsrailde vakfolunan her şey onların olacaktır.</verse>
				<verse number="30">Ve her şeyin bütün turfandalarının ilki, ve bütün kaldırma takdimelerinizden her şeyin her kaldırma takdimesi kâhinlerin olacak, evinize bereket konsun diye, hamurlarınızın ilkini kâhine vereceksiniz.</verse>
				<verse number="31">Kuştan olsun, hayvandan olsun, kendiliğinden ölmüş, yahut parçalanmış olanı kâhinler yemiyecekler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="45">
				<verse number="1">VE miras olarak memleketi kura ile böldüğünüz zaman, RABBE bir takdime, memleketten mukaddes bir pay arzedeceksiniz; uzunluğu yirmi beş bin, ve genişliği on bin olacak; çepçevre her sınırında mukaddes olacak.</verse>
				<verse number="2">Bundan mukaddes yer için, murabba olarak çepçevre uzunluğu beş yüz, ve genişliği beş yüz, ve çevresinde onun açık yeri için elli arşın olacak.</verse>
				<verse number="3">Ve bu ölçüden yirmi beş bin uzunluk ve on bin genişlik ölçeceksin; ve çok mukaddes olan makdis orada olacak.</verse>
				<verse number="4">Memleketin mukaddes payıdır; RABBE hizmet için yaklaşan makdisin hizmetçileri, kâhinler, için olacak; ve onların evleri için bir yer olacak, ve makdis için mukaddes bir yer olacaktır.</verse>
				<verse number="5">Ve evin hizmetçilerine, Levililere, kendilerine mülk olarak, yirmi oda için, yirmi beş bin uzunluk, ve on bin genişlik olacak.</verse>
				<verse number="6">Ve mukaddes pay takdimesine muvazi olarak şehrin mülkünü tayin edeceksiniz, genişliği beş bin, ve uzunluğu yirmi beş bin olacak; bütün İsrail evi için olacak.</verse>
				<verse number="7">Ve mukaddes pay takdimesinin ve şehir mülkünün bu yanından ve o yanından, mukaddes pay takdimesinin önünde ve şehir mülkünün önünde, garp yanından garba doğru, ve şark yanından şarka doğru olan yer beyin olacak; ve garp sınırından şark sınırına kadar uzunlukça paylardan birine muvazi olacak.</verse>
				<verse number="8">Toprak olarak, İsrailde ona mülk olacak; ve beylerim artık kavmımı sıkıştırmıyacaklar; ve sıptlarına göre toprağı İsrail evine verecekler.</verse>
				<verse number="9">Rab Yehova şöyle diyor: Ey İsrail beyleri, sizin için yeter oldu; zorbalığı ve soygunculuğu kaldırın, ve adaleti ve doğruluğu yapın; kavmımı mülklerinden kovmaktan el çekin, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="10">Sizin teraziniz doğru, ve efanız doğru, ve batınız doğru olsun.</verse>
				<verse number="11">Batta homerin onda biri, ve efada homerin onda biri olsun diye, efa ile bat bir ölçüde olacak; ölçüsü homere göre olacak.</verse>
				<verse number="12">Ve şekel yirmi gera olacak; mınanız yirmi şekel, yirmi beş şekel, on beş şekel olacak.</verse>
				<verse number="13">Arzedeceğiniz takdime şudur: bir homer buğdaydan efanın altıda birini; ve bir homer arpadan efanın altıda birini vereceksiniz;</verse>
				<verse number="14">ve yağın, bir bat yağın kanunu, bir homer, yani on bat olan bir kordan, bir batın onda biri (çünkü on bat bir homerdir);</verse>
				<verse number="15">ve İsrailin iyi sulak otlaklarından, sürüden, iki yüzden bir kuzu; — kendileri için kefaret olmak üzre ekmek takdimesi, ve yakılan takdime, ve selâmet takdimeleri içindir, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="16">Bütün memleket kavmı bu takdimeyi İsrailde beye verecekler.</verse>
				<verse number="17">Ve bayramlarda, ve ay başlarında, ve Sebtlerde, İsrail evinin bütün belli bayramlarında, yakılan takdimeleri, ve ekmek takdimelerini, ve dökülen takdimeleri vermek beyin işi olacak; İsrail evi için kefaret etmek üzre, suç takdimesini, ve ekmek takdimesini, ve yakılan takdimeyi, ve selâmet takdimelerini hazırlıyacak olan odur.</verse>
				<verse number="18">Rab Yehova şöyle diyor: Birinci ayda, ayın birinci gününde, kusursuz genç bir boğa alacaksın; ve makdisi tahir kılacaksın.</verse>
				<verse number="19">Ve kâhin suç takdimesinin kanından alacak, ve evin süveleri üzerine, ve mezbah kenarının dört köşesi üzerine, ve iç avlunun kapı süveleri üzerine sürecek.</verse>
				<verse number="20">Ve yanlışlık ve bönlük eden her adam için ayın yedinci gününde böyle edeceksin; ve ev için kefaret edeceksiniz.</verse>
				<verse number="21">Birinci ayda, ayın on dördüncü gününde, sizin için fısıh, yedi günlük bayram olacak; mayasız ekmek yenilecek.</verse>
				<verse number="22">Ve o gün bey, kendisi için ve bütün memleket kavmı için suç takdimesi olarak bir boğa hazırlıyacak.</verse>
				<verse number="23">Ve bayramın yedi gününde, RABBE yakılan takdime olarak her gün kusursuz yedi boğa ile yedi koç, ve suç takdimesi olarak her gün bir ergeç hazırlıyacak.</verse>
				<verse number="24">Ve ekmek takdimesi olarak, bir boğa için bir efa, ve bir koç için bir efa, bir efa için de bir hin yağ hazırlıyacak.</verse>
				<verse number="25">Yedinci ayda, ayın on beşinci gününde, bayramda, suç takdimesine göre, yakılan takdimeye göre, ve ekmek takdimesine göre, ve yağa göre, yedi gün böyle yapacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="46">
				<verse number="1">RAB Yehova şöyle diyor: İç avlunun şarka bakan kapısı altı iş günü kapalı kalacak; ve Sebt günü açılacak, ve ay başı günü açılacak.</verse>
				<verse number="2">Ve bey dışardan, kapının dehlizi yolundan içeri girecek, ve kapının süvesi yanında duracak; ve kâhinler onun yakılan takdimesini, ve selâmet takdimelerini hazırlıyacaklar, ve kapı eşiğinde tapınacak; ve dışarı çıkacak; fakat kapı akşama kadar kapanmıyacak.</verse>
				<verse number="3">Ve memleket kavmı Sebt günleri, ve ay başlarında, bu kapıya girilecek yerde RABBİN önünde tapınacaklar.</verse>
				<verse number="4">Ve Sebt günü beyin RABBE arzedeceği yakılan takdime kusursuz altı kuzu, ve kusursuz bir koç olacak;</verse>
				<verse number="5">ve koç için ekmek takdimesi, bir efa, ve kuzular için ekmek takdimesi elinden geldiği kadar, bir efa için de bir hin yağ olacak.</verse>
				<verse number="6">Ve ay başı günü, kusursuz genç bir boğa, ve altı kuzu ve bir koç olacak; kusursuz olacaklar;</verse>
				<verse number="7">ve boğa için ekmek takdimesi bir efa, ve koç için bir efa, ve kuzular için elinden geldiği kadar, bir efa için de bir hin yağ hazırlıyacak.</verse>
				<verse number="8">Ve bey içeri gireceği zaman, kapı dehlizi yolundan girecek, ve onun yolundan çıkacak.</verse>
				<verse number="9">Ve memleket kavmı belli bayramlarda RABBİN önüne geldiği zaman, tapınmak için şimal kapısı yolundan giren, cenup kapısı yolundan çıkacak; ve cenup kapısı yolundan giren, şimal kapısı yolundan çıkacak; girdiği kapının yolundan dönmiyecek, ancak tam karşısından çıkacak.</verse>
				<verse number="10">Ve bey, girdikleri zaman onların ortasında girecek; ve çıktıkları zaman beraber çıkacaklar.</verse>
				<verse number="11">Ve bayramlarda, ve belli günlerde boğa için ekmek takdimesi bir efa, ve koç için bir efa, ve kuzular için elinden geldiği kadar, bir efa için de bir hin yağ olacak.</verse>
				<verse number="12">Ve bey gönüllü takdime, yakılan takdime ve yahut selâmet takdimeleri olarak RABBE gönüllü takdime hazırladığı zaman, şarka bakan kapı kendisine açılacak; ve yakılan takdimesini ve selâmet takdimelerini Sebt günü yaptığı gibi hazırlıyacak; ve dışarı çıkacak; ve o dışarı çıktıktan sonra kapı kapanacak.</verse>
				<verse number="13">Ve RABBE yakılan takdime olarak her gün kusursuz bir yıllık bir kuzu hazırlıyacaksın; onu her sabah hazırlıyacaksın.</verse>
				<verse number="14">Ve bununla beraber her sabah efanın altıda biri, ve ince unu ıslatmak için bir hinin üçte biri yağ olmak üzre ekmek takdimesi hazırlıyacaksın; ebedî kanunla RABBE daimî bir ekmek takdimesidir.</verse>
				<verse number="15">Daimî yakılan takdime olarak kuzuyu, ve ekmek takdimesini ve yağı, her sabah böyle hazırlıyacaklar.</verse>
				<verse number="16">Rab Yehova şöyle diyor: Eğer oğullarından birine bey hediye ederse, kendi mirasıdır, oğullarının olacaktır; miras yolu ile onların mülküdür.</verse>
				<verse number="17">Fakat kullarından birine kendi mirasından hediye ederse, ibra yılına kadar onun olacak; o zaman beye dönecektir; fakat mirasına gelince, oğullarının olacaktır.</verse>
				<verse number="18">Ve bey kavmı mülklerinden kovmak için onların mirasından almıyacaktır; kavmım, herkes kendi mülkünden dağılmasın diye, oğullarına kendi mülkünden miras verecektir.</verse>
				<verse number="19">Ve kapı yanındaki girilecek yerden kâhinlerin şimale bakan mukaddes odalarına beni getirdi; ve işte, orada, arka yanda garba doğru bir yer vardı.</verse>
				<verse number="20">Ve bana dedi: Kâhinlerin günah kurbanını, ve suç kurbanını kaynatacakları, ve ekmek takdimesini pişirecekleri yer budur; ta ki, kavmı takdis etmemek için dış avluya onları çıkarmasınlar.</verse>
				<verse number="21">Ve beni dış avluya çıkardı, ve avlunun dört köşesinden beni geçirdi; ve işte, avlunun her köşesinde bir avlu vardı.</verse>
				<verse number="22">Avlunun dört köşesinde uzunluğu kırk arşın, ve eni otuz arşın kapalı avlular vardı; köşelerde dördünün de ölçüsü birdi.</verse>
				<verse number="23">Ve onların çevresinde, dördünün de çevresinde duvar vardı, ve çepçevre duvarların dibinde kaynatacak yerler yapılmıştı.</verse>
				<verse number="24">Ve bana dedi: Bunlar kaynatma evleridir, evin hizmetçileri kavmın kurbanını burada kaynatacaklardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="47">
				<verse number="1">VE beni yine evin kapısına getirdi; ve işte, şarka doğru evin eşiği altından sular çıkıyordu (çünkü evin yüzü şarka doğru idi); ve sular, evin sağ yanından, mezbahın cenubundan, alttan iniyordu.</verse>
				<verse number="2">Ve şimal kapısı yolundan beni çıkardı, ve dışardaki yoldan, şarka bakan kapının yolundan, beni dış kapıya kadar dolaştırdı; ve işte, sular sağ yandan akıyordu.</verse>
				<verse number="3">Elinde ölçü ipi olan adam şarka doğru çıkınca bin arşın ölçtü, ve beni sulardan geçirdi, topuklara çıkan sular.</verse>
				<verse number="4">Bin daha ölçtü, ve beni sulardan geçirdi, dizlere çıkan sular. Bin daha ölçtü, ve beni sulardan geçirdi, bele çıkan sular.</verse>
				<verse number="5">Bin daha ölçtü, içinden geçemediğim bir ırmak oldu, çünkü sular yükselmişti, yüzülecek sular, geçilemez bir ırmak.</verse>
				<verse number="6">Ve bana dedi: Gördün mü, âdem oğlu? O zaman beni yürüttü, ve yine ırmağın kıyısına getirdi.</verse>
				<verse number="7">Ve döndüğüm zaman, işte, bu yandan ve o yandan ırmağın kıyısında pek çok ağaçlar vardı.</verse>
				<verse number="8">Ve bana dedi: Bu sular şark havalisine çıkıyorlar, ve Arabaya inecekler; ve denize doğru gidecekler; çıkarılan bu sular denizin içine dökülecekler; ve denizin suları iyi olacak.</verse>
				<verse number="9">Ve vaki olacak ki, ırmağın vardığı her yerde kaynaşan canlı mahlûkun hepsi yaşıyacak; ve pek çok balık olacak; çünkü bu sular oraya varınca denizin suları iyi olacak, ve ırmağın vardığı yerde olan her şey yaşıyacak.</verse>
				<verse number="10">Ve vaki olacak ki, onun yanında balıkçılar duracaklar; En-gediden En-eglaime kadar ağ serpecek yer olacak; büyük denizin balıkları gibi, çeşitlerine göre balıkları pek çok olacak.</verse>
				<verse number="11">Fakat çamurlu yerleri, ve bataklıkları iyi olmıyacak; tuza bırakılacaklar.</verse>
				<verse number="12">Ve ırmağın yanında, kıyısında, bu yandan ve o yandan her çeşit yemiş ağacı bitecek, yaprağı solmıyacak, ve meyvası tükenmiyecek; her ay yeni meyva verecek, çünkü suları makdisten çıkıyor; ve meyvası yemiş, ve yaprağı ilâç olacak.</verse>
				<verse number="13">Rab Yehova şöyle diyor: Memleketi miras olarak İsrailin on iki sıptına göre böleceğiniz sınır şu olacak; Yusufun iki payı olacak.</verse>
				<verse number="14">Ve herkes kardeşi gibi onu miras alacak; çünkü atalarınıza onu vermeği and ettim; ve miras olarak bu diyar size düşecek.</verse>
				<verse number="15">Ve memleketin sınırı şu olacak: Şimal yanı büyük denizden, Hetlon yolundan Tsedada girilecek yere kadar;</verse>
				<verse number="16">Hamat, Berota, Şam sınırı ile Hamat sınırı arasında olan Sibraim; Havran sınırı yanında olan Hatser-hattikon.</verse>
				<verse number="17">Ve Şam sınırındaki Hatsar-enon, denizden sınır olacak; ve şimalde, şimale doğru Hamatın sınırı. Şimal yanı budur.</verse>
				<verse number="18">Ve şark yanı, Havran ve Şam ve Gilead ve İsrail diyarı arasında Erden olacak; şimal sınırından şark denizine kadar ölçeceksiniz. Şark yanı budur.</verse>
				<verse number="19">Ve cenup yanı, cenuba doğru Tamardan Meribot-kadeş sularına kadar, Mısır vadisine kadar, büyük denize kadar. Cenup yanı, cenuba doğru budur.</verse>
				<verse number="20">Ve cenup yanından Hamata girilecek yerin karşısına kadar, garp yanı büyük deniz olacak. Garp yanı budur.</verse>
				<verse number="21">Böylece bu diyarı kendinize, İsrail sıptlarına göre böleceksiniz.</verse>
				<verse number="22">Ve vaki olacak ki, onu kendinize ve aranızda misafir olup aranızda çocuklar babası olan gariplere miras olarak kura ile böleceksiniz; ve onlar İsrail oğulları arasında sizin için yerliler gibi olacaklar; İsrail sıptları arasında sizinle beraber mirasları olacak.</verse>
				<verse number="23">Ve vaki olacak ki, o garip hangi sıptta misafir ise, mirasını orada vereceksiniz, Rab Yehovanın sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="48">
				<verse number="1">VE sıptların adları şunlardır: Şimal ucundan, Hetlon yolu yanında, Hamata girilecek yere kadar, Şam sınırında Hatsar-enana kadar, şimale doğru Hamat yanında Dan, bir pay; ve şark ve garp yanı onun olacak.</verse>
				<verse number="2">Ve Danın sınırı yanında, şark yanından garp yanına kadar, Aşer, bir pay.</verse>
				<verse number="3">Ve Aşerin sınırı yanında, şark yanından garp yanına kadar, Naftali, bir pay.</verse>
				<verse number="4">Ve Naftalinin sınırı yanında, şark yanından garp yanına kadar, Manasse, bir pay.</verse>
				<verse number="5">Ve Manassenin sınırı yanında, şark yanından garp yanına kadar, Efraim, bir pay.</verse>
				<verse number="6">Ve Efraimin sınırı yanında, şark yanından garp yanına kadar, Ruben, bir pay.</verse>
				<verse number="7">Ve Rubenin sınırı yanında, şark yanından garp yanına kadar, Yahuda, bir pay.</verse>
				<verse number="8">Ve arzedeceğiniz takdime, şark yanından garp yanına kadar, Yahudanın sınırı yanında olacak, genişliği yirmi beş bin, ve uzunluğu şark yanından garp yanına kadar, paylardan birine göre olacak; ve makdis onun ortasında bulunacak.</verse>
				<verse number="9">RABBE arzedeceğiniz takdimenin uzunluğu yirmi beş bin, ve genişliği on bin olacak.</verse>
				<verse number="10">Ve mukaddes takdime onlar için olacak, kâhinler için; şimale doğru uzunluğu yirmi beş bin, ve garba doğru eni on bin, ve şarka doğru eni on bin, ve cenuba doğru uzunluğu yirmi beş bin; ve RABBİN makdisi onun ortasında bulunacak.</verse>
				<verse number="11">Tsadok oğullarından takdis olunan kâhinler için olacaktır, onlar ki, bekçiliğimi tuttular, İsrail oğulları saptıkları zaman Levililerin sapmış oldukları gibi onlar sapmadılar.</verse>
				<verse number="12">Ve Levililerin sınırı yanında, diyarın takdimesinden onlar için bir takdime olacak, çok mukaddes olacak.</verse>
				<verse number="13">Ve kâhinlerin sınırına muvazi yirmi beş bin uzunluk, ve on bin genişlik Levililerin olacak; bütün uzunluk yirmi beş bin ve genişlik on bin.</verse>
				<verse number="14">Ve ondan satmıyacaklar, ve değiş etmiyecekler, ve yerin turfandası başkasına geçmiyecek; çünkü RABBE mukaddestir.</verse>
				<verse number="15">Ve yirmi beş binin önünde, genişlikten artakalan beş bin, oturulacak yer, ve açık yer olmak üzre şehir için halk malı olacak; ve şehir onun ortasında olacak.</verse>
				<verse number="16">Ve onun ölçüleri şöyle olacak: şimal yanı dört bin beş yüz, cenup yanı dört bin beş yüz, ve şark yanından dört bin beş yüz, ve garp yanı dört bin beş yüz.</verse>
				<verse number="17">Ve şehrin açık yerleri olacak; şimale doğru iki yüz elli, ve cenuba doğru iki yüz elli, ve şarka doğru iki yüz elli, ve garba doğru iki yüz elli.</verse>
				<verse number="18">Ve mukaddes takdimeye muvazi olarak uzunluktan artakalan, şarka doğru on bin, ve garba doğru on bin; ve mukaddes takdimeye muvazi olacak; ve onun mahsulü şehrin işini görenlere yiyecek olacak.</verse>
				<verse number="19">Ve bütün İsrail sıptlarından şehrin işini görenler o toprağı işliyecekler.</verse>
				<verse number="20">Bütün takdime yirmi beş binle yirmi beş bin olacak; mukaddes takdimeyi, şehrin mülkü ile beraber, murabba olarak arzedeceksiniz.</verse>
				<verse number="21">Ve şehrin mülkü ile mukaddes takdimenin bu yanından ve o yanından artakalan beyin olacak; şark sınırına doğru takdimenin yirmi beş bini önünde, ve garp sınırı yanında, garba doğru yirmi beş bini önünde, paylara muvazi yer beyin olacak; ve mukaddes takdime ve evin makdisi onun ortasında bulunacak.</verse>
				<verse number="22">Ve Yahudanın sınırı ile Benyaminin sınırı arasında, beye ait olanın ortasındaki Levililerin mülkünden ve şehir mülkünden başkası, beyin olacak.</verse>
				<verse number="23">Ve geri kalan sıptlara gelince; şark yanından garp yanına kadar Benyamin, bir pay.</verse>
				<verse number="24">Ve Benyaminin sınırı yanında, şark yanından garp yanına kadar, Şimeon, bir pay.</verse>
				<verse number="25">Ve Şimeonun sınırı yanında, şark yanından garp yanına kadar, İssakar, bir pay.</verse>
				<verse number="26">Ve İssakarın sınırı yanında, şark yanından garp yanına kadar, Zebulun, bir pay.</verse>
				<verse number="27">Ve Zebulunun sınırı yanında, şark yanından garp yanına kadar, Gad, bir pay.</verse>
				<verse number="28">Ve Gadın sınırı yanında, cenup yanında, cenuba doğru, sınır Tamardan Meribat-kadeş sularına kadar, Mısır vadisine kadar, büyük denize kadar olacak.</verse>
				<verse number="29">Miras olmak üzre İsrail sıptlarına kura ile böleceğiniz diyar budur, ve payları bunlardır, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="30">Ve şehrin çıkılacak yerleri şunlardır: Şimal yanında ölçü ile dört bin beş yüz;</verse>
				<verse number="31">ve şehrin kapıları İsrail sıptlarının adlarına göre olacak, şimale doğru üç kapı: Ruben kapısı, bir; Yahuda kapısı, bir; Levi kapısı, bir.</verse>
				<verse number="32">Ve şark yanında dört bin beş yüz, ve üç kapı: Yusuf kapısı, bir; Benyamin kapısı, bir; Dan kapısı, bir.</verse>
				<verse number="33">Ve cenup yanında, ölçü ile dört bin beş yüz, ve üç kapı: Şimeon kapısı, bir; İssakar kapısı, bir; Zebulun kapısı, bir.</verse>
				<verse number="34">Garp yanında onların üç kapısı ile dört bin beş yüz; Gad kapısı, bir; Aşer kapısı, bir; Naftali kapısı, bir.</verse>
				<verse number="35">Çepçevre on sekiz bin olacak; ve o günden şehrin adı Yehova-şamma olacak.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="27">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">YAHUDA kıralı Yehoyakimin kırallığının üçüncü yılında, Babil kıralı Nebukadnetsar Yeruşalime geldi, ve onu kuşattı.</verse>
				<verse number="2">Ve Rab, Yahuda kıralı Yehoyakimi, ve Allah evinin takımlarından bir kısmını onun eline verdi; ve onları Şinar diyarına, kendi ilâhının evine götürdü; ve takımları kendi ilâhının hazine evine götürdü.</verse>
				<verse number="3">Ve İsrail oğullarından, kıral zürriyetinden, ve asilzadelerden,</verse>
				<verse number="4">kendilerinde hiç bir kusur olmıyan, ve görünüşleri güzel olan, ve her hikmette anlayışlı, ve bilgili, ve fenden anlıyan gençleri, ve kıral sarayında durmağa liyakatı olanları getirsin, ve onlara Kildanîlerin yazısını ve dilini öğretsin diye, harem ağalarının reisi Aşpenaza kıral söyledi.</verse>
				<verse number="5">Ve üç yıl onları beslesinler de, onun sonunda kıralın önünde dursunlar diye, kıralın güzel yemeklerinden, ve içtiği şaraptan, kıral onlara her gün gündelik tayin etti.</verse>
				<verse number="6">Ve onlar arasında Yahuda oğullarından Daniel, Hananya, Mişael, ve Azarya vardı.</verse>
				<verse number="7">Ve harem ağalarının reisi onlara ad koydu; Daniele Belteşatsar, ve Hananyaya Şadrak, ve Mişaele Meşak, ve Azaryaya Abed-nego adını koydu.</verse>
				<verse number="8">Fakat Daniel yüreğine koydu ki, kıralın güzel yemeklerile, ve içtiği şarapla kendisini murdar etmesin; ve kendisini murdar etmesin diye, harem ağalarının reisinden yalvardı.</verse>
				<verse number="9">Ve harem ağaları reisinin önünde Allah Danieli lûtuf ve merhamete erdirdi.</verse>
				<verse number="10">Ve harem ağalarının reisi Daniele dedi: Sizin yiyeceğinizi, ve içeceğinizi tayin etmiş olan efendim kıraldan ben korkarım; çünkü sizin çehrenizi yaşınızda olan gençlerinkinden niçin daha bozuk görsün? böylece kıralın yanında başımı tehlikeye korsunuz.</verse>
				<verse number="11">Ve Daniel, Hananya, Mişael, ve Azarya üzerine harem ağaları reisinin koymuş olduğu kâhyaya Daniel dedi:</verse>
				<verse number="12">Rica ederim, bu kullarını on gün dene; ve bize yemek için sebze, ve içmek için su versinler.</verse>
				<verse number="13">O zaman bir bizim yüzümüze, bir de kıralın güzel yemeklerini yiyen gençlerin yüzüne baksınlar; ve bu kullarınla gördüğüne göre davran.</verse>
				<verse number="14">Ve bu şeyde onların sözünü dinledi, ve onları on gün denedi.</verse>
				<verse number="15">Ve on günün sonunda, kıralın güzel yemeklerini yiyen bütün gençlerinkinden ziyade bunların yüzü güzel göründü, ve ette daha semiz idiler.</verse>
				<verse number="16">Ve kâhya güzel yemeklerini ve içecekleri şarabı kaldırdı, ve onlara sebze verdi.</verse>
				<verse number="17">Ve bu dört gence gelince, her çeşit kitapta ve hikmette Allah onlara bilgi ve akıl verdi; ve bütün rüyetler ve ruyalarda Daniel anlayışlı idi.</verse>
				<verse number="18">Ve onların içeri getirilmesi için kıralın demiş olduğu günlerin sonunda, harem ağalarının reisi onları içeri, Nebukadnetsarın önüne getirdi.</verse>
				<verse number="19">Ve kıral onlarla söyleşti; ve hepsinin arasında Daniel, Hananya, Mişael, ve Azarya gibisi yoktu; ve kıralın önünde bunlar durdular.</verse>
				<verse number="20">Ve kıralın kendilerinden sorduğu her hikmet ve anlayış içinde onları bütün ülkesindeki sihirbazların, ve falcıların hepsinden on kat üstün buldu.</verse>
				<verse number="21">Ve Daniel kıral Koreşin birinci yılına kadar yerinde kaldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE Nebukadnetsarın kırallığının ikinci yılında, Nebukadnetsar düşler gördü; ve ruhu sıkıldı, ve uykusu kaçtı.</verse>
				<verse number="2">Ve düşlerini kırala anlatmak için sihirbazlar, ve falcılar, ve afsuncular, ve Kildanîler çağırılsın diye kıral emretti. Onlar da içeri girdiler, ve kıralın önünde durdular.</verse>
				<verse number="3">Ve kıral onlara dedi: Bir düş gördüm, o düşü anlıyayım diye ruhum sıkılıyor.</verse>
				<verse number="4">Ve Kildanîler kırala Aramî dilile söylediler: Ey kıral, ebediyen yaşa; düşü bu kullarına anlat da, yorasını gösterelim.</verse>
				<verse number="5">Kıral cevap verip Kildanîlere dedi: O şey aklımdan çıktı; eğer düşü ve yorasını bana anlatmazsanız, parça parça edileceksiniz, ve evleriniz gübrelik edilecek.</verse>
				<verse number="6">Fakat düşü ve yorasını gösterirseniz, benden hediyeler ve mükâfatlarla büyük itibar alırsınız; bunun için düşü ve yorasını bana gösterin.</verse>
				<verse number="7">Onlar yine cevap verip dediler: Kıral bu kullarına düşü anlatsın da, yorasını gösterelim.</verse>
				<verse number="8">Kıral cevap verip dedi: Gerçek vakit kazanmak istediğinizi biliyorum, çünkü o şeyin aklımdan çıkmış olduğunu görüyorsunuz.</verse>
				<verse number="9">Fakat düşü bana bildirmezseniz, sizin için tek bir hüküm vardır; çünkü vakitler değişinciye kadar önümde söylemek için yalan ve bozuk sözler düzdünüz; bunun için siz bana düşü anlatın, ben de yorasını gösterebileceğinizi anlıyayım.</verse>
				<verse number="10">Kıralın önünde Kildanîler cevap verip dediler: Kıralın bu şeyini gösterebilecek yeryüzünde insan yoktur; çünkü hiç bir kıral, bir efendi, veya bir hükümdar, bir sihirbazdan, bir falcıdan, yahut bir Kildanîden böyle bir şey sormamıştır.</verse>
				<verse number="11">Ve kıralın sorduğu şey güçtür, ve meskenleri insanlar arasında olmıyan ilâhlardan başka, kıralın önünde bunu gösterecek kimse yoktur.</verse>
				<verse number="12">Bundan dolayı kıral öfkelendi, ve çok gazaplanarak Babilin bütün hikmetli adamlarını yok etsinler diye emretti.</verse>
				<verse number="13">Ve ferman çıktı, ve hikmetli adamlar öldürülecekti; ve öldürmek için Daniel ile arkadaşlarını aradılar.</verse>
				<verse number="14">O zaman, Babilin hikmetli adamlarını öldürmek için çıkmış olan kıralın muhafız askerleri başbuğu Aryoka Daniel hikmetle ve dirayetle cevap verdi;</verse>
				<verse number="15">kıralın başbuğu Aryoka cevap verip dedi: Kıral tarafından ferman neden bu kadar sıkı? O zaman Aryok işi Daniele anlattı.</verse>
				<verse number="16">Ve Daniel içeri girdi, ve yorayı kırala göstermek için kendisine vakit verilsin diye kırala yalvardı.</verse>
				<verse number="17">Bunun üzerine Daniel evine gitti, ve arkadaşları Hananyaya, Mişaele, ve Azaryaya işi bildirdi;</verse>
				<verse number="18">ta ki, bu sırdan ötürü göklerin Allahından rahmetler dilesinler de, Daniel ile arkadaşları Babilin artakalan hikmetli adamları ile beraber yok edilmesinler.</verse>
				<verse number="19">O zaman Daniele bu sır gece rüyetinde açıldı. Bunun üzerine Daniel göklerin Allahını mubarek kıldı.</verse>
				<verse number="20">Daniel cevap verip dedi: Allahın ismi ezelden ebede kadar mubarek olsun; çünkü hikmet ve ceberrut onundur.</verse>
				<verse number="21">Ve vakitleri ve zamanları değiştiren odur; kırallar kaldırır, ve kırallar diker; hikmetlilere hikmet, ve anlayışlılara bilgi verir;</verse>
				<verse number="22">derin ve gizli şeyleri o açar; karanlığın içinde ne vardır bilir, ve ışık onun yanında yer tutmuştur.</verse>
				<verse number="23">Ey atalarımın Allahı, sen ki, bana hikmet ve kudret verdin, ve senden istediğimiz şeyi şimdi bana bildirdin, ben sana şükrederim, ve hamdederim; çünkü kıralın işini bize bildirdin.</verse>
				<verse number="24">Bunun üzerine Daniel, Babilin hikmetli adamlarını yok etmek için kıralın koymuş olduğu Aryokun yanına girdi; gidip ona şöyle dedi: Babilin hikmetli adamlarını yok etme; beni kıralın önüne götür de, kırala yorayı göstereyim.</verse>
				<verse number="25">O zaman Aryok Danieli hemen içeri, kıralın önüne götürdü, ve ona şöyle dedi: Yahuda sürgünlerinden, kırala yorayı bildirecek bir adam buldum.</verse>
				<verse number="26">Adı Belteşatsar olan Daniele kıral cevap verip dedi: Gördüğüm düşü ve yorasını sen bana bildirebilir misin?</verse>
				<verse number="27">Kıralın önünde Daniel cevap verip dedi: Kıralın sorduğu sırrı hikmetli adamlar, falcılar, sihirbazlar, büyücüler kırala gösteremezler;</verse>
				<verse number="28">fakat göklerde sırları açan bir Allah vardır, ve son günlerde ne olacağını kıral Nebukadnetsara o bildirmiştir. Senin düşün, yatağının üzerinde başının rüyetleri şunlardır:</verse>
				<verse number="29">Sen, ey kıral, bundan sonra ne olacak diye yatağının üzerinde sana düşünceler geldi; ve sırları açan ne olacağını sana bildirdi.</verse>
				<verse number="30">Ve bana gelince, bütün yaşıyanlardan ziyade bende hikmet olduğu için değil, ancak yora kırala bildirilsin de, sen kendi yüreğinin düşüncelerini anlıyasın diye, bu sır bana açıldı.</verse>
				<verse number="31">Sen, ey kıral, gördün, ve işte, büyük bir heykel. Büyük, ve çok parlak olan bu heykel senin önünde duruyordu; ve görünüşü korkunçtu.</verse>
				<verse number="32">Bu heykel, başı has altından, göğüs ve kolları gümüşten, karnı ve kalçaları tunçtan,</verse>
				<verse number="33">bacakları demirden, ayaklarının bir kısmı demirden bir kısmı balçıktandı.</verse>
				<verse number="34">Sen bakmakta idin, o vakte kadar ki, bir taş el sürülmeden yerinden kesildi; o taş demirden ve balçıktan olan ayaklarından heykeli vurdu, ve onları parça parça etti.</verse>
				<verse number="35">O zaman demir, balçık, tunç, gümüş, ve altın birlikte parçalandılar, ve yaz harmanlarının saman ufağı gibi oldular; ve onları yel kaldırdı, ve onlar için bir yer bulunmadı; ve heykeli vurmuş olan taş büyük bir dağ oldu, ve bütün dünyayı doldurdu.</verse>
				<verse number="36">Düş budur; ve kıralın önünde yorasını söyliyelim.</verse>
				<verse number="37">Ey kıral, kıralların kıralı, sen ki, göklerin Allahı kırallığı, kuvveti, ve kudreti, ve izzeti sana vermiştir,</verse>
				<verse number="38">ve insan oğullarının oturduğu her yerde, kırın hayvanlarını ve göklerin kuşlarını senin eline vermiştir, ve seni hepsi üzerine hükümdar etmiştir; altından olan baş sensin.</verse>
				<verse number="39">Ve senden sonra, senden aşağı başka bir kırallık çıkacak; ve bütün dünya üzerinde saltanat sürecek olan tunçtan başka üçüncü bir kırallık daha çıkacak.</verse>
				<verse number="40">Ve dördüncü kırallık demir gibi kuvvetli olacak, çünkü demir her şeyi parçalar ve kırar; ve onların hepsini ezen demir gibi, parçalıyacak ve ezecek.</verse>
				<verse number="41">Ve mademki ayakların ve parmakların bir kısmını çömlekçi balçığından, ve bir kısmını demirden gördün, bölünmüş bir kırallık olacak; fakat kendisinde demirin kuvveti olacak, çünkü demiri balçık çamuru ile karışık gördün.</verse>
				<verse number="42">Ve ayak parmaklarının bir kısmı demirden, ve bir kısmı balçıktan olduğu gibi, kırallığın bir kısmı kuvvetli ve bir kısmı dayanıksız olacak.</verse>
				<verse number="43">Ve mademki demiri balçık çamuru ile karışık gördün, insan zürriyetile karışacaklar; fakat demir balçıkla karışmadığı gibi onlar da birbirine yapışmıyacaklar.</verse>
				<verse number="44">Ve o kıralların günlerinde göklerin Allahı ebediyen harap olmıyacak bir kırallık kuracak, ve onun hâkimiyeti başka bir kavma bırakılmıyacak; ancak bu kırallıkların hepsini o parçalıyacak ve bitirecek, ve kendisi ebediyen duracak.</verse>
				<verse number="45">Ve mademki el sürülmeden dağdan bir taş kesildiğini, ve demiri, tuncu, balçığı, gümüşü, ve altını parçaladığını gördün; bundan sonra ne olacağını büyük Allah kırala bildirmiştir; ve düş gerçek, ve yorası doğrudur.</verse>
				<verse number="46">O zaman kıral Nebukadnetsar yüz üstü düştü, ve Daniele secde kıldı, ve ona takdime ve hoş kokular arzetsinler diye emretti.</verse>
				<verse number="47">Kıral Daniele cevap verip dedi: Mademki sen bu sırrı açabildin, gerçek sizin Allahınız, ilâhların Allahı, ve kıralların Rabbidir, ve sırlar açan odur.</verse>
				<verse number="48">O zaman kıral Danieli büyük etti, ve ona bir çok büyük hediyeler verdi, ve onu bütün Babil vilâyeti üzerine hâkim, ve Babilin bütün hikmetli adamları üzerine birinci reis etti.</verse>
				<verse number="49">Ve Daniel kıraldan diledi, o da Şadrakı, Meşakı, ve Abed-negoyu Babil vilâyeti işleri üzerine koydu; fakat Daniel kıral kapısında idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">KIRAL Nebukadnetsar bir altın heykel yaptı, boyu altmış arşın, ve eni altı arşındı; Babil vilâyetinde Dura ovasında onu dikti.</verse>
				<verse number="2">Ve kıral Nebukadnetsarın dikmiş olduğu heykelin tahsisine gelsinler diye, satrapları, kaymakamları, ve valileri, hâkimleri, haznedarları, müftüleri, fakihleri, ve vilâyetlerin bütün yüksek memurlarını toplamak için kıral Nebukadnetsar gönderdi.</verse>
				<verse number="3">O zaman kıral Nebukadnetsarın dikmiş olduğu heykeli tahsis için satraplar, kaymakamlar, ve valiler, hâkimler, haznedarlar, müftüler, fakihler, ve vilâyetlerin bütün memurları toplandılar; ve Nebukadnetsarın dikmiş olduğu heykelin önünde durdular.</verse>
				<verse number="4">Ve münadi yüksek sesle bağırdı: Ey kavmlar, milletler, ve diller, size emrolunur ki,</verse>
				<verse number="5">boru, zurna, cenk, ud, rebab, gayda, ve her çeşit musiki âletleri sesini işitince yere kapanacaksınız, ve kıral Nebukadnetsarın dikmiş olduğu altın heykele tapacaksınız;</verse>
				<verse number="6">ve kim yere kapanmaz ve tapmaz ise, hemen o saat ateşi alevli fırının içine atılacaktır.</verse>
				<verse number="7">Bunun üzerine o zaman bütün kavmlar, boru, zurna, çenk, ud, rebab, ve her çeşit musiki âletleri sesini işitince, bütün kavmlar, milletler ve diller yere kapandılar, ve kıral Nebukadnetsarın dikmiş olduğu altın heykele taptılar.</verse>
				<verse number="8">Bunun üzerine o zaman bazı Kildanîler yaklaşıp Yahudilerden şikâyet ettiler.</verse>
				<verse number="9">Cevap verip kıral Nebukadnetsara dediler: Ey kıral, ebediyen yaşa.</verse>
				<verse number="10">Sen, ey kıral, boru, zurna, çenk, ud, rebab, gayda, ve her çeşit musiki âletleri sesini işiten her adam yere kapanıp altın heykele tapacak,</verse>
				<verse number="11">ve kim yere kapanmaz ve tapmazsa, ateşi alevli fırının içine atılacak diye ferman ettin.</verse>
				<verse number="12">Babil vilâyeti işleri üzerine koymuş olduğun bazı Yahudiler var, Şadrak, Meşak, ve Abed-nego; bu adamlar, ey kıral, seni saymadılar; senin ilâhlarına kulluk etmiyorlar, ve dikmiş olduğun altın heykele tapmıyorlar.</verse>
				<verse number="13">O zaman Şadrakı Meşakı, ve Abed-negoyu getirsinler diye Nebukadnetsar öfke ve kızgınlıkla emretti. O zaman bu adamları kıralın önüne getirdiler.</verse>
				<verse number="14">Nebukadnetsar söyliyip onlara dedi: Ey Şadrak, Meşak, ve Abed-nego, bilerek mi ilâhıma kulluk etmiyorsunuz, ve dikmiş olduğum altın heykele tapınmıyorsunuz?</verse>
				<verse number="15">Şimdi, boru, zurna, çenk, ud, rebab, gayda, ve her çeşit musiki âletleri sesini işitince, yere kapanmağa ve yapmış olduğum heykele tapınmağa hazırsanız, âlâ; ve eğer tapınmazsanız, hemen o saat ateşi alevli fırının içine atılacaksınız; ve benim elimden sizi kurtaracak ilâh kimdir?</verse>
				<verse number="16">Şadrak, Meşak, ve Abed-nego cevap verip kırala dediler: Ey Nebukadnetsar, bunun üzerine sana cevap vermek bize gerek değil.</verse>
				<verse number="17">Öyle olursa kendisine kulluk ettiğimiz Allahımız ateşi alevli fırından bizi kurtarabilir; ve senin elinden bizi kurtaracaktır, ey kıral.</verse>
				<verse number="18">Olmazsa bile, malûmun olsun ki, ey kıral, senin ilâhlarına kulluk etmeyiz, ve dikmiş olduğun altın heykele tapmayız.</verse>
				<verse number="19">O zaman Nebukadnetsar kızgınlıkla doldu, ve Şadraka, Meşaka, ve Abed-negoya karşı yüzünün şekli değişti; bunun üzerine cevap verdi, ve fırını kızdırılması âdet olandan yedi kat daha kızdırsınlar diye emretti.</verse>
				<verse number="20">Ve Şadrakı, Meşakı, ve Abed-negoyu bağlasınlar, ve onları ateşi alevli fırına atsınlar diye, ordusundaki bazı zorlu yiğitlere emretti.</verse>
				<verse number="21">O zaman bu adamlar, şalvarları, sarıkları, ve kaftanlar, ve diğer esvapları üzerlerinde olarak bağlandılar, ve ateşi alevli fırının içine atıldılar.</verse>
				<verse number="22">Bunun üzerine, kıralın emri sıkı, ve fırın pek çok kızgın olduğu için, Şadrakı, Meşakı, ve Abed-negoyu alıp götüren adamları ateşin alevi öldürdü.</verse>
				<verse number="23">Ve bu üç adam, Şadrak, Meşak, ve Abed-nego, bağlı olarak ateşi alevli fırının içine düştüler.</verse>
				<verse number="24">O zaman kıral Nebukadnetsar şaştı, ve tez ayağa kalktı; öğütçülerine söyliyip dedi: Biz ateşin içine bağlı üç kişi atmadık mı? Kırala cevap verip dediler: Gerçek, ey kıral.</verse>
				<verse number="25">Cevap verip dedi: İşte, ben çözülmüş dört kişi görüyorum, ateşin içinde yürümekteler, ve kendilerine bir zarar olmamış; dördüncüsünün görünüşü de bir ilâh oğluna benziyor.</verse>
				<verse number="26">O zaman Nebukadnetsar ateşi alevli fırının kapısına yaklaştı; söyliyip dedi: Ey Yüce Allahın kulları, Şadrak, Meşak, ve Abed-nego, dışarı çıkın, ve buraya gelin. O zaman Şadrak, Meşak, ve Abed-nego ateşin içinden çıktılar.</verse>
				<verse number="27">Ve satraplar, kaymakamlar, ve valiler, ve kıralın öğütçüleri bir araya toplanmış olarak bu adamları gördüler; bedenleri üzerinde ateşin kudreti yoktu, ve başlarının saçı yanmamış, ve şalvarlarının hali değişmemiş, ateşin kokusu da onlara sinmemişti.</verse>
				<verse number="28">Nebukadnetsar söyliyip dedi: Şadrakın, Meşakın, ve Abed-negonun Allahı mubarek olsun, o ki, meleğini gönderdi, ve kendisine güvenen kullarını kurtardı, ve onlar kıralın sözünden öte geçtiler, ve kendilerinin Allahından başka bir ilâha kulluk etmesinler, ve tapmasınlar diye bedenlerini verdiler.</verse>
				<verse number="29">Ve ben ferman ediyorum ki, Şadrakın, Meşakın, ve Abed-negonun Allahına karşı yolsuz söz söyliyen her kavm, millet, ve dil parçalanacak, ve evleri gübrelik edilecektir; çünkü böyle kurtarabilen başka bir ilâh yoktur.</verse>
				<verse number="30">O zaman kıral Babil vilâyetinde Şadrakın, Meşakın, ve Abed-negonun mertebelerini yükseltti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">KIRAL Nebukadnetsardan bütün dünyada oturan kavmlara, milletlere, ve dillere: Selâmetiniz çok olsun.</verse>
				<verse number="2">Yüce Allahın benim için yapmış olduğu alâmetleri, ve hârikaları ilân etmek bana iyi göründü.</verse>
				<verse number="3">Alâmetleri ne büyük! ve hârikaları ne kuvvetli! onun kırallığı ebedî kırallıktır, ve saltanatı devirden devre sürer.</verse>
				<verse number="4">Ben, Nebukadnetsar, evimde rahat, ve sarayımda refah içinde idim.</verse>
				<verse number="5">Beni korkutan bir düş gördüm; ve yatağım üzerinde düşüncelerim, ve başımın rüyetleri beni üzdü.</verse>
				<verse number="6">Ve Babilin bütün hikmetli adamlarını önüme getirsinler de, bu düşün yorasını bana bildirsinler diye ferman ettim.</verse>
				<verse number="7">Ve sihirbazlar, falcılar, Kildanîler, ve büyücüler içeri girdiler, ve ben onların önünde düşü söyledim, fakat yorasını bana bildirmediler.</verse>
				<verse number="8">Fakat sonunda, ilâhımın ismine göre adı Belteşatsar olan, mukaddes ilâhların ruhu kendisinde bulunan Daniel önüme geldi; ve düşü ona söyledim:</verse>
				<verse number="9">Ey Belteşatsar, sihirbazların reisi, mukaddes ilâhların ruhu sende olduğunu, ve hiç bir sırrın sana güçlük vermediğini bildiğim için, gördüğüm düşün rüyetlerini, ve onun yorasını bana söyle.</verse>
				<verse number="10">Yatağımın üzerinde başımın rüyetleri şöyle idi: Baktım, ve işte, dünyanın ortasında bir ağaç vardı, ve çok yüksekti.</verse>
				<verse number="11">Ağaç büyüdü ve gelişti, ve boyu göklere erişti, ve bütün yerin ucuna kadar görülüyordu.</verse>
				<verse number="12">Yaprakları güzel, ve meyvası çoktu, ve onda herkes için yiyecek vardı; kırın hayvanları altında gölgelendiler, ve göklerin kuşları onun dallarında kondular, ve bütün beşer ondan yedi.</verse>
				<verse number="13">Yatağımın üzerinde başımın rüyetlerinde gördüm, ve işte, koruyucu ve mukaddes bir melek göklerden indi.</verse>
				<verse number="14">Yüksek sesle çağırdı, ve şöyle dedi: Ağacı kesin, ve dallarını koparın, yapraklarını yolun, ve meyvasını saçın; hayvanlar onun altından, ve kuşlar dallarından kaçsınlar.</verse>
				<verse number="15">Fakat köklerinin kütüğünü demir ve tunçla çemberliyip yerde, kırın taze otu içinde bırakın; ve göklerin çiği ile ıslansın; ve yerin otunda hayvanlarla beraber payı olsun;</verse>
				<verse number="16">onun insan yüreği degişilsin, ve ona hayvan yüreği verilsin; ve üzerinden yedi vakit geçsin.</verse>
				<verse number="17">Hüküm koruyucu meleklerin fermanı ile, ve iş mukaddeslerin sözü ile olmuştur, ta ki, yaşıyanlar şunu bilsinler, insanların kırallığı üzerinde Yüce Olan saltanat sürer, ve dilediği adama onu verir, ve insanların en aşağısını onun üzerine diker.</verse>
				<verse number="18">Ben, kıral Nebukadnetsar, bu düşü gördüm; sen, ey Belteşatsar, yorasını sen söyle, çünkü ülkemin bütün hikmetli adamları yorayı bana bildiremiyorlar; fakat sen bildirebilirsin, çünkü mukaddes ilâhların ruhu sendedir.</verse>
				<verse number="19">O zaman, adı Belteşatsar olan Daniel, bir müddet şaşkın durdu, ve düşünceleri kendisini üzdü. Kıral söyliyip dedi: Ey Belteşatsar, düş ve yorası seni üzmesin. Belteşatsar cevap verip dedi: Efendim, bu düş senden nefret edenlerin, ve yorası hasımlarının başına olsun!</verse>
				<verse number="20">O gördüğün ağaç ki, büyüdü ve gelişti, boyu göklere erişti, ve bütün dünyadan görülüyordu;</verse>
				<verse number="21">o ağaç ki, yaprakları güzel ve meyvası çoktu, ve onda herkes için yiyecek vardı; kırın hayvanları altında oturdular, ve göklerin kuşları dallarında kondular;</verse>
				<verse number="22">o ağaç sensin, ey kıral, sen ki, büyüdün ve geliştin, ve büyüklüğün artıp göklere, ve saltanatın yerin ucuna erişti.</verse>
				<verse number="23">Ve mademki kıral koruyucu ve mukaddes bir meleğin göklerden inmekte olduğunu gördü, ve: Ağacı kesin, ve onu harap edin; fakat köklerinin kütüğünü demir ve tunçla çemberliyip yerde, kırın taze otu içinde bırakın, ve göklerin çiği ile ıslansın, ve üzerinden yedi vakit geçinciye kadar, kırın hayvanları ile beraber payı olsun, diyordu;</verse>
				<verse number="24">ey kıral, yora, ve efendim kıralın üzerine gelen Yüce Olanın fermanı şudur:</verse>
				<verse number="25">insanlar arasından kovulacaksın, kır hayvanları ile beraber oturacaksın, ve sana öküzler gibi ot yedirecekler, ve göklerin çiği ile ıslanacaksın, ve insanların kırallığı üzerinde Yüce Olanın saltanat sürdüğünü, ve onu dilediği adama verdiğini bilinciye kadar, senin üzerinden yedi vakit geçecek.</verse>
				<verse number="26">Ve mademki ağacın köklerinin kütüğü bırakılsın diye emrettiler; sen, göklerin saltanat sürdüğünü bildikten sonra kırallığın senin için temin edilecek.</verse>
				<verse number="27">Bundan dolayı, ey kıral, öğüdüm sana makbul olsun, ve salâhla suçlarını, ve düşkünlere acımakla fesatlarını kırıp at; belki rahatın uzatılır.</verse>
				<verse number="28">Bunların hepsi kıral Nebukadnetsarın başına geldi.</verse>
				<verse number="29">On iki ay sonra Babil kırallığı sarayı üzerinde geziniyordu.</verse>
				<verse number="30">Kıral söyliyip dedi: Kıral evi olsun diye, kuvvetimin kudreti ile ve haşmetimin izzeti için yapmış olduğum büyük Babil bu değil mi?</verse>
				<verse number="31">Söz daha kıralın ağzında iken göklerden bir ses indi: Ey kıral Nebukadnetsar, sana söyleniyor: Kırallık senden gitti;</verse>
				<verse number="32">ve insanlar arasından kovulacaksın, ve kırın hayvanları ile beraber oturacaksın; sana öküzler gibi ot yedirecekler; ve insanların kırallığı üzerinde Yüce Olanın saltanat sürdüğünü, ve onu dilediği adama verdiğini bilinciye kadar, senin üzerinden yedi vakit geçecek.</verse>
				<verse number="33">Ve bu söz Nebukadnetsar üzerinde, hemen o saat yerine geldi; ve insanlar arasından kovuldu, ve saçı kartal tüyleri gibi ve tırnakları kuşlarınki gibi uzayıncıya kadar, öküzler gibi ot yedi, ve bedeni göklerin çiği ile ıslandı.</verse>
				<verse number="34">Ve o günlerin sonunda, ben, Nebukadnetsar, gözlerimi göklere kaldırdım, ve aklım başıma geldi, ve Yüce Olanı mubarek kıldım, ve ebediyen hay olana hamdedip izzet verdim; çünkü onun saltanatı ebedî saltanattır, ve melekûtu devirden devre sürer;</verse>
				<verse number="35">ve dünyada oturanların hepsi bir hiç sayılır; ve gökler ordusunda ve dünyada oturanların arasında dileğine göre işler; ve onun elini durduracak, ve ona: Ne yapıyorsun? diyecek kimse yoktur.</verse>
				<verse number="36">Hemen o vakit aklım başıma geldi; ve kırallığımın izzeti için haşmetim ve parlak gösterişim yine üzerime geldi; ve öğütçülerimle büyük adamlarım beni aradılar; ve kırallığımda pekiştirildim, ve büyüklüğüme daha alâsı katıldı.</verse>
				<verse number="37">Şimdi ben, Nebukadnetsar, göklerin Kıralına hamdederim, ve yükseltip ona izzet veririm; çünkü onun bütün işleri hakikat ve yolları adalettir; ve kibirle yürüyenleri alçaltmağa kudreti olan odur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">KIRAL Belşatsar, büyük adamlarından bin kişiye büyük bir ziyafet yaptı, ve o bin kişinin önünde şarap içti.</verse>
				<verse number="2">Belşatsar şarapla zevklenirken, babası Nebukadnetsarın Yeruşalimdeki mabedden çıkarmış olduğu altın ve gümüş kapları getirsinler, ve kıral, büyük adamları, karıları ile cariyeleri onlarla içsinler diye, emretti.</verse>
				<verse number="3">O zaman Yeruşalimde olan Allah evi mabedinden çıkarılmış altın kapları getirdiler; ve kıral, ve büyük adamları, karıları ile cariyeleri onlarla içtiler.</verse>
				<verse number="4">Şarap içtiler, ve altın, ve gümüş, tunç, demir, ağaç, ve taş ilâhlara hamdettiler.</verse>
				<verse number="5">Hemen o saat, bir insan elinin parmakları göründü, ve şamdanın karşısında kıral sarayının duvar sıvası üzerine yazdı; ve kıral yazan bu elin ayasını gördü.</verse>
				<verse number="6">O zaman kıralın benzi değişti, ve düşünceleri kendisini üzdü; ve belinin oynak yerleri çözüldü, ve dizleri birbirine çarptı.</verse>
				<verse number="7">Falcıları, Kildanîleri, ve büyücüleri getirsinler diye, kıral yüksek sesle bağırdı. Babilin hikmetli adamlarına kıral söyliyip dedi: Bu yazıyı kim okursa, ve manasını bana bildirirse, kendisine erguvanî giydirilecek, ve boynuna altın gerdanlık takılacak, ve ülke içinde üçüncü hükümdar olacaktır.</verse>
				<verse number="8">O zaman kıralın bütün hikmetli adamları içeri girdiler; fakat yazıyı okuyamadılar, ve manasını kırala bildiremediler.</verse>
				<verse number="9">O zaman kıral Belşatsar çok üzüldü, ve benzi değişti, ve büyük adamları şaşırdılar.</verse>
				<verse number="10">Kıralın ve büyük adamlarının sözleri üzerine kıraliça ziyafet evine geldi; kıraliça söyliyip dedi: Ey kıral, ebediyen yaşa! düşüncelerin seni üzmesin, ve benzin değişmesin.</verse>
				<verse number="11">Senin ülkende, mukaddes ilâhların ruhu kendisinde olan bir adam vardır; ve babanın günlerinde, kendisinde ışık ve anlayış, ve ilâhların hikmeti gibi hikmet bulunmuştur; ve baban, kıral Nebukadnetsar, sihirbazların, falcıların, Kildanîlerin, büyücülerin reisi olsun diye, ey kıral, senin baban onu koydu;</verse>
				<verse number="12">çünkü kıralın, adını Belteşatsar koyduğu bu adamda, Danielde, âlâ bir ruh, ve bilgi, ve anlayış, düşleri yorma, ve bilmeceleri açma, ve düğümleri çözme ruhu bulunmuştur. Şimdi Daniel çağırılsın, ve manayı o gösterecektir.</verse>
				<verse number="13">O zaman Danieli kıralın önüne getirdiler. Kıral söyliyip Daniele dedi: Babam kıralın Yahudadan getirmiş olduğu Yahuda sürgünlerinden olan o Daniel sen misin?</verse>
				<verse number="14">Senin için işittim ki, sende ilahların ruhu varmış, ve ışık ve anlayış ve âlâ hikmet sende bulunuyormuş.</verse>
				<verse number="15">Ve şimdi bu yazıyı okusunlar, ve manasını bana bildirsinler diye, önüme hikmetli adamları, falcıları, getirdiler; fakat bu şeyin manasını gösteremediler.</verse>
				<verse number="16">Ve senin için işittim ki, manalar çıkarabilirmişsin, ve düğümler çözebilirmişsin; şimdi bu yazıyı okuyabilirsen, ve manasını bana bildirebilirsen, sana erguvanî giydirilecek, ve boynuna altın gerdanlık takılacak, ve ülke içinde üçüncü hükümdar olacaksın.</verse>
				<verse number="17">O zaman Daniel cevap verip kıralın önünde dedi: Hediyelerin senin olsun, ve mükâfatlarını başkasına ver; ben yine yazıyı kırala okuyacağım, ve manasını ona bildireceğim.</verse>
				<verse number="18">Ey kıral, Yüce Allah baban Nebukadnetsara kırallığı, ve büyüklüğü, ve izzetle haşmeti vermişti;</verse>
				<verse number="19">ve ona verdiği büyüklük yüzünden bütün kavmlar, milletler ve diller ondan titrediler ve korktular; dilediği adamı öldürür, ve dilediği adamı sağ bırakırdı; ve dilediği adamı yükseltir, ve dilediği adamı alçaltırdı.</verse>
				<verse number="20">Fakat yüreği yükselip, ruhu taşkınlığa kadar katılaşınca, kırallık tahtından indirildi, ve izzeti üzerinden alındı;</verse>
				<verse number="21">ve adam oğulları arasından kovuldu, ve yüreği hayvanlarınki gibi edildi, ve yaban eşeklerile oturdu; ona öküzler gibi ot yedirdiler, ve insanların kırallığı üzerinde Yüce Allahın saltanat sürdüğünü, ve onu dilediği adama verdiğini bilinciye kadar, bedeni göklerin çiği ile ıslandı.</verse>
				<verse number="22">Ve onun oğlu Belşatsar, sen, bunların hepsini bildiğin halde yüreğini alçaltmadın,</verse>
				<verse number="23">ve gökler Rabbine karşı kendini yükselttin; ve onun evinin kaplarını senin önüne getirdiler, ve sen, ve büyük adamların, karılarınla cariyelerin, onlarla şarap içtiniz; ve gümüş, ve altın, tunç, demir, ağaç ve taş ilâhlara, görmiyen, ve işitmiyen, ve bilgisi olmıyan ilâhlara hamdettin; ve Allaha izzet vermedin, o Allah ki, soluğun onun elindedir, ve bütün yolların onundur.</verse>
				<verse number="24">O zaman el ayası onun tarafından gönderildi, ve bu yazı çizildi.</verse>
				<verse number="25">Ve çizilen yazı şudur: MENE, MENE, TEKEL, UFARSİN.</verse>
				<verse number="26">Bu şeyin manası şudur: MENE; Allah senin kırallığını saydı, ve onu sona erdirdi.</verse>
				<verse number="27">TEKEL; terazide tartıldın, ve eksik bulundun.</verse>
				<verse number="28">FERES; ülken bölündü, ve Medlere ve Farslara verildi.</verse>
				<verse number="29">O zaman Belşatsar emretti, ve Daniele erguvanî giydirdiler, ve boynuna altın gerdanlık taktılar, ve ülke içinde üçüncü hükümdar olacaktır, diye onun için ilân ettiler.</verse>
				<verse number="30">Kildanî kıralı Belşatsar o gece öldürüldü.</verse>
				<verse number="31">Ve Med Darius altmış iki yaşlarında olarak kırallığı aldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">BÜTÜN ülke içinde bulunmak üzre, ülke üzerine yüz yirmi satrap,</verse>
				<verse number="2">ve onların üzerine, birisi Daniel olmak üzre üç vezir koymak Dariusa iyi göründü; ta ki, bu satraplar vezirlere hesap versinler de, kırala zarar dokunmasın.</verse>
				<verse number="3">O zaman bu Daniel vezirlerden ve satraplardan üstün oldu, çünkü kendisinde âlâ bir ruh bulundu; ve kıral onu bütün ülke üzerine koymağı tasarladı.</verse>
				<verse number="4">O zaman vezirler ve satraplar Daniele karşı ülke işleri yüzünden şikâyet fırsatı aramağa çalıştılar; fakat ne şikâyet fırsatı, ne de suç bulabildiler, çünkü o sadıktı, ve kendisinde ne bir yanlışlık, ne de suç bulundu.</verse>
				<verse number="5">O zaman bu adamlar dediler: Bu Daniele karşı, kendi Allahının şeriati yüzünden bulmazsak, ona karşı şikâyet fırsatı bulmıyacağız.</verse>
				<verse number="6">O zaman bu vezirlerle satraplar kırala üşüştüler, ve ona şöyle dediler: Kıral Darius, ebediyen yaşa.</verse>
				<verse number="7">Bir ilâhtan, veya insandan, senden başkasından, ey kıral, kim otuz güne kadar bir dilekte bulunursa, aslanlar çukuruna atılsın diye, bir kıral kanunu, ve kuvvetli bir yasak konmak üzre, ülkenin bütün vezirleri, kaymakamları, ve satrapları, öğütçüleri ve valileri, bir arada danıştılar.</verse>
				<verse number="8">Şimdi ey kıral, yasağı koy, Medlerin ve Farsların değişmez kanununa göre yazıyı imza et de, değişmesin.</verse>
				<verse number="9">Bunun üzerine kıral Darius yazıyı ve yasağı imza etti.</verse>
				<verse number="10">Ve Daniel yazının imza olunduğunu öğrenince evine gitti; ve odasının pencereleri Yeruşalime doğru açıktı; ve önceleri yaptığı gibi, günde üç defa diz çöktü, ve dua etti, ve Allahının önünde şükretti.</verse>
				<verse number="11">O zaman bu adamlar bir araya üşüştüler, ve Danieli Allahının önünde, dua etmekte ve yalvarmakta buldular.</verse>
				<verse number="12">O zaman yaklaşıp, kıralın yasağı için kıralın önünde dediler: Bir ilâhtan, veya bir insandan, senden başkasından, ey kıral, otuz güne kadar bir şey diliyen her adam aslanlar çukuruna atılsın diye, sen bir yasak imza etmedin mi? Kıral cevap verip dedi: Medlerin ve Farsların değişmez kanununa göre bu söz doğrudur.</verse>
				<verse number="13">O zaman cevap verdiler, ve kıralın önünde dediler: Yahuda sürgünlerinden o Daniel, seni, ey kıral, ve imza ettiğin yasağı saymıyor, ve günde üç defa duasını ediyor.</verse>
				<verse number="14">O zaman kıral bu sözleri işitince çok kızdı, ve Danieli kurtarmağı yüreğine koydu; ve onu azat etsin diye güneş batıncıya kadar çalıştı.</verse>
				<verse number="15">O zaman bu adamlar kırala üşüştüler, ve kırala dediler: Ey kıral, bil ki, Medlerin ve Farsların kanunudur, kıralın koymuş olduğu hiç bir yasak ve kanun değişmez.</verse>
				<verse number="16">O zaman kıral emretti, ve Danieli getirdiler, ve aslanlar çukuruna attılar. Kıral söyliyip Daniele dedi: Durmadan kendisine kulluk ettiğin Allahın, seni o kurtaracaktır.</verse>
				<verse number="17">Ve bir taş getirilip çukurun ağzına konuldu, ve Danielden ötürü hiç bir şey değişmesin diye, kıral kendi mühür yüzüğü ile, ve büyük adamlarının mühür yüzüğü ile taşı mühürledi.</verse>
				<verse number="18">O zaman kıral kendi sarayına gitti, ve yemek yemeden geceyi geçirdi, ve önüne saz takımı getirilmedi, ve uykusu kaçtı.</verse>
				<verse number="19">O zaman kıral sabahlayın çok erken kalktı, ve acele ile aslanlar çukuruna gitti.</verse>
				<verse number="20">Ve çukura, Daniele yaklaşınca kederli sesle feryat etti; kıral söyliyip Daniele dedi: Ey Daniel, hay Allahın kulu, durmadan kendisine kulluk ettiğin Allahın, aslanlardan seni kurtarabildi mi?</verse>
				<verse number="21">O zaman Daniel kırala dedi: Ey kıral, ebediyen yaşa!</verse>
				<verse number="22">Allahım kendi meleğini gönderdi, ve aslanların ağzını kapadı, ve bana dokunmadılar; çünkü onun önünde bende suç bulunmadı; ve senin önünde de, ey kıral, zararlı bir iş yapmadım.</verse>
				<verse number="23">O zaman kıral çok sevindi, ve Danieli çukurdan çıkarsınlar diye emretti. Ve Daniel çukurdan çıkarıldı, ve kendisinde hiç bir incik bulunmadı, çünkü Allahına güvenmişti.</verse>
				<verse number="24">Ve kıral emretti, ve Danielden şikâyet etmiş olan o adamları getirdiler, ve onları, oğullarını ve karılarını, aslanlar çukuruna attılar; ve daha çukurun dibine varmadan, aslanlar onları kaptılar, ve bütün kemiklerini kırdılar.</verse>
				<verse number="25">O zaman kıral Darius bütün dünyada oturan bütün kavmlara, milletlere ve dillere yazdı: Selâmetiniz çok olsun!</verse>
				<verse number="26">Ferman ediyorum ki, bütün kırallığım ülkesi içinde bulunan insanlar, Danielin Allahından titresinler ve korksunlar; çünkü o hay Allahtır, ve ebetlerce kaimdir, ve yıkılmıyacak kırallık onun kırallığıdır, ve saltanatı sona kadar sürer.</verse>
				<verse number="27">Kurtarır ve azat eder, ve göklerde ve yerde alâmetler ve hârikalar işler; aslanların pençesinden Danieli kurtaran odur.</verse>
				<verse number="28">Ve Dariusun kırallığında, ve Farslı Koreşin kırallığında, bu Danielin işleri iyi gitti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">BABİL kıralı Belşatsarın birinci yılında, Daniel yatağında bir düş, ve başının rüyetlerini gördü; o zaman düşü yazdı, ve bu şeylerin topunu söyledi.</verse>
				<verse number="2">Daniel söyliyip dedi: Geceleyin rüyetimde gördüm, ve işte, göklerin dört yeli büyük denize saldırdılar.</verse>
				<verse number="3">Ve denizden, birbirinden farklı dört büyük canavar çıktı.</verse>
				<verse number="4">Birincisi aslana benziyordu, ve kartal kanatları vardı. Onun kanatları koparılıncıya kadar, ve yerden kaldırılıp insan gibi, iki ayak üzerinde durduruluncıya kadar baktım; ve ona bir insan yüreği verildi.</verse>
				<verse number="5">Ve işte, başka bir canavar, bir ikincisi, ayıya benziyordu; ve bir yanı üzerine doğruldu, ve ağzında, dişleri arasında üç kaburga kemiği vardı; ve ona şöyle dediler: Kalk, çok et ye.</verse>
				<verse number="6">Bundan sonra baktım, ve işte, bir başkası, kaplana benziyordu, ve sırtında dört kuş kanadı vardı; ve bu canavarın dört başı vardı; ve ona saltanat verildi.</verse>
				<verse number="7">Bundan sonra gece rüyetlerinde gördüm, ve işte, korkunç, ve ürkünç ve çok zorlu dördüncü bir canavar; ve büyük demir dişleri vardı; yutuyor, ve parçalıyor, ve artakalanı ayakları ile çiğniyordu; ve kendisinden önceki canavarların hepsinden farklı idi; ve on boynuzu vardı.</verse>
				<verse number="8">Boynuzlara iyi baktım, ve işte, onların arasından başka bir boynuz, bir küçüğü, çıktı, ve evelki boynuzlarından üçü onun önünden söküldü; ve işte, bu boynuzda insan gözleri gibi gözler, ve büyük şeyler söyliyen bir ağız vardı.</verse>
				<verse number="9">Tahtlar kuruluncıya kadar, ve Günleri eski olan oturuncıya kadar baktım; esvabı kar gibi ak ve başının saçı temiz yapağı gibi idi; tahtı ateş alevleri, ve tekerlekleri yanar ateşti.</verse>
				<verse number="10">Önünden bir ateş ırmağı çıkıyor, ve akıyordu; binlerce binler ona hizmet ediyorlardı, ve on binlerce on binler önünde ayakta duruyorlardı; mahkeme kuruldu, ve kitaplar açıldı.</verse>
				<verse number="11">Boynuzun söylediği büyük sözlerin sesinden dolayı o zaman ben bakıyordum; canavar öldürülünciye kadar, ve bedeni yok edilip ateşte yakılmağa verilinciye kadar baktım.</verse>
				<verse number="12">Ve öteki canavarlara gelince, bunların saltanatı alındı; fakat ömürleri bir zamana ve bir vakte kadar uzatıldı.</verse>
				<verse number="13">Gece rüyetlerinde gördüm, ve işte, insan oğluna benzer biri göklerin bulutları ile geldi, ve Günleri eski olana kadar geldi, ve onun önüne kendisini yaklaştırdılar.</verse>
				<verse number="14">Ve bütün kavmlar, milletler, ve diller ona kulluk etsinler diye, kendisine saltanat, ve izzet, ve kırallık verildi; onun saltanatı geçmiyecek ebedî bir saltanattır, ve kırallığı yıkılmıyacak bir kırallıktır.</verse>
				<verse number="15">Ben ise, Daniel, ruhum kalıbım içinde incindi, ve başımın rüyetleri beni üzdü.</verse>
				<verse number="16">Ayakta durmakta olanların birine yaklaştım, ve bütün bu şeylerden ötürü hakikat nedir diye ondan sordum. Ve bana anlattı, ve bu şeylerin manasını bana bildirdi.</verse>
				<verse number="17">Bu dört büyük canavar, yerden çıkacak dört kıraldır.</verse>
				<verse number="18">Fakat kırallığı Yüce Olanın mukaddesleri alacaklardır, ve ebede kadar, ve ebetler ebedine kadar kırallığı onlar edineceklerdir.</verse>
				<verse number="19">Ve hepsinden farklı olup çok korkunç olan, dişleri demirden ve tırnakları tunçtan olup yutan ve parçalıyan, ve artakalanı ayakları ile çiğniyen dördüncü canavardan ötürü,</verse>
				<verse number="20">ve onun başında olan on boynuzdan, ve çıkan öteki boynuzdan ötürü hakikat nedir bilmek istedim; o öteki boynuz ki, onun önünde üç boynuz düşmüştü, ve gözleri vardı, ve büyük şeyler söyliyen ağzı vardı, ve görünüşü obirlerinkinden daha iri idi.</verse>
				<verse number="21">Baktım, ve mukaddeslerle o boynuz cenk ediyordu,</verse>
				<verse number="22">ve Günleri eski olan gelip hüküm Yüce Olanın mukaddeslerine verilinciye kadar, ve kırallığı mukaddeslerin edindikleri zaman gelinciye kadar onları yendi.</verse>
				<verse number="23">Şöyle dedi: Dördüncü canavar, yer üzerinde, bütün kırallıklardan farklı olarak bütün yeri yutacak, ve onu çiğniyip parçalıyan dördüncü bir kırallık olacaktır.</verse>
				<verse number="24">Ve on boynuza gelince, bu kırallıktan on kıral çıkacaktır; ve onlardan sonra bir başkası çıkacak; ve öncekilerden farklı olup üç kıral düşürecektir.</verse>
				<verse number="25">Ve Yüce Olana karşı sözler söyliyecek, ve Yüce Olanın mukaddeslerini hırpalıyacak; ve zamanları ve şeriati değiştirmeği tasarlıyacak; ve bir vakte ve vakitlere ve yarım vakte kadar onun eline verileceklerdir.</verse>
				<verse number="26">Fakat mahkeme kurulacak, ve saltanatını sona kadar bitirip yok etmek için onu alacaklar.</verse>
				<verse number="27">Ve kırallık ve saltanat, ve bütün göklerin altındaki kırallıkların büyüklüğü Yüce Olanın mukaddeslerinin kavmına verilecek; onun kırallığı ebedî kırallıktır, ve bütün saltanatlar ona kulluk edecekler, ve baş iğeceklerdir.</verse>
				<verse number="28">İşin sonu buraya kadar. Ben ise, Daniel, düşüncelerim beni çok üzdü, ve benzim değişti; fakat bu işi yüreğimde sakladım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">BAŞLANGIÇTA bana görünen rüyetten sonra, kıral Belşatsarın kırallığının üçüncü yılında, bana, Daniele, bir rüyet göründü.</verse>
				<verse number="2">Ve rüyette gördüm; ve vaki oldu ki, ben gördüğüm zaman Elam vilâyetindeki Şuşan sarayında idim; ve rüyette gördüm, ve ben Ulay ırmağı yanında idim.</verse>
				<verse number="3">Ve gözlerimi kaldırıp baktım, ve işte, ırmağın önünde bir koç durmakta idi, ve iki boynuzu vardı; ve bu iki boynuz yüksektiler; ancak biri ötekinden daha yüksekti, ve yüksek olanı sonradan çıktı.</verse>
				<verse number="4">Koçu garba, ve şimale, ve cenuba doğru tos vurmakta gördüm; ve onun önünde hiç bir hayvan duramadı, ve onun elinden kurtaran yoktu; ve dileğine göre yaptı, ve kendini büyüttü.</verse>
				<verse number="5">Ve ben düşünmekte iken, işte, bütün yeryüzü üzerine garptan bir ergeç geldi, ve ayağı yere dokunmıyordu; ve ergecin gözleri arasında göze çarpan bir boynuzu vardı.</verse>
				<verse number="6">Ve ırmağın önünde durmakta olduğunu gördüğüm, iki boynuzu olan koçun yanına geldi, ve onun üzerine kuvvetinin şiddetile seğirtti.</verse>
				<verse number="7">Ve koçun yanına yaklaşmakta olduğunu gördüm, ve ona karşı kudurdu, ve koçu vurup iki boynuzunu kırdı, ve koçta onun önünde durmağa kuvvet yoktu; ve onu yere çaldı, ve onu çiğnedi; ve onun elinden koçu kurtaran yoktu.</verse>
				<verse number="8">Ve ergeç kendini pek çok büyüttü; ve zorlu olunca, büyük boynuz kırıldı; ve onun yerine, göklerin dört yeline doğru, göze çarpan dört boynuz çıktı.</verse>
				<verse number="9">Ve onların birinden küçük bir boynuz çıktı, ve cenuba doğru, ve şarka doğru, ve güzel diyara doğru çok büyüdü.</verse>
				<verse number="10">Göklerin ordusuna kadar da büyüdü; ve bu ordudan ve yıldızlardan bazılarını yere düşürdü, ve onları çiğnedi.</verse>
				<verse number="11">Ve o ordunun başbuğuna kadar kendisini büyüttü; ve daimî yakılan takdimeyi ondan çekip aldı, ve makdisinin yeri yıkıldı.</verse>
				<verse number="12">Ve ordu ile daimî yakılan takdime, günah yüzünden onun eline verildi; ve hakikati yere çaldı, ve istediğini yaptı, ve işi iyi gitti.</verse>
				<verse number="13">Ve söylemekte olan bir mukaddesi işittim; ve o söz söyliyene başka bir mukaddes dedi: Makdisi de orduyu da ayak altında çiğnemeğe vermek üzre, daimî yakılan takdime ve harap edici günah için olan bu rüyet ne vakte kadar?</verse>
				<verse number="14">Ve bana dedi; İki bin üç yüz akşamla sabah oluncıya kadar; makdis o zaman tahir olacak.</verse>
				<verse number="15">Ve vaki oldu ki, ben, Daniel, bu rüyeti görünce, onu anlıyayım diye araştırdım; ve işte, karşımda biri durdu, sanki bir insan görünüşü.</verse>
				<verse number="16">Ve Ulay ırmağı ortasından bir adam sesi işittim, ve çağırıp dedi: Ey Cebrail, rüyeti buna anlat.</verse>
				<verse number="17">Ve durduğum yere yakın geldi, ve o gelince ben yıldım, ve yüz üstü düştüm; ve bana dedi: Anla, ey âdem oğlu; çünkü bu rüyet sonun vaktinden ötürüdür.</verse>
				<verse number="18">Ve benimle söyleşirken, yüzüm yerde olarak derin uykuya daldım; ve bana dokunup beni ayakta durdurdu.</verse>
				<verse number="19">Ve dedi: İşte, gazabın son vaktinde ne olacağını ben sana bildireyim; çünkü sonun muayyen vakti içindir.</verse>
				<verse number="20">Gördüğün iki boynuzu olan koç Medya ve Fars kırallarıdır.</verse>
				<verse number="21">Ve o kıllı ergeç Yunan ili kıralıdır; ve gözleri arasında olan büyük boynuz birinci kıraldır.</verse>
				<verse number="22">Ve kırılmış, ve yerine dört boynuz çıkmış olana gelince, o milletten dört kırallık çıkacak, fakat onun kuvvetinde olmıyacaklar.</verse>
				<verse number="23">Ve onların kırallığının son vaktinde günahkârlar ölçülerini doldurunca, sert yüzlü, ve bilmeceler anlıyan bir kıral çıkacak.</verse>
				<verse number="24">Ve onun kuvveti büyük olacak, fakat kendi kuvvetile değil; ve şaşılacak surette harap edecek, ve işi iyi gidecek, ve istediğini yapacak; ve zorlu adamları, ve mukaddes kavmı helâk edecek.</verse>
				<verse number="25">Ve siyaseti ile elinde hileyi semereli kılacak; ve kendisini yüreğinde büyütecek, ve emniyet içinde olan bir çok adamları helâk edecek; ve reisler Reisine karşı ayaklanacak; fakat kendisine el dokunmadan kırılacak.</verse>
				<verse number="26">Ve söylenmiş olan bu akşam ve sabah rüyeti gerçektir; fakat sen rüyeti sakla; çünkü çok günler içindir.</verse>
				<verse number="27">Ve ben, Daniel, bayıldım, ve günlerce hasta oldum; sonra kalkıp kıralın işlerini yaptım; ve bu rüyete şaştım, fakat anlıyan yoktu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">MEDLER zürriyetinden Ahaşveroşun oğlu Dariusun birinci yılında, o Darius ki, Kildanîler ülkesi üzerine kıral edilmişti,</verse>
				<verse number="2">onun kırallığının birinci yılında, ben, Daniel, Yeruşalimin harabiyetleri müddetinin dolması için, RAB tarafından Yeremya peygambere sözü gelmiş olan yılların sayısını kitaplardan anladım, yetmiş yıl.</verse>
				<verse number="3">Ve çulda, ve külde, dua ile, ve yalvarışlarla, oruçla Rab Allahı aramak için ona yüneldim.</verse>
				<verse number="4">Ve Allahım RABBE dua ettim, ve itiraf edip dedim: Ah, ya Rab, kendini sevenlerle ve emirlerini tutanlarla ahdi ve inayeti koruyan, büyük ve korkunç Allaha,</verse>
				<verse number="5">biz suç ettik, ve sapıklık ettik, ve kötülük işledik, ve senin emirlerinden ve hükümlerinden saparak âsi olduk;</verse>
				<verse number="6">ve kırallarımıza, reislerimize, ve atalarımıza, ve bütün memleket kavmına, senin isminle söylemiş olan peygamber kullarını dinlemedik.</verse>
				<verse number="7">Ya Rab, adalet sana, ve bugün olduğu gibi, yüzler utancı bizlere, Yahuda erlerine, ve Yeruşalimde oturanlara, ve sana karşı işlemiş oldukları hainlikten ötürü kendilerini sürmüş olduğun bütün memleketlerde, yakında ve uzakta olan İsrailin hepsine.</verse>
				<verse number="8">Ya Rab, yüzler utancı bizlere, kırallarımıza, reislerimize, ve atalarımıza, çünkü sana karşı suç ettik.</verse>
				<verse number="9">Rahmetler ve bağışlama Allahımız Rabbindir; çünkü ona karşı biz âsi olduk;</verse>
				<verse number="10">ve peygamber kulları elile önümüze koymuş olduğu şeriatlerinde yürümek üzre, Allahımız RABBİN sözünü dinlemedik.</verse>
				<verse number="11">Ve senin sözünü dinlemesinler diye, bütün İsrail saparak, senin şeriatinden öte geçtiler; ve Allah kulu Musanın şeriatinde yazılmış olan and ve lânet üzerimize döküldü; çünkü ona karşı suç ettik.</verse>
				<verse number="12">Ve üzerimize büyük kötülük getirerek, bize karşı ve bize hükmetmekte olan hâkimlerimize karşı, sözlerini pekiştirdi; çünkü Yeruşalime yapıldığı gibi bütün gökler altında yapılmamıştır.</verse>
				<verse number="13">Musanın şeriatinde yazılmış olduğu gibi, bütün bu kötülük başımıza geldi; fakat fesatlarımızdan dönelim, ve senin hakikatinde anlayışlı olalım diye Allahımız RABBİN yüzünü dilemedik.</verse>
				<verse number="14">Ve kötülüğü üzerimize getirmekte RAB uyanık davrandı, ve onu üzerimize getirdi; çünkü yaptığı bütün işlerinde Allahımız RAB âdildir, ve onun sözünü biz dinlemedik.</verse>
				<verse number="15">Ve şimdi, sen ki, kavmını Mısır diyarından kuvvetli el ile çıkardın, ve bugün olduğu gibi kendine nam kazandın, ey Allahımız Rab! biz suç ettik, biz kötülük ettik.</verse>
				<verse number="16">Bütün adaletli işlerinden ötürü, ya Rab, sana niyaz ederim, kendi şehrinden, Yeruşalimden, mukaddes dağından öfken ve kızgınlığın dönsün; çünkü bizim suçlarımız ve atalarımızın fesadı yüzünden Yeruşalimle kendi kavmın çevremizdekilerin hepsine rüsvay oldu.</verse>
				<verse number="17">Ve şimdi, ey Allahımız, bu kulunun duasını ve yalvarışlarını dinle, ve viran olan kendi makdisinin üzerine yüzünü Rab uğrunda parlat.</verse>
				<verse number="18">Ey Allahım, kulağını iğ ve işit; gözlerini aç, ve viranelerimize, ve isminle çağırılan şehre bak; çünkü salâhımızdan ötürü değil, ancak senin büyük rahmetlerinden ötürü yalvarışlarımızı önüne arzediyoruz.</verse>
				<verse number="19">Ya Rab, işit; ya Rab, bağışla; ya Rab, iyi dinle ve yap; kendi uğrunda geciktirme, ey Allahım, çünkü kendi şehrin ve kavmının üzerine senin ismin çağırılıyor.</verse>
				<verse number="20">Ve ben daha söylemekte, ve dua etmekte, ve suçumu, ve kavmım İsrailin suçunu itiraf etmekte, ve Allahımın mukaddes dağı için yalvarışlarımı Allahım RABBİN önüne arzetmekte iken;</verse>
				<verse number="21">evet, ben daha duada söylemekte iken, başlangıçta rüyette görmüş olduğum Cebrail kişi, akşam takdimesi vakitlerinde tez uçarak yanıma geldi.</verse>
				<verse number="22">Ve bana anlattı, ve benimle söyleşip dedi: Ey Daniel, sana hikmet ve anlayış vermek üzre şimdi çıktım.</verse>
				<verse number="23">Senin yalvarışlarının başlangıcında emir çıktı, ben de sana bildirmeğe geldim; çünkü sen çok sevilmişsindir; ve işi bilip rüyeti anla.</verse>
				<verse number="24">Günahı bitirmek, ve suçları sona erdirmek, ve fesat için kefaret etmek, ve ebedî salâhı içeri getirmek, ve rüyeti ve peygamberliği mühürlemek, ve mukaddesler mukaddesini meshetmek için kendi kavmın üzerine, ve senin mukaddes şehrin üzerine yetmiş hafta hükmolundu.</verse>
				<verse number="25">Ve bilip anla ki, Yeruşalimi eski haline koymak ve bina etmek için emrin çıkmasından mesholunan hükümdara kadar yedi hafta, ve altmış iki hafta olacak; o yine sokakla ve hendekle yapılacak, bu da sıkıntı vakitlerinde olacak.</verse>
				<verse number="26">Ve bu altmış iki haftadan sonra mesholunan kesilip atılacak, ve bir şeyi olmıyacak; ve gelecek hükümdarın kavmı şehri ve makdisi harap edecek; ve onun sonu tufanla olacak, ve ta sona kadar cenk olacak; harabiyetler takdir olunmuştur.</verse>
				<verse number="27">Ve çoğu ile bir haftalık kuvvetli ahit kesecek; ve haftanın ortasında kurbanla takdimeyi durduracak; ve mekruh şeylerin kanadı üzerinde harap eden biri gelecek; ve tam sona kadar, bu da hükmolunmuştur, viranenin üzerine öfke dökülecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">FARS kıralı Koreşin üçüncü yılında, adı Belteşatsar çağırılan Daniele bir şey açıldı; ve bu şey hakikattı, ve büyük bir harpti; ve bu şeyi anladı, ve onun rüyette anlayışı vardı.</verse>
				<verse number="2">O günlerde, ben, Daniel, üç hafta yas tutuyordum.</verse>
				<verse number="3">Tam üç hafta doluncıya kadar, iyi yemek yemedim, ve ağzıma et ve şarap girmedi, ve hiç yağ sürünmedim.</verse>
				<verse number="4">Ve birinci ayın yirmi dördüncü gününde ben, büyük ırmağın, Diclenin kenarında iken,</verse>
				<verse number="5">gözlerimi kaldırıp baktım, ve işte, ketenler giyinmiş, ve beline saf Ufaz altını kuşanmış bir adam;</verse>
				<verse number="6">ve onun bedeni gök zümrüt gibi, ve yüzü şimşek görünüşü gibi, ve gözleri alevli meşaleler gibi, ve kolları ve ayakları cilâlı tunç gibi, ve sözlerinin gürlemesi bir cümhur gürlemesi gibi idi.</verse>
				<verse number="7">Ve ben, Daniel, rüyeti yalnız ben gördüm; ve benimle beraber olan adamlar rüyeti görmediler; ancak onların üzerine büyük bir titreme düştü, ve gizlenmek için kaçtılar.</verse>
				<verse number="8">Ve ben yalnız kaldım, ve bu büyük rüyeti gördüm, ve bende kuvvet kalmadı; ve yüzümün rengi bozuldu, ve kuvvetimi tutamadım.</verse>
				<verse number="9">Fakat sözlerinin gürlemesini işittim; ve sözlerinin gürlemesini işitince yüz üstü derin uykuya daldım, ve yüzüm yerde idi.</verse>
				<verse number="10">Ve işte, bir el bana dokundu, ve beni dizlerimle el ayalarımın üzerine koydu.</verse>
				<verse number="11">Ve bana dedi: Ey Daniel, çok sevilmiş olan adam, sana söylediğim sözleri anla, ve ayağa kalk; çünkü şimdi sana gönderildim. Ve bana bu sözü söyliyince titriyerek ayakta durdum.</verse>
				<verse number="12">Ve bana dedi: Ey Daniel, korkma; çünkü sözlerin, anlamağa ve Allahının önünde kendini alçaltmağa yürek koyduğun ilk günden işitildi; ve senin sözlerinden ötürü ben geldim.</verse>
				<verse number="13">Fakat Fars ülkesinin reisi, yirmi bir gün bana karşı durdu; ve işte, birinci reislerden biri olan Mikael bana yardım etmeğe geldi; ve ben orada, Fars kırallarının yanında alıkonuldum.</verse>
				<verse number="14">Şimdi son günlerde senin kavmının başına ne geleceğini sana anlatmağa geldim; çünkü bu rüyet daha çok günler içindir.</verse>
				<verse number="15">Ve bana böyle sözler söyliyince, yüzümü yere iğdim, ve dilsiz kaldım.</verse>
				<verse number="16">Ve işte, âdem oğullarına benziyen biri dudaklarıma dokundu, ve ağzımı açıp söyledim, ve karşımda durana dedim: Efendim, bu rüyetle sıkıntılarım üzerime döndü, ve kuvvetimi tutamıyorum.</verse>
				<verse number="17">Ve bu efendimin kulu nasıl bu efendimle söyleşebilir? çünkü ben, şimdiden bende kuvvet tükendi, ve içimde soluk kalmadı.</verse>
				<verse number="18">O zaman sanki adam görünüşünde olan biri yine bana dokundu, ve beni kuvvetlendirdi.</verse>
				<verse number="19">Ve dedi: Korkma, ey sen, çok sevilmiş olan adam, sana selâmet, kuvvetlen, evet, kuvvetlen. Ve bana söyliyince kuvvetlenip dedim: Söyle, efendim; çünkü beni kuvvetlendirdin.</verse>
				<verse number="20">Ve dedi: Sana niçin geldiğimi biliyor musun? ve şimdi Fars reisi ile cenkleşmeğe döneceğim; ve ben gidince, işte, Yunan ili reisi gelecek.</verse>
				<verse number="21">Fakat hakikat yazısında çizilmiş olanı sana bildireceğim; ve onlara karşı reisiniz Mikaelden başka bana destek olan kimse yok.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE ben, Med Dariusun birinci yılında, onu pekiştirmek ve kendisine kuvvet vermek için yanında durdum.</verse>
				<verse number="2">Ve şimdi hakikati sana bildireyim. İşte, Farsta daha üç kıral çıkacak; ve dördüncüsü hepsinden daha çok zengin olacak; ve zenginliği yüzünden kuvvetlenince Yunan ülkesine karşı hepsini uyandıracak.</verse>
				<verse number="3">Ve yiğit bir kıral çıkacak, ve büyük kuvvetle saltanat sürecek, ve dileğine göre yapacak.</verse>
				<verse number="4">Ve çıkar çıkmaz kırallığı kırılacak, ve göklerin dört yeline doğru bölünecek, ancak zürriyeti için, ve sürdüğü saltanata göre olmıyacak; çünkü onun kırallığı kökünden sökülecek, ve onlardan olmıyan başkalarının olacak.</verse>
				<verse number="5">Ve cenup kıralı ile reislerinden biri kuvvetlenecekler; ve reis ondan daha kuvvetli olacak, ve saltanat sürecek; saltanatı büyük saltanat olacak.</verse>
				<verse number="6">Ve yıllardan sonra birleşecekler; ve uzlaşma yapmak için cenup kıralının kızı şimal kıralının yanına gelecek; fakat bazusunun kuvvetini tutamıyacak; bu kıral da bazusu da durmıyacak; ancak kadınla onu getirmiş olanlar, babası da, kadına o vakitlerde destek olan da ele verilecekler.</verse>
				<verse number="7">Ve onun yerine o kadının köklerinın filizinden biri çıkacak, ve orduya gelecek, ve şimal kıralının hisarına girecek, ve onlarla uğraşıp yenecek.</verse>
				<verse number="8">Ve onların ilâhlarını da dökme putları ile, gümüş ve altın güzel kapları ile beraber sürüp Mısıra götürecek; ve bir kaç yıl şimal kıralından el çekecek.</verse>
				<verse number="9">O da cenup kıralının ülkesine gelecek, fakat kendi toprağına dönecek.</verse>
				<verse number="10">Ve onun oğulları harp edecekler, ve büyük kuvvetler cümhuru toplıyacaklar, ve o gelip basacak, ve geçecek; ve geri dönecekler, ve, onun hisarına kadar cenk edecekler.</verse>
				<verse number="11">Ve cenup kıralı öfkelenip çıkacak, ve onunla, şimal kıralı ile, cenkleşecek; ve o da büyük bir cümhur çıkaracak, ve cümhur onun eline verilecek.</verse>
				<verse number="12">Ve cümhur ortadan kaldırılınca onun yüreği yükselecek; ve on binlerce insanı düşürecek, fakat yenmiyecek.</verse>
				<verse number="13">Ve şimal kıralı yine gelecek, ve birincisinden daha büyük bir cümhur çıkaracak; ve vakitlerden, yıllardan sonra büyük bir ordu ile ve çok hazırlıkla gelecek.</verse>
				<verse number="14">Ve o vakitler bir çokları cenup kıralına karşı duracaklar; senin kavmının zorbaları da, rüyet yerine gelsin diye kalkacaklar; fakat düşecekler.</verse>
				<verse number="15">Ve şimal kıralı gelecek, ve meteris kurup duvarlı bir şehir alacak; ve cenubun kuvvetleri, ve kendi seçme kavmı dayanmıyacaklar, ve dayanmağa kuvvet olmıyacak.</verse>
				<verse number="16">Ve ona karşı gelen kendi dileğine göre yapacak, ve karşısında dayanan olmıyacak; ve güzel diyarda duracak, ve helâk onun elinde olacak.</verse>
				<verse number="17">Ve kırallığının bütün kuvvetile gelmeğe yünelecek, ve onunla uzlaşma şartları olacak; ve bunları yapacak; ve diyarı helâk etsin diye kadınlar kızını ona verecek; fakat kız durmıyacak, ve onun olmıyacak.</verse>
				<verse number="18">Ondan sonra yüzünü adalara çevirecek, ve çoğunu alacak; fakat bir başbuğ onun ettiği hakarete son verecek; onun hakaretini de kendi üzerine döndürecek.</verse>
				<verse number="19">Ve yüzünü kendi memleketinin hisarlarına çevirecek; fakat sürçüp düşecek; ve bulunmıyacak.</verse>
				<verse number="20">Ve onun yerine biri çıkacak ki, kırallığının izzeti olan diyardan vergi devşireni geçirecek; fakat öfke ile ve cenkle olmıyarak bir kaç gün içinde kırılacak.</verse>
				<verse number="21">Ve kendisine kırallık şerefi vermedikleri hor görülmüş bir adam onun yerine çıkacak; fakat emniyet vaktinde gelecek, ve yaltaklanarak kırallığı ele alacak.</verse>
				<verse number="22">Ve basan kuvvetler onun önünden basılacaklar, ve kırılacaklar; ve ahit hükümdarı da kırılacak.</verse>
				<verse number="23">Ve onunla yapılmış olan muahededen sonra, hile ile davranacak; ve çıkacak, ve küçük bir milletle kuvvetlenecek.</verse>
				<verse number="24">Vilâyetin en semiz yerleri üzerine emniyet vaktinde gelecek; ve ataları, ve atalarının ataları tarafından yapılmamış olan şeyi yapacak; onlar arasında yağma ve çapul malı ile servetler saçacak; ve bir vakit hisarlara karşı düzenlerini kuracak.</verse>
				<verse number="25">Ve büyük bir ordu ile cenup kıralına karşı kuvvetini ve yüreğini uyandıracak; ve cenup kıralı büyük ve çok kuvvetli bir ordu ile cenge kalkacak; fakat duramıyacak; çünkü ona karşı düzenler kuracaklar.</verse>
				<verse number="26">Onun güzel yemeklerini yiyenler de onu kıracaklar, ve onun ordusu dağılacak, ve çoğu vurulup düşecek.</verse>
				<verse number="27">Bu iki kıral ise, yürekleri kötülük tasarlıyacak, ve bir sofrada yalanlar söyliyecekler; fakat bu yürümiyecek; çünkü son ancak muayyen vakitte olacaktır.</verse>
				<verse number="28">Ve çok malla memleketine dönecek; ve yüreği mukaddes ahde karşı olacak; ve istediğini yapıp memleketine dönecek.</verse>
				<verse number="29">Belli vakitte dönüp cenuba gidecek; fakat son başlangıç gibi olmıyacak.</verse>
				<verse number="30">Çünkü kendisine karşı Kittim gemileri gelecek; ve cesareti kırılıp dönecek, ve mukaddes ahde karşı gazap edip istediğini yapacak; ve geri dönecek, ve mukaddes ahdi bırakanlara saygı gösterecek.</verse>
				<verse number="31">Ve onun tarafından kuvvetler kalkıp makdisi, hisarı, bozacaklar, ve daimî yakılan takdimeyi kaldıracaklar, ve harap edici mekruh şeyi kuracaklar.</verse>
				<verse number="32">Ve ahdi kötüliyenleri yaltaklanarak saptıracak; fakat kendi Allahını bilen kavm kuvvetlenecek, ve yiğitlikler edecekler.</verse>
				<verse number="33">Ve kavmın anlayışlı adamları çoğuna öğretecekler; fakat günlerce kılıçla, ve alevle, sürgünlükle, ve soygunla düşecekler.</verse>
				<verse number="34">Ve onlar düşünce biraz yardım görecekler; fakat çoğu yaltaklanıp onlarla birleşecekler.</verse>
				<verse number="35">Ve sonun vaktine kadar kendilerini tasfiye etmek, temizlemek, ve ağartmak için anlayışlı olanlardan bazıları düşecekler; çünkü daha muayyen vakte kadardır.</verse>
				<verse number="36">Ve kıral dileğine göre yapacak; ve kendisini yükseltecek, ve kendisini her ilâhtan büyük edecek, ve ilâhların Allahına karşı şaşılacak şeyler söyliyecek; ve gazap tamam oluncıya kadar işi iyi gidecek; çünkü hükmolunan şey yapılacaktır.</verse>
				<verse number="37">Ne atalarının ilâhlarına, ne de kadınların özlediğine, hiç bir ilâha saygı göstermiyecek; çünkü kendisini hepsinden büyük edecek.</verse>
				<verse number="38">Fakat onun yerine hisarlar ilâhına izzet verecek; ve atalarının bilmedikleri bir ilâha altınla, ve gümüşle, ve değerli taşlarla, ve güzel şeylerle izzet verecek.</verse>
				<verse number="39">Ve ecnebi bir ilâhın yardımı ile en kuvvetli hisarlarla uğraşacak; bu ilâhı tanıyan herkese çok izzet verecek; ve onları bir çoğu üzerine hâkim kılacak, ve bedel olarak diyarı taksim edecektir.</verse>
				<verse number="40">Ve sonun vaktinde cenup kıralı, onunla çarpışacak; ve ona karşı şimal kıralı cenk arabaları ile, ve atlılarla, ve çok gemilerle kasırga gibi gelecek; ve memleketlere girecek, ve basıp geçecek.</verse>
				<verse number="41">Güzel diyara da girecek, ve çok memleketler düşecek; fakat şunlar, Edom ve Moab, ve Ammon oğullarının ileri gelenleri, onun elinden kurtulacaklar.</verse>
				<verse number="42">Elini de memleketler üzerine uzatacak; ve Mısır diyarı kurtulmıyacak.</verse>
				<verse number="43">Ve altın ve gümüş hazinelere, ve Mısırın bütün değerli şeylerine hâkim olacak; ve Lubîlerle Habeşler onun ardınca yürüyecekler.</verse>
				<verse number="44">Fakat şarktan ve şimalden gelen haberler onu üzecek; ve çoğunu helâk etmek, ve bütün bütün yok etmek için büyük kızgınlıkla çıkacak.</verse>
				<verse number="45">Ve denizle güzel mukaddes dağın arasında kendi saray çadırlarını kuracak; fakat sonuna erecek, ve ona yardım eden olmıyacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE senin kavmın oğulları için durmakta olan büyük reis, Mikael, o vakit kalkacak; ve millet olalıdan beri o zamana kadar vaki olmamış bir sıkıntı vakti olacak; ve o vakit senin kavmın, kitapta yazılı bulunan herkes kurtulacak.</verse>
				<verse number="2">Ve yerin toprağında uyuyanlardan bir çoğu, bunlar ebedî hayata, ve şunlar utanca ve ebedî nefrete uyanacaklar.</verse>
				<verse number="3">Ve anlayışlı olanlar gök kubbesinin parıltısı gibi, bir çoğunu salâha döndürenler de yıldızlar gibi ebediyen ve daima parlıyacaklar.</verse>
				<verse number="4">Fakat sen, ey Daniel, sonun vaktine kadar bu sözleri sakla, ve kitabı mühürle; bir çok adamlar araştıracaklar, ve bilgi çoğalacaktır.</verse>
				<verse number="5">Ve ben, Daniel, baktım, ve işte, başka iki adam, biri ırmağın bu kenarında, ve obiri ırmağın öteki kenarında duruyorlardı.</verse>
				<verse number="6">Ve biri ırmak sularının üzerinde olan ketenler giyinmiş adama dedi: Bu hârikaların sonuna ne kadar vakit var?</verse>
				<verse number="7">Ve ırmağın suları üzerinde olan ketenler giyinmiş adamı işittim; sağ elini ve sol elini göklere doğru kaldırıp ebediyen hay olanın hakkı için and etti: Bir vakit ve vakitler ve yarım vakit olacak; ve mukaddes kavmın kuvvetini kırmağı bitirdikleri zaman bütün bu şeyler bitecektir.</verse>
				<verse number="8">Ve ben işittim, fakat anlamadım; ve dedim: Efendim, bunun en sonu ne olacak?</verse>
				<verse number="9">Ve dedi: Git, Daniel, çünkü sonun vaktine kadar bu sözler saklıdır, ve mühürlüdür.</verse>
				<verse number="10">Bir çoğu kendilerini temizliyecekler, ve ağartacaklar, ve tasfiye olunacaklar; fakat kötüler kötülük edecekler; ve kötülerden hiç biri anlamıyacak; fakat anlayışlı olanlar anlıyacaklar.</verse>
				<verse number="11">Ve daimî yakılan takdimenin kaldırıldığı, ve harap edici mekruh şeyin dikildiği vakitten başlıyarak bin iki yüz doksan gün olacak.</verse>
				<verse number="12">Dayanıp bin üç yüz otuz beş güne yetişene ne mutlu!</verse>
				<verse number="13">Fakat sen, son oluncıya kadar git; çünkü rahata varacaksın, ve günlerin sonunda kendi nasibine kalkacaksın.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="28">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">YAHUDA kıralları Uzziya, Yotam, Ahaz, ve Hizkiyanın günlerinde, ve İsrail kıralı Yoaşın oğlu Yeroboamın günlerinde Beerinin oğlu Hoşeaya gelen RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="2">RABBİN Hoşea vasıtası ile söylediği sözün başlangıcıdır. RAB Hoşeaya dedi: Git kendine bir kötü kadın, ve zina çocukları al; çünkü memleket RABBİN ardından ayrılarak çok zina ediyor.</verse>
				<verse number="3">Ve gitti, ve Diblaimin kızı Gomeri aldı, ve kadın gebe kalıp ona bir oğul doğurdu.</verse>
				<verse number="4">Ve RAB ona dedi: Adını Yizreel koy; çünkü Yizreelde dökülen kanın öcünü çok geçmeden Yehu evinden alacağım, ve İsrail evi kırallığının sonunu getireceğim.</verse>
				<verse number="5">Ve o gün vaki olacak ki, Yizreel deresinde İsrailin yayını kıracağım.</verse>
				<verse number="6">Ve kadın yine gebe kaldı, ve bir kız doğurdu. Ve RAB ona dedi: Adını Lo-ruhama koy; çünkü artık İsrail evine acımıyacağım ki, onlara elbette bağışlıyayım.</verse>
				<verse number="7">Fakat Yahuda evine acıyacağım, ve onların Allahı RABBİN vasıtası ile kendilerini kurtaracağım, ve onları yayla, ve kılıçla, ve cenkle, ve atlarla, ve atlılarla kurtarmıyacağım.</verse>
				<verse number="8">Ve kadın Lo-ruhamayı sütten kesince gebe kaldı, ve bir oğul doğurdu.</verse>
				<verse number="9">Ve RAB dedi: Adını Lo-ammi koy; çünkü siz benim kavmım değilsiniz, ben de sizin Allahınız olmıyacağım.</verse>
				<verse number="10">Fakat İsrail oğullarının sayısı ölçülemiyen ve sayılamıyan deniz kumu gibi olacak, ve vaki olacak ki, onlara: Siz benim kavmım değilsiniz, denildiği yerde kendilerine: Hay olan Allahın oğullarısınız, denilecek.</verse>
				<verse number="11">Ve Yahuda oğulları ile İsrail oğulları bir araya toplanacaklar, ve kendilerine tek baş koyacaklar, ve memleketten çıkacaklar; çünkü Yizreel günü büyük olacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">KARDEŞLERİNİZE Ammi, ve kızkardeşlerinize Ruhama diyin.</verse>
				<verse number="2">Ananızla çekişin, çekişin; çünkü o benim karım değil, ve ben onun kocası değilim; ve fahişeliğini yüzünden, ve zinalarını bağrından atsın;</verse>
				<verse number="3">yoksa onu çırçıplak soyacağım, ve onu doğduğu günde olduğu gibi kılacağım, ve onu çöl gibi edeceğim, ve onu kurak diyar gibi kılacağım, ve onu susuzlukla öldüreceğim.</verse>
				<verse number="4">Ve oğullarına acımıyacağım; çünkü onlar zina oğullarıdır;</verse>
				<verse number="5">çünkü onların anası zina etti; onlara gebe kalan kadın rezalet etti; çünkü dedi: Oynaşlarımın ardınca gideceğim; ekmeğimi ve suyumu, yapağımı ve ketenimi, yağımı ve içkimi verenler onlardır.</verse>
				<verse number="6">Bundan dolayı, işte, onun yoluna çalılarla çit çekeceğim, ve kendisine karşı duvar yapacağım, ve yollarını bulmıyacak.</verse>
				<verse number="7">Ve oynaşlarının ardınca gidecek, fakat onlara yetişmiyecek; ve onları arıyacak, fakat bulmıyacak; o zaman diyecek: Gideyim, ve ilk kocama döneyim, çünkü o vakit halim şimdikinden daha iyi idi.</verse>
				<verse number="8">Çünkü kendisine buğday, ve yeni şarap, ve yağ veren, ve Baal için kullandıkları gümüşle altını kendisine çoğaltan ben olduğumu bilmedi.</verse>
				<verse number="9">Bundan ötürü vaktinde buğdayımı, ve mevsiminde yeni şarabımı geri alacağım, ve onun çıplaklığını örtecek olan yapağımı ve ketenimi çekip alacağım.</verse>
				<verse number="10">Ve şimdi oynaşlarının önünde onun utancını açığa çıkaracağım, ve kimse onu elimden kurtarmıyacak.</verse>
				<verse number="11">Ve bütün sevincini, bayramlarını, ay başılarını, ve Sebtlerini, ve bütün belli bayramlarını sona erdireceğim.</verse>
				<verse number="12">Ve asmalarını ve incir ağaçlarını harap edeceğim; onlar için: Bunlar benim ücretim, onları bana oynaşlarım verdiler, diyordu; ve onları orman edeceğim, ve kır hayvanları onları yiyecekler.</verse>
				<verse number="13">Ve kendilerine buhur yaktığı Baalların günlerini onun üzerinde yoklıyacağım, o zaman ki, halkaları ile ve mücevherlerile süslenmiş, ve oynaşlarının ardınca gitmiş, ve beni unutmuştu, RAB diyor.</verse>
				<verse number="14">Bundan dolayı, işte, ben onu kandıracağım, ve onu çöle götüreceğim, ve onun yüreğine söyliyeceğim.</verse>
				<verse number="15">Ve onun bağlarını kendisine oradan vereceğim, ve ümit kapısı olarak kendisine Akor deresini vereceğim, ve orada gençliğinin günlerinde olduğu gibi, ve Mısır diyarından çıktığı günlerde olduğu gibi terennüm edecek.</verse>
				<verse number="16">Ve o gün vaki olacak ki, RAB diyor, bana İşi diyeceksin, ve bana artık Baali demiyeceksin.</verse>
				<verse number="17">Ve onun ağzından Baalların adlarını kaldıracağım, ve artık adları ile anılmıyacaklar.</verse>
				<verse number="18">Ve kır hayvanları ile, ve göklerin kuşları ile, ve toprakta sürünenlerle o gün onlar için ahit keseceğim; ve memleketten yay ile kılıcı kırıp cengi kaldıracağım, ve kendilerini emniyette yatıracağım.</verse>
				<verse number="19">Ve seni ebediyen kendime nişanlıyacağım; evet, seni doğrulukla ve hakla, ve inayetle, ve rahmetlerle kendime nişanlıyacağım.</verse>
				<verse number="20">Ve seni sadakatla kendime nişanlıyacağım, ve RABBİ tanıyacaksın.</verse>
				<verse number="21">Ve o gün vaki olacak ki, cevap vereceğim, RAB diyor, göklere cevap vereceğim, ve onlar yere cevap verecekler;</verse>
				<verse number="22">ve yer buğdaya, ve yeni şaraba, ve yağa cevap verecek; ve onlar Yizreele cevap verecekler.</verse>
				<verse number="23">Ve onu memlekette kendim için ekeceğim; ve merhamete ermemiş olana acıyacağım; ve kavmım olmıyana: Sen kavmımsın, diyeceğim; o da: Allahım, diyecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE RAB bana dedi: İsrail oğulları başka ilâhlara yüneldikleri, ve üzüm pidelerini sevdikleri halde RAB onları nasıl seviyorsa, sen de yine git, dostunun sevgilisi, ve zina eden kadını sev.</verse>
				<verse number="2">Ve onu kendime on beş gümüşle, ve bir buçuk homer arpaya satın aldım;</verse>
				<verse number="3">ve ona dedim: Çok günler benim olarak oturacaksın; zina etmiyeceksin, ve kimsenin karısı olmıyacaksın; ben de sana öyle olacağım.</verse>
				<verse number="4">Çünkü İsrail oğulları çok günler kıralsız, ve reissiz ve kurbansız, ve dikili taşsız, ve efodsuz, ve terafimsiz kalacaklar;</verse>
				<verse number="5">sonra İsrail oğulları dönüp kendilerinin Allahı RABBİ, ve kıralları Davudu arıyacaklar, ve son günlerde korkarak RABBE, ve onun iyiliğine dönecekler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">EY İsrail oğulları, RABBİN sözünü dinleyin; çünkü memlekette oturanlarla RABBİN davası var, çünkü memlekette hakikat, ve iyilik, ve Allah bilgisi yok.</verse>
				<verse number="2">Lânet ve yalan, ve adam öldürme ve hırsızlık, ve zinadan başka bir şey yok; zorbalık ediyorlar, ve kan üzerine kan dökülüyor.</verse>
				<verse number="3">Bundan ötürü memleket yas tutacak, ve onda oturan herkes, kır hayvanları ve göklerin kuşları da zebun düşecek; ve denizin balıkları bile ortadan kaldırılacak.</verse>
				<verse number="4">Ancak kimse çekişmesin, ve kimse azarlamasın; çünkü kavmın kâhinle çekişenler gibidir.</verse>
				<verse number="5">Ve sen gündüzün sürçeceksin, peygamber de geceleyin seninle beraber sürçecek; ve senin ananı helâk edeceğim.</verse>
				<verse number="6">Kavmım bilgi yokluğundan helâk oldu; mademki sen bilgiyi reddettin, bana kâhinlik etmiyesin diye ben de seni reddedeceğim; mademki Allahının şeriatini unuttun, ben de senin oğullarını unutacağım.</verse>
				<verse number="7">Onlar ne kadar çoğaldılarsa, bana karşı o kadar çok suç ettiler; onların izzetini utanca döndüreceğim.</verse>
				<verse number="8">Kavmımın suçu ile besleniyorlar, ve onların fesadına can atıyorlar.</verse>
				<verse number="9">Ve kavm, nasılsa kâhin de öyle olur; ve yollarını onlar üzerinde yoklıyacağım, ve işlerinin karşılığını onlara ödiyeceğim.</verse>
				<verse number="10">Yiyecekler, ve doymıyacaklar; zina edecekler, ve çoğalmıyacaklar; çünkü RABBİ dinlemeği bıraktılar.</verse>
				<verse number="11">Zina, ve eski şarapla yeni şarap aklı alır.</verse>
				<verse number="12">Kavmım kendi ağacına danışıyor, ve değneği ona bildiriyor; çünkü zina ruhu onları saptırdı; ve kendi Allahlarından ayrılıp zina ettiler.</verse>
				<verse number="13">Dağların başlarında kurban ediyorlar, tepelerde, meşe, ve kavak ve çitlenbik ağaçları altında buhur yakıyorlar, çünkü onların gölgesi iyidir; bundan dolayı kızlarınız fahişelik ediyorlar, ve gelinleriniz zina ediyorlar.</verse>
				<verse number="14">Fahişelik ettikleri zaman kızlarınızı, ve zina ettikleri zaman gelinlerinizi cezalandırmıyacağım; çünkü erkekler kendileri fahişelerle bir yana çekiliyorlar, ve fuhşa vakfedilmiş kadınlarla beraber kurban kesiyorlar; ve anlayışsız kavm yıkılacak.</verse>
				<verse number="15">Ey İsrail, sen zina etsen de, bari Yahuda suçlu olmasın; ve Gilgala gelmeyin, ve Beyt-avene çıkmayın, ve: Hay olan RABBİN hakkı için, diye and etmeyin.</verse>
				<verse number="16">Çünkü İsrail inatçı bir inek gibi inat etti; şimdi RAB onları geniş yerde kuzu gibi güdecek.</verse>
				<verse number="17">Efraim putlarına yapıştı; onu bırak.</verse>
				<verse number="18">İçkileri ekşidi, daima zina ediyorlar; utanç reislerinin çok sevdiği şeydir.</verse>
				<verse number="19">Yel onu kanatlarına sardı; ve kurbanlarından ötürü utanacaklar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">EY kâhinler, bunu işitin, ve ey İsrail evi, iyi dinleyin, ve ey kıral evi, kulak verin; çünkü hüküm sizin içindir; çünkü siz Mitspada tuzak, ve Tabor üzerinde serilmiş bir ağ oldunuz.</verse>
				<verse number="2">Ve âsiler öldürmekte çok derine gittiler; fakat onların hepsini azarlayıcı olan benim.</verse>
				<verse number="3">Ben Efraimi tanırım, İsrail de bana gizli değildir; çünkü şimdi zina ettin, ey Efraim, İsrail kirlendi.</verse>
				<verse number="4">İşleri kendi Allahlarına dönmeğe onları bırakmıyor; çünkü içlerinde zina ruhu var, ve RABBİ tanımıyorlar.</verse>
				<verse number="5">Ve İsrailin gururu kendi yüzüne karşı şehadet ediyor; ve İsraille Efraim fesatlarında sürçecekler; Yahuda da onlarla beraber sürçecek.</verse>
				<verse number="6">Davarları ile ve sığırları ile RABBİ aramağa gidecekler, ve bulmıyacaklar; kendisi onlardan çekilmiştir.</verse>
				<verse number="7">RABBE karşı hainlik ettiler; çünkü yabancı oğulların babası oldular; şimdi yeni ay onları ve tarlalarını yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="8">Gibeada boynuzu, Ramada boruyu çalın; Beyt-avende zorlu bağırın; senin ardında, ey Benyamin!</verse>
				<verse number="9">Efraim azarlama gününde harap olacak; İsrail sıptları arasında gerçek olacak şeyi bildirdim.</verse>
				<verse number="10">Yahuda reisleri sınırın yerini değiştirenler gibidirler; gazabımı onlar üzerine su gibi dökeceğim.</verse>
				<verse number="11">Efraim sıkıştırılmıştır, hükümde ezilmiştir; çünkü insan emri ardınca yürümek istedi.</verse>
				<verse number="12">Ve ben Efraime güve, ve Yahuda evine çürüklük gibiyim.</verse>
				<verse number="13">Efraim hastalığını, ve Yahuda yarasını görünce, Efraim Aşura gitti, ve kıral Yarebe gönderdi; fakat o size şifa veremez, ve yaranızı kapamaz.</verse>
				<verse number="14">Çünkü ben Efraim için bir aslan, ve Yahuda evi için bir genç aslan gibi olacağım; ben, ben parçalıyıp gideceğim; alıp götüreceğim, ve kurtaran olmıyacak.</verse>
				<verse number="15">Gideceğim, ve suçlu olduklarını tanıyıncıya kadar, ve yüzümü arayıncıya kadar yerime döneceğim; sıkıntılarında beni erken arıyacaklar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">GELİN, ve RABBE dönelim; çünkü o parçaladı, ve bizi o iyi edecektir; o vurdu, ve bizi o saracak.</verse>
				<verse number="2">İki gün sonra bizi diriltecek; üçüncü günde bizi ayağa kaldıracak, ve onun önünde yaşıyacağız.</verse>
				<verse number="3">Bilelim, RAB bilgisinin ardına düşelim; onun çıkması tan gibi gerçektir; ve bize yağmur gibi, yeri sulıyan son yağmur gibi gelecektir.</verse>
				<verse number="4">Ey Efraim, sana ne yapayım? Ey Yahuda, sana ne yapayım? çünkü iyiliğiniz sabah bulutu gibidir, ve erken uçup giden çiğ gibidir.</verse>
				<verse number="5">Bundan ötürü onları peygamberler elile kazıdım; onları ağzımın sözlerile öldürdüm; ve senin hakkındaki hükümler dışarı çıkan ışık gibidir.</verse>
				<verse number="6">Çünkü istediğim kurban değil, iyiliktir; ve yakılan takdimelerden ziyade Allah bilgisidir.</verse>
				<verse number="7">Fakat onlar Âdem gibi ahitten öte geçtiler; orada bana hainlik ettiler.</verse>
				<verse number="8">Gilead fesat işliyenlerin şehridir; kan izlerile doludur.</verse>
				<verse number="9">Haydut çeteleri adam bekledikleri gibi, kâhinler takımı Şekeme giden yolda adam öldürüyorlar; gerçek onlar hayasızlık ettiler.</verse>
				<verse number="10">İsrail evinde ürkülecek bir şey gördüm; Efraimin zinası oradadır, İsrail kirlendi.</verse>
				<verse number="11">Ey Yahuda, kavmımın sürgünlerini geri getirdiğim zaman, senin için de bir orak günü konuldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">BEN İsraile şifa vermek üzre iken, Efraimin fesadı, ve Samiriyenin kötülükleri meydana çıkıyor; çünkü sahtelik ediyorlar, ve evlere hırsız giriyor, dışarda ise haydut çeteleri soyuyor.</verse>
				<verse number="2">Ve içlerinden düşünmiyorlar ki, ben onların bütün kötülüklerini anmaktayım; şimdi kendi işleri onların çevresini sardı; yüzümün karşısındadırlar.</verse>
				<verse number="3">Kıralı kötülüklerile, reisleri de yalanları ile sevindiriyorlar.</verse>
				<verse number="4">Hepsi zina ediciler; hamuru yoğurduğu vakitten mayası gelinciye kadar ateşi karıştırmaktan el çeken ekmekçinin kızdırdığı fırın gibidirler.</verse>
				<verse number="5">Kıralımızın gününde reisler kendilerini şarap kızgınlığı ile hasta ettiler; o da müstehzilerle beraber elini uzattı.</verse>
				<verse number="6">Pusuda yatarken, yüreklerini fırın gibi hazırladılar; onların ekmekçisi bütün gece uyur; fırın sabahlayın alevli ateş gibi yanar.</verse>
				<verse number="7">Hepsi fırın gibi kızgındırlar, ve hâkimlerini yiyip bitirmekteler; bütün kıralları düştüler; onların arasında beni çağıran yok.</verse>
				<verse number="8">Efraim kavmlarla karışıyor; Efraim çevrilmemiş pidedir.</verse>
				<verse number="9">Onun kuvvetini yabancılar yediler, ve o bilmiyor; saçına da ak düştü, ve o bilmiyor.</verse>
				<verse number="10">Ve İsrailin gururu kendi yüzüne karşı şehadet ediyor; böyle olmakla beraber, Allahları RABBE dönmediler, ve onu aramadılar.</verse>
				<verse number="11">Ve Efraim bön, akılsız bir güvercin gibidir; Mısırı çağırıyorlar, Aşura gidiyorlar.</verse>
				<verse number="12">Gidecekleri zaman üzerlerine ağımı sereceğim; göklerin kuşları gibi onları yere indireceğim; onların cemaatine haber verildiği gibi kendilerini tedip edeceğim.</verse>
				<verse number="13">Vay onlara! çünkü benden kaçtılar. Yıkım onlara! çünkü bana karşı hainlik ettiler. Ben onları kurtarmak ister iken bana karşı yalanlar söylediler.</verse>
				<verse number="14">Ve bana yüreklerile feryat etmediler, fakat yatakları üzerinde uluyorlar; buğday için, ve yeni şarap için toplanıyorlar; bana karşı âsi oluyorlar.</verse>
				<verse number="15">Ben onların bazularını terbiye ettiğim ve kuvvetlendirdiğim halde bana karşı kötülük düzüyorlar.</verse>
				<verse number="16">Dönüyorlar, fakat Yüce Olana değil; aldatıcı yay gibidirler; dillerinin kudurmasından ötürü reisleri kılıçla düşecekler; Mısır diyarında onları gülünç edecek budur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">BORUYU ağzına! RAB evi üzerine kartal gibi geliyor; çünkü ahdimden öte geçtiler, ve şeriatime karşı hainlik ettiler.</verse>
				<verse number="2">Ey Allahım, biz İsrail seni tanırız, diye bana feryat edecekler.</verse>
				<verse number="3">İsrail iyiyi kendinden attı, onu düşman kovalıyacak.</verse>
				<verse number="4">Onlar kırallar yaptılar, fakat benden değil; reisler yaptılar, fakat ben bilmiyordum; kesilip atılsınlar diye gümüş ve altınlarından kendilerine putlar yaptılar.</verse>
				<verse number="5">Ey Samiriye, senin buzağını attı; onlara karşı öfkem alevlendi; ne vakte kadar ismete eremiyecekler?</verse>
				<verse number="6">Çünkü bu da İsraildendir; onu işçi yaptı, ve o Allah değildir; gerçek Samiriyenin buzağısı parçalanacak.</verse>
				<verse number="7">Çünkü yel ekiyorlar, kasırga biçecekler; onun sapı yoktur; filiz un vermiyecek; eğer verse bile, onu yabancılar yutacaklar.</verse>
				<verse number="8">İsrail yutuldu; onlar şimdi milletler arasında kimsenin beğenmediği bir kap gibi.</verse>
				<verse number="9">Onlar yalnızca, yaban eşeği gibi, tek başına Aşura çıktılar; Efraim ücretle âşıklar tuttu.</verse>
				<verse number="10">Evet, milletler arasında ücretle tuttularsa da, şimdi ben onları toplıyacağım; ve reislerin kıralının yükünden dolayı azalmağa başlıyorlar.</verse>
				<verse number="11">Mademki Efraim suç işlemek için mezbahları çoğalttı, onlar da suç işlemek için mezbahlar oldular.</verse>
				<verse number="12">Şeriatimin on bin şeyini ona yazdım; onlar yabancı sayılmaktalar.</verse>
				<verse number="13">Takdimelerimin kurbanlarına gelince, et kurban ediyorlar ve onu yiyorlar, fakat RAB onları kabul etmiyor; şimdi onların fesadını anacak, ve suçlarını yoklıyacak; onlar Mısıra dönecekler.</verse>
				<verse number="14">Çünkü İsrail kendisini Yaratanı unuttu, ve saraylar yaptı; ve Yahuda duvarlı şehirleri çoğalttı; fakat onun şehirleri üzerine ateş göndereceğim, ve onun saraylarını yiyip bitirecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">EY İsrail, kavmlar gibi sevinçle coşma; çünkü kendi Allahından ayrılarak zina ettin; buğday harman yerlerinin hepsinde zina ücretini sevdin.</verse>
				<verse number="2">Harman yeri ve şarap mâsarası onları beslemiyecek, ve onun için yeni şarap ümidi boşa çıkacak.</verse>
				<verse number="3">RABBİN diyarında oturmıyacaklar; fakat Efraim Mısıra dönecek, ve Aşurda murdar yemek yiyecekler.</verse>
				<verse number="4">RABBE şarap takdimeleri dökmiyecekler, ve onun hoşuna gitmiyecekler; kurbanları kendileri için yas tutanların ekmeği gibi olacak; ondan yiyenlerin hepsi murdar olacak; çünkü ekmekleri kendi karınlarını doyurmak için olacak; RABBİN evine girmiyecek.</verse>
				<verse number="5">Belli günde, ve RABBİN bayramı gününde ne yapacaksınız?</verse>
				<verse number="6">Çünkü işte, yıkım yüzünden kaçıp gittiler; fakat Mısır onları toplıyacak, Memfis onları gömecek; onların değerli gümüş şeyleri ısırganların malı olacak; çadırlarında dikenler bitecek.</verse>
				<verse number="7">Onların yoklanma günleri geldi, ödeme günleri geldi; İsrail bunu bilecek; senin fesadının çokluğundan ötürü, ve düşmanlık büyük olduğu için, peygamber akılsız, ve ruh adamı delidir.</verse>
				<verse number="8">Efraim Allahımı bekliyordu; peygamber ise, onun bütün yollarında kuşçu tuzağı, ve Allahının evinde düşmanlık var.</verse>
				<verse number="9">Gibea günlerinde olduğu gibi kendilerini çok çürüttüler; onların fesadını anacak, suçlarını yoklıyacaktır.</verse>
				<verse number="10">İsraili çölde üzüm gibi buldum; atalarınızı incir ağacının ilk yılındaki turfandası gibi gördüm; onlar Baal-peora geldiler, ve kendilerini utanılacak şeye verdiler, ve sevdikleri şey gibi mekruh oldular.</verse>
				<verse number="11">Efraim ise, onların izzeti kuş gibi uçacak; ne doğum, ne gebelik, ne de gebe kalma olacak.</verse>
				<verse number="12">Çocuklarını büyütseler de, onları çocuklarından edeceğim, hiç kimse bırakılmıyacak; gerçek, kendilerinden ayrıldığım zaman onlara da ne yazık!</verse>
				<verse number="13">Sur şehrini nasıl gördümse Efraim de öyle güzel yere dikilmiştir; fakat Efraim çocuklarını kasaba çıkaracak.</verse>
				<verse number="14">Onlara ver, ya RAB — ne vereceksin? çocuk düşüren rahim ve kuru memeler.</verse>
				<verse number="15">Onların bütün kötülüğü Gilgaldadır; çünkü orada kendilerinden nefret ettim; çünkü işlerinin kötülüğünden dolayı onları evimden kovacağım; artık onları sevmiyeceğim; bütün reisleri âsidirler.</verse>
				<verse number="16">Efraim vuruldu, onların kökü kurudu, meyva vermiyecekler; gerçek, doğursalar da, rahimlerinin sevgili meyvasını öldüreceğim.</verse>
				<verse number="17">Allahım onları kendisinden atacak, çünkü onu dinlemediler; milletler arasında yurtsuz dolaşacaklar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">İSRAİL yayılan bir asmadır, meyvasını veriyor; meyvasının çokluğuna göre mezbahlarını çoğalttı; memleketlerinin güzelliğine göre güzel dikili taşlar yaptılar.</verse>
				<verse number="2">Onların yüreği bölündü; şimdi kabahatli çıkarılacaklar; mezbahlarını yıkacak, dikili taşlarını yok edecek.</verse>
				<verse number="3">Gerçek şimdi diyecekler: Kıralımız yok; çünkü RABDEN korkmuyoruz; ve kıral, o bizim için ne yapabilir?</verse>
				<verse number="4">Ahit keserken yalan yere antlar ederek boş sözler söylerler; bundan dolayı hüküm tarlada sapan izleri içindeki baldıran otu gibi çıkacak.</verse>
				<verse number="5">Samiriyede oturanlar Beyt-aven buzağılarından ötürü yılacaklar; kavmı onun üzerine yas tutacak, ve put kâhinleri onun üzerine, izzeti üzerine, titreşecekler, çünkü oradan sürgün edildi.</verse>
				<verse number="6">Hem de kıral Yarebe hediye olarak Aşura götürülecektir; Efraimin alacağı utançtır, ve İsrail öğüdünden utanacaktır.</verse>
				<verse number="7">Samiriye, onun kıralı sular üzerindeki köpük gibi yok oldu.</verse>
				<verse number="8">Ve İsrailin suçu, Avenin yüksek yerleri, sökülüp atılacak; onların mezbahları üzerinde diken ve deve dikeni çıkacak; ve dağlara: Bizi örtün, ve tepelere: Üzerimize düşün, diyecekler.</verse>
				<verse number="9">Ey İsrail, Gibea günlerinden beri suç işledin; orada durdular; fesat oğullarına karşı olan cenk Gibeada onlara erişmez.</verse>
				<verse number="10">Onları istediğim vakit tedip edeceğim; ve iki suçlarına bağlandıkları zaman kavmlar onlara karşı toplanacaklar.</verse>
				<verse number="11">Ve Efraim alıştırılmış genç inektir, buğday dövmeği sever; fakat ben onun güzel boynuna boyunduruk geçirdim; Efraim üzerine adam bindireceğim; Yahuda çift sürecek; Yakub tırmık çekecek.</verse>
				<verse number="12">Kendiniz için doğrulukla ekin, iyiliğe göre biçin; işletilmiyen toprağınızı nadas edin; çünkü RAB gelip üzerinize doğruluk yağdırıncıya kadar onu aramak vaktidir.</verse>
				<verse number="13">Kötülük ektiniz, fesat biçtiniz; yalanın meyvasını yediniz; çünkü kendi yoluna, yiğitlerinin çokluğuna güvendin.</verse>
				<verse number="14">Ve senin kavmının arasında kargaşalık çıkacak, ve bütün hisarların harap olacak, nasıl ki, Şalman cenk gününde Beyt-arbeli harap etti; ana çocukları ile beraber yere çalınıp parçalandı.</verse>
				<verse number="15">Kötülüğünüzün kötülüğü yüzünden Beyt-el de size böyle yapacak; İsrail kıralı tan vaktinde mutlaka helâk olacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">İSRAİL çocukken onu sevdim, ve oğlumu Mısırdan çağırdım.</verse>
				<verse number="2">Peygamberler ne kadar onları çağırdılarsa onlardan o kadar uzağa gittiler; Baallara kurban kestiler, ve oyma putlara buhur yaktılar.</verse>
				<verse number="3">Fakat Efraime yürümeği ben öğrettim; onları kucağıma aldım; fakat bilmediler ki, kendilerine şifa verdim.</verse>
				<verse number="4">Onları insan iplerile, sevgi bağları ile çektim; ve onlara çeneleri üzerinde olan boyunduruğu yukarı kaldıran adamlar gibi oldum; ve iğilip onlara yedirdim.</verse>
				<verse number="5">Mısır diyarına dönmiyecekler; fakat Aşurlu, onların kıralı o olacak, çünkü bana dönmek istemediler.</verse>
				<verse number="6">Ve şehirleri üzerinde kılıç fırlanacak, ve onların kapı sürgülerini yok edecek, ve oğütlerinden ötürü kendilerini yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="7">Ve kavmım benden döneklik etmeğe meyyaldir; Yüce Olana çağırıyorlarsada, kimse onu yükseltmiyor.</verse>
				<verse number="8">Ey Efraim, seni nasıl veririm? ey İsrail, seni nasıl bırakırım? seni nasıl Adma gibi ederim? seni nasıl Tseboim gibi kılarım? içimde yüreğim döndü, acıma duygularım hep birden alevlendi.</verse>
				<verse number="9">Öfkem kızgınlığını yapmıyacağım, Efraimi yeniden helâk etmiyeceğim; çünkü ben Allahım, ve insan değilim; senin ortanda olan Kuddûsum; ve gazapla gelmiyeceğim.</verse>
				<verse number="10">Aslan gibi gümürdiyecek olan RABBİN ardınca yürüyecekler; çünkü o gümürdiyecek, ve oğullar garptan titriyerek gelecekler.</verse>
				<verse number="11">Mısırdan bir kuş gibi, Aşur diyarından bir güvercin gibi titriyerek gelecekler; ve onları evlerine oturtacağım, RAB diyor.</verse>
				<verse number="12">Efraim yalanla, İsrail evi de hile ile çevremi sarıyor; ve Yahuda hâlâ Allaha, ve sadık olan Kuddûsa karşı dizginsizdir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">EFRAİM yel otlanıyor, ve şark yelinin ardına düşüyor; yalanları ve soygunu bütün gün artırıyor; ve Aşurla ahit kesiyor, ve Mısıra yağ götürülüyor.</verse>
				<verse number="2">RABBİN Yahuda ile de davası var, ve Yakubu kendi yollarına göre cezalandıracak, ona işlerine göre ödiyecek.</verse>
				<verse number="3">Rahimde kardeşini topuğundan tuttu; ve erkeklik çağında Allah ile güreşti;</verse>
				<verse number="4">ve melekle güreşip yendi; ağlıyıp ona yalvardı; onu Beyt-elde buldu,</verse>
				<verse number="5">ve orduların Allahı, RAB, bizimle orada söyleşti, o Yehova diye anılır.</verse>
				<verse number="6">Bundan dolayı sen Allahına dön; iyiliği ve hakkı tut, ve daima Allahını bekle.</verse>
				<verse number="7">Efraim tacirdir, elinde hileli terazi var, aldatmağı sever.</verse>
				<verse number="8">Ve dedi: Gerçek zengin oldum, kendim için mal buldum; bütün emeklerimde bana suç sayılacak fesat bulmıyacaklar.</verse>
				<verse number="9">Fakat ben Mısır diyarından senin Allahın olan RAB'İM; belli bayram günlerinde olduğu gibi yine seni çadırlarda oturtacağım.</verse>
				<verse number="10">Peygamberlere de söyledim, ve ben rüyetleri çoğalttım, ve peygamberler vasıtası ile misaller kullandım.</verse>
				<verse number="11">Gilead bir fesat mıdır? büsbütün sahtedirler, Gilgalda boğalar kurban ediyorlar; hem mezbahları da tarlanın sapan izlerindeki yığınlar gibidir.</verse>
				<verse number="12">Ve Yakub Aram toprağına kaçtı, ve İsrail karı için kul oldu, ve karı için koyun güttü.</verse>
				<verse number="13">Ve RAB İsraili peygamber vasıtası ile Mısırdan çıkardı, ve peygamber vasıtası ile saklanıldı.</verse>
				<verse number="14">Efraim Allahı çok acı öfkelendirdi, ve onun kanlarını kendi üzerine atacak, ve Rabbi onun utancını kendi üzerine döndürecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">EFRAİM söyledikçe titreme olurdu; İsrailde kendisini yükseltmişti; fakat Baalda günah işliyince öldü.</verse>
				<verse number="2">Şimdi git gide suçu artırıyorlar, ve gümüşlerinden kendilerine dökme putlar, kendi anlayışlarına göre putlar yaptılar, hepsi işçilerin işidirler. Onlar hakkında diyorlar: Kurban kesenler buzağıları öpsünler.</verse>
				<verse number="3">Bundan ötürü sabah bulutu gibi, ve erken uçup giden çiğ gibi, harman yerinden kasırga ile sürülen saman ufağı gibi, ve pencereden tüten duman gibi olsunlar.</verse>
				<verse number="4">Fakat ben Mısır diyarından senin Allahın olan RAB'İM; ve benden başka Allah tanımıyacaksın, ve benden başka kurtarıcı yoktur.</verse>
				<verse number="5">Ben seni çölde, kuraklıklar diyarında bildim.</verse>
				<verse number="6">Otlaklarına göre doydular; doydular, ve onların yüreği yükseldi; bundan dolayı beni unuttular.</verse>
				<verse number="7">Ben de onlara bir aslan gibiyim; kaplan gibi yolun yanında bekliyeceğim;</verse>
				<verse number="8">yavrularından edilmiş dişi ayı gibi onların karşısına çıkacağım, ve yüreklerinin zarını yırtacağım; ve bir dişi aslan gibi onları orada yiyip bitireceğim; kırın canavarı onları parçalıyacak.</verse>
				<verse number="9">Ey İsrail, bana karşı, yardımcına karşı, olman senin helâkindir.</verse>
				<verse number="10">Şimdi kıralın nerede ki, seni bütün şehirlerinde kurtarsın? ve hâkimlerin nerede? onlar hakkında: Bana bir kıral ve reisler ver, demiştin.</verse>
				<verse number="11">Öfkemde sana kıral verdim, ve gazabımda onu aldım.</verse>
				<verse number="12">Efraimin fesadı çıkın edilmiş, suçu biriktirilmiştir.</verse>
				<verse number="13">Onun üzerine doğuran kadının ağrıları gelecek; o akılsız oğuldur; çünkü doğum yerinde durması vakti değildir.</verse>
				<verse number="14">Ölüler diyarının elinden onları fidye ile alacağım; onları ölümden kurtaracağım; ey ölüm, taunların nerede? ey ölüler diyarı, helâk edişin nerede? nedamet gözlerimden saklanacak.</verse>
				<verse number="15">Kardeşleri arasında kendisi verimli olsa da, şark yeli, çölden çıkan RABBİN soluğu, gelecek; ve onun kaynağı kuruyacak, ve pınarının suyu kesilecek; bütün güzel şeylerinin hazinesini çapul edecek.</verse>
				<verse number="16">Samiriye suçunu yüklenecek, çünkü Allahına karşı isyan etti; kılıçla düşecekler; yavruları yere çarpılıp parçalanacak, ve gebe kadınlarının karnı yarılacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">EY İsrail, Allahın RABBE dön; çünkü kendi fesadınla yıkıldın.</verse>
				<verse number="2">Kendinizle beraber sözler götürün, ve RABBE dönün; ona diyin: Her fesadı bağışla, ve bizi inayetle kabul et; boğalar yerine dudaklarımızın takdimelerile ödiyeceğiz.</verse>
				<verse number="3">Aşur bizi kurtarmıyacak; atlar üzerine binmiyeceğiz; ve artık ellerimizin işine: İlâhlarımız, demiyeceğiz; çünkü öksüz sende merhamet bulur.</verse>
				<verse number="4">Onların dönekliklerine şifa vereceğim, onları gönülden seveceğim; çünkü öfkem ondan döndü.</verse>
				<verse number="5">İsraile çiğ gibi olacağım; zambak gibi çiçeklenecek, ve köklerini Libnan gibi salacak.</verse>
				<verse number="6">Dalları yayılacaklar, ve güzelliği zeytin ağacı gibi, ve kokusu Libnan gibi olacak.</verse>
				<verse number="7">Gölgesi altında oturanlar geri gelecekler; buğday gibi dirilecekler, ve asma gibi çiçeklenecekler; kokusu Libnan şarabı gibi olacak.</verse>
				<verse number="8">Efraim diyecek: Artık putlarla ne işim var? Ben cevap verdim, ve ona bakacağım; ben yeşil servi gibiyim; senin meyvan benden olur.</verse>
				<verse number="9">Bu şeyleri anlamak için hikmetli olan kimdir? ve onları bilmek için anlayışlı olan kimdir? çünkü RABBİN yolları doğrudur, ve salihler o yollarda yürürler; fakat günah işliyenler o yollarda sürçerler.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="29">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">PETUELİN oğlu Yoele gelen RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="2">Ey ihtiyarlar, bunu dinleyin, ve memlekette oturanların hepsi, buna kulak verin. Sizin günlerinizde, ve atalarınızın günlerinde böylesi oldu mu?</verse>
				<verse number="3">Bunu oğullarınıza anlatın, ve oğullarınız kendi oğullarına, ve onların oğulları da gelecek nesle anlatsınlar.</verse>
				<verse number="4">Gazamdan artakalanı çekirge yedi; ve çekirgeden artakalanı yelek yedi; ve yelekten artakalanı hasil yedi.</verse>
				<verse number="5">Ayılın, ey sarhoşlar, ve ağlayın; ve ey şarap içenler, hepiniz, tatlı şarap için uluyun; çünkü ağzınızdan kapıldı.</verse>
				<verse number="6">Çünkü memleketimin üzerine kuvvetli ve sayıya gelmez bir millet çıktı; onun dişleri aslan dişleridir, ve onda dişi aslanın azı dişleri var.</verse>
				<verse number="7">Asmamı harap etti, ve incir ağacımın kabuğunu soydu; onu tamamen soyup yere attı; dalları ağardılar.</verse>
				<verse number="8">Gençliğinin kocası için çul kuşanan gelin gibi yas tut.</verse>
				<verse number="9">RABBİN evinden ekmek takdimesi ve dökülen takdime kesildi; kâhinler, RABBİN hizmetçileri, yas tutuyorlar.</verse>
				<verse number="10">Tarla harap oldu, toprak yas tutuyor; çünkü buğday harap oldu, yeni şarap kurudu, yağ kesildi.</verse>
				<verse number="11">Buğdaydan ve arpadan ötürü, ey çiftçiler, utanın, ey bağcılar, uluyun; çünkü tarla mahsulü yok oldu.</verse>
				<verse number="12">Asma kurudu, ve incir ağacı kesildi; nar, ve hurma, ve elma, kırın bütün ağaçları kurudular; âdem oğullarından da sevinç kalktı.</verse>
				<verse number="13">Ey kâhinler, çul kuşanıp dövünün; ey mezbahın hizmetçileri, uluyun; ey Allahımın hizmetçileri, gelin, çulda geceleyin; çünkü Allahınızın evinden ekmek takdimesi ve dökülen takdime kesildi.</verse>
				<verse number="14">Oruç takdis edin, toplantıya çağırın, ihtiyarları ve memlekette oturanların hepsini Allahınız RABBİN evine toplayın, ve RABBE feryat edin.</verse>
				<verse number="15">Ah o gün! çünkü RABBİN günü yakın, ve her şeye Kadir olan tarafından bir yıkım gibi geliyor.</verse>
				<verse number="16">Gözlerimizin önünden yemek, Allahımızın evinden sevinç ve meserret kesilmedi mi?</verse>
				<verse number="17">Toprak kesikleri altında tohumlar çürüdü; mahzenler boş kaldı, ambarlar yıkıldı; çünkü buğday kurudu.</verse>
				<verse number="18">Hayvanlar nasıl inliyorlar! sığır sürüleri şaşkın, çünkü kendilerine otlak yok; koyun sürüleri de zebun oldular.</verse>
				<verse number="19">Ya RAB, sana feryat ediyorum, çünkü çölün otlaklarını ateş yiyip bitirdi, ve alev kırın bütün ağaçlarını kavurdu.</verse>
				<verse number="20">Kır hayvanları da soluyarak seni çağırıyorlar; çünkü akar sular kurudu, ve çölün otlaklarını ateş yiyip bitirdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">SİONDA boru çalın, ve mukaddes dağımda yüksek sesle çalın; memlekette oturanların hepsi titresin; çünkü RABBİN günü geliyor, çünkü yakındır;</verse>
				<verse number="2">karartı, ve karanlık günü, bulut ve koyu karanlık günü; dağlar üzerine yayılmış tan ışığı gibi, büyük ve kuvvetli bir kavm geliyor; ezelden beri bunun gibisi olmamıştır, ve bundan sonra bir çok nesillerin yıllarınca bir daha olmıyacak.</verse>
				<verse number="3">Önlerinde ateş yiyip bitiriyor; ve arkalarında alev kavuruyor; önlerinde memleket Aden bahçesi, ve arkalarında ıssız çöl gibi; ve ellerinden kaçıp kurtulan da yok.</verse>
				<verse number="4">Görünüşleri atların görünüşü gibi; ve cenk atlıları nasılsa öyle koşuyorlar.</verse>
				<verse number="5">Dağların tepeleri üzerinde cenk arabalarının gürültüsü gibi, anızı yiyip bitiren ateş alevinin gürültüsü gibi, cenge dizilmiş kuvvetli bir kavm gibi sıçraşıyorlar.</verse>
				<verse number="6">Onların karşısında kavmlar sancı çekiyorlar; bütün yüzler soluyor.</verse>
				<verse number="7">Yiğitler gibi koşuyorlar; cenk adamları gibi duvara tırmanıyorlar; ve her biri kendi yolunda yürüyor, ve dizilerini bozmıyorlar.</verse>
				<verse number="8">Ve kimse kardeşini itmiyor; herkes yolunda yürüyor; ve silâhlar arasından saldırıp geçiyorlar, ve kırılmıyorlar.</verse>
				<verse number="9">Şehirde sıçraşıyorlar; şehrin duvarı üzerinde koşuşuyorlar; evlerin içine tırmanıyorlar; hırsız gibi pencerelerden giriyorlar.</verse>
				<verse number="10">Önlerinde yer sarsılıyor; gökler titriyorlar; güneş ve ay kararıyorlar, ve yıldızlar ışıklarını gizliyorlar.</verse>
				<verse number="11">Ve kendi ordusu önünde RAB sesleniyor; çünkü ordugâhı çok büyük; çünkü onun sözünü yerine getiren kuvvetlidir; çünkü RABBİN günü büyük ve çok korkunç; kim ona dayanabilir?</verse>
				<verse number="12">Fakat şimdi bile, RAB diyor, bana bütün yüreğinizle, ve oruçla ve ağlayışla ve dövünme ile dönün;</verse>
				<verse number="13">ve esvabınızı değil yüreğinizi yırtın, ve Allahınız RABBE dönün; çünkü o lûtfeder, ve çok acır, geç öfkelenir, ve inayeti çoktur, ve belâdan ötürü nadim olur.</verse>
				<verse number="14">Kim bilir? belki döner de nadim olur, ve arkasında bereket, Allahınız RAB için ekmek takdimesi ve dökülen takdime bırakır.</verse>
				<verse number="15">Sionda boru çalın, oruç takdis edin, toplantıya çağırın;</verse>
				<verse number="16">kavmı toplayın, cemaati takdis edin, yaşlı adamları toplayın, küçük çocukları, ve emzikte olanları toplayın; güvey odasından, ve gelin gerdeğinden çıksın.</verse>
				<verse number="17">Kâhinler, RABBİN hizmetçileri, eyvanla mezbah arasında ağlıyıp desinler: Ya RAB, kavmını esirge, ve kendi mirasını rüsvaylığa verme ki, milletler ona hâkim olmasınlar; niçin kavmlar arasında denilsin: Onların Allahı nerede?</verse>
				<verse number="18">O zaman RAB memleketini kıskandı, ve kavmına acıdı.</verse>
				<verse number="19">Ve RAB cevap verip kavmına dedi: İşte, size buğday, ve yeni şarap, ve yağ göndereceğim, ve ona doyacaksınız; ve artık sizi milletler arasında rüsvay etmiyeceğim;</verse>
				<verse number="20">ve şimal ordusunu üzerinizden uzaklaştıracağım, ve onu kurak ve ıssız bir diyara, önde gidenlerini şark denizine, ve artta gelenlerini garp denizine süreceğim; ve kötü kokusu yükselecek, ve pis kokusu yükselecek, çünkü büyük işler etti.</verse>
				<verse number="21">Korkma, ey toprak, coş ve sevin; çünkü RAB büyük işler etti.</verse>
				<verse number="22">Korkmayın, ey kır hayvanları, çünkü çölün otlakları yeşeriyor, çünkü ağaç meyvasını yüklenmiş, incir ağacı ve asma semerelerini veriyorlar.</verse>
				<verse number="23">Ve ey Sion oğulları, Allahınız RAB ile coşun ve sevinin; çünkü size ilk yağmuru tam ölçüsü ile veriyor, ve size önce olduğu gibi yağmuru, ilk yağmuru ve son yağmuru yağdırıyor.</verse>
				<verse number="24">Ve harman yerleri buğdayla dolu olacak, ve tekneler şarap ve yağla taşacaklar.</verse>
				<verse number="25">Ve aranıza gönderdiğim büyük ordumun, çekirgenin, yelekin, ve hasille gazamın yedikleri yılları size ödiyeceğim.</verse>
				<verse number="26">Ve bol bol yiyip doyacaksınız, ve sizin için şaşılacak şeyler yapan Allahınız RABBİN ismine hamdedeceksiniz; ve kavmım ebediyen utandırılmıyacak.</verse>
				<verse number="27">Ve bileceksiniz ki, ben İsrailin ortasındayım, ve Allahınız RAB benim, ve başkası yoktur; ve kavmım ebediyen utandırılmıyacak.</verse>
				<verse number="28">Ve ondan sonra vaki olacak ki, bütün beşer üzerine Ruhumu dökeceğim; oğullarınız da, kızlarınız da peygamberlik edecekler, ihtiyarlarınız ruyalar görecekler, gençleriniz rüyetler görecekler;</verse>
				<verse number="29">o günlerde köleler üzerine de cariyeler üzerine de Ruhumu dökeceğim.</verse>
				<verse number="30">Ve göklerde ve yerde alâmetler göstereceğim; kan ve ateş, ve duman direkleri.</verse>
				<verse number="31">RABBİN büyük ve korkunç günü gelmeden önce güneş karanlığa ve ay kana döndürülecek.</verse>
				<verse number="32">Ve vaki olacak ki, her kim RABBİN ismini çağırırsa kurtulacak; çünkü RABBİN dediği gibi, Sion dağında ve Yeruşalimde kaçıp kurtulanlar, ve artakalanlar arasında RABBİN çağırdığı kimseler olacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">ÇÜNKÜ işte, o günlerde ve o vakitte, Yahudanın ve Yeruşalimin sürgünlerini geri getirdiğim zaman,</verse>
				<verse number="2">bütün milletleri toplıyacağım, ve onları Yehoşafat deresine indireceğim; ve milletler arasına dağıtmış oldukları kavmımdan ötürü, ve mirasım İsrailden ötürü, onlara orada hükmü icra edeceğim; onlar memleketimi de bölüştüler,</verse>
				<verse number="3">ve kavmım için kura attılar, ve fahişenin ücreti olarak bir erkek çocuk verdiler, ve içki içsinler diye şarap bedeline bir kız sattılar.</verse>
				<verse number="4">Hem de siz, ey Sur ve Sayda, ve bütün Filistin havalisi, bana nesiniz? siz bana karşılık mı ödiyeceksiniz? eğer bana karşılık ödiyecek olursanız, karşılığınızı çarçabuk başınıza döndürürüm.</verse>
				<verse number="5">Mademki gümüşümü ve altınımı aldınız, ve güzel, ve değerli şeylerimi mabetlerinize götürdünüz,</verse>
				<verse number="6">ve Yahuda oğullarını ve Yeruşalim oğullarını, kendi sınırlarından uzaklaştırmak için, Yunanlıların oğullarına sattınız;</verse>
				<verse number="7">işte, kendilerini sattığınız yerden onları harekete getireceğim, ve yaptığınızı kendi başınıza döndüreceğim;</verse>
				<verse number="8">ve oğullarınızla kızlarınızı Yahuda oğullarına satacağım, ve onları uzak bir millete, Şebalılara satacaklar; çünkü RAB söyledi.</verse>
				<verse number="9">Milletler arasında şunu ilân edin; bir cenk hazırlayın; yiğitleri harekete getirin; bütün cenk adamları yaklaşsınlar, yukarı çıksınlar.</verse>
				<verse number="10">Sapan demirlerinizi kılıç, ve bağcı bıçaklarınızı kargı yapın; zayıf olan: Ben yiğidim, desin.</verse>
				<verse number="11">Çabuk olun, ey bütün milletler, etraftan gelin, ve toplanın. Ya RAB, yiğitlerini oraya indir.</verse>
				<verse number="12">Milletler harekete gelip Yehoşafat deresine çıksınlar; çünkü etraftan gelen bütün milletlere hükmetmek için orada oturacağım.</verse>
				<verse number="13">Orağı salın, çünkü hasat olgundur; gelin, ayağınızla ezin; çünkü mâsara doludur, tekneler taşıyor; çünkü onların kötülüğü büyüktür.</verse>
				<verse number="14">Kalabalıklar, hüküm deresinde kalabalıklar! çünkü hüküm deresinde RABBİN günü yakındır.</verse>
				<verse number="15">Güneş ile ay kararıyor, ve yıldızlar ışıklarını gizliyorlar.</verse>
				<verse number="16">Ve RAB Siondan gümürdiyecek, ve Yeruşalimden seslenecek; ve gökle yer sarsılacak; fakat RAB kendi kavmı için sığınacak yer, ve İsrail oğulları için hisar olacak.</verse>
				<verse number="17">Ve bileceksiniz ki, mukaddes dağım Sionda oturan Allahınız RAB benim; ve Yeruşalim mukaddes olacak, ve artık onun içinden yabancılar geçmiyecek.</verse>
				<verse number="18">Ve o gün vaki olacak ki, dağlar tatlı şarap damlatacak, ve tepeler süt akıtacak, ve Yahudanın bütün derelerinde sular akacak; ve RABBİN evinden bir kaynak çıkacak, ve Şittim vadisini sulıyacak</verse>
				<verse number="19">Yahuda oğullarına ettikleri zorbalıktan ötürü Mısır ıssız kalacak, ve Edom ıssız çöl olacak, çünkü memleketlerinde suçsuz kan döktüler.</verse>
				<verse number="20">Fakat Yahuda ebediyen, ve Yeruşalim nesilden nesle kalacak.</verse>
				<verse number="21">Ve temizlemediğim kanlarından onları temizliyeceğim; çünkü RAB Sionda oturur.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="30">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">TEKOA çobanları arasında olan Amosun sözleri; onları Yahuda kıralı Uzziyanın günlerinde, ve İsrail kıralı Yoaşın oğlu Yeroboamın günlerinde, zelzeleden iki yıl önce İsrail hakkında gördü.</verse>
				<verse number="2">Ve dedi: RAB Siondan gümürdiyecek, ve Yeruşalimden sesini yükseltecek; ve çobanların otlakları yas tutacaklar, ve Karmelin tepesi kuruyacak.</verse>
				<verse number="3">RAB şöyle diyor: Şamın üç, hattâ dört kat cinayetinden ötürü cezasını geri almıyacağım; çünkü Gileadı demirden dövenlerle dövdüler.</verse>
				<verse number="4">Ben de Hazaelin evine ateş göndereceğim, ve Ben-hadadın saraylarını yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="5">Ve Şamın kapı sürgüsünü kıracağım, ve Aven deresinden orada oturanları ve Eden evinden elinde asa tutanı söküp atacağım; ve Suriye kavmı Kire sürülecek, RAB diyor.</verse>
				<verse number="6">RAB şöyle diyor: Gazanın üç, hatta dört kat cinayetinden ötürü cezasını geri almıyacağım; çünkü Edoma teslim etmek için bütün kavmı sürgün ettiler.</verse>
				<verse number="7">Ben de Gazanın duvarına ateş göndereceğim, ve saraylarını yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="8">Ve Aşdoddan orada oturanları, ve Aşkelondan elinde asa tutanı söküp atacağım; ve elimi Ekrona karşı çevireceğim; ve Filistîlerin bakiyesi yok olacak, Rab Yehova diyor.</verse>
				<verse number="9">RAB şöyle diyor: Surun üç, hattâ dört kat cinayetinden ötürü cezasını geri almıyacağım; çünkü bütün kavmı Edoma teslim ettiler, ve kardeşler ahdini anmadılar.</verse>
				<verse number="10">Ben de Surun duvarına ateş göndereceğim, ve saraylarını yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="11">RAB şöyle diyor: Edomun üç, hatta dört kat cinayetinden ötürü cezasını geri almıyacağım; çünkü kardeşini kılıçla kovaladı, ve acıma duygularını boğdu, ve öfkesi daima yırtıcı idi, ve hiç gazabını elden bırakmadı.</verse>
				<verse number="12">Ben de Temana ateş göndereceğim, ve Botsranın saraylarını yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="13">RAB şöyle diyor: Ammon oğullarının üç, hattâ dört kat cinayetinden ötürü cezasını geri almıyacağım; çünkü kendi sınırlarını genişletsinler diye Gileadlı gebe kadınların karınlarını yardılar.</verse>
				<verse number="14">Ben de Rabbanın duvarında ateşi tutuşturacağım, ve cenk gününde gürültü ile, ve kasırga gününde fırtına ile onun saraylarını yiyip bitirecek;</verse>
				<verse number="15">ve onların kıralı, kendisi ve reisleri birlikte sürgüne gidecekler, RAB diyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">RAB şöyle diyor: Moabın üç, hattâ dört kat cinayetinden ötürü cezasını geri almıyacağım; çünkü Edom kıralının kemiklerini kireç edinciye kadar yaktı.</verse>
				<verse number="2">Ben de Moaba ateş göndereceğim, ve Keriyotun saraylarını yiyip bitirecek; ve Moab kargaşalıkla, gürültü ile, ve boru sesile ölecek;</verse>
				<verse number="3">ve onun içinden hâkimi söküp atacağım, ve onunla beraber bütün reislerini öldüreceğim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="4">RAB şöyle diyor: Yahudanın üç, hattâ dört kat cinayetinden ötürü cezasını geri almıyacağım; çünkü RABBİN şeriatini hor gördüler, ve hükümlerini tutmadılar, ve putları kendilerini saptırdılar, o putlar ki, ataları onların ardınca yürümüşlerdi.</verse>
				<verse number="5">Ben de Yahudaya ateş göndereceğim, ve Yeruşalimin saraylarını yiyip bitirecek.</verse>
				<verse number="6">RAB şöyle diyor: İsrailin üç, hattâ dört kat cinayetinden ötürü cezasını geri almıyacağım; çünkü salihi paraya, ve yoksulu bir çift çarığa sattılar —</verse>
				<verse number="7">onlar ki, yoksulların başı üzerindeki toz toprağa can atarlar, ve hakirlerin yolunu saptırırlar; ve mukaddes ismimi kirletmek için bir adamla babası aynı genç kadına giderler;</verse>
				<verse number="8">ve her mezbahın yanında, rehin alınan esvap üzerinde yatarlar; ve Allahlarının evinde cereme verenlerin şarabını içerler.</verse>
				<verse number="9">Fakat ben onların önünde Amorîyi helâk ettim, onun boyu erz ağaçlarının boyu gibi iri, ve kendisi meşe ağaçları kadar kuvvetli idi; fakat yukarıdan meyvasını ve aşağıdan kökünü helâk ettim.</verse>
				<verse number="10">Ve ben sizi Mısır diyarından çıkardım, ve Amorînin memleketini mülk edinmek için çölde kırk yıl size yol gösterdim.</verse>
				<verse number="11">Ve oğullarınızdan peygamberler, ve yiğitlerinizden Nezîrler çıkardım. Ey İsrail oğulları, böyle değil mi? RAB diyor.</verse>
				<verse number="12">Fakat siz Nezîrlere şarap içirdiniz, ve: Peygamberlik etmeyin, diye peygamberlere emrettiniz.</verse>
				<verse number="13">Demet dolu araba nasıl yeri ezerse, işte, ben de olduğunuz yerde sizi öyle ezeceğim.</verse>
				<verse number="14">Ve çabuk koşan kaçamıyacak; ve kuvvetli adam kendi kuvvetini gösteremiyecek; ve yiğit canını kurtaramıyacak;</verse>
				<verse number="15">ve yay çeken ayakta duramıyacak; ve ayağına tez olan kendisini kurtaramıyacak; ve ata binen canını kurtaramıyacak;</verse>
				<verse number="16">ve yiğitler arasında yürekli adam o gün çıplak kaçacak, RABBİN sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">EY İsrail oğulları, RABBİN size karşı, Mısır diyarından çıkardığı bütün aşirete karşı, söylediği şu sözü dinleyin; ve dedi:</verse>
				<verse number="2">Yeryüzünün bütün aşiretlerinden yalnız sizi tanıdım, bundan dolayı bütün fesatlarınızı sizin üzerinizde yoklıyacağım.</verse>
				<verse number="3">İki adam anlaşmadan birlikte yürürler mi?</verse>
				<verse number="4">Avı olmıyınca ormanda aslan gümürder mi? genç aslan bir şey tutmadıkça ininden sesini çıkarır mı?</verse>
				<verse number="5">Kuş için tuzak kurulmamış iken yerdeki kapana düşer mi? kapan bir şey tutmamışken topraktan sıçrar mı?</verse>
				<verse number="6">Şehirde boru çalınır da kavm korkmaz mı? bir şehre kötülük gelir de RAB onu yapmamış olur mu?</verse>
				<verse number="7">Gerçek Rab Yehova peygamber kullarına sırrını açmadıkça bir şey yapmaz.</verse>
				<verse number="8">Aslan gümürdedi; kim korkmaz? Rab Yehova söyledi; kim peygamberlik etmez?</verse>
				<verse number="9">Aşdodda, saraylarda, ve Mısır diyarında, saraylarda işittirin, ve diyin: Samiriye dağları üzerinde toplanın; ve onun ortasındaki büyük karışıklıkları, ve onun içindeki gaddarlıkları görün.</verse>
				<verse number="10">Çünkü onlar doğruluk yapmağı bilmiyorlar, RABBİN sözü, onlar ki saraylarına zorbalık ve soygunculuk yığmışlardır.</verse>
				<verse number="11">Bundan dolayı Rab Yehova şöyle diyor: Düşman çıkacak, ve diyarı kuşatacak, ve kuvvetini senden soyacak, ve sarayların çapul edilecek.</verse>
				<verse number="12">RAB şöyle diyor: Çoban aslanın ağzından nasıl iki bacak yahut bir kulak parçası çekip kurtarırsa, İsrail oğulları, Samiriyede sedir köşesinde ve yatağın ipekli yastıkları üzerinde oturanlar da böyle kurtulacaklar.</verse>
				<verse number="13">Dinleyin, ve Yakub evine karşı şehadet edin, Rab Yehova, orduların Allahı diyor.</verse>
				<verse number="14">Çünkü İsrailin cinayetlerini kendi üzerinde yokladığım günde Beyt-elin mezbahlarını da yoklıyacağım; ve mezbahın boynuzları kesilecek, ve yere düşecekler.</verse>
				<verse number="15">Ve kışlık evi yazlık evi ile beraber vuracağım; ve fil dişinden evler yok olacak, ve büyük evler harap olacaklar, RABBİN sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">EY sizler, Samiriye dağındaki Başan inekleri, fakirleri sıkıştıran, yoksulları ezen, efendilerine: Getir de içelim, diyen kadınlar, şu sözü dinleyin:</verse>
				<verse number="2">Rab Yehova kudsiyeti üzerine and etti ki, işte, üzerinize o günler geliyor ki, sizi çengeller ile, ve geri kalanlarını balık oltaları ile çekip götürecekler.</verse>
				<verse number="3">Ve gediklerden çıkacaksınız, her kadın karşısındakinden çıkacak; ve kendinizi Harmona atacaksınız, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="4">Beyt-ele gelin de günah işleyin; Gilgala gelin de günahı artırın; ve her sabah kurbanlarınızı, ve her üç günde bir ondalıklarınızı getirin;</verse>
				<verse number="5">ve mayalı şükran takdimesi arzedin, ve gönüllü takdimeleri ilân edip işittirin; çünkü hoşunuza giden budur, ey İsrail oğulları, Rab Yehovanın sözü.</verse>
				<verse number="6">Hem de bütün şehirlerinizde size diş temizliği, ve bütün yerlerinizde ekmek kıtlığı verdim; ve bana dönmediniz, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="7">Daha orak vaktine üç ay varken sizden yağmuru da esirgedim; ve bir şehrin üzerine yağdırdım, obir şehrin üzerine yağdırmadım; bir tarlanın üzerine yağdı, ve üzerine yağmıyan tarla kurudu.</verse>
				<verse number="8">Ve iki üç şehir su içmek için dolaşarak bir şehre gittiler, ve suya kanmadılar; ve bana dönmediniz, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="9">Ekininize sam yeli ve küf gönderip sizi vurdum; bahçelerinizden, ve bağlarınızdan, ve incir ve zeytin ağaçlarınızdan bir çoğunu çekirge yedi; ve bana dönmediniz, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="10">Mısırda olduğu gibi aranıza veba gönderdim; yiğitlerinizi kılıçla öldürdüm, ve atlarınızı sürüp götürdüm; hattâ ordugâhınızın pis kokusunu burnunuza çıkardım; ve bana dönmediniz, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="11">Allah Sodom ve Gomorrayı nasıl alt üst etti ise, öylece aranızda şehirler alt üst ettim; ve ateşten kurtarılan yarı yanmış odun parçası gibi idiniz; ve bana dönmediniz, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="12">Bundan ötürü sana böyle edeceğim, ey İsrail; mademki sana böyle edeceğim, ey İsrail, Allahını karşılamağa hazır ol.</verse>
				<verse number="13">Çünkü, işte, dağlara biçim veren, ve yeli yaratan, ve düşüncesi ne olduğunu insana bildiren, tanı karanlık eden, ve dünyanın yüksek yerleri üzerine ayak basan — onun ismi RABDİR, orduların Allahıdır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">EY İsrail evi, üzerinize mersiye olarak okuyacağım bu sözü dinleyin.</verse>
				<verse number="2">İsrail kızı düştü, bir daha kalkmıyacak; toprağı üzerine serilmiş, onu kaldıran yok.</verse>
				<verse number="3">Çünkü Rab Yehova şöyle diyor: Bin adam çıkan şehrin yüz adamı kalacak, ve yüz adam çıkanın, İsrail evine on adamı kalacak.</verse>
				<verse number="4">Çünkü RAB İsrail evine şöyle diyor: Beni arayın, ve yaşarsınız;</verse>
				<verse number="5">fakat Beyt-eli aramayın, ve Gilgala girmeyin, ve Beer-şebaya geçmeyin; çünkü Gilgal elbette sürgün götürülecek, ve Beyt-el bir hiç olacak.</verse>
				<verse number="6">RABBİ arayın, ve yaşarsınız; yoksa Yusuf evinde o bir ateş gibi çıkar, ve ateş onu yiyip bitirir, ve Beytelde onu söndüren bulunmaz.</verse>
				<verse number="7">Ey hakkı pelin otuna döndürenler, ve adaleti yere atanlar!</verse>
				<verse number="8">Ülker burcunu ve Oriyon burcunu yaratanı, ve ölüm gölgesini sabaha çevireni, ve gündüzü gece ile karartanı, ve deniz sularını çağıranı, ve onları yeryüzüne dökeni arayın; onun ismi RABDİR;</verse>
				<verse number="9">kuvvetliyi ansızın yıkar, ve hisarın üzerine yıkım gelir.</verse>
				<verse number="10">Kendilerini kapıda azarlıyan adamdan nefret ediyorlar, ve doğrulukla söyliyenden ikrah ediyorlar.</verse>
				<verse number="11">Bundan ötürü, mademki fakiri ayak altına alıyorsunuz, ve ondan buğday hediyeleri koparıyorsunuz; yonulmuş taştan evler yaptınız, fakat onlarda oturmıyacaksınız; güzel bağlar diktiniz, fakat onların şarabını içmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="12">Çünkü cinayetlerinizin çok, ve suçlarınızın ağır olduğunu biliyorum, ey salihi sıkıştıranlar, rüşvet alanlar, ve kapıda yoksulların hakkını saptıranlar!</verse>
				<verse number="13">Bundan dolayı akıllı adam bu vakitte susacaktır; çünkü vakit kötüdür.</verse>
				<verse number="14">Kötülüğü değil, iyiliği arayın ki, yaşıyasınız; ve böylece RAB, orduların Allahı, dediğiniz gibi sizinle beraber olur.</verse>
				<verse number="15">Kötülükten nefret edin, ve iyiliği sevin, ve kapıda hakkı pekiştirin; belki RAB, orduların Allahı, Yusufun bakiyesine lûtfeder.</verse>
				<verse number="16">Bundan dolayı Rab, orduların Allahı Yehova, şöyle diyor: Bütün meydanlarda figan kopacak; ve bütün sokaklarda: Ah, ah, diye inliyecekler, ve çiftçiyi yas tutmağa, ve mersiye okumak bilenleri figan etmeğe çağıracaklar,</verse>
				<verse number="17">ve bütün bağlarda figan kopacak; çünkü aranızdan ben geçeceğim, RAB diyor.</verse>
				<verse number="18">RABBİN gününü istiyenlerin vay başına! RABBİN gününü niçin istiyorsunuz? O ışık değil, karanlıktır.</verse>
				<verse number="19">Nasıl ki, adam aslanın önünden kaçar da karşısına ayı çıkar; yahut eve gelir de elini duvara dayar, ve onu yılan sokar.</verse>
				<verse number="20">RABBİN günü ışık değil, karanlık olmıyacak mı? evet, koyu karanlık, ve onda parıltı yok.</verse>
				<verse number="21">Bayramlarınızdan nefret ediyorum, onları hor görüyorum, ve bayram toplantılarınızdan hoşlanmam.</verse>
				<verse number="22">Yakılan takdimelerinizi ve ekmek takdimelerinizi bana arzetseniz de razı olmıyacağım; ve besili hayvanlarınızdan selâmet takdimelerine bakmıyacağım.</verse>
				<verse number="23">İlâhilerinin gürültüsünü benden uzaklaştır; çünkü santurlarının ahengini de dinlemiyeceğim.</verse>
				<verse number="24">Ancak hak sular gibi, ve adalet kuvvetli ırmak gibi aksın.</verse>
				<verse number="25">Ey İsrail evi, çölde kırk yıl bana kurbanlar ve takdimeler getirdiniz mi?</verse>
				<verse number="26">Gerçek siz kıralınızın çadırını, ve putlarınızın sandığını, kendiniz için yapmış olduğunuz ilâhınızın yıldızını taşıdınız.</verse>
				<verse number="27">Bunun için sizi Şamın ötesine sürgün ettireceğim, RAB diyor, onun ismi orduların Allahıdır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">SİONDA kaygısız olanlara, ve Samiriye dağında emniyette bulunanlara, milletlerin birincisinin tanınmış adamlarına, İsrail evinin kendilerine baş vurduğu o adamlara, ne yazık!</verse>
				<verse number="2">Kalneye geçin de görün; ve oradan büyük Hamata gidin; ve Filistîlerin Gat şehrine inin; bu ülkelerden onlar daha iyi midirler? ve onların sınırı sizin sınırınızdan daha geniş midir?</verse>
				<verse number="3">ey sizler ki, belâ gününü kendinizden uzaklaştırıyorsunuz, ve zorbalık kürsüsünü yakına getiriyorsunuz;</verse>
				<verse number="4">ey sizler, fil dişi yataklar üzerinde yatanlar, ve sedirleri üzerinde uzananlar, ve sürüden kuzular, ve ahırın içinden buzağılar alıp yiyenler;</verse>
				<verse number="5">santur sesile boş türküler söyliyenler; Davud imiş gibi kendileri için musiki âletleri icat edenler;</verse>
				<verse number="6">taslarla şarap içenler, ve âlâ yağlar sürünenler; ve Yusufun kırgını üzerine kederlenmiyenler!</verse>
				<verse number="7">Bundan dolayı şimdi sürgünlerin başında sürülecekler; ve sedirde uzananların keyifli bağırışları sona erecek.</verse>
				<verse number="8">Rab Yehova kendi üzerine and etti, RAB, orduların Allahı diyor: Yakubun gururundan ikrah ediyorum, ve saraylarından nefret ediyorum; ve şehri ve onun içindekileri ele vereceğim.</verse>
				<verse number="9">Ve vaki olacak ki, eğer bir evde on adam kalmışsa, onlar da ölecekler.</verse>
				<verse number="10">Ve birinin amcası, cesedi yakacak adam, kemikleri evden çıkarmak için onu kaldırınca, ve evin iç tarafında olana: Yanında daha var mı? diyip, o da: Hayır, diyince, o zaman diyecek: Sus, çünkü RABBİN ismini anmak olmaz.</verse>
				<verse number="11">Çünkü, işte, RAB emrediyor, ve büyük ev yıkılacak, ve küçük ev çatlaklarla harap olacak.</verse>
				<verse number="12">Kaya üzerinde atlar koşar mı? orada öküzlerle kimse çift sürer mi? halbuki siz hakkı öde, ve adalet meyvasını pelin otuna döndürdünüz;</verse>
				<verse number="13">sizler ki, bir hiçle sevinenler, ve: Kendimize boynuzları kuvvetimizle almadık mı? diyenlersiniz.</verse>
				<verse number="14">Çünkü, işte, ben, ey İsrail evi, size karşı bir millet kaldıracağım, orduların Allahı RAB diyor; ve Hamata girilecek yerden Araba vadisine kadar sizi onlar ezecekler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">RAB Yehova bana şöyle gösterdi; ve işte, son çayır çıkmağa başlarken o çekirge yapıyordu; ve işte, kıral biçiminden sonraki son çayırdı.</verse>
				<verse number="2">Ve vaki oldu ki, onlar yerin otunu yemeği bitirince dedim: Ya Rab Yehova, niyaz ederim, bağışla; Yakub nasıl dayanacak? çünkü küçüktür.</verse>
				<verse number="3">Bunun üzerine RAB nadim oldu; RAB: Bu olmıyacak, dedi.</verse>
				<verse number="4">Rab Yehova bana şöyle gösterdi; ve işte, Rab Yehova ateşle muhakeme etmek için çağırdı; ve ateş büyük engini yiyip bitirdi, ve karayı yiyip bitirmek üzre idi.</verse>
				<verse number="5">Ve dedim: Ya Rab Yehova, niyaz ederim, bırak, Yakub nasıl dayanacak? çünkü küçüktür.</verse>
				<verse number="6">Bunun üzerine RAB nadim oldu; Rab Yehova: Bu da olmıyacaktır, dedi.</verse>
				<verse number="7">Bana şöyle gösterdi; ve işte, Rab şakulî bir duvar yanında duruyordu, ve elinde bir şakul vardı.</verse>
				<verse number="8">Ve RAB bana dedi: Sen ne görüyorsun, Amos? Ve ben dedim: Bir şakul. Ve RAB dedi: İşte, ben kavmım İsrailin ortasına şakul koyacağım; artık bir daha ona göz yummıyacağım;</verse>
				<verse number="9">ve İshakın yüksek yerleri harap olacak, ve İsrailin makdisleri viran olacak; ve Yeroboam evine karşı kılıçla kalkacağım.</verse>
				<verse number="10">Ve Beyt-el kâhini Amatsya İsrail kıralı Yeroboama gönderip dedi: İsrail evinin ortasında Amos sana karşı düzen kurdu; onun bütün sözlerini memleket taşıyamaz.</verse>
				<verse number="11">Çünkü Amos şöyle diyor: Yeroboam kılıçla ölecek, ve elbette İsrail kendi toprağı üzerinden sürülecek.</verse>
				<verse number="12">Ve Amatsaya Amosa dedi: Ey Gören, git, Yahuda diyarına kaç, ve orada ekmek ye, ve orada peygamberlik et;</verse>
				<verse number="13">fakat artık bir daha Beyt-elde peygamberlik etme; çünkü burası kıralın makdisidir, ve kıral evidir.</verse>
				<verse number="14">Ve Amos cevap verdi, ve Amatsyaya dedi: Ben peygamber değildim, peygamber oğlu da değildim; ancak ben sığır çobanı idim, ve cemiz ağaçları tımar ederdim;</verse>
				<verse number="15">ve RAB beni sürünün arkasından aldı, ve RAB bana dedi: Git, kavmım İsraile peygamberlik et.</verse>
				<verse number="16">Ve şimdi RABBİN sözünü dinle: İsraile karşı peygamberlik etme, ve İshak evine karşı söz söyleme, diyorsun;</verse>
				<verse number="17">bundan ötürü RAB şöyle diyor: Senin karın şehirde fahişe olacak, ve oğulların ve kızların kılıçla düşecekler, ve toprağın ölçü ipi ile paylaşılacak; ve sen murdar toprak üzerinde öleceksin, ve elbette İsrail kendi toprağı üzerinden sürülecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">RAB Yehova bana şöyle gösterdi: ve işte, bir sepet yaz meyvası.</verse>
				<verse number="2">Ve dedi: Sen ne görüyorsun, Amos? Ve ben dedim: Bir sepet yaz meyvası. Ve RAB bana dedi: Kavmım İsrailin sonu geldi; artık bir daha onlara göz yummıyacağım.</verse>
				<verse number="3">Ve o gün sarayın türküleri ulumalara dönecek, Rab Yehova diyor; leşler çok olacak; her yerde onları sessizce dışarı atacaklar.</verse>
				<verse number="4">Bunu dinleyin, sizler ki, yoksulu yutmak istiyorsunuz, ve memleketin fakirlerini helâk ediyorsunuz</verse>
				<verse number="5">ve diyorsunuz: Ne vakit ay başı geçecek ki, zahire satalım? ve ne vakit Sebt günü geçecek ki, satılığa buğday çıkaralım, efayı küçültelim, ve şekeli büyütelim, ve hileli teraziler kullanalım da</verse>
				<verse number="6">fakirleri gümüşe, ve yoksulları bir çift çarığa satın alalım, ve buğdayın süprüntüsünü satalım?</verse>
				<verse number="7">RAB Yakubun övündüğü üzerine and etti: Onların bütün işlerini ebediyen unutmıyacağım.</verse>
				<verse number="8">Bundan ötürü yer titremiyecek mi, ve onda oturan her adam yas tutmıyacak mı? Evet, bütün yer Irmak gibi yükselecek, Mısırın Irmağı gibi kabarıp yine inecek.</verse>
				<verse number="9">Ve o günde vaki olacak ki, Rab Yehova diyor, öğleyin güneşi batıracağım, ve güpegündüz diyarı karartacağım.</verse>
				<verse number="10">Ve bayramlarınızı yasa, ve bütün ilâhilerinizi mersiyeye döndüreceğim; ve her bele çul kuşatacağım, ve her başın saçını yoldurtacağım; ve onu biricik oğul yası gibi, ve sonunu acı gün gibi kılacağım.</verse>
				<verse number="11">İşte, günler geliyor, Rab Yehova diyor, ve memlekete açlık göndereceğim, ekmeğe acıkma değil, ve suya susama değil, ancak RABBİN sözlerini işitmeğe susama göndereceğim.</verse>
				<verse number="12">Ve denizden denize, ve şimalden şarka kadar dolaşacaklar; RABBİN sözünü aramak için öteye beriye koşacaklar, ve bulmıyacaklar.</verse>
				<verse number="13">O gün de güzel kızlar ve yiğitler susuzluktan bayılacaklar.</verse>
				<verse number="14">Onlar ki, Samiriyenin günahı üzerine and ederler, ve: Ey Dan, senin ilâhının hayatı üzerine; ve: Beer-şeba yolunun hayatı üzerine, derler; onlar düşecekler, ve artık kalkmıyacaklar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">RABBİ mezbahın yanında durmakta gördüm; ve dedi: Başlıklara vur da eşikler sarsılsın; ve hepsinin başı üzerinde onları parçala; ve onlardan sona kalanları kılıçla öldüreceğim; onların kaçağı kaçmıyacak, ve onların kurtulanı kurtulmıyacak.</verse>
				<verse number="2">Ölüler diyarını delip girseler de, elim onları oradan alacak; ve göklere çıksalar da, oradan kendilerini indireceğim.</verse>
				<verse number="3">Ve Karmelin tepesinde gizlenseler de, onları arayıp oradan alacağım; ve gözümün önünden uzak, denizin dibinde saklansalar da, oradan yılana emredeceğim, ve onları sokacak.</verse>
				<verse number="4">Ve düşmanlarının önünde sürgün gitseler de, oradan kılıca emredeceğim ve onları öldürecek; ve onların üzerine, iyilik için değil, kötülük için gözlerimi dikeceğim.</verse>
				<verse number="5">Çünkü Yehova, orduların Rabbi, yere dokunan odur, ve yer eriyor, ve onda oturanların hepsi yas tutacaklar; ve bütün yer Irmak gibi yükselecek, ve Mısırın Irmağı gibi yine inecek;</verse>
				<verse number="6">yukarı odalarını göklerde yapan, ve kubbesini yer üzerine kuran, denizin sularını çağıran, ve onları yeryüzüne döken odur; ismi Yehovadır.</verse>
				<verse number="7">Benim için Habeşlerin oğulları gibi değil misiniz, ey İsrail oğulları? RABBİN sözü. İsraili Mısır diyarından, ve Filistîleri Kaftordan, Suriyelileri de Kirden çıkarmadım mı?</verse>
				<verse number="8">İşte, Rab Yehovanın gözleri bu suçlu ülkenin üzerindedir, ve onu toprağın yüzü üzerinden söküp atacağım; ancak Yakub evini büsbütün söküp atmıyacağım, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="9">Çünkü işte, ben emredeceğim, ve bütün milletler arasında, kalburda buğday elenir gibi İsrail evini eliyeceğim, ve bir tane bile yere düşmiyecek.</verse>
				<verse number="10">Kavmımdan bütün suç işliyenler: Belâ bize erişmez, ve bizi karşılamaz, diyenler kılıçla ölecekler.</verse>
				<verse number="11">Davudun düşmüş olan haymesini o gün dikeceğim, ve onun gediklerini kapıyacağım, ve onun yıkılmış yerlerini dikeceğim, ve onu eski günlerde olduğu gibi yapacağım;</verse>
				<verse number="12">ta ki, Edomun bakiyesini, ve üzerlerine ismim çağırılan bütün milletleri mülk edinsinler, bunu yapan RAB diyor.</verse>
				<verse number="13">İşte, günler geliyor, RABBİN sözü, çift süren orakçıya, ve üzüm basan ekin ekene erişecek; ve dağlar yeni şarap damlatacaklar, ve bütün tepeler eriyecek.</verse>
				<verse number="14">Ve kavmım İsrailin sürgünlerini geri getireceğim, ve harap olan şehirleri yapacaklar, ve onlarda oturacaklar; ve bağlar dikecekler, ve onların şarabını içecekler; ve bahçeler yapacaklar, ve onların meyvasını yiyecekler.</verse>
				<verse number="15">Ve onları topraklarına dikeceğim, ve kendilerine verdiğim topraklarından artık sökülmiyecekler, senin Allahın RAB diyor.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="31">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">OBADYANIN rüyeti. Rab Yehova Edom için şöyle diyor: RABDEN haber işittik, ve: Kalkın, ve ona karşı cenk için kalkalım, diye milletler arasına elçi gönderildi.</verse>
				<verse number="2">İşte, seni milletler arasında küçük ettim; sen çok hor görülmektesin.</verse>
				<verse number="3">Ey sen, kaya kovuklarında oturan, meskeni yüksek olan, kendi yüreğinin kibri seni aldattı; o ki, yüreğinde: Kim beni yere indirir? diyor.</verse>
				<verse number="4">Sen kartal gibi yükselsen, ve yuvanı yıldızların arasına koysan, oradan seni indiririm, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="5">Eğer sana hırsızlar, gece haydutları, gelmiş olsalardı (sen nasıl helâk oldun!), ancak kendilerine yetecek kadarını almazlar mı idi? eğer sana bağ bozucular gelmiş olsalardı, artakalan bir kaç salkım bırakmazlar mı idi?</verse>
				<verse number="6">Esavın her şeyini nasıl eştiler! gizli hazinelerini nasıl deştiler!</verse>
				<verse number="7">Seninle andlaşmış adamların hepsi seni sınıra kadar ilettiler; seninle barışık olan adamlar seni aldattılar, ve seni yendiler; ekmeğini yiyenler senin altına tuzak kuruyorlar. Kendisinde anlayış yok.</verse>
				<verse number="8">Ben o gün, RABBİN sözü, hikmetli adamları Edomdan, ve anlayışı Esavın dağından yok etmiyecek miyim?</verse>
				<verse number="9">Ve herkes öldürülerek Esavın dağından kesilip atılsın diye, ey Teman, senin yiğitlerin yılacaklar.</verse>
				<verse number="10">Kardeşin Yakuba edilen zorbalıktan ötürü seni utanç kaplıyacak, ve ebediyen kesilip atılacaksın.</verse>
				<verse number="11">Sen karşıda dikildiğin gün, yabancılar onun malını sürdükleri, ve ecnebîler kapılarına girip Yeruşalim için kura attıkları gün, sen de onlardan biri gibi oldun.</verse>
				<verse number="12">Fakat kendi kardeşinin gününe, talihsizliği gününe bakma, ve felâketleri gününde Yahuda oğulları üzerine sevinme; ve sıkıntı gününde büyük söz söyleme.</verse>
				<verse number="13">Felâketleri gününde kavmımın kapısına girme; ve hem sen felâketleri gününde onların derdine bakma, ve felâketleri gününde onların malına el uzatmayın.</verse>
				<verse number="14">Onun kaçaklarını kesip atmak için yol ağzında durma; ve sıkıntı gününde onun artakalanlarını ele verme.</verse>
				<verse number="15">Çünkü bütün milletler için RABBİN günü yakındır; sen nasıl ettinse, sana öyle edilecek; işlediğinin karşılığı kendi başına dönecek.</verse>
				<verse number="16">Çünkü mukaddes dağım üzerinde nasıl içtinizse, bütün milletler daima öyle içecekler; evet, içecekler, ve sümürecekler, ve sanki yokmuş gibi olacaklar.</verse>
				<verse number="17">Fakat Sion dağında kaçıp kurtulanlar olacak, ve o mukaddes olacak; ve Yakub evi kendi mülklerini edinecek.</verse>
				<verse number="18">Ve Yakub evi ateş, ve Yusuf evi alev, ve Esav evi anız olacak, ve onları yakacaklar, ve onları yiyip bitirecekler, ve Esav evi için artakalan kimse olmıyacak; çünkü RAB söyledi.</verse>
				<verse number="19">Ve Cenubdakiler Esavın dağını, ve Şefeladakiler Filistîleri mülk edinecekler; ve Efraim kırını, ve Samiriye kırını mülk edinecekler; Benyamin de Gileadı mülk edinecek.</verse>
				<verse number="20">Ve Kenânlılar arasında olan bu İsrail oğulları ordusunun sürgünleri Tsarefata kadar mülk edinecekler; ve Sefaradda olan Yeruşalimin sürgünleri Cenub şehirlerini mülk edinecekler.</verse>
				<verse number="21">Ve Esavın dağına hüküm vermek için Sion dağına kurtarıcılar çıkacak; ve kırallık RABBİN olacak.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="32">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">VE Amittayın oğlu Yunusa RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Kalk, Nineveye, o büyük şehre, git, ve ona karşı çağır; çünkü onların kötülüğü benim önüme kadar çıktı.</verse>
				<verse number="3">Fakat Yunus RABBİN önünden Tarşişe kaçmağa kalktı; ve Yafaya indi, ve Tarşişe giden bir gemi buldu; navlununu verdi, ve RABBİN önünden uzağa, Tarşişe onlarla beraber gitmek için gemiye bindi.</verse>
				<verse number="4">Ve RAB denizin üzerine büyük bir yel gönderdi, denizde büyük fırtına oldu, ve gemi kırılacak gibi idi.</verse>
				<verse number="5">Gemiciler korktular, her biri kendi ilâhına feryat etti; ve kendilerine hafiflik olsun diye gemide olan şeyleri denize attılar. Yunus ise, geminin dip ambarına inmişti; ve yatıp derin uykuya dalmıştı.</verse>
				<verse number="6">Ve gemi reisi yaklaşıp ona dedi: Ey sen, uyuyan adam, nen var? kalk, kendi Allahını çağır, belki Allah bizi anar da, helâk olmayız.</verse>
				<verse number="7">Ve herkes birbirine dedi: Gelin de kura çekelim, ve bilelim kimin yüzünden bu belâ başımıza geldi. Ve kura çektiler, kura da Yunusa düştü.</verse>
				<verse number="8">O vakit ona dediler: Rica ederiz, bize bildir, üzerimizdeki bu belâ kimin yüzünden? senin işin nedir? nereden geliyorsun? memleketin neresi? ve hangi kavmdansın?</verse>
				<verse number="9">Ve onlara dedi: Ben İbranîyim; denizi ve karayı yaratan göklerin Allahı RABDEN korkuyorum.</verse>
				<verse number="10">Ve o adamlar çok korkarak ona dediler: Bu ettiğin nedir? Çünkü RABBİN önünden kaçmakta olduğunu o adamlar biliyorlardı, çünkü onlara anlatmıştı.</verse>
				<verse number="11">Ve ona dediler: Deniz bize karşı yatışsın diye sana ne edelim? çünkü deniz git gide daha fırtınalı oluyordu.</verse>
				<verse number="12">Ve onlara dedi: Beni kaldırıp denize atın; deniz de size karşı yatışır; çünkü benim yüzümden bu büyük fırtınanın üzerinize geldiğini biliyorum.</verse>
				<verse number="13">Fakat o adamlar karaya dönmek için sıkı kürek çektiler; fakat yapamadılar; çünkü deniz onlara karşı git gide daha fırtınalı oluyordu.</verse>
				<verse number="14">Ve RABBİ çağırarak dediler: Ah, ya RAB, yalvarıyoruz, bu adamın canından ötürü helâk olmıyalım, ve suçsuz kanı üzerimize yükleme; çünkü sen, ya RAB, sana nasıl hoş göründü ise, öyle yaptın.</verse>
				<verse number="15">Ve Yunusu kaldırıp denize attılar; ve denizin kudurması yatıştı.</verse>
				<verse number="16">O zaman bu adamlar RABDEN çok korktular; ve RABBE kurban kestiler, ve adaklar adadılar.</verse>
				<verse number="17">Ve Yunusu yutmak için RAB büyük bir balık hazırladı; ve Yunus üç gün üç gece balığın karnında kaldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE Yunus balığın karnından Allahı RABBE dua etti.</verse>
				<verse number="2">Ve dedi: Sıkıntım içinden RABBİ çağırdım, Ve bana cevap verdi; Ölüler diyarının bağrından imdada çağırdım, Ve sen benim sesimi işittin.</verse>
				<verse number="3">Çünkü beni engine, denizlerin yüreğine attın, Ve beni seller sardı; Hep dalgaların, ve mevcelerin üzerimden geçti.</verse>
				<verse number="4">Ve ben dedim: Senin gözlerinin önünden kovuldum; Fakat yine senin mukaddes mabedine bakacağım.</verse>
				<verse number="5">Beni sular kuşattı, ta cana kadar; Çevremi engin aldı; Başıma yosunlar sarıldı.</verse>
				<verse number="6">Dağların köklerine kadar indim; Arkamdan dünya ebediyen sürgülendi; Fakat hayatımı çukurdan sen çıkardın, ey Allahım RAB.</verse>
				<verse number="7">İçimde canım bayılınca RABBİ andım; Ve duam sana, mukaddes mabedinin içine vardı.</verse>
				<verse number="8">Yalancı putlara saygısı olanlar, Kendi nimetlerini bırakırlar.</verse>
				<verse number="9">Fakat ben sana şükran sesile kurban keseceğim; Adamış olduğumu ödiyeceğim. Kurtarış RABBİNDİR.</verse>
				<verse number="10">Ve RAB balığa söyledi, ve Yunusu karaya kustu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE ikinci defa olarak Yunusa RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Kalk, Nineveye, o büyük şehre git, ve sana söyliyeceğim sözleri ona çağır.</verse>
				<verse number="3">Ve Yunus kalktı, ve RABBİN sözüne göre Nineveye gitti. Nineve çok büyük bir şehirdi, genişliği üç günlük yoldu.</verse>
				<verse number="4">Ve Yunus şehre girmeğe başladı, bir günlük yol yaptı, ve çağırıp dedi: Daha kırk gün var, ve Nineve yıkılacak.</verse>
				<verse number="5">Ve Nineve halkı Allaha inandılar; ve oruç ilân ettiler, ve büyüğünden küçüğüne kadar çullar sarındılar.</verse>
				<verse number="6">Ve bu söz Nineve kıralına erişti, ve tahttan kalktı, ve üzerinden kaftanını çıkardı, ve çul sarınıp kül üzerine oturdu.</verse>
				<verse number="7">Ve kıralın ve büyük adamlarının fermanı ile Ninevede bağırıp ilân etti: İnsan ve hayvan, sığır ve davar, bir şey tatmasınlar; otlamasınlar, su da içmesinler;</verse>
				<verse number="8">ve insan da hayvan da, çul sarınıp Allahı kuvvetle çağırsınlar; ve herkes kötü yolundan, ve ellerindeki zorbalıktan dönsün.</verse>
				<verse number="9">Kim bilir? belki Allah döner ve nadim olur, ve kızgın öfkesinden döner de, yok olmayız.</verse>
				<verse number="10">Ve Allah onların işlerini, kötü yollarından dönmüş olduklarını gördü; ve onlara yapacağını söylemiş olduğu kötülükten ötürü Allah nadim oldu; ve onu yapmadı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">FAKAT Yunusun çok gücüne gitti, ve kızdı.</verse>
				<verse number="2">Ve RABBE dua edip dedi: Ah, ya RAB, ben daha memleketimde iken bunu söylemedim mi? bundan ötürü hemen Tarşişe kaçmağa davrandım; çünkü biliyordum ki sen lûtfeden ve çok acıyan, geç öfkelenen, ve inayeti çok olup kötülükten nadim olan Allahsın.</verse>
				<verse number="3">Ve şimdi, ya RAB, niyaz ederim, canımı benden al; çünkü benim için ölmek yaşamaktan iyidir.</verse>
				<verse number="4">Ve RAB dedi: Öfkelenmekle iyi mi ediyorsun?</verse>
				<verse number="5">Ve Yunus şehirden çıktı, ve şehrin şarkında oturdu, ve orada kendisine bir çardak yaptı, ve onun altında gölgede oturdu, ta ki, şehre ne olacağını görsün.</verse>
				<verse number="6">Ve Yunusu kötü halinden kurtarmak üzre, başına gölge olsun diye, RAB Allah bir asma kabak fidanı hazır edip onun üzerine çıkardı. Ve Yunus asma kabağından ötürü büyük sevinçle sevindi.</verse>
				<verse number="7">Fakat ertesi gün sabah olurken Allah bir kurt hazırladı, ve kurt asma kabağını vurdu, o da kurudu.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki oldu ki, güneş doğunca, Allah yakıcı şark yelini hazırladı; ve güneş Yunusun başına vurdu, ve bayıldı, ve kendisi için ölümü dileyip dedi: Benim için ölmek yaşamaktan iyidir.</verse>
				<verse number="9">Ve Allah Yunusa dedi: Asma kabağından ötürü öfkelenmekle iyi mi ediyorsun? Ve dedi: Ölüme kadar öfkelenmekle iyi ediyorum.</verse>
				<verse number="10">Ve RAB dedi: Sen, emeğini çekmediğin, ve büyütmediğin asma kabağına acıyorsun, o kabak ki, bir gecede çıktı ve bir gecede yok oldu;</verse>
				<verse number="11">ya ben, Nineve için, o büyük şehir için acımıyayım mı? o şehir ki, orada sağını ve solunu seçemiyen yüz yirmi binden ziyade insan, bir çok da hayvan var.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="33">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">YAHUDA kıralları Yotam, Ahaz, ve Hizkiyanın günlerinde Moreşetli Mikaya gelen RABBİN sözüdür; onu Samiriye ve Yeruşalim hakkında gördü.</verse>
				<verse number="2">Ey kavmlar, hepiniz işitin; ey dünya, ve bütün içindekiler, iyi dinleyin; ve Rab Yehova, Rab kendi mukaddes mabedinden, size karşı şahit olsun.</verse>
				<verse number="3">Çünkü işte, RAB yerinden çıkıyor, ve inecek, ve dünyanın yüksek yerleri üzerinde yürüyecek.</verse>
				<verse number="4">Ve onun altında dağlar ve dereler ateş karşısında balmumu gibi, inişte aşağı dökülmüş su gibi eriyecekler, ve yarılacaklar.</verse>
				<verse number="5">Bütün bu şey Yakubun günahından ötürüdür, ve İsrail evinin suçlarından ötürüdür. Yakubun günahı ne? Samiriye değil mi? ve Yahudanın yüksek yerleri ne? Yeruşalim değil mi?</verse>
				<verse number="6">Ve Samiriyeyi tarlanın taş yığını gibi, ve bağ dikilecek yerler gibi edeceğim; ve onun taşlarını dereye dökeceğim, ve onun temellerini açacağım.</verse>
				<verse number="7">Ve onun bütün oyma putlarını vurup parça parça edecekler, ve bütün zina hediyeleri ateşle yakılacak, ve bütün putlarını harap edeceğim; çünkü fahişe ücretile onları topladı, ve fahişe ücretine dönecekler.</verse>
				<verse number="8">Bundan ötürü dövünüp uluyacağım; soyunmuş ve çıplak olarak gezeceğim; çakallar gibi figan edeceğim, ve devekuşları gibi çırpınacağım.</verse>
				<verse number="9">Çünkü onun yaraları şifa bulmaz; çünkü Yahudaya kadar geldi; kavmımın kapısına, Yeruşalime kadar erişiyor.</verse>
				<verse number="10">Gatta bildirmeyin, hiç ağlamayın; Beytle-afrada tozda yuvarlan.</verse>
				<verse number="11">Ey sen, Şafirde oturan, çıplak olarak utanç içinde geç; Tsaananda oturan çıkmadı; Beyt-etselin dövünmesi kendi desteğini sizden alıyor.</verse>
				<verse number="12">Çünkü Marotta oturan malı için titriyor, çünkü RABDEN Yeruşalim kapısına belâ indi.</verse>
				<verse number="13">Ey sen, Lakişte oturan, yarış atını arabaya koş; Sion kızı için suçunun başlangıcı o oldu; çünkü İsrailin günahları sende bulundu.</verse>
				<verse number="14">Bundan ötürü Moreşet-gata ayrılma hediyesi vereceksin; Akzibin evleri İsrail kırallarına aldatıcı bir şey olacak.</verse>
				<verse number="15">Ey sen, Mareşada oturan, seni mülk edinecek adamı yine sana getireceğim; İsrailin izzeti Adullama kadar gelecek.</verse>
				<verse number="16">Sevgili oğulların için saçlarını yol ve kes; akbaba gibi başının kelini geniş et; çünkü onlar senin yanından sürüldüler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">YATAKLARI üzerinde fesat düzenlerin, ve kötülük tasarlıyanların vay başına! sabah ağarınca onu yaparlar, çünkü onların elinden geliyor.</verse>
				<verse number="2">Ve tarlalara göz dikiyorlar, ve onları zorla alıyorlar; evlere de göz dikiyorlar, onları da alıyorlar; ve bir kimse ile evine, bir adama ve mirasına yazık ediyorlar.</verse>
				<verse number="3">Bundan dolayı RAB şöyle diyor: İşte, ben bu aşirete karşı öyle bir belâ tasarlıyorum ki, boyunlarınızı ondan çekemiyeceksiniz, ve dik başlı yürüyemiyeceksiniz; çünkü kötü bir zamandır.</verse>
				<verse number="4">O günde size karşı mesel söyliyecekler, ve hazin mersiye okuyacaklar, ve diyecekler: Bütün bütün harap olduk; kavmımın payını başka ele veriyor; onu nasıl elimden alıyor! tarlalarımızı hainlere pay olarak dağıtıyor.</verse>
				<verse number="5">Bundan dolayı RABBİN cemaatinde kura ile ölçme ipini atan bir kimsen olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="6">Peygamberlik etmeyin, diye peygamberlik ediyorlar. Bunlara peygamberlik etmiyecekler; azarlamaların ardı kesilmiyecek.</verse>
				<verse number="7">Ey Yakub evi denilen sen, RABBİN Ruhu kısaldı mı? bunlar onun işleri mi? Doğru yürüyene sözlerim iyilik etmiyor mu?</verse>
				<verse number="8">Fakat daha dün kavmım düşman olarak ayaklandı; cenkten dönüp kaygısız geçenlerin esvabı üzerinden cübbeyi soyarsınız.</verse>
				<verse number="9">Kavmımın kadınlarını rahat evlerinden kovarsınız; onların küçük çocukları üzerinden izzetimi ebediyen alırsınız.</verse>
				<verse number="10">Kalkın, ve gidin; çünkü burası sizin dinlenme yeriniz değil; murdarlık yüzünden helâk olacak, ve helâk şiddetlidir.</verse>
				<verse number="11">Eğer bir adam hile ruhu ile yürüyüp yalan söyler: Ben sana şarap ve içki hakkında peygamberlik edeyim, derse, o da bu kavmın peygamberi olacaktır.</verse>
				<verse number="12">Ey Yakub, hepinizi elbette bir araya getireceğim; İsrailin artakalanını elbette toplıyacağım; onları Botsra koyunları gibi, kendilerinin otlağı ortasında olan bir sürü gibi bir araya koyacağım; insan çokluğundan büyük gürültü edecekler.</verse>
				<verse number="13">Gedik açan önlerince çıkıyor; gedik açıyorlar, ve kapıya geçiyorlar, ve ondan çıkıyorlar; ve onların kıralı önlerinde, ve RAB onların başında geçiyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE dedim: Dinleyin, rica ederim, ey Yakubun reisleri, ve İsrail evinin hâkimleri; hakkı tanımak size düşmez mi?</verse>
				<verse number="2">sizler ki, iyiden nefret edersiniz, ve kötüyü seversiniz; onların üzerinden, derilerini, ve kemikleri üzerinden etlerini soyarsınız.</verse>
				<verse number="3">Ve onlar kavmımın etini yiyorlar, ve üzerlerinden derilerini yüzüyorlar, ve kemiklerini kırıyorlar, ve tencere içinmiş gibi, ve kazan içinde olan et gibi onları doğrıyorlar.</verse>
				<verse number="4">O zaman RABBE feryat edecekler, fakat onlara cevap vermiyecek; o vakit yüzünü onlardan örtecek, çünkü işlerini kötü ettiler.</verse>
				<verse number="5">Kavmımı saptıran o peygamberler ki, dişlerile ısırırlar, ve: Selâmet, diye bağırırlar; ve onların ağzına bir şey koymıyan adama karşı cenk açarlar; onlar için RAB şöyle diyor:</verse>
				<verse number="6">Bundan ötürü rüyet görmiyesiniz diye size gece olacak; ve falcılık etmiyesiniz diye size karanlık olacak; ve peygamberler üzerine güneş batacak, ve üzerlerine gün kararacak.</verse>
				<verse number="7">Ve Görenler utandırılacak, ve falcıların yüzü kızaracak; ve hepsi dudaklarını örtecekler; çünkü Allahtan cevap yok.</verse>
				<verse number="8">Fakat ben Yakuba günahını ve İsraile suçunu bildirmek için RABBİN Ruhu ile, kuvvet ve hak ve cesaretle doluyum.</verse>
				<verse number="9">Rica ederim, ey Yakub evinin reisleri, ve İsrail evinin hâkimleri, bunu dinleyin, sizler ki, haktan ikrah ediyorsunuz, ve her doğruyu iğri ediyorsunuz.</verse>
				<verse number="10">Sionu kanla, ve Yeruşalimi haksızlıkla bina ediyorlar.</verse>
				<verse number="11">Onun reisleri rüşvetle hükmediyorlar, ve kâhinleri ücretle öğretiyorlar, ve peygamberleri gümüş için falcılık ediyorlar; bununla beraber onlar: RAB aramızda değil mi? üzerimize kötülük gelmez, diye RABBE dayanıyorlar.</verse>
				<verse number="12">Bunun için Sion sizin yüzünüzden tarla gibi sürülecek, ve Yeruşalim taş yığınları olacak, ve mabedin dağı ormanın yüksek yerleri gibi olacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">FAKAT son günlerde vaki olacak ki, dağların başında RAB evinin dağı pekiştirilecek, ve tepelerden yukarı yükselecek; ve kavmlar ona akacaklar.</verse>
				<verse number="2">Ve çok milletler gidecekler, ve diyecekler: Gelin, ve RABBİN dağına, ve Yakubun Allahının evine çıkalım; kendi yollarını bize öğretecek, ve onun yollarında yürüyeceğiz. Çünkü şeriat Siondan, ve RABBİN sözü Yeruşalimden çıkacak;</verse>
				<verse number="3">ve çok kavmlar arasında hükmedecek, ve uzakta olan kuvvetli milletler hakkında karar verecek; ve kılıçlarını sapan demirleri, ve mızraklarını bağcı bıçakları yapacaklar; millet millete karşı kılıç kaldırmıyacak, ve artık cengi öğrenmiyecekler.</verse>
				<verse number="4">Fakat herkes kendi asması altında, ve kendi incir ağacı altında oturacak; ve onları korkutan olmıyacak; çünkü bunu ordular RABBİNİN ağzı söyledi.</verse>
				<verse number="5">Çünkü bütün kavmlar, her biri kendi ilâhının ismile yürüyor; biz de daima ve ebediyen Allahımız RABBİN ismile yürürüz.</verse>
				<verse number="6">RAB diyor: O gün topalı derliyeceğim, ve sürülmüş olanı, ve ezmiş olduğumu toplıyacağım;</verse>
				<verse number="7">ve topalı bir bakiye, uzağa atılmış olanı da kuvvetli bir millet edeceğim; ve RAB Sion dağında şimdiden ve ebede kadar onların üzerinde kırallık edecek.</verse>
				<verse number="8">Ve sen, ey sürünün kulesi, Sion kızının doruğu, sana gelecek, ve ilk hâkimiyet, Yeruşalim kızının kırallığı, gelecek.</verse>
				<verse number="9">Şimdi niçin yüksek sesle bağırıyorsun? Sende kıral mı yok, sana öğüt veren mi yok oldu da, doğuran kadın gibi seni ağrılar tuttu?</verse>
				<verse number="10">Doğuran kadın gibi ağrı çek, ey Sion kızı, doğurmağa çalış; çünkü şimdi şehirden çıkacaksın ve kırda oturacaksın, ve Babile kadar geleceksin; orada azat edileceksin; düşmanlarının elinden RAB seni orada kurtaracak.</verse>
				<verse number="11">Ve: Murdar edilsin, ve dilediğimizi Sionda gözümüz görsün, diyen çok milletler şimdi sana karşı toplandılar.</verse>
				<verse number="12">Fakat onlar RABBİN düşüncelerini bilmiyorlar; ve onun öğüdünü anlamıyorlar, çünkü harman yerine demetleri nasıl toplarlarsa onları öyle topladı.</verse>
				<verse number="13">Ey Sion kızı, kalk ta harmanı döv; çünkü senin boynuzunu demir kılacağım, ve senin tırnaklarını tunç kılacağım; ve çok kavmlar ezeceksin; ve onların kazancını RABBE, ve onların mallarını bütün dünyanın Rabbine tahsis edeceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">EY ordular kızı, şimdi sen ordu ol; çevremizi sardılar; İsrail hâkiminin yanağına değnekle vuracaklar.</verse>
				<verse number="2">Ve sen, Yahuda binleri arasında bulunmak için küçük olan Beyt-lehem Efrata, İsrail üzerine hükümdar olacak adam bana senden çıkacak; ve onun çıkışı eski vakitten, ezeli günlerdendir.</verse>
				<verse number="3">Bundan ötürü, doğuran kadının doğuracağı vakte kadar onları ele verecek; ve kardeşlerinin artakalanları İsrail oğullarına dönecekler.</verse>
				<verse number="4">Ve duracak, ve RABBİN kuvvetile, Allahı RABBİN isminin haşmetile sürüsünü güdecek; ve yerlerinde kalacaklar; çünkü şimdi yerin uçlarına kadar büyük olacak.</verse>
				<verse number="5">Ve o adam selâmetimiz olacak. Aşurlu memleketimize gelince, ve saraylarımıza ayak basınca, ona karşı yedi çoban ve halk reislerinden sekiz kişi dikeceğiz.</verse>
				<verse number="6">Ve kılıçla Aşur diyarını, ve girilecek yerlerinde Nimrod diyarını harap edecekler; ve Aşurlu memleketimize girince, ve sınırımıza ayak basınca o adam bizi ondan kurtaracak.</verse>
				<verse number="7">Ve Yakubun artakalanı çok kavmların ortasında, RAB tarafından çiğ gibi, insan için gecikmiyen, ve âdem oğulları için beklemiyen ot üzerine düşen yağmur gibi olacak.</verse>
				<verse number="8">Ve Yakubun artakalanı milletler arasında, çok kavmlar ortasında, orman hayvanları arasında aslan gibi, koyun sürüleri arasında genç aslan gibi olacak; o aslan ki, eğer geçerse çiğner ve parçalar, ve kurtaran olmaz.</verse>
				<verse number="9">Elin seni sıkıştıranların üzerine yükselsin, ve bütün düşmanların kesilip atılsınlar.</verse>
				<verse number="10">Ve o gün vaki olacak ki, RABBİN sözü, senden atlarını söküp atacağım, ve senin cenk arabalarını yok edeceğim;</verse>
				<verse number="11">ve memleketinin şehirlerini söküp atacağım, ve bütün senin hisarlarını yıkacağım.</verse>
				<verse number="12">Ve senin elinden afsunculukları söküp atacağım; ve artık sende müneccimler olmıyacak;</verse>
				<verse number="13">ve senden oyma putlarını, ve dikili taşlarını söküp atacağım; ve kendi ellerinin işine artık tapınmıyacaksın;</verse>
				<verse number="14">ve senden Aşerlerini koparıp atacağım; ve senin şehirlerini harap edeceğim.</verse>
				<verse number="15">Ve söz dinlemiyen milletlerden öfke ile ve kızgınlıkla öç alacağım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">RABBİN dediğini şimdi dinleyin: Kalk, dağların önünde dava et, ve tepeler senin sesini işitsinler.</verse>
				<verse number="2">Ey dağlar, ve yerin sarsılmaz temelleri, RABBİN davasını dinleyin; çünkü RABBİN kendi kavmı ile davası var, ve İsraille çekişecek.</verse>
				<verse number="3">Ey kavmım, sana ne ettim? ve seni ne ile yordum? bana karşı cevap ver.</verse>
				<verse number="4">Çünkü Mısır diyarından seni ben çıkardım, ve köleler evinden seni ben kurtardım; ve senin önünce Musayı, Harunu, ve Miryamı ben gönderdim.</verse>
				<verse number="5">Ey kavmım, RABBİN doğru işlerini bilesin diye, Moab kıralı Balakın ne öğüt verdiğini, ve Beorun oğlu Balamın ona ne cevap verdiğini şimdi an; Şittimden Gilgala kadar olanı an.</verse>
				<verse number="6">Ne ile RABBİN karşısına çıkayım, ve yüce Allahın önünde iğileyim? onun karşısına yakılan takdimelerle mi, bir yıllık buzağılarla mı çıkayım?</verse>
				<verse number="7">Binlerce koçlardan, on binlerce yağ sellerinden RAB hoşlanır mı? günahım için ilk oğlumu, canımın suçu için bedenimin semersini mi vereyim?</verse>
				<verse number="8">Ey adam, iyi olanı sana bildirdi; ve hak olanı yapmak, ve merhameti sevmek, ve Allahınla alçak gönüllü olarak yürümekten başka RAB senden ne ister?</verse>
				<verse number="9">RABBİN sesi şehre nida ediyor, ve hikmetli adam senin isminden korkar; sopayı ve onu tayin edeni dinleyin.</verse>
				<verse number="10">Kötülükle biriktirilmiş hazineler, ve lânetli eksik ölçek hâlâ kötü adamın evinde mi?</verse>
				<verse number="11">Elinde kötü terazi, ve bir torba hileli tartı taşları olanı temiz sayar mıyım?</verse>
				<verse number="12">Çünkü zenginlerinde çok zorbalık var, ve onda oturanlar yalan söylediler, ve ağızlarında dilleri aldatıcıdır.</verse>
				<verse number="13">Bundan dolayı ben de seni ağır vuruşla vurdum; suçlarından ötürü seni harap ettim.</verse>
				<verse number="14">Yiyeceksin, fakat doymıyacaksın; ve için boş kalacak; ve biriktireceksin, fakat kurtarmıyacaksın; ve kurtardığını kılıca vereceğim.</verse>
				<verse number="15">Ekeceksin, fakat biçmiyeceksin; zeytin basacaksın, fakat yağ sürünmiyeceksin; üzüm basacaksın, fakat şarabı içmiyeceksin.</verse>
				<verse number="16">Çünkü seni perişanlığa vereyim, ve onda oturanlara ıslık çalsınlar diye Omrinin emirleri, ve Ahab evinin bütün işleri tutuluyor, ve onların öğütlerinde yürüyorsunuz; ve kavmımın utancını yükleneceksiniz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VAY başıma! çünkü yaz yemişinin devşiriminde, bağ bozumunun artakalanı toplandığında nasılsa öyleyim; yiyecek bir salkım yok; canım turfanda incir özliyor.</verse>
				<verse number="2">Dünyadan müttaki yok oldu, ve insanlar arasında doğru adam yok; hepsi kan için pusuya yatıyorlar; herkes kardeşine ağ kuruyor.</verse>
				<verse number="3">Kötü işte elleri gayretlidir; reis hediye istiyor, ve hâkim ücret alıyor; ve büyük adam canının kötü arzusunu açıkça söyliyor; işi böylece örüyorlar.</verse>
				<verse number="4">Onların en iyisi çalı gibidir; en doğrusu diken çitten kötüdür; senin bekçilerinin günü, senin yoklanma günün geldi; onlar şimdi şaşkın olacaklar.</verse>
				<verse number="5">Komşuya inanmayın; yakın dosta güvenmeyin; koynunda yatan kadından ağzının kapı kanatlarını koru.</verse>
				<verse number="6">Çünkü oğul babayı tahkir eder, kız anasına karşı, gelin kaynanasına karşı kalkar; insanın düşmanları kendi evinin adamlarıdır.</verse>
				<verse number="7">Fakat ben RABBE bakacağım, kurtuluşumun Allahını bekliyeceğim; Allahım beni işitecek.</verse>
				<verse number="8">Ey düşmanım, benden ötürü sevinme; ben düşersem, kalkarım; karanlıkta oturursam, RAB bana ışık olur.</verse>
				<verse number="9">Davamı görünciye, ve hakkımda hüküm icra edinciye kadar RABBİN öfkesine dayanacağım, çünkü ona karşı suç işledim; beni ışığa çıkaracak, ve onun adaletini göreceğim.</verse>
				<verse number="10">O zaman düşmanım görecek ve onu utanç örtecek; o düşmanım ki, bana diyordu: Allahın RAB nerede? Dilediğimi onun üzerinde göreceğim; o şimdi sokakların çamuru gibi çiğnenecek.</verse>
				<verse number="11">Senin duvarlarının yapılacağı gün geliyor. O günde sınır uzak olacak.</verse>
				<verse number="12">O gün Aşurdan ve Mısır şehirlerinden, ve Mısırdan Irmağa, ve denizden denize, ve dağdan dağa kadar sana gelecekler.</verse>
				<verse number="13">Fakat memleket, onda oturanların yüzünden, işlerinin semeresinden ötürü, ıssız olacak.</verse>
				<verse number="14">Karmel ortasındaki ormanda tek başına oturan senin mirasının sürüsünü, kavmını kendi değneğinle güt; eski günlerde olduğu gibi Başanda ve Gileadda otlansınlar.</verse>
				<verse number="15">Mısır diyarından çıktığın günlerde olduğu gibi, onlara şaşılacak şeyler göstereceğim.</verse>
				<verse number="16">Milletler görecekler, ve bütün zorbalıklarından utanacaklar; ellerini ağızlarına koyacaklar; kulakları sağır olacak.</verse>
				<verse number="17">Yılan gibi toprak yalıyacaklar; yerin sürünenleri gibi kapandıkları yerlerden titriyerek gelecekler; Allahımız RABBE yılarak gelecekler, ve senden ötürü korkacaklar.</verse>
				<verse number="18">Fesat bağışlıyan, mirasının artakalanının günahından vazgeçen senin gibi Allah kimdir? Öfkesini ebediyen tutmaz, çünkü merhametten hoşlanır.</verse>
				<verse number="19">Bize tekrar acıyacak; fesatlarımızı ayak altında çiğniyecek ve sen onların bütün suçlarını denizin enginlerine atacaksın.</verse>
				<verse number="20">Eski günlerden beri atalarımıza and ettiğin gibi, Yakuba sadakat, ve İbrahime merhamet edeceksin.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="34">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">NİNEVENİN yükü. Elkoşlu Nahumun rüyeti kitabı.</verse>
				<verse number="2">RAB kıskanç ve öç alan Allahtır; RAB öç alır ve gazapla doludur; RAB hasımlarından öç alır, ve düşmanlarına kin tutar.</verse>
				<verse number="3">RAB geç öfkelenir, ve kuvvette büyüktür, ve suçluyu hiç suçsuz çıkarmaz; RABBİN yolu kasırgada ve fırtınadadır, ve bulutlar onun ayaklarının tozudur.</verse>
				<verse number="4">Denizi azarlar, ve onu kurutur, ve bütün ırmakların suyunu kurutur; Başanla Karmel solar, Libnanın da çiçeği solar.</verse>
				<verse number="5">Ondan dağlar titrer ve tepeler erir; ve onun önünde yeryüzü, ve dünya, ve onda oturanların hepsi yerinden oynar.</verse>
				<verse number="6">Onun gazabı önünde kim durabilir? ve öfkesi kızgınlığına kim dayanabilir? kızgınlığı ateş gibi dökülür ve onun elile kayalar parçalanır.</verse>
				<verse number="7">RAB iyidir, sıkıntı gününde hisardır; ve kendisine sığınan adamları bilir.</verse>
				<verse number="8">Fakat onun yerini taşkın selle büsbütün harap edecek, ve düşmanlarını karanlığa kovacak.</verse>
				<verse number="9">Siz RABBE karşı ne tasarlıyorsunuz? O bütün bütün bitirecektir; ikinci defa sıkıntı ayaklanmıyacak.</verse>
				<verse number="10">Çünkü dikenler gibi birbirine sarılı olarak sanki içkilerile sarhoşken kuru saman gibi bütün bütün yandılar.</verse>
				<verse number="11">RABBE karşı kötülük kuran adam, yaramaz öğütçü, senden çıktı.</verse>
				<verse number="12">RAB şöyle diyor: Onlar kuvvette tam ve sayıda çok olsalar bile, yine kesileceklerdir, o da geçip gidecektir. Seni alçalttımsa da, bir daha seni alçaltmıyacağım.</verse>
				<verse number="13">Ve şimdi senin üzerinden onun boyunduruğunu kıracağım, ve senin bağlarını koparacağım.</verse>
				<verse number="14">Ve artık senin adından zürriyet olmasın diye RAB senin için emretti; senin ilâhlarının evinden oyma putu ve dökme putu kesip atacağım; senin kabrini yapacağım; çünkü sen alçaksın.</verse>
				<verse number="15">İşte, müjde getirenin, selâmet işittirenin ayakları dağlar üzerinde! Ey Yahuda, kendi bayramlarını tut, adaklarını öde; çünkü bir daha senin içinden yaramaz adam geçmiyecektir; o bütün bütün kesilip atılmıştır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">KIRIP parçalıyan senin karşına çıktı, hisarı koru, yolu bekle, belini kuvvetlendir, kuvvetini iyice pekiştir.</verse>
				<verse number="2">Çünkü RAB Yakubun övündüğü şeyi, İsrailin övündüğü şey gibi eski haline getiriyor; çünkü soyguncular onları soydular, ve onların asma çubuklarını bozdular.</verse>
				<verse number="3">Yiğitlerinin kalkanı kızıl edildi, zorlu erler allar giyindiler; hazırlığı gününde cenk arabaları çeliklerin alevile parlıyor, ve mızraklar sallanıyor.</verse>
				<verse number="4">Cenk arabaları deli gibi sokaklarda koşmada; meydanlarda öteye beriye saldırmada; görünüşleri sanki meşaleler; şimşekler gibi seğirtmedeler.</verse>
				<verse number="5">Büyük adamlarını anıyor; onlar yürüyüşlerinde sürçüyorlar; onun duvarına seğirtiyorlar, ve siper hazırlanıyor.</verse>
				<verse number="6">Irmakların kapıları açıldı, ve saray eriyip çöktü.</verse>
				<verse number="7">Olacak oldu, onu çıplak edip götürdüler; ve cariyeleri göğüslerini döverek inlemede, sanki güvercinlerin sesi.</verse>
				<verse number="8">Ve eski günlerden beri Nineve suların havuzu gibi idi; fakat onlar kaçmaktalar. Durun, durun! diye çağırıyorlar; fakat yüzünü çeviren yok.</verse>
				<verse number="9">Gümüşü yağma edin, altını yağma edin; çünkü yığın yığın mallara, her çeşit değerli eşyanın zenginliğine son yok.</verse>
				<verse number="10">Boşluk, ıssızlık, viranelik! ve yürek eriyor, ve dizler birbirine çarpıyor; ve bütün bellerde ağrı var, ve hepsinin yüzü solmuş.</verse>
				<verse number="11">Aslanların ini, ve genç aslanların avlarını yedikleri yer nerede? o yerde ki, aslanla dişisi ve aslan yavrusu gezmekte idiler, ve onları korkutan yoktu.</verse>
				<verse number="12">Aslan kendi yavrularına yetecek kadarını paralardı, ve dişi aslanları için boğardı, ve mağaralarını av ile, inlerini şikârla doldururdu.</verse>
				<verse number="13">İşte, ben sana karşıyım, ordular RABBİNİN sözü, ve onun cenk arabaların duman içinde yakacağım, ve senin genç aslanlarını kılıç yiyip bitirecek; ve yeryüzünden senin avını kesip atacağım, ve artık senin ulaklarının sesi işitilmiyecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">KANLI şehrin vay başına! hep yalanla ve soygunculukla dolu; şikâr ortadan kalkmıyor.</verse>
				<verse number="2">Kamçının sesi, ve tekerlekler gürültüsünün sesi, ve koşan atlar, ve sıçraşan cenk arabaları,</verse>
				<verse number="3">saldıran atlılar, ve yalabık kılıç, ve pırıldıyan mızrak, ve vurulmuşlar alayı, ve büyük ölüler yığını, ve leşlerin sonu yok; leşlerine ayakları takılıyor; —</verse>
				<verse number="4">sevimli fahişenin, afsunlar sahibesinin, fahişeliklerinin çokluğundan ötürüdür, fahişeliklerile milletleri, ve afsunları ile aşiretleri satıyor.</verse>
				<verse number="5">İşte, ben sana karşıyım, ordular RABBİNİN sözü, ve senin eteklerini yüzüne kaldıracağım; ve milletlere senin çıplaklığını, ve ülkelere aybını göstereceğim.</verse>
				<verse number="6">Ve senin üzerine pislikler atacağım, ve seni rüsvay edeceğim, ve seni temaşaya arzedeceğim.</verse>
				<verse number="7">Ve vaki olacak ki, sana bakanların hepsi senden kaçacaklar, ve diyecekler: Nineve viran oldu; onun için kim dövünür? nereden senin için teselli ediciler arıyayım?</verse>
				<verse number="8">Sen No-amondan daha iyi misin? o şehir ki, ırmaklar arasında bulunuyordu, çevresinde sular vardı; hisarı denizdi, ve duvarı denizdendi.</verse>
				<verse number="9">Habeş ili ile Mısır onun kuvveti idi, ve sonsuzdu; Put ve Lubîler onun yardımcıları idiler.</verse>
				<verse number="10">Böyle iken yine sürüldü, sürgünlüğe gitti; yavruları da bütün sokak başlarında yere çalındılar; ve itibarlı adamları için kura attılar, ve bütün büyükleri zincirlere vuruldular.</verse>
				<verse number="11">Sen de sarhoş olacaksın; saklanacaksın; düşman önünde sen de sığınacak hisar arıyacaksın.</verse>
				<verse number="12">Senin bütün hisarların ilk turfandaları ile incir ağaçları gibidir; silkince yiyenin ağzına düşecekler.</verse>
				<verse number="13">İşte, senin içinde kavmın kadın oldular; memleketinin kapıları düşmanlarına geniş açıldılar; senin kapı sürgülerini ateş yiyip bitirdi.</verse>
				<verse number="14">Muhasara vakti için kendine su çek; hisarlarını pekiştir; çamura girip balçığı çiğne; tuğla ocağını pekiştir.</verse>
				<verse number="15">Ateş orada seni yiyip bitirecek; kılıç seni kesip atacak; yelek gibi seni yiyecek; yelek gibi çoğal, çekirge gibi çoğal.</verse>
				<verse number="16">Kendi tüccarlarını göklerin yıldızlarından ziyade çoğalttın; yelek yayılır, sonra kaçıp gider.</verse>
				<verse number="17">Senin emîrlerin çekirgeler gibi, ve başbuğların çekirge sürüsü gibi, o sürü ki günün serinliğinde çitlere konar, güneş doğunca kaçar, ve yerleri bilinmez, neredeler.</verse>
				<verse number="18">Ey Aşur kıralı, çobanların uyuyor; ileri gelenlerin kımıldamıyor; dağlar üzerinde kavmın dağıldı, ve toplıyan yok.</verse>
				<verse number="19">Senin kırığına dindirecek ilâç yok; yaran iyi olmaz; haberini işitenlerin hepsi senin için el çırpıyorlar; çünkü ardı kesilmeden senin kötülüğün kimin üzerinden geçmedi?</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="35">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">PEYGAMBER Habakkukun görmüş olduğu yük.</verse>
				<verse number="2">Ya RAB, ne vakte kadar imdada çağıracağım da sen işitmiyeceksin? Sana zorbalık diye feryat ediyorum, ve sen kurtarmıyorsun.</verse>
				<verse number="3">Niçin fesadı bana gösteriyorsun, kendin de sapıklığa bakıyorsun? çünkü soygunculuk ve zorbalık karşımdadır; ve kavga oluyor, ve çekişmeler çıkıyor.</verse>
				<verse number="4">Bundan ötürü şeriatin kuvveti yok, ve hak hiç ortaya çıkmıyor; çünkü kötü adam salihin etrafını sarıyor; bunun için hak sapık çıkıyor.</verse>
				<verse number="5">Milletler arasında bakın, ve görün, ve şaşıp kalın; çünkü sizin günlerinizde ben bir iş yapmaktayım ki, size anlatılsa da, inanmazsınız.</verse>
				<verse number="6">Çünkü işte, kendisinin olmıyan meskenleri mülk edinmek için dünyanın genişlikleri içinde dolaşan o sert ve saldırıcı milleti, Kildanîleri, ayağa kaldırıyorum.</verse>
				<verse number="7">Onlar dehşetli ve korkunçturlar; onların hükmü ve itibarı kendilerinden çıkar.</verse>
				<verse number="8">Atları da kaplanlardan daha tez, ve akşamın kurtlarından daha azgındırlar; ve atlıları yayılıyor; ve onun atlıları uzaktan gelmede; yiyecek üzerine atılan kartal gibi uçuyorlar.</verse>
				<verse number="9">Hepsi zorbalık için geliyor; yüzlerinin yünelişi ileriye doğru; ve kum gibi esir toplıyorlar.</verse>
				<verse number="10">Ve o, kırallarla eğleniyor, emîrler de kendisi için gülünç bir şey; o her hisara gülmede; çünkü toprak sürüp onu alıyor.</verse>
				<verse number="11">O zaman yel gibi tez gidecek, ve geçecek, ve suçlu olacak, onun bu kuvveti kendi ilâhıdır.</verse>
				<verse number="12">Ya RAB Allahım, Kuddûsum, sen ezelden değil misin? biz ölmiyeceğiz. Ya RAB, sen onu hüküm için koydun; ve sen, ey Kaya, onu tedip için pekiştirdin.</verse>
				<verse number="13">Ey sen, kötülüğü görmekten gözleri temiz olan, ve sapıklığa bakamıyan, hainlik edenlere niçin bakıyorsun, ve kötü adam kendisinden daha salih olanı yutunca neden susuyorsun?</verse>
				<verse number="14">Ve niçin insanları hâkimleri olmıyan deniz balıkları gibi, yerde sürünenler gibi ediyorsun?</verse>
				<verse number="15">O bunların hepsini olta ile çıkarıyor, ağı ile tutuyor, ve saçma ağı ile onları toplıyor; bundan dolayı sevinip coşuyor.</verse>
				<verse number="16">Bundan dolayı ağına kurban kesiyor, ve saçma ağına buhur yakıyor; çünkü onlarla payı semizdir, yiyeceği boldur.</verse>
				<verse number="17">Bundan ötürü ağını boşaltır mı? ve acımıyarak milletleri daima öldürecek mi?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">NÖBET yerimde duracağım, ve kulenin üzerinde dikileceğim, ve benimle ne söyleşecek, ve şekvamdan ötürü ne cevap vereceğim göreyim diye bekliyeceğim.</verse>
				<verse number="2">Ve RAB bana cevap verip dedi: Rüyeti yaz, ve levhaların üzerine açıkça kaz da, onu okuyan koşsun.</verse>
				<verse number="3">Çünkü daha rüyet muayyen vakit içindir, ve sona doğru acele ediyor, ve yalan çıkmıyacaktır; eğer gecikirse onu bekle; çünkü elbette gelecek, geç kalmıyacaktır.</verse>
				<verse number="4">İşte, kendisinin içinde canı doğru değil, kabarmıştır; fakat salih kendi imanı ile yaşıyacaktır.</verse>
				<verse number="5">Ve şarap da haindir, kibirli adamdır, yurdunda durmaz; o adam ki, arzusunu ölüler diyarı gibi genişletiyor, ve ölüm gibidir, ve doymaz, ve bütün milletleri kendi yanına toplar, ve bütün kavmları kendi yanına yığar.</verse>
				<verse number="6">Kendisine karşı bunların hepsi mesel ve istihzalı muammalar söylemiyecekler mi? Ve: Kendisinin malı olmıyanı çoğaltanın, (ne vakte kadar?) ve rehinlerle kendisine ağırlık verenin vay başına! demiyecekler mi?</verse>
				<verse number="7">Seni ısıracak olanlar ansızın kalkmıyacaklar mı, ve seni sarsacak olanlar uyanmıyacaklar mı? ve onlara sen çapul malı olacaksın.</verse>
				<verse number="8">Mademki sen çok milletleri soydun, insan kanından ötürü, ve memlekete, şehre, ve onda oturanların hepsine edilen zorbalıktan ötürü, kavmların bütün artakalanları da seni soyacaklar.</verse>
				<verse number="9">Kötülüğün elinden kurtulsun diye, yuvasını yüksek yere kurmak için, kendi evine kötü kazanç edinen adamın vay başına!</verse>
				<verse number="10">Çok kavmlar kesip atmakla kendi evine utanç kurdun, ve kendi canına karşı suç işledin.</verse>
				<verse number="11">Çünkü duvardan taş bağıracak, ve evin kerestesinden kiriş ona cevap verecektir.</verse>
				<verse number="12">Kanla şehir yapanın, ve haksızlıkla belde kuranın vay başına!</verse>
				<verse number="13">İşte, kavmların ateş için emek çekmeleri, ve ümmetlerin boş yere yorulmaları ordular RABBİNDEN değil mi?</verse>
				<verse number="14">Çünkü sular denizi nasıl kaplıyorsa, dünya RAB izzetinin bilgisi ile öyle dolu olacak.</verse>
				<verse number="15">Komşusuna içki içirenin vay başına! vay sana, sen ki, ona kendi zehirini katıyorsun, ve onların çıplaklığına bakmak için onları da sarhoş ediyorsun!</verse>
				<verse number="16">Sen izzet değil, utanca doydun; sen de iç, ve sünnetsiz olduğunu göster; RABBİN sağ elinin kâsesi dolaşıp sana da erişecek, ve senin izzetin üzerine de rüsvaylık gelecek.</verse>
				<verse number="17">Çünkü insan kanından ötürü, ve memlekete, şehre, ve onda oturanların hepsine edilen zorbalıktan ötürü, Libnana edilen zorbalık ve hayvanları korkuya düşüren kırgın seni örtecek.</verse>
				<verse number="18">Sanatkârın oyduğu oyma put, yahut dökme put, yalan öğreticisi neye yarar ki, işi yapan sanatkâr dilsiz putlar yaparak onlara güvenir?</verse>
				<verse number="19">Oduna: Uyan, ve dilsiz taşa: Kalk, diyen adamın vay başına! O bir şey öğretir mi? İşte, altınla ve gümüşle kaplanmış, ve içinde hiç soluk yok.</verse>
				<verse number="20">Fakat RAB mukaddes mabedindedir; onun önünde bütün dünya sussun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">PEYGAMBER Habakkukun duası, Şigyonot üzre.</verse>
				<verse number="2">Ya RAB, senin haberini işittim, ve korktum; Ya RAB, yılların ortasında kendi işini canlandır; Yılların ortasında onu bildir; Öfke içinde merhameti an.</verse>
				<verse number="3">Allah Temandan, Ve Kuddûs Paran dağından geldi. [Sela Onun haşmeti gökleri örttü, Ve dünya onun hamdi ile doldu.</verse>
				<verse number="4">Ve parıltısı ışık gibi idi; Elinden şualar çıkıyordu; Ve kuvvetinin gizlenmesi orada.</verse>
				<verse number="5">Veba onun önünde yürüyordu, Ve ayaklarının ardınca humma çıkıyordu.</verse>
				<verse number="6">O durdu, ve dünyayı ölçtü; Baktı, ve milletleri sarstı; Ve kadîm dağlar parçalandılar; Ebedî tepeler baş iğdiler; Onun yolları ebedîdir.</verse>
				<verse number="7">Kuşan çadırlarını sıkıntıda gördüm; Midyan diyarının çadır etekleri titrediler.</verse>
				<verse number="8">RAB ırmaklara mı kızdı? Senin öfken ırmaklara mı karşı, Yahut gazabın denize mi karşı ki, Atlarına, kurtarış arabalarına bindin?</verse>
				<verse number="9">Yayını büsbütün sıyırdın; Kılıfını oklarla doldurdun. [ Sela Yeryüzünü ırmaklarla yardın.</verse>
				<verse number="10">Dağlar seni görüp ağrıdan kıvrandılar; Seller akıp geçti, Engin sesini çıkardı, Ve ellerini yukarı kaldırdı.</verse>
				<verse number="11">Uçuşan oklarının nurundan, Pırıldıyan mızrağının parıltısından, Güneş ve ay yerlerinde durdular.</verse>
				<verse number="12">Yeryüzünü gazapla dolaştın; Milletleri öfke ile çiğniyip kırdın.</verse>
				<verse number="13">Kendi kavmının kurtulması için, Meshedilmiş olanın kurtulması için çıktın; Kötünün evinden, Boyna kadar temeli açarak, çatısını ezdin. [ Sela</verse>
				<verse number="14">Onun askerinin başını kendi kargıları ile deldin; Beni dağıtmak için kasırga gibi gelmişlerdi; Onların sevinci, sanki düşkünü gizlice yutmak idi.</verse>
				<verse number="15">Sen denizi, kuvvetli sular yığınını, Atlarınla çiğnedin.</verse>
				<verse number="16">İşittim ve bedenim titredi, Sesinden dudaklarım seğirdi; Çürüklük kemiklerime giriyor, ve durduğum yerde titriyorum; Çünkü sıkıntı gününü, Bizi basacak kavmın çıkmasını sükûnetle beklemeliyim.</verse>
				<verse number="17">Çünkü incir ağacı çiçeklenmese, Ve asmalarda meyva olmasa da; Zeytin emeği boşa çıksa, Ve tarlalar yiyecek vermese de; Ağıldan sürü kesilse, Ve ahırlarda sığır kalmasa da;</verse>
				<verse number="18">Ben yine RAB ile mesrur olacağım, Kurtarışımın Allahı ile sevinçten coşacağım.</verse>
				<verse number="19">Yehova, Rab, benim kuvvetimdir; Ve ayaklarımı geyik ayakları gibi eder, Ve beni yüksek yerlerim üzerinde yürütür. Musikacıbaşı için. Saz âletlerim üzre.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="36">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">YAHUDA kıralı Amon oğlu Yoşiyanın günlerinde, Hizkiyanın oğlu, Amaryanın oğlu, Gedalyanın oğlu, Kuşinin oğlu Tsefanyaya gelen RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="2">Toprağın yüzünden her şeyi silip süpüreceğim, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="3">İnsanı ve hayvanı süpüreceğim; göklerin kuşları ile denizin balıklarını, ve kötü adamlarla tökezleri süpüreceğim; ve toprağın yüzünden insanı kesip atacağım, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="4">Ve Yahuda üzerine, ve Yeruşalimde oturanların hepsi üzerine elimi uzatacağım; ve Baaldan artakalanları, kâhinlerle beraber put kâhinlerinin adını,</verse>
				<verse number="5">ve damların üzerinde gökler ordusuna tapınanları; RABBE and edip Malkam üzerine de and ederek tapınanları,</verse>
				<verse number="6">ve RABBİN ardından geri dönenleri, ve RABBİ aramamış, ve onu sormamış olanları bu yerden kesip atacağım.</verse>
				<verse number="7">Rab Yehovanın önünde sus; çünkü RABBİN günü yakındır; çünkü RAB kurban hazırladı, çağırdıklarını takdis etti.</verse>
				<verse number="8">Ve RABBİN kurbanı günü vaki olacak ki, reisleri ve kıral oğullarını, ve ecnebî esvabı giyenlerin hepsini yoklıyacağım.</verse>
				<verse number="9">Ve eşik üzerinden sıçrıyanların hepsini, o gün yoklıyacağım, onlar ki, zorbalıkla ve hile ile efendilerinin evini doldurmaktadırlar.</verse>
				<verse number="10">Ve o gün balıklar kapısından çığlık gürültüsü, ve ikinci mahalleden uluma, ve tepeler tarafından büyük kırgın olacak, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="11">Uluyun, ey sizler, Makteşte oturanlar; çünkü bütün tüccar takımı yok oldu; gümüş yüklü olanların hepsi kesilip atıldılar.</verse>
				<verse number="12">Ve o vakitte vaki olacak ki, Yeruşalimi kandillerle arıyacağım. Ve tortuları üzerinde katılaşmış adamları yoklıyacağım, onlar ki, yüreklerinde: RAB iyilik de etmez, kötülük de etmez, diyorlar.</verse>
				<verse number="13">Ve onların malı çapul, ve evleri virane olacak; ve evler yapacaklar, fakat içlerinde oturmıyacaklar; ve bağlar dikecekler, fakat şarabını içmiyecekler.</verse>
				<verse number="14">RABBİN büyük günü yakındır, yakındır ve çok çabuk geliyor, RAB gününün sesi! yiğit orada acı acı bağırır.</verse>
				<verse number="15">O gün gazap günüdür, sıkıntı ve darlık günü, harabiyet ve viranlık günü, karanlık ve karaltı günü, bulutlar ve koyu karanlık günü,</verse>
				<verse number="16">duvarlı şehirlere karşı, yüksek köşe kulelerine karşı boru ve nâralar günüdür.</verse>
				<verse number="17">Ve insanlar üzerine sıkıntı getireceğim, ve körler gibi yürüyecekler, çünkü RABBE karşı suç işlediler; ve kanları toz gibi, ve etleri gübre gibi dökülecek.</verse>
				<verse number="18">RABBİN gazap gününde gümüşleri de altınları da onları kurtaramıyacak; ancak onun kıskançlık ateşi bütün memleketi yiyip bitirecek; çünkü memlekette oturanların hepsini sona, hem de korkunç bir sona erdirecek.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">BİR araya gelin, ey utanmaz millet!</verse>
				<verse number="2">ve ferman çıkmadan önce, gün saman ufağı gibi geçip gitmeden önce, RABBİN kızgın öfkesi üzerinize gelmeden önce, RABBİN öfkesi günü üzerinize gelmeden önce toplanın.</verse>
				<verse number="3">RABBİN hükümlerini yapmış olan dünyanın bütün alçak gönüllüleri, RABBİ arayın; salâhı arayın, alçak gönüllülüğü arayın; RABBİN öfkesi gününde belki örtülürsünüz.</verse>
				<verse number="4">Çünkü Gazayı bırakıp kaçacaklar, ve Aşkelon viran olacak; Aşdodu ise, onu öğle vakti kovacaklar, ve Ekron kökünden sökülecek.</verse>
				<verse number="5">Deniz kıyısında oturanların, Keretîler milletinin vay başına! Ey Kenân, Filistîler diyarı, RABBİN sözü size karşıdır; seni yok edeceğim, öyle ki, artık sende oturan kimse olmıyacak.</verse>
				<verse number="6">Ve çoban mağaraları ile ve sürü ağılları ile deniz kıyısı otlaklar olacak.</verse>
				<verse number="7">Ve kıyı boyu Yahuda evinden artakalanların olacak; onun üzerinde onlar sürülerini otlatacaklar; ve akşamlayın Aşkelon evlerinde yatacaklar; çünkü onların Allahı RAB onları arıyacak, ve sürgünlerini geri getirecek.</verse>
				<verse number="8">Kavmımı tahkir etmiş, ve onların sınırına karşı kendilerini büyütmüş olan Moabın ettiği hakareti, ve Ammon oğullarının sitemlerini işittim.</verse>
				<verse number="9">Bundan dolayı, ordular RABBİNİN, İsrail Allahının sözü, varlığım hakkı için, gerçek Moab Sodom gibi, ve Ammon oğulları Gomorra gibi olacak, ısırganlar mülkü, ve tuz çukurları, ve ebedî bir virane; onları kavmımın bakiyesi yağma edecek, ve onları milletimin artakalanları miras alacak.</verse>
				<verse number="10">Kibirlerinin karşılığı bu olacak, çünkü tahkir edip ordular RABBİNİN kavmına karşı kendilerini büyüttüler.</verse>
				<verse number="11">Onlara karşı RAB korkunç olacak; çünkü dünyanın bütün ilâhlarını aç bırakacak; ve insanlar, herkes kendi yerinden, milletlerin bütün adaları ona tapınacaklar.</verse>
				<verse number="12">Ey Habeşler, siz de benim kılıcımla öldürüleceksiniz.</verse>
				<verse number="13">Ve şimale karşı elini uzatacak, ve Aşuru yok edecek, ve Nineveyi bir virane, ve çöl gibi kurak edecek.</verse>
				<verse number="14">Ve sürüler, milletlerin bütün hayvanları, onun içinde yatacaklar; hem saka kuşu hem de kirpi onun direk başlıklarında geceliyecekler; pencerelerde onların sesi ötecek; harabiyet eşiklerde olacak; çünkü erz ağacı kaplamaları söküldü.</verse>
				<verse number="15">Şenlik eden, emniyette oturan, yüreğinde: Ben varım, ve benden başkası yok, diyen şehir budur; nasıl bir virane, canavarlar için yatacak yer oldu! yanından geçen her adam ıslık çalacak, ve elini sallıyacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">Oâsinin, o pisin, o gaddar şehrin vay başına!</verse>
				<verse number="2">Söz dinlemedi; ders almadı; RABBE güvenmedi; Allahına yaklaşmadı.</verse>
				<verse number="3">Onun içinde reisleri gümürdiyen aslanlardır, hâkimleri akşam kurtlarıdır; sabaha bir şey bırakmazlar.</verse>
				<verse number="4">Peygamberleri oynak ve hain adamlar; kâhinleri makdisi bozdular, şeriati zorladılar.</verse>
				<verse number="5">Âdil RAB onun içindedir; haksızlık etmez; her sabah adaletini ışığa çıkarmakta geri kalmaz; fakat haksız adam utanma bilmez.</verse>
				<verse number="6">Milletler kesip attım; onların köşe kuleleri viraneler; sokaklarını harap ettim, kimse geçmiyor; şehirleri viran oldu, kimse kalmadı, oturan yok.</verse>
				<verse number="7">Ben dedim: Ancak benden kork; ders al; ve onun için tayin ettiğim her şeye göre meskeni kesilip atılmıyacaktır; fakat onlar erken davranıp bütün işlerini çürüttüler.</verse>
				<verse number="8">Bundan ötürü ava kalkacağım güne kadar beni bekleyin, RABBİN sözü; çünkü hükmüm milletleri toplamaktır, ta ki, ülkeler üzerine gazabımı, kızgın öfkemin hepsini dökmek için onları bir araya getireyim; çünkü bütün dünya kıskançlığımın ateşile yutulacaktır.</verse>
				<verse number="9">Çünkü bir yürekle RABBE kulluk etmek için hepsi RABBİN ismini çağırsınlar diye, kavmlara o zaman temiz dudak vereceğim.</verse>
				<verse number="10">Habeş ili ırmaklarının ötesinden bana dua edenler, dağılmış olan benimkilerin kızı, bana takdime getirecekler.</verse>
				<verse number="11">Bana karşı günah ettiğin bütün işlerinden ötürü o gün utanmıyacaksın; çünkü senin haşmetin ile şenlik edenleri o zaman senin içinden kaldıracağım, ve artık mukaddes dağımda bir daha mağrur olmıyacaksın.</verse>
				<verse number="12">Fakat senin içinde hakir ve fakir bir kavm bırakacağım, ve onlar RABBİN ismine sığınacaklar.</verse>
				<verse number="13">İsrailin bakiyesi haksızlık etmiyecekler; ve yalan söylemiyecekler; ve ağızlarında hileli dil bulunmıyacak; çünkü onlar otlanıp yatacaklar ve korkutan olmıyacak.</verse>
				<verse number="14">Ey Sion kızı, terennüm et; ey İsrail, bağır; bütün yürekle sevin ve coş, ey Yeruşalim kızı!</verse>
				<verse number="15">Senin için olan hükümleri RAB kaldırdı, senin düşmanını kovdu; İsrailin kıralı, RAB, senin içinde; artık kötülükten korkmıyacaksın.</verse>
				<verse number="16">O gün Yeruşalime denilecek: Korkma; ey Sion, ellerin gevşemesin.</verse>
				<verse number="17">Allahın RAB, kuvvetli Kurtarıcı, senin içindedir; senin için çok mesrur olacaktır; sevgisi içinde susacaktır; senin için terennümle coşacaktır.</verse>
				<verse number="18">Belli bayramlar için kederli olanları toplıyacağım, onlar sendendiler; onun üzerindeki yük onlar için utanç oldu.</verse>
				<verse number="19">İşte, o vakit seni alçaltanların hepsi ile uğraşacağım; ve topalı kurtaracağım, ve sürülmüş olanı toplıyacağım; onları bir hamt ve bir nam kılacağım, onlar ki, utançları bütün dünyada idi.</verse>
				<verse number="20">O vakit sizi getireceğim, ve o vakit sizi toplıyacağım; çünkü gözlerinizin önünde sürgünlerinizi geri getirdiğim zaman, sizi dünyanın bütün kavmları arasında bir nam ve bir hamt kılacağım, RAB diyor.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="37">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">KIRAL Dariusun ikinci yılında, altıncı ayda, ayın birinci gününde, Yahuda valisi Şealtiel oğlu Zerubbabele, ve büyük kâhin Yehotsadak oğlu Yeşuya peygamber Haggay elile RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Orduların RABBİ şöyle söyliyip diyor: Vakit, RAB evini bina etmek için vakit gelmedi, diye bu kavm söyliyorlar.</verse>
				<verse number="3">Ve peygamber Haggay elile RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="4">Bu ev harapken sizin için kaplamalı evlerinizde oturmak vakti mi?</verse>
				<verse number="5">Fakat şimdi orduların RABBİ şöyle diyor: Yollarınızı iyi düşünün.</verse>
				<verse number="6">Çok ektiniz, fakat eve az getirdiniz; yiyorsunuz, ve doymıyorsunuz; içiyorsunuz, ve kanmıyorsunuz; giyiniyorsunuz, fakat ısınan yok; ücret alan da delik kese için ücret alıyor.</verse>
				<verse number="7">Orduların RABBİ şöyle diyor: Yollarınızı iyi düşünün.</verse>
				<verse number="8">Dağa çıkıp ağaç getirin, ve evi yapın; ve bundan razı olurum, ve izzet bulurum, RAB diyor.</verse>
				<verse number="9">Çok şey beklediniz, ve işte, az oldu; ve siz onu eve getirince, ben üzerine üfledim. Bu neden? ordular RABBİNİN sözü. Harap duran evimden dolayıdır; halbuki siz, herkes kendi evine koşuyor.</verse>
				<verse number="10">Bundan ötürü gökler sizden çiği esirgiyor, ve yer mahsulünü esirgiyor.</verse>
				<verse number="11">Ve ben memleketin üzerine, ve dağların üzerine, ve buğdayın üzerine, ve yeni şarabın üzerine, ve yağın üzerine, ve toprağın çıkardığı şeylerin üzerine, ve insanın üzerine, ve hayvanın üzerine, ve ellerin bütün emeği üzerine kuraklığı çağırdım.</verse>
				<verse number="12">Ve Şealtielin oğlu Zerubbabel, ve büyük kâhin Yehotsadak oğlu Yeşu, ve kavmın bütün bakiyesi Allahları RABBİN sözünü, ve kendisini Allahları RAB göndermiş olduğundan peygamber Haggayın sözlerini dinlediler, ve kavm RABBİN yüzünden korktular.</verse>
				<verse number="13">Ve RABBİN habercisi Haggay, kavma RAB elçiliği ile söyliyip dedi: Ben sizinle beraberim, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="14">Ve Yahuda valisi Şealtiel oğlu Zerubbabelin ruhunu, ve büyük kâhin Yehotsadak oğlu Yeşuyun ruhunu, ve kavmın bütün bakiyesinin ruhunu RAB uyandırdı;</verse>
				<verse number="15">ve kıral Dariusun ikinci yılında, altıncı ayda, ayın yirmi dördüncü gününde geldiler, ve Allahları orduların RABBİNİN evinde işlediler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">YEDİNCİ ayda, ayın yirmi birinde, peygamber Haggay elile RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Şimdi Yahuda valisi Şealtiel oğlu Zerubbabele, ve büyük kâhin Yehotsadak oğlu Yeşuya, ve kavmın bakiyesine söyliyip de:</verse>
				<verse number="3">Bu evi önceki izzetinde görmüş olanlardan artakalan içinizde kim var? ve şimdi siz onu nasıl görüyorsunuz? sanki gözlerinizde bir hiç değil mi?</verse>
				<verse number="4">Fakat şimdi, ey Zerubbabel, kuvvetlen, RABBİN sözü; ve ey büyük kâhin Yehotsadak oğlu Yeşu, kuvvetlen; diyarın bütün kavmı, siz de kuvvetlenin, RABBİN sözü, ve işleyin;</verse>
				<verse number="5">çünkü Mısırdan çıktığınız zaman, ve Ruhum aranızda durmakta iken sizinle kestiğim söze göre, ben sizinle beraberim, ordular RABBİNİN sözü; korkmayın.</verse>
				<verse number="6">Çünkü orduların RABBİ şöyle diyor: Bir kere daha, vakit azdır, ve ben göklerle yeri, ve denizle karayı sarsacağım;</verse>
				<verse number="7">ve bütün milletleri sarsacağım; ve bütün milletlerin değerli şeyleri gelecek; ve bu evi izzetle dolduracağım, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="8">Gümüş benim, altın da benim, ordular RABBİNİN sözü.</verse>
				<verse number="9">Bu evin sonraki izzeti öncekinden büyük olacak, orduların RABBİ diyor; ve bu yerde selâmet vereceğim, ordular RABBİNİN sözü.</verse>
				<verse number="10">Dariusun ikinci yılında, dokuzuncu ayda, ayın yirmi dördünde, peygamber Haggay elile RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="11">Orduların RABBİ şöyle diyor: Bir kimse esvabının eteğinde mukaddes et taşır, ve eteğile ekmeğe, çorbaya, şaraba, yağa, yahut her hangi bir yiyeceğe dokunursa, o mukaddes olur mu? diye şimdi kâhinlerden şeriati sor.</verse>
				<verse number="12">Ve kâhinler cevap verip: Hayır, dediler.</verse>
				<verse number="13">Ve Haggay dedi: Leşten ötürü murdar olmuş bir kimse bu şeylerden birine dokunursa, o murdar olur mu? Ve kâhinler cevap verip: Murdar olur, dediler.</verse>
				<verse number="14">Ve Haggay cevap verip dedi: Bu kavm böyledir, ve benim önümde bu millet böyledir, RABBİN sözü; ve ellerinin her işi böyledir; ve orada takdim ettikleri şey murdardır.</verse>
				<verse number="15">Ve şimdi, rica ederim, RABBİN mabedinde taş üzerine taş konulmadan önce, bugünden ve bundan öte olan zamanı iyi düşünün.</verse>
				<verse number="16">O vakitlerde, bir adam yirmi ölçeklik bir yığına varınca on ölçeklik bir yığın olurdu; şarap teknesinden elli kap çıkarmağa gelince yirmi kap şarap olurdu.</verse>
				<verse number="17">Sizi, ellerinizin her işini sam yeli ile ve küfle ve dolu ile vurdum; fakat bana dönmediniz, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="18">Rica ederim, iyi düşünün, bugünden, dokuzuncu ayın yirmi dördüncü gününden, RABBİN mabedine temel atıldığı günden ve bundan öte olan zamanı iyi düşünün.</verse>
				<verse number="19">Tohum hâlâ ambarda mı? evet, asma, ve incir ağacı, ve nar ağacı, ve zeytin ağacı meyva vermediler; bugünden size bereket vereceğim.</verse>
				<verse number="20">Ve ayın yirmi dördüncü gününde ikinci kere olarak Haggaya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="21">Yahuda valisi Zerubbabele söyliyip de: Ben gökleri ve yeri sarsacağım;</verse>
				<verse number="22">ve kırallıkların tahtını alt üst edeceğim; ve milletlerin ülkelerinin kuvvetlerini harap edeceğim; ve cenk arabaları ile binicilerini alt üst edeceğim; ve atlarla biniciler düşecekler, herkes kardeşinin kılıcı ile düşecek.</verse>
				<verse number="23">Ey kulum, Şealtiel oğlu Zerubbabel, ordular RABBİNİN sözü, o gün seni alacağım, RABBİN sözü, ve seni mühür yüzüğü gibi edeceğim; çünkü seni seçtim, ordular RABBİNİN sözü.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="38">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">DARİUSUN ikinci yılında, sekizinci ayda, İddonun oğlu, Berekyanın oğlu Zekarya peygambere RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">RAB atalarınıza çok öfkelendi.</verse>
				<verse number="3">Ve onlara de: Orduların RABBİ şöyle diyor: Bana dönün, ordular RABBİNİN sözü, ben de size dönerim, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="4">Atalarınız gibi olmayın; önceki peygamberler onlara çağırıp dediler: Orduların RABBİ şöyle diyor: Şimdi kötü yollarınızdan ve kötü işlerinizden dönün; fakat onlar işitmediler ve beni iyi dinlemediler, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="5">Atalarınız, onlar nerede? ve peygamberler, onlar ebedî mi yaşarlar?</verse>
				<verse number="6">Fakat peygamber kullarıma emretmiş olduğum sözlerim ve kanunlarım atalarınıza erişmediler mi? ve dönüp dediler: Orduların RABBİ yollarımıza göre ve işlerimize göre, bize ne yapmağı düşündü ise, bizimle öyle etti.</verse>
				<verse number="7">Dariusun ikinci yılında, on birinci ayın, Şebat ayının yirmi dördüncü gününde, İddonun oğlu, Berekyanın oğlu, Zekarya peygambere RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="8">Geceleyin gördüm, ve işte, al ata binmiş bir adam, ve derenin dibindeki mersin ağaçları arasında duruyordu; ve arkasında al, kula, ve kır atlar vardı.</verse>
				<verse number="9">Ve dedim: Efendim, bunlar ne? Ve benimle söyleşen melek bana dedi: Bunlar nedir, sana göstereyim.</verse>
				<verse number="10">Ve mersin ağaçları arasında duran adam cevap verip dedi: Bunlar dünyayı dolaşmak için RABBİN gönderdikleridir.</verse>
				<verse number="11">Ve onlar mersin ağaçları arasında durmakta olan RABBİN meleğine cevap verip dediler: Dünyayı dolaştık, ve işte, bütün dünya yerinde oturmakta, ve rahatta.</verse>
				<verse number="12">Ve RABBİN meleği cevap verip dedi: Ey orduların RABBİ, bu yetmiş yıldır gazap etmiş olduğun Yeruşalime ve Yahuda şehirlerine ne vakte kadar merhamet etmiyeceksin?</verse>
				<verse number="13">Ve RAB benimle söyleşen meleğe iyi sözlerle, teselli veren sözlerle cevap verdi.</verse>
				<verse number="14">Ve benimle söyleşen melek bana dedi: Çağır ve de: Orduların RABBİ şöyle diyor: Yeruşalimi ve Sionu büyük kıskançlıkla kıskanıyorum.</verse>
				<verse number="15">Ve kaygısız milletlere karşı büyük öfke ile öfkeleniyorum; çünkü ben ancak biraz öfkelenmiştim, onlar ise kötülüğe yardım ettiler.</verse>
				<verse number="16">Bundan dolayı RAB şöyle diyor: Merhametlerle Yeruşalime döndüm; evim orada yapılacaktır, ordular RABBİNİN sözü, ve Yeruşalimin üzerine ölçü ipi çekilecektir.</verse>
				<verse number="17">Bir daha çağır ve de: Orduların RABBİ şöyle diyor: Şehirlerim yine iyilikle taşacak; ve RAB Sionu yine teselli edecek, ve yine Yeruşalimi seçecek.</verse>
				<verse number="18">Ve gözlerimi kaldırıp baktım, ve işte, dört boynuz.</verse>
				<verse number="19">Ve benimle söyleşen meleğe dedim: Bunlar ne? Ve bana dedi: Bunlar Yahudayı, İsraili, ve Yeruşalimi dağıtmış olan boynuzlardır.</verse>
				<verse number="20">Ve RAB bana dört demirci gösterdi.</verse>
				<verse number="21">Ve dedim: Bunlar ne yapmağa geliyorlar? Ve söyliyip dedi: Yahudayı dağıtmış olan boynuzlar onlardır, öyle ki, hiç bir kimse başını kaldırmadı; bunlar da onları yıldırsınlar, ve milletlerin boynuzlarını yere çalsınlar diye geldiler, o milletler ki, Yahuda diyarını dağıtmak için ona karşı boynuzlarını kaldırmışlardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE gözlerimi kaldırıp baktım, ve işte bir adam, ve elinde ölçü ipi vardı.</verse>
				<verse number="2">Ve dedim: Sen nereye gidiyorsun? Ve bana dedi: Yeruşalimi ölçmeğe, genişliği ne kadardır, uzunluğu ne kadardır görmeğe gidiyorum.</verse>
				<verse number="3">Ve işte, benimle söyleşen melek çıktı, ve başka bir melek onu karşılamağa çıktı,</verse>
				<verse number="4">ve ona dedi: Koş, bu gence söyliyip de: İçinde insan ve hayvan çokluğundan ötürü Yeruşalimde duvarsız köylerde olduğu gibi oturulacak.</verse>
				<verse number="5">Çünkü ben, RABBİN sözü, çepçevre ona ateş duvar olacağım, ve onun içinde izzet olarak ben bulunacağım.</verse>
				<verse number="6">Hey, hey! şimal diyarından kaçın, RABBİN sözü; çünkü sizi göklerin dört yeli gibi dağıttım, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="7">Hey Sion! sen ki, Babil kızı ile beraber oturmaktasın, kaçıp kurtul.</verse>
				<verse number="8">Çünkü orduların RABBİ şöyle diyor: Sizi çapul etmiş olan milletlere beni izzet ardınca gönderdi; çünkü size dokunan onun gözbebeğine dokunmuş olur.</verse>
				<verse number="9">Çünkü, işte, onların üzerine ben elimi sallıyacağım, ve kendilerine kulluk etmiş olanlara çapul malı olacaklar; ve beni orduların RABBİ gönderdiğini bileceksiniz.</verse>
				<verse number="10">Terennüm et, ve sevin, ey Sion kızı; çünkü işte, ben geliyorum, ve senin içinde oturacağım, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="11">Ve o gün çok milletler RABBE yapışacaklar, ve benim kavmım olacaklar; ve ben senin içinde oturacağım, ve beni orduların RABBİ sana gönderdiğini bileceksin.</verse>
				<verse number="12">Ve mukaddes toprakta payı olarak, RAB Yahudayı miras alacak, ve yine Yeruşalimi seçecektir.</verse>
				<verse number="13">Ey bütün beşer, RABBİN önünde sus; çünkü kendi mukaddes meskeninden uyanıp kalktı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE RABBİN meleği önünde durmakta olan büyük kâhin Yeşuyu, ve ona hasım olmak için onun sağında durmakta olan Şeytanı bana gösterdi.</verse>
				<verse number="2">Ve RAB Şeytana dedi: Seni RAB azarlasın, ey Şeytan; evet, Yeruşalimi seçmiş olan RAB seni azarlasın; bu adam ateşten çekilen yarı yanmış odun parçası değil midir?</verse>
				<verse number="3">Ve Yeşu kirli esvap giyinmişti, ve meleğin önünde durmakta idi.</verse>
				<verse number="4">Ve cevap verdi, ve önünde duranlara söyliyip dedi: Üzerinden kirli esvabı çıkarın. Ve ona dedi: Bak, senin üzerinden fesadını giderdim, ve sana âlâ esvap giydireceğim.</verse>
				<verse number="5">Ve dedim: Başına temiz sarık sarsınlar. Ve başına temiz sarık sardılar, ve ona esvap giydirdiler; ve RABBİN meleği onun yanında durmakta idi.</verse>
				<verse number="6">Ve RABBİN meleği Yeşuya şehadet edip dedi:</verse>
				<verse number="7">Orduların RABBİ şöyle diyor: Eğer benim yollarımda yürürsen, ve bekçiliğimi tutarsan, o zaman da evime sen hükmedersin, ve avlularımı sen korursun, ve şu duranların arasında içeri girmek serbestliğini sana veririm.</verse>
				<verse number="8">Şimdi, büyük kâhin Yeşu, sen, ve senin önünde oturmakta olan arkadaşların, dinleyin; çünkü alâmet adamları bunlardır; çünkü, işte, kulum Filizi meydana çıkaracağım.</verse>
				<verse number="9">Çünkü, işte, Yeşunun önüne koyduğum taş, üzerinde yedi gözü olan tek taş; işte, onun oyma işini ben yapacağım, ordular RABBİNİN sözü, ve bir günde o memleketin fesadını ortadan kaldıracağım.</verse>
				<verse number="10">O gün sizden her biri komşusunu asma altına, ve incir ağacı altına çağıracak, ordular RABBİNİN sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE benimle söyleşen melek geri geldi, ve beni uykusundan uyandırılan bir adam gibi uyandırdı.</verse>
				<verse number="2">Ve bana dedi: Ne görüyorsun? Ve dedim: Görüyorum, ve işte, bir şamdan, hep altın, ve tepesinde kendi yağ kabı, ve üzerinde yedi kandili; ve tepesinde olan yedi kandile yedi boru var;</verse>
				<verse number="3">ve yanında iki zeytin ağacı, biri yağ kabının sağında, ve biri solunda.</verse>
				<verse number="4">Ve cevap verdim, ve benimle söyleşen meleğe söyliyip dedim: Efendim, bunlar nedir?</verse>
				<verse number="5">Ve benimle söyleşen melek cevap verip bana dedi: Bunlar nedir, bilmiyor musun? Ve dedim: Hayır, efendim.</verse>
				<verse number="6">Ve cevap verdi, ve bana söyliyip dedi: Zerubbabele RABBİN sözü şudur: Kudretle değil, kuvvetle değil, ancak benim Ruhumla, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="7">Sen kimsin, ey büyük dağ? Zerubbabelin önünde sen bir ova olacaksın: Lûtuf, ona lûtuf olsun, diye bağırışlar arasında çatının taşını o çıkaracak.</verse>
				<verse number="8">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="9">Bu evin temelini Zerubbabelin elleri koydu; ve onun elleri onu başaracaktır; ve beni orduların RABBİ size gönderdiğini bileceksin.</verse>
				<verse number="10">Çünkü küçük işler gününü kim hor görür? çünkü şakulü Zerubbabelin elinde görerek bu yediler sevinecekler; onlar RABBİN gözleridir; o gözler ki, bütün yeryüzünde gezinmektedirler.</verse>
				<verse number="11">Ve cevap verip ona dedim: Şamdanın sağında ve solunda bu iki zeytin ağacı nedir?</verse>
				<verse number="12">Ve yine ona cevap verip dedim: İki altın oluğun yanında olan, ve kendiliklerinden altın gibi yağ akıtan bu iki zeytin dalı nedir?</verse>
				<verse number="13">Ve bana söyliyip dedi: Bunlar nedir, bilmiyor musun? Ve dedim: Hayır, efendim.</verse>
				<verse number="14">Ve dedi: Bunlar mesholunmuş o ikilerdir ki, bütün dünyanın Rabbi yanında durmaktadırlar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE yine gözlerimi kaldırıp baktım, ve işte, uçmakta olan bir tomar gördüm.</verse>
				<verse number="2">Ve bana dedi: Ne görüyorsun? Ve dedim: Uçmakta olan bir tomar görüyorum; uzunluğu yirmi arşın, ve genişliği on arşın.</verse>
				<verse number="3">Ve bana dedi: Bütün memleket üzerine çıkan lânet budur; çünkü bu yandan, hırsızlık eden herkes buna göre kesilip atılacak, ve o yandan, yalan yere and eden herkes ona göre kesilip atılacak.</verse>
				<verse number="4">Onu çıkartacağım, ordular RABBİNİN sözü, ve hırsızın evine, ve benim ismimle yalan yere and eden adamın evine girecek; ve onun evi içinde kalacak, ve kerestesile ve taşları ile beraber evi yiyip bitirecektir.</verse>
				<verse number="5">Ve benimle söyleşen melek çıktı, ve bana dedi: Şimdi gözlerini kaldır, ve bu çıkan şey nedir, gör.</verse>
				<verse number="6">Ve dedim: Bu ne? Ve dedi: Bu çıkmakta olan efadır. Ve dedi: Bütün memlekette görünüşleri budur.</verse>
				<verse number="7">Ve işte, kurşun kapak kaldırıldı; ve orada, efanın içinde bir kadın oturuyordu.</verse>
				<verse number="8">Ve dedi: Bu Kötülüktür; ve kadını aşağı, efanın içine itti; ve kurşun tartıyı efanın ağzına attı.</verse>
				<verse number="9">Ve gözlerimi kaldırıp baktım, ve işte, iki kadın çıktı, ve yel onların kanatlarında idi; ve leylek kanatları gibi kanatları vardı; ve efayı yerle gökler arasına kaldırdılar.</verse>
				<verse number="10">Ve benimle söyleşen meleğe dedim: Bunlar efayı nereye götürüyorlar?</verse>
				<verse number="11">Ve bana dedi: O kadın için Şinar diyarında ev yapsınlar diye götürüyorlar; ve ev hazır edilince, kadın oraya, kendi yerine konulacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE yine gözlerimi kaldırıp baktım, ve işte, iki dağ arasından dört cenk arabası çıkıyordu; ve dağlar tunçtan dağlardı.</verse>
				<verse number="2">Birinci arabada al atlar vardı; ve ikinci arabada yağız atlar vardı;</verse>
				<verse number="3">ve üçüncü arabada kır atlar vardı; ve dördüncü arabada demirî kır kuvvetli atlar vardı.</verse>
				<verse number="4">Ve cevap verdim, ve benimle söyleşen meleğe dedim: Efendim, bunlar ne?</verse>
				<verse number="5">Ve melek cevap verip bana dedi: Bunlar bütün dünyanın Rabbi önünde durdukları yerden çıkan göklerin dört yelidir.</verse>
				<verse number="6">Atları yağız olan araba şimal diyarına doğru çıkıyor; ve kır atlar onların ardınca çıktılar; ve demirî kır atlar cenup diyarına doğru çıktılar.</verse>
				<verse number="7">Ve kuvvetli atlar çıktılar, ve yeryüzünde dolaşmak için gitmek istediler ve dedi: Gidin, yeryüzünde dolaşın. Ve yeryüzünde dolaştılar.</verse>
				<verse number="8">Ve beni çağırdı, ve bana söyliyip dedi: Bak, şimal diyarına doğru çıkanlar, şimal diyarında ruhumu yatıştırdılar.</verse>
				<verse number="9">Ve bana RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="10">Sürgünlük adamlarından, Heldaydan, Tobiyadan, ve Yedayadan al; ve sen o gün Tsefanyanın oğlu Yoşiyanın evine, Babilden onların gelmiş oldukları o eve gelip içeri gir;</verse>
				<verse number="11">ve onlardan gümüş ve altın al, ve taçlar yap, ve onları büyük kâhin Yehotsadak oğlu Yeşunun başına koy;</verse>
				<verse number="12">ve ona söyliyip de: Orduların RABBİ şöyle söyliyip diyor: İşte, adı Filiz olan adam; ve o durduğu yerden filizlenecek; ve RABBİN mabedini yapacaktır;</verse>
				<verse number="13">evet, RABBİN mabedini yapacak olan odur; ve haşmet onun üzerinde olacak, ve oturacak, ve tahtı üzerinde saltanat sürecek; ve tahtı üzerinde kâhin olacak; ve ikisinin arasında barışıklık öğüdü olacak.</verse>
				<verse number="14">Ve Heleme, ve Tobiyaya, ve Yedayaya, ve Tsefanyanın oğlu Hene bir anılma olsun diye, bu taçlar RABBİN mabedinde bulunacak.</verse>
				<verse number="15">Uzaktakiler de gelip RABBİN mabedinde işçilik edecekler; ve beni orduların RABBİ size gönderdiğini bileceksiniz. Ve Allahınız RABBİN sözünü iyi dinlerseniz bunlar olacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">VE kıral Dariusun dördüncü yılında vaki oldu ki, dokuzuncu ayın, Kislev ayının dördüncü gününde RABBİN sözü Zekaryaya geldi.</verse>
				<verse number="2">Ve Beyt-el halkı RABBİN lûtfunu dilemek için,</verse>
				<verse number="3">ve ordular RABBİNİN evindeki kâhinlere, ve peygamberlere: Bu niçe yıllardan beri yaptığım gibi, beşinci ayda perhiz ederek ağlıyayım mı? diye söylemek için Şaretseri, ve Regem-meleki, ve adamlarını göndermişti.</verse>
				<verse number="4">Ve bana ordular RABBİNİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="5">Bütün memleket kavmına ve kâhinlere söyliyip de: Bu yetmiş yıldır, beşinci ayda ve yedinci ayda, oruç tuttuğunuz ve dövündüğünüz zaman bana mı, benim için mi oruç tuttunuz?</verse>
				<verse number="6">Ve yediğiniz zaman ve içtiğiniz zaman kendiniz için yemiyor musunuz, ve kendiniz için içmiyor musunuz?</verse>
				<verse number="7">Yeruşalimde halk oturmakta, ve şehir rahatken, ve onun çevresindeki şehirler de, ve Cenubda ve Şefelada halk oturmakta iken, önceki peygamberler elile RABBİN ilân ettiği sözler bunlar değil mi?</verse>
				<verse number="8">Ve Zekaryaya RABBİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="9">Orduların RABBİ: Doğru hükmedin, ve herkes kardeşine inayet ve merhamet etsin;</verse>
				<verse number="10">ve dul kadını ve öksüzü, misafiri ve düşkünü sıkıştırmayın; ve kimse kardeşine karşı yüreğinde kötülük tasarlamasın, diye söylemişti.</verse>
				<verse number="11">Fakat onlar dinlemek istemediler, ve omuzdan silkip attılar, ve işitmesinler diye kulaklarını tıkadılar.</verse>
				<verse number="12">Ve ordular RABBİNİN kendi Ruhu ile önceki peygamberler elile göndermiş olduğu şeriati ve sözleri dinlemesinler diye yüreklerini elmas gibi sert ettiler; ve ordular RABBİNDEN büyük öfke oldu.</verse>
				<verse number="13">Ve vaki oldu ki, nasıl o çağırınca onlar dinlemedilerse, orduların RABBİ: Onlar çağıracaklar, ben de dinlemiyeceğim;</verse>
				<verse number="14">ve onları tanımadıkları milletlerin arasına kasırga ile dağıtacağım, dedi. Ve onların arkasından memleket viran oldu, öyle ki içinden geçip geri gelen kalmadı; ve güzel diyarı viran ettiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE bana ordular RABBİNİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="2">Orduların RABBİ şöyle diyor: Sionu büyük kıskançlıkla kıskanıyorum, ve onu büyük hiddetle kıskanmaktayım.</verse>
				<verse number="3">RAB şöyle diyor: Siona döndüm, ve Yeruşalimin içinde oturacağım; ve Yeruşalime, Hakikat şehri, ve ordular RABBİNİN dağına, Mukaddes dağ denilecek.</verse>
				<verse number="4">Orduların RABBİ şöyle diyor: Yaşlarının çokluğundan ötürü her birinin değneği elinde olarak kocamış erkeklerle kadınlar yine Yeruşalim meydanlarında oturacaklar.</verse>
				<verse number="5">Ve şehir meydanlarında oynıyan erkek ve kız çocuklarla onun meydanları dolacak.</verse>
				<verse number="6">Orduların RABBİ şöyle diyor: Eğer bu, o günlerde bu kavmın bakiyesinin gözlerinde şaşılacak bir şey olursa, benim gözlerimde de mi şaşılacak bir şey olur? ordular RABBİNİN sözü.</verse>
				<verse number="7">Orduların RABBİ şöyle diyor: İşte, ben kavmımı şark diyarından ve garp diyarından kurtaracağım;</verse>
				<verse number="8">ve onları getireceğim, ve Yeruşalim içinde oturacaklar; ve onlar benim kavmım olacak, ve ben hakikatla ve adaletle onların Allahı olacağım.</verse>
				<verse number="9">Orduların RABBİ şöyle diyor: Elleriniz kuvvetlensin, siz ki, bu sözleri bu günlerde peygamberlerin ağzından işitmektesiniz; o peygamberler ki, ordular RABBİNİN evini, mabedi, yapmak için onun temeli atıldığı günde bulunmuşlardır.</verse>
				<verse number="10">Çünkü o günlerden önce insana gündelik yoktu, ve hayvana gündelik yoktu; ve hasmın yüzünden girip çıkana selâmet yoktu; çünkü her adamı kendi dostuna karşı salmıştım.</verse>
				<verse number="11">Fakat şimdi, bu kavmın bakiyesi için önceki günlerde olduğum gibi olmıyacağım, ordular RABBİNİN sözü.</verse>
				<verse number="12">Çünkü selâmet tohumu olacak; asma meyvasını verecek, ve toprak mahsulünü verecek, ve gökler çiğini verecek; ve bunların hepsini bu kavmın bakiyesine miras olarak vereceğim.</verse>
				<verse number="13">Ve ey Yahuda evi, ve İsrail evi, vaki olacak ki, milletler arasında siz nasıl bir lânet oldunuzsa, sizi öyle kurtaracağım ki, bir bereket olacaksınız. Korkmayın, elleriniz kuvvetlensin.</verse>
				<verse number="14">Çünkü orduların RABBİ şöyle diyor: Atalarınız beni öfkelendirdikleri zaman size kötülük etmeği nasıl düşündüm, ve nadim olmadımsa, orduların RABBİ diyor;</verse>
				<verse number="15">bu günlerde Yeruşalime ve Yahuda evine yine iyilik etmeği de öyle düşündüm; korkmayın.</verse>
				<verse number="16">Yapacağınız şeyler şunlardır: Herkes komşusuna doğruyu söylesin; kapılarınızda doğruluk ve selâmet hükmünü verin;</verse>
				<verse number="17">ve kimse komşusuna karşı yüreğinde kötülük kurmasın; ve yalan andı sevmeyin; çünkü bunların hepsi benim nefret ettiğim şeylerdir, RABBİN sözü.</verse>
				<verse number="18">Ve bana ordular RABBİNİN şu sözü geldi:</verse>
				<verse number="19">Orduların RABBİ şöyle diyor: Dördüncü ayın orucu, ve beşincinin orucu, ve yedincinin orucu ve onuncunun orucu, Yahuda evi için meserret ve sevinç ve güzel bayramlar olacaktır; ancak siz doğruluğu ve selâmeti sevin.</verse>
				<verse number="20">Orduların RABBİ şöyle diyor: Kavmlar ve çok şehirler halkı daha gelecekler;</verse>
				<verse number="21">ve bir şehirde oturanlar bir başkasına gidip diyecekler: RABBİN lûtfunu dilemek, ve ordular RABBİNİ aramak için hemen gidelim, ben de gidiyorum.</verse>
				<verse number="22">Ve Yeruşalimde ordular RABBİNİ aramak, ve RABBİN lûtfunu dilemek için bir çok kavmlar ve kuvvetli milletler gelecekler.</verse>
				<verse number="23">Orduların RABBİ şöyle diyor: O günlerde milletlerin her çeşit dillerinden on kişi bir Yahudi kişinin eteğine yapışacaklar, ve: Sizinle gidelim, çünkü Allahın sizinle beraber olduğunu işittik, diyerek yapışacaklar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">HADRAK diyarı üzerine RAB sözünün yükü; ve Şam şehri (çünkü RABBİN gözü insanların ve bütün İsrail sıptlarının üzerindedir),</verse>
				<verse number="2">ve onun sınırında olan Hamat şehri de, ve çok hikmetli olmakla beraber Sur ve Sayda şehirleri de o yükün menzilidir.</verse>
				<verse number="3">Ve Sur kendine hisar yaptı, ve toprak gibi gümüş, ve sokak çamuru gibi halis altın yığdı.</verse>
				<verse number="4">İşte, Rab onu kovacak, ve denizde onun kuvvetini vuracak; ve o, ateşle yutulacak.</verse>
				<verse number="5">Aşkelon görüp korkacak; Gaza da, ve çok ağrı çekecek; Ekron da, çünkü beklediği boşa çıkacak; ve Gazadan kıral kaldırılacak, ve Aşkelonda oturan olmıyacak.</verse>
				<verse number="6">Ve Aşdodda melez bir kavm oturacak, ve Filistîlerin kibrini kıracağım.</verse>
				<verse number="7">Ve ağzından kanını, ve dişleri arasından mekruh şeylerini kaldıracağım; ve o da Allahımız için bir bakiye olacak; ve Yahudada bir emîr gibi, ve Ekron bir Yebusî gibi olacak.</verse>
				<verse number="8">Ve gidip gelen olmasın diye, orduya karşı, evimin çevresinde ordugâh kuracağım; ve onları sıkıştıran artık içlerinden geçmiyecek; çünkü şimdi kendi gözümle gördüm.</verse>
				<verse number="9">Ey Sion kızı, büyük sevinçle coş; ey Yeruşalim kızı, bağır; işte, kıralın âdildir, ve kurtarıcıdır; alçak gönüllüdür, ve bir eşek üzerine, evet, eşek yavrusu sıpa üzerine binmiş sana geliyor.</verse>
				<verse number="10">Ve Efraimden cenk arabasını, ve Yeruşalimden atı kesip atacağım; ve cenk yayı kesilip atılacak; ve selâmet sözünü milletlere söyliyecek; ve onun hâkimiyeti denizden denize, ve Irmaktan yerin uçlarına kadar olacak.</verse>
				<verse number="11">Ve sana gelince, ahdinin kanından ötürü senin esirlerini içinde su olmıyan çukurdan salıverdim.</verse>
				<verse number="12">Hisara dönün, ey sizler, ümidin esirleri; tam bu günde bildiriyorum ki, sana iki kat ödiyeceğim.</verse>
				<verse number="13">Çünkü Yahudayı kendim için bir yay olarak kurdum, ve Efraimi ok gibi ona doldurdum; ey Sion, senin oğullarını uyandıracağım, ey Yunan ili, senin oğullarına karşı! ve seni bir yiğit kılıcı gibi edeceğim.</verse>
				<verse number="14">Ve RAB onların üzerinde görülecek; ve onun oku şimşek gibi çıkacak; ve Rab Yehova boruyu çalacak, ve cenubun kasırgaları ile yürüyecek.</verse>
				<verse number="15">Onları orduların RABBİ koruyacak; ve yiyip bitirecekler, ve sapan taşlarını ayak altına alacaklar; ve içecekler, ve şarap içmiş gibi gürültü edecekler; ve leğenler gibi, mezbahın köşeleri gibi dolacaklar.</verse>
				<verse number="16">Ve o gün Allahları RAB onları kendi kavmının sürüsü diye kurtaracak; çünkü onlar kendi diyarında pırıldıyan taç taşları olacaklar.</verse>
				<verse number="17">Çünkü onun iyiliği ne büyük, ve onun güzelliği ne büyük! gençler buğdayla, ve kızlar yeni şarapla gelişecekler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">SON yağmurlar vaktinde RABDEN, şimşekler yaratan RABDEN, yağmur dileyin; ve onlara yağmur sağanakları, herkese tarlada ot verecektir.</verse>
				<verse number="2">Çünkü terafim boş şey söylediler, ve falcılar yalanlar gördüler; ve hileli ruyalar söylediler, boş yere teselli ediyorlar; bundan ötürü onlar sürü gibi göç ediyorlar, sefil oluyorlar, çünkü çoban yok.</verse>
				<verse number="3">Çobanlara karşı öfkem alevlendi, ve ergeçlerin cezasını vereceğim; çünkü orduların RABBİ kendi sürüsünü, Yahuda evini, yokladı, ve cenkte onları kendi alay atı gibi edecektir.</verse>
				<verse number="4">Köşe taşı ondan, çadır kazığı ondan, cenk yayı ondan, hüküm sahiplerinin topu ondan çıkacak.</verse>
				<verse number="5">Ve cenkte düşmanlarını sokakların çamuru içinde çiğniyen yiğitler gibi olacaklar; ve cenk edecekler, çünkü RAB onlarla beraberdir; ve atlara binenleri utandıracaklar.</verse>
				<verse number="6">Ve Yahuda evini kuvvetlendireceğim, ve Yusuf evini kurtaracağım, ve onları geri getireceğim; çünkü onlara merhamet ettim; ve ben onları kovmamışım gibi olacaklar; çünkü ben onların Allahı RAB'İM, ve onlara cevap vereceğim.</verse>
				<verse number="7">Ve Efraimden olanlar yiğit gibi olacaklar, ve şarap içmiş gibi yürekleri sevinecek; ve oğulları bunu görüp sevinecekler; ve yürekleri RAB ile sevinçten coşacak.</verse>
				<verse number="8">Onlara ıslık çalıp kendilerini toplıyacağım; çünkü onları fidye ile kurtardım; ve nasıl çoğaldılarsa, öyle çoğalacaklar.</verse>
				<verse number="9">Ve kavmların arasına onları ekeceğim; ve uzak memleketlerde beni anacaklar; ve çocukları ile beraber yaşıyacaklar, ve dönecekler.</verse>
				<verse number="10">Ve onları Mısır diyarından yine getireceğim, ve Aşurdan onları toplıyacağım; ve onları Gilead diyarına, ve Libnana getireceğim; ve onlara yetecek yer bulunmıyacak.</verse>
				<verse number="11">Ve sıkıntı denizinden geçecek, ve denizde dalgaları vuracak, ve Nilin bütün derin yerleri kuruyacak; ve Aşurun kibri kırılacak, ve Mısırın asası elinden gidecek.</verse>
				<verse number="12">Ve onları RAB ile kuvvetlendireceğim; ve onun ismile dolaşacaklar, RABBİN sözü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">EY Libnan, kapılarını aç da, senin erz ağaçlarını ateş yiyip bitirsin.</verse>
				<verse number="2">Ey servi ağacı, ulu; çünkü erz ağacı düştü, çünkü şanlı olanlar helâk oldu; Başanın meşeleri, uluyun; çünkü içinden geçilemiyen orman yıkıldı.</verse>
				<verse number="3">Çobanların uluyuş sesi! çünkü onların izzeti harap edildi; genç aslanların gümürdeme sesi! çünkü Erdenin gururu harap edildi.</verse>
				<verse number="4">Allahım RAB şöyle diyor: Boğazlamakta oldukları sürüyü sen güt;</verse>
				<verse number="5">o sürüyü ki, onları satın alanlar boğazlıyorlar da, kendilerini suçsuz sayıyorlar; onları satanlar ise: RAB mubarek olsun, çünkü zengin oluyorum, diyorlar; ve koyunların çobanları onlara acımıyorlar.</verse>
				<verse number="6">Çünkü artık ben memlekette oturanlara acımıyacağım, RABBİN sözü; ve işte, ben insanları, herkesi kendi komşusunun eline, ve kıralının eline vereceğim; ve memleketi vuracaklar, ve onların elinden kurtarmıyacağım.</verse>
				<verse number="7">Ben de boğazlanmakta olan sürüyü, sürünün gerçekten düşkün olanlarını güttüm. Ve kendime iki değnek aldım; birinin adını Lûtuf, ve obirinin adını Birlik koydum; ve sürüyü güttüm.</verse>
				<verse number="8">Ve bir ayda üç çobanı kesip attım; çünkü onlardan canım usandı, onların canı da benden tiksindi.</verse>
				<verse number="9">Ve dedim: Sizi gütmiyeceğim; ölen ölsün; ve kesilecek kesilsin; artakalanlar da, her biri kendi yanındakinin etini yesin.</verse>
				<verse number="10">Ve değneğimi, Lûtfu, aldım, ve bütün kavmlarla kesmiş olduğum ahdimi bozmak için onu kırdım.</verse>
				<verse number="11">Ve ahit o gün bozuldu; ve beni dinliyen sürünün düşkünleri böylece bildiler ki, RABBİN sözü bu idi.</verse>
				<verse number="12">Ve onlara dedim: Eğer gözlerinizde iyi ise, ücretimi verin; ve eğer değilse, vazgeçin. Ve ücretim olarak otuz parça gümüş tarttılar.</verse>
				<verse number="13">Ve RAB bana dedi: Onu, onunla bana paha biçtikleri o âlâ pahayı çömlekçiye at. Ve otuz parça gümüşü aldım, ve onları RABBİN evinde çömlekçiye attım.</verse>
				<verse number="14">Ve Yahuda ile İsrail arasında kardeşliği bozmak için, öteki değneğimi, Birliği de, kırdım.</verse>
				<verse number="15">Ve RAB bana dedi: Yine kendine bir sefih çoban takımı al.</verse>
				<verse number="16">Çünkü işte, ben memlekette öyle bir çoban dikeceğim ki, kovulmuş olanları yoklamıyacak, ve dağılmış olanları aramıyacak, ve kırığı olanı iyi etmiyecek, ve sağlam olanı beslemiyecek; ancak semiz koyunların etini yiyecek, ve tırnaklarını parçalıyacak.</verse>
				<verse number="17">Sürüyü bırakan değersiz çobanın vay başına! kılıç onun kolu üzerinde, ve sağ gözü üzerinde olacak, onun kolu büsbütün kuruyacak; ve sağ gözü kapkara olacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">İSRAİL üzerine RAB sözünün yükü. Gökleri geren, ve yerin temelini atan, ve insanın içinde onun ruhuna şekil veren RABBİN sözü:</verse>
				<verse number="2">İşte, ben çepçevre bütün milletlere Yeruşalimi baş döndüren bir kâse edeceğim, ve Yeruşalime karşı muhasarada Yahudaya da olacak.</verse>
				<verse number="3">Ve o gün vaki olacak ki, bütün kavmlar için Yeruşalimi yorucu bir taş edeceğim; onu yüklenenlerin hepsi ağır yaralanacaklar; ve yerin bütün milletleri ona karşı toplanacaklar.</verse>
				<verse number="4">O gün her atı yılgınlıkla, ve binicisini çılgınlıkla vuracağım, RABBİN sözü; ve Yahuda evi üzerine gözlerimi açacağım, ve kavmların her atını körlükle vuracağım.</verse>
				<verse number="5">Ve Yahuda emîrleri yüreklerinde diyecekler: Yeruşalimde oturanlar, Allahları ordular RABBİ ile, benim kuvvetimdir.</verse>
				<verse number="6">O gün Yahuda emîrlerini odunlar ortasında yanan bir mangal gibi, ve demetler ortasında alev saçan bir meşale gibi edeceğim; ve çepçevre sağda ve solda, bütün kavmları yiyip bitirecekler; ve Yeruşalimden olanlar yine kendi yerlerinde, Yeruşalimde, oturacaklar.</verse>
				<verse number="7">Ve RAB önce Yahuda çadırlarını kurtaracak, ta ki, Davud evinin övünmesi, ve Yeruşalimde oturanların övünmesi Yahudadan üstün olmasın.</verse>
				<verse number="8">RAB o gün Yeruşalimde oturanları koruyacak; ve o gün onlar arasında zayıf adam Davud gibi, ve Davud evi Allah gibi, onların önünde RABBİN meleği gibi olacak.</verse>
				<verse number="9">Ve o gün vaki olacak ki, Yeruşalim üzerine gelen bütün milletlerin helâkini arıyacağım.</verse>
				<verse number="10">Ve lûtuf ve yalvarış ruhunu Davud evi üzerine, ve Yeruşalimde oturanlar üzerine dökeceğim; ve ona, bedenini deldikleri adama, bakacaklar; ve biricik oğlu için dövünen gibi ona dövünecekler, ve ilk oğlu için acı çeken gibi onun için acı çekecekler.</verse>
				<verse number="11">O gün Yeruşalimde, Megiddon vadisindeki Hadadrimmon dövünmesi gibi büyük dövünme olacak.</verse>
				<verse number="12">Ve memleket, her aşiret ayrıca dövünecek; ve Davud evi aşireti ayrıca, ve karıları ayrıca; Natan evi aşireti ayrıca, ve karıları ayrıca;</verse>
				<verse number="13">Levi evi aşireti ayrıca, ve karıları ayrıca; Şimeîler aşireti ayrıca, ve karıları ayrıca;</verse>
				<verse number="14">artakalan aşiretlerin hepsi, her aşiret ayrıca, ve karıları ayrıca yas tutacaklar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">SUÇU ve murdarlığı temizlemek için, o gün Davud evine ve Yeruşalimde oturanlara bir pınar açılacak.</verse>
				<verse number="2">Ve o gün vaki olacak ki, ordular RABBİNİN sözü, putların adlarını memleketten kesip atacağım, ve artık anılmıyacaklar; peygamberleri de, murdar ruhu da memleketten gidereceğim.</verse>
				<verse number="3">Ve vaki olacak ki, bir kimse yine peygamberlik ederse, o zaman kendisini doğurmuş olan anası ile babası ona diyecekler: Yaşamıyacaksın; çünkü RABBİN ismile yalan söyliyorsun; ve peygamberlik edince kendisini doğurmuş olan anası ile babası onun bedenini delip deşecekler.</verse>
				<verse number="4">Ve o gün vaki olacak ki, peygamberler utanacaklar, peygamberlik ettiği zaman herkes kendi rüyetinden utanacak; ve aldatmak için kıl kaftan giymiyecek;</verse>
				<verse number="5">ve diyecek: Ben peygamber değilim, ben toprak işçisi bir adamım; çünkü gençliğimde bir adam beni kendine köle edindi.</verse>
				<verse number="6">Ve biri ona diyecek: Kollarının arasındaki bu yaralar ne? Ve diyecek: Dostlarımın evinde aldığım yaralar.</verse>
				<verse number="7">Ey kılıç, çobanıma karşı, arkadaşım olan adama karşı uyan, ordular RABBİNİN sözü; çobanı vur da, koyunlar dağılsın; ve elimi küçüklere karşı çevireceğim.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki olacak ki, bütün memlekette, RABBİN sözü, orada, iki pay kesilip atılacak ve ölecek; ve orada üçte biri artakalacak.</verse>
				<verse number="9">Ve bu üçte biri ateşe sokacağım, ve gümüşü tasfiye ettikleri gibi onları tasfiye edeceğim, ve altını denedikleri gibi onları deniyeceğim. Onlar benim ismimi çağıracaklar, ve ben onlara cevap vereceğim; ben: Kavmım odur, diyeceğim; onlar da: Allahım RABDİR, diyecekler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">İŞTE, RABBİN günü geliyor, ve senin çapul malını senin içinde pay edecekler.</verse>
				<verse number="2">Çünkü bütün milletleri Yeruşalime karşı cenge toplıyacağım; ve şehir alınacak, ve evler yağma edilecek, ve kadınlar kirletilecek; ve şehrin yarısı sürgüne çıkacak, kavmın artakalanları ise şehirden kesilip atılmıyacak.</verse>
				<verse number="3">O zaman RAB çıkacak, ve muharebe gününde nasıl cenk etti ise, o milletlere karşı öyle cenk edecek.</verse>
				<verse number="4">Ve o gün onun ayakları, Yeruşalim önünde, şarkta olan Zeytinlik dağı üzerinde duracak; ve Zeytinlik dağı, şarka doğru ve garba doğru, ortasından yarılacak, ve çok büyük bir dere olacak; ve dağın yarısı şimale ve yarısı cenuba çekilecek.</verse>
				<verse number="5">Ve dağlarımın deresi yolu ile kaçacaksınız; çünkü dağların deresi Atsele ulaşacak; ve Yahuda kıralı Uzziyanın günlerinde, zelzele önünde nasıl kaçtınızsa öyle kaçacaksınız; ve bütün mukaddeslerle beraber Allahım RAB gelecek.</verse>
				<verse number="6">Ve o gün vaki olacak ki, ışık olmıyacak, ışıldıyanlar kararacak;</verse>
				<verse number="7">fakat RABBİN bildiği bir gün olacak; gündüz de olmıyacak; gece de olmıyacak; ve vaki olacak ki, akşamlayın ışık olacak.</verse>
				<verse number="8">Ve o günde vaki olacak ki, Yeruşalimden diri sular çıkacak; onların yarısı şark denizine, yarısı garp denizine akacak; yazın da kışın da böyle olacak.</verse>
				<verse number="9">Ve bütün dünya üzerinde RAB kıral olacak; o gün RAB bir, ve ismi bir olacak.</verse>
				<verse number="10">Gebadan Yeruşalim cenubunda Rimmona kadar bütün memleket Araba gibi edilecek; ve Yeruşalim yüksek olacak, ve Benyamin kapısından birinci kapının yerine kadar, köşe kapısına kadar, ve Hananel kulesinden kıralın mâsaralarına kadar kendi yerinde oturacak.</verse>
				<verse number="11">Ve orada insanlar oturacak, ve artık lânet olmıyacak; ve Yeruşalim emniyette oturacak.</verse>
				<verse number="12">Ve belâ şu olacak, o belâ ki, Yeruşalime karşı cenk etmiş olan kavmların hepsini RAB onunla vuracaktır: ayakları üzerinde dururken etleri eriyecek, ve gözleri çukurları içinde eriyecek, ve ağızlarında dilleri eriyecek.</verse>
				<verse number="13">Ve o gün vaki olacak ki, onların arasında RAB tarafından büyük kırgın olacak, ve herkes komşusunun eline yapışacak; ve birinin eli ötekinin eline karşı çıkacak.</verse>
				<verse number="14">Ve Yahuda da Yeruşalimde cenk edecek; ve çepçevre bütün milletlerin serveti, altın ve gümüş ve esvap, bol bol devşirilecek.</verse>
				<verse number="15">Ve atın, katırın, devenin ve eşeğin, ve o ordugâhlarda bulunacak bütün hayvanların belâsı da böyle, o belâ gibi olacak.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki olacak ki, Yeruşalime karşı yürümüş olan bütün milletlerden artakalan herkes yıldan yıla orduların RABBİ Kırala tapınmak, ve çardaklar bayramını tutmak için çıkacak.</verse>
				<verse number="17">Ve vaki olacak ki, dünya aşiretlerinden kim orduların RABBİNE, Kırala tapınmak için Yeruşalime çıkmazsa, onların üzerine yağmur olmıyacak.</verse>
				<verse number="18">Ve eğer Mısır aşireti çıkmaz ve gelmezse, onların üzerine de olmıyacak; belâ bu olacak, o belâ ki, çardaklar bayramını tutmak için çıkmıyan milletleri RAB onunla vuracaktır.</verse>
				<verse number="19">Mısırın cezası, ve çardaklar bayramını tutmak için çıkmıyan bütün milletlerin cezası bu olacak.</verse>
				<verse number="20">O gün atların çanları üzerinde RABBE MUKADDES diye yazılı olacak; ve RABBİN evindeki kazanlar, mezbahın önündeki leğenler gibi olacak.</verse>
				<verse number="21">Ve Yeruşalimde ve Yahudada her kazan ordular RABBİNE mukaddes olacak; ve kurban kesenlerin hepsi gelecekler, ve onlardan alacaklar, ve onlarda pişirecekler; ve o gün ordular RABBİNİN evinde artık bir Kenânlı bulunmıyacak.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="39">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">MALAKİ elile İsraile RAB sözünün yükü.</verse>
				<verse number="2">Sizi sevdim, RAB diyor. Ve siz: Ne ile bizi sevdin? diyorsunuz. Esav Yakubun kardeşi değil mi idi? RABBİN sözü; ve ben Yakubu sevdim;</verse>
				<verse number="3">ve Esavdan nefret ettim, ve onun dağlarını viran ettim, ve onun mirasını çölün çakallarına verdim.</verse>
				<verse number="4">Mademki Edom: Biz ezildik, fakat döneceğiz, ve harabeleri bina edeceğiz, diyor; orduların RABBİ şöyle diyor: Onlar bina edecekler, fakat ben yıkacağım; ve onlara: Kötülük sınırı, ve: Kendisine RABBİN ebediyen gazap ettiği kavm, denilecek.</verse>
				<verse number="5">Ve gözleriniz görecek, ve siz: İsrail sınırının ötesinde RAB büyük olsun, diyeceksiniz.</verse>
				<verse number="6">Oğul babaya, ve kul efendisine hürmet eder; ismimi hor gören kâhinler, eğer ben baba isem, hani benim izzetim? eğer ben efendi isem, hani benden korku? orduların RABBİ size diyor. Ve siz: İsmini nasıl hor gördük? diyorsunuz.</verse>
				<verse number="7">Mezbahım üzerinde murdar ekmek takdim ediyorsunuz. Ve: Seni ne ile murdar ettik? diyorsunuz. RABBİN sofrası hor görülecek bir şeydir, demenizle.</verse>
				<verse number="8">Ve kurban olarak kör hayvanı takdim ederken sanki kötü şey değil! ve topalı ve hastayı takdim ederken sanki kötü şey değil! Haydi, kendi valine onu takdim et; senden razı olur mu? yahut sana itibar eder mi? orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="9">Ve şimdi, haydi Allahın lûtfunu dileyin de, bize inayet etsin; bu sizin elinizle oldu; içinizden kimseye itibar eder mi? orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="10">Keşke aranızda biri olsa, ve kapıları kapasa da, mezbahım üzerinde boş yere ateş yakmasanız! Ben sizden hoşnut değilim, orduların RABBİ diyor, ve elinizden takdime almağa razı olmam.</verse>
				<verse number="11">Çünkü güneşin doğduğu yerden battığı yere kadar ismim Milletler arasında büyük olacak; ve her yerde benim ismime buhur yakılacak, ve tahir takdime arzolunacak; çünkü ismim Milletler arasında büyük olacak, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="12">Fakat siz: Rabbin sofrası murdar, ve onun varidatı, onun yemeği, bayağı, demenizle onu bozmaktasınız.</verse>
				<verse number="13">Ve siz: İşte, bu ne yorgunluk! diyorsunuz, ve ona pufluyorsunuz, orduların RABBİ diyor; ve çalınmış olanı, ve topalı ve hastayı getiriyorsunuz, takdimeyi böyle getiriyorsunuz; onu rıza ile elinizden alır mıyım? RAB diyor.</verse>
				<verse number="14">Ve sürüsünde erkek hayvan varken, adak adayıp Rabbe kusurlu olanı kurban eden aldatıcı lânetli olsun; çünkü ben büyük Kıralım, orduların RABBİ diyor, ve milletler arasında ismim korkunçtur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE şimdi, ey kâhinler, bu emir sizin içindir.</verse>
				<verse number="2">Eğer dinlemezseniz, ve benim ismime izzet vermeği yüreğinize koymazsanız, orduların RABBİ diyor, üzerinize lânet gönderirim, ve bereket dualarınıza lânet ederim; ve zaten ben onlara lânet ettim, çünkü onu yüreğinize koymıyorsunuz.</verse>
				<verse number="3">İşte, ben tohumunuzu çürüteceğim, ve yüzlerinize gübre saçacağım, bayramlarınızın kurban gübresini; ve onunla götürüleceksiniz.</verse>
				<verse number="4">Ve Levi ile ahdim olsun diye bu emri size ben gönderdiğimi bileceksiniz, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="5">Onunla ahdim hayat ve selâmetti; ve korksun diye onları kendisine verdim; ve benden korktu, ve ismimden titredi.</verse>
				<verse number="6">Hakikat şeriati onun ağzında idi, ve onun dudaklarında haksızlık bulunmadı; benimle selâmette ve doğrulukta yürüdü, ve çok adamları fesattan döndürdü.</verse>
				<verse number="7">Çünkü bilgiyi kâhinin dudakları korumalı, ve insanlar şeriati onun ağzından aramalı; çünkü ordular RABBİNİN habercisidir.</verse>
				<verse number="8">Fakat siz yoldan saptınız; ve çok adamları şeriatte sürçtürdünüz; Levinin ahdini bozdunuz, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="9">Ve siz nasıl benim yollarımı tutmadınızsa, ve şeriatte şahıslara itibar ettinizse, ben de sizi bütün kavmın önünde öyle bayağılaştırdım ve alçalttım.</verse>
				<verse number="10">Hepimizin babası bir değil mi? bizi bir Allah yaratmadı mı? niçin herkes atalarımızın ahdini bozarak kardeşine hainlik ediyor?</verse>
				<verse number="11">Yahuda hainlik etti, ve İsrailde ve Yeruşalimde mekruh şeyi işlediler; çünkü Yahuda RABBİN sevdiği makdisi murdar etti, ve ecnebî ilâhın kızı ile evlendi.</verse>
				<verse number="12">Yakubun çadırlarından bunu yapan adamı, uyanık bekliyeni ve cevap vereni, ve ordular RABBİNE takdime arzedeni RAB kesip atacaktır.</verse>
				<verse number="13">Ve siz şunu da yapıyorsunuz; RABBİN mezbahını gözyaşları ile, ağlayış ve iniltile kaplıyorsunuz da, artık takdimeyi görmiyor, ve onu elinizden gönül hoşluğu ile almıyor.</verse>
				<verse number="14">Ve siz: Niçin? diyorsunuz. Çünkü gençliğinin karısı ile senin aranda RAB şahit oldu, o kadın ki, senin arkadaşın ve kendisile ahdettiğin kadın olduğu halde sen ona hainlik ettin.</verse>
				<verse number="15">Ve Ruhun bakiyesi kendisinde olduğu halde tek yapmadı mı? Ve niçin tek? Bir Allah zürriyeti aradığı için. Siz de kendi ruhunuzu sakının, ve kimse gençliğinin karısına hainlik etmesin.</verse>
				<verse number="16">Çünkü İsrailin Allahı RAB diyor: Ben boşamadan, ve esvabını gaddarlıkla örten adamdan nefret ederim, orduların RABBİ diyor; bunun için ruhunuzu sakının da hainlik etmeyin.</verse>
				<verse number="17">Sözlerinizle RABBİ usandırdınız; ve siz: Onu ne ile usandırdık? diyorsunuz. Şöyle demenizle: Kötülük eden her adam RABBİN gözünde iyidir, ve onlardan hoşlanıyor; yahut, adalet Allahı nerede?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">İŞTE, habercimi gönderiyorum, ve önümde yol hazırlıyacak; ve aradığınız Rab kendi mabedine ansızın gelecektir; ve özlediğiniz ahit meleği, işte, geliyor, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="2">Fakat onun geldiği güne kim dayanabilir? ve göründüğü zaman kim durabilir? çünkü maden tasfiye edenin ateşi, ve çırpıcının kili gibi olacak;</verse>
				<verse number="3">ve gümüş tasfiye eden ve temizliyen adam gibi oturacak, ve Levi oğullarını tahir kılacak, ve onları altın ve gümüş gibi tasfiye edecek; ve RABBE doğrulukla takdime arzedecekler.</verse>
				<verse number="4">Ve eski günlerde, ve geçmiş yıllarda olduğu gibi Yahudanın ve Yeruşalimin takdimesi RABBE hoş gelecek.</verse>
				<verse number="5">Ve hüküm için size yaklaşacağım; ve afsunculara karşı, ve zina edenlere karşı, ve yalan yere and edenlere karşı, ve ücretinde ücretliye, ve dul kadınla öksüze gaddarlık edenlere karşı, ve garibin hakkını iğrilten ve benden korkmıyanlara karşı, ben tez şahit olacağım, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="6">Çünkü ben, RAB, ben değişmem; bundan ötürü siz, ey Yakub oğulları, telef olmadınız.</verse>
				<verse number="7">Atalarınızın günlerinden beri kanunlarımdan saptınız, ve onları tutmadınız. Bana dönün, ben de size dönerim, orduların RABBİ diyor. Ve siz: Ne ile dönelim? diyorsunuz.</verse>
				<verse number="8">İnsan Allahı soyar mı? siz ise, beni soymaktasınız. Ve: Nede seni soyduk? diyorsunuz. Ondalıklarda ve takdimelerde.</verse>
				<verse number="9">Siz çok lânetli oldunuz; çünkü siz, bu milletin hepsi, beni soymaktasınız.</verse>
				<verse number="10">Ondalığın hepsini ambar evine getirin de, evimde yemek olsun, ve beni şimdi bununla deneyin, orduların RABBİ diyor, göklerin pencerelerini size açmıyacak mıyım, ve size yetecek kadardan fazla üzerinize bereket dökmiyecek miyim?</verse>
				<verse number="11">Ve yiyip bitireni sizin uğrunuzda azarlıyacağım, ve toprağınızın mahsulünü bozmıyacaktır; ve kırda asmanız semeresiz olmıyacaktır, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="12">Ve bütün milletler size mutlu diyecekler; çünkü hoşa gider bir memleket olacaksınız, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="13">Bana karşı sözleriniz sert oldu, RAB diyor. Ve siz: Sana karşı ne söyledik? diyorsunuz.</verse>
				<verse number="14">Siz dediniz: Allaha kulluk etmek boş şey; biz onun bekçiliğini tuttuk, ve ordular RABBİNİN önünde yas tutup yürüdük, ne kazanç oldu?</verse>
				<verse number="15">Ve şimdi biz kibirlilere mutlu diyoruz; kötülük edenlerin de işi ileri gidiyor; Allahı da imtihan ediyorlar, ve kurtuluyorlar.</verse>
				<verse number="16">O zaman RABDEN korkanlar birbirlerile söyleştiler; ve RAB iyi dinledi ve işitti, ve RABDEN korkup ismini düşünenler için onun önünde bir anılma kitabı yazıldı.</verse>
				<verse number="17">Ve yapacağım günde, onlar benim olacaklar, benim has malım olacaklar, orduların RABBİ diyor; ve bir adam kendine kulluk eden oğlunu nasıl esirgerse, onları öyle esirgiyeceğim.</verse>
				<verse number="18">O zaman döneceksiniz, ve salihle kötü arasında, ve Allaha kulluk edenle ona kulluk etmiyen arasında ayırt edeceksiniz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">ÇÜNKÜ, işte o gün geliyor, fırın gibi yanıyor; ve bütün kibirliler, ve kötülük işliyenlerin hepsi, saman olacaklar; ve gelmekte olan gün onları yakacak, orduların RABBİ diyor, öyle ki, onlarda kök ve dal bırakmıyacak.</verse>
				<verse number="2">Fakat size, ismimden korkanlara, salâh güneşi kanatlarında şifa olarak doğacak: ve çıkacaksınız, ve ahırın buzağıları gibi sıçraşacaksınız.</verse>
				<verse number="3">Ve kötüleri ayak altına alacaksınız; çünkü yapmakta olduğum o günde sizin ayaklarınızın tabanları altında onlar kül olacaklar, orduların RABBİ diyor.</verse>
				<verse number="4">Kulum Musanın şeriatini, kanunları ve hükümleri anın, o şeriati ki, Horebde bütün İsrail için ben ona emrettim.</verse>
				<verse number="5">İşte, RABBİN büyük ve korkunç günü gelmeden önce, ben size peygamber İlyayı göndereceğim.</verse>
				<verse number="6">O da babaların yüreğini oğullara, ve oğulların yüreğini babalarına döndürecektir; ta ki, gelip dünyayı lânetle vurmıyayım.</verse>
			</chapter>
		</book>
	</testament>
	<testament name="New">
		<book number="40">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">İBRAHİM oğlu, Davud oğlu, İsa Mesihin nesebinin kitabıdır. İbrahim İshakın babası idi;</verse>
				<verse number="2">İshak Yakubun babası idi; Yakub Yahuda ve kardeşlerinin babası idi;</verse>
				<verse number="3">Yahuda Tamardan doğan Perets ve Zerahın babası idi; Perets Hetsronun babası idi; Hetsron Ramın babası idi;</verse>
				<verse number="4">Ram Amminadabın babası idi; Amminadab Nahşonun babası idi; Nahşon Salmonun babası idi;</verse>
				<verse number="5">Salmon Rahabdan doğan Boazın babası idi; Boaz Ruttan doğan Obedin babası idi; Obed Yessenin babası idi;</verse>
				<verse number="6">Yesse kıral Davudun babası idi. Davud Uriyanın karısından olan Süleymanın babası idi;</verse>
				<verse number="7">Süleyman Rehoboamın babası idi; Rehoboam Abiyanın babası idi; Abiya Asanın babası idi;</verse>
				<verse number="8">Asa Yehoşafatın babası idi; Yehoşafat Yoramın babası idi; Yoram Uzziyanın babası idi;</verse>
				<verse number="9">Uzziya Yotamın babası idi; Yotam Ahazın babası idi; Ahaz Hizkiyanın babası idi;</verse>
				<verse number="10">Hizkiya Manassenin babası idi; Manasse Amonun babası idi; Amon Yoşiyanın babası idi;</verse>
				<verse number="11">Yoşiya Babile sürgünlük zamanında doğan Yekonya ve kardeşlerinin babası idi.</verse>
				<verse number="12">Yekonya Babile sürgünlükten sonra doğan Şealtielin babası idi; Şealtiel Zerubbabelin babası idi;</verse>
				<verse number="13">Zerubbabel Abiudun babası idi; Abiud Elyakimin babası idi; Elyakim Azorun babası idi;</verse>
				<verse number="14">Azor Sadokun babası idi; Sadok Ahimin babası idi; Ahim Eliudun babası idi;</verse>
				<verse number="15">Eliud Eleazarın babası idi; Eleazar Mattanın babası idi; Mattan Yakubun babası idi;</verse>
				<verse number="16">Yakub Meryemin kocası Yusufun babası olup, Meryemden de Mesih denilen İsa doğdu.</verse>
				<verse number="17">İmdi, İbrahimden Davuda kadar olan nesiller on dört nesildir; Davuddan Babile sürgünlüğe kadar on dört nesildir; ve Babile sürgünlükten Mesihe kadar on dört nesildir.</verse>
				<verse number="18">İsa Mesihin doğması da şöyle oldu: anası Meryem Yusufa nişanlanmış olduğu halde, buluşmalarından önce Ruhülkudüsten gebe olduğu anlaşıldı.</verse>
				<verse number="19">Nişanlısı Yusuf, salih bir adam olup onu âleme rüsvay etmek istemiyerek, gizlice boşamak niyetinde idi.</verse>
				<verse number="20">Fakat bunları düşünürken, işte, Rabbin meleği ruyada ona görünüp dedi: Sen, Davud oğlu Yusuf, Meryemi kendine karı olarak almaktan korkma; çünkü kendisinde doğmuş olan Ruhülkudüstendir.</verse>
				<verse number="21">Ve bir oğul doğuracaktır; ve onun adını İsa koyacaksın; çünkü kavmını günahlarından kurtaracak olan odur.</verse>
				<verse number="22">İmdi, peygamber vasıtası ile RAB tarafından söylenen:</verse>
				<verse number="23">“İşte, kız gebe kalacak, ve bir oğul doğuracak, Ve onun adını İmmanuel koyacaklar;” — bu da, Allah bizimledir, diye tercüme olunur — sözü yerine gelsin diye, hep bunlar vaki oldu.</verse>
				<verse number="24">Yusuf uykusundan uyandı, Rabbin meleğinin kendisine buyurduğu gibi yaptı;</verse>
				<verse number="25">ve karısını yanına alıp bir oğul doğuruncıya kadar onu bilmedi; ve çocuğun adını İsa koydu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">İMDİ İsa, kıral Hirodesin günlerinde, Yahudiye Beytleheminde doğduğu zaman, işte, şarktan Yeruşalime müneccimler gelip dediler:</verse>
				<verse number="2">Yahudilerin Kıralı doğan zat nerededir? Çünkü onun yıldızını şarkta gördük, ve ona secde kılmağa geldik.</verse>
				<verse number="3">Kıral Hirodes bunu işitince, bütün Yeruşalimle beraber yüreği oynadı.</verse>
				<verse number="4">Hirodes bütün başkâhinleri ve kavmın yazıcılarını toplıyarak, onlardan Mesihin nerede doğacağını sordu.</verse>
				<verse number="5">Onlar da kendisine dediler: Yahudiye Beytleheminde; çünkü peygamber vasıtası ile şöyle yazılmıştır:</verse>
				<verse number="6">“Ve sen, ey Beytlehem, Yahuda diyarı, Yahuda reisleri arasında hiç de en küçüğü değilsin; Zira kavmım İsraili güdecek olan reis senden çıkacaktır.”</verse>
				<verse number="7">O zaman Hirodes müneccimleri gizlice çağırdı; ve onlardan yıldızın ne vakit gözüktüğünü iyice öğrendi.</verse>
				<verse number="8">Ve: Gidin, ve çocuk hakkında iyi araştırın; onu bulduğunuz zaman bana haber verin ki, ben de gelip ona secde kılayım, diyerek kendilerini Beytleheme gönderdi.</verse>
				<verse number="9">Onlar da kıralı dinliyip yollarına gittiler; ve işte, şarkta gördükleri yıldız önlerince gidiyordu; ta çocuğun bulunduğu yere kadar gelerek üzerinde durdu.</verse>
				<verse number="10">Onlar da yıldızı gördükleri zaman, taşkın sevinçle sevindiler.</verse>
				<verse number="11">Eve girip anası Meryem ile çocuğu gördüler; ve yere kapanıp ona secde kıldılar; hazinelerini açarak ona hediyeler, altın, günnük, ve mür takdim ettiler.</verse>
				<verse number="12">Hirodesin yanına dönmesinler diye ruyada kendilerine bildirildiğinden, memleketlerine başka bir yoldan gittiler.</verse>
				<verse number="13">İmdi, müneccimler yola çıktıktan sonra, işte, Rabbin meleği Yusufa ruyada görünüp dedi: Kalk, anası ile çocuğu al, ve Mısıra kaç; ve ben sana söyleyinciye kadar orada kal; çünkü Hirodes çocuğu yok etmek için onu arıyacaktır.</verse>
				<verse number="14">Yusuf kalktı, geceleyin anası ile çocuğu aldı, ve Mısıra gitti.</verse>
				<verse number="15">Ve Hirodesin ölümüne kadar orada kaldı; ta ki, peygamber vasıtası ile: “Oğlumu Mısırdan çağırdım,” diye Rabbin söylediği söz yerine gelsin.</verse>
				<verse number="16">O vakit, Hirodes müneccimler tarafından oynatıldığını görünce, pek çok kızdı, ve Beytlehemde ve bütün sınırları içinde, müneccimlerden iyice öğrendiği zamana göre, iki yaşındaki ve daha aşağı bütün erkek çocukları öldürttü.</verse>
				<verse number="17">O zaman Yeremya peygamber vasıtası ile söylenen:</verse>
				<verse number="18">“Ramada bir ses işitildi, Ağlayış ve çok figan; Çocukları için ağlıyan Rahel teselli edilmek istemez, Çünkü onlar yok,” sözü yerine geldi.</verse>
				<verse number="19">Fakat Hirodes ölünce, işte, Rabbin meleği Mısırda Yusufa ruyada görünüp dedi:</verse>
				<verse number="20">Kalk, çocuğu ve anasını al, ve İsrail diyarına git; çünkü çocuğun canını arıyanlar öldüler.</verse>
				<verse number="21">Ve Yusuf kalktı, ve çocuğu ve anasını aldı, ve İsrail diyarına girdi.</verse>
				<verse number="22">Fakat babası Hirodesin yerine, Arhelaosun Yahudiyede kıral olduğunu işitince, oraya gitmeğe korktu, ve ruyada kendisine bildirilip, Galile taraflarına çekildi,</verse>
				<verse number="23">ve gelip Nâsıra denilen şehirde oturdu; ta ki, peygamberler vasıtası ile: “Nâsıralı çağırılacaktır,” diye söylenen söz yerine gelsin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">Ogünlerde Vaftizci Yahya:</verse>
				<verse number="2">Tövbe edin, çünkü göklerin melekûtu yakındır, diye Yahudiye çölünde vâzederek meydana çıktı.</verse>
				<verse number="3">Çünkü İşaya peygamber tarafından: “Çölde çağıranın sesi: Rabbin yolunu hazırlayın, Onun yollarını düz edin,” diye kendisi için söylenmiş olan budur.</verse>
				<verse number="4">Ve Yahyanın deve tüyünden esvabı, ve belinde deriden kuşağı vardı; yediği, çekirge ve yaban balı idi.</verse>
				<verse number="5">O zaman Yeruşalim, bütün Yahudiye ve bütün Erden çevresi Yahyaya çıkıyorlar;</verse>
				<verse number="6">ve günahlarını itiraf ederek, Erden ırmağında Yahya tarafından vaftiz olunuyorlardı.</verse>
				<verse number="7">Fakat Ferisiler ve Sadukilerden bir çoğunun vaftiz için geldiklerini görünce, onlara dedi: Ey engerekler nesli, gelecek öfkeden kaçmağı size kim gösterdi?</verse>
				<verse number="8">İmdi, tövbeye yakışır semere çıkarın,</verse>
				<verse number="9">ve: Babamız İbrahimdir, diye içinizden düşünmeyin; çünkü ben size derim ki, Allah İbrahime şu taşlardan evlât kaldırabilir.</verse>
				<verse number="10">Zaten balta da ağaçların kökü dibinde yatıyor; imdi, iyi meyva vermiyen her ağaç kesilir ve ateşe atılır.</verse>
				<verse number="11">Gerçi tövbe için su ile ben sizi vaftiz ediyorum; fakat benden sonra gelen, benden daha kudretlidir; onun çarıklarını taşımağa ben lâyık değilim; o sizi Ruhülkudüs ile ve ateş ile vaftiz edecektir.</verse>
				<verse number="12">Onun yabası elindedir, ve harman yerini bütün bütün temizliyecektir; buğdayını ambara toplıyacak, fakat samanı sönmez ateşle yakacaktır.</verse>
				<verse number="13">O zaman Yahya tarafından vaftiz olunmak için İsa Galileden Erdene, Yahyanın yanına geldi.</verse>
				<verse number="14">Fakat Yahya: Ben senin tarafından vaftiz olunmağa muhtacım, sen bana mı geliyorsun? diyerek önüne geçmek istiyordu.</verse>
				<verse number="15">Fakat İsa cevap verip ona dedi: Şimdi bırak, çünkü her salâhı böylece yerine getirmek bize gerektir. O zaman Yahya onu bıraktı.</verse>
				<verse number="16">Ve İsa vaftiz olunup hemen sudan çıktı; ve işte, gökler açıldı, ve Allahın Ruhunun güvercin gibi inip üzerine geldiğini gördü;</verse>
				<verse number="17">ve işte, göklerden bir ses dedi: Sevgili Oğlum budur, ondan razıyım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">Ozaman İsa, İblis tarafından denenmek üzre, Ruh tarafından çöle sevkedildi.</verse>
				<verse number="2">Ve kırk gün kırk gece oruç tuttuktan sonra acıktı.</verse>
				<verse number="3">Ve Ayartıcı gelip ona dedi: Eğer sen Allahın Oğlu isen, söyle, bu taşlar ekmek olsun.</verse>
				<verse number="4">İsa da cevap verip dedi: “İnsan yalnız ekmekle yaşamaz, fakat Allahın ağzından çıkan her bir sözle yaşar,” diye yazılmıştır.</verse>
				<verse number="5">O zaman İblis onu mukaddes şehre götürdü, ve mabedin kulesi üzerine koyup kendisine dedi:</verse>
				<verse number="6">Eğer sen Allahın Oğlu isen, kendini aşağı at; çünkü yazılmıştır: “Meleklerine senin için emredecek;” ve, “Ayağını bir taşa çarpmıyasın diye, Elleri üzerinde seni taşıyacaklar.”</verse>
				<verse number="7">İsa ona dedi: “Sen Allahın Rabbi denemiyeceksin,” diye de yazılmıştır.</verse>
				<verse number="8">İblis İsayı çok yüksek bir dağa da götürdü ve ona dünyanın bütün ülkelerini ve onların izzetini gösterdi;</verse>
				<verse number="9">ve İblis ona dedi: Eğer yere kapanıp bana tapınırsan, bütün bu şeyleri sana veririm.</verse>
				<verse number="10">O zaman İsa ona dedi: Çekil, Şeytan, çünkü: “Rab Allahına tapınacak, ve yalnız ona kulluk edeceksin,” diye yazılmıştır.</verse>
				<verse number="11">O zaman İblis onu bıraktı; ve işte, melekler gelip ona hizmet ediyorlardı.</verse>
				<verse number="12">İsa Yahyanın ele verildiğini işitince, Galileye çekildi.</verse>
				<verse number="13">Ve Nâsırayı bırakarak, Zebulun ve Naftali sınırlarında deniz kıyısında olan Kefernahuma gelip oturdu;</verse>
				<verse number="14">ta ki, İşaya peygamber vasıtası ile:</verse>
				<verse number="15">“Zebulun diyarı ve Naftali diyarı, Erdenin ötesinde, deniz tarafı, Milletlerin Galilesi,</verse>
				<verse number="16">Karanlıkta oturan kavm, Büyük bir ışık gördü; Ve ölüm diyarında ve gölgesinde oturanlara ışık doğdu,” diye söylenmiş olan söz yerine gelsin.</verse>
				<verse number="17">İsa vâzedip: Tövbe edin, çünkü göklerin melekûtu yakındır, demeğe o vakitten başladı.</verse>
				<verse number="18">Ve Galile denizinin yanında gezerken, iki kardeşi, Petrus denilen Simun ile kardeşi Andreası, denize ağ atarlarken gördü; çünkü balıkçı idiler.</verse>
				<verse number="19">İsa onlara dedi: Ardımca gelin, sizi insan avcıları yapacağım.</verse>
				<verse number="20">Onlar da hemen ağları bırakıp onun ardınca gittiler.</verse>
				<verse number="21">Oradan ileri gidip başka iki kardeşi, Zebedinin oğlu Yakup ve kardeşi Yuhannayı, babaları Zebedi ile beraber kayıkta ağlarını onarmakta iken gördü, ve onları çağırdı.</verse>
				<verse number="22">Onlar da hemen kayığı ve babalarını bırakıp İsanın ardınca gittiler.</verse>
				<verse number="23">Ve İsa, havralarında öğreterek ve melekûtun müjdesini vâzedip, halk arasındaki her türlü hastalığı ve her türlü zayıflığı iyi ederek, bütün Galilede dolaşıyordu.</verse>
				<verse number="24">Ve onun haberi bütün Suriyeye yayıldı; ve ona çeşit çeşit hastalıklara ve dertlere tutulmuş bütün hastaları, cinlere tutulanları, saralı ve inmeli olanları getirdiler, ve onları iyi etti.</verse>
				<verse number="25">Ve Galileden, Dekapolisten, Yeruşalimden, Yahudiyeden ve Erden ötesinden büyük kalabalıklar onun ardınca gittiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE İsa kalabalıkları görüp, dağa çıktı; ve oturunca, şakirtleri yanına geldiler;</verse>
				<verse number="2">ve ağzını açıp onlara öğreterek dedi:</verse>
				<verse number="3">Ne mutlu ruhta fakir olanlara; çünkü göklerin melekûtu onlarındır.</verse>
				<verse number="4">Ne mutlu yaslı olanlara; çünkü onlar teselli edilecekler.</verse>
				<verse number="5">Ne mutlu halim olanlara; çünkü onlar yeri miras alacaklar.</verse>
				<verse number="6">Ne mutlu salâha acıkıp susıyanlara; çünkü onlar doyurulacaklar.</verse>
				<verse number="7">Ne mutlu merhametli olanlara; çünkü onlara merhamet edilecek.</verse>
				<verse number="8">Ne mutlu yüreği temiz olanlara; çünkü onlar Allahı görecekler.</verse>
				<verse number="9">Ne mutlu sulh edicilere; çünkü onlar Allah oğulları çağırılacaklar.</verse>
				<verse number="10">Ne mutlu salâh uğrunda eza çekmiş olanlara; çünkü göklerin melekûtu onlarındır.</verse>
				<verse number="11">Benim uğruma insanlar size sitem edecekleri, eza eyliyecekleri, ve size karşı yalan yere her türlü fenalığı söyliyecekleri zaman, size ne mutlu!</verse>
				<verse number="12">Sevinin, ve meserretle coşun; çünkü göklerde karşılığınız büyüktür; çünkü sizden önceki peygamberlere de böyle eza ettiler.</verse>
				<verse number="13">Dünyanın tuzu sizsiniz; fakat tuz tatsız olmuşsa, o ne ile tuzlanır? Artık dışarı atılıp insanların ayağı altında ezilmekten başka bir şeye yaramaz.</verse>
				<verse number="14">Dünyanın ışığı sizsiniz. Dağ üzerindeki şehir gizlenemez.</verse>
				<verse number="15">İnsanlar da ışık yakıp kile altına komazlar, ancak onu şamdana korlar; ve evde bulunanların hepsini aydınlatır.</verse>
				<verse number="16">Sizin ışığınız insanların önünde böyle parlasın da, sizin iyi işlerinizi görsünler, ve göklerde olan Babanıza hamdetsinler.</verse>
				<verse number="17">Sanmayın ki, ben şeriati yahut peygamberleri yıkmağa geldim; ben yıkmağa değil, fakat tamam etmeğe geldim.</verse>
				<verse number="18">Çünkü doğrusu size derim: Gök ve yer geçip gitmeden, her şey vaki oluncıya kadar, şeriatten en küçük bir harf veya bir nokta bile yok olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="19">Bundan dolayı bu en küçük emirlerden birini kim bozar ve insanlara öylece öğretirse, göklerin melekûtunda kendisine en küçük denilecektir; ve onları kim yapar ve öğretirse, göklerin melekûtunda kendisine büyük denilecektir.</verse>
				<verse number="20">Zira size derim ki, salâhınız yazıcılar ve Ferisilerinkinden ziyade olmazsa, göklerin melekûtuna hiç girmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="21">İşittiniz ki, eski zaman adamlarına denildi: “Katletmiyeceksin;” ve: “Kim katlederse, hükme müstahak olacaktır.”</verse>
				<verse number="22">Fakat ben size derim: Kardeşine kızan her adam hükme müstahak olacaktır; ve kardeşine: Raka, derse, Millet meclisinin hükmüne müstahak olacaktır; ve kim: Ahmak, derse, cehennem ateşine müstahak olacaktır.</verse>
				<verse number="23">İmdi, takdimeni mezbahta arzederken, kardeşinin sana karşı bir şeyi olduğu hatırına orada gelirse,</verse>
				<verse number="24">takdimeni orada mezbahın önünde bırak, ve git, önce kardeşin ile barış, ve o vakit gel, takdimeni arzet.</verse>
				<verse number="25">Hasmınla yolda beraber iken onunla çabuk uyuş da, hasmın seni hâkime, hâkim de seni memura vermesin, ve zindana atılmıyasın.</verse>
				<verse number="26">Doğrusu sana derim: Son mangırı ödeyinciye kadar oradan çıkmazsın.</verse>
				<verse number="27">“Zina etmiyeceksin,” denildiğini işittiniz.</verse>
				<verse number="28">Fakat ben size derim: Bir kadına şehvetle bakan her adam zaten yüreğinde onunla zina etmiştir.</verse>
				<verse number="29">Ve eğer sağ gözün sürçmene sebep oluyorsa, onu çıkar, ve kendinden at; çünkü senin için azandan birinin yok olması, bütün bedeninin cehenneme atılmasından iyidir.</verse>
				<verse number="30">Ve eğer sağ elin sürçmene sebep oluyorsa, onu kes, ve kendinden at; çünkü senin için azandan birinin yok olması, bütün bedeninin cehenneme gitmesinden iyidir.</verse>
				<verse number="31">Ve: “Kim karısını boşarsa, ona boş kâğıdını versin,” denilmiştir.</verse>
				<verse number="32">Fakat ben size derim ki, zinadan başka bir sebeple karısını boşıyan adam onu zaniye eder; ve kim boşanmış kadınla evlenirse, zina eder.</verse>
				<verse number="33">Ve yine, eski zaman adamlarına: “Yalan yere and etmiyeceksin, ve andlarını Rabbe ödiyeceksin,” denildiğini işittiniz.</verse>
				<verse number="34">Fakat ben size derim: Hiç and etmeyin; ne gök üzerine, çünkü o Allahın tahtıdır;</verse>
				<verse number="35">ne yer üzerine, çünkü onun ayaklarının basamağıdır; ne de Yeruşalim üzerine, çünkü o, büyük Kıralın şehridir.</verse>
				<verse number="36">Başın üzerine de and etmiyeceksin; çünkü sen bir tek saçı ak yahut kara edemezsin.</verse>
				<verse number="37">Ancak sözünüz: Evet, evet; Hayır, hayır, olsun; bunlardan ziyadesi şerirdendir.</verse>
				<verse number="38">“Göz yerine göz, diş yerine diş,” denildiğini işittiniz.</verse>
				<verse number="39">Fakat ben size derim: Kötüye karşı koma; ve senin sağ yanağına kim vurursa, ona ötekini de çevir.</verse>
				<verse number="40">Ve eğer biri seninle mahkemeye gidip senin gömleğini almak isterse, ona abanı da bırak.</verse>
				<verse number="41">Ve kim seni bir mil gitmeğe zorlarsa, onunla iki mil git.</verse>
				<verse number="42">Senden diliyene ver, senden ödünç istiyenden yüz çevirme.</verse>
				<verse number="43">“Sen komşunu sevecek” ve düşmanından nefret edeceksin, denildiğini işittiniz.</verse>
				<verse number="44">Fakat ben size derim: Düşmanlarınızı sevin, ve size eza edenler için dua edin ki,</verse>
				<verse number="45">siz göklerde olan Babanızın oğulları olasınız; zira o, güneşini kötülerin ve iyilerin üzerine doğdurur; ve salih olanlar ile olmıyanların üzerine yağmur yağdırır.</verse>
				<verse number="46">Çünkü eğer sizi sevenleri severseniz, ne karşılığınız olur? Vergi mültezimleri de öyle yapmıyorlar mı?</verse>
				<verse number="47">Ve yalnız kardeşlerinizi selâmlarsanız, fazla ne yapmış olursunuz? Putperestler de öyle yapmıyorlar mı?</verse>
				<verse number="48">Bundan dolayı, semavî Babanız kâmil olduğu gibi, siz de kâmil olun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">SAKININ, insanlara salâhınızı onların önünde gösteriş için yapmayın; yoksa göklerde olan Babanızın önünde karşılığınız olmaz.</verse>
				<verse number="2">İmdi, sen sadaka verdiğin zaman, ikiyüzlü adamların insanlardan hürmet görmek için, havralarda ve sokaklarda yaptıkları gibi, önünde boru öttürme. Doğrusu size derim: Onlar karşılıklarını aldılar.</verse>
				<verse number="3">Fakat sadaka verdiğin zaman, sol elin sağ elinin ne yaptığını bilmesin de,</verse>
				<verse number="4">sadakan gizlide olsun; gizlide gören Baban da sana ödiyecektir.</verse>
				<verse number="5">Dua ettiğiniz zaman da ikiyüzlüler gibi olmayın; çünkü insanlar kendilerini görsünler diye, havralarda ve köşe başlarında durup dua etmeği severler. Doğrusu size derim: Onlar karşılıklarını aldılar.</verse>
				<verse number="6">Fakat sen dua ettiğin zaman, kendi iç odana gir, ve kapını kapıyarak gizlide olan Babana dua et; gizlide gören Baban sana ödiyecektir.</verse>
				<verse number="7">Dua ederken putperestlerin ettiği gibi boş tekrarlar yapmayın; zira onlar sanırlar ki, çok söylemelerile işitilecekler.</verse>
				<verse number="8">Bundan dolayı, onlara benzemeyin; çünkü Babanız nelere ihtiyacınız olduğunu siz ondan dilemeden önce bilir.</verse>
				<verse number="9">İmdi siz şöyle dua edin: Ey göklerde olan Babamız, İsmin mukaddes olsun;</verse>
				<verse number="10">Melekûtun gelsin; Gökte olduğu gibi yerde de senin iraden olsun;</verse>
				<verse number="11">Gündelik ekmeğimizi bize bugün ver;</verse>
				<verse number="12">Ve bize borçlu olanlara bağışladığımız gibi, bizim borçlarımızı bize bağışla;</verse>
				<verse number="13">Ve bizi iğvaya götürme, fakat bizi şerirden kurtar; Çünkü melekût ve kudret ve izzet ebedlere kadar senindir. Amin.</verse>
				<verse number="14">Çünkü insanlara suçlarını bağışlarsanız, semavî Babanız da size bağışlar.</verse>
				<verse number="15">Fakat siz insanlara suçlarını bağışlamazsanız, Babanız da sizin suçlarınızı bağışlamaz.</verse>
				<verse number="16">Ve oruç tuttuğunuz zaman, ikiyüzlüler gibi surat asmayın; zira onlar oruç tuttuklarını insanlar görsünler diye, suratlarını asarlar. Doğrusu size derim: Onlar karşılıklarını aldılar.</verse>
				<verse number="17">Fakat sen oruç tuttuğun zaman, başına yağ sür, ve yüzünü yıka;</verse>
				<verse number="18">ta ki, insanlara değil, gizlide olan Babana oruçlu görünesin; ve gizlide gören Baban sana ödiyecektir.</verse>
				<verse number="19">Yeryüzünde kendinize hazineler biriktirmeyin ki, orada güve ve pas yiyip bozar; ve orada hırsızlar delip girerler ve çalarlar.</verse>
				<verse number="20">Fakat kendinize gökte hazineler biriktirin ki, orada ne güve ne de pas yiyip bozar, ve hırsızlar orada ne delerler, ne de çalarlar.</verse>
				<verse number="21">Çünkü hazinen nerede ise, yüreğin de orada olacaktır.</verse>
				<verse number="22">Bedenin ışığı gözdür; imdi, gözün saf olursa, bütün bedenin aydın olur.</verse>
				<verse number="23">Fakat gözün kötü olursa, bütün bedenin karanlık olur. İmdi, sendeki ışık karanlıksa, o karanlık ne büyüktür!</verse>
				<verse number="24">Hiç kimse iki efendiye kulluk edemez; çünkü ya birinden nefret eder ve ötekini sever, yahut da birini tutar, ötekini hor görür. Siz Allaha ve mammona kulluk edemezsiniz.</verse>
				<verse number="25">Bunun için size diyorum: Ne yiyeceksiniz, yahut ne içeceksiniz diye hayatınız için, ne giyeceksiniz diye bedeniniz için de kaygı çekmeyin. Hayat yiyecekten ve beden giyecekten daha üstün değil midir?</verse>
				<verse number="26">Gökün kuşlarına bakın, onlar ne ekerler, ne biçerler, ne de ambarlara toplarlar; ve semavî Babanız onları besler. Siz onlardan daha değerli değil misiniz?</verse>
				<verse number="27">Ve sizden kim kaygı çekmekle boyunun ölçüsüne bir arşın katabilir?</verse>
				<verse number="28">Ve niçin esvaptan ötürü kaygı çekiyorsunuz? Kır zambaklarının nasıl büyüdüklerine iyi bakın; ne çalışırlar, ne de iplik eğirirler;</verse>
				<verse number="29">size derim: Süleyman bile, bütün izzetinde bunlardan biri gibi giyinmiş değildi.</verse>
				<verse number="30">Fakat bugün mevcut olup yarın fırına atılan kır otunu Allah böyle giydirirse, sizi daha çok giydirmez mi, ey az imanlılar?</verse>
				<verse number="31">İmdi: Ne yiyeceğiz? yahut: Ne içeceğiz? yahut: Ne giyeceğiz? diye kaygı çekmeyin.</verse>
				<verse number="32">Çünkü Milletler bütün bu şeyleri ararlar; çünkü semavî Babanız bütün bu şeylere muhtaç olduğunuzu bilir.</verse>
				<verse number="33">Fakat önce onun melekûtunu ve salâhını arayın; ve bütün bu şeyler size artırılacaktır.</verse>
				<verse number="34">Bundan dolayı, yarın için kaygı çekmeyin; zira yarınki gün kendisi için kaygı çekecektir. Kendi derdi güne yeter.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">HÜKMETMEYİN ki, hükmolunmıyasınız.</verse>
				<verse number="2">Çünkü ne hükümle hükmederseniz, onunla hükmolunacaksınız; ölçtüğünüz ölçü ile de size ölçülecektir.</verse>
				<verse number="3">Ve niçin kardeşinin gözündeki çöpü görürsün de kendi gözündeki merteği seçmezsin?</verse>
				<verse number="4">Yahut nasıl kardeşine: Bırak, gözündeki çöpü çıkarayım, dersin? İşte, mertek senin gözünde!</verse>
				<verse number="5">Ey ikiyüzlü, önce kendi gözünden merteği çıkar, o vakit çöpü kardeşinin gözünden çıkarmak için iyi görürsün.</verse>
				<verse number="6">Mukaddes olanı köpeklere vermeyin, ve incilerinizi domuzların önüne atmayın ki, onları ayakları altında çiğnemesinler, ve dönüp sizi parçalamasınlar.</verse>
				<verse number="7">Dileyin, size verilecektir; arayın, bulacaksınız; kapıyı çalın, size açılacaktır.</verse>
				<verse number="8">Çünkü her diliyen alır, arıyan bulur, ve kapıyı çalana açılır.</verse>
				<verse number="9">Sizden hangi adam, oğlu ondan ekmek ister de, ona taş verir?</verse>
				<verse number="10">veya balık ister de, ona yılan verir?</verse>
				<verse number="11">İmdi sizler kötü olduğunuz halde, çocuklarınıza iyi hediyeler vermeği bilirseniz, göklerde olan Babanız kendisinden diliyenlere ne kadar ziyade iyi şeyler verir!</verse>
				<verse number="12">İmdi, insanların size her ne yapmalarını istiyorsanız, siz de onlara öyle yapın; çünkü şeriat budur, peygamberler de.</verse>
				<verse number="13">Dar kapıdan girin; zira helâke götüren kapı geniş, ve yol enlidir; ve ondan girenler çoktur.</verse>
				<verse number="14">Çünkü hayata götüren kapı dar, ve yol sıkışıktır, ve onu bulanlar azdır.</verse>
				<verse number="15">Yalancı peygamberlerden sakının; onlar size koyun esvabında gelirler, fakat iç yüzden kapıcı kurtlardır.</verse>
				<verse number="16">Onları meyvalarından tanıyacaksınız. İnsanlar dikenlerden üzüm, yahut deve dikenlerinden incir toplarlar mı?</verse>
				<verse number="17">Böylece her iyi ağaç iyi meyva verir; fakat çürük ağaç kötü meyva verir.</verse>
				<verse number="18">İyi ağaç kötü meyva veremez; çürük ağaç da iyi meyva veremez.</verse>
				<verse number="19">İyi meyva vermiyen her ağaç kesilir ve ateşe atılır.</verse>
				<verse number="20">Öyle ise, onları meyvalarından tanıyacaksınız.</verse>
				<verse number="21">Bana: Ya Rab, ya Rab, diyen her adam göklerin melekûtuna girecek değildir; ancak göklerde olan Babamın iradesini yapan girer.</verse>
				<verse number="22">O günde bir çokları bana: Ya Rab, ya Rab, biz senin isminle peygamberlik etmedik mi? ve senin isminle cinleri çıkarmadık mı? ve senin isminle çok kudretli işler yapmadık mı? diyecekler.</verse>
				<verse number="23">Ve o zaman ben onlara açıkça söyliyeceğim: Ben sizi hiç tanımadım, yanımdan gidin, fesat işliyenler!</verse>
				<verse number="24">İmdi, benim bu sözlerimi kim işitir ve onları yaparsa, evini kaya üzerine kuran akıllı adama benzer.</verse>
				<verse number="25">Yağmur yağdı, seller geldi, yeller esti, ve o eve çarptılar; ev yıkılmadı; çünkü kaya üzerine kurulmuştu.</verse>
				<verse number="26">Ve benim bu sözlerimi işiten ve yapmıyan herkes, evini kum üzerine kuran budala adama benzer.</verse>
				<verse number="27">Yağmur yağdı, seller geldi, yeller esti, ve o eve saldırdılar; ev yıkıldı; ve onun yıkılması büyük oldu.</verse>
				<verse number="28">Ve vaki oldu ki, İsa bu sözleri bitirince, halk onun öğretişine çok şaştılar.</verse>
				<verse number="29">Çünkü İsa onlara kendi yazıcıları gibi değil, hâkimiyet sahibi biri gibi öğretiyordu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE dağdan inince, büyük kalabalıklar onun ardınca gittiler.</verse>
				<verse number="2">Ve işte, bir cüzamlı gelip: Ya Rab, eğer istersen beni temizliyebilirsin, diyerek ona secde kıldı.</verse>
				<verse number="3">İsa da elini uzattı, ve: İsterim, temiz ol, diyerek ona dokundu; ve onun cüzamı hemen temizlendi.</verse>
				<verse number="4">Ve İsa ona dedi: Sakın kimseye söyleme, ancak git, kendini kâhine göster, ve onlara şehadet için, Musanın emrettiği takdimeyi arzet.</verse>
				<verse number="5">Ve İsa Kefernahuma girdiği zaman, bir yüzbaşı ona yalvararak:</verse>
				<verse number="6">Ya Rab, hizmetçim inme hastalığından çok ıstırap çekip evde yatıyor, diyerek geldi.</verse>
				<verse number="7">Ve İsa ona dedi: Onu iyi etmeğe gelirim.</verse>
				<verse number="8">Ve yüzbaşı cevap verip dedi: Ya Rab, benim değerim yok ki, damım altına giresin; fakat ancak bir söz söyle, hizmetçim iyi olur.</verse>
				<verse number="9">Çünkü ben de emir altında bir adamım, ve benim altımda askerler var; ve ben şuna: Git, derim, gider; ve bir başkasına: Gel, derim, gelir; ve hizmetçime: Bunu yap, derim, yapar.</verse>
				<verse number="10">Ve İsa bunu işitince şaştı, ve ardından gelenlere dedi: Doğrusu size derim: Ben İsrailde bu kadar büyük imanı kimsede bulmadım.</verse>
				<verse number="11">Ve size derim ki, şarktan ve garptan bir çokları gelecekler, ve göklerin melekûtunda İbrahim, İshak ve Yakub ile oturacaklar;</verse>
				<verse number="12">ve melekûtun oğulları dış karanlığa atılacaklar; orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacak.</verse>
				<verse number="13">Ve İsa yüzbaşıya dedi: Git, sana iman ettiğin gibi olsun. Ve hizmetçi o saatte iyi oldu.</verse>
				<verse number="14">Ve İsa Petrusun evine geldiği zaman, onun kaynanasını ısıtmalı olarak yatmış gördü.</verse>
				<verse number="15">İsa onun eline dokundu, ve ısıtma kadını bıraktı; o da kalkıp İsaya hizmet etti.</verse>
				<verse number="16">Ve akşamlayın, cine tutulmuş bir çok adamları kendisine getirdiler. Ve o, bir sözle ruhları çıkardı, ve hastaların hepsini iyi etti;</verse>
				<verse number="17">ta ki, İşaya peygamber vasıtası ile söylenen: “Bizim zayıflıklarımızı kendisi aldı, ve hastalıklarımızı yüklendi,” sözü yerine gelsin.</verse>
				<verse number="18">İmdi İsa, etrafında büyük kalabalıklar görünce, karşı yakaya geçilmesini emretti.</verse>
				<verse number="19">Ve bir yazıcı gelip ona: Muallim, her nereye gidersen, senin ardınca gelirim, dedi.</verse>
				<verse number="20">Ve İsa ona dedi: Tilkilerin inleri, ve gök kuşlarının yuvaları vardır; fakat İnsanoğlunun başını yaslıyacak yeri yoktur.</verse>
				<verse number="21">Şakirtlerden bir başkası İsaya dedi: Ya Rab, bana izin ver, önce gideyim ve babamı gömeyim.</verse>
				<verse number="22">Fakat İsa ona dedi: Benim ardımca gel; ölüleri bırak, kendi ölülerini gömsünler.</verse>
				<verse number="23">Ve İsa bir kayığa binince, şakirtleri onun ardınca bindiler.</verse>
				<verse number="24">Ve işte, denizde büyük bir fırtına oldu, o kadar ki, kayık dalgalarla örtüldü; İsa da uyuyordu.</verse>
				<verse number="25">Şakirtler İsaya geldiler: Kurtar, ya Rab, helâk oluyoruz! diyerek onu uyandırdılar.</verse>
				<verse number="26">Ve İsa onlara dedi: Ey az imanlılar, niçin korkuyorsunuz? O zaman kalkıp yelleri ve denizi azarladı; büyük bir limanlık oldu.</verse>
				<verse number="27">Ve adamlar: Bu nasıl zattır ki, yeller de, deniz de kendisine itaat ediyor? diyerek şaştılar.</verse>
				<verse number="28">Ve İsa karşı yakada Gadarinilerin memleketine geldiği zaman, kabirlerden çıkan cine tutulmuş iki kişi onu karşıladı. Çok azgın oldukları için, hiç kimse o yoldan geçemezdi.</verse>
				<verse number="29">Ve işte, onlar: Ey Allahın Oğlu, bizden sana ne? buraya bize vaktinden önce işkence etmeğe mi geldin? diye bağırdılar.</verse>
				<verse number="30">Onlardan uzakta otlıyan büyük bir domuz sürüsü vardı.</verse>
				<verse number="31">Cinler İsaya: Bizi çıkarırsan, domuz sürüsüne gönder, diye yalvardılar.</verse>
				<verse number="32">İsa da onlara: Gidin, dedi. Onlar çıkıp domuzlara gittiler; ve işte, bütün sürü uçurumdan aşağı denize atılıp sularda boğuldu.</verse>
				<verse number="33">Çobanlar kaçıp şehre gittiler; ve her şeyi, ve cine tutulmuş olanların işini haber verdiler.</verse>
				<verse number="34">Ve işte, İsayı karşılamak için bütün şehir dışarı çıktı; ve onu görünce sınırlarından çekilmesini yalvardılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE İsa bir kayığa bindi, karşıya geçip kendi şehrine geldi.</verse>
				<verse number="2">Ve işte, ona yatakta yatan inmeli bir hasta getiriyorlardı. İsa onların imanını görüp inmeli adama dedi: Oğul, cesur ol, günahların bağışlandı.</verse>
				<verse number="3">Ve işte, yazıcılardan bazısı içlerinden: Bu adam küfür ediyor, dediler.</verse>
				<verse number="4">İsa da onların düşüncelerini bilerek: Niçin yüreklerinizden kötü şeyler düşünüyorsunuz? dedi.</verse>
				<verse number="5">Çünkü hangisi daha kolaydır: Günahların bağışlandı, demek mi; yoksa: Kalk, yürü, demek mi?</verse>
				<verse number="6">Fakat İnsanoğlunun yeryüzünde günahları bağışlamak kudreti olduğunu bilesiniz diye (o vakit inmeliye dedi): Kalk, yatağını kaldır da evine git.</verse>
				<verse number="7">O da kalkıp evine gitti.</verse>
				<verse number="8">Ve halk bunu görünce, korktular, ve insanlara böyle kudret veren Allaha hamdettiler.</verse>
				<verse number="9">Ve İsa oradan geçerken gümrük yerinde oturan ve Matta denilen bir adam görüp ona: Ardımca gel, dedi. O da kalkıp ardınca gitti.</verse>
				<verse number="10">Ve vaki oldu ki, evde, sofrada otururken, işte, bir çok vergi mültezimleri ve günahkârlar gelip İsa ve şakirtleri ile oturdular.</verse>
				<verse number="11">Ferisiler bunu görünce, onun şakirtlerine dediler: Niçin mualliminiz vergi mültezimleri ve günahkârlar ile yemek yiyor?</verse>
				<verse number="12">İsa da bunu işitince, dedi: Sağlam olanlar değil, ancak hasta olanlar hekime muhtaçtırlar.</verse>
				<verse number="13">Fakat siz gidin de: “Ben kurban değil, merhamet isterim,” sözünün ne demek olduğunu öğrenin. Çünkü ben salihleri değil, ancak günahkârları çağırmağa geldim.</verse>
				<verse number="14">O zaman Yahyanın şakirtleri: Niçin biz ve Ferisiler oruç tutuyoruz da, senin şakirtlerin oruç tutmıyorlar? diyerek ona geldiler.</verse>
				<verse number="15">İsa onlara dedi: Güvey kendilerile beraber oldukça düğündekiler yas tutabilirler mi? Fakat güveyin onlardan alınacağı günler gelecektir, ve o zaman oruç tutacaklardır.</verse>
				<verse number="16">Ve kimse bir eski esvap üzerine yeni kumaş komaz; zira konulan yama esvaptan koparır ve yırtık daha kötü olur.</verse>
				<verse number="17">İnsanlar da yeni şarabı eski tulumlara komazlar; yoksa tulumlar patlar, şarap dökülür ve tulumlar telef olur. Ancak yeni şarabı yeni tulumlara korlar, her ikisi de korunmuş olur.</verse>
				<verse number="18">Onlara bu şeyleri söylerken, işte, bir reis geldi ve: Kızım şimdi ölmüştür; fakat gel, üzerine elini koy, yaşıyacaktır, diyerek ona secde kıldı.</verse>
				<verse number="19">İsa kalkıp şakirtleri ile onun ardınca gitti.</verse>
				<verse number="20">Ve işte, on iki yıldır kan akıntısı olan bir kadın İsanın arkasından gelip esvabının eteğine dokundu;</verse>
				<verse number="21">çünkü kadın içinden diyordu: Yalnız esvabına dokunsam, kurtulacağım.</verse>
				<verse number="22">İsa da dönüp onu görerek dedi: Cesur ol, kızım, imanın seni iyi etti. Ve kadın o saatten iyi oldu.</verse>
				<verse number="23">Ve İsa reisin evine gelip neyzenleri ve gürültü eden kalabalığı gördüğü zaman:</verse>
				<verse number="24">Çekilin, çünkü kız ölmedi, ancak uyuyor, dedi. Onlar kendisine çok gülüyorlardı.</verse>
				<verse number="25">Fakat kalabalık dışarı çıkarılınca, İsa içeri girdi; ve kızı elinden tuttu; kız ayağa kalktı.</verse>
				<verse number="26">Ve bunun haberi bütün o memlekete yayıldı.</verse>
				<verse number="27">Ve İsa oradan geçerken, iki kör: Ey Davud oğlu, bize merhamet eyle, diye çağırarak onun ardınca gittiler.</verse>
				<verse number="28">Ve eve varınca, körler yanına geldiler; İsa onlara dedi: Bunu yapmağa kudretim olduğuna inanıyor musunuz? Körler kendisine: Evet, ya Rab, dediler.</verse>
				<verse number="29">O zaman İsa: Size imanınıza göre olsun, diyerek gözlerine dokundu.</verse>
				<verse number="30">Onların gözleri açıldı. Ve İsa: Sakının kimse bunu bilmesin, diye onlara sıkı tenbih etti.</verse>
				<verse number="31">Onlar ise çıktılar ve bütün memlekette bunu yaydılar.</verse>
				<verse number="32">Ve onlar çıkınca, işte, cine tutulmuş dilsiz bir adamı İsaya getirdiler.</verse>
				<verse number="33">Cin dışarı çıkarılınca, dilsiz adam söz söyledi; ve halk: İsrailde hiç böylesi görülmemiştir, diyerek şaştı.</verse>
				<verse number="34">Fakat Ferisiler: Cinlerin reisile cinleri çıkarıyor, derlerdi.</verse>
				<verse number="35">Ve İsa, bütün şehirler ve köylerde, onların havralarında öğreterek, ve melekûtun müjdesini vâzedip her türlü hastalığı ve her türlü zayıflığı iyi ederek dolaşıyordu.</verse>
				<verse number="36">Fakat kalabalıkları görünce, İsa onlara acıdı; zira çobanı olmıyan koyunlar gibi şaşırmış ve dağılmış idiler.</verse>
				<verse number="37">O zaman İsa şakirtlerine dedi: Gerçi hasat bereketli, fakat işçiler az.</verse>
				<verse number="38">İmdi hasadın Rabbine yalvarın, kendi hasadına işçiler çıkarsın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">İSA on iki şakirdini yanına çağırıp murdar ruhları çıkarmak, her çeşit hastalığı ve her çeşit zayıflığı iyi etmek kudretini onlara verdi.</verse>
				<verse number="2">Ve on iki resulün adları şunlardır: birincisi, Petrus denilen Simun, ve kardeşi Andreas; Zebedinin oğlu Yakub, ve kardeşi Yuhanna;</verse>
				<verse number="3">Filipus ve Bartolomeus; Tomas, ve vergi mültezimi Matta; Alfeusun oğlu Yakub, ve Taddeus;</verse>
				<verse number="4">Gayyur Simun, ve İsayı ele veren Yahuda İskariyot.</verse>
				<verse number="5">İsa bu Onikileri gönderdi, ve onlara emrederek dedi: Milletler yoluna gitmeyin, ve Samiriyelilerin şehirlerinden hiç birine girmeyin;</verse>
				<verse number="6">fakat daha ziyade İsrail evinin kaybolmuş koyunlarına gidin.</verse>
				<verse number="7">Ve giderken: Göklerin melekûtu yakındır, diye vâzedin.</verse>
				<verse number="8">Hastaları iyi edin, ölüleri kıyam ettirin, cüzamlıları temiz edin, cinleri çıkarın; meccanen aldınız, meccanen veriniz.</verse>
				<verse number="9">Kemerlerinize ne altın, ne gümüş, ne bakır koyun;</verse>
				<verse number="10">ne yolculuk için torba, ne iki gömlek, ne çarık, ne değnek alın; zira işçi kendi yiyeceğine lâyıktır.</verse>
				<verse number="11">Ve her hangi şehir veya köye girerseniz, orada değerli kim olduğunu araştırın, ve çıkıncıya kadar orada kalın.</verse>
				<verse number="12">Ve evin içine girerken evi selâmlayın.</verse>
				<verse number="13">Ve eğer o ev değerli ise, selâmınız onun üzerine gelsin; fakat değerli değilse, selâmınız size geri dönsün.</verse>
				<verse number="14">Ve kim sizi kabul etmez ve sözlerinizi dinlemezse, o evden veya şehirden çıkarken ayaklarınızın tozunu silkin.</verse>
				<verse number="15">Doğrusu size derim: Hüküm günü, o şehirden ziyade Sodom ve Gomorra diyarına kolaylık olacaktır.</verse>
				<verse number="16">İşte, sizi kurtların arasına koyunlar gibi gönderiyorum; imdi, yılanlar gibi akıllı, ve güvercinler gibi saf olun.</verse>
				<verse number="17">Fakat insanlardan sakının; çünkü onlar sizi meclislere verecekler, ve havralarında sizi dövecekler;</verse>
				<verse number="18">evet, onlara ve Milletlere şehadet için benim yüzümden valilerin ve kıralların önüne götürüleceksiniz.</verse>
				<verse number="19">Fakat onlar sizi ele verdikleri zaman, nasıl veya ne söyliyeceğinizden kaygı çekmeyin; çünkü ne söyliyeceğiniz o saatte size verilecektir.</verse>
				<verse number="20">Zira söyliyen siz değilsiniz, fakat sizde söyliyen Babanızın Ruhudur.</verse>
				<verse number="21">Ve kardeş kardeşi, ve baba çocuğunu ölüme teslim edecek, ve çocuklar ana babalarına karşı kalkacaklar, ve onları öldüreceklerdir.</verse>
				<verse number="22">Ve benim ismimden ötürü herkes sizden nefret edecekler. Fakat sona kadar dayanan, kurtulacak olan odur.</verse>
				<verse number="23">Fakat size bu şehirde eza ettikleri zaman, ötekine kaçın; çünkü doğrusu size derim: İnsanoğlu gelinciye kadar, siz İsrailin şehirlerini dolaşmağı bitirmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="24">Şakirt mualliminden üstün değildir; hizmetçi de efendisinden üstün değildir.</verse>
				<verse number="25">Şakirdin muallimi gibi, ve hizmetçinin efendisi gibi olması elverir. Eğer ev sahibine Beelzebul dedilerse, evinin halkına ne kadar ziyade diyecekler!</verse>
				<verse number="26">İmdi, onlardan korkmayın; çünkü açılmıyacak örtülü, ve bilinmiyecek gizli şey yoktur.</verse>
				<verse number="27">Size karanlıkta ne söyliyorsam, aydınlıkta onu söyleyin; ve kulağa söylenen şeyi damlarda bağırın.</verse>
				<verse number="28">Bedeni öldürüp de canı öldürmeğe kudreti olmıyanlardan korkmayın; ancak daha ziyade cehennemde hem bedeni, hem canı helâk etmeğe kudreti olandan korkun.</verse>
				<verse number="29">İki serçe kuşu bir paraya satılmaz mı? ve Babanızın izni olmadıkça onlardan hiç biri yere düşmez.</verse>
				<verse number="30">Ve sizin başınızın saçları bile hep sayılıdır.</verse>
				<verse number="31">İmdi korkmayın, siz bir çok serçe kuşlarından daha değerlisiniz.</verse>
				<verse number="32">İmdi, kim beni insanlar önünde ikrar ederse, ben de onu göklerde olan Babamın önünde ikrar ederim.</verse>
				<verse number="33">Fakat kim beni insanlar önünde inkâr ederse, ben de onu göklerde olan Babamın önünde inkâr ederim.</verse>
				<verse number="34">Yeryüzüne selâmet getirmeğe geldim sanmayın; ben selâmet değil, fakat kılıç getirmeğe geldim.</verse>
				<verse number="35">Çünkü ben adamla babasının, ve kızla anasının, ve gelinle kaynanasının arasına ayrılık koymağa geldim;</verse>
				<verse number="36">ve adamın düşmanları kendi ev halkı olacaktır.</verse>
				<verse number="37">Babayı veya anayı benden ziyade seven bana lâyık değildir; oğlu veya kızı benden ziyade seven bana lâyık değildir.</verse>
				<verse number="38">Ve haçını alıp ardımca gelmiyen bana lâyık değildir.</verse>
				<verse number="39">Canını bulan onu zayedecektir; benim uğruma canını zayeden onu bulacaktır.</verse>
				<verse number="40">Sizi kabul eden beni kabul eder; ve beni kabul eden beni göndereni kabul eder.</verse>
				<verse number="41">Bir peygamberi, peygamber olduğu için kabul eden, peygamber karşılığını alacaktır. Bir salihi salih olduğu için kabul eden, salih karşılığını alacaktır.</verse>
				<verse number="42">Ve kim bu küçüklerin birine şakirt olduğu için ancak bir bardak soğuk su içirirse, doğrusu size derim ki, karşılığını hiç kaybetmiyecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, on iki şakirdine emir vermeği bitirince, onların şehirlerinde öğretip vâzeylemek için oradan gitti.</verse>
				<verse number="2">İmdi, Yahya zindanda Mesihin işlerini işiterek şakirtlerini gönderip onlar vasıtası ile ona dedi:</verse>
				<verse number="3">Gelecek olan sen misin, yoksa başkasını mı bekliyelim?</verse>
				<verse number="4">İsa da cevap verip onlara dedi: Gidin, işittiğiniz ve gördüğünüz şeyleri Yahyaya bildirin.</verse>
				<verse number="5">Körlerin gözleri açılıyor, topallar yürüyor, cüzamlılar temizleniyor, sağırlar işitiyor, ölüler kıyam ediyor, ve fakirlere incil vâzolunuyor.</verse>
				<verse number="6">Ve kim bende sürçmezse, ona ne mutlu!</verse>
				<verse number="7">Ve onlar giderlerken, İsa halka Yahya için söylemeğe başladı: Çöle ne görmeğe çıktınız? Yelin salladığı kamışı mı?</verse>
				<verse number="8">Fakat ne görmeğe çıktınız? Yumuşak esvap giymiş bir adam mı? İşte, yumuşak esvap giyenler kıral saraylarında bulunur.</verse>
				<verse number="9">Fakat niçin çıktınız? Bir peygamber görmeğe mi? Evet, size derim, ve peygamberden daha ziyadesini.</verse>
				<verse number="10">“İşte, senin yüzünün önünde habercimi gönderiyorum, Senin önünde senin yolunu hazırlıyacaktır,” diye kendisi için yazılmış olan budur.</verse>
				<verse number="11">Doğrusu size derim: Kadınlardan doğanlar arasında Vaftizci Yahyadan daha büyüğü çıkmamıştır; fakat göklerin melekûtunda daha küçük olan ondan daha büyüktür.</verse>
				<verse number="12">Vaftizci Yahyanın günlerinden şimdiye kadar göklerin melekûtu zorlanıyor, ve zorbalar onu ele geçiriyorlar.</verse>
				<verse number="13">Çünkü bütün peygamberler ve şeriat Yahyaya kadar peygamberlik ettiler.</verse>
				<verse number="14">Ve eğer onu kabul etmek isterseniz, gelecek olan İlya odur.</verse>
				<verse number="15">Kulakları olan işitsin.</verse>
				<verse number="16">Fakat bu nesli neye benzeteyim? O, çarşı meydanlarında oturan çocuklara benzer, onlar ki, arkadaşlarına:</verse>
				<verse number="17">Biz size kaval çaldık, siz oynamadınız; biz yas tuttuk, siz dövünmediniz, derler.</verse>
				<verse number="18">Çünkü Yahya yemiyerek ve içmiyerek geldi: Onda cin var, diyorlar.</verse>
				<verse number="19">İnsanoğlu yiyerek ve içerek geldi: İşte, obur ve ayyaş adam, mültezimlerin ve günahkârların dostu! diyorlar. Ve hikmet kendi işleri ile tasdik olundu.</verse>
				<verse number="20">O zaman İsa kudretli işlerinin bir çoğunu yapmış olduğu şehirleri azarlamağa başladı, çünkü onlar tövbe etmediler:</verse>
				<verse number="21">Vay sana, ey Horazin! vay sana, ey Beytsayda! Çünkü sizde vaki olan kudretli işler Sur ve Saydada vaki olsaydı, onlar çoktan çul ve külde tövbe ederlerdi.</verse>
				<verse number="22">Fakat size derim: Hüküm günü sizden ziyade Sur ve Saydaya kolaylık olacaktır.</verse>
				<verse number="23">Ve sen, ey Kefernahum, sen göke kadar mı yükseltileceksin? Ölüler diyarına kadar ineceksin. Çünkü sende yapılmış olan kudretli işler Sodomda yapılmış olsaydı, o, bugüne kadar dururdu.</verse>
				<verse number="24">Ancak ben size derim: Hüküm günü senden ziyade Sodom diyarına kolaylık olacaktır.</verse>
				<verse number="25">O zaman İsa cevap verdi, ve dedi: Ey Baba, gökün ve yerin Rabbi, sana şükrederim ki, sen bu şeyleri hikmetlilerden ve akıllılardan gizledin, ve onları küçük çocuklara açtın;</verse>
				<verse number="26">evet, Baba, zira indinde böylece hoş göründü.</verse>
				<verse number="27">Her şey Babam tarafından bana verildi; ve Babadan başka hiç kimse Oğlu bilmez; Oğuldan ve Oğlun keşfetmeği dilediği kimseden başkası da Babayı bilmez.</verse>
				<verse number="28">Ey bütün yorgunlar ve yükleri ağır olanlar, bana gelin, ve size ben rahat veririm.</verse>
				<verse number="29">Boyunduruğumu takının, ve benden öğrenin; zira ben halim ve alçak gönüllüyüm; ve canlarınıza rahat bulursunuz.</verse>
				<verse number="30">Çünkü boyunduruğum kolay, ve yüküm hafiftir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">Ozaman İsa Sebt günü ekinlerden geçti; şakirtleri aç idiler, ve başakları koparıp yemeğe başladılar.</verse>
				<verse number="2">Fakat Ferisiler bunu görerek ona dediler: İşte, şakirtlerin Sebt günü yapılması caiz olmıyanı yapıyorlar.</verse>
				<verse number="3">İsa da onlara dedi: Davudun, acıktığı zaman, kendisile beraber olanlarla ne yaptığını;</verse>
				<verse number="4">Allahın evine nasıl girdiğini, ve yenilmesi ne kendisine ne de beraberinde olanlara değil, ancak kâhinlere caiz olan huzur ekmeklerini yediğini okumadınız mı?</verse>
				<verse number="5">Yahut şeriatte okumadınız mı ki, kâhinler mabette Sebti bozarlar, ve suçlu değildirler?</verse>
				<verse number="6">Fakat size derim ki, mabetten daha büyüğü buradadır.</verse>
				<verse number="7">Fakat siz: “Ben kurban değil, merhamet isterim,” sözünün ne demek olduğunu bilmiş olsaydınız, suçsuzları mahkûm etmezdiniz.</verse>
				<verse number="8">Çünkü İnsanoğlu Sebt gününün Rabbidir.</verse>
				<verse number="9">Ve İsa oradan ayrılıp, onların havrasına girdi.</verse>
				<verse number="10">Ve işte, eli kurumuş bir adam vardı. İsayı itham edebilmek için kendisinden: Sebt günü şifa vermek caiz midir? diye sordular.</verse>
				<verse number="11">Ve İsa onlara dedi: Sizden kim vardır ki, onun bir koyunu olup da Sebt günü çukura düşerse, onu tutup çıkarmasın?</verse>
				<verse number="12">İmdi, insan koyundan ne kadar ziyade değerlidir! Bunun için Sebt günü iyilik etmek caizdir.</verse>
				<verse number="13">O zaman İsa adama: Elini uzat, dedi; ve adam elini uzattı, ve öteki eli gibi eski sağlam haline geldi.</verse>
				<verse number="14">Ve Ferisiler dışarı çıkıp İsayı nasıl helâk etsinler diye, ona karşı öğütleştiler.</verse>
				<verse number="15">İsa bunu bilerek oradan çekildi, ve çokları onun ardınca gittiler. İsa onların hepsini iyi etti.</verse>
				<verse number="16">Ve kendisini belli etmesinler diye, onlara tenbih etti;</verse>
				<verse number="17">ta ki, İşaya peygamber vasıtası ile söylenen söz yerine gelsin:</verse>
				<verse number="18">“İşte, benim seçtiğim kulum; Canımın kendisinden razı olduğu sevgilim; Ruhumu onun üzerine koyacağım, Ve Milletlere hükmü ilân edecektir.</verse>
				<verse number="19">O uğraşmıyacak, ve bağırmıyacaktır; Ve kimse meydanlarda onun sesini işitmiyecektir.</verse>
				<verse number="20">Hükmü zafere eriştirinciye değin, Ezilmiş kamışı kırmıyacak, Ve tüten fitili söndürmiyecek.</verse>
				<verse number="21">Ve Milletler onun ismine ümit edeceklerdir.”</verse>
				<verse number="22">O zaman cine tutulmuş kör ve dilsiz birini İsaya getirdiler; ve onu iyi etti, şöyle ki, dilsiz söyledi ve gördü.</verse>
				<verse number="23">Ve bütün halk şaştı, ve: Acaba Davud oğlu bu mudur? dediler.</verse>
				<verse number="24">Fakat Ferisiler işitince dediler: Bu adam ancak cinlerin reisi Beelzebul ile cinleri çıkarıyor.</verse>
				<verse number="25">Ve İsa düşüncelerini bilerek onlara dedi: İçinde ayrılık olan her ülke çöl olur; ve içinde ayrılık olan hiç bir şehir yahut ev durmaz.</verse>
				<verse number="26">Ve eğer Şeytan Şeytanı çıkarırsa, kendisinde ayrılık olur; imdi, onun ülkesi nasıl durur?</verse>
				<verse number="27">Ve eğer ben cinleri Beelzebul ile çıkarıyorsam, oğullarınız kimle çıkarıyorlar? Bundan dolayı onlar sizin hâkimleriniz olacaklardır.</verse>
				<verse number="28">Fakat cinleri Allahın Ruhu ile çıkarıyorsam, bu halde Allahın melekûtu üzerinize gelmiştir.</verse>
				<verse number="29">Yahut bir adam kuvvetlinin evine nasıl girip de eşyasını soyabilir? Eğer önce kuvvetliyi bağlarsa, o zaman evini yağma eder.</verse>
				<verse number="30">Benimle beraber olmıyan bana karşıdır, ve benimle beraber devşirmiyen dağıtır.</verse>
				<verse number="31">Bunun için size diyorum: Her günah ve küfür insanlara bağışlanacaktır; fakat Ruha karşı küfür bağışlanmıyacaktır.</verse>
				<verse number="32">Kim İnsanoğluna karşı söz söylerse, ona bağışlanacaktır; fakat kim Ruhülkudüse karşı söylerse, ne bu dünyada, ve ne de gelecekte ona bağışlanmıyacaktır.</verse>
				<verse number="33">Ya ağacı iyi, meyvasını da iyi edin; yahut ağacı çürük, ve meyvasını da çürük edin; çünkü ağaç meyvasından tanılır.</verse>
				<verse number="34">Ey engerekler nesli, siz kötü olduğunuz halde, nasıl iyi şeyler söyliyebilirsiniz? çünkü ağız yüreğin taşmasından söyler.</verse>
				<verse number="35">İyi adam iyi hazinesinden iyi şeyler çıkarır; ve kötü adam kötü hazinesinden kötü şeyler çıkarır.</verse>
				<verse number="36">Ve ben size derim: İnsanlar söyliyecekleri her boş söz için hüküm gününde hesap vereceklerdir.</verse>
				<verse number="37">Zira kendi sözlerinle suçsuz, ve kendi sözlerinle suçlu çıkarılırsın.</verse>
				<verse number="38">O zaman yazıcılar ve Ferisilerden bazıları: Muallim, senden bir alâmet görmek isteriz, diye cevap verdiler.</verse>
				<verse number="39">İsa da cevap verip onlara dedi: Kötü ve zina işleyici nesil bir alâmet arar; ona Yunus peygamberin alâmetinden başka bir alâmet verilmiyecektir.</verse>
				<verse number="40">Çünkü nasıl Yunus üç gün üç gece iri balığın karnında kaldı ise, İnsanoğlu da üç gün üç gece yerin bağrında öyle kalacaktır.</verse>
				<verse number="41">Nineve ahalisi hüküm günü bu nesil ile beraber kalkıp onu mahkûm edecekler; çünkü onlar Yunusun vâzı ile tövbe ettiler; ve işte, Yunustan daha büyüğü buradadır.</verse>
				<verse number="42">Cenup kıraliçası hüküm günü bu nesil ile beraber kalkıp onu mahkûm edecektir; zira o, Süleymanın hikmetini dinlemek için dünyanın öte uçlarından geldi; ve işte, Süleymandan daha büyüğü buradadır.</verse>
				<verse number="43">Fakat murdar ruh insandan çıktığı zaman, rahat arıyarak kurak yerlerden geçer, ve bulmaz.</verse>
				<verse number="44">O zaman: Çıkmış olduğum evime döneyim, der; ve gelince, onu boş, süpürülmüş ve süslenmiş bulur.</verse>
				<verse number="45">O zaman gider, kendisinden daha kötü başka yedi ruhu yanına alır, ve oraya girip otururlar, ve o adamın son hali ilkinden daha kötü olur. Bu kötü nesle de böylece olacaktır.</verse>
				<verse number="46">İsa halka henüz söylemekte iken, işte, anası ve kardeşleri, onunla söyleşmek istiyerek dışarda durdular.</verse>
				<verse number="47">Ve biri İsaya dedi: İşte, anan ve kardeşlerin seninle söyleşmek istiyerek dışarda duruyorlar.</verse>
				<verse number="48">Fakat İsa cevap verip kendisine söyliyene dedi: Benim anam kimdir? ve kardeşlerim kimlerdir?</verse>
				<verse number="49">Ve elini şakirtlerine doğru uzatıp dedi: İşte, benim anam ve kardeşlerim.</verse>
				<verse number="50">Çünkü göklerde olan Babamın iradesini kim yaparsa, benim kardeşim, kızkardeşim ve anam odur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">Ogün İsa evden çıktı, deniz kenarında oturdu.</verse>
				<verse number="2">Ve yanına öyle büyük kalabalık toplandı ki, kendisi bir kayığa binip oturdu; ve bütün kalabalık kıyıda durdu.</verse>
				<verse number="3">Ve İsa onlara mesellerle çok şeyler söyliyerek dedi: İşte, ekinci tohum ekmeğe çıktı;</verse>
				<verse number="4">ve ekerken, bazıları yol kenarına düştü, ve kuşlar gelip onları yediler;</verse>
				<verse number="5">ve başkaları toprağı çok olmıyan kayalıklar üzerine düştü, ve hemen sürdü, çünkü toprağın derinliği yoktu;</verse>
				<verse number="6">ve güneş doğunca yandı, ve kökü olmadığı için kurudu.</verse>
				<verse number="7">Ve başkaları dikenler üzerine düştü, dikenler çıkıp onları boğdular;</verse>
				<verse number="8">ve başkaları iyi toprak üzerine düştü, bazısı yüz, bazısı altmış, bazısı otuz kat semere verdiler.</verse>
				<verse number="9">Kulakları olan işitsin.</verse>
				<verse number="10">Ve şakirtler gelip İsaya dediler: Neden onlara mesellerle söyliyorsun?</verse>
				<verse number="11">Ve o cevap verip dedi: Göklerin melekûtu sırlarını bilmek size verilmiştir; fakat onlara verilmemiştir.</verse>
				<verse number="12">Zira kimin varsa, ona verilecek ve artırılacaktır; fakat kimin yok ise, kendisinde olan da ondan alınacaktır.</verse>
				<verse number="13">Bundan dolayı onlara mesellerle söyliyorum; çünkü gördükleri halde görmezler, işittikleri halde işitmezler, ve anlamazlar.</verse>
				<verse number="14">Ve onlar için İşayanın: “İşittikçe işiteceksiniz de, hiç anlamıyacaksınız; Ve gördükçe göreceksiniz de, hiç seçmiyeceksiniz;</verse>
				<verse number="15">Çünkü bu kavmın yüreği kalınlaştı, Ve kulakları ile ağır işittiler, Gözlerini de kapadılar; Olmıya ki, gözlerile seçeler, Ve kulakları ile işiteler, Yüreklerile de anlıyalar, Ve tekrar döneler de, Ben onlara şifa vereyim,” diyen peygamberliği yerine geliyor.</verse>
				<verse number="16">Fakat ne mutlu sizin gözlerinize, çünkü görüyorlar; ve sizin kulaklarınıza, zira işitiyorlar.</verse>
				<verse number="17">Çünkü doğrusu size derim: Bir çok peygamberler ve salih adamlar gördüğünüz şeyleri görmek dilediler, görmediler; işittiğiniz şeyleri işitmek dilediler, işitmediler.</verse>
				<verse number="18">İmdi, ekinci meselini siz dinleyin.</verse>
				<verse number="19">Kim melekût sözünü işitir de anlamazsa, şerir gelip onun yüreğinde ekilmiş olanı kapar. Yol kenarına ekilmiş olan budur.</verse>
				<verse number="20">Kayalıklar üzerine ekilmiş olan da odur ki, sözü işitir, ve hemen sevinçle alır;</verse>
				<verse number="21">fakat kendisinde kök yoktur, ancak bir zaman içindir; ve sözden dolayı sıkıntı ve eza olunca, hemen sürçer.</verse>
				<verse number="22">Ve dikenler arasına ekilmiş olan da odur ki, sözü işitir; dünyanın kaygısı, ve zenginliğin aldatıcılığı sözü boğar, ve söz semeresiz olur.</verse>
				<verse number="23">İyi toprak üzerine ekilmiş olan da şudur ki, sözü işitir, anlar, ve gerçekten semere verir, bazısı yüz, bazısı altmış, bazısı otuz kat yapar.</verse>
				<verse number="24">İsa onların önüne başka bir mesel koyup dedi: Göklerin melekûtu, tarlasına iyi tohum eken bir adama benzer;</verse>
				<verse number="25">fakat adamlar uyurken, onun düşmanı gelerek buğdayların arasına delice ekip gitti.</verse>
				<verse number="26">Ve ekin büyüyüp semere verdiği zaman, deliceler de göründü.</verse>
				<verse number="27">Ve ev sahibinin hizmetçileri gelip ona dediler: Efendi, sen tarlana iyi tohum ekmedin mi? öyle ise, delice nereden oldu?</verse>
				<verse number="28">Ve hizmetçilere: Bunu bir düşman yapmıştır, dedi. Hizmetçiler de ona: Öyle ise, ister misin, gidip onları toplıyalım? dediler.</verse>
				<verse number="29">Fakat o dedi: Hayır, belki deliceleri toplarken, onlarla beraber buğdayı da sökersiniz.</verse>
				<verse number="30">Hasada kadar bırakın, ikisi beraber büyüsün; hasat vaktinde ben orakçılara diyeceğim: Önce deliceleri toplayın, ve yakmak için onları demet yapın; fakat buğdayı ambarıma toplayın.</verse>
				<verse number="31">İsa onların önüne başka bir mesel koyup dedi: Göklerin melekûtu, bir adamın alıp tarlasına ektiği bir hardal tanesine benzer,</verse>
				<verse number="32">o tane ki, bütün tohumların gerçi en küçüğüdür; fakat büyüyünce, sebzelerden daha büyüktür, ve ağaç olur; şöyle ki, gökün kuşları gelip onun dallarında yerleşirler.</verse>
				<verse number="33">İsa onlara başka bir mesel söyledi: Göklerin melekûtu hamur mayasına benzer; bunu bir kadın almış ve üç ölçek un içine, hepsi mayalanıncıya kadar gizlemiştir.</verse>
				<verse number="34">İsa bütün bu şeyleri halka mesellerle söyledi; ve onlara meselsiz hiç bir şey söylemezdi;</verse>
				<verse number="35">ta ki, peygamber vasıtası ile: “Ağzımı mesellerle açacağım, Dünya kurulalıdan beri gizli olan şeyleri beyan edeceğim,” diye söylenen söz yerine gelsin.</verse>
				<verse number="36">O zaman İsa halkı bırakıp eve gitti. Ve şakirtleri ona: Tarlanın deliceleri meselini bize anlat, diyerek geldiler.</verse>
				<verse number="37">Ve İsa cevap verip dedi: İyi tohumu eken İnsanoğludur;</verse>
				<verse number="38">tarla ise, dünyadır; ve iyi tohum melekûtun oğullarıdır; ve deliceler şeririn oğullarıdır;</verse>
				<verse number="39">onları ekmiş olan düşman İblistir; hasat dahi dünyanın sonudur; ve orakçılar meleklerdir.</verse>
				<verse number="40">İmdi, delicelerin toplanıp ateşle yakıldığı gibi, dünyanın sonunda da böyle olacaktır.</verse>
				<verse number="41">İnsanoğlu meleklerini gönderecektir, ve onlar sürçmeğe sebep olan bütün şeyleri, ve fesat işliyenleri onun melekûtundan toplıyacaklar;</verse>
				<verse number="42">ve onları fırın ateşine atacaklar; orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacaktır.</verse>
				<verse number="43">O zaman salihler Babalarının melekûtunda güneş gibi parlıyacaklardır. Kulakları olan işitsin.</verse>
				<verse number="44">Göklerin melekûtu tarlada saklı bir hazineye benzer. Onu bir adam bulup gizledi; ve sevinçle gitti, bütün varını satıp o tarlayı satın aldı.</verse>
				<verse number="45">Yine, göklerin melekûtu güzel inciler arıyan bir tacire benzer;</verse>
				<verse number="46">ve o, değeri büyük bir inci bularak gitti, bütün varını satıp inciyi satın aldı.</verse>
				<verse number="47">Yine, göklerin melekûtu denize atılan ve her çeşitten toplıyan bir ağa benzer;</verse>
				<verse number="48">dolduğu zaman, onu kıyıya çektiler, ve yere oturup iyileri kaplara koydular, fakat kötüleri dışarı attılar.</verse>
				<verse number="49">Dünyanın sonunda böyle olacaktır; melekler gelip kötüleri salihlerin arasından ayıracaklar;</verse>
				<verse number="50">onları fırın ateşine atacaklar; orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacaktır.</verse>
				<verse number="51">Bütün bu şeyleri anladınız mı? Onlar İsaya: Evet, dediler.</verse>
				<verse number="52">O da onlara dedi: İmdi göklerin melekûtu kendisine öğretilmiş olan her yazıcı, hazinesinden yeni ve eski şeyler çıkaran ev sahibi adama benzer.</verse>
				<verse number="53">Ve vaki oldu ki, İsa bu meselleri bitirince, oradan çekildi.</verse>
				<verse number="54">Ve memleketine gelerek onların havrasında öğretti; şöyle ki, onlar şaşıp dediler: Bu adamın bu hikmeti, ve bu kudret işleri nereden?</verse>
				<verse number="55">Dülgerin oğlu bu değil mi? anasının adı Meryem değil mi? kardeşleri Yakub, Yusuf, Simun, Yahuda değil mi?</verse>
				<verse number="56">Bütün kızkardeşleri yanımızda değiller mi? İmdi bu adamın bütün bu şeyleri nereden?</verse>
				<verse number="57">Ve onda sürçtüler. İsa da onlara dedi: Bir peygamber kendi memleketinden ve evinden başka yerde itibarsız değildir.</verse>
				<verse number="58">Ve İsa, onların imansızlıklarından dolayı, orada çok kudret işleri yapmadı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">Ozaman reisirubu Hirodes İsa için olan rivayeti işitti,</verse>
				<verse number="2">ve hizmetçilerine dedi: Bu Vaftizci Yahyadır. O ölülerden kıyam etti; bundan dolayı bu kudretler kendisinde işlemektedir.</verse>
				<verse number="3">Çünkü Hirodes Yahyayı tutmuştu, ve, kardeşi Filipusun karısı Hirodiastan ötürü, onu bağlıyıp zindana atmıştı.</verse>
				<verse number="4">Çünkü Yahya Hirodese: O kadını almak senin için caiz değildir, diyordu.</verse>
				<verse number="5">Ve Hirodes, Yahyayı öldürmek istedi ise de, halktan korktu; çünkü onlar Yahyayı bir peygamber olarak tanıyorlardı.</verse>
				<verse number="6">Fakat Hirodesin doğum günü gelince, Hirodiasın kızı ortada oynadı, ve Hirodesin hoşuna gitti.</verse>
				<verse number="7">Bunun üzerine Hirodes, her ne isterse vereceğini and edip ona vadetti.</verse>
				<verse number="8">Ve kız, anası tarafından kışkırtılmış olarak dedi: Bana Vaftizci Yahyanın başını burada bir tepsi içinde ver.</verse>
				<verse number="9">İmdi kıral kederlendi; fakat andları ve kendisile beraber sofrada oturanlardan ötürü, verilsin diye emretti;</verse>
				<verse number="10">ve gönderip zindanda Yahyanın başını kestirdi.</verse>
				<verse number="11">Ve onun başı bir tepsi içinde getirildi, kıza verildi; o da anasına götürdü.</verse>
				<verse number="12">Yahyanın şakirtleri gelip cesedi kaldırdılar; onu gömdüler, ve gelip İsaya haber verdiler.</verse>
				<verse number="13">İmdi İsa bunu işitince, oradan bir kayıkla ıssız bir yere ayrıca çekildi; ve kalabalıklar bunu işitince, şehirlerden yaya olarak onun ardınca gittiler.</verse>
				<verse number="14">Ve İsa çıkıp büyük bir kalabalık görerek onlara acıdı, hastalarını iyi etti.</verse>
				<verse number="15">Ve akşam olunca, şakirtler ona gelerek dediler: Yer ıssızdır, zaten vakit geçti; halkı salıver ki, köylere gitsinler de kendilerine yiyecek satın alsınlar.</verse>
				<verse number="16">Fakat İsa onlara dedi: Gitmelerine hacet yok; onlara siz yiyecek verin.</verse>
				<verse number="17">Şakirtler de İsaya dediler: Burada beş ekmek ve iki balıktan başka bir şeyimiz yok.</verse>
				<verse number="18">İsa: Onları buraya bana getirin, dedi.</verse>
				<verse number="19">Ve çayır üzerine otursunlar diye halka emretti. Ve beş ekmekle iki balığı aldı, ve göke bakıp şükran duası etti; ve ekmekleri kırıp şakirtlere verdi, şakirtler de halka verdiler.</verse>
				<verse number="20">Hepsi de yiyip doydular, ve parçalardan artanı on iki küfe dolusu olarak kaldırdılar.</verse>
				<verse number="21">Yiyenler, kadınlar ve çocuklardan başka, beş bin erkek kadar idiler.</verse>
				<verse number="22">Ve İsa şakirtleri hemen kayığa binmeğe ve halkı salıverinciye kadar kendisinden önce karşı yakaya geçmeğe zorladı.</verse>
				<verse number="23">Ve halkı salıverdikten sonra, dua etmek için dağa ayrıca çıktı; akşam olunca, orada yalnız başına idi.</verse>
				<verse number="24">O sırada kayık denizin ortasında dalgalarla dövünmekte idi; çünkü yel onlara karşı idi.</verse>
				<verse number="25">Ve gecenin dördüncü nöbetinde, İsa denizin üzerinde yürüyerek yanlarına geldi.</verse>
				<verse number="26">Fakat şakirtler, onu denizin üzerinde yürürken görünce: Bu bir hayalettir, diye şaşırdılar; ve korkudan bağırdılar.</verse>
				<verse number="27">Fakat hemen İsa: Cesur olun, benim, korkmayın, diyerek onlara söyledi.</verse>
				<verse number="28">Petrus ona cevap verip dedi: Ya Rab, eğer sen isen, suların üzerinde sana gelmemi emret.</verse>
				<verse number="29">Ve İsa: Gel, dedi. Petrus da kayıktan inip İsaya gelmek için suların üzerinde yürüdü.</verse>
				<verse number="30">Fakat yeli görünce korktu, ve batmağa başlıyarak: Ya Rab, beni kurtar! diye bağırdı.</verse>
				<verse number="31">İsa hemen elini uzatıp onu tuttu, ve kendisine dedi: Ey az imanlı, neden şüphe ettin?</verse>
				<verse number="32">Onlar kayığa çıktıkları zaman, yel dindi.</verse>
				<verse number="33">Kayıkta olanlar: Gerçek sen Allahın Oğlusun, diye ona tapındılar.</verse>
				<verse number="34">Karşıya geçtikleri zaman, Cenesarette karaya geldiler.</verse>
				<verse number="35">O yerin adamları İsayı tanıyınca, bütün o çevreye gönderdiler; ve hastaların hepsini ona getirdiler;</verse>
				<verse number="36">ve hastalar yalnız esvabının eteğine dokunmak için ona yalvardılar; ve dokunanların hepsi iyi oldular.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">Ozaman Yeruşalimden Ferisiler ve yazıcılar İsaya gelip dediler:</verse>
				<verse number="2">İhtiyarların ananesini senin şakirtlerin niçin bozuyorlar? çünkü onlar ekmek yedikleri zaman ellerini yıkamıyorlar.</verse>
				<verse number="3">İsa cevap verip onlara dedi: Siz de niçin kendi ananeniz ile Allahın emrini bozuyorsunuz?</verse>
				<verse number="4">Zira Allah dedi: “Babana ve anana hürmet et,” ve: “Babaya yahut anaya kötü söyliyen mutlaka öldürülsün.”</verse>
				<verse number="5">Fakat siz diyorsunuz: Kim babasına yahut anasına: Benden sana faide olacak şey vakfedilmiştir, derse, babasına hürmet etmiyecektir.</verse>
				<verse number="6">Ve siz ananeniz ile Allahın sözünü bozmuş oldunuz. Ey ikiyüzlüler! İşaya:</verse>
				<verse number="7">“Bu kavm dudakları ile beni sayarlar,</verse>
				<verse number="8">Fakat onların yüreği benden uzaktır.</verse>
				<verse number="9">Ve talimat olarak insan emirlerini öğretip, Boş yere bana taparlar,” diye sizin için iyi peygamberlik etmiştir.</verse>
				<verse number="10">Ve İsa halkı yanına çağırıp onlara dedi: Dinleyin ve anlayın;</verse>
				<verse number="11">ağza giren şey insanı kirletmez; fakat ağızdan çıkan şeydir ki, insanı kirletir.</verse>
				<verse number="12">O zaman şakirtler gelip ona dediler: Biliyor musun ki, Ferisiler bu sözü işitince, gücendiler?</verse>
				<verse number="13">Fakat İsa cevap verip dedi: Semavî Babamın dikmediği her fidan kökünden sökülecektir.</verse>
				<verse number="14">Onları bırakın; onlar körlerin kör kılavuzlarıdır; eğer kör körü yederse, her ikisi de çukura düşer.</verse>
				<verse number="15">Ve Petrus ona cevap verip dedi: Bize bu meseli anlat.</verse>
				<verse number="16">Ve İsa dedi: Siz de mi hâlâ anlayışsızsınız?</verse>
				<verse number="17">Anlamıyor musunuz ki, ağza giren her şey karna geçer, ve mecraya atılır?</verse>
				<verse number="18">Fakat ağızdan çıkan şeyler yürekten çıkar, ve insanı onlar kirletir.</verse>
				<verse number="19">Çünkü kötü düşünceler, katiller, zinalar, fuhuşlar, hırsızlıklar, yalan şehadetler, küfürler yürekten çıkar.</verse>
				<verse number="20">İnsanı kirleten şeyler bunlardır; fakat yıkanmamış ellerle yemek insanı kirletmez.</verse>
				<verse number="21">Ve İsa oradan çıkıp Sur ve Sayda taraflarına çekildi.</verse>
				<verse number="22">Ve işte, Kenânlı bir kadın o sınırlardan geldi, ve: Ya Rab, bana merhamet eyle, sen, ey Davud oğlu! kızım kötü bir halde cine tutulmuştur, diye bağırdı.</verse>
				<verse number="23">Fakat İsa ona bir söz cevap vermedi. Ve şakirtleri gelip: Onu uzaklaştır, çünkü arkamızdan bağırıyor, diyerek İsaya yalvardılar.</verse>
				<verse number="24">Fakat İsa cevap verip dedi: Ben İsrail evinin kaybolmuş koyunlarından başkasına gönderilmedim.</verse>
				<verse number="25">Fakat kadın geldi ve: Ya Rab, bana yardım et, diye ona tapındı.</verse>
				<verse number="26">Ve İsa cevap verip dedi: Çocukların ekmeğini alıp onu köpeklere atmak iyi değildir.</verse>
				<verse number="27">Fakat kadın dedi: Evet, ya Rab, zira köpekler de efendilerinin sofrasından düşen kırıntılardan yerler.</verse>
				<verse number="28">O zaman İsa cevap verip kadına dedi: Ey kadın, imanın büyüktür; sana istediğin gibi olsun. Ve onun kızı o saatten iyi oldu.</verse>
				<verse number="29">Ve İsa oradan gidip Galile denizi yakınına geldi; ve dağın üzerine çıkıp orada oturdu.</verse>
				<verse number="30">Ve ona büyük kalabalıklar, beraberlerinde topallar, körler, dilsizler, çolaklar, daha başka bir çokları olarak geldiler; ve onları İsanın ayaklarının yanına bıraktılar, ve İsa onları iyi etti;</verse>
				<verse number="31">şöyle ki, dilsizi söyler, çolağı sağlam, körü görür, ve topalı yürür gördükleri zaman, halk şaştılar; ve İsrailin Allahına hamdettiler.</verse>
				<verse number="32">Ve İsa şakirtlerini yanına çağırıp dedi: Halka acıyorum, çünkü şimdi üç gündür benimle beraber bulunuyorlar, ve yiyecek bir şeyleri yok; yolda bayılmasınlar diye, ben onları aç salıvermek istemem.</verse>
				<verse number="33">Ve şakirtler ona dediler: Issız yerde bu kadar büyük kalabalığı doyuracak kadar ekmeği nereden bulalım?</verse>
				<verse number="34">İsa da onlara: Kaç ekmeğiniz var? dedi; ve onlar: Yedi ekmek ve bir kaç küçük balığımız var, dediler.</verse>
				<verse number="35">İsa yere otursunlar diye halka emretti,</verse>
				<verse number="36">ve yedi ekmeği ve balıkları aldı, ve şükrederek kırıp şakirtlere verdi, şakirtler de halka verdiler.</verse>
				<verse number="37">Hepsi de yediler, ve doydular; ve parçalardan artanı yedi sepet dolusu olarak kaldırdılar.</verse>
				<verse number="38">Yiyenler de, kadınlar ve çocuklardan başka, dört bin erkek idiler.</verse>
				<verse number="39">Ve İsa halkı salıverip kayığa binerek Magadan sınırlarına geldi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">FERİSİLER ve Sadukiler geldiler, ve İsayı deniyerek gökten kendilerine bir alâmet göstermesini istediler.</verse>
				<verse number="2">Fakat İsa cevap verip onlara dedi: Akşam olduğu vakit, siz: Hava iyi olacak, çünkü gök kızıldır, dersiniz.</verse>
				<verse number="3">Ve sabahlayın: Bugün hava bozuk olacak, zira gök kızıl ve pusludur, dersiniz. Gökün halini seçebiliyorsunuz da, zamanların alâmetlerini seçemiyor musunuz?</verse>
				<verse number="4">Kötü ve zina işleyici nesil bir alâmet arar; ve Yunusun alâmetinden başka ona alâmet verilmiyecektir. Ve İsa onları bırakıp gitti.</verse>
				<verse number="5">Şakirtler karşı yakaya gelince, ekmek almağı unuttular.</verse>
				<verse number="6">Ve İsa onlara dedi: Sakının da Ferisiler ile Sadukiler hamurundan kaçının.</verse>
				<verse number="7">Ve onlar: Ekmek almadık, diye aralarında söyleşiyorlardı.</verse>
				<verse number="8">İsa da bunu bilerek dedi: Ey az imanlılar! Ekmeğiniz olmadığından dolayı aranızda neden söyleşiyorsunuz?</verse>
				<verse number="9">Beş bin kişinin beş ekmeğini, ve kaç küfe kaldırdığınızı anlamıyor ve anmıyor musunuz?</verse>
				<verse number="10">Dört bin kişinin yedi ekmeğini, ve kaç sepet kaldırdığınızı da anlamıyor ve anmıyor musunuz?</verse>
				<verse number="11">Ben size ekmek hakkında söylemediğimi nasıl oluyor da anlamıyorsunuz? Fakat Ferisiler ve Sadukiler hamurundan kaçının.</verse>
				<verse number="12">Kendilerine ekmek hamurundan değil, fakat Ferisiler ile Sadukiler öğretişinden kaçınmağı söylediğini o zaman anladılar.</verse>
				<verse number="13">Ve İsa, Filipus Kayseriyesi taraflarına geldiği zaman, kendi şakirtlerinden sordu: Halkın dediğine göre İnsanoğlu kimdir?</verse>
				<verse number="14">Ve onlar dediler: Bazıları Vaftizci Yahya, başkaları İlya, başkaları da Yeremya, yahut peygamberlerden biridir, diyorlar.</verse>
				<verse number="15">İsa onlara dedi: Ya siz, ben kimim dersiniz?</verse>
				<verse number="16">Simun Petrus cevap verip dedi: Sen hay olan Allahın Oğlu, Mesihsin.</verse>
				<verse number="17">Ve İsa cevap vererek ona dedi: Ne mutlusun, ey Yunus oğlu Simun, çünkü bunu sana açan et ve kan değil, göklerde olan Babamdır.</verse>
				<verse number="18">Ben de sana derim ki: Sen Petrussun, ve ben kilisemi bu kayanın üzerine kuracağım; ve ölüler diyarının kapıları onu yenmiyecektir.</verse>
				<verse number="19">Göklerin melekûtu anahtarlarını sana vereceğim; yeryüzünde bağlıyacağın her şey göklerde bağlanmış olur, ve yeryüzünde çözeceğin her şey göklerde çözülmüş olur.</verse>
				<verse number="20">O zaman kendisinin Mesih olduğunu kimseye söylemesinler diye şakirtlerine emretti.</verse>
				<verse number="21">İsa, Yeruşalime gitmek, ihtiyarlar ve başkâhinlerle yazıcıların elinden çok şeyler çekip öldürülmek, ve üçüncü günde kıyam etmek gerek olduğunu şakirtlerine o vakitten göstermeğe başladı.</verse>
				<verse number="22">Ve Petrus onu bir yana alıp: Ya Rab, bu senden ırak olsun, bu sana asla olmıyacak, diye onu azarlamağa başladı.</verse>
				<verse number="23">Fakat İsa dönüp Petrusa dedi: Çekil arkama, Şeytan; sen bana tökezsin, çünkü sen Allah şeylerini değil, ancak insan şeylerini düşünüyorsun.</verse>
				<verse number="24">O zaman İsa şakirtlerine dedi: Bir kimse ardımdan gelmek isterse, kendisini inkâr etsin, ve haçını yüklenip ardımca yürüsün.</verse>
				<verse number="25">Zira kim canını kurtarmak isterse, onu zayeder; ve kim benim uğruma canını zayederse, onu bulur.</verse>
				<verse number="26">Çünkü insan bütün dünyayı kazanıp da canını zayederse, ne kâr eder? yahut canına bedel insan ne verir?</verse>
				<verse number="27">Zira İnsanoğlu Babasının izzetinde meleklerile gelecek, ve o zaman herkese kendi işine göre karşılık verecektir.</verse>
				<verse number="28">Doğrusu size derim: Burada duranlardan bazıları var ki, onlar İnsanoğlunun melekûtunda geldiğini görmeden ölümü asla tatmıyacaklardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">İSA, altı gün sonra, Petrus, Yakub, ve kardeşi Yuhannayı yanına aldı, ve onları ayrıca yüksek bir dağa çıkardı.</verse>
				<verse number="2">Ve onların önünde heyeti değişildi; yüzü güneş gibi parladı, ve esvabı ışık gibi ak oldu.</verse>
				<verse number="3">Ve işte, onlara Musa ile İlya göründüler; İsa ile konuşuyorlardı.</verse>
				<verse number="4">Ve Petrus İsaya cevap verip dedi: Ya Rab, bizim için burada bulunmak iyidir. Eğer istersen, burada biri sana, biri Musaya ve biri İlyaya üç çardak kurayım.</verse>
				<verse number="5">O henüz söylemekte iken, nurlu bir bulut onlara gölge saldı, ve işte, buluttan bir ses: Sevgili Oğlum budur, ondan razıyım; onu dinleyin, dedi.</verse>
				<verse number="6">Şakirtler bunu işitince, yüzüstü düştüler, ve pek çok korktular.</verse>
				<verse number="7">İsa gelip onlara dokunarak: Kalkın, korkmayın, dedi.</verse>
				<verse number="8">Onlar da gözlerini kaldırarak yalnız İsadan başka kimseyi görmediler.</verse>
				<verse number="9">Dağdan inerlerken, İsa onlara: İnsanoğlu ölülerden kıyam edinciye kadar, gördüğünüzü kimseye söylemeyin, diye emretti.</verse>
				<verse number="10">Ve şakirtleri ondan sorup dediler: Öyle ise, niçin yazıcılar: Önce İlya gelmelidir, diyorlar?</verse>
				<verse number="11">Ve İsa cevap verip dedi: Gerçi İlya gelir, ve her şeyi yerine kor.</verse>
				<verse number="12">Fakat ben size derim: İlya zaten gelmiştir, ve onu tanımadılar, fakat ona her istediklerini yaptılar. Ayni suretle İnsanoğlu da onlardan elem çekecektir.</verse>
				<verse number="13">İsanın kendilerine Vaftizci Yahya için söylediğini şakirtler o zaman anladılar.</verse>
				<verse number="14">Ve kalabalığa vardıkları zaman, bir adam gelip İsaya diz çökerek dedi:</verse>
				<verse number="15">Ya Rab, oğluma merhamet eyle, çünkü o saralıdır, ve çok sıkıntıdadır; çünkü bir çok defalar ateşe, çok defalar da suya düşüyor.</verse>
				<verse number="16">Ve senin şakirtlerine onu getirdim, ve iyi edemediler.</verse>
				<verse number="17">Ve İsa cevap verip dedi: Ey imansız ve sapık nesil, ne vakte kadar sizinle beraber olacağım? size ne vakte kadar dayanacağım? Onu buraya, bana getirin.</verse>
				<verse number="18">Ve İsa onu azarladı, ve cin ondan çıkıp oğlan o saatten iyi oldu.</verse>
				<verse number="19">O zaman şakirtler ayrıca İsaya gelip dediler: Niçin biz onu çıkaramadık?</verse>
				<verse number="20">İsa da onlara dedi: İmanınız az olduğu için; zira doğrusu size derim: Sizde bir hardal tanesi kadar iman olursa, siz bu dağa: Buradan şuraya göç, dersiniz, ve göçer, ve size hiç bir şey imkânsız olmaz.</verse>
				<verse number="21"></verse>
				<verse number="22">Ve Galilede otururlarken, İsa onlara dedi: İnsanoğlu insanların ellerine verilmek üzredir.</verse>
				<verse number="23">Onu öldürecekler, ve üçüncü gün kıyam edecektir. Ve şakirtler çok kederlendiler.</verse>
				<verse number="24">Kefernahuma geldikleri zaman, yarım şekel alanlar Petrusa gelip dediler: Sizin mualliminiz yarım şekeli ödemiyor mu?</verse>
				<verse number="25">Petrus: Evet, dedi. Ve eve gelince, önce İsa ona dedi: Ey Simun, sana nasıl görünür? dünya kıralları baç yahut vergiyi kimden alırlar? oğullarından mı, yoksa yabancılardan mı?</verse>
				<verse number="26">Petrusun: Yabancılardan, demesi üzerine, İsa ona dedi: Öyle ise, oğullar serbesttir.</verse>
				<verse number="27">Fakat onların sürçmesine sebep olmıyalım diye, denize git, olta at, ve ilk gelen balığı tut; onun ağzını açınca bir şekel bulacaksın; onu al, benim için de kendin için de onlara ver.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">Osaatte şakirtleri İsaya gelip dediler: Göklerin melekûtunda en büyük kimdir?</verse>
				<verse number="2">İsa da yanına bir küçük çocuk çağırıp onu ortalarında durdurdu,</verse>
				<verse number="3">ve dedi: Doğrusu size derim: Siz dönmez, ve küçük çocuklar gibi olmazsanız, göklerin melekûtuna asla girmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="4">Bundan dolayı kim bu küçük çocuk gibi kendini alçaltırsa, göklerin melekûtunda en büyük odur.</verse>
				<verse number="5">Ve kim böyle bir küçük çocuğu benim ismim için kabul ederse, beni kabul eder.</verse>
				<verse number="6">Fakat kim bana iman eden bu küçüklerden birinin sürçmesine sebep olursa, boynuna büyük bir değirmen taşı asılıp denizin dibine atılması kendisi için iyidir.</verse>
				<verse number="7">Tökezlerden dolayı, vay dünyanın başına! Zira tökezlerin gelmesi gerektir; fakat vay o adama ki, tökez onun vasıtası ile gelir!</verse>
				<verse number="8">Elin veya ayağın sürçmene sebep oluyorsa, onu kes, ve kendinden at; sana çolak veya topal olarak hayata girmek, iki el veya iki ayağın olarak ebedî ateşe atılmaktan iyidir.</verse>
				<verse number="9">Gözün sürçmene sebep oluyorsa, onu çıkar, kendinden at; sana hayata tek gözlü girmek, iki gözün olarak cehennem ateşine atılmaktan iyidir.</verse>
				<verse number="10">Bu küçüklerden birini hor görmekten sakının; zira size derim ki, göklerde onların melekleri daima göklerde olan Babamın yüzünü görürler.</verse>
				<verse number="11"></verse>
				<verse number="12">Size nasıl görünür? Bir adamın yüz koyunu olsa, ve onlardan biri yolunu şaşırsa, doksan dokuzu bırakıp dağlara gitmez, ve yolunu şaşıranı aramaz mı?</verse>
				<verse number="13">Eğer onu bulacak olursa, doğrusu size derim: Yolunu şaşırmıyan doksan dokuz için sevindiğinden ziyade onun için sevinir.</verse>
				<verse number="14">Böylece bu küçüklerden birinin helâk olması göklerdeki Babanızın muradı değildir.</verse>
				<verse number="15">Eğer kardeşin sana karşı günah işlerse, git, yalnız onunla senin aranda kabahatini kendisine göster; seni dinlerse, kardeşini kazandın.</verse>
				<verse number="16">Fakat seni dinlemezse, yanına bir ya iki kişi daha al da, iki veya üç şahidin ağzı ile her söz sabit olsun.</verse>
				<verse number="17">Ve eğer onları dinlemek istemezse, kiliseye söyle. Ve eğer kiliseyi de dinlemek istemezse, o sana putperest ve vergi mültezimi gibi olsun.</verse>
				<verse number="18">Doğrusu size derim: Yeryüzünde her ne bağlarsanız, gökte bağlanmış olur; ve yeryüzünde her ne çözerseniz, gökte çözülmüş olur.</verse>
				<verse number="19">Size tekrar derim ki, eğer yer üzerinde sizden iki kişi, istiyecekleri her hangi bir şey hakkında ittifak ederlerse, göklerde olan Babam tarafından kendilerine olur.</verse>
				<verse number="20">Çünkü iki veya üç kişi nerede benim ismimle bir araya toplanmış olurlarsa, ben orada onların ortasındayım.</verse>
				<verse number="21">O zaman Petrus gelip İsaya dedi: Ya Rab, kardeşim bana karşı kaç defa günah işlerse, ben ona bağışlıyayım? Yedi kereye kadar mı?</verse>
				<verse number="22">İsa ona dedi: Sana yedi kereye kadar değil, fakat yetmiş kere yediye kadar, diyorum.</verse>
				<verse number="23">Bunun için göklerin melekûtu kulları ile hesap görmek istiyen bir kırala benzer.</verse>
				<verse number="24">Ve hesap görmeğe başladığı zaman, kendisine on bin talant borçlu biri getirildi.</verse>
				<verse number="25">Fakat onun ödemeğe bir şeyi olmadığı için, efendisi onun ve karısının, çocuklarının, ve bütün malının satılmasını ve borcun ödenmesini emretti.</verse>
				<verse number="26">İmdi kul yere kapandı, ve ona secde kılarak dedi: Efendi, bana karşı sabırlı ol, ve sana hepsini ödiyeceğim.</verse>
				<verse number="27">Ve bu kulun efendisi acıyarak onu salıverdi; kendisine borcunu bağışladı.</verse>
				<verse number="28">Fakat o kul dışarı çıkıp kendisine yüz dinar borçlu olan bir kapı yoldaşını buldu. Onu yakaladı ve: Borcunu öde, diyerek onun boğazına yapıştı.</verse>
				<verse number="29">Kapı yoldaşı yere kapandı ve ona: Bana karşı sabırlı ol, ben de sana ödiyeceğim, diye yalvardı.</verse>
				<verse number="30">Ve o istemedi; fakat gidip borcunu ödeyinciye kadar, onu zindana attı.</verse>
				<verse number="31">Bu adamın kapı yoldaşları ne yapıldığını gördükleri zaman, çok kederlendiler, ve gelip efendilerine bütün olanı söylediler.</verse>
				<verse number="32">O zaman efendisi onu yanına çağırıp kendisine dedi: Ey kötü kul, bütün o borcu sana bağışladım, çünkü bana yalvardın.</verse>
				<verse number="33">Ben sana merhamet ettiğim gibi, sen de kapı yoldaşına merhamet etmeli değil miydin?</verse>
				<verse number="34">Ve efendisi kızıp bütün borcunu ödeyinciye kadar, onu işkence edicilerin eline verdi.</verse>
				<verse number="35">Eğer her biriniz kardeşine yüreklerinizden bağışlamazsanız, semavî Babam da size öyle yapar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, İsa, bu sözleri bitirince, Galileden yola çıkıp Erden ötesinde Yahudiye sınırlarına geldi.</verse>
				<verse number="2">Ve büyük kalabalıklar ardınca gittiler; ve İsa orada onları iyi etti.</verse>
				<verse number="3">Ve Ferisiler onu deniyerek gelip dediler: Her sebeple karısını boşamak caiz midir?</verse>
				<verse number="4">İsa cevap verip dedi: Başlangıçtan yaratan onları erkek ve dişi yarattığını,</verse>
				<verse number="5">ve: “Bunun için insan babasını ve anasını bırakacak, ve karısına yapışacaktır; ve ikisi bir beden olacaktır,” dediğini okumadınız mı?</verse>
				<verse number="6">Şöyle ki, onlar artık iki değil, fakat bir bedendirler. İmdi Allahın birleştirdiğini insan ayırmasın.</verse>
				<verse number="7">Onlar İsaya dediler: Öyle ise, Musa niçin bir boş kâğıdı vermeği ve kadını boşamağı emretti?</verse>
				<verse number="8">İsa onlara dedi: Yüreklerinizin katılığından ötürü karılarınızı boşamanıza Musa müsaade etti; fakat başlangıçtan böyle olmamıştır.</verse>
				<verse number="9">Ve ben size derim: Kim zinadan ötürü olmayıp karısını boşar ve başkası ile evlenirse, zina eder; boşanmış olanla da evlenen zina eder.</verse>
				<verse number="10">Şakirtler İsaya dediler: Eğer erkeğin, karısı ile hali böyle ise, evlenmek iyi değil.</verse>
				<verse number="11">Fakat İsa onlara dedi: Bütün adamlar bu sözü kabul edemez, ancak kendilerine verilmiş olanlar kabul edebilir.</verse>
				<verse number="12">Çünkü anadan doğma hadım vardır, ve insanlar tarafından yapılmış hadım vardır, göklerin melekûtu uğrunda kendilerini hadım edenler de vardır. Bunu kabul edebilen kabul etsin.</verse>
				<verse number="13">O zaman İsa üzerlerine ellerini koyup dua etsin diye, ona küçük çocuklar getirdiler; ve şakirtler onları azarladılar.</verse>
				<verse number="14">Fakat İsa dedi: Küçük çocukları bırakın, ve bana gelmekten onları alıkoymayın; çünkü göklerin melekûtu bu gibilerindir.</verse>
				<verse number="15">Ve İsa onların üzerine ellerini koydu, ve oradan gitti.</verse>
				<verse number="16">Ve işte, biri İsaya gelip dedi: Ey muallim, ebedî hayatım olsun diye ne iyilik yapayım?</verse>
				<verse number="17">Ve İsa ona dedi: İyilik için neden bana soruyorsun? İyi olan biri vardır; fakat sen hayata girmek istiyorsan, emirleri tut.</verse>
				<verse number="18">O, İsaya: Hangilerini? dedi. İsa da: “Katletmiyeceksin; zina etmiyeceksin; çalmıyacaksın; yalan şehadet etmiyeceksin;</verse>
				<verse number="19">babana ve anana hürmet edeceksin;” ve, “Komşunu kendin gibi seveceksin,” dedi.</verse>
				<verse number="20">Genç adam İsaya dedi: Bütün bu şeyleri tuttum; daha ne eksiğim var?</verse>
				<verse number="21">İsa ona dedi: Eğer kâmil olmak istersen, git, nen varsa sat, ve fakirlere ver, göklerde hazinen olacaktır; ve gel, benim ardımca yürü.</verse>
				<verse number="22">Fakat genç adam bu sözü işitince kederli gitti; çünkü çok malı vardı.</verse>
				<verse number="23">Ve İsa şakirtlerine dedi: Doğrusu size derim ki, göklerin melekûtuna zengin adam güçlükle girer.</verse>
				<verse number="24">Yine size derim: Devenin iğne deliğinden geçmesi, zengin adamın Allahın melekûtuna girmesinden daha kolaydır.</verse>
				<verse number="25">Ve bunu işitince, şakirtler: Öyle ise, kim kurtulabilir? diyerek çok şaştılar.</verse>
				<verse number="26">Ve İsa onlara bakıp dedi: İnsanlar indinde bu imkânsızdır, fakat Allah indinde her şey mümkündür.</verse>
				<verse number="27">O zaman Petrus cevap verip İsaya dedi: İşte, biz her şeyi bıraktık, ve senin ardınca geldik; öyle ise, bizim nemiz olacak?</verse>
				<verse number="28">İsa da onlara dedi: Doğrusu size derim: İnsanoğlu her şeyin yenilenmesinde, izzetinin tahtına oturacağı zaman, siz ki benim ardımca gelenlersiniz, siz de İsrailin on iki sıptına hükmederek on iki taht üzerinde oturacaksınız.</verse>
				<verse number="29">Ve benim ismim uğruna evler, ya kardeşler, ya kızkardeşler, ya baba, ya ana, ya çocuklar, ve yahut tarlalar bırakan her adam yüz katını alacak, ve ebedî hayatı miras alacaktır.</verse>
				<verse number="30">Fakat çok birinciler sonuncular, ve sonuncular birinciler olacaklardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">ZİRA göklerin melekûtu ev sahibi bir adama benzer ki, sabah erken bağına rençber tutmağa çıktı.</verse>
				<verse number="2">Ve rençberlerle günde bir dinara uyuşup onları bağına gönderdi.</verse>
				<verse number="3">Ve saat üç sularında çıkıp çarşı meydanında başkalarını işsiz durur gördü.</verse>
				<verse number="4">Ve onlara dedi: Siz de bağa gidin, ben size hak ne ise, onu veririm. Onlar da gittiler.</verse>
				<verse number="5">Saat altı ve dokuz sularında yine çıktı, yine böyle yaptı.</verse>
				<verse number="6">Ve saat on bir sularında çıkıp işsiz duran başkalarını buldu, ve onlara dedi: Neden burada bütün gün aylak duruyorsunuz?</verse>
				<verse number="7">Onlar kendisine dediler: Çünkü kimse bizi tutmadı. Onlara dedi: Siz de bağa gidin.</verse>
				<verse number="8">Ve akşam olunca, bağ sahibi kâhyasına dedi: Rençberleri çağır; ve sonunculardan başlıyarak birincilere kadar ücretlerini ver.</verse>
				<verse number="9">Saat on bir sularında tutulanlar geldikleri zaman, her biri bir dinar aldı.</verse>
				<verse number="10">Birinciler geldikleri vakit, daha fazla alacaklarını sandılar; onlar da adam başına bir dinar aldılar.</verse>
				<verse number="11">Ve aldıkları zaman, ev sahibine karşı mırıldanarak dediler:</verse>
				<verse number="12">Bu sonuncular bir saat işlediler, ve sen onları günün ağırlığını ve sıcağını çeken bizlerle bir tuttun.</verse>
				<verse number="13">Fakat o cevap verip onlardan birine dedi: Arkadaş, sana haksızlık etmiyorum; sen benimle bir dinara uyuşmadın mı?</verse>
				<verse number="14">Kendininkini al, git; bu sonuncuya sana verdiğim gibi vermek istiyorum.</verse>
				<verse number="15">Malımla istediğimi yapmak bana caiz değil mi? Yoksa benim iyi olduğumu kötü gözle mi görüyorsun?</verse>
				<verse number="16">Böylece sonuncular birinciler, ve birinciler sonuncular olacaklardır.</verse>
				<verse number="17">Ve İsa Yeruşalime çıkarken on iki şakirdi ayrıca alıp yolda onlara dedi:</verse>
				<verse number="18">İşte, Yeruşalime çıkıyoruz; İnsanoğlu başkâhinlerin ve yazıcıların eline verilecek; onlar onu ölüme mahkûm edeceklerdir.</verse>
				<verse number="19">Ve onunla eğlensinler, kamçı ile dövsünler, ve haça gersinler diye, onu Milletlere verecekler; ve üçüncü gün kıyam edecektir.</verse>
				<verse number="20">O zaman Zebedinin oğullarının anası, oğulları ile beraber onun yanına gelip secde kılarak kendisinden bir şey diledi.</verse>
				<verse number="21">Ve İsa kadına dedi: Sen ne istiyorsun? Kadın ona dedi: Emret ki, bu benim iki oğlum senin melekûtunda biri sağında, ve biri solunda otursunlar.</verse>
				<verse number="22">Fakat İsa cevap verip dedi: Siz ne dilediğinizi bilmiyorsunuz. Benim içmek üzre olduğum kâseyi içebilir misiniz? Onlar İsaya: Edebiliriz, dediler.</verse>
				<verse number="23">İsa onlara dedi: Gerçi siz benim kâsemi içeceksiniz; fakat sağımda veya solumda oturmağı vermek benim elimde değil; fakat Babam tarafından hazırlanmış olanlar içindir.</verse>
				<verse number="24">Ve on şakirt bunu işittikleri zaman, iki kardeşe gücendiler.</verse>
				<verse number="25">Fakat İsa onları yanına çağırıp dedi: Bilirsiniz ki, Milletlerin reisleri onlara saltanat ederler, ve büyükleri üzerlerine hâkimiyet sürerler.</verse>
				<verse number="26">Sizin aranızda böyle olmıyacaktır; fakat aranızda kim büyük olmak isterse, hizmetçiniz olsun.</verse>
				<verse number="27">Ve aranızda kim birinci olmak isterse, kulunuz olsun.</verse>
				<verse number="28">Nitekim İnsanoğlu kendisine hizmet edilmeğe değil, ancak hizmet etmeğe ve bir çokları için canını fidye vermeğe geldi.</verse>
				<verse number="29">Ve onlar Erihadan çıktıkları zaman, büyük bir kalabalık İsanın ardınca gitti.</verse>
				<verse number="30">Ve işte, yol kenarında oturan iki kör, İsanın geçtiğini işitince: Ya Rab, bize merhamet eyle, sen, ey Davud oğlu! diye bağırdılar.</verse>
				<verse number="31">Ve sussunlar diye kalabalık onları azarladı. Fakat onlar: Ya Rab, bize merhamet eyle, sen, ey Davud oğlu! diye, daha çok bağırdılar.</verse>
				<verse number="32">İsa durup onları çağırarak dedi: Size ne yapmamı istiyorsunuz?</verse>
				<verse number="33">Onlar kendisine: Ya Rab, gözlerimiz açılsın, dediler.</verse>
				<verse number="34">Ve İsa acıyarak, gözlerine dokundu; ve hemen gözleri açılıp onun ardınca gittiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">VE onlar Yeruşalime yaklaşıp Zeytinlik dağına, Beytfaciye, geldikleri zaman, İsa iki şakirdini göndererek onlara dedi:</verse>
				<verse number="2">Karşınızdaki köye gidin, ve hemen, bağlı bir eşekle yanında bir sıpa bulacaksınız; onları çözüp bana getirin.</verse>
				<verse number="3">Eğer kimse size bir şey söylerse: Rabbin bunlara ihtiyacı var, dersiniz; hemen, onları gönderecektir.</verse>
				<verse number="4">İmdi, peygamber vasıtası ile:</verse>
				<verse number="5">“Sion kızına diyin: İşte, Kıralın, alçak gönüllü, Bir eşek üzerine, evet, eşek yavrusu sıpa üzerine Binmiş, sana geliyor,” diye söylenen söz yerine gelmek için bu vaki oldu.</verse>
				<verse number="6">Ve şakirtler gittiler, İsanın kendilerine emrettiği gibi yaptılar.</verse>
				<verse number="7">Ve eşekle sıpayı getirdiler; onların üzerine esvaplarını koydular, ve İsa üzerine bindi.</verse>
				<verse number="8">Ve halktan ekserisi esvaplarını yolun üzerine serdiler, ve başkaları ağaçlardan dallar kesip onları yolun üzerine seriyorlardı.</verse>
				<verse number="9">İsanın önünden giden ve ardından gelen kalabalıklar: Davud oğluna Osanna! RABBİN ismile gelen mubarek olsun; en yücelerde Osanna! diye bağırıyorlardı.</verse>
				<verse number="10">İsa Yeruşalime vardığı zaman, bütün şehir: Bu kimdir? diyerek sarsıldı.</verse>
				<verse number="11">Ve kalabalıklar: Galilenin Nâsıra şehrinden İsa peygamber budur, dediler.</verse>
				<verse number="12">Ve İsa Allahın mabedine girdi, bütün mabette alış veriş edenleri dışarı attı; sarrafların masalarını, ve güvercin satanların iskemlelerini devirdi.</verse>
				<verse number="13">Ve onlara dedi: “Benim evime dua evi denilecek,” diye yazılıdır; fakat siz onu haydut ini yapıyorsunuz.</verse>
				<verse number="14">Ve mabette kendisine körler ve topallar geldiler, ve İsa onları iyi etti.</verse>
				<verse number="15">Fakat başkâhinler ve yazıcılar, onun yaptığı şaşılacak işleri ve mabette: Davud oğluna Osanna, diye bağıran çocukları görünce güçlerine giderek, ona dediler:</verse>
				<verse number="16">Bunların ne söylediğini işitiyor musun? İsa da onlara dedi: Evet: “Küçük çocukların ve emzikte olanların ağzından hamdi ikmal ettin,” sözünü hiç okumadınız mı?</verse>
				<verse number="17">Ve İsa onları bırakıp şehirden dışarı, Beytanyaya, çıktı, ve orada geceledi.</verse>
				<verse number="18">Ve İsa sabahlayın şehre dönerken acıktı.</verse>
				<verse number="19">Yol kenarında bir incir ağacı görüp ona geldi; ancak yapraktan başka onda bir şey bulmadı; ve İsa ona dedi: Artık senden ebediyen meyva çıkmasın. Ve incir ağacı hemen kurudu.</verse>
				<verse number="20">Şakirtleri bunu görünce: İncir ağacı hemen nasıl kurudu! diyerek şaştılar.</verse>
				<verse number="21">İsa cevap verip onlara dedi: Doğrusu size derim: Eğer imanınız olup şüphe etmezseniz, yalnız bu incir ağacına olanı yapacak değilsiniz, fakat bu dağa: Kalk, denize atıl, derseniz, olacaktır.</verse>
				<verse number="22">Ve duada iman ederek her ne dilerseniz alacaksınız.</verse>
				<verse number="23">Ve İsa mabede geldiği zaman, öğretmekte iken başkâhinler ve kavmın ihtiyarları onun yanına vardılar, ve: Bu şeyleri ne salâhiyetle yapıyorsun? ve sana bu salâhiyeti kim verdi? dediler.</verse>
				<verse number="24">İsa onlara cevap verip dedi: Ben de size bir söz soracağım, onu bana söylerseniz, bu şeyleri ne salâhiyetle yaptığımı ben de size söylerim.</verse>
				<verse number="25">Yahyanın vaftizi neredendi? Gökten mi, yahut insanlardan mı? Ve onlar aralarında söyleşip dediler: Eğer gökten dersek, bize diyecek: Öyle ise, niçin ona iman etmediniz?</verse>
				<verse number="26">Fakat insanlardan dersek, halktan korkarız, çünkü hepsi Yahyayı peygamber sayarlar.</verse>
				<verse number="27">Ve İsaya cevap verip: Bilmiyoruz, dediler. İsa da onlara dedi: Ben de size bu şeyleri ne salâhiyetle yaptığımı söylemem.</verse>
				<verse number="28">Fakat size nasıl görünüyor? Bir adamın iki oğlu vardı; ve birincisine gelip: Oğlum, bugün git, bağda işle, dedi.</verse>
				<verse number="29">O da cevap verip: İstemiyorum, dedi. Fakat sonradan nadim olup gitti.</verse>
				<verse number="30">Adam ikincisine gelip yine öyle dedi. O cevap verip: Ben giderim, efendim, dedi; ve gitmedi.</verse>
				<verse number="31">İkisinden hangisi babasının muradını yapmış oldu? Onlar: Birincisi, dediler. İsa onlara dedi: Doğrusu size derim: Vergi mültezimleri ve fahişeler Allahın melekûtuna sizden önce giriyorlar.</verse>
				<verse number="32">Çünkü Yahya size salâh yolunda geldi, siz ona inanmadınız; fakat vergi mültezimleri ve fahişeler ona inandılar. Ve siz onu gördüğünüz halde, ona inanmak için sonradan nadim olmadınız.</verse>
				<verse number="33">Başka bir meseli dinleyin: Ev sahibi bir adam vardı, bağ dikip etrafına çit çevirdi, içinde bir mâsara kazdı, bir kule yaptı, ve onu bağcılara kiralıyıp başka memlekete gitti.</verse>
				<verse number="34">Meyva vakti yaklaşınca, meyvalarını almak için hizmetçilerini bağcılara gönderdi.</verse>
				<verse number="35">Bağcılar onun hizmetçilerini tutup kimini dövdüler, kimini öldürdüler, kimini de taşladılar.</verse>
				<verse number="36">O tekrar öncekilerden daha çok başka hizmetçiler gönderdi; bağcılar onlara da yine öyle yaptılar.</verse>
				<verse number="37">Fakat sonradan: Oğlumu sayarlar, diye, onlara oğlunu gönderdi.</verse>
				<verse number="38">Bağcılar, oğlu görünce, aralarında: Bu mirasçıdır; gelin, onu öldürüp mirasına konalım, dediler.</verse>
				<verse number="39">Ve bağcılar onu tutup bağdan dışarı attılar, ve öldürdüler.</verse>
				<verse number="40">İmdi, bağın sahibi geldiği zaman, bu bağcılara ne yapacaktır?</verse>
				<verse number="41">Onlar İsaya dediler: Bu kötü adamları kötü surette helâk edip meyvasını mevsiminde kendisine verecek olan bağcılara bağı kiralıyacaktır.</verse>
				<verse number="42">İsa onlara dedi: Siz kitapta: “Yapıcıların reddettikleri taş, Köşenin başı oldu; Bu, Rab tarafından oldu, Ve o, gözlerimizde şaşılacak iştir,” sözünü hiç okumadınız mı?</verse>
				<verse number="43">Bundan dolayı size derim, Allahın melekûtu sizden alınacak, ve onun meyvalarını yetiştirecek bir millete verilecektir.</verse>
				<verse number="44">Ve bu taşın üzerine düşen parçalanacak, o da kimin üzerine düşerse onu toz gibi dağıtacaktır.</verse>
				<verse number="45">Başkâhinler ve Ferisiler onun mesellerini işitince, kendileri için söylediğini anladılar.</verse>
				<verse number="46">Ve onu tutmak istedilerse de, halktan korktular, çünkü onlar İsayı peygamber sayarlardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">VE İsa cevap verip tekrar onlara mesellerle söyliyerek dedi:</verse>
				<verse number="2">Göklerin melekûtu, oğluna düğün yapan kırala benzer ki,</verse>
				<verse number="3">düğüne davetli olanları çağırmak için hizmetçilerini gönderdi. Onlar gelmek istemediler.</verse>
				<verse number="4">Kıral: Davetlilere söyleyin: İşte, ben ziyafetimi hazırladım, sığırlarım, besili davarlarım kesildi, her şey hazırdır; düğüne gelin, diyerek yine başka hizmetçiler gönderdi.</verse>
				<verse number="5">Onlar aldırış etmiyip biri kendi tarlasına, bir başkası da ticaretine gitti;</verse>
				<verse number="6">ve artakalanları onun hizmetçilerini tutup hakaret ettiler ve öldürdüler.</verse>
				<verse number="7">Fakat kıral öfkelenip ordularını göndererek bu katilleri helâk etti, şehirlerini yaktı.</verse>
				<verse number="8">O zaman hizmetçilerine dedi: Düğün hazırdır, fakat çağırılmış olanlar değerli değildi.</verse>
				<verse number="9">İmdi, dört yol ağızlarına gidin, ve kimleri bulursanız, düğüne çağırın.</verse>
				<verse number="10">Hizmetçiler de yollara çıktılar, ve iyi kötü kimi buldularsa, hepsini topladılar; ve düğün yeri konuklarla doldu.</verse>
				<verse number="11">Kıral konukları görmek için girdiği zaman, orada düğün esvabı giymemiş bir adam buldu.</verse>
				<verse number="12">Ve ona dedi: Arkadaş, üzerinde düğün esvabı olmıyarak buraya nasıl girdin? Ve onun dili tutuldu.</verse>
				<verse number="13">O vakit kıral hizmetçilerine dedi: Onun ayaklarını ve ellerini bağlayın, ve kendisini dış karanlığa atın; orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacaktır.</verse>
				<verse number="14">Zira çağırılanlar çok, fakat seçilenler azdır.</verse>
				<verse number="15">O zaman Ferisiler gidip İsayı sözle nasıl tuzağa düşürsünler diye öğütleşiyorlardı.</verse>
				<verse number="16">Ve Hirodesîlerle beraber kendi şakirtlerini İsaya gönderip dediler: Muallim, biliriz ki, sen doğrusun, ve Allahın yolunu doğrulukla öğretirsin, ve kimseyi kayırmazsın; çünkü insanların şahsına bakmazsın.</verse>
				<verse number="17">İmdi, bize söyle, sana nasıl görünür? Kaysere vergi vermek caiz mi, yahut değil mi?</verse>
				<verse number="18">Fakat İsa onların kötülüğünü anlıyıp dedi: İkiyüzlüler, niçin beni deniyorsunuz?</verse>
				<verse number="19">Bana vergi parasını gösterin. Ve İsaya bir dinar getirdiler.</verse>
				<verse number="20">İsa da onlara dedi: Bu suret ve yazı kimindir?</verse>
				<verse number="21">Onlar: Kayserin, dediler. O vakit İsa onlara: Öyle ise, Kayserin şeylerini Kaysere, ve Allahın şeylerini Allaha ödeyin, dedi.</verse>
				<verse number="22">Ve bunu işittikleri zaman, şaştılar, ve İsayı bırakıp gittiler.</verse>
				<verse number="23">Kıyamet yoktur diyen Sadukiler o gün İsaya gelerek kendisinden sorup dediler:</verse>
				<verse number="24">Ey Muallim, Musa dedi: “Eğer bir adam çocuğu olmadan ölürse, kardeşi onun karısını alacak, ve kardeşine zürriyet yetiştirecektir.”</verse>
				<verse number="25">İmdi, bizde yedi kardeş vardı; birincisi evlendi ve öldü, ve zürriyeti olmadığından karısını kardeşine bıraktı.</verse>
				<verse number="26">İkincisi ve üçüncüsü de, yedincisine kadar, öyle öldü.</verse>
				<verse number="27">Hepsinden sonra da kadın öldü.</verse>
				<verse number="28">İmdi, kıyamette kadın o yediden kimin karısı olacaktır? çünkü hepsi onu aldılar.</verse>
				<verse number="29">Fakat İsa cevap verip onlara dedi: Siz kitapları ve Allahın kudretini bilmediğinizden sapıtıyorsunuz;</verse>
				<verse number="30">zira kıyamette onlar ne evlenirler, ne de kocaya verilirler, ancak gökte olan melekler gibidirler.</verse>
				<verse number="31">Fakat ölülerden kıyam hakkında Allah tarafından size:</verse>
				<verse number="32">“Ben İbrahimin Allahı, İshakın Allahı, ve Yakubun Allahıyım,” diye söylenen sözü okumadınız mı? Allah ölülerin Allahı değil, ancak yaşıyanların Allahıdır.</verse>
				<verse number="33">Ve halk bunu işitince, onun öğretişine çok şaştılar.</verse>
				<verse number="34">Ve Ferisiler, İsanın Sadukileri susturduğunu işittikleri zaman, bir araya toplandılar.</verse>
				<verse number="35">Onlardan bir fakih, İsayı deniyerek ondan sordu:</verse>
				<verse number="36">Ey Muallim, şeriatte büyük emir hangisidir?</verse>
				<verse number="37">İsa ona dedi: “Allahın Rabbi bütün yüreğinle, bütün canınla, bütün fikrinle seveceksin.”</verse>
				<verse number="38">Büyük ve birinci emir budur.</verse>
				<verse number="39">Ve buna benziyen ikincisi şudur: “Komşunu kendin gibi seveceksin.”</verse>
				<verse number="40">Bütün şeriat ve peygamberler bu iki emre bağlıdır.</verse>
				<verse number="41">İmdi Ferisiler toplanınca, İsa onlardan sorup:</verse>
				<verse number="42">Mesih hakkında ne düşünüyorsunuz? O kimin oğludur? dedi. Onlar da İsaya: Davudun oğlu, dediler.</verse>
				<verse number="43">İsa onlara dedi: Öyle ise, Davud nasıl onu Ruh ile Rab diye çağırır ve der:</verse>
				<verse number="44">“Rab Rabbime dedi: Ben düşmanlarını senin ayakların altına koyuncıya kadar, Sağımda otur?”</verse>
				<verse number="45">Eğer Davud onu Rab diye çağırırsa, nasıl onun oğlu olur?</verse>
				<verse number="46">Ve hiç kimse ona bir söz cevap veremedi; ve o günden sonra artık kimse kendisinden sormağa da cesaret etmedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">Ozaman İsa halka ve şakirtlerine söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Yazıcılar ve Ferisiler Musanın kürsüsünde otururlar;</verse>
				<verse number="3">bundan dolayı size söyledikleri bütün şeyleri yapın, ve tutun; fakat onların işlerine göre yapmayın; çünkü söylerler, ve yapmazlar.</verse>
				<verse number="4">Evet, onlar ağır ve taşınması güç yükler bağlıyıp insanların omuzlarına korlar, onlar ise kendilerinin parmağı ile onları kımıldatmak istemezler.</verse>
				<verse number="5">Fakat onlar bütün işlerini insanlara görünmek için yaparlar. Çünkü onlar hamaillerini genişletip esvaplarının saçaklarını büyük yaparlar;</verse>
				<verse number="6">ziyafetlerde üst yeri, ve havralarda baş yerleri,</verse>
				<verse number="7">ve çarşı meydanlarında selâmları, ve insanlar tarafından rabbi diye çağırılmağı severler.</verse>
				<verse number="8">Fakat siz rabbi diye çağırılmayın; zira sizin mualliminiz birdir, ve siz hep kardeşsiniz.</verse>
				<verse number="9">Yeryüzünde kimseyi babanız diye çağırmayın; zira babanız birdir, semavî Babadır.</verse>
				<verse number="10">Ne de efendi diye çağırılın; çünkü efendiniz birdir, Mesihtir.</verse>
				<verse number="11">Fakat aranızda en büyük olan hizmetçiniz olacaktır.</verse>
				<verse number="12">Kim kendisini yükseltirse, alçaltılır, ve kim kendisini alçaltırsa, yükseltilir.</verse>
				<verse number="13">Lâkin vay başınıza, yazıcılar ve Ferisiler, ikiyüzlüler! çünkü siz göklerin melekûtunu insanların yüzüne kapıyorsunuz; zira kendiniz girmiyorsunuz, girenleri de bırakmıyorsunuz ki girsinler.</verse>
				<verse number="14"></verse>
				<verse number="15">Vay başınıza, yazıcılar ve Ferisiler, ikiyüzlüler! zira bir mühtedi yapmak için denizi ve karayı dolaşırsınız; ve olunca, siz onu kendinizden iki kat cehennem oğlu edersiniz.</verse>
				<verse number="16">Kim mabet üzerine and ederse, bir şey değildir, fakat kim mabedin altını üzerine and ederse, borçlu olur, diyen kör kılavuzlar, vay başınıza!</verse>
				<verse number="17">Siz, ey budalalar ve körler, hangisi daha büyüktür? altın mı, yoksa altını mukaddes kılan mabet mi?</verse>
				<verse number="18">Ve: Kim mezbah üzerine and ederse, bir şey değildir, fakat mezbah üstündeki takdime üzerine and eden borçlu olur, dersiniz.</verse>
				<verse number="19">Siz, ey körler, hangisi daha büyüktür? takdime mi, yoksa takdimeyi mukaddes kılan mezbah mı?</verse>
				<verse number="20">İmdi, mezbah üzerine and eden, onun ve üstünde olan bütün şeylerin üzerine and eder.</verse>
				<verse number="21">Ve mabet üzerine and eden, onun üzerine, ve içinde sakin olan üzerine and eder.</verse>
				<verse number="22">Ve gök üzerine and eden, Allahın tahtı ve onun üstünde oturanın üzerine and eder.</verse>
				<verse number="23">Vay başınıza, yazıcılar ve Ferisiler, ikiyüzlüler! çünkü nânenin, anasonun, ve kimyonun ondalığını veriyorsunuz, ve şeriatin daha ağır işlerini, adaleti, merhameti, ve imanı bırakıyorsunuz. Onları yapmalı idiniz, bunları da bırakmamalı idiniz.</verse>
				<verse number="24">Ey kör kılavuzlar, siz küçük sineği süzerek ayırırsınız, fakat deveyi yutarsınız!</verse>
				<verse number="25">Vay başınıza, yazıcılar ve Ferisiler, ikiyüzlüler! çünkü siz bardağın ve çanağın dışını temizlersiniz, fakat onların içi soygunculuk ve taşkınlıkla doludur.</verse>
				<verse number="26">Sen, ey kör Ferisi, önce bardağın ve çanağın içini temizle ki, dışı da temiz olsun.</verse>
				<verse number="27">Vay başınıza, yazıcılar ve Ferisiler, ikiyüzlüler! çünkü siz badanalı kabirlere benzersiniz ki, dıştan güzel görünürler, fakat içten ölü kemikleri ve her türlü murdarlıkla doludurlar.</verse>
				<verse number="28">Siz de böylece insanlara dıştan salih görünürsünüz, fakat içten ikiyüzlülük ve fesatla dolusunuz.</verse>
				<verse number="29">Vay başınıza, yazıcılar ve Ferisiler, ikiyüzlüler! çünkü siz peygamberlerin kabirlerini yaparsınız, salihlerin türbelerini de donatırsınız,</verse>
				<verse number="30">ve: Babalarımızın günlerinde olsaydık, onlarla beraber peygamberlerin kanlarına girmezdik, diyorsunuz.</verse>
				<verse number="31">Böylece peygamberleri öldürenlerin oğulları olduğunuza kendiniz şahitlik ediyorsunuz.</verse>
				<verse number="32">Öyle ise, siz de babalarınızın ölçeğini doldurun.</verse>
				<verse number="33">Siz, ey yılanlar, siz, ey engerekler nesli! cehennem hükmünden nasıl kaçacaksınız?</verse>
				<verse number="34">Bunun için işte, size peygamberler, hikmetli adamlar ve yazıcılar gönderiyorum; siz onlardan bazılarını öldürecek, ve haça gereceksiniz; ve bazılarını havralarda dövecek, ve şehirden şehre kovacaksınız;</verse>
				<verse number="35">ki, salih olan Habilin kanından, mabetle mezbah arasında öldürdüğünüz Barahiya oğlu Zekaryanın kanına kadar, yeryüzünde dökülen her salih kan, üzerinize gelsin.</verse>
				<verse number="36">Doğrusu size derim: Bütün bu şeyler bu neslin üzerine gelecektir.</verse>
				<verse number="37">Ey Yeruşalim! peygamberleri öldüren ve kendisine gönderilenleri taşlıyan Yeruşalim! Tavuk, yavrularını kanatları altına nasıl toplarsa, ben de senin çocuklarını kaç kere öyle toplamak istedim, ve siz istemediniz.</verse>
				<verse number="38">İşte, eviniz size ıssız bırakılacak.</verse>
				<verse number="39">Çünkü size diyorum: Rabbin ismile gelen mubarek olsun, diyinciye kadar, artık siz beni görmiyeceksiniz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">VE İsa mabetten çıkıp giderken, mabedin binalarını kendisine göstermek için şakirtleri yanına geldiler.</verse>
				<verse number="2">İsa da onlara cevap verip dedi: Bütün bu şeyleri görmiyor musunuz? Doğrusu size derim: Burada taş üstünde yıkılmadık taş bırakılmıyacak.</verse>
				<verse number="3">İsa Zeytinlik dağı üzerinde otururken, şakirtleri ayrıca gelip ona dediler: Bize söyle, bu şeyler ne zaman olacak, ve senin gelişine ve dünyanın sonuna alâmet ne olacak?</verse>
				<verse number="4">İsa cevap verip onlara dedi: Sakın kimse sizi saptırmasın.</verse>
				<verse number="5">Çünkü bir çokları: Mesih benim, diye benim ismimle gelip bir çoklarını saptıracaklar.</verse>
				<verse number="6">Siz cenkler ve cenk sözleri işiteceksiniz. Sakın, sıkılmayın; çünkü bunların vaki olması gerektir; fakat daha sonu değildir.</verse>
				<verse number="7">Çünkü millet millete karşı, ülke ülkeye karşı kalkacaktır; yer yer kıtlıklar, zelzeleler olacak.</verse>
				<verse number="8">Ve bütün bu şeyler ağrıların başlangıcıdır.</verse>
				<verse number="9">O zaman sizi sıkıntıya koyacaklar, ve öldürecekler; ve benim ismimden ötürü bütün milletler sizden nefret edecekler.</verse>
				<verse number="10">Ve o zaman bir çokları sürçüp birbirini ele verecekler, ve birbirlerinden nefret edecekler.</verse>
				<verse number="11">Ve bir çok yalancı peygamberler kalkıp bir çoklarını saptıracaklar.</verse>
				<verse number="12">Ve fesat çoğalacağından ötürü, bir çokların sevgisi soğuyacak.</verse>
				<verse number="13">Ancak sona kadar dayanan, kurtulacak odur.</verse>
				<verse number="14">Ve melekûtun bu incili, milletlerin hepsine şehadet olmak üzre, bütün dünyada vâzedilecektir; ve son o zaman gelecektir.</verse>
				<verse number="15">İmdi Daniel peygamber vasıtası ile söylenmiş olan harap edici mekruh şeyin mukaddes yerde dikildiğini gördüğünüz zaman (okuyan anlasın),</verse>
				<verse number="16">Yahudiyede olanlar o vakit dağlara kaçsınlar;</verse>
				<verse number="17">damda olan evinden eşya almağa inmesin;</verse>
				<verse number="18">ve tarlada olan da abasını almak için geri dönmesin.</verse>
				<verse number="19">Fakat o günlerde gebe ve emzikli olanların vay başına!</verse>
				<verse number="20">Dua edin ki, kaçışınız kışta veya bir Sebt gününde olmasın.</verse>
				<verse number="21">Çünkü o zaman büyük sıkıntı olacaktır ki, dünyanın başlangıcından şimdiye kadar olmamıştır, ve hiç olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="22">O günler kısaltılmamış olsaydı, hiç bir adam kurtulmazdı; fakat seçilmiş olanlar uğrunda o günler kısaltılacaktır.</verse>
				<verse number="23">O zaman eğer bir kimse size: İşte, Mesih burada, yahut: Şurada, derse, inanmayın.</verse>
				<verse number="24">Çünkü yalancı Mesihler ve yalancı peygamberler kalkıp büyük alâmetler ve hârikalar yapacaklar, şöyle ki, mümkünse seçilmiş olanları bile saptıracaklar.</verse>
				<verse number="25">İşte, size önceden söyledim.</verse>
				<verse number="26">Eğer size: İşte, çöldedir, deseler de, çıkmayın: İşte, iç odalardadır, deseler de, inanmayın.</verse>
				<verse number="27">Çünkü şimşeğin şarkta çıkıp garpta dahi görüldüğü gibi, İnsanoğlunun gelişi de böyle olacaktır.</verse>
				<verse number="28">Leş nerede ise, kartallar orada toplanacaklar.</verse>
				<verse number="29">Fakat o günlerin sıkıntısından hemen sonra, güneş kararacak, ay ışığını vermiyecek, yıldızlar gökten düşecekler, ve göklerin kudretleri sarsılacak;</verse>
				<verse number="30">o zaman İnsanoğlunun alâmeti gökte görünecek; o zaman yeryüzünün bütün sıptları dövünecekler, ve İnsanoğlunun gökün bulutları üzerinde kudretle ve büyük izzetle geldiğini görecekler.</verse>
				<verse number="31">Ve meleklerini büyük sesli boru ile gönderecek, ve melekler, göklerin bir ucundan öteki ucuna kadar, onun seçtiklerini dört yelden toplıyacaklar.</verse>
				<verse number="32">İmdi, incir ağacından mesel öğrenin: Dalı yumuşayıp yapraklarını sürdüğü zaman, bilirsiniz ki yaz yakındır.</verse>
				<verse number="33">Böylece siz de bütün bu şeyleri görünce, bilin ki o yakındır, kapılardadır.</verse>
				<verse number="34">Doğrusu size derim: Bütün bu şeyler oluncıya kadar, bu nesil geçmiyecektir.</verse>
				<verse number="35">Gök ve yer geçecek, fakat benim sözlerim geçmiyecektir.</verse>
				<verse number="36">Fakat o gün ve saat hakkında ne göklerin melekleri, ne de Oğul, yalnız Babadan başka kimse bir şey bilmez.</verse>
				<verse number="37">Nuhun günleri nasıl idi ise, İnsanoğlunun gelişi de öyle olacaktır.</verse>
				<verse number="38">Çünkü Nuhun gemiye girdiği güne kadar, tufandan evelki günlerde, insanlar yerler, içerler, evlenirler, ve kocaya varırlardı;</verse>
				<verse number="39">ve tufan gelip hepsini alıncıya kadar nasıl bilmedilerse, İnsanoğlunun gelişi de öyle olacaktır.</verse>
				<verse number="40">O zaman iki kişi tarlada olacak; biri alınacak, biri bırakılacak.</verse>
				<verse number="41">Değirmen çeken iki kadın olacak; biri alınacak, biri bırakılacak.</verse>
				<verse number="42">İmdi, uyanık olun; çünkü Rabbinizin hangi gün geleceğini bilmezsiniz.</verse>
				<verse number="43">Fakat şunu bilin ki, eğer ev sahibi hırsızın hangi nöbette geleceğini bilse idi, uyanık durup evini deldirmeğe bırakmazdı.</verse>
				<verse number="44">Bunun için siz de hazır olun; zira sanmadığınız saatte İnsanoğlu gelir.</verse>
				<verse number="45">Öyle ise, onlara yiyeceği vaktinde vermek için, efendisinin kendi ev halkı üzerine koymuş olduğu sadık ve akıllı hizmetçi kimdir?</verse>
				<verse number="46">O hizmetçiye ne mutlu ki, efendisi geldiği zaman onu böyle yapmakta bulacaktır.</verse>
				<verse number="47">Doğrusu size derim: Efendi bütün malları üzerine onu koyacaktır.</verse>
				<verse number="48">Fakat eğer o kötü hizmetçi yüreğinden: Efendim gecikiyor, der;</verse>
				<verse number="49">kapı yoldaşlarını dövmeğe, ve sarhoşlarla beraber yiyip içmeğe başlarsa,</verse>
				<verse number="50">o hizmetçinin efendisi beklemediği bir günde ve bilmediği bir saatte gelecek,</verse>
				<verse number="51">ve onu iki parça edecek, ve onun payını ikiyüzlüler ile verecektir; orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacak.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">Ozaman göklerin melekûtu, kandillerini alıp güveyi karşılamağa çıkan on kıza benziyecektir.</verse>
				<verse number="2">Onlardan beşi akılsız, beşi akıllı idi.</verse>
				<verse number="3">Çünkü akılsızlar kandilleri aldıkları zaman, yanlarına yağ almadılar.</verse>
				<verse number="4">Akıllılar ise, kandilleri ile beraber kaplarında yağ aldılar.</verse>
				<verse number="5">Fakat güvey gecikince, hepsine uyku bastı, ve uyudular.</verse>
				<verse number="6">Ve gece yarısı bir çığlık oldu: İşte güvey, karşılamağa çıkın!</verse>
				<verse number="7">O zaman kızların hepsi kalkıp kandillerini tazelediler.</verse>
				<verse number="8">Ve akılsızlar akıllılara dediler: Bize yağınızdan verin, çünkü kandillerimiz sönüyor.</verse>
				<verse number="9">Akıllılar cevap verip dediler: Belki bize ve size yetişmez; daha iyisi, satıcılara gidin, kendiniz için satın alın.</verse>
				<verse number="10">Ve onlar satın almağa gittikleri zaman, güvey geldi; hazırlıklı kızlar onunla beraber düğüne girdiler; ve kapı kapandı.</verse>
				<verse number="11">Obir kızlar da sonradan gelip: Ya Rab, ya Rab, bize aç, dediler.</verse>
				<verse number="12">Fakat o cevap verip dedi: Doğrusu size derim, sizi tanımıyorum.</verse>
				<verse number="13">O halde uyanık durun, zira siz günü ve saati bilmezsiniz.</verse>
				<verse number="14">Çünkü o, başka bir memlekete giderken hizmetçilerini çağırıp mallarını onlara teslim eden bir adam gibidir.</verse>
				<verse number="15">Birine beş, birine iki, birine de bir talant olarak, kabiliyetine göre her birine ayrı ayrı verdi; ve yola çıktı.</verse>
				<verse number="16">Beş talant alan hemen gidip onlarla ticaret etti, beş talant daha kazandı.</verse>
				<verse number="17">İkiyi alan da böylece iki talant daha kazandı.</verse>
				<verse number="18">Biri alan ise, gidip toprağı kazdı, efendisinin parasını sakladı.</verse>
				<verse number="19">Ve uzun bir zaman sonra, bu hizmetçilerin efendisi geldi, ve onlarla hesap gördü.</verse>
				<verse number="20">Beş talant alan gelip beş talant daha getirerek dedi: Efendi, bana beş talant verdin; işte, ben beş talant daha kazandım.</verse>
				<verse number="21">Efendisi ona dedi: Aferin, iyi ve sadık hizmetçi; sen az şeyde sadık oldun, seni çok şeyler üzerine koyacağım; efendinin şenliğine gir.</verse>
				<verse number="22">İki talant alan da gelip dedi: Efendi, bana iki talant verdin; işte, ben iki talant daha kazandım.</verse>
				<verse number="23">Efendisi ona dedi: Aferin, iyi ve sadık hizmetçi; sen az şeyde sadık oldun, seni çok şeyler üzerine koyacağım; efendinin şenliğine gir.</verse>
				<verse number="24">Ve bir talant almış olan da gelip dedi: Efendi, ben senin ekmediğin yerden biçer, ve saçmadığın yerden devşirir, sert bir adam olduğunu bilirdim.</verse>
				<verse number="25">Ve korktum, gidip toprakta senin talantını sakladım; işte, malın sende!</verse>
				<verse number="26">Fakat efendisi cevap verip ona dedi: Kötü ve tembel hizmetçi, benim ekmediğim yerden biçtiğimi, saçmadığım yerden devşirdiğimi bilirdin.</verse>
				<verse number="27">Paramı bankacılara vermen gerekti; gelince malımı faizile geri alırdım.</verse>
				<verse number="28">Bundan dolayı, talantını ondan alıp on talantı olana verin.</verse>
				<verse number="29">Çünkü her kimin varsa, ona verilecektir ve ona artırılacaktır; kimin yok ise, elinde olanı bile alınacaktır.</verse>
				<verse number="30">Ve yaramaz hizmetçiyi dış karanlığa atın; orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacaktır.</verse>
				<verse number="31">Fakat İnsanoğlu bütün melekler kendisile beraber olarak izzetile gelince, o zaman izzetinin tahtı üzerine oturacaktır;</verse>
				<verse number="32">bütün milletler onun önünde toplanarak, çoban koyunları keçilerden ayırdığı gibi, onları birbirinden ayıracaktır.</verse>
				<verse number="33">Koyunları sağına ve keçileri soluna koyacaktır.</verse>
				<verse number="34">O zaman Kıral, sağındakilere diyecektir: Ey sizler, Babamın mubarekleri, gelin, dünya kurulduğundan beri sizin için hazırlanmış olan melekûtu miras alın.</verse>
				<verse number="35">Zira aç idim, bana yiyecek verdiniz; susamıştım, bana içecek verdiniz; yabancı idim, beni içeri aldınız;</verse>
				<verse number="36">çıplak idim, beni giydirdiniz; hasta idim, beni aradınız; zindanda idim, yanıma geldiniz.</verse>
				<verse number="37">O zaman salihler ona cevap verip diyecekler: Ya Rab, biz seni ne zaman aç görüp yedirdik, veya susamış görüp içirdik?</verse>
				<verse number="38">Ve ne zaman seni yabancı görüp içeri aldık, veya çıplak görüp giydirdik?</verse>
				<verse number="39">Ve ne zaman seni hasta, veya zindanda görüp yanına geldik?</verse>
				<verse number="40">Kıral cevap verip onlara diyecek: Doğrusu size derim: Mademki bu kardeşlerimden, şu en küçüklerinden birine yaptınız, bana yapmış oldunuz.</verse>
				<verse number="41">O zaman solundakilere de diyecek: Ey lânetliler, benim yanımdan İblis ile onun meleklerine hazırlanmış olan ebedî ateşe gidin.</verse>
				<verse number="42">Çünkü aç idim, bana yiyecek vermediniz; susamıştım, bana içecek vermediniz;</verse>
				<verse number="43">yabancı idim, beni içeri almadınız; çıplak idim, beni giydirmediniz; hasta ve zindanda idim, beni aramadınız.</verse>
				<verse number="44">O zaman onlar da cevap verip diyecekler: Ya Rab, seni ne vakit aç, veya susamış, yahut yabancı, veya çıplak, yahut hasta, veya zindanda gördük de, sana hizmet etmedik?</verse>
				<verse number="45">O zaman onlara cevap verip diyecek: Doğrusu size derim: Mademki bu en küçüklerden birine yapmadınız, bana da yapmamış oldunuz.</verse>
				<verse number="46">Ve bunlar ebedî azaba, fakat salihler ebedî hayata gideceklerdir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, İsa, bütün bu sözleri bitirince, şakirtlerine dedi:</verse>
				<verse number="2">İki gün sonra Fısıh bayramı olduğunu bilirsiniz, ve İnsanoğlu haça gerilmek üzre ele verilecektir.</verse>
				<verse number="3">O zaman başkâhinler, ve kavmın ihtiyarları, Kayafa denilen başkâhinin avlusunda toplandılar.</verse>
				<verse number="4">Ve İsayı hile ile tutup öldürmeği aralarında öğütleştiler.</verse>
				<verse number="5">Fakat: Bayramda olmasın da kavm arasında bir karışıklık çıkmasın, diyorlardı.</verse>
				<verse number="6">Ve İsa Beytanyada cüzamlı Simunun evinde iken,</verse>
				<verse number="7">bir kadın beyaz mermer bir kapta çok kıymetli yağla ona geldi, ve o, sofrada otururken onun başına döktü.</verse>
				<verse number="8">Fakat şakirtler bunu görünce, gücenip dediler: Bu israf niçin?</verse>
				<verse number="9">Zira bu çok pahalı satılıp fakirlere verilebilirdi.</verse>
				<verse number="10">Fakat İsa, bunu bilerek dedi: Niçin kadını incitiyorsunuz? Zira o bana iyi bir iş yaptı.</verse>
				<verse number="11">Çünkü fakirler daima sizin yanınızdadır, fakat ben daima sizin yanınızda değilim.</verse>
				<verse number="12">Zira kadın, bu değerli yağı bedenim üzerine dökerek gömülmeğe beni hazırlamak için bunu yaptı.</verse>
				<verse number="13">Doğrusu size derim: Bu incil bütün dünyanın her neresinde vâzedilirse, bu kadının yaptığı da onun anılması için söylenecektir.</verse>
				<verse number="14">O zaman Onikilerden Yahuda İskariyot denilen biri, başkâhinlerin yanına gidip dedi:</verse>
				<verse number="15">Bana ne verirsiniz, onu elinize vereyim? Onlar da Yahudaya otuz gümüş tarttılar.</verse>
				<verse number="16">İsayı onların eline vermek için o vakitten fırsat aramakta idi.</verse>
				<verse number="17">Ve Hamursuzun birinci gününde şakirtler İsaya gelip dediler: Fıshı yiyesin diye nerede istersin ki hazırlıyalım?</verse>
				<verse number="18">O da dedi: Şehre girip filana gidin, ve ona diyin: Muallim: Zamanım yakındır, şakirtlerimle beraber Fıshı senin evinde yapacağım, diyor.</verse>
				<verse number="19">Ve şakirtler İsanın kendilerine emrettiği gibi yaptılar; ve Fıshı hazırladılar.</verse>
				<verse number="20">Akşam olunca, İsa on iki şakirdile yemeğe oturdu.</verse>
				<verse number="21">Onlar yemek yerken İsa dedi: Doğrusu size derim: Sizden biri beni ele verecektir.</verse>
				<verse number="22">Onlar da çok kederlenip her biri ona: Ya Rab, ben miyim? demeğe başladı.</verse>
				<verse number="23">O cevap verip dedi: Beni ele verecek olan benim ile elini sahana batırandır.</verse>
				<verse number="24">Gerçi İnsanoğlu kendisi için yazılmış olduğu üzre gidiyor; fakat vay başına, o adamın ki, İnsanoğlu onun vasıtası ile ele veriliyor! O adam doğmamış olsaydı, kendisine iyi olurdu.</verse>
				<verse number="25">Onu ele veren Yahuda cevap verip dedi: Ey Rabbi, ben miyim? İsa da ona: Söylediğin gibidir, dedi.</verse>
				<verse number="26">Onlar yemek yerlerken, İsa ekmek aldı, şükran duası edip parçaladı, ve şakirtlere verdi ve dedi: Alın, yiyin, bu benim bedenimdir.</verse>
				<verse number="27">Ve bir kâse alıp şükretti, ve onlara vererek dedi: Bundan hepiniz için.</verse>
				<verse number="28">Çünkü bu benim kanım, günahların bağışlanması için bir çokları uğrunda dökülen ahdin kanıdır.</verse>
				<verse number="29">Fakat ben size derim: Babamın melekûtunda sizinle taze olarak onu içeceğim o güne kadar, ben asmanın bu mahsulünden artık içmiyeceğim.</verse>
				<verse number="30">Ve onlar bir ilâhi okuyup Zeytinlik dağına çıktılar.</verse>
				<verse number="31">O zaman İsa onlara dedi: Bu gece hepiniz bende sürçeceksiniz; çünkü yazılmıştır: “Çobanı vuracağım, ve sürünün koyunları dağılacak.”</verse>
				<verse number="32">Fakat ben kıyam ettikten sonra, sizden önce Galileye gideceğim.</verse>
				<verse number="33">Fakat Petrus cevap verip ona dedi: Hepsi sende sürçseler de, ben hiç sürçmem.</verse>
				<verse number="34">İsa ona dedi: Doğrusu sana derim: Bu gece horoz ötmeden önce, sen beni üç kere inkâr edeceksin.</verse>
				<verse number="35">Petrus ona dedi: Bana seninle beraber ölmek lâzım gelse de, seni hiç inkâr etmem. Hep şakirtler de öyle dediler.</verse>
				<verse number="36">O zaman İsa onlarla beraber Getsemani denilen bir yere gelerek, şakirtlerine dedi: Ben şuraya gidip dua edinciye kadar siz burada oturun.</verse>
				<verse number="37">Ve Petrus ile Zebedinin iki oğlunu beraber aldı, ve kederlenmeğe ve çok sıkılmağa başladı.</verse>
				<verse number="38">O vakit onlara dedi: Canım ölüm derecesinde çok kederlidir; burada kalıp benimle uyanık durun.</verse>
				<verse number="39">Biraz ileri gitti; yere kapanıp: Ey Baba, eğer mümkünse, bu kâse benden geçsin; fakat benim istediğim gibi değil, senin istediğin gibi olsun, diye dua etti.</verse>
				<verse number="40">Ve İsa şakirtlerine gelip onları uykuda buldu, ve Petrusa dedi: Siz benimle bir saat böyle uyanık duramadınız mı?</verse>
				<verse number="41">Uyanık durup dua edin ki, iğvaya düşmiyesiniz. Gerçi ruh isteklidir, fakat beden zayıftır.</verse>
				<verse number="42">İsa ikinci kere gidip: Ey Baba, eğer ben onu içmeden geçmesi mümkün değilse, senin iraden olsun, diye dua etti.</verse>
				<verse number="43">Ve gelip onları yine uykuda buldu; çünkü gözleri ağırlaşmıştı.</verse>
				<verse number="44">Onları bırakıp tekrar uzaklaştı, yine ayni sözü söyliyerek üçüncü kere dua etti.</verse>
				<verse number="45">O zaman İsa şakirtlere gelip onlara dedi: Artık uyuyup rahat edin; işte, saat yaklaştı, ve İnsanoğlu günahkârların eline veriliyor.</verse>
				<verse number="46">Kalkın, gidelim, işte, beni ele veren yaklaştı.</verse>
				<verse number="47">İsa henüz söylemekte iken işte, Onikilerden biri olan Yahuda geldi; yanında başkâhinler ve kavmın ihtiyarları tarafından kılıçlar ve sopalarla büyük bir kalabalık vardı.</verse>
				<verse number="48">Ve onu ele veren: Kimi öpersem, odur; onu tutun, diye onlara bir işaret vermişti.</verse>
				<verse number="49">Hemen İsaya yaklaşarak: Selâm, Rabbi, diyerek onu öptü.</verse>
				<verse number="50">İsa da ona: Arkadaş, bunun için mi geldin? dedi. O zaman onlar yanaşıp İsaya el atarak tuttular.</verse>
				<verse number="51">İşte, İsa ile beraber olanlardan biri el atıp kılıcını çekti, ve başkâhinin hizmetçisine vurup kulağını düşürdü.</verse>
				<verse number="52">O zaman İsa ona dedi: Kılıcını yine yerine koy, çünkü kılıç tutanların hepsi kılıçla helâk olacaklardır.</verse>
				<verse number="53">Yahut ben Babama rica edemez miyim sanırsın? o da bana on iki lejiyondan fazla melekleri şu anda eriştirir.</verse>
				<verse number="54">Böyle olması gerektir, diyen yazılar o vakit nasıl yerine gelirdi?</verse>
				<verse number="55">O saatte İsa kalabalığa dedi: Kılıçlarla ve sopalarla, bir hayduda karşı imiş gibi, beni tutmağa mı çıktınız? Ben her gün mabette öğreterek otururdum, beni tutmadınız.</verse>
				<verse number="56">Fakat bunun hepsi peygamberlerin yazıları yerine gelsin diye vaki oldu. O zaman şakirtlerin hepsi onu bırakıp kaçtılar.</verse>
				<verse number="57">İsayı tutmuş olanlar, yazıcıların ve ihtiyarların toplanmış oldukları başkâhin Kayafanın yanına onu götürdüler.</verse>
				<verse number="58">Petrus, başkâhinin avlusuna kadar uzaktan onun ardınca gitti, ve içeri girip sonu görmek için hizmetçilerle beraber oturdu.</verse>
				<verse number="59">İmdi başkâhinler ve bütün Millet meclisi, İsayı öldürmek için ona karşı yalan şehadet aradılar;</verse>
				<verse number="60">ve her ne kadar bir çok yalancı şahitler geldilerse de, bulmadılar. Fakat sonunda iki şahit gelip dediler:</verse>
				<verse number="61">Bu adam: Ben Allahın mabedini yıkabilir ve onu üç günde yapabilirim, dedi.</verse>
				<verse number="62">Ve başkâhin ayağa kalkıp İsaya dedi: Sen hiç cevap vermiyor musun? Bunların sana karşı şehadet ettikleri nedir?</verse>
				<verse number="63">Fakat İsa sustu. Ve başkâhin ona dedi: Hay olan Allah hakkı için, sana and ettiririm, eğer Allahın Oğlu, Mesih, isen, bize söyle.</verse>
				<verse number="64">İsa da ona dedi: Söylediğin gibidir; fakat sana derim: Şimdiden sonra İnsanoğlunun Kudretin sağında oturduğunu, ve gökün bulutları üzerinde geldiğini göreceksiniz.</verse>
				<verse number="65">O zaman başkâhin esvabını yırtıp dedi: Küfretti; artık şahitlere ne ihtiyacımız var? İşte, şimdi küfrü işittiniz.</verse>
				<verse number="66">Size nasıl görünüyor? Onlar cevap verip: Ölümü hak etti, dediler.</verse>
				<verse number="67">O zaman yüzüne tükürüp ona yumruk vurdular; bazıları da ona:</verse>
				<verse number="68">Ey Mesih, sana vuran kimdir? bize peygamberlik et, diyerek tokatladılar.</verse>
				<verse number="69">Petrus dışarda avluda oturuyordu. Bir hizmetçi kız yanına gelip dedi: Sen de Galileli İsa ile beraberdin.</verse>
				<verse number="70">Fakat o, hepsinin önünde: Senin ne dediğini bilmiyorum, diye inkâr etti.</verse>
				<verse number="71">Kapıya çıkınca başka bir hizmetçi kız onu görüp orada bulunanlara dedi: Bu adam da Nâsıralı İsa ile beraberdi.</verse>
				<verse number="72">O ise, and ile: Ben o adamı tanımam, diye yine inkâr etti.</verse>
				<verse number="73">Biraz sonra orada duranlar gelip Petrusa dediler: Gerçek, sen de onlardansın; çünkü söyleyişin seni bildiriyor.</verse>
				<verse number="74">O zaman: O adamı tanımam, diye lânet ederek and etmeğe başladı. Ve hemen horoz öttü.</verse>
				<verse number="75">Petrus İsanın: Horoz ötmeden önce, beni üç kere inkâr edeceksin, demiş olduğunu hatırladı. Ve dışarı çıkıp acı acı ağladı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">SABAH olunca, bütün başkâhinler ile kavmın ihtiyarları İsayı öldürmek için ona karşı birbirlerile öğütleştiler.</verse>
				<verse number="2">Ve İsayı bağladılar, ve götürüp valiye, Pilatusa, verdiler.</verse>
				<verse number="3">O zaman, onu ele veren Yahuda, mahkûm edildiğini görerek, nadim oldu, otuz gümüşü başkâhinlere ve ihtiyarlara geri getirip:</verse>
				<verse number="4">Ben suçsuz kan ele vermekle günah işledim, dedi. Fakat onlar: Bundan bize ne? onu sen düşün, dediler.</verse>
				<verse number="5">Ve Yahuda gümüşleri mabedin içine atıp gitti; ve varıp kendini astı.</verse>
				<verse number="6">Başkâhinler gümüşleri alıp dediler: Mademki kan pahasıdır, onları mabedin hazinesine koymak caiz değildir.</verse>
				<verse number="7">Ve öğütleşip yabancılara mezarlık olarak onlarla çömlekçinin tarlasını satın aldılar.</verse>
				<verse number="8">Bunun için o tarlaya bu güne kadar, Kan Tarlası denildi.</verse>
				<verse number="9">O vakit Yeremya peygamber vasıtası ile: “İsrail oğullarından bazısının biçtikleri paha ile pahası kesilmiş olanın değeri olarak, onlar otuz gümüş aldılar;</verse>
				<verse number="10">ve Rabbin bana emreylediği gibi, çömlekçinin tarlası için verdiler,” diye söylenen söz yerine geldi.</verse>
				<verse number="11">Ve İsa valinin önünde durdu; vali ondan: Sen Yahudilerin Kıralı mısın? diye sordu. İsa da ona: Söylediğin gibidir, dedi.</verse>
				<verse number="12">Başkâhinler ve ihtiyarlar tarafından itham edildiği zaman, İsa hiç cevap vermedi.</verse>
				<verse number="13">O vakit Pilatus ona dedi: Sana karşı ne kadar şeyler şehadet ettiklerini işitmiyor musun?</verse>
				<verse number="14">İsa ona cevap olarak bir tek söz bile söylemedi; şöyle ki, vali son derece şaştı.</verse>
				<verse number="15">Ve bayramda halka istedikleri bir mahpusu salıvermek valinin âdeti idi.</verse>
				<verse number="16">O zaman onların Barabbas denilen meşhur bir mahpusları vardı.</verse>
				<verse number="17">Bir araya toplandıkları zaman, Pilatus onlara: Kimi istiyorsunuz size salıvereyim? Barabbası mı, yoksa Mesih denilen İsayı mı? dedi.</verse>
				<verse number="18">Zira biliyordu ki, onlar kıskançlıktan dolayı İsayı ele vermişlerdi.</verse>
				<verse number="19">Ve Pilatus hâkim kürsüsü üzerinde oturmakta iken, karısı: O salih adamla senin bir işin olmasın; çünkü bugün ruyada onun yüzünden çok sıkıntı çektim, diye haber gönderdi.</verse>
				<verse number="20">Başkâhinler ve ihtiyarlar ise, Barabbası istemek ve İsayı helâk etmek için, halkı kandırdılar.</verse>
				<verse number="21">Ve vali cevap verip onlara dedi: İkisinden hangisini istiyorsunuz, size salıvereyim? Onlar da: Barabbası, dediler.</verse>
				<verse number="22">Pilatus onlara: Öyle ise Mesih denilen İsayı ne yapayım? dedi. Onların hepsi: Haça gerilsin! dediler.</verse>
				<verse number="23">Ve Pilatus: Ya ne kötülük yaptı? dedi. Fakat onlar: Haça gerilsin! diye çok bağırdılar.</verse>
				<verse number="24">Pilatus hiç bir şey yapamadığını, ve daha ziyade kargaşalık çıktığını görünce, su alıp: Ben bu salih adamın kanından beriyim; bunu siz düşünün, diye halkın önünde ellerini yıkadı.</verse>
				<verse number="25">Bütün kavm cevap verip dedi: Onun kanı bizim üzerimize ve çocuklarımızın üzerine olsun!</verse>
				<verse number="26">O zaman Pilatus onlara Barabbası salıverdi; ve İsayı dövdükten sonra, haça gerilsin diye verdi.</verse>
				<verse number="27">O vakit, valinin askeri İsayı saraya aldılar, ve bütün taburu başına topladılar.</verse>
				<verse number="28">Onu soyup üzerine kırmızı bir kaftan giydirdiler.</verse>
				<verse number="29">Ve dikenlerden bir taç örüp başına koydular, ve sağ eline de bir kamış verdiler, önünde diz çöküp: Selâm, ey Yahudilerin Kıralı! diye kendisile eğlendiler.</verse>
				<verse number="30">Üzerine tükürdüler, kamışı alıp başına vurdular.</verse>
				<verse number="31">Ve onunla eğlendikten sonra, kaftanı üzerinden çıkarıp kendi esvabını ona giydirdiler; ve onu haça germeğe götürdüler.</verse>
				<verse number="32">Ve dışarı çıkarken, Simun adlı Kirineli bir adam buldular, İsanın haçını taşısın diye onu angaryacı ettiler.</verse>
				<verse number="33">Golgota, yani Kafa kemiği denilen yere geldikleri zaman,</verse>
				<verse number="34">içsin diye kendisine ödle karışık şarap verdiler. İsa onu tadınca içmek istemedi.</verse>
				<verse number="35">Onu haça gerdikten sonra, esvabını, kura çekerek aralarında paylaştılar.</verse>
				<verse number="36">Ve oturup onu orada beklediler.</verse>
				<verse number="37">Ve: YAHUDİLERİN KIRALI İSA BUDUR, diye başı üzerine cürüm yaftası koydular.</verse>
				<verse number="38">O zaman onunla beraber iki haydut, biri sağında ve biri solunda olarak, haça gerildi.</verse>
				<verse number="39">Ve geçenler: Sen ki, mabedi yıkar ve üç günde yaparsın, kendini kurtar;</verse>
				<verse number="40">eğer Allahın Oğlu isen, haçtan in, diye başlarını sallıyıp ona sövüyorlardı.</verse>
				<verse number="41">Başkâhinler de, yazıcılar ve ihtiyarlarla beraber, onunla öylece eğlenerek dediler:</verse>
				<verse number="42">Başkalarını kurtardı, kendisini kurtaramıyor. İsrailin Kıralıdır; şimdi haçtan insin, ona iman ederiz.</verse>
				<verse number="43">Allaha güveniyor; eğer Allah onu istiyorsa, şimdi kurtarsın; çünkü o: Ben Allahın Oğluyum, dedi.</verse>
				<verse number="44">Ve onunla beraber haça gerilmiş olan haydutlar da ona ayni sitemi ettiler.</verse>
				<verse number="45">Ve altıncı saatten dokuzuncu saate kadar, bütün yeryüzüne karanlık çöktü.</verse>
				<verse number="46">Ve dokuzuncu saate doğru, İsa: Eli, Eli, lama sabaktani? yani: “Allahım, Allahım, beni niçin bıraktın?” diye, yüksek sesle bağırdı.</verse>
				<verse number="47">Orada duranlardan bazıları bunu işitince: Bu adam İlyayı çağırıyor, dediler.</verse>
				<verse number="48">Ve hemen onlardan biri koşup bir sünger aldı, onu sirke ile doldurup bir kamış üzerine taktı, ve ona içirdi.</verse>
				<verse number="49">Başkaları da dediler: Bırak, görelim, İlya onu kurtarmağa gelecek mi?</verse>
				<verse number="50">Ve İsa, yüksek sesle yine bağırdı, ve ruhu verdi.</verse>
				<verse number="51">Ve işte, mabedin perdesi yukarıdan aşağıya kadar iki parça oldu. Yer sarsılıp kayalar yarıldı;</verse>
				<verse number="52">kabirler açılıp uykuda olan nice mukaddeslerin cesetleri kıyam ettiler.</verse>
				<verse number="53">Onlar kabirlerden çıkıp İsanın kıyamından sonra mukaddes şehre girdiler, ve bir çok kimselere göründüler.</verse>
				<verse number="54">Yüzbaşı ve onunla beraber İsayı bekliyenler, zelzeleyi ve vaki olan şeyleri görünce: Gerçek, bu Allahın oğlu idi, diyerek çok korktular.</verse>
				<verse number="55">Ve İsaya hizmet ederek, Galileden ardınca gelmiş olan bir çok kadınlar uzaktan bakıp orada bulunuyorlardı.</verse>
				<verse number="56">Onların arasında Mecdelli Meryem, Yakub ile Yosesin anası Meryem, ve Zebedinin oğullarının anası vardı.</verse>
				<verse number="57">Akşam olunca, İsanın şakirdi olmuş Arimatealı Yusuf adlı zengin bir adam geldi.</verse>
				<verse number="58">Bu adam Pilatusa gidip İsanın cesedini istedi. O zaman Pilatus verilsin diye emretti.</verse>
				<verse number="59">Yusuf cesedi alıp onu temiz bir keten bezine sardı;</verse>
				<verse number="60">kaya içine oymuş olduğu kendi yeni kabrine onu yatırdı; ve kabrin kapısına büyük bir taş yuvarlıyıp gitti.</verse>
				<verse number="61">Mecdelli Meryem ile öteki Meryem orada, kabrin karşısında, oturuyorlardı.</verse>
				<verse number="62">Ve ertesi gün, ki Hazırlık gününün ferdası idi, başkâhinler ve Ferisiler Pilatusun yanına toplandılar ve dediler:</verse>
				<verse number="63">Efendi, biz hatırlıyoruz ki, o aldatıcı daha yaşıyorken: Üç gün sonra kıyam ederim, demişti.</verse>
				<verse number="64">İmdi emret ki, üçüncü güne kadar kabri beklesinler de şakirtleri gelip onu çalarak, halka: O, ölülerden kıyam etti, demesinler. Sonuncu sapıklık birincisinden daha kötü olur.</verse>
				<verse number="65">Pilatus onlara dedi: Sizin muhafız askeriniz var; gidin, bildiğiniz gibi emin kılın.</verse>
				<verse number="66">Ve onlar muhafız asker ile gidip taşı mühürliyerek kabri emin kıldılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="28">
				<verse number="1">VE Sebt günü geç vakit, haftanın ilk gününe doğru, tan yeri ağarmağa başlarken, Mecdelli Meryem, ve obir Meryem kabri görmeğe geldiler.</verse>
				<verse number="2">Ve işte, büyük bir zelzele oldu; zira Rabbin bir meleği gökten indi, ve gelip taşı yuvarlıyarak üzerine oturdu.</verse>
				<verse number="3">Onun görünüşü şimşek gibi idi; esvabı kar gibi beyazdı.</verse>
				<verse number="4">Onun korkusundan bekçiler titriyip ölü gibi oldular.</verse>
				<verse number="5">Ve melek cevap verip kadınlara dedi: Siz korkmayın, çünkü haça gerilmiş olan İsayı aradığınızı biliyorum.</verse>
				<verse number="6">O burada değil; çünkü dediği gibi kıyam etti. Gelin, Rabbin yattığı yeri görün;</verse>
				<verse number="7">ve çabuk gidip şakirtlerine diyin: O, ölülerden kıyam etmiştir; ve işte, sizden önce Galileye gidiyor; orada göreceksiniz; işte, ben size söyledim.</verse>
				<verse number="8">Kadınlar korku ve büyük sevinçle hemen kabirden gittiler, şakirtlerine bildirmeğe koştular.</verse>
				<verse number="9">Ve işte, İsa: Size selâm, diye onların karşısına çıktı. Onlar da yaklaşıp İsanın ayaklarına sarıldılar, ona secde kıldılar.</verse>
				<verse number="10">O zaman İsa onlara dedi: Korkmayın; gidip kardeşlerime haber verin ki, Galileye gitsinler, beni orada göreceklerdir.</verse>
				<verse number="11">Onlar giderlerken, işte, muhafız askerden bazıları şehre geldiler; vaki olan bütün şeyleri başkâhinlere bildirdiler.</verse>
				<verse number="12">Ve onlar ihtiyarlarla toplanıp öğütleştikten sonra askerlere çok para verdiler, ve dediler:</verse>
				<verse number="13">Şakirtleri geceleyin geldiler, biz uyurken onu çaldılar, diyin.</verse>
				<verse number="14">Ve valinin kulağına bu gidecek olursa, biz onu kandırırız, ve size kaygı çektirmeyiz.</verse>
				<verse number="15">Onlar da parayı alıp kendilerine öğretildiği gibi yaptılar; ve bu söz ta bugüne kadar Yahudiler arasında yayılmıştır.</verse>
				<verse number="16">Fakat on bir şakirt Galileye, İsanın onlara tayin ettiği dağa, gittiler.</verse>
				<verse number="17">Ve İsayı gördükleri zaman, ona secde kıldılar; fakat bazıları şüphe ettiler.</verse>
				<verse number="18">İsa yanlarına geldi, ve onlara söyliyip dedi: Gökte ve yeryüzünde bütün hâkimiyet bana verildi.</verse>
				<verse number="19">İmdi, siz gidip bütün milletleri şakirt edin, onları Baba ve Oğul ve Ruhülkudüs ismile vaftiz eyleyin;</verse>
				<verse number="20">size emrettiğim her şeyi tutmalarını onlara öğretin; ve işte, ben bütün günler, dünyanın sonuna kadar, sizinle beraberim.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="41">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">ALLAHIN Oğlu, İsa Mesihin incilinin başlangıcı.</verse>
				<verse number="2">İşaya peygamberde: “İşte, senin yüzün önünde habercimi gönderiyorum, O, senin yolunu hazırlıyacaktır;”</verse>
				<verse number="3">“Çölde çağıranın sesi: Rabbin yolunu hazırlayın, Onun yollarını düz edin,” diye yazıldığı üzre,</verse>
				<verse number="4">çölde vaftiz eden ve günahların bağışlanması için tövbe vaftizini vâzeyliyen Yahya geldi.</verse>
				<verse number="5">Bütün Yahudiye köylükleri ve bütün Yeruşalimliler ona çıkıyorlardı, ve günahlarını itiraf edip Erden ırmağında onun tarafından vaftiz olunuyorlardı.</verse>
				<verse number="6">Yahya deve tüyü giyinmişti; belinde deriden kuşağı vardı, çekirge ve yaban balı yerdi.</verse>
				<verse number="7">Ve vâzederek diyordu: Benden sonra benden daha kudretlisi geliyor, iğilip onun çarıklarının bağını çözmeğe ben lâyık değilim.</verse>
				<verse number="8">Ben sizi su ile vaftiz ettim, fakat o sizi Ruhülkudüsle vaftiz edecektir.</verse>
				<verse number="9">O günlerde vaki oldu ki, İsa Galilenin Nâsıra şehrinden gelip Erdende Yahya tarafından vaftiz olundu.</verse>
				<verse number="10">Hemen sudan çıkarak, göklerin yarıldığını, ve kendi üzerine Ruhun güvercin gibi indiğini gördü;</verse>
				<verse number="11">ve göklerden: Sen benim sevgili Oğlumsun, senden razıyım, diye bir ses geldi.</verse>
				<verse number="12">Ruh hemen onu çöle sevketti;</verse>
				<verse number="13">ve Şeytan tarafından tecrübe olunarak, kırk gün çölde kaldı; vahşi hayvanlarla beraberdi; melekler de ona hizmet ediyorlardı.</verse>
				<verse number="14">Yahya ele verildikten sonra, İsa, Allahın incilini vâzederek, Galileye gelip dedi:</verse>
				<verse number="15">Vakit tamam oldu, ve Allahın melekûtu yakındır; tövbe edin, ve incile iman eyleyin.</verse>
				<verse number="16">Galile denizi kıyısından geçerek, Simunu ve kardeşi Andreası denize ağ atarlarken gördü; çünkü balıkçı idiler.</verse>
				<verse number="17">İsa onlara dedi: Ardımca gelin, sizi insan avcıları yapacağım.</verse>
				<verse number="18">Onlar da hemen ağlarını bırakıp onun ardınca gittiler.</verse>
				<verse number="19">Oradan biraz ileri gidince, Zebedinin oğlu Yakubu, ve kardeşi Yuhannayı gördü; kayıkta ağlarını tamir ediyorlardı.</verse>
				<verse number="20">Hemen onları çağırdı; onlar da babaları Zebediyi kayıkta işçilerle bırakıp onun ardınca gittiler.</verse>
				<verse number="21">Kefernahuma girdiler; ve İsa hemen Sebt günü havraya girip öğretiyordu.</verse>
				<verse number="22">Onun öğretişine çok şaştılar; çünkü onlara yazıcılar gibi değil, fakat hâkimiyet sahibi gibi öğretiyordu.</verse>
				<verse number="23">Hemen onların havrasında murdar ruh ile bir adam olup, bağırarak dedi:</verse>
				<verse number="24">Bizden sana ne, ey Nâsıralı İsa? bizi helâk etmeğe mi geldin? Kimsin, seni biliyorum; Allahın Mukaddesi.</verse>
				<verse number="25">İsa onu azarlıyıp: Sus, ve ondan çık, dedi.</verse>
				<verse number="26">Murdar ruh da onu sarsıp yüksek sesle bağırarak ondan çıktı.</verse>
				<verse number="27">Hepsi de şaştılar, o derece ki, birbirine sorup diyorlardı: Bu nedir? yeni öğretiş! o, murdar ruhlara bile hâkimiyetle emrediyor, ve kendisine itaat eyliyorlar.</verse>
				<verse number="28">Onun hakkındaki rivayet bütün Galile çevresinde her yere hemen yayıldı.</verse>
				<verse number="29">Havradan çıktıkları zaman, Yakub ve Yuhanna ile beraber hemen Simunun ve Andreasın evine geldiler.</verse>
				<verse number="30">Simunun kaynanası ısıtmalı yatıyordu; onun için hemen İsaya söylediler.</verse>
				<verse number="31">O da gelip elinden tuttu, kaldırdı; ısıtma onu bıraktı, ve kadın onlara hizmet etti.</verse>
				<verse number="32">Akşamlayın, güneş battığı zaman, bütün hastaları ve cine tutulmuş olanları kendisine getirdiler.</verse>
				<verse number="33">Bütün şehir kapıya toplanmıştı.</verse>
				<verse number="34">İsa çeşit çeşit hastalıklara tutulmuş olan çok kimseleri iyi etti; çok cinler çıkardı; ve cinleri söz söylemeğe bırakmıyordu, çünkü kendisini tanıyorlardı.</verse>
				<verse number="35">Sabahlayın, gün doğmadan çok evel, İsa kalktı; çıkıp bir ıssız yere gitti; orada dua etti.</verse>
				<verse number="36">Simun ve onunla beraber olanlar İsanın arkasından gittiler;</verse>
				<verse number="37">ve onu bulup kendisine: Herkes seni arıyor, dediler.</verse>
				<verse number="38">İsa da onlara dedi: Başka yakın kasabalara gidelim de oralarda da vâzedeyim; çünkü ben bunun için çıktım.</verse>
				<verse number="39">Ve havralarında vâzederek, ve cinleri çıkararak, bütün Galilede dolaştı.</verse>
				<verse number="40">Bir cüzamlı İsaya geldi, ve kendisine yalvararak diz çöküp ona dedi: Eğer istersen beni temizliyebilirsin.</verse>
				<verse number="41">O da acıyarak, elini uzattı, ve ona dokundu, ve kendisine: İsterim, temiz ol, dedi.</verse>
				<verse number="42">Cüzam hemen ondan gitti, ve temiz oldu.</verse>
				<verse number="43">İsa ona sıkı tenbih ederek, hemen onu gönderip kendisine dedi:</verse>
				<verse number="44">Sakın kimseye bir şey söyleme; fakat git, kendini kâhine göster, ve onlara şehadet olsun diye, temizliğin hakkında Musanın emrettiği şeyleri arzet.</verse>
				<verse number="45">Fakat o çıktı, bir çok şeyler ilân etmeğe, ve bu sözü yaymağa başladı, şöyle ki, İsa artık bir şehre açıkça giremez oldu; ancak dışarda ıssız yerlerde bulunuyordu; ve her taraftan kendisine geliyorlardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">BİR kaç gün sonra, tekrar Kefernahuma girince, evde olduğu işitildi.</verse>
				<verse number="2">Ve çok adam toplandı; şöyle ki, artık kapı yanında bile yer kalmamıştı; ve İsa onlara kelâmı söyliyordu.</verse>
				<verse number="3">Dört kişi tarafından taşınmakta olan inmeli bir hastayı getirip kendisine geldiler.</verse>
				<verse number="4">Kalabalıktan ona yaklaşamadıkları için, olduğu yerin damını açıp söktükten sonra, içinde inmelinin yatmakta olduğu yatağı indirdiler.</verse>
				<verse number="5">İsa da onların imanını görerek, inmeliye dedi: Oğul, günahların bağışlandı.</verse>
				<verse number="6">Fakat orada yazıcılardan bazısı oturup yüreklerinden düşünüyorlardı:</verse>
				<verse number="7">Bu adam neden böyle söyliyor? küfrediyor; yalnız Allahtan başka günahları kim bağışlıyabilir?</verse>
				<verse number="8">İsa da, içlerinden böyle düşündüklerini hemen kendi ruhunda bilerek, onlara dedi: Niçin yüreklerinizden bu şeyleri düşünüyorsunuz?</verse>
				<verse number="9">Hangisi daha kolaydır? inmeliye: Günahların bağışlandı, demek mi? yoksa: Kalk, yatağını kaldır, ve yürü, demek mi?</verse>
				<verse number="10">Fakat İnsanoğlunun yeryüzünde günahları bağışlamak kudreti olduğunu bilesiniz diye (inmeliye dedi):</verse>
				<verse number="11">Sana söyliyorum: Kalk, yatağını kaldır da evine git.</verse>
				<verse number="12">O da kalkıp hemen yatağını kaldırdı, ve hepsinin önünde çıktı; şöyle ki, hepsi şaşakaldılar ve Allaha hamdedip: Hiç bir zaman böylesini görmedik, dediler.</verse>
				<verse number="13">O tekrar deniz kıyısına çıktı, bütün halk yanına geliyordu, o da onlara öğretiyordu.</verse>
				<verse number="14">Geçerken gümrük yerinde oturan Alfeusun oğlu Leviyi gördü, ve ona: Ardımca gel, dedi. O da kalkıp ardınca gitti.</verse>
				<verse number="15">Ve vaki oldu ki, onun evinde sofrada oturuyordu. Bir çok vergi mültezimleri ve günahkârlar İsa ve onun şakirtleri ile sofraya oturdular; zira çokluk idiler, ve onun ardınca gidiyorlardı.</verse>
				<verse number="16">Ferisilerin yazıcıları, onu günahkârlar ve vergi mültezimleri ile beraber yemekte gördükleri zaman, onun şakirtlerine dediler: Niçin vergi mültezimleri ve günahkârlarla yiyip içiyor?</verse>
				<verse number="17">İsa da bunu işitince, onlara dedi: Sağlam olanlar değil, ancak hasta olanlar hekime muhtaçtırlar. Ben salihleri değil, fakat günahkârları çağırmağa geldim.</verse>
				<verse number="18">Yahyanın şakirtleri ve Ferisiler oruçlu idiler; gelip ona dediler: Yahyanın ve Ferisilerin şakirtleri niçin oruç tutuyorlar da senin şakirtlerin oruç tutmuyorlar?</verse>
				<verse number="19">İsa da onlara dedi: Güvey kendilerile beraber oldukça, düğündekiler oruç tutabilirler mi? Güvey onlarla beraber oldukça, oruç tutamazlar.</verse>
				<verse number="20">Fakat güveyin onlardan alınacağı günler gelecektir, o zaman, o günde oruç tutacaklardır.</verse>
				<verse number="21">Hiç kimse eski esvaba yeni kumaş parçası dikmez; yoksa yeni yama eski kumaştan koparır, ve yırtık daha kötü olur.</verse>
				<verse number="22">Hiç kimse yeni şarabı eski tulumlara koymaz; yoksa şarap tulumları patlatır, şarap da, tulumlar da telef olur; yeni şarabı ancak yeni tulumlara korlar.</verse>
				<verse number="23">Ve vaki oldu ki, Sebt günü İsa ekinlerden geçiyordu; şakirtleri yürürken başakları koparmağa başladılar.</verse>
				<verse number="24">Ferisiler ona dediler: Bak, Sebt gününde caiz olmıyanı niçin yapıyorlar?</verse>
				<verse number="25">İsa da kendilerine dedi: Davudun, kendisi ve kendisile beraber olanlar, aç ve muhtaç kaldıkları vakit, ne yaptığını,</verse>
				<verse number="26">başkâhin Abiatarın zamanında Allahın evine nasıl girdiğini, ve kâhinlerden başkasının yemesi caiz olmıyan huzur ekmeklerini yediğini, ve kendisile beraber olanlara da verdiğini hiç okumadınız mı?</verse>
				<verse number="27">Ve onlara dedi: İnsan Sebt günü için değil, Sebt günü insan için oldu.</verse>
				<verse number="28">Böylece İnsanoğlu Sebt gününün de Rabbidir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">YİNE havraya girdi; orada eli kurumuş bir adam vardı.</verse>
				<verse number="2">Onlar da İsayı itham edebilmek için, Sebt gününde onu iyi edecek mi, diye kendisini gözetliyorlardı.</verse>
				<verse number="3">İsa eli kurumuş adama: Ortaya çık, dedi.</verse>
				<verse number="4">Onlara da dedi: Sebt gününde iyilik etmek mi, yoksa kötülük etmek mi caizdir? can kurtarmak mı, yoksa öldürmek mi? Fakat onlar sustular.</verse>
				<verse number="5">İsa, etrafındakilere öfke ile bakıp onların yüreklerinin katılığından kederlenerek, adama: Elini uzat, dedi. O da uzattı, ve eli eski haline geldi.</verse>
				<verse number="6">Ferisiler dışarı çıkıp hemen Hirodesîler ile beraber, İsayı nasıl helâk etsinler, diye ona karşı öğütleştiler.</verse>
				<verse number="7">İsa şakirtleri ile denize çekildi; Galileden büyük bir kalabalık onun ardınca gitti; ve Yahudiyeden,</verse>
				<verse number="8">Yeruşalimden, İdumeadan, Erdenin ötesinden, Sur ve Sayda taraflarından, büyük bir kalabalık, onun yaptığı bütün şeyleri işiterek, kendisine geldiler.</verse>
				<verse number="9">İsa, kalabalık sebebile kendisini sıkıştırmasınlar diye, küçük bir kayığın kendi yanında beklemesini şakirtlerine söyledi.</verse>
				<verse number="10">Çünkü bir çoklarını iyi etmişti; öyle ki, dertleri olanların hepsi ona dokunmak için üzerine üşüşüyorlardı.</verse>
				<verse number="11">Murdar ruhlar onu gördükleri zaman, önünde yere kapanıyorlardı; ve bağırıp: Sen Allahın Oğlusun, derlerdi.</verse>
				<verse number="12">Ve kendisini belli etmesinler diye onlara sıkıca tenbih ederdi.</verse>
				<verse number="13">İsa dağa çıkıp kendi istediklerini yanına çağırdı; onlar da yanına gittiler.</verse>
				<verse number="14">Ve kendisi ile beraber olsunlar, onları vâzetmeğe göndersin,</verse>
				<verse number="15">ve cinleri çıkarmağa kudretleri olsun diye on iki kişi tayin etti;</verse>
				<verse number="16">Petrus lâkabını kattığı Simunu,</verse>
				<verse number="17">ve Boanerces, yani Gökgürlemesi oğulları, lâkabını kattığı Zebedinin oğlu Yakubu ve Yakubun kardeşi Yuhannayı,</verse>
				<verse number="18">ve Andreası, Filipusu, Bartolomeusu, Mattayı, Toması, Alfeusun oğlu Yakubu, Taddeusu, Gayyur Simunu,</verse>
				<verse number="19">ve Yahuda İskariyotu, ki bu da İsayı ele verdi.</verse>
				<verse number="20">Bir eve geldi; ve yine kalabalık toplandı, o kadar ki, ekmek bile yiyemiyorlardı.</verse>
				<verse number="21">Kendininkiler bunu işittikleri zaman, onu tutmağa çıktılar; çünkü: Aklını oynatmış, diyorlardı.</verse>
				<verse number="22">Yeruşalimden inen yazıcılar: Onda Beelzebul var, ve: Cinlerin reisi vasıtası ile cinleri çıkarıyor, diyorlardı.</verse>
				<verse number="23">İsa da onları yanına çağırıp kendilerine mesellerle söyledi: Şeytan nasıl Şeytanı çıkarabilir?</verse>
				<verse number="24">Eğer bir ülke içinde ayrılık olursa, o ülke duramaz.</verse>
				<verse number="25">Ve bir evin içinde ayrılık olursa, o ev duramıyacaktır.</verse>
				<verse number="26">Eğer Şeytan kendisine karşı kalkıp kendisinde ayrılık olursa, duramaz, ancak sonu gelir.</verse>
				<verse number="27">Fakat kimse kuvvetlinin evine girip onun eşyasını soyamaz, meğer ki, önce o kuvvetliyi bağlasın; o zaman evini soyar.</verse>
				<verse number="28">Doğrusu size derim: Hep günahlar, ve ne kadar küfrederlerse, küfürleri âdem oğullarına bağışlanır.</verse>
				<verse number="29">Fakat her kim Ruhülkudüse küfrederse, onun için ebediyen bağışlama yoktur, ama ebedî günah ile suçludur.</verse>
				<verse number="30">Çünkü onlar: Murdar ruhu vardır, diyorlardı.</verse>
				<verse number="31">İsanın anası ve kardeşleri geldiler, dışarda durup kendisine adam göndererek, onu çağırdılar.</verse>
				<verse number="32">Kalabalık onun çevresinde oturuyordu; ve ona dediler: İşte, anan ve kardeşlerin dışarda seni arıyorlar.</verse>
				<verse number="33">İsa onlara cevap verip dedi: Benim anam ve kardeşlerim kim?</verse>
				<verse number="34">Çevresinde oturanlara bakıp dedi: İşte, benim anam ve kardeşlerim!</verse>
				<verse number="35">Çünkü her kim Allahın iradesini yaparsa, kardeşim, kızkardeşim ve anam odur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">YİNE deniz kıyısında öğretmeğe başladı. Yanına pek büyük kalabalık toplandı, şöyle ki, İsa deniz üzerinde kayığa binip oturdu; ve bütün kalabalık deniz kenarında karada idi.</verse>
				<verse number="2">Onlara mesellerle çok şeyler öğretti, ve öğretirken onlara dedi:</verse>
				<verse number="3">Dinleyin! İşte, ekinci tohum ekmeğe çıktı;</verse>
				<verse number="4">ve vaki oldu ki, ekerken bazısı yol kenarına düştü; kuşlar gelip onu yediler.</verse>
				<verse number="5">Başkası çok toprağı olmıyan kayalığa düştü; ve hemen sürdü, çünkü toprağın derinliği yoktu;</verse>
				<verse number="6">ve güneş doğunca yandı; ve kökü olmadığı için kurudu.</verse>
				<verse number="7">Başkası dikenler arasına düştü; dikenler çıkıp onu boğdular, ve semere vermedi.</verse>
				<verse number="8">Başkaları iyi toprağa düştüler, büyüyüp çoğaldılar, ve semere verdiler; kimi otuz, kimi altmış, kimi yüz kat getirdi.</verse>
				<verse number="9">Ve onlara dedi: İşitecek kulakları olan işitsin.</verse>
				<verse number="10">Yalnız kalınca, Onikilerle beraber onun çevresinde bulunanlar meselleri kendisinden sordular.</verse>
				<verse number="11">O da onlara dedi: Allahın melekûtunun sırrı size verilmiştir; fakat dışarda olanlara her şey meseller ile oluyor;</verse>
				<verse number="12">ta ki, bakanlar bakıp görmesinler; ve işitenler işitip anlamasınlar; olmıya ki, döneler de, onlara bağışlana.</verse>
				<verse number="13">Ve onlara dedi: Siz bu meseli bilmiyor musunuz? bütün meselleri nasıl bileceksiniz?</verse>
				<verse number="14">Ekinci sözü eker.</verse>
				<verse number="15">Sözün ekildiği yerde, yol kenarındakiler şunlardır; işittikleri zaman, hemen Şeytan gelir, kendilerine ekilmiş olan sözü alıp götürür.</verse>
				<verse number="16">Böylece kayalıklar üzerine ekilenler şunlardır; sözü işittikleri zaman, hemen onu sevinçle alırlar;</verse>
				<verse number="17">ve kendilerinde kök yoktur, ancak onlar bir zaman içindirler; sonra sözden dolayı sıkıntı yahut eziyet olunca, hemen sürçerler.</verse>
				<verse number="18">Dikenler arasına ekilmiş olan başkaları ise, şunlardır ki, sözü işitirler,</verse>
				<verse number="19">ve dünyanın kaygıları, zenginliğin aldatıcılığı, başka şeylerin hevesleri araya girip sözü boğarlar; ve o semeresiz olur.</verse>
				<verse number="20">İyi toprak üzerine ekilmiş olanlar da şunlardır ki, sözü işitip kabul ederler; ve kimi otuz, kimi altmış, kimi yüz kat semere verir.</verse>
				<verse number="21">Ve onlara dedi: Işık, kile veya yatak altına konulmak için mi getirilir? Şamdan üzerine konulmak için değil mi?</verse>
				<verse number="22">Çünkü keşfolunmak için değil ise, gizli bir şey yoktur; ve aydınlığa çıkmak için değil ise, saklı bir şey yoktur.</verse>
				<verse number="23">Bir kimsenin işitecek kulakları varsa, işitsin.</verse>
				<verse number="24">Ve onlara dedi: Ne dinlediğinize dikkat edin. Ölçtüğünüz ölçü ile size ölçülecektir; ve size üstüne konulacaktır.</verse>
				<verse number="25">Zira kimin varsa, ona verilecektir; fakat kimin yoksa, onda olan da kendisinden alınacaktır.</verse>
				<verse number="26">Ve dedi: Allahın melekûtu böyledir; yere tohum saçan bir adam gibidir.</verse>
				<verse number="27">Gece gündüz uyuyup kalkar; tohum biter, ve büyür; nasıl, o bilmez.</verse>
				<verse number="28">Toprak kendiliğinden önce otu, sonra başağı, sonra başakta dolu taneyi verir.</verse>
				<verse number="29">Mahsul erdiği zaman, hemen orağı salar; çünkü hasat gelmiştir.</verse>
				<verse number="30">Ve dedi: Allahın melekûtunu nasıl benzetelim? yahut onu ne meselle önünüze koyalım?</verse>
				<verse number="31">Hardal tanesi gibidir ki, toprağa ekilirken her ne kadar yer üzerinde olan bütün tohumlardan en küçüğü ise de,</verse>
				<verse number="32">ekildikten sonra büyür, ve bütün sebzelerden daha büyük olur, büyük dallar salar; şöyle ki, gökün kuşları onun gölgesi altına yerleşebilirler.</verse>
				<verse number="33">Onlara, işitmeğe kadir olduklarına göre, sözü bu gibi çok mesellerle söylerdi;</verse>
				<verse number="34">ve onlara meselsiz söylemezdi; fakat kendi şakirtlerine ayrıca bütün şeyleri açardı.</verse>
				<verse number="35">O gün, akşam olunca, onlara: Karşı yakaya geçelim, dedi.</verse>
				<verse number="36">Onlar da kalabalığı bırakarak, onu olduğu gibi kayık içine aldılar. Başka kayıklar da onunla beraberdiler.</verse>
				<verse number="37">Büyük bir kasırga oldu, ve kayığa dalgalar saldırdı, o derece ki, artık kayık doluyordu.</verse>
				<verse number="38">O ise, kıçta olup yüzyastığı üzerinde uyuyordu. Onlar kendisini uyandırıp dediler: Muallim, helâk olmamıza aldırış etmiyor musun?</verse>
				<verse number="39">O da uyanıp yeli azarladı, ve denize: Sus, dur, dedi. Yel dindi, büyük limanlık oldu.</verse>
				<verse number="40">Ve onlara dedi: Neden korkaksınız? hâlâ imanınız yok mu?</verse>
				<verse number="41">Onlar da ziyadesile korkup birbirine diyorlardı: Acaba bu kimdir ki, hem yel hem deniz kendisine itaat ediyor?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">KARŞI yakaya, Gerasinilerin memleketine geldiler.</verse>
				<verse number="2">İsa kayıktan çıkınca murdar ruhu olan bir adam hemen kabirlerden çıkıp onu karşıladı.</verse>
				<verse number="3">Onun oturduğu yer kabirler arasında idi, ve kimse onu zincirle bile bağlıyamazdı;</verse>
				<verse number="4">çünkü çok kere bukağılar ve zincirlerle bağlanmıştı, zincirleri kırmış, bukağıları parçalamıştı; ve kimse onu zapt edemiyordu.</verse>
				<verse number="5">Daima, gece gündüz, dağlarda ve kabirlerde bağırırdı, ve kendisini taşlarla yaralardı.</verse>
				<verse number="6">İsayı uzaktan gördüğü zaman, koşup ona secde kıldı;</verse>
				<verse number="7">ve yüksek sesle bağırıp dedi: Ey İsa, Yüce Allahın Oğlu, benden sana ne? Allah hakkı için sana and veririm; bana azap etme.</verse>
				<verse number="8">Çünkü ona: Ey murdar ruh, bu adamdan çık, diyordu.</verse>
				<verse number="9">Ondan: Adın ne? diye sordu; ve ona dedi: Benim adım Lejiyondur, zira biz çokluğuz.</verse>
				<verse number="10">Kendilerini o diyardan dışarı çıkarmasın diye, ona çok yalvardı.</verse>
				<verse number="11">Orada, dağın yanında, büyük bir domuz sürüsü otlıyordu.</verse>
				<verse number="12">Ona yalvarıp dediler: Bizi o domuzlara gönder, içlerine girelim.</verse>
				<verse number="13">İsa da onlara izin verdi. Murdar ruhlar da çıkıp domuzlara girdiler, ve iki bin kadar olan o sürü uçurumdan aşağı denize atıldı, denizde boğuldu.</verse>
				<verse number="14">Onları güdenler kaçıp şehirde ve çiftliklerde haberi yaydılar. Ve vaki olanı görmeğe geldiler.</verse>
				<verse number="15">İsaya geldiler, ve kendisinde lejiyon bulunup cine tutulmuş olan adamı oturmuş, giyinmiş ve akıllanmış görerek korktular.</verse>
				<verse number="16">Görenler, cine tutulmuş olan adama ne olduğunu ve domuzlar hakkında onlara anlattılar.</verse>
				<verse number="17">Kendi sınırlarından çıksın diye ona yalvarmağa başladılar.</verse>
				<verse number="18">O, kayığa girince, cine tutulmuş olan adam kendisi ile beraber kalmak için ona yalvardı.</verse>
				<verse number="19">Ve İsa onu bırakmadı, ancak ona dedi: Evine, seninkilere git, ve Rabbin sana yaptığı bütün şeyleri ve sana merhamet eylediğini onlara haber ver.</verse>
				<verse number="20">O da gidip İsanın kendisine bütün ettiklerini Dekapoliste ilân etmeğe başladı; ve hepsi şaşıyorlardı.</verse>
				<verse number="21">İsa kayıkla yine karşı yakaya geçtiği zaman, yanına büyük kalabalık toplandı; o da denizin kıyısında idi.</verse>
				<verse number="22">Ve havra reislerinden Yairus adlı bir adam gelip onu görerek ayaklarına kapandı,</verse>
				<verse number="23">ona çok yalvarıp dedi: Kızcağızım son nefesindedir; gelip ellerini üzerine koy, ta ki, kurtulup yaşasın.</verse>
				<verse number="24">O da onunla gitti; ve büyük bir kalabalık ardınca gidip kendisini sıkıştırıyorlardı.</verse>
				<verse number="25">On iki yıldan beri kan akıntısına tutulmuş bir kadın,</verse>
				<verse number="26">bir çok hekimler elinden çok şeyler çekmişti, bütün varını sarfedip faide görmemiş, fakat daha kötüleşmiş idi,</verse>
				<verse number="27">İsa hakkındaki şeyleri işitip kalabalık içinde arkadan gelerek esvabına dokundu.</verse>
				<verse number="28">Çünkü: Yalnız esvabına dokunsam, kurtulacağım, diyordu.</verse>
				<verse number="29">Hemen kanının pınarı kurudu, kadın da o dertten iyi olduğunu bedeninde duydu.</verse>
				<verse number="30">Hemen İsa, nefsinde olan kuvvetin kendisinden çıktığını bilerek, kalabalık içinde dönüp: Esvabıma kim dokundu? dedi.</verse>
				<verse number="31">Şakirtleri de ona dediler: Kalabalığın seni sıkıştırdığını görüyorsun da: Bana kim dokundu mu diyorsun?</verse>
				<verse number="32">Bunu yapmış olanı görmek için etrafa bakınıyordu.</verse>
				<verse number="33">Kadın da kendisine vaki olanı bildiğinden, korkup titriyerek geldi; ayağına kapanıp ona bütün hakikati söyledi.</verse>
				<verse number="34">O da kadına dedi: Kızım, imanın seni kurtardı; selâmetle git, ve derdinden sağal.</verse>
				<verse number="35">İsa henüz söz söylemekte iken, havra reisinin evinden adamlar gelip dediler: Kızın öldü; artık niçin Muallime zahmet veriyorsun?</verse>
				<verse number="36">Fakat İsa söylenen sözü işitince, havra reisine dedi: Korkma, ancak iman et.</verse>
				<verse number="37">Petrus, Yakub, ve Yakubun kardeşi Yuhannadan başka kimseyi ardınca gelmeğe bırakmadı.</verse>
				<verse number="38">Havra reisinin evine gelip gürültüyü, ağlıyanları ve çığlık koparanları gördü.</verse>
				<verse number="39">Girdiği zaman, onlara dedi: Niçin gürültü ediyor, ve ağlıyorsunuz? çocuk ölmedi, ancak uyuyor.</verse>
				<verse number="40">Onlar ise, kendisine çok gülüyorlardı. Fakat kendisi hepsini dışarı çıkardıktan sonra, çocuğun babasını ve anasını ve beraberinde olanları alıp çocuğun olduğu yere girdi.</verse>
				<verse number="41">Çocuğun elini tutup ona: Talita kumi, dedi, ki tercümesi: Kızcağız, sana kalk diyorum, demektir.</verse>
				<verse number="42">Kız da hemen kalkıp gezdi; zira on iki yaşında idi. Hemen onlar pek çok şaştılar.</verse>
				<verse number="43">Onlara: Bunu kimse bilmesin, diye sıkı tenbih etti, ve kıza yemek için bir şey versinler diye söyledi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">ORADAN çıkıp kendi memleketine geldi, şakirtleri de ardınca gittiler.</verse>
				<verse number="2">Sebt günü olunca, havrada öğretmeğe başladı; çoğu onu işiterek şaşıp dediler: Bu adama bu şeyler neredendir? buna verilen hikmet nedir? onun ellerile yapılan böyle kudretli işler ne demektir?</verse>
				<verse number="3">Meryemin oğlu, ve Yakubun, Yosesin, Yahudanın ve Simunun kardeşi, dülger, bu değil mi? kızkardeşleri burada bizimle değil mi? Ve onda sürçtüler.</verse>
				<verse number="4">İsa da onlara dedi: Bir peygamber kendi memleketinden, akrabaları arasından ve evinden başka yerde itibarsız değildir.</verse>
				<verse number="5">Orada kudretli iş yapamadı, ancak bir kaç hasta üzerine ellerini koyup onları iyi etti.</verse>
				<verse number="6">Onların imansızlıklarına şaştı. Çevrede olan köyleri, talim ederek dolaşıyordu.</verse>
				<verse number="7">Onikileri yanına çağırıp onları ikişer ikişer göndermeğe başladı; onlara murdar ruhlar üzerine hâkimiyet verdi.</verse>
				<verse number="8">Onlara yol için bir değnekten başka hiç bir şey, ne torba, ne ekmek ve ne de kesede para almayıp,</verse>
				<verse number="9">fakat çarık giymelerini tenbih etti. Ve: İki gömlek giymeyin, dedi.</verse>
				<verse number="10">Ve onlara diyordu: Her nerede bir eve girerseniz, o yerden çıkıncıya kadar orada kalın.</verse>
				<verse number="11">Neresi sizi kabul etmezse, ve sizi dinlemezlerse, oradan çıkarken ayaklarınızın altındaki tozu onlara şehadet olsun diye silkin.</verse>
				<verse number="12">Onlar da çıkıp tövbe etsinler diye vâzettiler.</verse>
				<verse number="13">Çok cinleri çıkarıyorlar, ve çok hastaları yağ ile yağlıyıp iyi ediyorlardı.</verse>
				<verse number="14">Kıral Hirodes dahi işitti, çünkü onun ismi belli olmuştu. Ve diyordu: Vaftizci Yahya ölülerden kıyam etmiştir, bundan dolayı kendisinde kudretler işlemektedir.</verse>
				<verse number="15">Fakat başkaları: İlyadır, diyorlardı. Başkaları da: Peygamberlerden biri gibi bir peygamberdir, diyorlardı.</verse>
				<verse number="16">Fakat Hirodes, bunu işittiği zaman, dedi: Başını kestiğim Yahyadır; o kıyam etmiştir.</verse>
				<verse number="17">Çünkü Hirodes kendisi, göndererek Yahyayı tutup kardeşi Filipusun karısı Hirodiastan ötürü onu zindanda bağlamıştı; çünkü o kadınla evlenmişti.</verse>
				<verse number="18">Zira Yahya Hirodese: Kardeşinin karısını almak sana caiz değildir, derdi.</verse>
				<verse number="19">Hirodias ise, ona kin bağlıyıp, onu öldürmek istiyor, fakat yapamıyordu.</verse>
				<verse number="20">Çünkü Hirodes, salih ve mukaddes bir adam olduğunu bilerek, Yahyadan korkar, ve onu korurdu. Onu dinlediği zaman, çok şaşırırdı, ve onu sevinçle dinlerdi.</verse>
				<verse number="21">Hirodesin kendi doğum gününde büyük adamlarına, binbaşılara ve Galilenin ileri gelenlerine ziyafet verdiği münasip gün gelince,</verse>
				<verse number="22">Hirodiasın kızı girip oynadığı vakit, Hirodesin ve kendisile sofrada oturanların hoşuna gitti; ve kıral kıza dedi: Dile benden, ne istersen sana vereceğim.</verse>
				<verse number="23">Ve: Benden her ne dilersen, ülkemin yarısına kadar, sana vereceğim, diye ona and etti.</verse>
				<verse number="24">O da çıkıp anasına: Ne diliyeyim? dedi. Anası: Vaftizci Yahyanın başını, dedi.</verse>
				<verse number="25">Hemen çabucak kıralın yanına girip ondan diliyerek dedi: Vaftizci Yahyanın başını tepsi içinde şimdi bana vermeni isterim.</verse>
				<verse number="26">Kıral çok kederlendi; fakat yeminleri ve sofrada kendisile oturanlardan ötürü kızı reddetmek istemedi.</verse>
				<verse number="27">Kıral hemen muhafız askerinden birini gönderip onun başını getirmesini emretti. O da gidip zindanda onun başını kesti;</verse>
				<verse number="28">başını bir tepsi içinde getirdi ve onu kıza verdi; kız da anasına verdi.</verse>
				<verse number="29">Yahyanın şakirtleri ise, işittikleri zaman, geldiler, cesedini kaldırdılar, ve onu kabre koydular.</verse>
				<verse number="30">Resuller İsanın yanına toplanıp ne yaptılar ve ne talim ettilerse, hepsini ona söylediler.</verse>
				<verse number="31">O da onlara dedi: Sizler ayrıca bir ıssız yere gelin, ve biraz dinlenin. Çünkü gelen gidenler çoktu, şöyle ki, yemek yemeğe vakitleri yoktu.</verse>
				<verse number="32">İmdi, kayıkla ayrıca bir ıssız yere gittiler.</verse>
				<verse number="33">Giderlerken halk onları gördü, bir çoğu da onları tanıdılar, ve bütün şehirlerden oraya yaya seğirdip onlardan önce vardılar.</verse>
				<verse number="34">O da çıkıp büyük bir kalabalık gördü ve onlara acıdı, zira çobanı olmıyan koyunlar gibi idiler; ve onlara çok şeyler öğretmeğe başladı.</verse>
				<verse number="35">Artık vakit çok geç olduğundan, şakirtleri ona gelip dediler: Burası bir ıssız yerdir, zaten saat de geçtir;</verse>
				<verse number="36">onları salıver de, çevrede olan çiftliklere ve köylere gidip kendilerine yiyecek satın alsınlar.</verse>
				<verse number="37">Fakat o kendilerine cevap verip: Onlara siz yiyecek verin, dedi. Ve ona dediler: Gidip iki yüz dinarlık ekmek mi alıp da onlara yedirelim?</verse>
				<verse number="38">O da onlara dedi: Kaç ekmeğiniz var? gidin, bakın. Onlar da öğrenip: Beş ekmek ve iki balığımız var, dediler.</verse>
				<verse number="39">Onlara hepsinin bölük bölük yeşil otların üzerine oturmalarını emretti.</verse>
				<verse number="40">Onlar da yüzer, ellişer, küme küme oturdular.</verse>
				<verse number="41">Beş ekmeği ve iki balığı alıp göke bakarak şükran duası etti, ve önlerine koymak için ekmekleri kırıp şakirtlerine verdi; iki balığı da hepsine pay etti.</verse>
				<verse number="42">Hepsi yiyip doydular.</verse>
				<verse number="43">Parçalardan ve balıklardan on iki küfe dolusu kaldırdılar.</verse>
				<verse number="44">O ekmeklerden yiyenler beş bin erkek idiler.</verse>
				<verse number="45">Halkı salıverinciye kadar, hemen kayığa binip kendisinden önce karşı yakaya, Beytsaydaya, geçsinler diye şakirtlerini zorladı.</verse>
				<verse number="46">Onları uğurladıktan sonra, dua etmek için dağa gitti.</verse>
				<verse number="47">Akşam olunca, kayık denizin ortasında idi, o ise, yalnız başına karada idi.</verse>
				<verse number="48">Onların kürek çekmekte, sıkıntıda olduklarını gördü, çünkü yel onlara karşı idi. Gecenin dördüncü nöbeti sularında denizin üzerinde yürüyerek yanlarına geldi; ve sanki onları geçmek istiyordu.</verse>
				<verse number="49">Fakat onlar kendisini deniz üzerinde yürür görünce, bir hayalet sandılar, ve bağırdılar;</verse>
				<verse number="50">çünkü hepsi onu görüp şaşkınlığa düştüler. Fakat hemen: Cesur olun, benim, korkmayın, diyerek onlara söyledi.</verse>
				<verse number="51">Yanlarına kayığa bindi, yel de dindi; onlar içlerinden pek çok şaştılar;</verse>
				<verse number="52">zira ekmekler işini anlamadılar, fakat yürekleri katılaşmıştı.</verse>
				<verse number="53">Karşıya geçtikleri zaman, Cenesarette karaya vardılar, kıyıya bağlandılar.</verse>
				<verse number="54">Kayıktan çıkınca, halk hemen onu tanıyıp</verse>
				<verse number="55">bütün çevredeki havaliyi koşarak dolaştılar; İsanın nerede olduğunu işiterek hastaları döşeklerde taşıyıp oraya götürmeğe başladılar.</verse>
				<verse number="56">Ve köylere, şehirlere, veya çiftliklere, her nereye girerse, hastaları meydanlara koyuyorlardı, ve ancak esvabının eteğine dokunsunlar diye ona yalvarıyorlardı. Dokunanların hepsi de iyi oluyorlardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">FERİSİLER ve Yeruşalimden gelmiş olan bazı yazıcılar İsanın yanına toplandılar,</verse>
				<verse number="2">ve onun şakirtlerinden bazısının murdar, yani, yıkanmamış ellerle ekmeklerini yemekte olduklarını gördüler.</verse>
				<verse number="3">(Çünkü Ferisiler ve bütün Yahudiler ihtiyarların ananesini tutup ellerini iyice yıkamadıkça yemezler;</verse>
				<verse number="4">ve çarşıdan geldikleri vakit yıkanmadıkça yemezler; ve başka çok şeyler, kâselerin, çanakların ve bakır kapların yıkanması vardır ki, bunları tutmağı kabul etmişlerdir.)</verse>
				<verse number="5">Ferisiler ile yazıcılar ona sordular: Şakirtlerin niçin ihtiyarların ananesine göre yürümiyorlar, ve murdar ellerle ekmeklerini yiyorlar?</verse>
				<verse number="6">Onlara dedi: İşaya siz ikiyüzlülerden ötürü iyi peygamberlik etmiştir, nasıl ki yazılmıştır: “Bu kavm dudakları ile beni sayarlar, Fakat onların yüreği benden uzaktır.</verse>
				<verse number="7">Ve talimat olarak insan emirlerini öğretip, Boş yere bana taparlar.”</verse>
				<verse number="8">Siz Allahın emrini bırakıp insanların ananesini tutuyorsunuz.</verse>
				<verse number="9">Ve onlara dedi: Kendi ananenizi tutmak için Allahın emrini ne güzel reddedersiniz!</verse>
				<verse number="10">Zira Musa demiştir: “Babana anana hürmet et;” ve: “Babaya yahut anaya kötü söyliyen mutlaka öldürülsün.”</verse>
				<verse number="11">Fakat siz dersiniz: Eğer bir adam babasına yahut anasına: Benden sana faide olacak şey kurbandır, yani, vakfedilmiştir, derse,</verse>
				<verse number="12">artık babasına anasına hiç bir şey yapmağa onu bırakmazsınız.</verse>
				<verse number="13">Böylece naklettiğiniz ananenizle Allahın kelâmını bozarsınız, ve bunun gibi çok şeyler yaparsınız.</verse>
				<verse number="14">Halkı tekrar yanına çağırıp onlara dedi: Hepiniz beni dinleyin ve anlayın;</verse>
				<verse number="15">insanın dışından kendisine girip onu kirletebilecek bir şey yoktur; fakat insanı kirleten insandan çıkan şeylerdir.</verse>
				<verse number="16"></verse>
				<verse number="17">Halkın yanından eve girince, şakirtleri ona meseli sordular.</verse>
				<verse number="18">O da onlara dedi: Siz de mi böyle anlayışsızsınız? Anlamıyor musunuz ki, insana dışardan her ne girse, onu kirletemez?</verse>
				<verse number="19">çünkü yüreğine değil, fakat karnına girer, ve mecraya çıkar. Bunu demekle bütün yemekleri temiz etti.</verse>
				<verse number="20">Ve dedi: İnsandan çıkan şeydir ki, insanı kirletir.</verse>
				<verse number="21">Çünkü içten, insanların yüreğinden, kötü düşünceler, fuhuşlar, hırsızlıklar, katiller, zinalar,</verse>
				<verse number="22">tamahlar, kötülükler, hile, şehvet, kemgözlük, küfür, gurur ve akılsızlık çıkar.</verse>
				<verse number="23">Bütün bu kötü şeyler içten çıkarlar, ve insanı kirletirler.</verse>
				<verse number="24">Oradan kalkıp Sur ve Sayda sınırlarına gitti. Bir eve girip kimsenin bilmesini istemedi; ve gizlenemedi.</verse>
				<verse number="25">Fakat küçük kızında murdar ruh olan bir kadın, İsa hakkında haber aldı, ve hemen gelip ayaklarına düştü.</verse>
				<verse number="26">O kadın Yunanlı olup Suriyeli Fenike ırkındandı. Kızından cini çıkarmasını ona yalvardı.</verse>
				<verse number="27">İsa ona dedi: Bırak, önce çocuklar doysunlar; çünkü çocukların ekmeğini alıp onu köpeklere atmak iyi değildir.</verse>
				<verse number="28">Kadın da cevap verip ona dedi: Evet, ya Rab, köpekler de sofra altında çocukların kırıntılarından yerler.</verse>
				<verse number="29">O da ona dedi: Bu sözden dolayı git, cin senin kızından çıkmıştır.</verse>
				<verse number="30">Kadın evine gidip cini çıkmış ve kızı yatakta yatar buldu.</verse>
				<verse number="31">Yine Sur sınırlarından çıkıp Sayda içinden Dekapolis sınırları ortasından Galile denizine geldi.</verse>
				<verse number="32">Ona sağır ve peltek birini getirdiler; ve elini üzerine koysun diye ona yalvardılar.</verse>
				<verse number="33">O da kalabalıktan ayrıca bir yana onu alıp kulaklarına parmaklarını koydu, ve tükürüp diline dokundu.</verse>
				<verse number="34">Göke bakarak, ah edip ona: Effata, yani, Açıl, dedi.</verse>
				<verse number="35">Kulakları açıldı, ve dilinin bağı çözülüp düzgün söyledi.</verse>
				<verse number="36">Onlara kimseye söylemesinler diye tenbih etti; fakat ne kadar ziyade tenbih ederse, onlar o kadar çok ilân ediyorlardı.</verse>
				<verse number="37">Pek çok şaşıp diyorlardı: Her şeyi iyi yaptı; hem sağırları işittiriyor, hem dilsizleri söyletiyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">Ogünlerde yine büyük bir kalabalık oldu; ve onların yiyeceği olmadığından şakirtlerini yanına çağırıp onlara dedi:</verse>
				<verse number="2">Halka acıyorum, çünkü şimdi üç gündür benimle beraber bulunuyorlar, ve yiyecek bir şeyleri yok.</verse>
				<verse number="3">Eğer onları evlerine aç salıverirsem, yolda bayılacaklar; bazıları da uzaktan geldiler.</verse>
				<verse number="4">Şakirtleri ona cevap verdiler: Burada ıssız yerde, bunları ekmekle insan nereden doyurabilecektir?</verse>
				<verse number="5">Onlara sordu: Kaç ekmeğiniz var? Onlar da: Yedi, dediler.</verse>
				<verse number="6">Yere otursunlar diye halka emretti; ve yedi ekmeği alıp şükrettikten sonra kırdı, önlerine koymak üzre şakirtlerine verdi; onlar da halkın önüne koydular.</verse>
				<verse number="7">Bir kaç küçük balıkları da vardı; şükran duasını ettikten sonra, bunları da önlerine koysunlar diye onlara söyledi.</verse>
				<verse number="8">Yediler ve doydular; artan parçalardan yedi sepet kaldırdılar.</verse>
				<verse number="9">Dört bin kişi kadar idiler; ve onları salıverdi.</verse>
				<verse number="10">Hemen şakirtleri ile kayığa binip Dalmanuta taraflarına geldi.</verse>
				<verse number="11">Ferisiler çıkıp onunla çekişmeğe başladılar; onu deniyerek ondan gökten bir alâmet istediler.</verse>
				<verse number="12">O da ruhunda derin ah edip dedi: Niçin bu nesil bir alâmet arıyor? Doğrusu size derim: Bu nesle bir alâmet verilmiyecektir.</verse>
				<verse number="13">Onları bırakıp yine kayığa binerek karşı yakaya gitti.</verse>
				<verse number="14">Ekmek almağı unuttular; ve kayıkta yanlarında bir ekmekten başka yoktu.</verse>
				<verse number="15">İsa ise onlara tenbih edip dedi: Sakının, Ferisilerin hamurundan ve Hirodesin hamurundan kaçının.</verse>
				<verse number="16">Onlar da birbirlerile söyleşip: Bizim ekmeğimiz olmadığı içindir, dediler.</verse>
				<verse number="17">İsa bunu bilerek onlara dedi: Niçin ekmeğiniz olmadığını söyleşiyorsunuz? Hâlâ akıl erdirmiyor ve anlamıyor musunuz? yüreğiniz katılaşmış mı?</verse>
				<verse number="18">Gözleriniz varken görmiyor musunuz? kulaklarınız varken işitmiyor musunuz? ve hatırlamıyor musunuz?</verse>
				<verse number="19">Ben beş ekmeği beş bin kişiye parçaladığım zaman, kaç küfe dolusu parçalar kaldırdınız? Onlar da ona: On iki, dediler.</verse>
				<verse number="20">Yedi ekmeği dört bin kişiye parçaladığım zaman, kaç sepet dolusu parçalar kaldırdınız? Onlar da: Yedi, dediler.</verse>
				<verse number="21">Onlara dedi: Hâlâ anlamıyor musunuz?</verse>
				<verse number="22">Beytsaydaya geldiler. Yanına bir kör getirip ona dokunsun diye kendisine yalvardılar.</verse>
				<verse number="23">Ve körü elinden tutup onu köyden dışarı çıkardı; ve gözlerine tükürüp ellerini üzerine koyduğu zaman, ona: Bir şey görüyor musun? diye sordu.</verse>
				<verse number="24">O yukarı bakıp dedi: Adamlar görüyorum, çünkü yürüyen ağaçlar gibi şeyler seçiyorum.</verse>
				<verse number="25">Sonra ellerini yine onun gözleri üzerine koydu; kör dikkatle baktı, sağaldı, ve bütün şeyleri berrak gördü.</verse>
				<verse number="26">İsa da onu evine gönderip: Köye bile girme, dedi.</verse>
				<verse number="27">Ve İsa kendi şakirtleri ile Filipus Kayseriyesinin köylerine çıktı; yolda şakirtlerine sorup onlara dedi: Halkın dediğine göre ben kimim?</verse>
				<verse number="28">Onlar da cevap verip dediler: Vaftizci Yahya; başkaları: İlya; başkaları da: Peygamberlerden biridir, diyorlar.</verse>
				<verse number="29">O da onlara sordu: Ya siz, ben kimim dersiniz? Petrus ona cevap verip: Sen Mesihsin, dedi.</verse>
				<verse number="30">O da kendi hakkında kimseye söylemesinler diye onlara sıkıca tenbih etti.</verse>
				<verse number="31">İnsanoğlunun çok şeyler çekmesi, ihtiyarlar, başkâhinler ve yazıcılar tarafından reddolunması, öldürülmesi ve üç gün sonra kıyam etmesi gerek olduğunu onlara öğretmeğe başladı.</verse>
				<verse number="32">Bu sözü açıkça söyliyordu. Petrus da onu bir yana alıp azarlamağa başladı.</verse>
				<verse number="33">Fakat o dönerek şakirtlerine bakıp Petrusu azarladı ve: Çekil arkama, Şeytan, çünkü sen Allah şeylerini değil, ancak insan şeylerini düşünüyorsun, dedi.</verse>
				<verse number="34">İsa halkı kendi şakirtlerile yanına çağırıp onlara dedi: Bir kimse arkamdan gelmek isterse, kendisini inkâr etsin, ve haçını yüklenip ardımca gelsin.</verse>
				<verse number="35">Çünkü kim canını kurtarmak isterse, onu zayedecektir; ve kim benim ve incilin uğrunda canını zayederse, onu kurtaracaktır.</verse>
				<verse number="36">Zira bir adam bütün dünyayı kazanıp da kendi canını zayederse, ne kâr eder?</verse>
				<verse number="37">Zira bir adam canına bedel ne verebilir?</verse>
				<verse number="38">Çünkü bu zina ve günah işleyici nesil içinde kim benden ve sözlerimden utanırsa, İnsanoğlu da Babasının izzetinde mukaddes meleklerile geldiği zaman, ondan utanacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">ONLARA dedi: Doğrusu size derim: Burada duranlardan bazıları var ki, Allahın melekûtunun kudretle geldiğini görmeden, ölümü hiç tatmıyacaklardır.</verse>
				<verse number="2">İsa altı gün sonra, Petrus, Yakub ve Yuhannayı yanına aldı, ve onları ayrıca yalnız başlarına yüksek bir dağa çıkardı; ve önlerinde heyeti değişildi.</verse>
				<verse number="3">Onun esvabı parlak, gayetle ak oldu, ki, yeryüzünde hiç bir çırpıcı onları böyle ağartamaz.</verse>
				<verse number="4">İlya ve Musa kendilerine göründüler, ve onlar İsa ile konuşuyorlardı.</verse>
				<verse number="5">Ve Petrus İsaya cevap verip dedi: Rabbi, bizim için burada bulunmak iyidir; biri sana, biri Musaya, ve biri İlyaya üç çardak kuralım.</verse>
				<verse number="6">Çünkü ne cevap vereceğini bilmiyordu; çünkü çok korkmuşlardı.</verse>
				<verse number="7">Bir bulut gelip onlara gölge saldı; ve buluttan: Sevgili Oğlum budur; onu dinleyin, diye bir ses geldi.</verse>
				<verse number="8">Birdenbire çevrelerine bakıp yalnız İsadan başka artık yanlarında kimseyi görmediler.</verse>
				<verse number="9">Dağdan inerlerken, İnsanoğlu ölülerden kıyam etmeden evel gördüklerini kimseye söylemesinler diye, onlara tenbih etti.</verse>
				<verse number="10">Onlar da bu sözü aralarında saklayıp ölülerden kıyam etmek ne olduğunu birbirlerinden sorarlardı.</verse>
				<verse number="11">Ve ondan sorup dediler: Yazıcılar niçin: Önce İlya gelmelidir, diyorlar?</verse>
				<verse number="12">O da onlara dedi: Gerçi İlya önce gelip her şeyi yerine kor; ve çok şeyler çekip tahkir olunacak, diye İnsanoğlu hakkında nasıl yazılmıştır?</verse>
				<verse number="13">Fakat ben size derim: Hem İlya geldi, hem de kendi hakkında yazılmış olduğu gibi, her istediklerini ona yaptılar.</verse>
				<verse number="14">Şakirtlerin yanına geldikleri zaman, çevrelerinde bir büyük kalabalık, ve onlarla mubahase eden yazıcılar gördüler.</verse>
				<verse number="15">Hemen bütün kalabalık onu görünce, çok şaştılar, ve ona seğirdip kendisini selâmladılar.</verse>
				<verse number="16">İsa onlara sordu: Bunlar ile ne mubahase ediyorsunuz?</verse>
				<verse number="17">Halktan biri ona cevap verdi: Muallim, ben sana dilsiz ruhu olan oğlumu getirdim;</verse>
				<verse number="18">ruh onu her nerede tutarsa, kendisini yere çarpıyor; o köpürüyor, dişlerini gıcırdatıyor, ve kuruyor. Senin şakirtlerine: Ruhu çıkarın, dedim, yapamadılar.</verse>
				<verse number="19">İsa da onlara cevap verip dedi: Ey imansız nesil, ne vakte kadar sizinle beraber olacağım? ne vakte kadar size dayanacağım? çocuğu bana getirin.</verse>
				<verse number="20">Onu kendisine getirdiler; ve onu görünce, hemen ruh çocuğu çok sarstı, ve yere düşüp köpürerek yuvarlanıyordu.</verse>
				<verse number="21">İsa babasına sordu: Bu hal başına geleli ne kadar zamandır? O da dedi: Çocukluktan beri.</verse>
				<verse number="22">Ve helâk etsin diye bir çok defa onu hem ateşe, hem suya attı; fakat eğer bir şey yapabilirsen, bize acı, ve yardım et.</verse>
				<verse number="23">İsa ona dedi: Eğer yapabilirsen! İman edene her şey mümkündür.</verse>
				<verse number="24">Çocuğun babası hemen bağırıp dedi: İman ederim; benim imansızlığıma yardım eyle.</verse>
				<verse number="25">İsa da halkın koşuşup geldiğini görünce, murdar ruhu azarlıyıp ona dedi: Ey dilsiz ve sağır ruh, sana emrediyorum, ondan çık, ve artık ona girme.</verse>
				<verse number="26">Ruh da bağırıp onu şiddetle sarsarak çıktı; çocuk ölü gibi oldu; şöyle ki, çoğu: Öldü, dediler.</verse>
				<verse number="27">Fakat İsa onu elinden tutup kaldırdı, ve çocuk kalktı.</verse>
				<verse number="28">İsa eve girdikten sonra, şakirtleri ondan ayrıca sordular: Niçin biz onu çıkaramadık?</verse>
				<verse number="29">Onlara dedi: Bu cins duadan başka bir şey ile çıkarılamaz.</verse>
				<verse number="30">Oradan gidip Galile içinden geçiyorlardı, ve İsa kimsenin bilmesini istemiyordu.</verse>
				<verse number="31">Zira şakirtlerine öğretir, ve onlara derdi: İnsanoğlu insanların ellerine verilecek ve onu öldürecekler; ve öldürüldükten üç gün sonra kıyam edecektir.</verse>
				<verse number="32">Fakat onlar bu sözü anlamıyıp kendisinden sormağa korkarlardı.</verse>
				<verse number="33">Kefernahuma geldiler; evde iken onlara sordu: Yolda aranızda ne söyleştiniz?</verse>
				<verse number="34">Onlar ise sustular; çünkü yolda: Hangimiz en büyüktür? diye birbirlerile söyleşmişlerdi.</verse>
				<verse number="35">O oturduktan sonra, Onikileri çağırıp onlara dedi: Eğer bir kimse birinci olmak isterse, hepsinin sonuncusu, ve hepsinin hizmetçisi olacaktır.</verse>
				<verse number="36">Bir çocuk alıp onu ortalarında durdurdu; ve onu kucaklıyıp onlara dedi:</verse>
				<verse number="37">Her kim böyle çocuklardan birini benim namıma kabul ederse, beni kabul eder; ve her kim beni kabul ederse, beni değil, fakat beni göndereni kabul eder.</verse>
				<verse number="38">Yuhanna ona dedi: Muallim, biz senin isminle cinleri çıkaran bir adam gördük ve ona mani olduk, çünkü ardımızca gelmiyordu.</verse>
				<verse number="39">Fakat İsa dedi: Ona mani olmayın; zira hiç bir adam yoktur ki, benim ismimle kudretli iş yapsın da hemen beni kötülesin.</verse>
				<verse number="40">Zira bize karşı olmıyan bizim tarafımızdandır.</verse>
				<verse number="41">Çünkü, doğrusu size derim: Siz Mesihin olduğunuz için kim size bir bardak su içirirse, karşılığını hiç zayetmiyecektir.</verse>
				<verse number="42">Bana iman eden bu küçüklerden birini kim sürçtürürse, boynuna büyük bir değirmen taşı takılıp denize atılması kendisi için daha iyidir.</verse>
				<verse number="43">Eğer elin sürçmene sebep oluyorsa, onu kes; senin için hayata çolak olarak girmek iki elin olarak cehenneme, sönmez ateşe, atılmaktan iyidir.</verse>
				<verse number="44"></verse>
				<verse number="45">Eğer ayağın sürçmene sebep oluyorsa, onu kes; senin için topal olarak hayata girmek iki ayağın olarak cehenneme atılmaktan iyidir.</verse>
				<verse number="46"></verse>
				<verse number="47">Eğer gözün sürçmene sebep oluyorsa, onu çıkar; senin için bir gözün olarak Allahın melekûtuna girmek, iki gözün olarak cehenneme atılmaktan iyidir;</verse>
				<verse number="48">orada onların kurdu ölmez, ve ateşi sönmez.</verse>
				<verse number="49">Zira herkes ateşle tuzlanacaktır.</verse>
				<verse number="50">Tuz iyidir; fakat eğer tuz kendi tuzluğunu kaybederse, ne ile ona tat verirsiniz? Kendinizde tuz olsun, ve birbirinizle selâmet üzre olun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">ORADAN kalkıp Yahudiye sınırlarına ve Erdenin ötesine geldi; yanına kalabalıklar yine toplandılar; ve âdeti üzre onlara yine öğretiyordu.</verse>
				<verse number="2">Ferisiler geldiler, ve onu deniyerek: Adama karısını boşamak caiz mi? diye kendisinden sordular.</verse>
				<verse number="3">O da cevap verip onlara dedi: Musa size ne emretti?</verse>
				<verse number="4">Onlar da dediler: Musa bir boş kâğıdı yazmağa ve kadını boşamağa müsaade etmiştir.</verse>
				<verse number="5">Fakat İsa onlara dedi: Yüreklerinizin katılığından dolayı size bu emri yazdı.</verse>
				<verse number="6">Fakat hilkatin başlangıcından Allah onları erkek ve dişi yarattı.</verse>
				<verse number="7">Bunun için bir adam babasını anasını bırakacak, karısına yapışacaktır;</verse>
				<verse number="8">ikisi de bir beden olacaktır; şöyle ki, onlar artık iki değil, fakat bir bedendirler.</verse>
				<verse number="9">İmdi, Allahın birleştirdiğini insan ayırmasın.</verse>
				<verse number="10">Şakirtler evde bunun için yine kendisinden sordular.</verse>
				<verse number="11">Onlara dedi: Kim karısını boşar, ve başkası ile evlenirse, ona karşı zina eder;</verse>
				<verse number="12">ve kadın kocasını boşar ve bir başkası ile evlenirse, zina eder.</verse>
				<verse number="13">Onlara dokunsun diye kendisine çocuklar getiriyorlardı; fakat şakirtler getirenleri azarladılar.</verse>
				<verse number="14">İsa bunu görünce, gücenip onlara dedi: Bırakın, çocuklar bana gelsinler; onlara mani olmayın; çünkü Allahın melekûtu bu gibilerindir.</verse>
				<verse number="15">Doğrusu size derim: Kim Allahın melekûtunu çocuk gibi kabul etmezse, ona asla giremez.</verse>
				<verse number="16">Ve onları kucaklıyıp ellerini üzerlerine koyarak hayır dua etti.</verse>
				<verse number="17">Yola çıkarken biri yanına koştu, ve önünde diz çöküp kendisinden sordu: İyi Muallim, ebedî hayatı miras almak için ne yapayım?</verse>
				<verse number="18">İsa da ona dedi: Niçin bana iyi diyorsun? birden başka kimse iyi değildir, o da Allahtır.</verse>
				<verse number="19">Emirleri bilirsin: “Katletmiyesin; Zina etmiyesin; Çalmıyasın; Yalan şehadet etmiyesin; Gadretmiyesin; Babana ve anana hürmet et.”</verse>
				<verse number="20">Ona dedi: Muallim, bütün bu şeyleri çocukluğumdan beri tuttum.</verse>
				<verse number="21">İsa ona baktı ve onu sevdi, ve kendisine dedi: Bir şeyin eksik; git, nen varsa satıp fakirlere ver, gökte hazinen olacaktır; ve gel, benim ardımca yürü.</verse>
				<verse number="22">Fakat bu söz üzerine adamın yüzü bozuldu, ve kederli gitti; çünkü çok malı vardı.</verse>
				<verse number="23">İsa etrafına bakıp şakirtlerine dedi: Serveti olanlar Allahın melekûtuna ne kadar güçlükle gireceklerdir!</verse>
				<verse number="24">Şakirtler onun sözlerine şaştılar. Fakat İsa yine cevap verip onlara dedi: Çocuklar, Allahın melekûtuna girmek ne güçtür!</verse>
				<verse number="25">Devenin iğne deliğinden geçmesi, zengin adamın Allahın melekûtuna girmesinden daha kolaydır.</verse>
				<verse number="26">Birbirlerine: Öyle ise kim kurtulabilir? diyerek pek çok şaştılar.</verse>
				<verse number="27">İsa onlara bakıp dedi: İnsan indinde bu imkânsızdır, fakat Allah indinde değil; zira Allah indinde her şey mümkündür.</verse>
				<verse number="28">Petrus ona: İşte, biz her şeyi bıraktık, ve senin ardınca geldik, demeğe başladı.</verse>
				<verse number="29">İsa dedi: Doğrusu size derim: Hiç kimse yoktur ki, benim uğruma ve incil uğruna ev, ya kardeşler, ya kızkardeşler, ya ana, ya baba, ya çocuklar, yahut tarlalar bırakmış olsun da</verse>
				<verse number="30">şimdi, bu zamanda, yüz misli evler, kardeşler, kızkardeşler, analar ve çocuklar ve tarlalar, ezalarla beraber, ve gelecek dünyada ebedî hayat almasın.</verse>
				<verse number="31">Fakat çok birinciler sonuncu, ve sonuncular birinci olacaklardır.</verse>
				<verse number="32">Yolda Yeruşalime çıkıyorlardı; İsa önlerinden gidiyordu, ve şakirtleri şaşıyorlardı; ardınca gidenler de korkuyorlardı. Yine Onikileri yanına alıp kendisine olacak şeyleri onlara söylemeğe başladı:</verse>
				<verse number="33">İşte, Yeruşalime çıkıyoruz; İnsanoğlu başkâhinler ve yazıcılar eline verilecek; onu ölüme mahkûm edecekler; ve onu Milletlere vereceklerdir;</verse>
				<verse number="34">onunla eğlenecekler, ve üzerine tükürecekler, onu kamçılıyacaklar ve öldüreceklerdir; ve üç gün sonra kıyam edecektir.</verse>
				<verse number="35">Zebedinin oğulları Yakub ve Yuhanna ona yaklaşıp dediler: Muallim, senden her ne dilersek bize yapmanı isteriz.</verse>
				<verse number="36">Onlara dedi: Size ne yapmamı istiyorsunuz?</verse>
				<verse number="37">Onlar da kendisine dediler: Bize ihsan et, senin izzetinde birimiz sağında, birimiz solunda oturalım.</verse>
				<verse number="38">İsa da onlara dedi: Siz ne dilediğinizi bilmiyorsunuz. Benim içeceğim kâseyi içebilir misiniz? ve vaftiz edileceğim vaftizle vaftiz edilebilir misiniz?</verse>
				<verse number="39">Ona: Edebiliriz, dediler. İsa onlara dedi: Siz içeceğim kâseyi içeceksiniz, ve vaftiz edileceğim vaftizle vaftiz edileceksiniz;</verse>
				<verse number="40">fakat sağımda veya solumda oturmağı vermek benim elimde değil; ancak kimlere hazırlandı ise, onlar içindir.</verse>
				<verse number="41">On şakirt bunu işiterek Yakub ve Yuhannaya gücenmeğe başladılar.</verse>
				<verse number="42">İsa onları yanına çağırıp kendilerine dedi: Bilirsiniz ki, Milletler arasında reis geçinenler onlara saltanat ederler, ve büyükleri üzerlerine hâkimiyet sürerler.</verse>
				<verse number="43">Fakat aranızda böyle değildir; aranızda ise, kim büyük olmak isterse, hizmetçiniz olsun;</verse>
				<verse number="44">ve aranızda kim birinci olmak isterse, hepsinin kulu olsun.</verse>
				<verse number="45">Zira İnsanoğlu da kendisine hizmet edilmeğe değil, ancak hizmet etmeğe, ve bir çokları için canını fidye vermek için geldi.</verse>
				<verse number="46">Erihaya geldiler; İsa şakirtleri ve büyük kalabalık ile Erihadan çıkarken, Timeus oğlu Bartimeus adında kör bir dilenci yol kenarında oturuyordu.</verse>
				<verse number="47">Onun Nâsıralı İsa olduğunu işitince, bağırıp: Ey Davud oğlu İsa, bana merhamet eyle, demeğe başladı.</verse>
				<verse number="48">Sussun diye çok kimseler onu azarladı; fakat o: Ey Davud oğlu, bana merhamet eyle, diye daha çok bağırdı.</verse>
				<verse number="49">İsa da durup: Onu çağırın, dedi. Ve onlar körü çağırıp: Cesur ol, kalk, seni çağırıyor, dediler.</verse>
				<verse number="50">O da abasını atarak sıçrayıp İsaya geldi.</verse>
				<verse number="51">İsa cevap verip ona dedi: Ne istiyorsun ki, sana yapayım? Kör de ona dedi: Rabbuni, gözlerim görsün.</verse>
				<verse number="52">İsa da ona dedi: Git, imanın seni kurtardı. Ve hemen gözleri gördü ve yolda onun ardınca gitti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">YERUŞALİME ve Zeytinlik dağında Beytfaci ile Beytanyaya yaklaştıkları zaman, şakirtlerinden ikisini gönderip onlara dedi:</verse>
				<verse number="2">Karşınızdaki köye gidin. Hemen oraya girince, daha kimse üzerine binmemiş, bağlı bir sıpa bulacaksınız; onu çözüp bana getirin.</verse>
				<verse number="3">Eğer biri size: Niçin bunu yapıyorsunuz? derse: Rabbin buna ihtiyacı var, ve onu hemen buraya geri gönderir, diyin.</verse>
				<verse number="4">Gittiler, yol üzerinde dışarda kapının yanına bağlı bir sıpa buldular; ve onu çözdüler.</verse>
				<verse number="5">Orada duranlardan bazısı dediler: Sıpayı çözüp ne yapıyorsunuz?</verse>
				<verse number="6">Şakirtler de İsanın söylemiş olduğu gibi onlara söylediler; ve adamlar onları bıraktılar.</verse>
				<verse number="7">Sıpayı İsaya getirdiler, üzerine esvaplarını koydular; İsa da üzerine bindi.</verse>
				<verse number="8">Bir çokları kendi esvaplarını, başkaları da tarlalardan dallar keserek yola serdiler.</verse>
				<verse number="9">Önünden gidenler ve ardından gelenler bağırıyorlardı: Osanna! Rabbin isminde gelen mubarektir;</verse>
				<verse number="10">babamız Davudun gelen melekûtu mubarektir. En yücelerde Osanna!</verse>
				<verse number="11">İsa Yeruşalime, mabede, girdi; ve etrafına her şeye baktıktan sonra, zaten akşam vakti olduğundan, Onikilerle Beytanyaya gitti.</verse>
				<verse number="12">Ertesi gün, Beytanyadan çıktıkları zaman, acıktı.</verse>
				<verse number="13">Uzakta yapraklı bir incir ağacı görüp belki onda bir şey bulurum diye geldi; yanına varınca üzerinde yapraklardan başka bir şey bulmadı; çünkü incir mevsimi değildi.</verse>
				<verse number="14">İsa cevap verip ona dedi: Artık hiç kimse senden ebediyen meyva yemesin. Şakirtleri de bunu işittiler.</verse>
				<verse number="15">Yeruşalime geldiler; İsa mabede girip mabette olan satıcıları ve alıcıları dışarı atmağa başladı, ve sarrafların masalarını, ve güvercin satanların iskemlelerini devirdi;</verse>
				<verse number="16">ve bırakmıyordu ki, kimse mabedin içinden bir kap geçirsin.</verse>
				<verse number="17">Ve öğretip onlara diyordu: “Bütün milletler için benim evime dua evi denilecek,” diye yazılmış değil midir? fakat siz onu “haydut ini” ettiniz.</verse>
				<verse number="18">Başkâhinler ve yazıcılar bunu işitip onu nasıl helâk edeceklerini araştırıyorlardı; zira kendisinden korkuyorlardı, çünkü bütün halk onun öğretişine çok şaştılar.</verse>
				<verse number="19">Akşam olunca, şehirden dışarı çıkarlardı.</verse>
				<verse number="20">Sabahlayın, yanından geçerlerken, incir ağacını kökünden kurumuş gördüler.</verse>
				<verse number="21">Ve Petrus hatırlıyıp ona dedi: Rabbi, işte, lânet ettiğin incir ağacı kurudu.</verse>
				<verse number="22">İsa da cevap verip onlara dedi: Allaha imanınız olsun.</verse>
				<verse number="23">Doğrusu size derim: Kim bu dağa: Kalk, denize atıl, diyecek olur, ve yüreğinde şüphe bulunmaz, ancak her dediğinin olacağına iman ederse, kendisine olacaktır.</verse>
				<verse number="24">Bunun için size derim: Dua edip dilediğiniz her şeyi almış olduğunuza iman edin, ve size olacaktır.</verse>
				<verse number="25">Ve duaya durduğunuz zaman, kimseye karşı bir şeyiniz varsa, ona bağışlayın ki, göklerde olan Babanız da size suçlarınızı bağışlasın.</verse>
				<verse number="26"></verse>
				<verse number="27">Yine Yeruşalime geldiler; İsa mabette gezinirken başkâhinler, yazıcılar ve ihtiyarlar yanına gelip kendisine:</verse>
				<verse number="28">Bu şeyleri ne salâhiyetle yapıyorsun? yahut bunları yapmak için sana bu salâhiyeti kim verdi? dediler.</verse>
				<verse number="29">İsa da onlara dedi: Ben de size bir şey soracağım; bana cevap verin, bu şeyleri ne salâhiyetle yaptığımı ben de size söylerim.</verse>
				<verse number="30">Yahyanın vaftizi gökten mi, yoksa insandan mıydı? bana cevap verin.</verse>
				<verse number="31">Onlar da birbirlerile söyleşip dediler: Eğer: Gökten, dersek: Öyle ise, niçin ona inanmadınız? diyecek.</verse>
				<verse number="32">Fakat: İnsandan, dersek — halktan korkuyorlardı; zira hepsi Yahyayı gerçekten peygamber sayarlardı.</verse>
				<verse number="33">Ve İsaya cevap verip: Bilmiyoruz, dediler. İsa da onlara dedi: Ben de size bu şeyleri ne salâhiyetle yaptığımı söylemem.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">ONLARA mesellerle söylemeğe başladı: Bir adam bağ dikti, çevresine çit çevirdi, bir mâsara kazdı, bir kule yaptı, ve onu bağcılara kiralıyıp başka memlekete gitti.</verse>
				<verse number="2">Ve mevsiminde bağcılardan bağın mahsulünden alsın diye bağcılara bir hizmetçi gönderdi.</verse>
				<verse number="3">Bağcılar onu tutup dövdüler, ve boş gönderdiler.</verse>
				<verse number="4">Ve kendilerine yine başka bir hizmetçi gönderdi; fakat onlar hizmetçiyi başından yaraladılar, ve ona hakaret ettiler.</verse>
				<verse number="5">Bir başkasını gönderdi; onu da öldürdüler; ve başka bir çoklarını gönderdi; kimini dövdüler, kimini öldürdüler.</verse>
				<verse number="6">Bir de sevgili oğlu vardı: Oğluma hürmet ederler, diye, en son onu onlara gönderdi.</verse>
				<verse number="7">Fakat bağcılar birbirlerine dediler: Mirasçı budur; gelin, onu öldürelim, miras bizim olur.</verse>
				<verse number="8">Onu da tutup öldürdüler, ve onu bağdan dışarı attılar.</verse>
				<verse number="9">İmdi, bağın sahibi ne yapacaktır? Gelecek, bağcıları helâk edecek, ve bağı başkalarına verecektir.</verse>
				<verse number="10">Siz şu yazıyı da okumadınız mı: “Yapıcıların reddettikleri taş, Köşenin başı oldu;</verse>
				<verse number="11">Bu, Rab tarafından oldu, Ve o, gözlerimizde şaşılacak iştir!”</verse>
				<verse number="12">Onu tutmağa çalıştılar; ve halktan korktular; çünkü bu meseli onlara karşı söylemiş olduğunu anladılar. Onu bırakıp gittiler.</verse>
				<verse number="13">Onu sözle tuzağa düşürmek için kendisine Ferisilerden ve Hirodesîlerden bazılarını gönderdiler.</verse>
				<verse number="14">Onlar geldikleri zaman, kendisine dediler: Muallim, biliriz ki, sen doğrusun, ve kimseyi kayırmazsın; çünkü insanların şahsına bakmıyorsun; Allahın yolunu doğrulukla öğretiyorsun. Kaysere vergi vermek caiz mi, yahut değil mi?</verse>
				<verse number="15">Verelim mi, yoksa vermiyelim mi? Fakat İsa, onların ikiyüzlülüğünü bilerek, onlara dedi: Beni niçin deniyorsunuz? Bana bir dinar getirin, göreyim.</verse>
				<verse number="16">Onlar da getirdiler. Onlara dedi: Bu suret ve yazı kimindir? Ona: Kayserin, dediler.</verse>
				<verse number="17">İsa onlara dedi: Kayserin şeylerini Kaysere, Allahın şeylerini Allaha ödeyin. Onlar da kendisine çok şaştılar.</verse>
				<verse number="18">Kıyamet yoktur, diyen Sadukiler ona geldiler; ve kendisine sorup dediler:</verse>
				<verse number="19">Ey muallim, Musa bize yazmıştır ki: Eğer bir adamın kardeşi ölüp karısını bırakır, ve çocuk bırakmazsa, kardeşi onun karısını alıp kardeşine zürriyet yetiştirsin.</verse>
				<verse number="20">Yedi kardeş vardı; birincisi bir karı aldı, ve ölüp zürriyet bırakmadı.</verse>
				<verse number="21">İkincisi kadını aldı ve zürriyet bırakmıyarak öldü; üçüncüsü de böyle;</verse>
				<verse number="22">yedisi de zürriyet bırakmadılar. Hepsinden sonra kadın da öldü.</verse>
				<verse number="23">Kıyamette onlardan kimin karısı olacaktır? çünkü yedisi de onu aldılar.</verse>
				<verse number="24">İsa da onlara dedi: Siz şundan, kitapları ve Allahın kudretini bilmediğinizden sapıtmıyor musunuz?</verse>
				<verse number="25">Zira ölülerden kıyam ettikleri vakit, ne evlenirler, ne de kocaya verilirler; ancak göklerde melekler gibidirler.</verse>
				<verse number="26">Fakat ölülerin kıyam ettikleri meselesine gelince, Musanın kitabındaki Çalı fıkrasında Allahın ona: “Ben İbrahimin Allahı, İshakın Allahı, ve Yakubun Allahıyım,” diye nasıl söylediğini okumadınız mı?</verse>
				<verse number="27">O ölülerin değil, ancak yaşıyanların Allahıdır; siz çok sapıtıyorsunuz.</verse>
				<verse number="28">Yazıcılardan biri gelip onları mubahase ederken işitti; ve onlara iyi cevap verdiğini bilerek: Hep emirlerin birincisi hangisidir? diye, ona sordu.</verse>
				<verse number="29">İsa cevap verdi: Birincisi, “Dinle, ey İsrail; Allahımız Rab bir olan Rabdir.</verse>
				<verse number="30">Ve Rab Allahını bütün yüreğinle, bütün canınla, bütün fikrinle, ve bütün kuvvetinle seveceksin.”</verse>
				<verse number="31">İkincisi bu: “Komşunu kendin gibi seveceksin.” Bunlardan daha büyük başka emir yoktur.</verse>
				<verse number="32">Yazıcı ona dedi: Çok iyi, Muallim, hakikat üzre dedin ki, o, birdir; ondan başkası yoktur;</verse>
				<verse number="33">ve onu bütün yürekle, bütün anlayışla, bütün kuvvetle sevmek, ve komşuyu kendi gibi sevmek, bütün yakılan takdimelerden ve kurbanlardan üstündür.</verse>
				<verse number="34">İsa da onun akıllıca cevap verdiğini gördüğü vakit, kendisine dedi: Allahın melekûtundan uzak değilsin. Artık kimse ondan sormağa cesaret etmedi.</verse>
				<verse number="35">İsa mabette öğretirken cevap verip dedi: Yazıcılar nasıl derler ki, Mesih Davudun oğludur?</verse>
				<verse number="36">Davud kendisi Ruhülkudüsle demiştir: “Rab Rabbime dedi: Ben düşmanlarını senin ayaklarına basamak koyuncıya kadar, Sağımda otur.”</verse>
				<verse number="37">Davud kendisi ona: Rab, diyor; nereden onun oğlu olur? Ve avam halk onu sevinçle dinliyorlardı.</verse>
				<verse number="38">İsa öğretirken diyordu: Uzun kaftanlarla gezmek, çarşılarda selâmlar,</verse>
				<verse number="39">havralarda baş kürsüler, ziyafetlerde baş yerler istiyen yazıcılardan sakının.</verse>
				<verse number="40">Onlar dul kadınların evlerini yutarlar, ve gösteriş için uzun dualar ederler; bunlar daha büyük mahkûmiyete uğrıyacaklardır.</verse>
				<verse number="41">İsa hazine karşısında oturup halkın hazineye nasıl para attığını gördü. Bir çok zenginler çok attılar;</verse>
				<verse number="42">fakir dul bir kadın gelip bir mangır eden iki pul attı.</verse>
				<verse number="43">İsa şakirtlerini yanına çağırıp onlara dedi: Doğrusu size derim: Bu fakir dul kadın hazineye atanların hepsinden çok attı;</verse>
				<verse number="44">çünkü onların hepsi kendilerine artakalandan attılar; fakat bu kadın eksik olanından bütün varını, hep nafakasını attı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">İSA mabetten çıkarken şakirtlerinden biri ona dedi: Muallim, bak, ne biçim taşlar, ne biçim binalar!</verse>
				<verse number="2">İsa da ona dedi: Bu büyük binaları görüyor musun? burada taş üstünde yıkılmadık taş bırakılmıyacak.</verse>
				<verse number="3">O, Zeytinlik dağı üzerinde, mabedin karşısında otururken, Petrus, Yakub, Yuhanna ve Andreas kendisinden ayrıca sordular:</verse>
				<verse number="4">Bize söyle, bu şeyler ne zaman olacak? ve bütün bu şeyler tamam olmak üzre iken, alâmet ne olacak?</verse>
				<verse number="5">İsa da onlara söylemeğe başladı: Sakının, kimse sizi saptırmasın.</verse>
				<verse number="6">Bir çokları: Ben oyum, diye benim ismimle gelecekler, ve çok adamları saptıracaklardır.</verse>
				<verse number="7">Cenkler ve cenk sözlerini işittiğiniz zaman, sıkılmayın; bunların olması gerektir; fakat daha sonu değildir.</verse>
				<verse number="8">Çünkü millet millete karşı, ülke ülkeye karşı kalkacak; yer yer zelzeleler olacak; kıtlıklar olacaktır. Bu şeyler ağrıların başlangıcıdır.</verse>
				<verse number="9">Fakat siz kendinizi sakının; sizi meclislere verecekler, havralarda dövüleceksiniz; ve benim yüzümden onlara şehadet olsun diye valiler ve kırallar önünde durdurulacaksınız.</verse>
				<verse number="10">Önce bütün milletlere incilin vâzolunması gerektir.</verse>
				<verse number="11">Sizi teslim için götürdükleri zaman, ne diyeceğinize evelden kaygı çekmeyin; fakat o saatte size ne verilirse onu söyleyin; çünkü söyliyen siz değilsiniz, ancak Ruhülkudüstür.</verse>
				<verse number="12">Kardeş kardeşi, ve baba evlâdı ölüme verecektir, ve evlâtlar ana babaya karşı kalkıp onları öldüreceklerdir.</verse>
				<verse number="13">Benim ismimden dolayı herkes sizden nefret edecek; ancak sona kadar dayanan, kurtulacak odur.</verse>
				<verse number="14">Ve harap edici mekruh şeyin lâyık olmıyan yerde dikildiğini gördüğünüz zaman (okuyan anlasın), o vakit Yahudiyede olanlar dağlara kaçsınlar;</verse>
				<verse number="15">ve damda olan aşağı inip evinden bir şey almağa girmesin;</verse>
				<verse number="16">tarlada olan, abasını almak için geri dönmesin.</verse>
				<verse number="17">Fakat o günlerde gebe ve emzikli olanların vay başına!</verse>
				<verse number="18">Dua edin ki, kışta olmasın.</verse>
				<verse number="19">Çünkü o günlerde öyle sıkıntı olacak ki, onun gibisi Allahın halkettiği hilkatin başlangıcından şimdiye kadar ne olmuştur, ne de olacaktır.</verse>
				<verse number="20">Eğer o günleri Rab kısaltmasaydı, hiç bir adam kurtulmazdı; fakat seçtiği seçilmişler uğrunda o günleri kısaltmıştır.</verse>
				<verse number="21">Eğer biri o zaman size derse: İşte, Mesih burada, İşte, orada, inanmayın.</verse>
				<verse number="22">Çünkü yalancı Mesihler ve yalancı peygamberler kalkıp mümkünse seçilmiş olanları bile saptırmak için alâmetler ve hârikalar yapacaklar.</verse>
				<verse number="23">Fakat siz sakının; işte, size hepsini önceden söyledim.</verse>
				<verse number="24">Fakat o günlerde, o sıkıntıdan sonra, güneş kararacak, ay ışığını vermiyecek,</verse>
				<verse number="25">yıldızlar gökten düşmekte olacaklar, ve göklerde olan kudretler sarsılacaktır.</verse>
				<verse number="26">O zaman İnsanoğlunun büyük kudret ve izzetle bulutlarda geldiğini göreceklerdir.</verse>
				<verse number="27">Ve o vakit meleklerini gönderecek, ve onun seçtiklerini yerin ucundan ta gökün ucuna kadar, dört yelden toplıyacaktır.</verse>
				<verse number="28">İmdi incir ağacından mesel öğrenin; onun dalı yumuşayıp yapraklarını sürdüğü zaman, bilirsiniz ki, yaz yakındır.</verse>
				<verse number="29">Böylece siz de bu şeylerin vaki olduğunu görünce, bilin ki, o yakındır, kapılardadır.</verse>
				<verse number="30">Doğrusu size derim: Bütün bu şeyler oluncıya kadar bu nesil geçmiyecektir.</verse>
				<verse number="31">Gök ve yer geçecek, fakat benim sözlerim geçmiyecektir.</verse>
				<verse number="32">Fakat o gün yahut o saat hakkında, ne gökteki melekler, ne de Oğul, Babadan başka kimse bir şey bilmez.</verse>
				<verse number="33">Sakının, uyanık durun, dua edin; zira o vakit ne zamandır bilmezsiniz.</verse>
				<verse number="34">Bu, gurbete giden ve evini bırakıp hizmetçilerine salâhiyet ve her birine işini veren bir adam gibidir ki, kapıcıya da uyanık durmasını emretti.</verse>
				<verse number="35">İmdi, uyanık durun; çünkü ev sahibi ne vakit gelecek, akşamlayın mı, gece yarısında mı, horoz öttüğü zaman mı, sabahlayın mı, bilmezsiniz.</verse>
				<verse number="36">Yoksa apansız gelip sizi uykuda bulur.</verse>
				<verse number="37">Size ne söyliyorsam herkese söyliyorum: Uyanık durun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">İKİ gün sonra, Fısıh ve hamursuz bayramı olacaktı; başkâhinler ve yazıcılar hile ile onu nasıl tutup öldüreceklerini araştırıyorlardı.</verse>
				<verse number="2">Zira: Bayramda olmasın, belki halkta bir karışıklık olur, diyorlardı.</verse>
				<verse number="3">İsa Beytanyada cüzamlı Simunun evinde, sofrada oturur iken, bir kadın beyaz mermer bir kapta çok pahalı halis nardin yağı ile geldi; kabı kırıp onun başı üzerine döktü.</verse>
				<verse number="4">Bazıları içlerinden gücenip dediler: Niçin bu yağ israf edildi?</verse>
				<verse number="5">Çünkü bu yağ üç yüz dinardan fazlaya satılıp fakirlere verilebilirdi. Ve kadına karşı mırıldandılar.</verse>
				<verse number="6">Fakat İsa dedi: Kadını bırakın, niçin onu incitiyorsunuz? O bana iyi bir iş yaptı.</verse>
				<verse number="7">Çünkü fakirler daima sizin yanınızdadır, ve ne zaman isterseniz, onlara iyilik edebilirsiniz; fakat ben daima sizin yanınızda değilim.</verse>
				<verse number="8">Kadın elinden geleni yaptı; ve gömülme için benim bedenimi önceden yağladı.</verse>
				<verse number="9">Doğrusu size derim: Bütün dünyanın her neresinde incil vâzedilirse, bu kadının yaptığı da onun anılması için söylenecektir.</verse>
				<verse number="10">Onikilerden biri olan Yahuda İskariyot, İsayı başkâhinlerin eline vermek için, onların yanına gitti.</verse>
				<verse number="11">Onlar da bunu işittikleri zaman, sevindiler; ve kendisine para vermeği vadettiler. O da fırsat gelince İsayı nasıl ele vereceğini aramakta idi.</verse>
				<verse number="12">Fısıh kurbanını kestikleri hamursuzun birinci gününde, şakirtleri ona dediler: Fıshı yiyesin diye nerede istiyorsun ki, gidip hazırlıyalım?</verse>
				<verse number="13">İsa şakirtlerinden ikisini gönderip onlara dedi: Şehre gidin, testi ile su taşıyan bir adam size rastgelecektir; onun ardınca gidin;</verse>
				<verse number="14">ve nereye girerse, ev sahibine diyin: Muallim diyor ki: Şakirtlerimle beraber Fıshı yiyeceğim misafir odam nerededir?</verse>
				<verse number="15">O size döşenmiş ve hazırlanmış yukarı katta büyük bir oda gösterecektir; orada bize hazırlayın.</verse>
				<verse number="16">Şakirtleri de çıkıp şehre geldiler; kendilerine dediği gibi buldular, ve Fıshı hazırladılar.</verse>
				<verse number="17">Akşam olunca, İsa Onikilerle geldi.</verse>
				<verse number="18">Ve sofrada oturup yerlerken dedi: Doğrusu size derim: Benimle beraber yemekte olan sizlerden biri beni ele verecektir.</verse>
				<verse number="19">Onlar da kederlenmeğe ve birer birer kendisine: Ben miyim? demeğe başladılar.</verse>
				<verse number="20">Onlara dedi: Benimle sahana banan Onikilerden biri.</verse>
				<verse number="21">Gerçi İnsanoğlu kendisi için yazılmış olduğu üzre gidiyor; fakat vay başına o adamın ki, İnsanoğlu onun vasıtası ile ele veriliyor! O adam doğmamış olsaydı kendisine iyi olurdu.</verse>
				<verse number="22">Onlar yemek yerlerken ekmek aldı, şükran duası edip kırdı, ve onlara vererek dedi: Alın, bu benim bedenimdir.</verse>
				<verse number="23">Ve bir kâse aldı, şükredip onlara verdi; hepsi de ondan içtiler.</verse>
				<verse number="24">Ve onlara dedi: Bu benim kanım, bir çokları için dökülen ahdin kanıdır.</verse>
				<verse number="25">Doğrusu size derim: Allahın melekûtunda onu taze olarak içeceğim güne kadar asmanın mahsulünden artık içmiyeceğim.</verse>
				<verse number="26">Ve onlar bir ilâhi okuyup Zeytinlik dağına çıktılar.</verse>
				<verse number="27">İsa onlara dedi: Hepiniz sürçeceksiniz; çünkü yazılmıştır: “Çobanı vuracağım, ve koyunlar dağılacaklar.”</verse>
				<verse number="28">Fakat ben kıyam ettikten sonra, sizden önce Galileye gideceğim.</verse>
				<verse number="29">Lâkin Petrus ona dedi: Eğer hepsi sürçseler bile, ben sürçmem.</verse>
				<verse number="30">İsa da ona dedi: Doğrusu sana derim: Bu gün, hattâ bu gece, horoz iki kere ötmeden önce, sen beni üç kere inkâr edeceksin.</verse>
				<verse number="31">Fakat Petrus şiddetle dedi: Bana seninle beraber ölmek lâzım gelse de, seni hiç inkâr etmem. Hepsi de böyle dediler.</verse>
				<verse number="32">Getsemani denilen bir yere geldiler; İsa şakirtlerine dedi: Ben dua edinciye kadar, siz burada oturun.</verse>
				<verse number="33">Petrusu, Yakubu ve Yuhannayı beraber aldı, ve dehşete düşüp çok sıkılmağa başladı.</verse>
				<verse number="34">Onlara dedi: Canım ölüm derecesinde çok kederlidir; burada kalıp uyanık durun.</verse>
				<verse number="35">Biraz ileri gidip yere kapandı, ve mümkünse, bu saat kendisinden geçsin, diye dua ederek diyordu:</verse>
				<verse number="36">Abba, Baba, sana her şey mümkündür; bu kâseyi benden geçir; lâkin benim istediğim değil, senin istediğin olsun.</verse>
				<verse number="37">Ve gelip onları uykuda buldu; ve Petrusa dedi: Simun, uyuyor musun? bir saat uyanık duramadın mı?</verse>
				<verse number="38">Uyanık durup dua edin ki, iğvaya düşmiyesiniz; gerçi ruh isteklidir, fakat beden zayıftır.</verse>
				<verse number="39">Yine gidip dua ederek ayni sözü söyledi.</verse>
				<verse number="40">Tekrar geldi, onları yine uykuda buldu; çünkü onların gözleri ağırlaşmıştı; ve ona ne cevap vereceklerini bilmiyorlardı.</verse>
				<verse number="41">Üçüncü kere gelip onlara dedi: Artık uyuyup rahat edin. Yeter, saat geldi; işte, İnsanoğlu günahkârların eline veriliyor;</verse>
				<verse number="42">kalkın, gidelim; işte, beni ele veren yaklaştı.</verse>
				<verse number="43">O henüz söylemekte iken, hemen Onikilerden biri olan Yahuda, ve onunla beraber başkâhinler, yazıcılar ve ihtiyarlar tarafından bir kalabalık, kılıçlarla ve sopalarla geldi.</verse>
				<verse number="44">İmdi onu ele veren: Kimi öpersem, odur; onu tutun ve emniyet altında götürün, diye onlara bir işaret vermişti.</verse>
				<verse number="45">Geldiği zaman, hemen yaklaşıp İsaya: Rabbi, diyerek onu öptü.</verse>
				<verse number="46">Onlar üzerine el atarak onu tuttular.</verse>
				<verse number="47">Fakat yanında duranlardan biri kılıcını çekti, başkâhinin hizmetçisine vurup kulağını düşürdü.</verse>
				<verse number="48">İsa cevap verip onlara dedi: Kılıçlarla ve sopalarla bir hayduda karşı imiş gibi beni tutmağa mı çıktınız?</verse>
				<verse number="49">Ben her gün mabette öğreterek sizinle beraberdim, beni tutmadınız; fakat yazıların yerine gelmesi içindir.</verse>
				<verse number="50">Ve hepsi İsayı bırakıp kaçtılar.</verse>
				<verse number="51">Çıplak bedeninin üzerine bir keten beze sarınmış bir genç onun ardınca gidiyordu; onu tuttular.</verse>
				<verse number="52">Fakat o, keten bezi bırakıp çıplak kaçtı.</verse>
				<verse number="53">İsayı başkâhine götürdüler; bütün başkâhinler, ihtiyarlar ve yazıcılar orada toplandılar.</verse>
				<verse number="54">Petrus uzaktan ta başkâhinin avlusunun içine kadar onun arkasından geldi; ve hizmetçilerle beraber ateşin ışığında oturmuş ısınıyordu.</verse>
				<verse number="55">İmdi, başkâhinler ve bütün Millet meclisi İsayı öldürmek için kendisine karşı şehadet aradılar; ve bulmadılar.</verse>
				<verse number="56">Çünkü bir çoğu ona karşı yalan şehadet ettiler; fakat şehadetleri birbirine uymıyordu.</verse>
				<verse number="57">Bazıları kalkıp ona karşı yalan şehadet ederek dediler:</verse>
				<verse number="58">El ile yapılmış bu mabedi yıkacağım, ve el ile yapılmamış bir başkasını üç günde yapacağım, dediğini biz işittik.</verse>
				<verse number="59">Böyle iken de, şehadetleri birbirine uymadı.</verse>
				<verse number="60">Başkâhin ortaya kalkıp İsaya sorarak dedi: Sen hiç cevap vermiyor musun? bunların sana karşı şehadet ettikleri nedir?</verse>
				<verse number="61">Fakat o sustu, ve hiç cevap vermedi. Başkâhin yine sorup ona dedi: Mubarekin Oğlu Mesih sen misin?</verse>
				<verse number="62">İsa da dedi: Benim, ve İnsanoğlunun Kudretin sağında oturduğunu, ve gökün bulutları ile geldiğini göreceksiniz.</verse>
				<verse number="63">Başkâhin esvabını yırtıp dedi: Artık şahitlere ne ihtiyacımız var?</verse>
				<verse number="64">Siz küfürü işittiniz; size nasıl görünür? Ölümü hak etti diye hepsi hükmettiler.</verse>
				<verse number="65">Bazısı, üzerine tükürmeğe, ve yüzünü örtüp ona yumruk vurarak: Peygamberlik et, demeğe başladılar; ve hizmetçiler tokat vurarak onu aldılar.</verse>
				<verse number="66">Petrus aşağıda avluda iken, başkâhinin hizmetçi kızlarından biri geldi;</verse>
				<verse number="67">ve Petrusu ısınırken görerek ona bakıp dedi: Sen de Nâsıralı İsa ile idin.</verse>
				<verse number="68">Fakat o inkâr edip dedi: Senin dediğini bilmiyorum, ne de anlıyorum. Dış kapının önüne çıktı, ve horoz öttü.</verse>
				<verse number="69">Hizmetçi kız onu tekrar görüp duranlara: Bu onlardandır, demeğe başladı.</verse>
				<verse number="70">Fakat o yine inkâr etti. Biraz sonra, duranlar yine Petrusa dediler: Gerçek sen onlardansın, zira Galilelisin.</verse>
				<verse number="71">O ise, lânet edip and etmeğe başladı: Söylediğiniz o adamı tanımam.</verse>
				<verse number="72">Ve hemen horoz ikinci kere öttü. İsanın kendisine söylediği: Horoz iki kere ötmeden önce, beni üç kere inkâr edeceksin, sözü Petrusun hatırına geldi. Ve bunu düşünerek ağladı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">İHTİYARLAR ve yazıcılar ile başkâhinler ve bütün Millet meclisi hemen sabahlayın müşavere ettiler, İsayı bağladılar, ve onu götürüp Pilatusa verdiler.</verse>
				<verse number="2">Pilatus da ondan sordu: Sen Yahudilerin Kıralı mısın? O da cevap verip ona dedi: Söylediğin gibidir.</verse>
				<verse number="3">Başkâhinler onu çok şeylerle itham ettiler.</verse>
				<verse number="4">Pilatus yine ondan sorup dedi: Sen hiç cevap vermiyor musun? bak, ne kadar şeylerle seni itham ediyorlar.</verse>
				<verse number="5">Fakat İsa artık hiç cevap vermedi; şöyle ki, Pilatus şaştı.</verse>
				<verse number="6">Pilatus, her bayramda kendisinden istedikleri bir mahpusu onlara salıverirdi.</verse>
				<verse number="7">Barabbas adında biri vardı; isyanda adam öldüren âsilerle beraber zincire vurulmuştu.</verse>
				<verse number="8">Ve halk çıkıp kendilerine yaptığı üzre yapmasını dilemeğe başladı.</verse>
				<verse number="9">Pilatus da onlara cevap verip dedi: Size Yahudilerin Kıralını salıvereyim, ister misiniz?</verse>
				<verse number="10">Çünkü başkâhinlerin kıskançlıktan dolayı onu ele vermiş olduklarını anlıyordu.</verse>
				<verse number="11">Fakat başkâhinler daha ziyade Barabbası onlara salıvermesi için halkı kışkırttılar.</verse>
				<verse number="12">Pilatus yine cevap verip onlara dedi: Öyle ise, Yahudilerin Kıralı dediğiniz adama ne yapayım?</verse>
				<verse number="13">Onlar da: Onu haça ger, diye yine bağırdılar.</verse>
				<verse number="14">Pilatus onlara dedi: Ya, o ne kötülük etti? Onlar ise: Onu haça ger, diye çok bağırdılar.</verse>
				<verse number="15">Pilatus halkı memnun etmek istiyip onlara Barabbası salıverdi, ve İsayı dövdükten sonra haça gerilsin diye verdi.</verse>
				<verse number="16">Askerler onu sarayın iç avlusuna götürdüler; ve bütün taburu topladılar.</verse>
				<verse number="17">Ona erguvanî giydirdiler, bir diken taç örüp başına koydular;</verse>
				<verse number="18">ve onu selâmlamağa başladılar: Selâm, ey Yahudilerin Kıralı!</verse>
				<verse number="19">Bir kamışla başına vurdular, üzerine tükürdüler, ve diz çöküp ona secde kıldılar.</verse>
				<verse number="20">Onunla eğlendikten sonra erguvanîyi ondan çıkarıp kendi esvabını giydirdiler. Ve onu haça germek için dışarı götürdüler.</verse>
				<verse number="21">Kırdan gelerek geçmekte olan İskender ile Rufusun babası, Kirineli Simun denilen birini, İsanın haçını taşısın diye angaryacı ettiler.</verse>
				<verse number="22">İsayı Golgota denilen yere getirdiler, ki tercüme olunursa, Kafa kemiği yeri, demektir.</verse>
				<verse number="23">Ona mür ile karışık şarap verdiler; fakat almadı.</verse>
				<verse number="24">Ve onu haça gerip kim ne alacak diye esvaplarına kura atarak onları paylaştılar.</verse>
				<verse number="25">Üçüncü saatti, onu haça gerdiler.</verse>
				<verse number="26">Onun üzerinde suç yaftası: YAHUDİLERİN KIRALI, diye yazılmıştı.</verse>
				<verse number="27">Biri sağında, biri solunda, iki haydudu onunla beraber haça gerdiler.</verse>
				<verse number="28"></verse>
				<verse number="29">Geçenler: Vay! sen ki, mabedi yıkar ve üç günde yaparsın,</verse>
				<verse number="30">haçtan inerek kendini kurtar, diye başlarını sallıyıp ona söverlerdi.</verse>
				<verse number="31">Ayni suretle başkâhinler yazıcılarla aralarında eğlenerek dediler: O, başkalarını kurtardı, kendisini kurtaramıyor.</verse>
				<verse number="32">Şimdi İsrailin Kıralı, Mesih, haçtan insin de görelim, ve iman edelim. Onunla beraber haça gerilmiş olanlar da ona sitem ettiler.</verse>
				<verse number="33">Altıncı saat olunca, bütün yer üzerine dokuzuncu saate kadar karanlık çöktü.</verse>
				<verse number="34">Dokuzuncu saatte İsa yüksek sesle bağırdı: “Eloi, Eloi, lama sabaktani?” ki tercüme olundukta, Allahım, Allahım, niçin beni bıraktın? demektir.</verse>
				<verse number="35">Orada duranlardan bazıları bunu işitince: İşte, İlyayı çağırıyor, dediler.</verse>
				<verse number="36">Biri koşup bir süngeri sirke ile doldurdu, ve bir kamışa takıp ona içirdi, ve dedi: Bırakın, görelim, İlya onu indirmeğe gelir mi?</verse>
				<verse number="37">İsa yüksek ses çıkarıp ruhu verdi.</verse>
				<verse number="38">Ve mabedin perdesi yukarıdan aşağıya kadar ikiye yarıldı.</verse>
				<verse number="39">İsanın karşısında duran yüzbaşı onun böyle ruhu verdiğini gördüğü zaman: Gerçek bu adam Allahın Oğlu idi, dedi.</verse>
				<verse number="40">Orada uzaktan bakmakta olan kadınlar arasında, Galilede iken İsanın ardınca gidip kendisine hizmet eden Mecdelli Meryem, ve küçük Yakub ile Yosesin anası Meryem, ve Salome,</verse>
				<verse number="41">ve onunla beraber Yeruşalime çıkmış olan başka bir çok kadınlar vardı.</verse>
				<verse number="42">Artık akşam olunca, Hazırlık günü, yani, Sebtin arifesi olduğundan,</verse>
				<verse number="43">Allahın melekûtunu bekliyen Meclis azasından itibarlı bir adam olan Arimatealı Yusuf geldi, ve cesaret edip Pilatusa gitti, İsanın cesedini istedi.</verse>
				<verse number="44">Pilatus onun öldüğüne şaştı, ve yüzbaşıyı yanına çağırıp: Öleli epeyi oldu mu? diye ondan sordu.</verse>
				<verse number="45">Yüzbaşıdan öğrendiği zaman, cesedi Yusufa bağışladı.</verse>
				<verse number="46">O da keten bezi satın aldı, onu indirip keten bezine sardı, ve kayada oyulmuş bir kabre koydu; ve kabrin kapısına bir taş yuvarladı.</verse>
				<verse number="47">Mecdelli Meryem, ve Yosesin anası Meryem onun nereye konulduğunu görüyorlardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">SEBT günü geçince Mecdelli Meryem, Yakubun anası Meryem, ve Salome gelip ona sürmek için baharlar satın aldılar.</verse>
				<verse number="2">Ve haftanın ilk gününde sabah çok erken, güneş doğduğu vakit, kabre geldiler.</verse>
				<verse number="3">Aralarında diyorlardı: Kabrin kapısından taşı bize kim yuvarlıyacak?</verse>
				<verse number="4">Ve gözlerini kaldırınca, taşı yuvarlanmış gördüler, çünkü pek büyüktü.</verse>
				<verse number="5">Kabre girerek, sağ tarafta beyaz kaftan giyinmiş bir genci oturuyor gördüler, ve çok şaştılar.</verse>
				<verse number="6">O da onlara dedi: Şaşmayın, siz haça gerilmiş olan Nâsıralı İsayı arıyorsunuz; o kıyam etmiştir; burada değildir; işte, onu koydukları yer!</verse>
				<verse number="7">Fakat gidin, onun şakirtlerine ve Petrusa diyin: O sizden önce Galileye gidiyor; size dediği gibi kendisini orada göreceksiniz.</verse>
				<verse number="8">Kadınlar da çıkıp kabirden kaçtılar; çünkü kendilerini titreme ve şaşkınlık almıştı; kimseye de bir şey söylemediler, çünkü korkuyorlardı.</verse>
				<verse number="9">Haftanın ilk gününde sabah erken İsa kıyam ettiği zaman, önce kendisinden yedi cin çıkarmış olduğu Mecdelli Meryeme göründü.</verse>
				<verse number="10">O da gitti, ve İsa ile beraber bulunmuş olanlara haber verdi; onlar yas tutmakta ve ağlamakta idiler.</verse>
				<verse number="11">Ve İsanın diri olup kendisine göründüğünü işittikleri zaman, inanmadılar.</verse>
				<verse number="12">Bu şeylerden sonra, onlardan ikisine, yürüyerek kıra giderlerken, başka surette göründü.</verse>
				<verse number="13">Onlar gidip geri kalanlara haber verdiler; fakat bunlara da inanmadılar.</verse>
				<verse number="14">Sonra sofrada otururlarken, Onbirlere göründü; ve imansızlıklarından, ve yürek katılıklarından ötürü onları ayıpladı; çünkü onu kıyam etmiş görenlere inanmadılar.</verse>
				<verse number="15">Ve onlara dedi: Bütün dünyaya gidin, incili bütün hilkate vâzedin.</verse>
				<verse number="16">İman edip vaftiz olunan kurtulacaktır; fakat iman etmiyen mahkûm olacaktır.</verse>
				<verse number="17">Şu alâmetler iman edenlerle beraber gidecektir: benim ismimle cinler çıkaracaklar; yeni dillerle söyliyecekler;</verse>
				<verse number="18">yılanlar tutup kaldıracaklar, öldürücü bir şey içseler onlara hiç zarar etmiyecek; hastalar üzerine ellerini koyacaklar, ve onlar iyi olacaklar.</verse>
				<verse number="19">İmdi Rab İsa onlara söyledikten sonra göke alındı, ve Allahın sağında oturdu.</verse>
				<verse number="20">Onlar da çıkıp her yerde vâzettiler; ve Rab birlikte işliyerek, kelâmı arkadan gelen alâmetler ile tasdik ediyordu. Amin.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="42">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">ARAMIZDA vaki olmuş şeylerin hikâyetini, başlangıcından gözlerile görenlerin ve kelâmın hizmetçisi olanların bizlere nakil ettiklerine göre tertip etmeğe bir çok kimseler giriştiklerinden,</verse>
				<verse number="2">ben de, ta başından beri hepsini dikkatle araştırıp tahkik ederek,</verse>
				<verse number="3">ey faziletli Teofilos, olduğu gibi sırası ile sana yazmağı münasip gördüm;</verse>
				<verse number="4">ta ki, sana öğretilen kelâmın doğruluğunu bilesin.</verse>
				<verse number="5">Yahudiye kıralı Hirodesin günlerinde, Abiya takımından Zekeriya adında bir kâhin vardı; onun karısı da Harun kızlarından, ve adı Elisabet idi.</verse>
				<verse number="6">Her ikisi de Allah indinde salih olup Rabbin bütün emirleri ve hükümlerinde kusursuz yürümekte idiler.</verse>
				<verse number="7">Onların çocuğu yoktu, çünkü Elisabet kısır idi, ve ikisi de çok yaşlı idiler.</verse>
				<verse number="8">Ve vaki oldu ki, Zekeriya kendi takımının sırasında Allahın huzurunda kâhinlik hizmetini ederken,</verse>
				<verse number="9">kâhinlik ayini üzre buhur yakmak için, Rabbin mabedine girmek kurası kendisine düştü.</verse>
				<verse number="10">Bütün halk cemaati buhur saatinde dışarda dua ediyorlardı.</verse>
				<verse number="11">Rabbin bir meleği Zekeriyaya göründü, ve buhur mezbahının sağında durdu.</verse>
				<verse number="12">Zekeriya onu görünce şaşırdı, ve üzerine korku düştü.</verse>
				<verse number="13">Fakat melek ona dedi: Korkma, Zekeriya; çünkü duan işitildi, karın Elisabet sana bir oğul doğuracak, onun adını Yahya koyacaksın.</verse>
				<verse number="14">Sevinç ve safa bulacaksın; onun doğmasından bir çokları da sevinecekler.</verse>
				<verse number="15">Çünkü Rabbin gözünde büyük olacak, şarap ve içki içmiyecek; ve daha anasının karnından Ruhülkudüsle dolu olacak.</verse>
				<verse number="16">İsrail oğullarından bir çoğunu onların Allahı Rabbe döndürecek.</verse>
				<verse number="17">Babaların yüreklerini oğullara, âsileri salihlerin hikmetine çevirmek, ve Rabbe âmade bir kavm hazırlamak üzre İlyanın ruhu ve kudretile onun önünde yürüyecektir.</verse>
				<verse number="18">Zekeriya da meleğe dedi: Ben bunu nasıl bileyim? çünkü ben yaşlı bir adamım, karım da çok yaşlıdır.</verse>
				<verse number="19">Melek cevap verip ona dedi: Ben Allah önünde duran Cebrailim; seninle konuşmağa, ve bu şeyleri sana müjdelemeğe gönderildim.</verse>
				<verse number="20">İşte, dilin tutulacak, ve bu şeyler oluncıya kadar, söz söyliyemiyeceksin; çünkü vaktinde yerine gelecek olan sözlerime inanmadın.</verse>
				<verse number="21">Halk Zekeriyayı bekleşip duruyor, ve mabette gecikmesine şaşıyorlardı.</verse>
				<verse number="22">Zekeriya ise, çıktığı zaman, onlarla konuşmadı; onlar da mabette bir rüyet gördüğünü anladılar; ve Zekeriya onlara işaretler edip dilsiz kaldı.</verse>
				<verse number="23">Ve vaki oldu ki, hizmetinin günleri bitince, evine gitti.</verse>
				<verse number="24">O günlerden sonra karısı Elisabet gebe kaldı; beş ay evine kapanıp dedi:</verse>
				<verse number="25">İnsanlar arasında aybımı gidermek için Rab üzerime nazar eylediği günlerde bana böyle etti.</verse>
				<verse number="26">Altıncı ayında, Allah tarafından Cebrail melek Galilede Nâsıra denilen şehre,</verse>
				<verse number="27">Davud evinden Yusuf adındaki adama nişanlı olan bir kıza gönderildi; kızın adı Meryem idi.</verse>
				<verse number="28">Melek onun yanına girip dedi: Selâm, ey nimete eren kız, Rab seninledir.</verse>
				<verse number="29">Ve Meryem bu sözlerden çok şaşırarak: Bu nasıl selâmdır? diye düşünüyordu.</verse>
				<verse number="30">Melek ona dedi: Korkma, Meryem; çünkü Allah önünde inayet buldun.</verse>
				<verse number="31">Ve işte, gebe kalıp bir oğlan doğuracaksın, ve adını İsa koyacaksın.</verse>
				<verse number="32">O büyük olacak, ona Yüce Allahın Oğlu denecek; Rab Allah ona babası Davudun tahtını verecek;</verse>
				<verse number="33">Yakubun evi üzerinde ebediyen saltanat sürecek; ve onun melekûtuna hiç son olmıyacaktır.</verse>
				<verse number="34">Meryem de meleğe dedi: Bu nasıl olacak? çünkü ben er bilmem.</verse>
				<verse number="35">Melek cevap verip ona dedi: Ruhülkudüs senin üzerine gelecek, Yüce Olanın kudreti üstüne gölge salacak; bunun için de doğacak olan mukaddese Allahın Oğlu denecektir.</verse>
				<verse number="36">Ve işte, senin akrabandan Elisabet de ihtiyarlığında bir oğlana gebe kaldı; ve kendisine kısır denilmiş olan kadının bu altıncı ayıdır.</verse>
				<verse number="37">Zira Allahtan olan bir söz hükümsüz kalmaz.</verse>
				<verse number="38">Meryem de dedi: İşte, Rabbin kulu; bana dediğin gibi olsun. Ve melek ondan ayrıldı.</verse>
				<verse number="39">O günlerde Meryem de kalktı ve dağlığa, bir Yahuda şehrine acele ile gitti.</verse>
				<verse number="40">Zekeriyanın evine girip Elisabete selâm verdi.</verse>
				<verse number="41">Ve vaki oldu ki, Elisabet Meryemin selâmını işitince çocuk karnında sıçradı; ve Elisabet Ruhülkudüs ile doldu;</verse>
				<verse number="42">büyük bir çığlık koparıp dedi: Sen kadınlar arasında mubareksin, karnının semeresi de mubarektir.</verse>
				<verse number="43">Bu bana nereden oldu da, Rabbimin anası yanıma geldi?</verse>
				<verse number="44">Çünkü işte, senin selâmın sesi kulağıma erdiği anda, çocuk karnımda sevinçten sıçradı.</verse>
				<verse number="45">İman eden kadına ne mutlu! çünkü Rab tarafından kendisine söylenen şeyler tamam olacaktır.</verse>
				<verse number="46">Ve Meryem dedi: Canım Rabbi yükseltir,</verse>
				<verse number="47">Ve Kurtarıcım Allah ile ruhum sevinir.</verse>
				<verse number="48">Çünkü kulunun hakir haline baktı; Zira işte, bundan sonra bütün nesiller bana mubarek diyecekler.</verse>
				<verse number="49">Çünkü Kudretli olan bana büyük şeyler etti; Onun ismi kuddûstur.</verse>
				<verse number="50">Merhameti nesillerden nesillere, Kendisinden korkanlaradır.</verse>
				<verse number="51">Bazusu ile kudret gösterdi; Mağrurları yüreklerinin kuruntusu ile dağıttı.</verse>
				<verse number="52">Hükümdarları tahtlarından indirdi, Ve hakirleri yükseltti.</verse>
				<verse number="53">Açları iyi şeylerle doyurdu; Ve zenginleri boş döndürdü.</verse>
				<verse number="54">(Babalarımıza söylediği gibi) İbrahim ile onun zürriyetine merhameti ebediyen hatırlamak için,</verse>
				<verse number="55">Kulu İsraile yardım etti.</verse>
				<verse number="56">Meryem Elisabetin yanında üç ay kadar kaldıktan sonra, evine döndü.</verse>
				<verse number="57">Elisabetin doğuracağı vakit tamam oldu; ve bir oğlan doğurdu.</verse>
				<verse number="58">Komşuları ve akrabası, Rabbin ona büyük merhamet ettiğini işittiler; ve onunla beraber sevindiler.</verse>
				<verse number="59">Ve vaki oldu ki, sekizinci gün, çocuğu sünnet etmek için geldiler; ve onun adını, babasının adına göre, Zekeriya koyuyorlardı.</verse>
				<verse number="60">Anası cevap verip dedi: Yok, fakat adı Yahya olacak.</verse>
				<verse number="61">Ona dediler: Akrabandan bu adda kimse yoktur.</verse>
				<verse number="62">Ve: Ne ad konulmasını istersin? diye babasından işaretle sordular.</verse>
				<verse number="63">O, bir levha istedi: Adı Yahyadır, diye yazdı. Hepsi şaştılar.</verse>
				<verse number="64">Onun ağzı hemen açıldı, dili çözüldü, Allaha hamdederek söz söyledi.</verse>
				<verse number="65">Etrafında oturanların hepsine korku düştü; ve hep bu sözler bütün Yahudiye dağlığında yayıldı.</verse>
				<verse number="66">İşitenlerin hepsi: Bu çocuk acaba ne olacak? diye, bu şeyleri yüreklerinde sakladılar, çünkü Rabbin eli onunla beraberdi.</verse>
				<verse number="67">Babası Zekeriya Ruhülkudüsle doldu, ve peygamberlik edip dedi:</verse>
				<verse number="68">İsrailin Allahı Rab mubarek olsun; Çünkü kavmını ziyaret edip fidye ile kurtardı.</verse>
				<verse number="69">Düşmanlarımızın elinden kurtulup,</verse>
				<verse number="70">Kudsiyet ve salâhla bütün günlerimiz Önünde kendisine korkusuzca ibâdet etmeği bize ihsan etmek üzre,</verse>
				<verse number="71">Babalarımıza merhamet etmek ve kendi mukaddes ahdini,</verse>
				<verse number="72">Babamız İbrahime ettiği andı hatırlamak için,</verse>
				<verse number="73">Kadimden beri mukaddes peygamberlerinin ağzı ile söylediği gibi,</verse>
				<verse number="74">Düşmanlarımızdan ve bizden nefret edenlerin hepsinin elinden kurtuluşu,</verse>
				<verse number="75">Kulu Davudun evinde bize kurtuluş kuvvetini yükseltti.</verse>
				<verse number="76">Ve sen de, ey çocuk, Yüce Allahın peygamberi çağırılacaksın; Zira onun yollarını hazırlamak,</verse>
				<verse number="77">Onun kavmına günahlarının bağışlanması ile olan halâsı bildirmek için, Rabbin yüzü önünde yürüyeceksin;</verse>
				<verse number="78">Çünkü Allahımızın merhamet yüreğinden olarak, Karanlıkta ve ölüm gölgesinde oturanlara ışık vermek,</verse>
				<verse number="79">Ayaklarımızı selâmet yoluna doğrultmak için, Doğan güneş yücelerden bizi ziyaret edecektir.</verse>
				<verse number="80">Çocuk büyüyor, ruhta kuvvetleniyordu; ve İsraile görüneceği güne kadar çöllerde kaldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, o günlerde bütün dünyanın tahriri yapılsın diye Kayser Avgustus tarafından buyurultu çıktı.</verse>
				<verse number="2">Kirinius Suriye valisi bulunduğu zamanda yapılan ilk tahrir bu idi.</verse>
				<verse number="3">Herkes yazılmak için kendi şehrine gitti.</verse>
				<verse number="4">Yusuf da Davud evinden ve onun soyundan bulunduğu için, Galiledeki Nâsıra şehrinden, Yahudiyede Davudun şehri olan Beytleheme,</verse>
				<verse number="5">nişanlısı Meryem ile beraber, orada yazılmak üzre çıktı; Meryem de gebe idi.</verse>
				<verse number="6">Ve vaki oldu ki, orada bulunurlarken, doğurması günleri geldi.</verse>
				<verse number="7">İlk oğlunu doğurdu; kundağa sardı, ve onu bir yemliğe yatırdı, çünkü handa onlara yer yoktu.</verse>
				<verse number="8">Ayni civarda çobanlar vardı; geceleyin kırda kalarak sürülerini nöbetle bekliyorlardı.</verse>
				<verse number="9">Rabbin bir meleği onların yanında durdu, ve Rabbin izzeti onların çevresini aydınlattı; çok korktular.</verse>
				<verse number="10">Melek de onlara dedi: Korkmayın, çünkü işte, ben size bütün kavma olacak büyük sevinci müjdeliyorum.</verse>
				<verse number="11">Çünkü bugün Davudun şehrinde size Kurtarıcı doğdu, o da Rab Mesihtir.</verse>
				<verse number="12">Yemlikte yatan, kundağa sarılmış bir çocuk bulacaksınız; size alâmet bu olsun.</verse>
				<verse number="13">Ve birdenbire melek ile beraber gök ordusundan bir cümhur Allaha hamdederek dediler:</verse>
				<verse number="14">En yücelerde Allaha izzet, Ve yeryüzünde razı olduğu adamlara selâmet.</verse>
				<verse number="15">Ve vaki oldu ki, melekler çobanların yanından göke çekildikleri zaman, onlar birbirlerine dediler: Haydi, Beytleheme kadar gidelim, ve Rabbin bize bildirdiği vaki olan bu şeyi görelim.</verse>
				<verse number="16">Ve seğirderek geldiler, Meryemi, Yusufu ve yemlikte yatan çocuğu buldular.</verse>
				<verse number="17">Ve gördükleri zaman, bu çocuk hakkında kendilerine söylenen sözü bildirdiler.</verse>
				<verse number="18">Bütün işitenler çobanlar tarafından kendilerine söylenen şeylere şaştılar.</verse>
				<verse number="19">Fakat Meryem bütün bu sözleri derin düşünerek yüreğinde saklardı.</verse>
				<verse number="20">Çobanlar, kendilerine söylendiği gibi, bütün gördükleri ve işittikleri şeylerden dolayı Allaha hamt ve sena ederek, döndüler.</verse>
				<verse number="21">Çocuğu sünnet için sekiz gün tamam olunca, ana rahmine düşmeden evel melek tarafından denilmiş olduğu üzre, adını İsa koydular.</verse>
				<verse number="22">Musanın şeriatine göre onların taharet günleri tamam olunca (“İlk doğan her erkek Rabbe mukaddes denilecektir,” diye Rabbin şeriatinde yazılmış olduğu üzre),</verse>
				<verse number="23">çocuğu Rabbe takdim etmek için, ve Rabbin şeriatinde:</verse>
				<verse number="24">“Bir çift kumru, yahut iki güvercin yavrusu,” denildiği üzre, bir kurban vermek için onu Yeruşalime götürdüler.</verse>
				<verse number="25">Ve işte, Yeruşalimde Şimeon adında bir adam vardı; salih ve dindar olup İsrailin teselli bulmasını beklerdi; ve Ruhülkudüs onun üzerinde idi.</verse>
				<verse number="26">Ve Rabbin Mesihini görmeden önce, ölüm görmiyeceği kendisine Ruhülkudüs tarafından bildirilmişti.</verse>
				<verse number="27">Ruhun sevkile mabede geldi; anası babası onun için şeriate göre âdet olanı yapmak üzre, İsa çocuğu mabede götürdükleri zaman,</verse>
				<verse number="28">Simeon onu kucağına alıp Allaha hamdederek dedi:</verse>
				<verse number="29">Ya Rab, sözüne göre Şimdi kulunu selâmetle salıverirsin;</verse>
				<verse number="30">Çünkü, bütün kavmların önünde hazırlamış olduğun,</verse>
				<verse number="31">Milletleri aydınlatacak ışığı,</verse>
				<verse number="32">Ve kavmın İsrailin izzeti olan kurtuluşunu gözlerim gördü.</verse>
				<verse number="33">Anası babası onun için söylenen şeylere şaşıyorlardı.</verse>
				<verse number="34">Şimeon onlara hayırdua edip anası Meryeme dedi: İşte, bu çocuk İsrailde bir çokların düşmesi ve kalkması, ve aleyhinde söylenecek bir alâmet olarak konulmuştur;</verse>
				<verse number="35">senin canını da bir kılıç delecek; ta ki, çok yüreklerin düşünceleri meydana çıksın.</verse>
				<verse number="36">Aşer sıptından Fanuelin kızı Anna isminde bir peygamber vardı (ki, çok yaşlı idi, ve kızlığından sonra kocası ile yedi yıl geçinmişti,</verse>
				<verse number="37">ve hemen seksen dört yıldan beri dul idi), mabetten hiç ayrılmaz, gece gündüz oruç tutup dua ederek ibadet eylerdi.</verse>
				<verse number="38">O da hemen ayni saatte gelerek Rabbe şükreyliyip Yeruşalimin kurtuluşunu bekliyenlerin hepsine onun hakkında söyledi.</verse>
				<verse number="39">Rabbin şeriatine göre bütün şeyleri tamam edince, Galileye, kendi şehirleri Nâsıraya, döndüler.</verse>
				<verse number="40">Çocuk büyüyor, kuvvetleniyor ve hikmetle doluyordu; Allahın inayeti de onun üzerinde idi.</verse>
				<verse number="41">Anası babası her yıl Fısıh bayramında Yeruşalime giderlerdi.</verse>
				<verse number="42">Çocuk on iki yaşına varınca, bayram âdeti üzre, oraya çıktılar;</verse>
				<verse number="43">ve bayram günlerini bitirip evlerine döndükleri zaman, İsa çocuk Yeruşalimde kaldı; anası babası bunu farketmediler;</verse>
				<verse number="44">onu yoldaşlar arasında sanıp bir günlük yol yürüdüler; akrabaları ve bildikleri arasında onu arıyorlardı;</verse>
				<verse number="45">ve bulmayınca, onu araştırarak Yeruşalime döndüler.</verse>
				<verse number="46">Ve vaki oldu ki, üç gün sonra onu mabette, muallimlerin arasında oturmakta, onları dinlemekte, onlara sualler sormakta buldular;</verse>
				<verse number="47">onu dinliyenlerin hepsi anlayışına ve cevaplarına şaşıyorlardı.</verse>
				<verse number="48">Onu gördükleri zaman, şaştılar, ve anası ona dedi: Ey oğul, neden bize böyle ettin? İşte, babanla ben yüreğimiz çok sıkılarak, seni aradık.</verse>
				<verse number="49">Onlara dedi: Neden beni aradınız? bilmiyor mı idiniz ki, benim için Babamın evinde bulunmak gerektir?</verse>
				<verse number="50">Onlar ise, kendilerine söylediği sözü anlamadılar.</verse>
				<verse number="51">Onlarla beraber indi, Nâsıraya geldi; ve onlara itaatli oldu; anası da bütün bu sözleri yüreğinde saklardı.</verse>
				<verse number="52">İsa hikmette ve kamette, Allah ve insanlar indinde inayette terakki ediyordu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">KAYSER Tiberiusun saltanatının on beşinci yılında, Pontuslu Pilatus Yahudiye valisi, Hirodes Galile reisirubu, kardeşi Filipus İturea ve Trahonitis havalisi reisirubu, Lisanyas Abilini reisirubu,</verse>
				<verse number="2">Hanna ile Kayafa başkâhin bulundukları zamanda, çölde Zekeriyanın oğlu Yahyaya Allahın sözü geldi.</verse>
				<verse number="3">Kendisi de Erden etrafındaki bütün havaliye, günahların bağışlanması için tövbe vaftizini vâzederek geldi.</verse>
				<verse number="4">Nasıl ki, İşaya peygamberin sözleri kitabında yazılmıştır: “Çölde çağıranın sesi: Rabbin yolunu hazırlayın, Onun yollarını düz edin.</verse>
				<verse number="5">Her dere doldurulacak, Her dağ ve tepe alçaltılacaktır; İğri olan doğrulacak, Sarp yollar düz olacaktır;</verse>
				<verse number="6">Ve bütün beşer Allahın kurtarışını görecektir.”</verse>
				<verse number="7">İmdi kendisi tarafından vaftiz olunmak için çıkıp gelen kalabalıklara dedi: Ey engerekler nesli, gelecek öfkeden kaçmağı size kim gösterdi?</verse>
				<verse number="8">İmdi tövbeye lâyık semereler çıkarın, ve: Babamız İbrahimdir, diye içinizden söylemeğe başlamayın; çünkü size derim ki, Allah şu taşlardan İbrahime evlât kaldırmağa kadirdir.</verse>
				<verse number="9">Zaten balta da ağaçların kökü dibinde yatıyor; imdi iyi meyva vermiyen her ağaç kesilir, ve ateşe atılır.</verse>
				<verse number="10">Halk da kendisinden: Öyle ise, ne yapalım? diye sordular.</verse>
				<verse number="11">Cevap verip onlara dedi: İki gömleği olan hiç olmıyana versin; yiyeceği olan kimse de böylece yapsın.</verse>
				<verse number="12">Vergi mültezimleri de vaftiz olunmak için gelip ona dediler: Muallim, biz ne yapalım?</verse>
				<verse number="13">Yahya onlara dedi: Size tayin edilenden fazlasını almak için zor etmeyin.</verse>
				<verse number="14">Askerler de ona: Ya biz ne yapalım? diye sordular. Onlara: Kimseyi sıkıştırıp soymayın, ne de kimseyi haksız yere tehdit edin; tayınlarınızla kanaat eyleyin, dedi.</verse>
				<verse number="15">Halk beklemekte iken, hepsi Yahya hakkında: Acaba Mesih midir? diye yüreklerinden düşündüler.</verse>
				<verse number="16">Yahya onların hepsine cevap verdi: Gerçi ben sizi su ile vaftiz ediyorum; fakat benden kudretlisi geliyor ki, onun çarıklarının tasmasını çözmeğe lâyık değilim; o sizi Ruhülkudüsle ve ateşle vaftiz edecektir;</verse>
				<verse number="17">kendi harman yerini bütün bütün temizlemek, ve buğdayı ambarına toplamak için, yabası elindedir; fakat samanı sönmez ateşle yakacaktır.</verse>
				<verse number="18">İmdi başka bir çok şeyler nasihat ederek halka incili vâzediyordu.</verse>
				<verse number="19">Fakat reisirubu Hirodes, kardeşinin karısı Hirodiastan ve Hirodesin ettiği bütün kötülüklerden dolayı, Yahya tarafından azarlanmış olduğu için,</verse>
				<verse number="20">bunun hepsinin üstüne onu zindana attı.</verse>
				<verse number="21">Ve vaki oldu ki, bütün halk vaftiz edilirken, İsa dahi vaftiz edilmiş olup dua ettiği zaman, gök açıldı,</verse>
				<verse number="22">ve Ruhülkudüs, bedenleşmiş bir surette, güvercin gibi, onun üzerine indi, ve gökten: Sen benim sevgili Oğlumsun, senden razıyım, diye bir ses geldi.</verse>
				<verse number="23">İsa, hizmetine başladığı zaman, otuz yaşlarında idi, ve zannedildiği üzre, Yusuf oğlu, Heli oğlu,</verse>
				<verse number="24">Mattat oğlu, Levi oğlu, Melki oğlu, Yannay oğlu, Yusuf oğlu,</verse>
				<verse number="25">Mattatya oğlu, Amos oğlu, Nahum oğlu, Esli oğlu, Naggay oğlu,</verse>
				<verse number="26">Maat oğlu, Mattatya oğlu, Semein oğlu, Yoseh oğlu, Yoda oğlu,</verse>
				<verse number="27">Yoanan oğlu, Risa oğlu, Zerubbabel oğlu, Şealtiel oğlu, Neri oğlu,</verse>
				<verse number="28">Melki oğlu, Addi oğlu, Kosam oğlu, Elmadam oğlu, Er oğlu,</verse>
				<verse number="29">Yeşu oğlu, Eliezer oğlu, Yorim oğlu, Mattat oğlu, Levi oğlu,</verse>
				<verse number="30">Simeon oğlu, Yahuda oğlu, Yusuf oğlu, Yonam oğlu, Elyakim oğlu,</verse>
				<verse number="31">Melea oğlu, Menna oğlu, Mattata oğlu, Natan oğlu, Davud oğlu,</verse>
				<verse number="32">Yesse oğlu, Obed oğlu, Boaz oğlu, Salmon oğlu, Nahşon oğlu,</verse>
				<verse number="33">Amminadab oğlu, Aram oğlu, Hetsron oğlu, Perets oğlu, Yahuda oğlu,</verse>
				<verse number="34">Yakub oğlu, İshak oğlu, İbrahim oğlu, Terah oğlu, Nahor oğlu,</verse>
				<verse number="35">Seruc oğlu, Reu oğlu, Peleg oğlu, Eber oğlu, Şela oğlu,</verse>
				<verse number="36">Kainan oğlu, Arfakşad oğlu, Sam oğlu, Nuh oğlu, Lâmek oğlu,</verse>
				<verse number="37">Metuşelah oğlu, Hanok oğlu, Yared oğlu, Mahalaleel oğlu, Kainan oğlu,</verse>
				<verse number="38">Enoş oğlu, Şit oğlu, Âdem oğlu, Allah oğlu idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">İSA Ruhülkudüsle dolu olarak, Erdenden avdet etti; ve Ruh tarafından çöle sevkedildi.</verse>
				<verse number="2">Kırk gün müddet İblis tarafından tecrübe olundu. O günlerde bir şey yemedi; ve onlar tamam olunca, acıktı.</verse>
				<verse number="3">İblis de ona dedi: Eğer sen Allahın Oğlu isen, bu taşa söyle, ekmek olsun.</verse>
				<verse number="4">İsa ona cevap verdi: “İnsan yalnız ekmekle yaşamaz,” diye yazılmıştır.</verse>
				<verse number="5">Onu yükseğe çıkararak dünyanın bütün ülkelerini bir an içinde kendisine gösterdi.</verse>
				<verse number="6">Ve İblis ona dedi: Bütün bunların hükümdarlığını, ve onların izzetini sana vereceğim; çünkü o bana verilmiştir; istediğime onu veririm.</verse>
				<verse number="7">İmdi önümde secde kılarsan, hepsi senin olacak.</verse>
				<verse number="8">İsa cevap verip ona dedi: “Rab Allahına tapınacak, ve yalnız ona kulluk edeceksin,” diye yazılmıştır.</verse>
				<verse number="9">Onu Yeruşalime götürdü, mabedin tepesine koyup ona dedi: Eğer sen Allahın Oğlu isen, kendini buradan aşağı at;</verse>
				<verse number="10">çünkü yazılmıştır: “O, senin hakkında meleklerine, seni korusunlar diye emredecek;”</verse>
				<verse number="11">ve, “Ayağını bir taşa çarpmıyasın, diye Elleri üzerinde seni taşıyacaklar.”</verse>
				<verse number="12">İsa cevap verip ona dedi: “Sen Allahın Rabbi denemiyeceksin,” denilmiştir.</verse>
				<verse number="13">İblis her tecrübeyi bitirdikten sonra, bir zamana kadar ondan ayrıldı.</verse>
				<verse number="14">İsa Ruhun kuvvetile Galileye döndü; ve bütün havaliye onun haberi yayıldı.</verse>
				<verse number="15">Ve hepsi tarafından izzet görerek onların havralarında öğretiyordu.</verse>
				<verse number="16">İçinde büyümüş olduğu Nâsıraya geldi; kendi âdeti olduğu üzre, Sebt gününde havraya girdi, ve okumak için ayağa kalktı.</verse>
				<verse number="17">Kendisine İşaya peygamberin kitabı verildi. Kitabı açıp şöyle yazılmış olan yeri buldu:</verse>
				<verse number="18">“Rabbin Ruhu üzerimdedir; Çünkü fakirlere müjdeyi Vâzetmek için o beni meshetti; Beni esirlere azatlık, Ve körlere gözlerinin açılmasını ilân etmeğe, Ezilenleri kurtuluşa kavuşturmağa,</verse>
				<verse number="19">Rabbin makbul yılını ilân etmeğe gönderdi.”</verse>
				<verse number="20">Kitabı kapadı, hizmetçiye geri verip oturdu; hep havradakilerin gözleri ona dikilmiş kalmıştı.</verse>
				<verse number="21">Ve onlara söylemeğe başladı: Bugün işittiğiniz bu yazı yerine geldi.</verse>
				<verse number="22">Hepsi ona şahit olurlar, ağzından çıkan lâtif sözlere şaşarlar, ve: Bu, Yusufun oğlu değil midir? derlerdi.</verse>
				<verse number="23">Onlara dedi: Şüphesiz bana: Ey hekim, kendini iyi et, meselini söyliyeceksiniz; Kefernahumda vaki olduğunu işittiğimiz şeyleri burada, kendi memleketinde de yap, diyeceksiniz.</verse>
				<verse number="24">Ve İsa dedi: Gerçek size derim: Hiç bir peygamber kendi memleketinde makbul değildir.</verse>
				<verse number="25">Lâkin doğrusu size derim ki, İlyanın günlerinde İsrailde bir çok dul kadınlar vardı; gök üç yıl altı ay kapandığı, ve bütün memlekette büyük bir kıtlık olduğu vakit,</verse>
				<verse number="26">İlya onlardan hiç birine gönderilmedi; yalnız Sayda diyarında Sareptaya, bir dul kadına gönderildi.</verse>
				<verse number="27">Ve peygamber Elişanın zamanında İsrailde bir çok cüzamlı vardı; yalnız Suriyeli Naamandan başka bunlardan hiç biri pak olmadı.</verse>
				<verse number="28">Havrada bu şeyleri işitince, hepsi öfke ile dolup ayaklandılar,</verse>
				<verse number="29">onu şehirden dışarı çıkardılar, ve baş aşağı atmak için şehirlerinin üzerine kurulmuş olduğu tepenin kenarına götürdüler.</verse>
				<verse number="30">Fakat İsa aralarından geçip gitti.</verse>
				<verse number="31">Bir Galile şehri olan Kefernahuma indi. Sebt günü onlara öğretiyordu;</verse>
				<verse number="32">onun öğretişine şaştılar; çünkü onun sözlerinde hâkimiyet vardı.</verse>
				<verse number="33">Ve havrada bir adam vardı, ve kendisinde murdar bir cin ruhu vardı; ve o yüksek sesle bağırdı:</verse>
				<verse number="34">Bırak! bizden sana ne, ey Nâsıralı İsa? Bizi helâk etmeğe mi geldin? Kimsin, seni bilirim, Allahın Mukaddesi!</verse>
				<verse number="35">İsa onu azarlıyıp: Sus, ve ondan çık, dedi. Cin adamı ortada yere düşürüp zarar vermeden ondan çıktı.</verse>
				<verse number="36">Herkese de hayret geldi: Bu nasıl sözdür ki, murdar ruhlara kudretle ve hâkimiyetle emrediyor, onlar da çıkıyorlar? diye birbirlerile konuştular.</verse>
				<verse number="37">Havalide her yere onun hakkında rivayet yayıldı.</verse>
				<verse number="38">İsa havradan çıktı, ve Simunun evine girdi. Simunun kaynanası şiddetli ısıtmaya tutulmuştu; ona kadın için yalvardılar.</verse>
				<verse number="39">İsa onun başında durdu, ısıtmayı azarladı; ısıtma onu bıraktı, ve kadın hemen kalkarak onlara hizmet etti.</verse>
				<verse number="40">Ve güneş batınca, türlü illetlere tutulmuş hastası olanlar onları kendisine getirdiler; İsa da ellerini her birinin üzerine koyup onları iyi etti.</verse>
				<verse number="41">Bir çoklarından da cinler: Sen Allahın Oğlusun, diye bağırarak çıkarlardı. Onları azarlıyarak, söylemeğe bırakmazdı; çünkü kendisinin Mesih olduğunu biliyorlardı.</verse>
				<verse number="42">Ve gündüz olunca, çıktı, bir ıssız yere gitti; halk onu arıyorlardı, ve onun yanına kadar geldiler, ve kendilerinden gitmesin diye onu alıkoymak istiyorlardı.</verse>
				<verse number="43">Fakat İsa onlara dedi: Allahın melekûtunun müjdesini öteki şehirlere de vermeliyim; çünkü bunun için gönderildim.</verse>
				<verse number="44">Ve Galile havralarında vâzediyordu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, halk onun etrafına üşüşmüş olarak Allahın sözünü dinlerken, İsa Cenesaret gölü kıyısında duruyordu;</verse>
				<verse number="2">göl kıyısında duran iki kayık gördü; fakat balıkçılar kayıklardan çıkmışlardı, ağlarını yıkayorlardı.</verse>
				<verse number="3">İsa kayıklardan birine bindi, o da Simunun idi, ve karadan biraz açılmasını istedi. Oturup halka kayıktan öğretti.</verse>
				<verse number="4">Sözünü bitirince, Simuna dedi: Engine çekin, av için ağlarınızı salın.</verse>
				<verse number="5">Simun cevap verip dedi: Üstat, bütün gece çabaladık, hiç bir şey tutmadık; fakat senin sözün üzerine ağları salacağım.</verse>
				<verse number="6">Bunu yaptıkları zaman, pek çok balık çevirdiler; ağları yırtılıyordu;</verse>
				<verse number="7">öteki kayıkta bulunan ortaklarına, gelip kendilerine yardım etmeleri için işaret ettiler. Onlar da geldiler, iki kayığı da doldurdular, öyle ki, kayıklar batmağa başladılar.</verse>
				<verse number="8">Fakat Simun Petrus bunu görünce: Ya Rab, benden uzaklaş; zira günahkâr bir insanım, diyerek İsanın dizlerine kapandı.</verse>
				<verse number="9">Çünkü yaptıkları balık avından dolayı, o ve onunla beraber olanların hepsi,</verse>
				<verse number="10">ve Simunun ortakları olan Zebedinin oğulları Yakub ile Yuhanna da hayrete düşmüşlerdi. İsa Simuna dedi: Korkma, bundan sonra insan avlıyacaksın.</verse>
				<verse number="11">Kayıklarını kıyıya çektiler, ve her şeyi bırakıp onun ardınca gittiler.</verse>
				<verse number="12">Ve vaki oldu ki, o, şehirlerden birinde bulunmakta iken, işte, cüzamla dolu bir adam, İsayı görünce, yüzüstü yere kapandı, ve ona: Ya Rab, eğer istersen beni temizliyebilirsin, diye yalvardı.</verse>
				<verse number="13">İsa elini uzattı, ve: İsterim, temiz ol, diyerek ona dokundu. Ve cüzam hemen ondan gitti.</verse>
				<verse number="14">İsa ona kimseye söylemesin diye tenbih etti: Fakat git, kendini kâhine göster, ve temizliğin hakkında onlara şehadet olsun diye, Musanın emrettiği üzre takdime arz et.</verse>
				<verse number="15">İsa hakkındaki söz ise, daha ziyade yayılıyordu; bir çok halk onu dinlemek, ve hastalıklarından iyi edilmek için toplanıyorlardı.</verse>
				<verse number="16">Fakat kendisi çöllere çekilip dua ediyordu.</verse>
				<verse number="17">Ve vaki oldu ki, öğrettiği günlerin birinde, Galile, Yahudiye ve Yeruşalimin her köyünden gelmiş olan Ferisiler ve fakihler yanında oturuyorlardı; ve Rabbin kudreti şifa vermek için onunla beraberdi.</verse>
				<verse number="18">Ve işte, bazı kimseler yatak üzerinde inmeli bir adamı getiriyorlardı; onu içeri sokup İsanın önüne koymağa uğraşıyorlardı.</verse>
				<verse number="19">Kalabalıktan dolayı onu içeri sokmak için yol bulamıyarak, evin damına çıktılar, kiremitlerin arasından yatağı ile ortaya İsanın önüne indirdiler.</verse>
				<verse number="20">Onların imanını görerek, İsa: Ey adam, günahların sana bağışlandı, dedi.</verse>
				<verse number="21">Yazıcılar ve Ferisiler: Küfür söyliyen bu adam kimdir? Allahtan başka kim günahları bağışlıyabilir? diye düşünmeğe başladılar.</verse>
				<verse number="22">Fakat İsa düşüncelerini bilerek, cevap verip onlara dedi: Niçin yüreklerinizden düşünüyorsunuz?</verse>
				<verse number="23">Hangisi daha kolay: Günahların sana bağışlandı, demek mi? yoksa: Kalk, yürü, demek mi?</verse>
				<verse number="24">Fakat İnsanoğlunun yeryüzünde günahları bağışlamağa kudreti olduğunu bilesiniz diye (inmeliye dedi): Sana söyliyorum: Kalk, yatağını kaldır da evine git.</verse>
				<verse number="25">Adam onların karşısında hemen ayağa kalktı, üzerinde yattığı şeyi kaldırdı, ve Allaha hamdederek evine gitti.</verse>
				<verse number="26">Hepsini şaşkınlık aldı, ve Allaha hamdettiler; ve içlerine korku dolup: Bugün şaşılacak şeyler gördük, dediler.</verse>
				<verse number="27">İsa bu şeylerden sonra çıktı, ve gümrük yerinde oturan Levi denilen mültezimi gördü; ona: Ardımca gel, dedi.</verse>
				<verse number="28">O da her şeyi bıraktı, ayağa kalkıp onun ardınca gitti.</verse>
				<verse number="29">Levi, evinde ona büyük bir ziyafet yaptı; onlarla beraber yemekte oturan bir çok mültezimlerle başka kimselerden büyük bir kalabalık vardı.</verse>
				<verse number="30">Ferisiler ve onların yazıcıları İsanın şakirtlerine: Niçin mültezimler ve günahkârlarla yiyip içiyorsunuz? diye mırıldandılar.</verse>
				<verse number="31">İsa onlara cevap verip dedi: Sağlam olanlar değil ancak hasta olanlar hekime muhtaçtırlar.</verse>
				<verse number="32">Ben salihleri değil, ancak günahkârları tövbeye çağırmağa geldim.</verse>
				<verse number="33">Onlar da İsaya dediler: Yahyanın şakirtleri sık sık oruç tutarlar, ve dualar ederler; Ferisilerin şakirtleri de böyle yaparlar; fakat seninkiler yiyip içiyorlar.</verse>
				<verse number="34">İsa onlara dedi: Güvey kendilerile beraber oldukça, düğündekilere hiç oruç tutturabilir misiniz?</verse>
				<verse number="35">Fakat güveyin onlardan alınacağı günler gelecektir, ve o günlerde oruç tutacaklardır.</verse>
				<verse number="36">İsa onlara bir de mesel söyledi: Hiç kimse yeni esvabından bir parça yırtarak eskisinin üzerine yama yapmaz, yoksa yeniyi yırtar, bundan başka yeniden alınan parça eskiye uymaz.</verse>
				<verse number="37">Ve hiç kimse yeni şarabı eski tulumlara koymaz, yoksa yeni şarap tulumları patlatır, ortalığa dökülür, ve tulumlar telef olur.</verse>
				<verse number="38">Fakat yeni şarap yeni tulumlara konulmalıdır.</verse>
				<verse number="39">Ve hiç kimse eski şarabı içtikten sonra yenisini istemez, zira: Eskisi iyidir, der.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, bir Sebt günü, İsa ekinler arasından geçiyordu; şakirtleri başakları koparıyorlar, ve avuçlarında ovalıyıp yiyorlardı.</verse>
				<verse number="2">Fakat Ferisilerden bazıları: Neden Sebt gününde yapılması caiz olmıyanı yapıyorsunuz? dediler.</verse>
				<verse number="3">İsa da onlara cevap verip dedi: Davud kendisi, ve onunla beraber olanlar aç kaldıkları zaman, ne yaptı,</verse>
				<verse number="4">Allahın evine nasıl girdi, ve yalnız kâhinlerden başkasına yemesi caiz olmıyan huzur ekmeklerini alıp yedi, ve beraberinde olanlara verdi; bunu bile okumadınız mı?</verse>
				<verse number="5">Ve onlara: İnsanoğlu Sebt gününün de Rabbidir, dedi.</verse>
				<verse number="6">Ve vaki oldu ki, bir başka Sebt günü havraya girdi, ve talim etti; orada bir adam vardı, onun sağ eli kurumuştu.</verse>
				<verse number="7">Yazıcılar ile Ferisiler İsayı itham edecek sebep bulmak için, Sebt gününde hastalığı iyi ediyor mu, diye onu gözetliyorlardı.</verse>
				<verse number="8">Fakat İsa onların düşüncelerini biliyordu, ve eli kurumuş olan adama dedi: Ayağa kalk, ortada dur; o da ayağa kalkıp durdu.</verse>
				<verse number="9">İsa da onlara dedi: Size sorarım, Sebt gününde iyilik etmek mi, yoksa kötülük etmek mi caizdir? can kurtarmak mı, yoksa helâk etmek mi?</verse>
				<verse number="10">Ve etrafına, hepsine bakıp adama dedi: Elini uzat. O da uzattı; ve eli eski haline geldi.</verse>
				<verse number="11">Fakat onlar büsbütün çıldırdılar, ve İsaya ne yapabileceklerini birbirlerile söyleşiyorlardı.</verse>
				<verse number="12">Ve vaki oldu ki, o günlerde İsa dua etmek için dağa çıktı; bütün geceyi Allaha dua ile geçirdi.</verse>
				<verse number="13">Gündüz olunca, şakirtlerini yanına çağırdı; onlardan on ikisini seçti, ve onları resuller tesmiye etti:</verse>
				<verse number="14">Simun, ki ona Petrus adını da verdi, ve kardeşi Andreas, Yakub ve Yuhanna, Filipus ve Bartolomeus,</verse>
				<verse number="15">Matta ve Tomas, Alfeusun oğlu Yakub ve Gayyur denilen Simun,</verse>
				<verse number="16">Yakubun oğlu Yahuda ve hain olan Yahuda İskariyot.</verse>
				<verse number="17">Onlarla beraber aşağı indi, ve düzlük bir yerde durdu. Şakirtlerinden büyük bir kalabalık, ve bütün Yahudiyeden, Yeruşalimden, Sayda ve Sur kıyılarından onu dinlemeğe ve hastalıklarından iyi edilmeğe gelmiş çok halk vardı;</verse>
				<verse number="18">ve murdar ruhlardan sıkıntıda olanlar iyi olurlardı.</verse>
				<verse number="19">Bütün halk da ona dokunmağa çalışıyorlardı; çünkü ondan kuvvet çıkar, hepsini iyi ederdi.</verse>
				<verse number="20">İsa gözlerini şakirtlerine kaldırıp dedi: Ne mutlu size, fakirler; çünkü Allahın melekûtu sizindir.</verse>
				<verse number="21">Ne mutlu size, şimdi aç olanlar; çünkü tok olacaksınız. Ne mutlu size, şimdi ağlıyanlar; çünkü güleceksiniz.</verse>
				<verse number="22">İnsanoğlundan dolayı insanların sizden nefret edecekleri, ve sizi cemiyetlerinden ayıracakları, size hakaret eyliyecekleri, adınızı kötü diye yayacakları vakit, ne mutlu sizlere!</verse>
				<verse number="23">O günde sevinin ve sevinçten sıçrayın; çünkü, işte, gökte karşılığınız büyüktür; çünkü onların babaları da peygamberlere böyle ederlerdi.</verse>
				<verse number="24">Fakat vay size, ey zenginler! çünkü siz tesellinizi almışsınız.</verse>
				<verse number="25">Ey şimdi tok olanlar, vay size! çünkü acıkacaksınız. Ey şimdi gülenler, vay size! çünkü yas tutacak, ve ağlıyacaksınız.</verse>
				<verse number="26">Bütün insanlar sizin için iyi söyledikleri vakit, vay size! çünkü onların babaları yalancı peygamberlere de böyle ederlerdi.</verse>
				<verse number="27">Fakat, ey dinliyenler, size diyorum: Düşmanlarınızı sevin, sizden nefret edenlere iyilik edin,</verse>
				<verse number="28">size lânet edenlere hayırdua edin, ve size hakaret edenler için dua edin.</verse>
				<verse number="29">Bir yanağına vurana obirini de uzat, ve senin abanı alandan gömleğini de esirgeme.</verse>
				<verse number="30">Senden her istiyene ver, ve senin eşyanı alandan geri isteme.</verse>
				<verse number="31">İnsanların size ne yapmalarını istiyorsanız, siz de onlara öyle yapın.</verse>
				<verse number="32">Eğer sizi sevenleri severseniz, ne mukâfatınız olur? Çünkü günahkârlar da kendilerini sevenleri severler.</verse>
				<verse number="33">Eğer size iyilik edenlere iyilik ederseniz, ne mükâfatınız olur? Çünkü günahkârlar da öyle yaparlar.</verse>
				<verse number="34">Eğer kendilerinden almağı ümit ettiğiniz kimselere ödünç verirseniz, ne mükâfatınız olur? Günahkarlar bile günahkârlara karşılığını almak üzre ödünç verirler.</verse>
				<verse number="35">Fakat düşmanlarınızı sevin, onlara iyilik edin, ve hiç ümitsiz olmıyarak ödünç verin; karşılığınız büyük olacaktır; ve siz Yüce Olanın oğulları olacaksınız; çünkü o, nankörlere ve kötülere karşı nimet vericidir.</verse>
				<verse number="36">Babanız nasıl merhametli ise, siz de merhametli olun.</verse>
				<verse number="37">Hükmetmeyin, size de hükmolunmıyacaktır; mahkûm etmeyin, siz de mahkûm olmıyacaksınız; bağışlayın, size de bağışlanacaktır;</verse>
				<verse number="38">verin, size de verilecektir; sizin kucağınıza güzelce basılmış, ve silkelenmiş, taşkın, iyi ölçekle verilecektir; zira hangi ölçekle ölçerseniz, o ölçekle size ölçülecektir.</verse>
				<verse number="39">İsa onlara bir de mesel söyledi: Kör körü yedebilir mi? İkisi de çukura düşmezler mi?</verse>
				<verse number="40">Şakirt mualliminden üstün değildir; fakat kemale eren her şakirt muallimi gibi olur.</verse>
				<verse number="41">Ve niçin kardeşinin gözündeki çöpü görürsün, fakat kendi gözündeki merteği seçmezsin?</verse>
				<verse number="42">Sen kendin, gözündeki merteği görmezsin de nasıl kardeşine: Ey kardeş, bırak gözündeki çöpü çıkarayım, diyebilirsin? Ey ikiyüzlü! önce kendi gözünden merteği çıkar, kardeşinin gözündeki çöpü çıkarmak için o vakit iyi göreceksin.</verse>
				<verse number="43">Çünkü iyi ağaç yoktur ki, kötü meyva versin, ve yine kötü ağaç yoktur ki, iyi meyva versin.</verse>
				<verse number="44">Çünkü her ağaç kendi meyvasından tanılır. Çünkü dikenlerden incir devşirmezler, ne de çalıdan üzüm koparırlar.</verse>
				<verse number="45">İyi adam yüreğinin iyi hazinesinden iyi şey çıkarır; ve kötü adam yüreğinin kötü hazinesinden kötü şey çıkarır; çünkü ağız yüreğin taşmasından söyler.</verse>
				<verse number="46">Niçin beni: Rab, Rab, diye çağrıyorsunuz da, size söylediğim şeyleri yapmıyorsunuz?</verse>
				<verse number="47">Bana gelen, sözlerimi işiten ve onları yapan her kişinin kime benzediğini size göstereyim.</verse>
				<verse number="48">O, ev yapan bir adama benzer ki, kazıp derine indi, ve temeli bir kaya üzerine kurdu; sel geldiği zaman, ırmak o eve saldırdı, ve onu sarsamadı; çünkü iyi bina edilmişti.</verse>
				<verse number="49">Fakat işiten ve yapmıyan, toprağın üzerine temelsiz ev bina eden adama benzer; ırmak o eve saldırdı, ve hemen çöktü; o evin yıkımı büyük oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">İSA, halkın işitmekte olduğu bütün sözlerini bitirdikten sonra, Kefernahuma girdi.</verse>
				<verse number="2">Bir yüzbaşının kendisine kıymetli olan bir hizmetçisi ölüm derecesinde hasta idi.</verse>
				<verse number="3">İsa hakkında işitince, gelip hizmetçisini kurtarsın diye rica için Yahudilerin ihtiyarlarını ona gönderdi.</verse>
				<verse number="4">Onlar da İsaya geldikleri zaman, kendisine çok yalvarıp dediler: Bunu yapmana o lâyıktır;</verse>
				<verse number="5">çünkü milletimizi sever, ve bize havrayı o yaptı.</verse>
				<verse number="6">İsa onlarla beraber gitti. Hemen eve yaklaştığı zaman, yüzbaşı ona şöyle söylemek için dostlar gönderdi: Ya Rab, zahmete girme; benim değerim yok ki, damım altına giresin;</verse>
				<verse number="7">ve bundan dolayı senin yanına gelmeğe kendimi lâyık görmedim; fakat bir söz söyle, hizmetçim iyi olur.</verse>
				<verse number="8">Çünkü ben de emir altında olan bir adamım, ve benim altımda askerler var; ben şuna: Git, derim, gider; bir başkasına: Gel, derim, gelir; ve hizmetçime: Bunu yap, derim, yapar.</verse>
				<verse number="9">İsa bu şeyleri işitince, ona şaştı; döndü ve arkasından gelen halka dedi: Size diyorum: İsrailde bile bu kadar büyük iman bulmadım.</verse>
				<verse number="10">Gönderilenler eve döndükleri zaman, hizmetçiyi iyi olmuş buldular.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, biraz sonra, İsa Nain denilen bir şehre gitti; şakirtleri ve ahaliden büyük bir kalabalık kendisile beraber gidiyorlardı.</verse>
				<verse number="12">Şehrin kapısına yaklaştığı zaman, işte, anasının bir tanecik oğlunun cenazesi çıkarılıyordu; ve kadın dul idi; şehrin bir çok halkı onunla beraberdi.</verse>
				<verse number="13">Rab anayı görünce, ona acıdı, ve kendisine: Ağlama, dedi.</verse>
				<verse number="14">Yaklaşıp tabuta dokundu; ve taşıyanlar durdular. İsa dedi: Ey genç, sana diyorum: Kalk.</verse>
				<verse number="15">Ölü kalktı, oturdu, ve konuşmağa başladı. İsa onu anasına verdi.</verse>
				<verse number="16">Herkesi korku aldı; ve: Aramızda büyük bir peygamber çıktı; ve: Allah kendi kavmını ziyaret etti, diyerek Allaha hamdediyorlardı.</verse>
				<verse number="17">İsa hakkındaki bu söz bütün Yahudiyede ve bütün çevrede yayıldı.</verse>
				<verse number="18">Yahyanın şakirtleri de bütün bu şeyleri kendisine söylediler.</verse>
				<verse number="19">Yahya şakirtlerinden ikisini yanına çağırıp: Gelecek olan sen misin, yoksa başkasını mı bekliyelim? demek için onları Rabbe gönderdi.</verse>
				<verse number="20">O adamlar da İsaya gelip dediler: Vaftizci Yahya sana: Gelecek olan sen misin, yoksa başkasını mı bekliyelim? demek için bizi gönderdi.</verse>
				<verse number="21">O saatte İsa bir çok kimseleri hastalıklardan, dertlerden, ve kötü ruhlardan iyi etti; kör olanlardan bir çoğunun gözlerini açtı.</verse>
				<verse number="22">Ve cevap verip onlara dedi: Gidin, gördüğünüz ve işittiğiniz şeyleri Yahyaya bildirin; körlerin gözleri açılıyor, topallar yürüyor, cüzamlılar temizleniyor, sağırlar işitiyor, ölüler kıyam ediyorlar, fakirlere iyi haber vâzolunuyor.</verse>
				<verse number="23">Ve kim bende sürçmezse, mutludur.</verse>
				<verse number="24">Yahyanın habercileri gittikten sonra, halka Yahya hakkında söylemeğe başladı: Çöle ne görmeğe çıktınız? Yelin salladığı bir kamış mı?</verse>
				<verse number="25">Fakat ne görmeğe çıktınız? Yumuşak esvap giymiş bir adam mı? İşte, süslü giyinip zevk içinde yaşıyanlar kıral saraylarında bulunur.</verse>
				<verse number="26">Fakat ne görmeğe çıktınız? Bir peygamber mi? Evet, size derim, ve bir peygamberden ziyadesini.</verse>
				<verse number="27">“İşte, senin yüzünün önünde habercimi gönderiyorum, Senin önünde yolunu hazırlıyacaktır,” diye hakkında yazılmış olan budur.</verse>
				<verse number="28">Size diyorum: Kadından doğanlar arasında Yahyadan büyüğü yoktur; fakat Allahın melekûtunda daha küçük olan ondan daha büyüktür.</verse>
				<verse number="29">Yahyanın vaftizi ile vaftizlenmiş olan bütün halk ve vergi mültezimleri bunu işittikleri zaman, Allahı tasdik ettiler.</verse>
				<verse number="30">Fakat onun tarafından vaftizlenmemiş olan Ferisiler ve fakihler kendileri için Allahın muradını reddettiler.</verse>
				<verse number="31">İmdi bu neslin insanlarını neye benzeteyim? ve neye benzerler?</verse>
				<verse number="32">Çarşı meydanında oturan çocuklara benzerler ki: Biz size kaval çaldık, siz oynamadınız; biz yas tuttuk, siz ağlamadınız, diye birbirine çağırırlar.</verse>
				<verse number="33">Zira Vaftizci Yahya, ekmek yemiyerek ve şarap içmiyerek gelmiştir: Onda cin var, diyorsunuz.</verse>
				<verse number="34">İnsanoğlu yiyerek ve içerek gelmiştir: İşte, obur ve ayyaş adam, mültezimlerin ve günahkârların dostu! diyorsunuz.</verse>
				<verse number="35">Ve hikmet bütün kendi oğulları tarafından tasdik olundu.</verse>
				<verse number="36">Ferisilerden biri İsanın kendisi ile yemek yemesini istedi. O da Ferisinin evine girdi, ve sofraya oturdu.</verse>
				<verse number="37">Ve işte, şehirde bulunan bir kadın, bir günahkâr kadın, Ferisinin evinde sofrada olduğunu öğrenince, bir ak mermer kapta değerli yağ getirip</verse>
				<verse number="38">onun ayaklarının yanında arkada durdu, ağlıyarak ayaklarını gözyaşları ile ıslatmağa başladı, ve başının saçları ile sildi, ayaklarını öptü, ve değerli yağ ile meshetti.</verse>
				<verse number="39">İsayı evine çağırmış olan Ferisi bunu görünce, içinden dedi: Bu adam peygamber olsaydı, kendisine dokunan kimdir ve ne çeşit kadındır bilirdi, çünkü bu günahkâr bir kadındır.</verse>
				<verse number="40">İsa da ona cevap verip dedi: Simun, sana bir söyliyeceğim var. Ve o: Söyle, Muallim, dedi.</verse>
				<verse number="41">Bir alacaklının iki borçlusu vardı; biri beş yüz, öteki elli dinar borçlu idiler.</verse>
				<verse number="42">Ödemek için bir şeyleri olmadığından, her ikisine de bağışladı. İmdi, bunlardan hangisi onu çok sevecektir?</verse>
				<verse number="43">Simun cevap verdi: Sanırım ki, kendisine çok bağışlanan. İsa ona: Doğru hükmettin, dedi.</verse>
				<verse number="44">Ve kadına dönerek Simuna dedi: Bu kadını görüyor musun? Senin evine girdim, ayaklarım için bana su vermedin; fakat o benim ayaklarımı gözyaşları ile ıslattı, saçları ile sildi.</verse>
				<verse number="45">Sen bana bir öpüş vermedin; fakat o, geldiğinden beri ayaklarımı durmadan öptü.</verse>
				<verse number="46">Saçlarımı zeytin yağı ile meshetmedin; fakat o, ayaklarımı değerli yağ ile meshetti.</verse>
				<verse number="47">Bundan dolayı sana derim: Onun çok olan günahları bağışlandı; zira o çok sevdi. Fakat kendisine az bağışlanan az sever.</verse>
				<verse number="48">Ve İsa kadına dedi: Günahların bağışlandı.</verse>
				<verse number="49">Ve onunla beraber sofrada oturanlar: Bu kim ki, günahları da bağışlıyor? diye içlerinden söylenmeğe başladılar.</verse>
				<verse number="50">İsa kadına: İmanın seni kurtardı, selâmetle git, dedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE biraz sonra vaki oldu ki, İsa şehirleri ve köyleri dolaşıp vâzediyor, Allahın melekûtunu müjdeliyordu;</verse>
				<verse number="2">Onikiler ve kötü ruhlardan ve hastalıklardan kurtulmuş olan bazı kadınlar, kendisinden yedi cin çıkmış olan Mecdelli denilen Meryem,</verse>
				<verse number="3">Hirodesin kâhyası Huzanın karısı Yoanna, Suzanna, ve başka bir çok kadınlar onunla beraberdi; bunlar malları ile onlara yardım ediyorlardı.</verse>
				<verse number="4">Çok halk biriktiği, ve kendisine her şehirden geldikleri zaman, bir mesel ile dedi:</verse>
				<verse number="5">Ekinci tohumunu ekmeğe çıktı; ve ekerken bazısı yol kenarına düştü, ayak altında çiğnendi, ve gökün kuşları onu yediler.</verse>
				<verse number="6">Bazısı kaya üzerine düştü, ve bittiği gibi kurudu, çünkü rutubeti yoktu.</verse>
				<verse number="7">Bazısı dikenlerin ortasına düştü; dikenler beraber biterek onu boğdular.</verse>
				<verse number="8">Bazısı da iyi toprağa düştü; ve bitip yüz kat semere verdi. Bunları diyerek nida etti: İşitecek kulakları olan işitsin.</verse>
				<verse number="9">Şakirtleri bu meselin ne demek olduğunu kendisinden sordular.</verse>
				<verse number="10">İsa da dedi: Allahın melekûtu sırlarını bilmek size verilmiştir, başkalarına ise, mesellerle söylenir; ta ki, bakıp görmesinler, ve işitip anlamasınlar.</verse>
				<verse number="11">Mesel ise, şudur: Tohum, Allahın sözüdür.</verse>
				<verse number="12">Yol kenarında olanlar şunlardır ki, işitirler, sonra İblis gelir, ve iman ederek kurtuluşa ermesinler diye, sözü onların yüreğinden alıp götürür.</verse>
				<verse number="13">Kaya üzerindekiler ise, işittikleri zaman, sözü sevinçle kabul edenlerdir, onların kökleri yoktur, bir müddet iman ederler ve deneme vaktinde saparlar.</verse>
				<verse number="14">Dikenler arasına düşen ise, şunlardır ki, işitirler, ve gidip bu hayatın kaygıları, zenginliği, zevklerile boğulurlar, ve olgun semere vermezler.</verse>
				<verse number="15">İyi toprakta olan şunlardır ki, sözü dinliyip sadık ve iyi yürekte tutarlar ve sabırla semere verirler.</verse>
				<verse number="16">Hiç kimse ışığı yakıp bir kap ile onu örtmez, veya bir yatak altına komaz; fakat girenler aydınlığı görsünler diye onu bir şamdana kor.</verse>
				<verse number="17">Çünkü belli olmıyacak gizli bir şey yoktur, bilinmiyecek ve aydınlığa çıkmıyacak saklı bir şey yoktur.</verse>
				<verse number="18">Bundan dolayı nasıl dinlediğinize dikkat edin; çünkü kimde var ise, ona verilecek; kimde yok ise, kendisinde var sandığı da ondan alınacaktır.</verse>
				<verse number="19">Anası ile kardeşleri İsaya geldiler; kalabalıktan dolayı kendisine yanaşamadılar.</verse>
				<verse number="20">İsaya denildi ki: Anan ile kardeşlerin seni görmek istiyerek dışarda duruyorlar.</verse>
				<verse number="21">Fakat İsa onlara cevap verip dedi: Allahın sözünü dinliyen ve onu yapanlar, anam ve kardeşlerim onlardır.</verse>
				<verse number="22">Ve günlerin birinde vaki oldu ki, kendisi şakirtlerile bir kayığa bindi; ve onlara: Gölün karşı yakasına geçelim, dedi; ve açıldılar.</verse>
				<verse number="23">Kayıkta giderlerken uykuya daldı; ve göle bir kasırga indi, ve sularla dolup tehlikede idiler.</verse>
				<verse number="24">Yanına geldiler, onu uyandırıp dediler: Üstat, üstat, helâk oluyoruz! İsa uyanıp yeli ve suyun çalkalanmasını azarladı; ve onlar durdu, ve limanlık oldu.</verse>
				<verse number="25">Onlara: Nerede sizin imanınız? dedi; onlar birbirlerine: Bu kimdir ki, hem yellere, hem suya emrediyor, ve kendisine itaat ediyorlar? diyip korkarak şaştılar.</verse>
				<verse number="26">Galile karşısında olan Gerasinilerin memleketine vardılar.</verse>
				<verse number="27">İsa karaya çıkınca, şehirden bir adam kendisini karşıladı, bu adamda cinler vardı; ve çoktan beri elbise giymiyordu, ve hiç evde kalmaz, kabirlerde kalırdı.</verse>
				<verse number="28">İsayı görünce, bağırıp önünde yere kapandı, ve yüksek sesle dedi: Ey İsa, Yüce Allahın Oğlu, benden sana ne? Sana yalvarırım, bana azap etme.</verse>
				<verse number="29">Çünkü İsa murdar ruha adamdan çıkmasını emrediyordu. Çünkü onu çoktan beri tutmuştu; o, bukağıya vurulmuş, zincirlerle bağlanmış olarak muhafaza edilirdi; ve bağlarını kırarak cin tarafından çöllere saldırılırdı.</verse>
				<verse number="30">İsa: Adın ne? diye ona sordu. Adam: Lejiyondur, dedi. Zira kendisine bir çok cinler girmişti.</verse>
				<verse number="31">Cinler cehenneme gitmelerini emretmesin diye İsadan yalvardılar.</verse>
				<verse number="32">Orada dağın üzerinde otlıyan büyük bir domuz sürüsü vardı; onların içine girmeğe izin versin diye kendisinden yalvardılar. İsa da onlara izin verdi.</verse>
				<verse number="33">Cinler adamdan çıktılar, domuzlara girdiler; sürü de uçurumdan aşağı göle atılıp boğuldu.</verse>
				<verse number="34">Çobanlar ise, vaki olanı görünce, kaçıp şehirde ve kırlarda bunu yaydılar.</verse>
				<verse number="35">Onlar da vaki olanı görmek için dışarı uğrayıp İsaya geldiler; kendisinden cin çıkmış olan adamı İsanın ayağı dibinde, giyinmiş ve akıllanmış olarak, oturmakta buldular; ve korktular.</verse>
				<verse number="36">Bunu görmüş olanlar da cin tutmuş adamın nasıl kurtulduğunu onlara haber verdiler.</verse>
				<verse number="37">Gerasiniler çevresinin bütün halkı kendilerinden gitmesini İsadan istediler; çünkü büyük korkuya tutulmuşlardı; İsa da kayığa binerek geri döndü.</verse>
				<verse number="38">Fakat kendisinden cin çıkmış olan adam İsanın yanında kalmak için yalvardı;</verse>
				<verse number="39">ve İsa: Evine dön, ve Allahın sana yaptığı şeyleri anlat, diyerek onu gönderdi. O da gidip İsanın kendisine yaptığı şeyleri bütün şehirde ilân etti.</verse>
				<verse number="40">Ve İsa geri gelince, halk onu kabul etti; çünkü hepsi onu bekliyorlardı.</verse>
				<verse number="41">Ve işte, havranın reisi olan Yairus adlı bir adam geldi. İsanın ayaklarına kapanıp evine gelsin diye yalvardı;</verse>
				<verse number="42">çünkü on iki yaşlarında biricik kızı vardı, ve ölmek üzre idi. İsa da oraya giderken halk ona üşüşüyorlardı.</verse>
				<verse number="43">On iki yıldan beri kan akıntısına tutulmuş, bütün nafakasını da hekimler için sarfetmiş, hiç biri tarafından iyi edilememiş bir kadın</verse>
				<verse number="44">İsanın arkasından gelip esvabının eteğine dokundu, ve hemen kan akıntısı kesildi.</verse>
				<verse number="45">İsa: Bana dokunan kimdir? dedi. Fakat hepsi inkâr edince, Petrus ve onunla beraber olanlar: Üstat, halk seni sıkıştırıyor ve itiyor, dediler.</verse>
				<verse number="46">Fakat İsa dedi: Biri bana dokundu, çünkü kendimden kuvvet çıktığını duydum.</verse>
				<verse number="47">Kadın ise, kendisinin gizli kalmadığını görünce, titriyerek geldi, önünde yere kapandı ve bütün halkın karşısında ona ne maksatla dokunmuş olduğunu, ve nasıl o anda şifa bulduğunu anlattı.</verse>
				<verse number="48">İsa da ona dedi: Kızım, seni imanın kurtardı, selâmetle git.</verse>
				<verse number="49">İsa henüz söz söylemekte iken, havra reisinin evinden biri gelip dedi: Kızın öldü, artık Muallime zahmet verme.</verse>
				<verse number="50">Fakat İsa bunu işitince, ona cevap verdi: Korkma, ancak iman et, ve kız iyi olacaktır.</verse>
				<verse number="51">Ve eve girince, Petrus, Yuhanna, Yakub ve kızın anası ile babasından başka kimseyi kendisile girmeğe bırakmadı.</verse>
				<verse number="52">Hepsi de kıza ağlıyorlar, dövünüyorlardı; fakat İsa: Ağlamayın, çünkü o ölmedi, ancak uyuyor, dedi.</verse>
				<verse number="53">Kızın öldüğünü bildiklerinden, kendisine çok gülüyorlardı.</verse>
				<verse number="54">Fakat İsa kızın elini tuttu: Ey kız, kalk, diye çağırdı.</verse>
				<verse number="55">Ve ruhu geri geldi, kız da o anda ayağa kalktı; İsa ona yemek verilmesini emretti.</verse>
				<verse number="56">Anası babası şaştılar; İsa ise, vaki olanı kimseye söylemesinler diye onlara tenbih etti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">İSA Onikileri toplıyıp bütün cinler üzerine, ve hastalıkları iyi etmek üzre, onlara kuvvet ve hâkimiyet verdi.</verse>
				<verse number="2">Allahın melekûtunu ilân etmek ve hastalara şifa vermek için onları gönderdi.</verse>
				<verse number="3">Kendilerine dedi: Yol için bir şey almayın; ne değnek, ne torba, ne ekmek, ne para; ne de iki gömleğiniz olsun.</verse>
				<verse number="4">Hangi eve girerseniz, orada kalın, ve oradan çıkın.</verse>
				<verse number="5">Kimler sizi kabul etmezlerse, o şehirden çıktığınız vakit, onlara karşı şehadet olsun diye ayaklarınızdan tozu silkin.</verse>
				<verse number="6">Onlar da çıkıp incili vâzederek ve her yerde şifa vererek, köyden köye geçiyorlardı.</verse>
				<verse number="7">Reisirubu Hirodes, vaki olan şeylerin hepsini işitti, ve çok şaşırıyordu; çünkü bazıları: Yahya ölülerden kıyam etmiş;</verse>
				<verse number="8">bazıları: İlya zuhur etmiş; başkaları ise: Eski peygamberlerden biri kıyam etmiş, diyorlardı.</verse>
				<verse number="9">Hirodes ise dedi: Ben Yahyanın başını kestim, fakat hakkında bu şeyleri işittiğim zat kimdir? Ve onu görmeğe çalışıyordu.</verse>
				<verse number="10">Resuller döndükleri vakit, yaptıkları şeyleri İsaya anlattılar. Ve onları alarak Beytsayda denilen bir şehre ayrıca çekildi.</verse>
				<verse number="11">Ve halk bunu anlıyarak, onun ardınca gittiler; İsa da onları kabul etti, onlara Allahın melekûtu hakkında söyledi, ve şifaya muhtaç olanları iyi etti.</verse>
				<verse number="12">Gün batıya yaklaşınca, Onikiler gelip kendisine dediler: Halkı salıver de çevredeki köylere ve çiftliklere gitsinler, geceyi geçirsinler ve yiyecek bulsunlar; çünkü biz burada ıssız yerdeyiz.</verse>
				<verse number="13">Fakat İsa kendilerine dedi: Siz onlara yiyecek verin. Onlar da dediler: Beş ekmek ile iki balıktan başka hiç bir şeyimiz yok, meğer ki, bütün bu halk için gidip yiyecek satın alalım.</verse>
				<verse number="14">Çünkü beş bin erkek kadar idiler. Fakat İsa şakirtlerine dedi: Ellişer kişi kadar olmak üzre onları bölük bölük oturtun.</verse>
				<verse number="15">Onlar da böyle edip hepsini oturttular.</verse>
				<verse number="16">Ve İsa beş ekmeği, iki balığı aldı, göke bakarak onların üzerine şükran duası etti, ve kırıp halkın önüne koymak için şakirtlerine verdi.</verse>
				<verse number="17">Ve hepsi yiyip doydular; ve onlara fazla gelen parçalardan on iki küfe dolusu kaldırıldı.</verse>
				<verse number="18">Ve vaki oldu ki, İsa yalnız başına dua ederken, şakirtleri yanında idi; onlara sorup dedi: Halkın dediğine göre ben kimim?</verse>
				<verse number="19">Onlar da cevap verip dediler: Vaftizci Yahyadır; başkaları: İlyadır; ve başkaları da: Eski peygamberlerden biri kıyam etti, diyorlar.</verse>
				<verse number="20">Onlara dedi: Ya siz ben kimim dersiniz? Petrus cevap verip dedi: Allahın Mesihisin.</verse>
				<verse number="21">İsa da bunu kimseye söylemesinler diye onlara tenbih ederek emretti;</verse>
				<verse number="22">ve dedi: İnsanoğlunun çok şeyler çekmesi, ihtiyarlar, başkâhinler ve yazıcılar tarafından reddolunup öldürülmesi ve üçüncü gün kıyam etmesi gerektir.</verse>
				<verse number="23">Ve hepsine dedi: Kim arkamdan gelmek isterse, kendini inkâr etsin, ve her gün haçını yüklenip ardımca gelsin.</verse>
				<verse number="24">Çünkü kim canını kurtarmak isterse, onu zayedecektir; fakat kim canını benim uğrumda zayederse, onu kurtaracaktır.</verse>
				<verse number="25">Çünkü bir adam bütün dünyayı kazanıp da kendisini zayeder veya zararlandırırsa, ne kâr eder?</verse>
				<verse number="26">Çünkü benden ve sözlerimden kim utanırsa, İnsanoğlu da, kendisinin, Babasının ve mukaddes meleklerin izzetile geldiği zaman, ondan utanacaktır.</verse>
				<verse number="27">Fakat gerçek size derim: Burada duranlardan bazıları var ki, Allahın melekûtunu görünciye kadar, ölümü hiç tatmıyacaklardır.</verse>
				<verse number="28">Ve vaki oldu ki, bu sözlerden sekiz gün kadar sonra, Petrus, Yuhanna ve Yakubu beraberinde alıp dua etmek için dağa çıktı.</verse>
				<verse number="29">Dua ederken yüzünün görünüşü başka oldu, ve esvabı ak ve çok parlak oldu.</verse>
				<verse number="30">Ve işte, iki kişi onunla konuşuyorlardı;</verse>
				<verse number="31">bunlar Musa ve İlya idiler ki, izzetle görünüp yakında Yeruşalimde vaki olacak intikalini söyliyorlardı.</verse>
				<verse number="32">Fakat Petrus ve onunla beraber olanlara uyku basmıştı. İyice uyandıkları vakit ise, İsanın celâlini ve kendisile beraber duran iki kişiyi gördüler.</verse>
				<verse number="33">Ve vaki oldu ki, onlar İsanın yanından ayrılırlarken, Petrus ne söylediğini bilmiyerek İsaya dedi: Üstat, bizim için burada bulunmak iyidir; biri sana, biri Musaya ve biri İlyaya üç çardak kuralım.</verse>
				<verse number="34">Petrus bunları söylerken, bir bulut geldi, onlara gölge saldı; ve buluta girerken şakirtler korktular.</verse>
				<verse number="35">Buluttan: Seçtiğim oğlum budur, onu dinleyin, diye bir ses geldi.</verse>
				<verse number="36">Ve ses geldiği vakit, İsa yalnız bulundu. Ve onlar sustular, ve o günlerde kimseye gördüklerinden bir şey söylemediler.</verse>
				<verse number="37">Ve vaki oldu ki, ertesi gün dağdan indikleri zaman, büyük bir kalabalık onu karşıladı.</verse>
				<verse number="38">Ve işte, kalabalıktan bir adam bağırıp dedi: Muallim, sana yalvarırım, oğluma bak; çünkü o benim biricik çocuğumdur;</verse>
				<verse number="39">işte, bir ruh onu tutuyor, ve çocuk birden bağırıyor, ruh onu köpürünciye kadar çekiştiriyor, ve şiddetle ezerek ondan zor ayrılıyor.</verse>
				<verse number="40">Onu çıkarsınlar diye şakirtlerine yalvardım; yapamadılar.</verse>
				<verse number="41">İsa cevap verip dedi: Ey imansız ve sapık nesil, ne vakte kadar sizinle beraber olacağım, ve size dayanacağım? Oğlunu buraya getir.</verse>
				<verse number="42">Ve o İsaya gelmekte iken, cin onu çarptı, çok sarstı. Fakat İsa murdar ruhu azarladı, çocuğu iyi etti, ve onu babasına geri verdi.</verse>
				<verse number="43">Ve hepsi Allahın azametine şaştılar. Hepsi İsanın ettiği şeylere şaşmaktalar iken, o, şakirtlerine dedi:</verse>
				<verse number="44">Bu sözleri kulaklarınıza koyun; çünkü İnsanoğlu insanların eline verilmek üzredir.</verse>
				<verse number="45">Fakat bu sözü anlamadılar, ve onu anlamasınlar diye kendilerine gizlenmişti; ve bu söz hakkında İsadan sormağa korkuyorlardı.</verse>
				<verse number="46">Onlardan hangisi en büyük olabilir diye aralarına bir mubahase girdi.</verse>
				<verse number="47">İsa da onların yüreklerindeki düşünceyi bilerek, bir küçük çocuğu alıp yanında durdurdu,</verse>
				<verse number="48">ve onlara dedi: Her kim bu küçük çocuğu benim namıma kabul ederse, beni kabul eder; ve her kim beni kabul ederse beni göndereni kabul eder; çünkü hepinizin en küçüğü olan, o büyüktür.</verse>
				<verse number="49">Yuhanna cevap verip dedi: Üstat, senin isminle cinler çıkaran bir adam gördük; ve ona mani olduk, çünkü bizimle beraber senin ardınca gelmiyor.</verse>
				<verse number="50">Fakat İsa ona dedi: Ona mani olmayın; çünkü size karşı olmıyan sizin tarafınızdandır.</verse>
				<verse number="51">Ve vaki oldu ki, İsanın yukarıya alınacağı günler tamam olmak üzre iken, Yeruşalime gitmeğe yüz tutup önünce haberciler gönderdi;</verse>
				<verse number="52">ve onlar gidip ona hazırlık yapmak için Samiriyelilerin bir köyüne girdiler.</verse>
				<verse number="53">Yeruşalime gitmeğe yüneldiğinden, Samiriyeliler İsayı kabul etmediler.</verse>
				<verse number="54">Şakirtleri Yakub ve Yuhanna bunu görünce dediler: Ya Rab, ister misin gökten ateş insin, ve onları helâk etsin diye emredelim?</verse>
				<verse number="55">Fakat İsa dönüp onları azarladı.</verse>
				<verse number="56">Ve başka bir köye gittiler.</verse>
				<verse number="57">Ve yolda giderlerken, bir adam İsaya dedi: Nereye gidersen, senin ardınca gelirim.</verse>
				<verse number="58">İsa ona dedi: Tilkilerin inleri, gök kuşlarının yuvaları vardır; fakat İnsanoğlunun başını yaslıyacak yeri yoktur.</verse>
				<verse number="59">Ve başka birine: Ardımca gel, dedi. Fakat o: Bana izin ver ki, önce gideyim, babamı gömeyim, dedi.</verse>
				<verse number="60">Fakat İsa ona dedi: Bırak, ölüler kendi ölülerini gömsünler; fakat sen git, Allahın melekûtunu her yana ilân et.</verse>
				<verse number="61">Bir başkası da: Ya Rab, senin ardınca geleceğim, fakat evelce evimde olanlarla vedalaşmağa izin ver, dedi.</verse>
				<verse number="62">Fakat İsa ona dedi: Sapana el vurup da arkasına bakan bir kimse Allahın melekûtuna yakışmaz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">BU şeylerden sonra Rab, başka yetmiş kişi tayin edip kendisinin gitmek üzre olduğu her şehre ve yere, onları ikişer ikişer, önü sıra gönderdi.</verse>
				<verse number="2">Ve onlara dedi: Gerçek hasat bereketli fakat işçiler azdır. İmdi, hasadın Rabbine yalvarın ki, kendi hasadına işçiler çıkarsın.</verse>
				<verse number="3">Yolunuza gidin; işte, sizi kurtların arasına kuzular gibi gönderiyorum.</verse>
				<verse number="4">Ne kese, ne torba, ne de çarık taşıyın; yolda kimseye selâm vermeyin.</verse>
				<verse number="5">Hangi eve girerseniz önce: Bu eve selâmet, diyin.</verse>
				<verse number="6">Ve orada selâmet oğlu varsa, selâmınız onun üzerinde kalır; yok ise, yine size döner.</verse>
				<verse number="7">Ve o evde kalın, onlarda ne varsa, yiyin ve için, zira işçi kendi ücretine müstahaktır. Evden eve gitmeyin.</verse>
				<verse number="8">Hangi şehre girerseniz, ve sizi kabul ederlerse, önünüze konulacak şeyleri yiyin;</verse>
				<verse number="9">orada olan hastaları iyi edin, ve onlara: Allahın melekûtu size yaklaştı, diyin.</verse>
				<verse number="10">Fakat her hangi şehre girerseniz, eğer sizi kabul etmezlerse, o şehrin meydanlarına çıkın ve diyin:</verse>
				<verse number="11">Şehrinizden ayaklarımıza yapışan tozu da size karşı silkiyoruz; fakat bunu bilin ki, Allahın melekûtu size yaklaştı.</verse>
				<verse number="12">Ben size derim ki, o günde o şehirden ziyade Sodoma kolaylık olacaktır.</verse>
				<verse number="13">Vay sana, ey Horazin! vay sana, ey Beytsayda! Eğer sizde vaki olan kudretli işler Sur ve Saydada vaki olsaydı, çoktan çul ve külde oturarak tövbe ederlerdi.</verse>
				<verse number="14">Fakat hüküm günü sizden ziyade Sur ve Saydaya kolaylık olacaktır.</verse>
				<verse number="15">Ey Kefernahum, göke kadar yükselecek misin? Sen ölüler diyarına kadar indirileceksin.</verse>
				<verse number="16">Sizi dinliyen beni dinler; ve sizi reddeden beni reddeder; beni reddeden ise, beni göndereni reddeder.</verse>
				<verse number="17">Ve yetmişler: Ya Rab, cinler bile senin isminle bize itaat ediyorlar, diyerek sevinçle döndüler.</verse>
				<verse number="18">Ve İsa onlara dedi: Şeytanın gökten şimşek gibi düştüğünü gördüm.</verse>
				<verse number="19">İşte, ben size yılanları ve akrepleri, ve düşmanın bütün kuvvetini ayak altına almak için hâkimiyet verdim; ve hiç bir şey size zarar vermiyecektir.</verse>
				<verse number="20">Fakat ruhlar size itaat ettiler diye sevinmeyin, lâkin adlarınız göklerde yazıldı diye sevinin.</verse>
				<verse number="21">O saatte İsa Ruhülkudüsle mesrur oldu, ve dedi: Ey Baba, gökün ve yerin Rabbi, sana şükrederim ki, bu şeyleri hikmetlilerden ve akıllılardan gizledin, ve onları küçük çocuklara açtın; evet, Baba, zira indinde böylece hoş göründü.</verse>
				<verse number="22">Her şey Babam tarafından bana verildi; ve Oğul kimdir, Babadan başka kimse bilmez; ve Baba kimdir, Oğuldan, ve Oğlun ona keşfetmeği dilediği kimseden başkası bilmez.</verse>
				<verse number="23">Ve şakirtlere dönerek ayrıca dedi: Sizin gördüğünüz şeyleri gören gözlere ne mutlu!</verse>
				<verse number="24">Çünkü size derim ki, çok peygamberler ve kırallar sizin gördüğünüz şeyleri görmek dilediler, ve görmediler; ve işittiğiniz şeyleri işitmek dilediler, ve işitmediler.</verse>
				<verse number="25">Ve işte, bir fakih kalktı ve: Ey Muallim, ebedî hayatı miras almak için ne yapayım? diyerek İsayı denedi.</verse>
				<verse number="26">Ve İsa ona dedi: Şeriatte ne yazılmıştır? nasıl okursun?</verse>
				<verse number="27">O cevap verip dedi: “Rab Allahını, bütün yüreğinle, bütün canınla, bütün kuvvetinle, ve bütün fikrinle, ve komşunu kendin gibi seveceksin.”</verse>
				<verse number="28">İsa da ona: Doğru cevap verdin, böyle yap, yaşarsın, dedi.</verse>
				<verse number="29">Fakat o kendisini doğruya çıkarmak istiyerek İsaya dedi: Ya, benim komşum kimdir?</verse>
				<verse number="30">İsa da söze başlıyıp dedi: Adamın biri Yeruşalimden Erihaya iniyordu; haydutların eline düştü, ve onu soydular ve vurdular, yarı ölü bırakıp gittiler.</verse>
				<verse number="31">Rastgele bir kâhin o yoldan iniyordu; adamı görünce öteden geçip gitti.</verse>
				<verse number="32">Ayni suretle bir Levili de o yere geldiği zaman, onu gördü, öteden geçip gitti.</verse>
				<verse number="33">Fakat bir Samiriyeli yolculuk ederken, onun bulunduğu yere geldi; onu görünce acıdı,</verse>
				<verse number="34">yanına gitti, yaraları üzerine zeytin yağı ve şarap akıtıp onları sardı, ve onu kendi hayvanına bindirdi, bir hana götürdü ve ona baktı.</verse>
				<verse number="35">Ertesi gün, iki dinar çıkardı, hancıya verdi ve: Ona bak, ve bundan fazla ne harcedersen, yine döndüğüm zaman, sana öderim, dedi.</verse>
				<verse number="36">Bu üçünden hangisi, haydutların eline düşen adamın komşusu oldu, sanırsın?</verse>
				<verse number="37">Ve fakih: Ona acıyan, dedi. İsa da fakihe: Git, sen de böyle yap, dedi.</verse>
				<verse number="38">Yollarına giderlerken İsa bir köye girdi. Marta adlı bir kadın onu evine kabul etti.</verse>
				<verse number="39">Meryem adlı bir kızkardeşi vardı, o da Rabbin ayakları dibinde oturup onun sözünü dinlerdi.</verse>
				<verse number="40">Marta ise, işin çokluğundan şaşırmıştı; İsaya gelerek dedi: Ya Rab, kızkardeşimin hizmette beni yalnız bırakması sence bir şey değil midir? İmdi ona söyle bana yardım etsin.</verse>
				<verse number="41">Fakat Rab cevap verip ona dedi: Marta, Marta, sen bir çok şeyler için üzülüp telâş ediyorsun;</verse>
				<verse number="42">fakat bir şeye ihtiyaç vardır; ve Meryem, kendisinden alınmıyacak olan iyi payı seçmiştir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, İsa bir yerde dua ediyordu, ve bitirdiği zaman, şakirtlerinden biri ona dedi: Ya Rab, Yahya şakirtlerine nasıl öğretti ise, bize de dua etmeği öğret.</verse>
				<verse number="2">Ve İsa onlara dedi: Dua ettiğiniz zaman diyin: Ey Baba, ismin mukaddes olsun. Melekûtun gelsin.</verse>
				<verse number="3">Gündelik ekmeğimizi bize günden güne ver.</verse>
				<verse number="4">Ve günahlarımızı bize bağışla; zira biz de bize borçlu olan her adama bağışlarız. Ve bizi iğvaya götürme.</verse>
				<verse number="5">Ve onlara dedi: Aranızda kim var ki, bir dostu olup da gece yarısı ona gelsin ve desin: Dostum, bana üç ekmek ödünç ver;</verse>
				<verse number="6">çünkü yanıma bir dostum yoldan geldi, önüne koyacak bir şeyim yok;</verse>
				<verse number="7">ve o da içerden cevap vererek desin: Beni rahatsız etme; kapı artık kapanmıştır, ve çocuklarım yanımda yatıyorlar; kalkıp sana veremem?</verse>
				<verse number="8">Size derim: Kendisinin dostu olduğu için kalkıp ona vermezse de, onun arsızlığından dolayı kalkıp ihtiyacı ne ise ona verir.</verse>
				<verse number="9">Ben de size derim: Dileyin, size verilecektir; arayın, bulacaksınız; kapıyı çalın, size açılacaktır.</verse>
				<verse number="10">Zira her diliyen alır; arıyan bulur; ve kapıyı çalana açılır.</verse>
				<verse number="11">Ve aranızda hangi baba var ki, oğlu ekmek istiyecek de, ona taş verecektir? yahut balık istiyecek de, balık yerine yılan verecektir?</verse>
				<verse number="12">Yahut yumurta istiyecek de, ona akrep verecektir?</verse>
				<verse number="13">İmdi, sizler kötü olduğunuz halde, çocuklarınıza iyi hediyeler vermeği bilirseniz, semavî Baba kendisinden diliyenlere ne kadar ziyade Ruhülkudüsü verir!</verse>
				<verse number="14">İsa dilsiz bir cini çıkarıyordu. Ve vaki oldu ki, cin çıktığı zaman, dilsiz söyledi; halk şaştılar.</verse>
				<verse number="15">Fakat onlardan bazıları: Cinlerin reisi Beelzebul ile cinleri çıkarıyor, dediler.</verse>
				<verse number="16">Başkaları İsayı deniyerek kendisinden gökten alâmet istediler.</verse>
				<verse number="17">Fakat İsa, düşüncelerini bilerek, onlara dedi: İçinde ayrılık olan her ülke çöl olur; ve ev ev üzerine yıkılır.</verse>
				<verse number="18">Şeytan da kendisine karşı ayrılık ederse, onun ülkesi nasıl durur? Çünkü siz cinleri Beelzebul ile çıkardığımı söyliyorsunuz.</verse>
				<verse number="19">Eğer ben cinleri Beelzebul ile çıkarıyorsam, oğullarınız kimle çıkarıyorlar? bundan dolayı onlar sizin hâkimleriniz olacaklardır.</verse>
				<verse number="20">Fakat ben Allahın parmağı ile cinleri çıkarıyorsam, bu halde Allahın melekûtu üzerinize gelmiştir.</verse>
				<verse number="21">Eğer iyi silâhlanmış kuvvetli bir adam kendi evini muhafaza ederse, malı selâmette olur;</verse>
				<verse number="22">fakat ondan daha kuvvetlisi gelip onu yenerse, güvendiği bütün silâhlarını alır, yağma ettiğini pay eder.</verse>
				<verse number="23">Benimle beraber olmıyan bana muhaliftir, ve benimle beraber devşirmiyen dağıtır.</verse>
				<verse number="24">Murdar ruh insandan çıktığı zaman, kurak yerlerden rahat arıyarak geçer, ve bulmayınca: Çıkmış olduğum evime döneyim, der.</verse>
				<verse number="25">Ve gelince, onu süpürülmüş, süslenmiş bulur.</verse>
				<verse number="26">O zaman gider, kendisinden daha kötü başka yedi ruhu yanına alır; ve oraya girip otururlar; ve o adamın son hali ilkinden daha kötü olur.</verse>
				<verse number="27">Ve vaki oldu ki, İsa bu şeyleri söylerken, cemaatten bir kadın yüksek sesle ona dedi: Seni taşıyan rahme ve emziren memelere ne mutlu!</verse>
				<verse number="28">Fakat İsa dedi: Evet, Allahın sözünü dinliyip onu tutanlara daha ne mutlu!</verse>
				<verse number="29">Ve halk onun yanına birikmekte oldukları zaman, İsa söylemeğe başladı: Bu nesil kötü bir nesildir, alâmet arıyor; ona Yunus peygamberin alâmetinden başka bir alâmet verilmiyecektir.</verse>
				<verse number="30">Zira Yunus nasıl Nineve ahalisine alâmet oldu ise, böylece İnsanoğlu da bu nesil için olacaktır.</verse>
				<verse number="31">Cenup kıraliçası hüküm günü bu neslin adamları ile kalkacak, onları mahkûm edecektir; çünkü o, Süleymanın hikmetini dinlemek için dünyanın öte uçlarından geldi; ve işte, Süleymandan daha büyüğü buradadır.</verse>
				<verse number="32">Nineve ahalisi hüküm günü bu nesille kalkacaklar, ve onu mahkûm edecekler; çünkü onlar Yunusun vâzı ile tövbe ettiler; ve işte, Yunustan daha büyüğü buradadır.</verse>
				<verse number="33">Hiç kimse ışığı yakıp onu gizli yere, yahut da kilenin altına komaz, fakat girenler aydınlığı görsünler diye şamdana kor.</verse>
				<verse number="34">Bedenin ışığı senin gözündür; eğer gözün sağ ise, bütün bedenin de nurlu olur; fakat eğer gözün kötü ise, bedenin de karanlık olur.</verse>
				<verse number="35">İmdi sakın, sendeki ışık karanlık olmasın.</verse>
				<verse number="36">Eğer bütün bedenin bir karanlık kısmı olmayıp nurlu ise, bir çerağ seni parıltısı ile aydınlattığı zaman nasılsa, öylece bedenin bütün nurlu olur.</verse>
				<verse number="37">İsa söylerken, bir Ferisi onu kendisile yemek yemeğe çağırdı; o da girdi, ve sofraya oturdu.</verse>
				<verse number="38">Ferisi onun yemekten önce yıkanmadığını görerek şaştı.</verse>
				<verse number="39">Rab da ona dedi: Şimdi siz Ferisiler bardağın ve çanağın dışını temizlersiniz, fakat içiniz soygunculuk ve kötülükle doludur.</verse>
				<verse number="40">Ey akılsızlar, dışı yapan içi de yapmadı mı?</verse>
				<verse number="41">Fakat siz içindekilerden sadaka verin; ve işte, her şey size temiz olur.</verse>
				<verse number="42">Fakat vay başınıza, ey Ferisiler! çünkü siz nânenin ve sedef otunun ve bütün sebzelerin ondalığını verirsiniz, halbuki doğruluğu ve Allah sevgisini bırakırsınız; bunları yapmalı idiniz, obirlerini de bırakmamalı idiniz.</verse>
				<verse number="43">Vay başınıza, ey Ferisiler! çünkü havralarda baş kürsüleri ve çarşılarda selâmları seversiniz.</verse>
				<verse number="44">Vay başınıza! çünkü, belirsiz kabirler gibisiniz, ve üzerlerinde gezen adamlar onları bilmezler.</verse>
				<verse number="45">Ve fakihlerden biri İsaya cevap vererek dedi: Muallim, bu şeyleri söyliyerek bizi de kötüliyorsun.</verse>
				<verse number="46">Ve İsa dedi: Sizin de vay başınıza, ey fakihler! zira taşıması güç yükleri insanlara yükliyorsunuz, kendiniz o yüklere bir parmağınızla dokunmıyorsunuz.</verse>
				<verse number="47">Vay başınıza! çünkü siz peygamberlerin türbelerini bina ediyorsunuz, ve onları babalarınız öldürdüler.</verse>
				<verse number="48">Öyle ise, babalarınızın işlerine şahit oluyorsunuz, ve hoş görüyorsunuz; çünkü babalarınız onları öldürdüler, siz de türbelerini yapıyorsunuz.</verse>
				<verse number="49">Bunun için de Allahın hikmeti dedi: Ben onlara peygamberler ve resuller göndereceğim; onlardan bazılarını öldürecekler, bazılarına eza edecekler;</verse>
				<verse number="50">ki, dünya kurulduğundan beri, bütün peygamberlerin dökülen kanı bu nesilden sorulabilsin;</verse>
				<verse number="51">Habilin kanından mezbah ile mabet arasında öldürülen Zekeriyanın kanına kadar, evet, sizlere derim ki, bu nesilden sorulacaktır.</verse>
				<verse number="52">Vay başınıza, ey fakihler! çünkü siz bilgi anahtarını kaldırdınız; kendiniz girmediniz, girenleri de bırakmadınız.</verse>
				<verse number="53">İsa oradan çıktığı zaman, yazıcılar ve Ferisiler, ağzından bir şey kapmak için onu pusuda bekliyerek,</verse>
				<verse number="54">kendisini şiddetle sıkıştırmağa ve bir çok şeyler hakkında söyletmeğe başladılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">Osıralarda, halktan binlerce kişinin birbirini ezecek kadar toplanmış oldukları zaman, İsa önce kendi şakirtlerine söylemeğe başladı: Ferisilerin mayasından sakının, o ikiyüzlülüktür.</verse>
				<verse number="2">Fakat açılmıyacak örtülü, ve bilinmiyecek gizli şey yoktur.</verse>
				<verse number="3">Bundan dolayı karanlıkta söylediğiniz her şey aydınlıkta işitilecek; ve iç odalarda kulağa söylediğiniz şeyler damların üzerinde ilân edilecektir.</verse>
				<verse number="4">Fakat siz dostlarıma diyorum: Bedeni öldürüp de ondan sonra başka bir şey yapmağa kadir olmıyanlardan korkmayın.</verse>
				<verse number="5">Fakat kimden korkacağınızı size göstereyim: Öldürdükten sonra cehenneme atmağa kadir olandan korkun; evet, size derim, ondan korkun.</verse>
				<verse number="6">Beş serçe kuşu iki paraya satılmaz mı? ve Allahın gözünde onlardan hiç biri unutulmuş değildir.</verse>
				<verse number="7">Fakat başınızın saçları da hep sayılıdır. Korkmayın, bir çok serçelerden daha değerlisiniz.</verse>
				<verse number="8">Ve size diyorum: Kim beni insanların önünde ikrar ederse, İnsanoğlu da onu Allahın melekleri önünde ikrar edecektir;</verse>
				<verse number="9">fakat beni insanların önünde kim inkâr ederse, Allahın melekleri önünde inkâr olunacaktır.</verse>
				<verse number="10">Ve kim İnsanoğluna karşı söz söylerse, ona bağışlanacaktır; fakat Ruhülkudüse karşı küfredene bağışlanmıyacaktır.</verse>
				<verse number="11">Ve siz, havralar, reisler, ve hükümdarlar karşısına götürüldüğünüz zaman, nasıl ve ne cevap vereceğinizden, veya ne diyeceğinizden, kaygı çekmeyin;</verse>
				<verse number="12">çünkü ne söylemek gerek idiğini o saatte Ruhülkudüs size öğretecektir.</verse>
				<verse number="13">Ve halktan birisi İsaya dedi: Muallim, mirası benimle paylaşmasını kardeşime söyle.</verse>
				<verse number="14">Fakat İsa ona dedi: Ey adam, beni üzerinize kim hâkim veya kassam koydu?</verse>
				<verse number="15">Ve İsa onlara dedi: İyi bakın, ve kendinizi her türlü tamakârlıktan sakının; çünkü insanın hayatı kendisinde olan şeylerin çokluğunda değildir.</verse>
				<verse number="16">Ve İsa onlara bir mesel söyliyip dedi: Zengin bir adamın toprağı bol mahsul verdi;</verse>
				<verse number="17">ve o, içinden: Ne yapayım? çünkü mahsulümü koyacak yerim yok, diyerek düşünüyordu.</verse>
				<verse number="18">Ve: Şunu yaparım, dedi, ambarlarımı yıkarım, daha büyüklerini bina ederim; bütün zahiremi, malımı, oraya korum.</verse>
				<verse number="19">Ve canıma derim: Ey can, çok yıllar için toplanmış çok malın var; rahatına bak, ye, iç, safa sür.</verse>
				<verse number="20">Fakat Allah ona dedi: Ey akılsız, bu gece canın senden isteniliyor; hazırladığın şeyler kimin olacak?</verse>
				<verse number="21">Kendisi için hazine toplıyan, ve Allahın indinde zengin olmıyan kimse böyledir.</verse>
				<verse number="22">Ve İsa şakirtlerine dedi: Bunun için sizlere diyorum: Ne yiyeceksiniz diye hayatınız için, ne giyeceksiniz diye bedeniniz için de, kaygı çekmeyin.</verse>
				<verse number="23">Çünkü hayat yiyecekten, ve beden giyecekten daha üstündür.</verse>
				<verse number="24">Kargalara bakın; onlar ne ekerler, ne de biçerler, ne kilerleri, ne de ambarları var; ve Allah onları besler; sizler kuşlardan ne kadar çok değerlisiniz!</verse>
				<verse number="25">Sizden kim, kaygı çekmekle, boyunun ölçüsüne bir arşın katabilir?</verse>
				<verse number="26">Şöyle ki, en küçük şeye bile gücünüz yetmez ise, kalanları için neden kaygı çekiyorsunuz?</verse>
				<verse number="27">Zambaklara bakın, nasıl büyüyorlar; ne çalışıyorlar, ne de iplik eğiriyorlar; ve size derim, Süleyman bile, bütün izzetinde, bunlardan biri gibi giyinmiş değildi.</verse>
				<verse number="28">Fakat Allah, bugün tarlada bulunan, ve yarın fırına atılacak olan otu böyle giydirirse, ey az imanlılar, sizi ne kadar ziyade giydirecektir?</verse>
				<verse number="29">Siz ne yiyeceğinizi ve ne içeceğinizi aramayın, ne de vesvesede olun.</verse>
				<verse number="30">Çünkü dünyanın milletleri hep bunları ararlar; Babanız da sizin bu şeylere muhtaç olduğunuzu bilir.</verse>
				<verse number="31">Fakat siz onun melekûtunu arayın, ve bu şeyler size artırılacaktır.</verse>
				<verse number="32">Ey küçük sürü, korkma; zira Babanız melekûtu size vermeğe razı oldu.</verse>
				<verse number="33">Neniz varsa satın, ve sadaka verin; kendinize eskimiyen keseler, göklerde eksilmiyen hazine yapın; orada hırsız yaklaşmaz, ve güve de bozmaz.</verse>
				<verse number="34">Çünkü hazineniz nerede ise, yüreğiniz de orada olacaktır.</verse>
				<verse number="35">Belleriniz kuşanmış, ışıklarınız yanar olsun;</verse>
				<verse number="36">siz de efendileri düğünden döndüğü zaman gelip kapıyı çalınca, hemen ona açabilsinler diye, bekliyen adamlar gibi olun.</verse>
				<verse number="37">Efendi geldiği zaman, beklemekte bulacağı o hizmetçilere ne mutlu! Doğrusu size derim, kendisi kuşanıp onları oturtacak, ve gelip onlara hizmet edecektir.</verse>
				<verse number="38">Eğer ikinci nöbette, ve eğer üçüncüde gelir, onları böyle bulursa, o hizmetçilere ne mutlu!</verse>
				<verse number="39">Fakat şunu bilin ki, eğer ev sahibi hırsızın hangi saatte geleceğini bilseydi, uyanık durup evini deldirmeğe bırakmazdı.</verse>
				<verse number="40">Siz de hazır olun; çünkü İnsanoğlu sanmadığınız saatte gelir.</verse>
				<verse number="41">Petrus dedi: Ya Rab, bu meseli bize mi, yoksa herkese de mi söyliyorsun?</verse>
				<verse number="42">Ve Rab dedi: Zamanında onlara azıklarını vermek için hizmetçilerin başına efendinin koyduğu sadık ve akıllı kâhya kimdir?</verse>
				<verse number="43">Efendisi geldiği zaman, böyle yapmakta bulduğu o hizmetçiye ne mutlu!</verse>
				<verse number="44">Gerçek size derim: Efendi bütün malları üzerine onu koyacaktır.</verse>
				<verse number="45">Fakat o hizmetçi, yüreğinden: Efendim gelmekte gecikiyor, derse; köleleri ve cariyeleri dövmeğe, yiyip içmeğe, ve sarhoş olmağa başlarsa,</verse>
				<verse number="46">o hizmetçinin efendisi, beklemediği bir günde, ve bilmediği bir saatte gelecek, onu iki parça edip payını sadakatsizler ile verecektir.</verse>
				<verse number="47">Efendisinin muradını bilen, ve hazırlık yapmıyan, efendisinin muradına göre de davranmıyan hizmetçi, çok dayak yiyecektir;</verse>
				<verse number="48">fakat bilmiyerek dayağa müstahak iş gören, az dayak yiyecektir. Kime çok verilmişse, ondan çok istenecektir; ve kime çok emanet edilmişse, ondan fazla istenecektir.</verse>
				<verse number="49">Ben dünyaya ateş atmağa geldim; eğer şimdiden tutuşmuş ise, daha ne isterim?</verse>
				<verse number="50">Fakat benim vaftizleneceğim bir vaftizim var; ve bu, yerine gelinciye kadar ne derece sıkılmaktayım!</verse>
				<verse number="51">Dünyaya selâmet getirmeğe mi geldim sanıyorsunuz? Size derim ki: Hayır, fakat daha doğrusu ayrılık getirmeğe geldim;</verse>
				<verse number="52">çünkü bundan sonra, bir evde beş kişi olacak, üçü ikiye, ikisi üçe karşı ayrılacaklar.</verse>
				<verse number="53">Baba oğula karşı, oğul babaya karşı; ana kıza karşı, kız anasına karşı; kaynana geline karşı, gelin kaynanasına karşı olacaklar.</verse>
				<verse number="54">Ve İsa halka da dedi: Garptan bir bulut yükseldiğini görünce, hemen: İşte, yağmur geliyor, dersiniz; ve öyle olur.</verse>
				<verse number="55">Ve cenup yeli estiğini gördüğünüz zaman: Çok sıcak olacak, dersiniz; ve öyle olur.</verse>
				<verse number="56">Ey ikiyüzlüler! Yer ve gök yüzünü seçebiliyorsunuz, fakat nasıl oluyor da, bu zamanı seçemiyorsunuz?</verse>
				<verse number="57">Ve niçin kendiliğinizden doğruyu ayırt etmiyorsunuz?</verse>
				<verse number="58">Çünkü sen hasmınla beraber hükûmete giderken, yolda ondan kurtulmağa çalış; ki, o seni hâkim önüne sürüklemesin, ve hâkim seni memura verip, memur da seni zindana atmasın.</verse>
				<verse number="59">Sana diyorum: Son pulu da ödeyinciye kadar, oradan çıkmıyacaksın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">VE o anda orada bazı adamlar bulunup, İsaya Galileliler hakkında haber verdiler, o Galileliler ki, Pilatus onların kanını kendi kurbanları ile karıştırmıştı.</verse>
				<verse number="2">Ve İsa cevap verip onlara dedi: Bu şeyleri çektiklerinden dolayı, bu Galilelileri bütün obir Galilelilerden daha günahkâr mı sanıyorsunuz?</verse>
				<verse number="3">Size: Hayır, derim; fakat siz eğer tövbe etmezseniz, hepiniz böylece helâk olacaksınız.</verse>
				<verse number="4">Yahut Siloamdaki kulenin üzerlerine yıkılıp öldürdüğü bu on sekiz kişiyi, Yeruşalimde oturan adamların hepsinden fazla suçlu mu sanıyorsunuz?</verse>
				<verse number="5">Size: Hayır, derim; fakat eğer siz tövbe etmezseniz, hepiniz böylece helâk olacaksınız.</verse>
				<verse number="6">Ve İsa şu meseli söyledi: Bir adamın bağında dikili bir incir ağacı vardı; ve adam, ağaçta yemiş aramağa geldi, bulmadı.</verse>
				<verse number="7">Ve bağcıya dedi: İşte, üç yıldır bu incir ağacında yemiş aramağa geliyorum, ve bulmuyorum; onu kes, niçin toprağı da zayıflatsın?</verse>
				<verse number="8">Bağcı cevap vererek ona dedi: Efendi, ben etrafını kazıncıya, gübreleyinciye kadar, onu bu yıl da bırak;</verse>
				<verse number="9">eğer ondan sonra yemiş verirse, ne iyi; fakat vermezse, onu kesersin.</verse>
				<verse number="10">Ve İsa Sebt gününde havraların birinde öğretiyordu.</verse>
				<verse number="11">Ve işte, on sekiz yıldan beri kendisinde hastalık ruhu olan bir kadın; iki kat olmuştu, ve hiç bir suretle doğrulamazdı.</verse>
				<verse number="12">İsa onu görünce çağırdı, ve kendisine dedi: Ey kadın, hastalığından kurtuldun.</verse>
				<verse number="13">İsa ellerini onun üzerine koydu; ve kadın hemen doğruldu, ve Allaha hamdediyordu.</verse>
				<verse number="14">Havra reisi İsa Sebt günü şifa verdi diye gücenerek, cevap verip halka dedi: Altı gün vardır ki, insan o günlerde işlemeli; bundan dolayı şifa bulmak için Sebt günü değil, o günlerde gelin.</verse>
				<verse number="15">Fakat Rab ona cevap verip dedi: Ey ikiyüzlüler! her biriniz Sebt günü öküzünü ve eşeğini yemlikten çözmiyor, ve suvarmağa götürmiyor mu?</verse>
				<verse number="16">İşte, Şeytanın on sekiz yıl bağlamış olduğu, İbrahim kızı olan bu kadın, Sebt günü bu bağdan çözülmemeli miydi?</verse>
				<verse number="17">Bu şeyleri söylediği zaman, kendisine karşı olanların hepsi utanıp bütün kalabalık onun yaptığı şanlı işlerin hepsine seviniyorlardı.</verse>
				<verse number="18">İmdi İsa dedi: Allahın melekûtu neye benzer? ve onu neye benzeteyim?</verse>
				<verse number="19">O, bir adamın alıp kendi bahçesine attığı bir hardal tanesine benzer; ve büyüyüp bir ağaç oldu; gökün kuşları da onun dallarında yerleştiler.</verse>
				<verse number="20">Ve yine İsa dedi: Allahın melekûtunu neye benzeteyim?</verse>
				<verse number="21">O, hamur mayasına benzer, ki, bir kadın onu aldı, üç ölçek unda, hepsi mayalanıncıya kadar, sakladı.</verse>
				<verse number="22">Ve İsa Yeruşalime doğru yol alıyor, öğreterek şehirler ve köyler içinden geçiyordu.</verse>
				<verse number="23">Birisi ona dedi: Ya Rab, kurtulanlar az mı? Ve İsa onlara dedi:</verse>
				<verse number="24">Dar kapıdan içeri girmeğe uğraşın; çünkü size derim: Çokları içeri girmek istiyecekler, giremiyecekler.</verse>
				<verse number="25">Ev sahibi kalkıp bir kere kapıyı kapayınca, siz dışarda kalarak: Ya Rab, bize aç! diye, kapıyı çalmağa başlıyacaksınız; ve o cevap verip size: Sizin nereden olduğunuzu bilmem, diyecek;</verse>
				<verse number="26">o zaman demeğe başlıyacaksınız: Biz senin önünde yiyip içtik, ve sen bizim meydanlarımızda öğrettin;</verse>
				<verse number="27">ve o diyecek: Size nereden olduğunuzu bilmem, diyorum; ey sizler, bütün haksızlık işliyenler, benden uzak olun.</verse>
				<verse number="28">İbrahimi, İshakı, Yakubu, ve bütün peygamberleri, Allahın melekûtunda, kendinizi ise dışarı kovulmuş gördüğünüz zaman, orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacak.</verse>
				<verse number="29">Şark ve garptan, şimal ve cenuptan gelip Allahın melekûtunda oturacaklar.</verse>
				<verse number="30">Ve işte, sonuncular var ki, birinciler olacaklar, ve birinciler var ki, sonuncular olacaklar.</verse>
				<verse number="31">Hemen o saatte bazı Ferisiler İsaya: Buradan çık git, çünkü Hirodes seni öldürmek istiyor, diyerek geldiler.</verse>
				<verse number="32">Ve İsa onlara dedi: Gidin, o tilkiye söyleyin: İşte, ben bugün ve yarın cinleri çıkarıyorum ve şifalar veriyorum, ve üçüncü gün sonuma ererim.</verse>
				<verse number="33">Bununla beraber bugün ve yarın ve ertesi günü yoluma gitmeliyim; zira bir peygamberin Yeruşalimden dışarda öldürülmesi olamaz.</verse>
				<verse number="34">Ey Yeruşalim, peygamberleri öldüren ve kendisine gönderilenleri taşlıyan Yeruşalim! Tavuk, piliçlerini kanatları altına nasıl toplarsa, ben de senin çocuklarını kaç kere öyle toplamak istedim, ve siz istemediniz!</verse>
				<verse number="35">İşte, eviniz size bırakılıyor; ve size diyorum, Siz: Rabbin ismile gelen mubarek olsun, diyinceye kadar, beni görmiyeceksiniz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, bir Sebt günü Ferisi reislerinden birinin evine ekmek yemeğe gittiği zaman, onlar İsayı gözetliyorlardı.</verse>
				<verse number="2">Ve işte, istiskalı bir adam onun önünde idi.</verse>
				<verse number="3">Ve İsa cevap verip fakihler ve Ferisilere söyliyerek dedi: Sebt günü şifa vermek caiz midir, yahut değil midir?</verse>
				<verse number="4">Fakat onlar sustular. Ve onu alıp iyi etti ve salıverdi.</verse>
				<verse number="5">Ve İsa onlara dedi: Sizden kimin bir eşeği yahut bir öküzü kuyuya düşse, Sebt gününde onu hemen dışarı çıkarmaz?</verse>
				<verse number="6">Ve bunlara karşı cevap veremediler.</verse>
				<verse number="7">Ve çağırılanların baş yerleri nasıl seçtiklerini İsa görünce, onlara bir mesel söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="8">Sen bir kimse tarafından düğüne çağırıldığın zaman, baş yere oturma; belki senden üstün sayılan bir kimse onun tarafından çağırılmıştır,</verse>
				<verse number="9">seni ve onu çağıran gelip sana: Bu adama yer ver, der, sen de utanarak en alt yere oturmağa başlarsın.</verse>
				<verse number="10">Fakat çağırıldığın zaman, git, en alt yere otur da seni çağıran gelip sana: Ey dost, yukarı çık, desin; o zaman bütün seninle beraber yemekte oturanlar karşısında sana itibar olur.</verse>
				<verse number="11">Çünkü her kendini yükselten alçaltılır, ve kendini alçaltan yükseltilir.</verse>
				<verse number="12">Ve İsa kendini çağırana da dedi: Sen bir öğle yahut bir akşam yemeği yaptığın zaman, ne dostlarını, ne kardeşlerini, ne akrabanı, ne zengin komşularını çağır; ta ki, onlar da seni çağırarak sana bir karşılık olmasın.</verse>
				<verse number="13">Fakat ziyafet ettiğin vakit, fakirleri, sakatları, topalları, körleri çağır;</verse>
				<verse number="14">ve mutlu olursun; çünkü onların sana karşılık yapacak bir şeyleri yoktur; fakat sana salihlerin kıyametinde karşılık verilir.</verse>
				<verse number="15">Ve yemekte onunla beraber oturanlardan biri bu şeyleri işitince, İsaya dedi: Allahın melekûtunda ekmek yiyecek olana ne mutlu!</verse>
				<verse number="16">Fakat İsa ona dedi: Adamın biri bir büyük akşam yemeği yaptı, çok kimseyi çağırdı,</verse>
				<verse number="17">ve yemek vaktinde çağırılanlara: Gelin, çünkü şimdi hazırdır, demek için hizmetçisini gönderdi.</verse>
				<verse number="18">Hepsi birden özür dilemeğe başlıyarak, birincisi ona dedi: Bir tarla satın aldım, çıkıp onu görmekliğim lâzım; sana rica ederim, beni mazur gör.</verse>
				<verse number="19">Ve bir başkası dedi: Beş çift öküz satın aldım, onları denemeğe gidiyorum; sana rica ederim, beni mazur gör.</verse>
				<verse number="20">Bir başkası da dedi: Ben evlendim, bundan dolayı gelemem.</verse>
				<verse number="21">Ve hizmetçi gelip efendisine bu şeyleri söyledi. O zaman ev sahibi kızarak, hizmetçisine dedi: Çabuk, şehrin meydanlarına, sokaklarına git, fakirleri, sakatları, körleri ve topalları buraya getir.</verse>
				<verse number="22">Ve hizmetçi dedi: Efendi, senin emrin yapıldı, daha yer var.</verse>
				<verse number="23">Ve efendi hizmetçiye dedi: Yollara ve çitlerin boyuna çık, bulduklarını içeri girmeğe zorla da evim dolsun.</verse>
				<verse number="24">Çünkü size diyorum ki, çağırılan adamlardan hiç biri akşam yemeğimden tatmıyacaktır.</verse>
				<verse number="25">Büyük kalabalıklar İsa ile beraber gidiyorlardı; ve İsa dönüp onlara dedi:</verse>
				<verse number="26">Eğer bir kimse bana gelir, ve kendi babasına, anasına, karısına, çocuklarına, kardeşlerine, kızkardeşlerine, evet hattâ kendi canına buğzetmezse, benim şakirdim olamaz.</verse>
				<verse number="27">Her kim haçını taşıyıp arkamdan gelmezse, benim şakirdim olamaz.</verse>
				<verse number="28">Çünkü sizden kim bir kule yapmak ister de, onu tamamlıyacak şeyi var mı diye, oturup önce masrafı hesap etmez?</verse>
				<verse number="29">Ta ki, temel koyup bitiremediği zaman onu görenlerin hepsi:</verse>
				<verse number="30">Bu adam yapmağa başladı, bitiremedi, diye onunla eğlenmeğe başlamasınlar.</verse>
				<verse number="31">Yahut hangi kıral başka bir kıralla cenkte karşılaşmağa gittiği zaman, yirmi bin ile üzerine gelene on bin ile karşı çıkabilir miyim diye, önce oturup öğütleşmez?</verse>
				<verse number="32">Yoksa öteki kıral daha çok uzakta iken, elçiler gönderir, nasıl barış olur diye sorar.</verse>
				<verse number="33">Bunun için sizden her kim bütün varından böylece vazgeçmezse, benim şakirdim olamaz.</verse>
				<verse number="34">Tuz iyidir; fakat tuz da tatsız olmuşsa, ne ile ona tat verilir?</verse>
				<verse number="35">O, ne toprağa ne de gübreye yarar; onu dışarı atarlar. İşitecek kulakları olan işitsin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">BÜTÜN vergi mültezimleri ile günahkârlar İsayı dinlemek için ona yaklaşıyorlardı.</verse>
				<verse number="2">Ferisiler ve yazıcılar: Bu adam günahkârları kabul ediyor, onlarla beraber yiyor, diye mırıldanıyorlardı.</verse>
				<verse number="3">İsa onlara şu meseli söyliyerek dedi:</verse>
				<verse number="4">Sizden kim, yüz koyunu olup bunlardan birini kaybettiği zaman doksan dokuzunu kırda bırakarak kaybolanı buluncıya kadar, arkasından gitmez?</verse>
				<verse number="5">Ve onu bulduğu zaman, sevinerek omuzlarına alır.</verse>
				<verse number="6">Eve gelince, dostlarını, komşularını çağırıp onlara der: Benimle beraber sevinin, çünkü kaybolan koyunumu buldum.</verse>
				<verse number="7">Size diyorum: Böylece, tövbe eden bir günahkâr için, tövbeye muhtaç olmıyan doksan dokuz salih kimse için olduğundan fazla gökte sevinç olur.</verse>
				<verse number="8">Yahut hangi kadının on gümüş parası olur da, birini kaybederse, ışık yakıp evi süpürmez, onu buluncıya kadar, iyice araştırmaz?</verse>
				<verse number="9">Ve onu bulunca dost ve komşu kadınları çağırıp der: Benimle beraber sevinin çünkü kaybettiğim parayı buldum.</verse>
				<verse number="10">Böylece, size derim: Tövbe eden bir günahkâr için Allahın melekleri önünde sevinç olur.</verse>
				<verse number="11">Ve İsa dedi: Bir adamın iki oğlu vardı;</verse>
				<verse number="12">bunlardan küçüğü babasına dedi: Baba, malından payıma düşeni bana ver. Ve baba varını onlara pay etti.</verse>
				<verse number="13">Bir kaç gün sonra, küçük oğul her şeyi topladı, uzak bir memlekete gitti; ve orada sefahetle yaşıyarak malını telef etti.</verse>
				<verse number="14">Ve hepsini sarfettikten sonra, o memlekette büyük bir kıtlık çıktı; ve yoksulluk duymağa başladı.</verse>
				<verse number="15">Ve gitti, o memleket ahalisinden birine takıldı; o da kendisini tarlalarına domuz gütmeğe yolladı.</verse>
				<verse number="16">Ve çocuk domuzların yedikleri keçi boynuzu ile karnını doyurmak istiyor, ve kimse ona vermiyordu.</verse>
				<verse number="17">Kendine geldiği zaman dedi: Babamın işçilerinden ne kadarının artan ekmekleri var, ben ise burada açlıktan helâk oluyorum.</verse>
				<verse number="18">Kalkayım, babama gideyim, ve ona diyeyim: Baba, ben göke karşı, ve senin gözünde suç işledim;</verse>
				<verse number="19">artık senin oğlun denilmeğe lâyık değilim; beni işçilerinden biri gibi et.</verse>
				<verse number="20">Ve kalktı, babasına geldi. Fakat henüz uzakta iken, babası onu görüp acıdı, koştu, boynuna sarıldı ve öptü.</verse>
				<verse number="21">Ve oğlu ona dedi: Baba, ben göke karşı, ve senin gözünde suç işledim, ben artık senin oğlun denilmeğe lâyık değilim.</verse>
				<verse number="22">Fakat baba hizmetçilerine dedi: En iyi kaftanı çabuk getirin, ona giydirin; parmağına bir yüzük takın, ayaklarına çarık giydirin;</verse>
				<verse number="23">ve besili danayı getirip kesin, yiyelim ve eğlenelim;</verse>
				<verse number="24">çünkü benim bu oğlum ölmüştü, dirildi; kaybolmuştu, bulundu. Ve onlar eğlenmeğe başladılar.</verse>
				<verse number="25">Ve büyük oğlu tarlada idi; eve gelirken yaklaştığı zaman, musiki ve oyun sesleri işitti.</verse>
				<verse number="26">Hizmetçilerden birini yanına çağırıp: Bunlar nedir? diye sordu.</verse>
				<verse number="27">Hizmetçi de ona dedi: Kardeşin geldi; ve baban besili danayı kesti, çünkü onu sağ salim buldu.</verse>
				<verse number="28">Fakat o kızdı, ve içeri girmek istemiyordu; babası dışarı çıktı, ve ona yalvardı.</verse>
				<verse number="29">Fakat o cevap verip babasına dedi: İşte, bunca yıldır sana hizmet ediyorum, hiç bir vakit senin emrinden çıkmadım; ve hiç bir vakit dostlarımla eğleneyim diye bana bir oğlak vermedin;</verse>
				<verse number="30">fakat senin malını kötü kadınlarla yiyen bu oğlun gelince onun için besili danayı kestin.</verse>
				<verse number="31">Ve baba ona dedi: Oğul, sen daima benimle berabersin, ve her nem varsa, senindir.</verse>
				<verse number="32">Fakat eğlenmek ve sevinmek gerekti, çünkü senin bu kardeşin ölmüştü, dirildi; kaybolmuştu, bulundu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">İSA şakirtlerine dahi dedi: Zengin bir adamın bir kâhyası vardı; ve efendisine malını israf ediyor diye onun için şikâyet ettiler.</verse>
				<verse number="2">Ve o, kâhyayı çağırıp kendisine dedi: Senin hakkında bu işittiğim nedir? Kâhyalığının hesabını ver; çünkü artık sen kâhyalık edemezsin.</verse>
				<verse number="3">Ve kâhya içinden dedi: Efendim kâhyalığı benden alıyor; ne yapayım? Toprak kazmağa gücüm yetmez; dilenmekten utanırım.</verse>
				<verse number="4">Kâhyalıktan çıkarıldığım zaman, beni kendi evlerine kabul etsinler diye ne yapacağımı buldum.</verse>
				<verse number="5">Ve efendisine borçlu olanlardan her birini yanına çağırıp, birincisine dedi: Efendime ne kadar borçlusun?</verse>
				<verse number="6">Ve o: Yüz bat zeytin yağı, dedi. Kâhya ona dedi: Senedini al, çabuk oturup elli yaz.</verse>
				<verse number="7">O zaman bir başkasına: Sen ne kadar borçlusun? dedi. Ve o: Yüz kor buğday, dedi. Kâhya ona: Senedini al, ve seksen yaz, dedi.</verse>
				<verse number="8">Efendisi sadakatsiz kâhyayı methetti; çünkü akıllıca davranmıştı; çünkü bu zamanın oğulları kendi nesline karşı nurun oğullarından daha akıllıdır.</verse>
				<verse number="9">Ve ben size diyorum: Haksızlık mammonu ile kendinize dostlar edinin de, o tükendiği zaman, sizi ebedî meskenlere kabul etsinler.</verse>
				<verse number="10">En azda sadık olan çokta dahi sadıktır; en azda sadakatsiz olan çokta dahi sadakatsizdir.</verse>
				<verse number="11">İmdi haksız mammonda sadık olmadığınız halde, gerçek serveti size kim emniyet eder?</verse>
				<verse number="12">Başkasının şeylerinde sadık olmadığınız halde, kendinizin olanı size kim verir?</verse>
				<verse number="13">Hiç bir hizmetçi iki efendiye hizmet edemez; çünkü ya birinden nefret eder, ötekini sever; yahut birini tutar, ötekini hor görür. Siz Allaha ve mammona hizmet edemezsiniz.</verse>
				<verse number="14">Ve Ferisiler, ki parayı severler, bunların hepsini işitip İsa ile eğleniyorlardı.</verse>
				<verse number="15">İsa da onlara dedi: Siz insanların gözünde kendinizi suçsuz çıkaran adamlarsınız; fakat Allah yüreğinizi bilir; çünkü insanlar arasında iyi olan şey Allah indinde menfurdur.</verse>
				<verse number="16">Şeriat ve peygamberler Yahyaya kadar idi; o zamandan beri, Allahın melekûtu müjdeleniyor, ve herkes ona zorla giriyor.</verse>
				<verse number="17">Fakat gökle yerin geçmesi, şeriatin bir noktasının düşmesinden daha kolaydır.</verse>
				<verse number="18">Karısını boşıyan, ve bir başkası ile evlenen her adam zina eder; ve bir kocanın boşadığı ile evlenen zina eder.</verse>
				<verse number="19">Zengin bir adam vardı, ve o erguvanî ile ince keten giyip her gün zevk ederek yer, içerdi;</verse>
				<verse number="20">ve Lazar denilen bir fakir, yara ile dolu olup zengin adamın sofrasından düşen kırıntılarla doyurulmak istiyerek, onun kapısına yatırılırdı;</verse>
				<verse number="21">hattâ köpekler gelip onun yaralarını yalarlardı.</verse>
				<verse number="22">Ve vaki oldu ki, fakir öldü, ve melekler tarafından İbrahimin kucağına götürüldü; ve zengin de ölüp gömüldü.</verse>
				<verse number="23">Ölüler diyarında, azap içinde olarak, gözlerini kaldırdı, uzakta İbrahimi ve kucağında olan Lazarı gördü.</verse>
				<verse number="24">Ve feryat edip dedi: Ey İbrahim baba, bana acı, Lazarı gönder de, parmağının ucunu suya batırsın, benim dilimi serinletsin; zira ben bu alevde azap çekiyorum.</verse>
				<verse number="25">Fakat İbrahim dedi: Ey oğul, sen yaşarken iyi şeylerini aldığını, ve Lazarın ayni suretle kötü şeyleri aldığını an; fakat o şimdi burada teselli ediliyor, ve sen azap çekiyorsun.</verse>
				<verse number="26">Bunların hepsinden başka, buradan size geçmek istiyenler geçemesinler, ve oradan bize hiç kimse geçmesin diye, sizinle bizim aramıza büyük bir çukur konulmuştur.</verse>
				<verse number="27">Ve o dedi: Öyle ise, ey baba, sana yalvarırım, onu babamın evine gönder;</verse>
				<verse number="28">çünkü beş kardeşim var ki, onlar da bu azap yerine gelmesinler diye şehadet etsin.</verse>
				<verse number="29">Fakat İbrahim dedi: Musa ile peygamberleri var; onları dinlesinler.</verse>
				<verse number="30">Ve o dedi: Hayır, İbrahim baba; fakat ölülerden biri onlara giderse, tövbe ederler.</verse>
				<verse number="31">Ve İbrahim ona dedi: Eğer Musayı ve peygamberleri dinlemiyorlarsa, ölülerden biri kalksa bile onlar kanmaz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">VE İsa şakirtlerine dedi: Tökezlerin gelmemesi olamaz; fakat vay o adama ki, onun vasıtası ile gelir!</verse>
				<verse number="2">Bu küçüklerden birini sürçtürmekten ise, boynuna bir değirmen taşı takılıp denize atılması kendisi için kârlı olur.</verse>
				<verse number="3">Sakının; eğer kardeşin suç işlerse, onu azarla; eğer tövbe ederse, ona bağışla.</verse>
				<verse number="4">Eğer sana karşı günde yedi kere suç işler, ve yedi kere: Tövbe ederim, diyerek, sana dönerse, ona bağışlıyacaksın.</verse>
				<verse number="5">Ve resuller Rabbe: İmanımızı artır, dediler.</verse>
				<verse number="6">Ve Rab dedi: Eğer bir hardal tanesi kadar imanınız olsaydı, siz bu dut ağacına: Kökünden sökül, denizin içine dikil, der idiniz, ve size itaat ederdi.</verse>
				<verse number="7">Fakat sizden kim var ki, çift süren yahut çobanlık eden bir hizmetçisi olup da, tarladan eve gelince, ona: Hemen gel, sofraya otur, der;</verse>
				<verse number="8">fakat ona: Akşam yiyeceğimi hazırla, kuşan, ve ben yiyip içinciye kadar, bana hizmet et; ondan sonra sen yer içersin, demez mi?</verse>
				<verse number="9">Hizmetçiye emrettiği şeyleri yaptığından dolayı ona teşekkür eder mi?</verse>
				<verse number="10">Siz de böylece, size emredilen bütün şeyleri yaptığınız zaman: Biz faidesiz kullarız; bize borç olanı yaptık, diyin.</verse>
				<verse number="11">Ve vaki oldu ki, Yeruşalime giderken, İsa Samiriye ve Galile sınırı boyunca geçiyordu.</verse>
				<verse number="12">Ve köyün birine girerken, cüzamlı on adam, uzakta durarak, onu karşıladılar;</verse>
				<verse number="13">ve onlar: Ey Üstat İsa, bize acı! diye çağırdılar.</verse>
				<verse number="14">İsa onları görünce kendilerine dedi: Gidin, kendinizi kâhinlere gösterin. Ve vaki oldu ki, onlar giderken, temiz oldular.</verse>
				<verse number="15">Onlardan biri, iyi olduğunu görüp, yüksek sesle Allaha hamdederek, geri döndü;</verse>
				<verse number="16">ve teşekkür edip İsanın ayaklarına kapandı; ve o, bir Samiriyeli idi.</verse>
				<verse number="17">İsa cevap verip dedi: On kişi de temizlenmedi mi? Dokuzu nerede?</verse>
				<verse number="18">Bu yabancıdan başka, Allaha hamdetmek için geri dönen olmadı mı?</verse>
				<verse number="19">Ve İsa ona dedi: Kalk, git; imanın seni kurtardı.</verse>
				<verse number="20">Ferisiler tarafından, Allahın melekûtu ne vakit gelir, diye İsaya sorulduğu zaman, onlara cevap verip dedi: Allahın melekûtu gözle görülerek gelmez;</verse>
				<verse number="21">ne de: İşte burada! yahut: Orada! diyeceklerdir; çünkü işte, Allahın melekûtu içinizdedir.</verse>
				<verse number="22">İsa şakirtlere dedi: Günler gelecek ki, o zaman İnsanoğlunun günlerinden birini görmeği diliyeceksiniz, ve görmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="23">Ve size: İşte, orada! İşte, burada! diyecekler; gitmeyin, ve onların arkasından koşmayın;</verse>
				<verse number="24">zira gökün altında, şimşek bir yanda çakıp gökün obir yanına kadar aydınlattığı gibi, İnsanoğlu da kendi gününde böyle olacaktır.</verse>
				<verse number="25">Fakat önce ona çok şeyler çekmek, ve bu nesil tarafından reddolunmak gerek.</verse>
				<verse number="26">İnsanoğlunun günlerinde de, Nuhun günlerinde olduğu gibi olacaktır.</verse>
				<verse number="27">Nuhun gemiye girdiği güne kadar, yerler, içerler, evlenirler, kocaya verilirlerdi; ve tufan geldi, hepsini helâk etti.</verse>
				<verse number="28">Lûtun günlerinde de böyle oldu; yerler, içerler, satın alırlar, satarlar, dikerler, bina ederlerdi;</verse>
				<verse number="29">fakat Lût Sodomdan çıktığı gün, gökten ateş ve kükürt yağdı, ve hepsini helâk etti;</verse>
				<verse number="30">İnsanoğlunun göründüğü gün de böyle olacaktır.</verse>
				<verse number="31">O günde, kendisi damın üzerinde, ve eşyası evin içinde olan adam, onları almak için aşağı inmesin; böylece tarlada olan da geri dönmesin.</verse>
				<verse number="32">Lûtun karısını hatırlayın.</verse>
				<verse number="33">Her kim canını kurtarmağa çalışırsa, onu zayedecektir; fakat kim canını zayederse, onu yaşatacaktır.</verse>
				<verse number="34">Size diyorum: O gece bir yatakta iki kişi bulunacak; biri alınacak, obiri bırakılacak.</verse>
				<verse number="35">Birlikte değirmen çeken iki kadın olacak; biri alınacak, obiri bırakılacak.</verse>
				<verse number="36"></verse>
				<verse number="37">Ve onlar cevap verip İsaya: Nerede, ya Rab? dediler. İsa onlara: Leş nerede ise, kartallar da orada toplanacaklar, dedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">VE daima dua etmeleri, ve hiç usanmamaları lâzım olduğuna dair İsa onlara bir mesel söyliyip dedi:</verse>
				<verse number="2">Bir şehirde Allahtan korkmaz, ve insana riayet etmez bir hâkim vardı;</verse>
				<verse number="3">o şehirde bir dul kadın da vardı; ve: Hasmımdan hakkımı al, diyerek hâkime gelirdi.</verse>
				<verse number="4">Ve hâkim bir müddet istemedi, fakat sonra kendi kendine dedi: Her ne kadar ben Allahtan korkmaz, insana riayet etmezsem de,</verse>
				<verse number="5">yine bu dul kadının beni rahatsız etmesinden dolayı onun hakkını alayım da, daima gelip beni incitmesin.</verse>
				<verse number="6">Ve Rab dedi: Adaletsiz hâkimin ne dediğini işitin.</verse>
				<verse number="7">Ve Allah onlar için sabırlı ise de, gece gündüz kendisine feryat eden seçilmiş olanlarının hakkını almıyacak mı?</verse>
				<verse number="8">Size derim ki, haklarını tez alacaktır. Bununla beraber İnsanoğlu geldiği vakit yeryüzünde iman bulacak mı?</verse>
				<verse number="9">Kendilerinin salih olduğuna güvenen, ve bütün başkalarını hor gören bazılarına İsa şu meseli de söyledi:</verse>
				<verse number="10">İki kişi dua etmek için mabede çıktılar; biri Ferisi, obiri vergi mültezimi idi.</verse>
				<verse number="11">Ferisi durdu, ve kendi kendine şöyle dua etti: Ya Allah, sana şükrederim ki, ben başka adamlar gibi, soyguncu, haksız, zina işleyici, yahut şu vergi mültezimi gibi de değilim.</verse>
				<verse number="12">Haftada iki kere oruç tutarım; bütün gelirimin ondalığını veririm.</verse>
				<verse number="13">Fakat vergi mültezimi, uzakta durarak, gözlerini bile göke kaldırmak istemiyordu; ancak: Ya Allah, ben günahkâra merhamet kıl, diyerek göğsüne vuruyordu.</verse>
				<verse number="14">Size diyorum: Bu adam ötekinden ziyade salih sayılarak evine indi; zira kendini yükselten her adam alçaltılır; fakat kendini alçaltan yükseltilir.</verse>
				<verse number="15">Ve onlara dokunsun diye İsaya küçük çocuklarını da getiriyorlardı; fakat şakirtler bunu görünce onları azarladılar.</verse>
				<verse number="16">Fakat İsa: Bırakın, çocuklar bana gelsinler, ve onlara mani olmayın; çünkü Allahın melekûtu bu gibilerindir, diyerek onları yanına çağırdı.</verse>
				<verse number="17">Doğrusu size derim: Kim Allahın melekûtunu küçük çocuk gibi kabul etmezse, asla ona girmiyecektir.</verse>
				<verse number="18">Ve bir reis ona: İyi Muallim, ebedî hayatı miras almak için ne yapayım? diye sordu.</verse>
				<verse number="19">Ve İsa ona dedi: Niçin bana iyi diyorsun? Birden başka, kimse iyi değildir, o da Allahtır.</verse>
				<verse number="20">Sen emirleri bilirsin: “Zina etmiyesin; Katletmiyesin; Çalmıyasın; Yalan şehadet etmiyesin; Babana ve anana hürmet et.”</verse>
				<verse number="21">Ve o dedi: Çocukluğumdan beri bütün bu şeyleri tuttum.</verse>
				<verse number="22">Ve İsa bunu işitince, ona dedi: Daha bir eksiğin var; nen varsa sat, fakirlere dağıt, göklerde hazinen olacaktır; ve gel benim ardımca yürü.</verse>
				<verse number="23">Fakat o, bu şeyleri işitince, çok kederlendi, zira çok zengindi.</verse>
				<verse number="24">Ve İsa onu görerek dedi: Serveti olanlar Allahın melekûtuna ne kadar güçlükle girerler!</verse>
				<verse number="25">Çünkü devenin iğne deliğinden geçmesi, zenginin Allahın melekûtuna girmesinden daha kolaydır.</verse>
				<verse number="26">Ve bunu işitenler: Öyle ise, kim kurtulabilir? dediler.</verse>
				<verse number="27">Fakat İsa dedi: İnsanlar indinde mümkün olmıyan şeyler Allah indinde mümkündür.</verse>
				<verse number="28">Ve Petrus dedi: İşte, kendimizinkileri bıraktık, ve senin ardınca geldik.</verse>
				<verse number="29">Ve İsa onlara dedi: Doğrusu size derim: Allahın melekûtu uğruna, ev, ya karı, ya kardeşler, ya ana baba, ya çocuklar bırakmış olan,</verse>
				<verse number="30">bu zamanda kat kat ziyade, ve gelecek dünyada ebedî hayat almıyacak olan kimse yoktur.</verse>
				<verse number="31">Ve İsa Onikileri yanına aldı, ve onlara dedi: İşte, biz Yeruşalime çıkıyoruz, ve İnsanoğluna peygamberler vasıtası ile yazılmış olan şeylerin hepsi sonuna kadar yapılacaktır.</verse>
				<verse number="32">Çünkü Milletlerin eline verilecek; onunla eğlenecekler, ona hakaret edecekler, üzerine tükürülecek;</verse>
				<verse number="33">ve onu dövecekler ve öldürecekler; ve üçüncü gün kıyam edecektir.</verse>
				<verse number="34">Onlar bu şeylerin hiç birini kavrıyamadılar; bu söz kendilerine gizli kaldı, ve söylenenleri anlamadılar.</verse>
				<verse number="35">Ve vaki oldu ki, İsa Erihaya yaklaşırken, bir kör, yol kenarında dilenerek oturuyordu;</verse>
				<verse number="36">ve bir kalabalığın geçtiğini işiterek, bu nedir diye sordu.</verse>
				<verse number="37">Ona Nâsıralı İsanın geçtiğini haber verdiler.</verse>
				<verse number="38">Kör: Ey Davud oğlu İsa, bana acı! diye bağırdı.</verse>
				<verse number="39">Ve önden gidenler sussun diye onu azarladılar; fakat daha çok bağırdı: Ey Davud oğlu, bana acı!</verse>
				<verse number="40">İsa durdu, onun kendisine getirilmesini emretti; ve kör yaklaşınca,</verse>
				<verse number="41">İsa ona sordu: Ne istiyorsun ki, sana yapayım? Ya Rab, gözlerim görsün, dedi.</verse>
				<verse number="42">İsa da ona: Gözlerin görsün; imanın seni kurtardı, dedi.</verse>
				<verse number="43">Ve hemen gördü, ve Allaha hamdederek, İsanın ardınca gitti; bütün halk, bunu gördükleri zaman, Allaha hamdettiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">VE İsa Erihaya girip geçiyordu.</verse>
				<verse number="2">Ve işte, Zakkay adlı bir adam vardı, vergi başmültezimi idi, ve zengindi.</verse>
				<verse number="3">İsanın kim olduğunu görmeğe çalışıyordu; ve kalabalık yüzünden göremedi, çünkü boyu kısa idi.</verse>
				<verse number="4">Onu görmek için önden koşarak, bir yabani incir ağacına çıktı; çünkü İsa o yoldan geçecekti.</verse>
				<verse number="5">Ve İsa o yere gelince yukarı bakıp ona dedi: Zakkay, acele et, aşağı in; çünkü bugün senin evinde kalmam gerek.</verse>
				<verse number="6">O acele etti, aşağı indi, ve İsayı sevinçle evine aldı.</verse>
				<verse number="7">Bunu gördükleri zaman: Bir günahkâr adamın yanına konuk oldu, diyerek hepsi mırıldanıyorlardı.</verse>
				<verse number="8">Fakat Zakkay durup Rabbe dedi: İşte, ya Rab, malımın yarısını fakirlere veriyorum; ve eğer ben kimseden tehdit ile bir şey aldımsa, dört katını geri veririm.</verse>
				<verse number="9">İsa ona dedi: Bugün bu eve kurtuluş erdi, çünkü bu da bir İbrahim oğludur.</verse>
				<verse number="10">Çünkü İnsanoğlu kaybolmuş olanı aramağa ve kurtarmağa geldi.</verse>
				<verse number="11">Onlar bu şeyleri dinlerken, İsa bir mesel daha söyledi, zira Yeruşalime yakındı, ve Allahın melekûtu hemen görünecek sanıyorlardı.</verse>
				<verse number="12">Bundan dolayı İsa dedi: Asilzade bir adam kendisine bir kırallık alıp dönmek üzre uzak bir memlekete gitti.</verse>
				<verse number="13">Hizmetçilerinden on kişi çağırdı, ve onlara on mına verip dedi: Ben gelinciye kadar bununla ticaret edin.</verse>
				<verse number="14">Fakat onun hemşerileri kendisinden nefret ederlerdi: Bu adamın üzerimize kıral olmasını istemeyiz, diye arkasından elçiler gönderdiler.</verse>
				<verse number="15">Ve vaki oldu ki, kırallığı alıp geri gelince, kendilerine para vermiş olduğu hizmetçilerinin ne kazanç yaptıklarını anlasın diye onların kendi yanına çağırılmasını emretti.</verse>
				<verse number="16">Birincisi: Efendi, senin mınan on mına daha kazandı, diyerek onun karşısına geldi.</verse>
				<verse number="17">Ve hizmetçiye dedi: Aferin, iyi hizmetçi! en azda sadık olduğun için, on şehir üzerine hâkim ol.</verse>
				<verse number="18">Ve ikincisi: Efendi, senin mınan beş mına kazandı, diyerek geldi.</verse>
				<verse number="19">Ve buna da: Sen de beş şehir üzerine ol, dedi.</verse>
				<verse number="20">Bir başkası: Efendi, işte senin mınan, onu bir çevreye sarıp sakladım, diyerek geldi.</verse>
				<verse number="21">Zira senden korktum, çünkü sen sert adamsın; komadığını alır, ekmediğini biçersin.</verse>
				<verse number="22">Efendi ona dedi: Ey kötü hizmetçi, kendi ağzından sana hükmedeceğim. Benim sert adam olduğumu, komadığım şeyi aldığımı, ekmediğim şeyi biçtiğimi biliyordun;</verse>
				<verse number="23">öyle ise, paramı niçin bankaya vermedin? geldiğim zaman onu faizile isterdim.</verse>
				<verse number="24">Ve orada bulunanlara dedi: Ondan mınayı alın, ve on mınası olana verin.</verse>
				<verse number="25">Ve onlar kendisine dediler: Efendi, onun on mınası var.</verse>
				<verse number="26">Ben size diyorum ki, kimin var ise, ona verilecektir; ve kendisinde olmıyandan, elindeki de alınacaktır.</verse>
				<verse number="27">Lâkin üzerlerine kıral olmamı istemiyen o düşmanlarımı buraya getirin, ve önümde öldürün.</verse>
				<verse number="28">İsa bunları söyledikten sonra, Yeruşalime çıkarak önde yürüyordu.</verse>
				<verse number="29">Ve vaki oldu ki, Beytfaci ile Beytanyaya yaklaştığı zaman, Zeytinlik denilen dağda, şakirtlerinden ikisini gönderip dedi:</verse>
				<verse number="30">Karşınızdaki köye gidin; oraya girince şimdiye kadar üzerine kimsenin binmemiş olduğu bağlı bir sıpa bulacaksınız; onu çözüp getirin.</verse>
				<verse number="31">Ve eğer bir kimse: Onu niçin çözüyorsunuz? diye sorarsa, şöyle dersiniz: Rabbin ona ihtiyacı var.</verse>
				<verse number="32">Ve gönderilmiş olanlar gittiler, kendilerine söylediği gibi buldular.</verse>
				<verse number="33">Sıpayı çözdükleri zaman, sahipleri onlara: Niçin sıpayı çözüyorsunuz? dediler.</verse>
				<verse number="34">Onlar da: Rabbin ona ihtiyacı var, dediler.</verse>
				<verse number="35">Onu İsaya getirdiler; ve esvaplarını sıpanın üzerine koyarak İsayı üstüne bindirdiler.</verse>
				<verse number="36">O giderken, esvaplarını yola seriyorlardı.</verse>
				<verse number="37">Ve artık oraya yaklaştığı zaman, Zeytinlik dağının inişinde, bütün şakirtlerin kalabalığı görmüş oldukları bütün kudret işlerinden dolayı sevinerek yüksek sesle Allaha hamdetmeğe başladılar;</verse>
				<verse number="38">ve dediler: Rabbin ismile gelen Kıral mubarek olsun; gökte selâmet ve en yücelerde izzet!</verse>
				<verse number="39">Ve kalabalık içindeki Ferisilerden bazıları İsaya: Muallim, şakirtlerini azarla, dediler.</verse>
				<verse number="40">İsa da cevap verip dedi: Size derim ki, eğer bunlar susarlarsa, taşlar bağıracaktır.</verse>
				<verse number="41">İsa yaklaştığı vakit, şehri gördü, ve onun üzerine ağlıyarak dedi:</verse>
				<verse number="42">Bugün olsun, selâmete yarıyan şeyleri keşke sen bilseydin! şimdi ise, senin gözlerine onlar saklıdır.</verse>
				<verse number="43">Çünkü senin üzerine günler gelecek ki, düşmanların çevrene siper yapacaklar, çevreni kuşatacaklar, her yandan seni sıkıştıracaklar,</verse>
				<verse number="44">seni ve içinde olan evlâdını yere çalacaklar; ve senin içinde taş üstünde taş bırakmıyacaklar; zira sen ziyaretinin vaktini bilmedin.</verse>
				<verse number="45">İsa mabede girip satıcıları dışarı atmağa başladı,</verse>
				<verse number="46">ve onlara dedi: “Ve benim evim dua evi olacak,” diye yazılmıştır; fakat siz onu “bir haydut ini” ettiniz.</verse>
				<verse number="47">İsa her gün mabette talim ediyordu. Fakat başkâhinler, yazıcılar ve kavmın ileri gelenleri onu helâk etmeği arıyor,</verse>
				<verse number="48">ve yapacak bir şey bulamıyorlardı; çünkü bütün halk İsayı dinliyerek ona takılmış idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, günün birinde, mabette halka öğretir ve incili vâzederken, başkâhinler, yazıcılar ile ihtiyarlar onun üzerine vardılar;</verse>
				<verse number="2">ve ona: Bize söyle, bu şeyleri ne salâhiyetle yapıyorsun? yahut bu salâhiyeti sana veren kimdir? diye söylediler.</verse>
				<verse number="3">İsa onlara cevap verip dedi: Ben de size bir şey soracağım, ve bana söyleyin:</verse>
				<verse number="4">Yahyanın vaftizi gökten mi, yoksa insanlardan mı idi?</verse>
				<verse number="5">Onlar birbirlerile söyleşip dediler: Eğer: Gökten, dersek, bize: Niçin ona inanmadınız? diyecektir.</verse>
				<verse number="6">Fakat biz: İnsanlardan, dersek, bütün halk bizi taşlıyacaktır; çünkü onlar Yahyanın peygamber olduğuna kanmıştırlar.</verse>
				<verse number="7">Ve: Nereden olduğunu bilmiyoruz, cevabını verdiler.</verse>
				<verse number="8">İsa onlara dedi: Ben de size bu şeyleri ne salâhiyetle yaptığımı söylemem.</verse>
				<verse number="9">İsa halka şu meseli söylemeğe başladı: Bir adam bağ dikti, onu bağcılara kiraya verdi, ve uzun bir zaman için başka memlekete gitti.</verse>
				<verse number="10">Ve mevsiminde mahsulünden kendisine vermeleri için, bağcılara bir hizmetçi gönderdi; fakat bağcılar onu dövdüler, eli boş gönderdiler.</verse>
				<verse number="11">Başka bir hizmetçi daha gönderdi; onu da dövdüler; ve hakaret edip eli boş gönderdiler.</verse>
				<verse number="12">Bir üçüncüsünü de gönderdi; onu da yaraladılar, ve dışarı attılar.</verse>
				<verse number="13">Bağ sahibi de: Ne yapayım? Sevgili oğlumu göndereyim; belki ona hürmet ederler, dedi.</verse>
				<verse number="14">Fakat bağcılar onu gördükleri zaman: Bu varistir; onu öldürelim de miras bize kalsın, diye öğütleştiler.</verse>
				<verse number="15">Ve onu bağdan dışarı atıp öldürdüler. İmdi bağın sahibi onlara ne yapacaktır?</verse>
				<verse number="16">Gelecek, bu bağcıları helâk edecek, ve bağı başkalarına verecektir. Bunu işittikleri zaman: Allah etmesin! dediler.</verse>
				<verse number="17">Fakat İsa onlara baktı ve dedi: Öyle ise, bu yazılı olan nedir? “Yapıcıların reddettikleri taş, Köşenin başı oldu.”</verse>
				<verse number="18">Her kim o taşın üzerine düşerse, parçalanacak; fakat o, kimin üstüne düşerse, onu toz gibi dağıtacaktır.</verse>
				<verse number="19">Yazıcılar ve başkâhinler hemen o saatte İsaya el atmak istediler; ve halktan korktular; çünkü onun kendilerine karşı bu meseli söylediğini anladılar.</verse>
				<verse number="20">Ve onu göz altına aldılar, ve onu sözü ile tutsunlar da valinin hükmüne ve salâhiyetine versinler diye, kendilerini salih gösteren çaşıtlar gönderdiler.</verse>
				<verse number="21">Onlar: Muallim, biz senin doğrulukla söylediğini ve öğrettiğini biliyoruz, hiç kimsenin şahsına bakmazsın, fakat Allahın yolunu doğrulukla öğretiyorsun;</verse>
				<verse number="22">bizim için Kaysere vergi vermek caiz mi, yahut değil mi? diye ondan sordular.</verse>
				<verse number="23">Fakat İsa onların kurnazlığını anladı, ve kendilerine dedi:</verse>
				<verse number="24">Bana bir dinar gösterin. Ondaki suret ve yazı kimindir? Onlar: Kayserin, dediler.</verse>
				<verse number="25">İsa da onlara dedi: Öyle ise, Kayserin şeylerini Kaysere, ve Allahın şeylerini Allaha ödeyin.</verse>
				<verse number="26">Onlar halkın önünde bu sözü ona karşı kullanamadılar; onun cevabına şaştılar, ve sustular.</verse>
				<verse number="27">Kıyamet yoktur diyen Sadukilerden bazıları gelip ondan sordular:</verse>
				<verse number="28">Ey Muallim, Musa bize yazmıştır: Eğer bir adamın kardeşi evli olarak ölür, ve çocuksuz olursa, kardeşi onun karısını alıp kardeşine zürriyet yetiştirsin.</verse>
				<verse number="29">Şimdi yedi kardeş vardı; birincisi bir karı aldı, ve çocuğu olmadan öldü.</verse>
				<verse number="30">İkincisi ve üçüncüsü de o kadını aldı;</verse>
				<verse number="31">ve böylece yedisi de çocuk bırakmadan öldüler.</verse>
				<verse number="32">Ondan sonra kadın da öldü.</verse>
				<verse number="33">Öyle ise, kıyamette kadın bunlardan hangisinin karısı olacaktır? çünkü yedisi de onu aldılar.</verse>
				<verse number="34">İsa da onlara dedi: Bu dünyanın çocukları evlenirler, ve kocaya verilirler;</verse>
				<verse number="35">fakat o dünyaya ve ölülerden kıyama erişmeğe lâyık sayılanlar, ne evlenirler, ne de kocaya verilirler;</verse>
				<verse number="36">çünkü bir daha ölemezler; çünkü onlar meleklerle birdirler; ve kıyamet oğulları olduklarından, Allah oğullarıdırlar.</verse>
				<verse number="37">Fakat Musa da Çalı fıkrasında Rabbi: “İbrahimin Allahı, İshakın Allahı ve Yakubun Allahı,” diye çağırarak, ölülerin kıyam ettiklerini gösterdi.</verse>
				<verse number="38">İmdi o, ölülerin değil, ancak yaşıyanların Allahıdır, zira hepsi ona diridirler.</verse>
				<verse number="39">Ve yazıcılardan bazıları cevap verip dediler: Muallim, sen iyi dedin.</verse>
				<verse number="40">Çünkü artık ona hiç sual sormağa cesaret etmiyorlardı.</verse>
				<verse number="41">İsa onlara dedi: Nasıl diyorlar ki, Mesih Davudun oğludur?</verse>
				<verse number="42">Çünkü Davud kendisi Mezmurlar kitabında diyor: “Rab Rabbime dedi:</verse>
				<verse number="43">Ben düşmanlarını senin ayaklarına basamak koyuncıya kadar, Sağımda otur.”</verse>
				<verse number="44">İmdi Davud onu Rab diye çağırırsa, o nasıl onun oğlu olur?</verse>
				<verse number="45">Ve bütün halk dinlerken, şakirtlerine dedi:</verse>
				<verse number="46">Yazıcılardan sakının, onlar kaftanlarla gezmek isterler, ve çarşılarda selâmları, havralarda baş kürsüleri, ve ziyafetlerde baş yerleri severler;</verse>
				<verse number="47">onlar dul kadınların evlerini yutarlar, ve gösteriş için uzun dualar ederler; bunlar daha büyük mahkûmiyete uğrıyacaklardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">İSA gözünü kaldırıp baktı, ve hazineye hediyelerini atan zengin adamlar gördü.</verse>
				<verse number="2">Oraya iki pul atan fakir bir dul kadın da gördü.</verse>
				<verse number="3">Ve İsa dedi: Gerçek size söyliyorum: Bu fakir dul kadın onların hepsinden ziyade attı;</verse>
				<verse number="4">çünkü bunların hepsi hediyelere kendi fazlalarından attılar; fakat kadın, yoksulluğundan bütün nafakasını attı.</verse>
				<verse number="5">Bazıları mabedin nasıl güzel taşlarla ve takdimelerle süslenmiş olduğunu söyledikleri zaman, İsa dedi:</verse>
				<verse number="6">Sizin gördüğünüz bu şeylere gelince, günler gelecek ki, o vakit burada yıkılmadık taş üstünde taş bırakılmıyacaktır.</verse>
				<verse number="7">Onlar da İsaya sorup dediler: Muallim, öyle ise, bu şeyler ne zaman olacak? ve bu şeyler olmak üzre iken, alâmet ne olacak?</verse>
				<verse number="8">İsa da dedi: Sakın saptırılmıyasınız; zira bir çokları: Ben oyum, ve: Vakit yakındır, diye benim ismimle geleceklerdir; onların arkasından gitmeyin.</verse>
				<verse number="9">Cenkler ve karışıklıklar duyduğunuz zaman, yılmayın; çünkü önce bunların vaki olması gerektir; fakat sonu hemen gelmez.</verse>
				<verse number="10">O zaman onlara dedi: Millet millete karşı, ülke ülkeye karşı kalkacak;</verse>
				<verse number="11">büyük zelzeleler, ve yer yer kıtlıklar ve vebalar olacak; korkunç şeyler, ve gökten büyük alâmetler olacak.</verse>
				<verse number="12">Fakat bütün bunlardan önce, benim ismim yüzünden size el atacaklar, ve sizi havralara, zindanlara teslim edecekler, kırallar ve valiler önüne götürüp size eza edecekler.</verse>
				<verse number="13">Bu size şehadet için olacaktır.</verse>
				<verse number="14">Bunun için vereceğiniz cevabı önceden düşünmemeği yüreğinize koyun;</verse>
				<verse number="15">çünkü ben size ağız ve hikmet vereceğim, ve bütün hasımlarınız ona karşı söyliyemiyecek yahut karşı duramıyacaklar.</verse>
				<verse number="16">Fakat siz, hattâ ana baba, kardeşler, akraba, ve dostlar tarafından ele verileceksiniz; ve sizlerden bazılarını öldürecekler.</verse>
				<verse number="17">Benim ismimden dolayı herkes de sizden nefret edecek.</verse>
				<verse number="18">Ve başınızdan bir kıl zayolmıyacaktır.</verse>
				<verse number="19">Sabrınızla canlarınızı kazanacaksınız.</verse>
				<verse number="20">Fakat Yeruşalimi ordularla kuşatılmış gördüğünüz zaman, bilin ki, onun yıkılması yakındır.</verse>
				<verse number="21">O vakit, Yahudiyede bulunanlar dağlara kaçsınlar, ve onun içinde olanlar çıksınlar; kırda olanlar oraya girmesinler.</verse>
				<verse number="22">Zira bütün yazılmış olanların yerine geleceği öç günleri bunlardır.</verse>
				<verse number="23">O günlerde gebe ve emzikli olanların vay başına! çünkü memleket üzerine büyük sıkıntı, ve bu kavma gazap gelecektir.</verse>
				<verse number="24">Ve kılıçtan geçirilecekler, bütün milletlere esir olarak götürüleceklerdir; ve Milletlerin zamanları doluncıya kadar, Yeruşalim Milletler tarafından çiğnenecektir.</verse>
				<verse number="25">Güneşte, ayda ve yıldızlarda alâmetler, denizin ve dalgaların uğultusundan dolayı şaşkınlıkta olan milletlere yeryüzünde sıkıntı olacaktır;</verse>
				<verse number="26">insanlar korkudan, ve dünyaya gelmekte olan şeyler için beklemekten bayılacaklar; çünkü göklerin kudretleri sarsılacaktır.</verse>
				<verse number="27">Ve o zaman onlar İnsanoğlunun bulutta kudret ve büyük izzetle geldiğini göreceklerdir.</verse>
				<verse number="28">Fakat bu şeyler olmağa başlayınca yukarı bakın, ve başınızı kaldırın; zira kurtuluşunuz yaklaşıyor.</verse>
				<verse number="29">Ve İsa onlara bir mesel söyledi: İncir ağacına, ve bütün ağaçlara bakın.</verse>
				<verse number="30">Onlar filiz sürdükleri zaman, siz bunu görürsünüz ve kendiliğinizden bilirsiniz ki, yaz artık yakındır.</verse>
				<verse number="31">Böylece, siz de bu şeylerin vaki olduklarını gördüğünüz zaman, bilin ki, Allahın melekûtu yakındır.</verse>
				<verse number="32">Doğrusu size derim: Bütün bu şeyler yerine gelinciye kadar, bu nesil geçmiyecektir.</verse>
				<verse number="33">Gök ve yer geçecek; fakat benim sözlerim geçmiyecektir.</verse>
				<verse number="34">Fakat sakının da humar, sarhoşluk, ve bu hayatın kaygıları ile yürekleriniz fazla ağırlaşmasın, ve o gün sizin üzerinize bir kement gibi ansızın gelmesin;</verse>
				<verse number="35">çünkü bütün yeryüzünde oturanların hepsinin üzerine gelecektir.</verse>
				<verse number="36">Fakat vaki olacak bütün bu şeylerden kaçabilesiniz, ve İnsanoğlunun önünde durabilesiniz diye her an dua ederek uyanık durun.</verse>
				<verse number="37">İsa gündüzleri mabette öğretiyordu; geceleri de dışarı çıkarak, Zeytinlik denilen dağda geceliyordu.</verse>
				<verse number="38">Ve bütün halk onu dinlemek için, sabahlayın erken mabede yanına geliyorlardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">FISIH denilen hamursuz bayramı yaklaşıyordu.</verse>
				<verse number="2">Başkâhinler ve yazıcılar İsayı nasıl öldüreceklerini araştırıyorlardı; çünkü halktan korkuyorlardı.</verse>
				<verse number="3">Ve Şeytan Onikilerden sayılan, İskariyot denilen Yahudaya girdi.</verse>
				<verse number="4">Ve gidip başkâhinler ve kumandanlarla İsayı onların eline nasıl verebileceğini konuştu.</verse>
				<verse number="5">Sevindiler, ve ona para vermek için uyuştular.</verse>
				<verse number="6">O da razı oldu, ve halk yokken İsayı onların eline vermek fırsatını arıyordu.</verse>
				<verse number="7">Fısıh kurbanı kesilmesi gerek olan hamursuz günü geldi.</verse>
				<verse number="8">Ve İsa: Gidin, bizim için Fıshı hazırlayın da yiyelim, diye Petrus ile Yuhannayı gönderdi.</verse>
				<verse number="9">Onlar İsaya dediler: Nerede hazırlıyalım istiyorsun?</verse>
				<verse number="10">İsa da onlara dedi: İşte, siz şehre girdiğiniz zaman, testi ile su taşıyan bir adam size rastgelecek; gireceği eve onun ardınca gidin.</verse>
				<verse number="11">Ve evin sahibine diyin: Muallim sana: Şakirtlerimle beraber Fıshı yiyeceğim misafir odası nerede? diyor.</verse>
				<verse number="12">Ve o size döşenmiş yukarı katta büyük bir oda gösterecektir; orada hazırlayın.</verse>
				<verse number="13">Ve gidip İsanın kendilerine dediği gibi buldular; ve Fıshı hazırladılar.</verse>
				<verse number="14">Saati gelince, İsa resullerle beraber oturdu.</verse>
				<verse number="15">Ve onlara dedi: Ben elem çekmezden önce bu Fıshı sizinle beraber yemeği çok arzuladım;</verse>
				<verse number="16">zira ben size derim: Allahın melekûtunda tamam oluncıya kadar, onu yemiyeceğim.</verse>
				<verse number="17">İsa bir kâse aldı, ve şükreyledikten sonra: Bunu alın, aranızda paylaşın, dedi;</verse>
				<verse number="18">çünkü ben size derim: Allahın melekûtu gelinciye kadar, ben artık asmanın mahsulünden içmiyeceğim.</verse>
				<verse number="19">Ve İsa ekmek aldı, ve şükrettikten sonra onu kırdı: Bu sizin için verilen benim bedenimdir; bunu benim anılmam için yapın, diyerek onlara verdi.</verse>
				<verse number="20">Ve akşam yemeğinden sonra: Bu kâse sizin için dökülen benim kanımla olan yeni ahittir, diyerek ayni suretle kâseyi de onlara verdi.</verse>
				<verse number="21">Fakat işte, beni ele verenin eli benimle beraber sofradadır.</verse>
				<verse number="22">Çünkü İnsanoğlu mukadder olduğu üzre gerçi gider; fakat vay o adama ki, onun vasıtası ile ele verilir!</verse>
				<verse number="23">Ve kendilerinden kim bu işi yapacak diye aralarında soruşmağa başladılar.</verse>
				<verse number="24">Kendilerinden kim daha büyük sayılacak diye aralarında çekişme oldu.</verse>
				<verse number="25">İsa onlara dedi: Milletlerin kıralları onlar üzerinde saltanat sürerler; ve üzerlerine hâkim olanlara Velinimet denilir.</verse>
				<verse number="26">Siz böyle olmıyacaksınız; fakat sizin aranızda daha büyük olan, en küçük gibi olsun; ve baş olan, hizmetçi gibi olsun.</verse>
				<verse number="27">Çünkü hangisi daha büyüktür, sofrada oturan mı, yoksa hizmet eden mi? Sofrada oturan değil mi? Ben ise, sizin aranızda hizmet eden gibiyim.</verse>
				<verse number="28">Fakat geçirdiğim imtihanlarda benimle beraber dayanmış olanlar sizsiniz;</verse>
				<verse number="29">ve Babam bana melekût tahsis ettiği gibi, ben de melekûtumda soframda yiyesiniz ve içesiniz,</verse>
				<verse number="30">ve İsrailin on iki sıptına hükmederek tahtlar üzerinde oturasınız diye size bir melekût tahsis ediyorum.</verse>
				<verse number="31">Simun, Simun, işte, buğday gibi kalburlamak için Şeytan sizi istedi;</verse>
				<verse number="32">fakat senin imanın tükenmesin diye senin için ben dua ettim; ve yine döndüğün zaman, kardeşlerine kuvvet ver.</verse>
				<verse number="33">O da İsaya dedi: Ya Rab, seninle hem zindana, hem ölüme gitmeğe hazırım.</verse>
				<verse number="34">İsa dedi: Petrus, sana diyorum: Beni tanıdığını üç kere sen inkâr etmeden, bugün horoz ötmiyecek.</verse>
				<verse number="35">İsa onlara dedi: Ben sizi kesesiz, torbasız, ve çarıksız olarak gönderdiğim zaman, bir şeyiniz eksik mi idi? Onlar ise: Hiç bir şeyimiz, dediler.</verse>
				<verse number="36">İsa da onlara dedi: Fakat şimdi, kesesi olan onu alsın, ve torbası olan da alsın; ve olmıyan esvabını satsın, ve kılıç satın alsın.</verse>
				<verse number="37">Çünkü ben size derim: Bu yazılmış olan: “Ve günahkârlarla sayıldı,” sözü bende tamamlanmak gerektir; çünkü benim hakkımdaki sözlerin yerine gelmesi gerektir.</verse>
				<verse number="38">Ve onlar: Ya Rab, işte, burada iki kılıç, dediler. İsa onlara: Yeter, dedi.</verse>
				<verse number="39">Dışarı çıkıp âdeti üzre Zeytinlik dağına gitti; şakirtler de onun ardınca gittiler.</verse>
				<verse number="40">Oraya varınca, İsa onlara dedi: Dua edin ki, iğvaya düşmiyesiniz.</verse>
				<verse number="41">Kendilerinden bir taş atımı kadar ayrıldı; diz çöktü ve:</verse>
				<verse number="42">Ey Baba, eğer istiyorsan, bu kâseyi benden geçir; lâkin benim iradem değil, seninki olsun, diye dua etti.</verse>
				<verse number="43">Ve İsaya, gökten bir melek görünüp ona kuvvet verdi.</verse>
				<verse number="44">Şiddetli ıstırapta olarak, ziyade hararetle dua etti; teri toprağın üzerine düşen büyük kan damlaları gibi idi.</verse>
				<verse number="45">Duasından kalktığı zaman, şakirtlere geldi, onları kederden uyumakta bulup kendilerine dedi:</verse>
				<verse number="46">Neden uyuyorsunuz? Kalkın, dua edin ki, iğvaya düşmiyesiniz.</verse>
				<verse number="47">İsa henüz söylemekte iken, işte, bir kalabalık, ve Yahuda denilen Onikilerden biri onların başında geliyordu; ve Yahuda İsayı öpmek için kendisine yaklaştı.</verse>
				<verse number="48">Fakat İsa ona dedi: Yahuda, sen İnsanoğlunu bir öpüşle mi ele veriyorsun?</verse>
				<verse number="49">Onun çevresinde olanlar ne vaki olacağını görünce: Ya Rab, kılıçla vuralım mı? dediler.</verse>
				<verse number="50">Ve onlardan biri başkâhinin hizmetçisini vurup sağ kulağını düşürdü.</verse>
				<verse number="51">Fakat İsa cevap verip dedi: Bırakın, bu kadar. Ve kulağına dokunarak, onu iyi etti.</verse>
				<verse number="52">İsa, üzerine gelmiş olan başkâhinlere, mabedin kumandanlarına ve ihtiyarlara dedi: Kılıçlarla ve sopalarla, bir hayduda karşı imiş gibi mi çıktınız?</verse>
				<verse number="53">Ben her gün sizinle mabette olduğum zaman, siz bana el uzatmadınız; fakat bu sizin saatinizdir, ve karanlığın kudretidir.</verse>
				<verse number="54">İsayı yakalıyıp götürdüler, ve başkâhinin evine soktular. Petrus da uzaktan ardınca gidiyordu.</verse>
				<verse number="55">Avlunun ortasında bir ateş yakıp birlikte oturdukları zaman, Petrus onların arasında oturdu.</verse>
				<verse number="56">Ve bir hizmetçi kız, Petrusun ateş ışığında oturduğunu görerek ona dikkatle bakıp dedi: Bu adam da onunla beraberdi.</verse>
				<verse number="57">Fakat o: Kadın, ben onu tanımam, diye inkâr etti.</verse>
				<verse number="58">Biraz sonra bir başkası onu görüp dedi: Sen de onlardan birisin. Fakat Petrus: Be adam, değilim, dedi.</verse>
				<verse number="59">Bir saat kadar sonra bir başkası: Gerçekten bu adam onunla beraberdi, çünkü Galilelidir, diye ısrar etti.</verse>
				<verse number="60">Fakat Petrus: Be adam, senin ne dediğini bilmem, dedi. Henüz söz söylemekte iken, hemen horoz öttü.</verse>
				<verse number="61">Ve Rab dönüp Petrusa baktı. Petrus Rabbin kendisine: Bugün horoz ötmeden önce beni üç kere inkâr edeceksin, diye söylediği sözü hatırladı.</verse>
				<verse number="62">Ve dışarı çıkıp acı acı ağladı.</verse>
				<verse number="63">İsayı tutan adamlar onunla eğlendiler, onu dövdüler,</verse>
				<verse number="64">gözünü bağladılar ve ona: Sana kim vurdu? peygamberlik et, diye sordular.</verse>
				<verse number="65">Ve söverek ona karşı başka çok şeyler söylediler.</verse>
				<verse number="66">Gündüz olunca, kavmın ihtiyarlar heyeti, başkâhinler ve yazıcılar toplandılar, ve onu Millet meclislerine getirip:</verse>
				<verse number="67">Eğer Mesih isen, bize söyle, dediler. Fakat İsa onlara dedi: Eğer size söylersem, inanmıyacaksınız;</verse>
				<verse number="68">ve eğer size sorarsam, cevap vermiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="69">Fakat bundan sonra İnsanoğlu Allahın kudreti sağında oturmuş olacaktır.</verse>
				<verse number="70">Ve hepsi dediler: Öyle ise, sen Allahın Oğlu musun? Onlara dedi: Söylediğiniz gibidir, çünkü ben oyum.</verse>
				<verse number="71">Onlar da dediler: Artık şehadete ne ihtiyacımız var? çünkü onun ağzından biz işittik.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">ONLARIN bütün cemaati kalktı, İsayı Pilatusun önüne götürdüler.</verse>
				<verse number="2">Ve: Biz bu adamı, milletimizi ayartmakta, Kaysere vergi verilmesine mani olmakta ve kendisinin Mesih, Kıral olduğunu söylemekte bulduk, diye itham etmeğe başladılar.</verse>
				<verse number="3">Pilatus: Sen Yahudilerin Kıralı mısın? diye ona sordu, ve İsa ona cevap verip: Söylediğin gibidir, dedi.</verse>
				<verse number="4">Pilatus da başkâhinlere ve halka: Ben bu adamda hiç bir suç bulmıyorum, dedi.</verse>
				<verse number="5">Fakat onlar: Galileden başlıyıp hattâ buraya kadar bütün Yahudiyede öğreterek halkı kışkırtıyor, diye çok ısrar ediyorlardı.</verse>
				<verse number="6">Fakat Pilatus bunu işitince: Bu adam Galileli midir? diye sordu.</verse>
				<verse number="7">Ve Hirodesin hükûmeti dairesinden olduğunu öğrenerek, onu Hirodese gönderdi, çünkü o günlerde Hirodes de Yeruşalimde bulunuyordu.</verse>
				<verse number="8">Ve Hirodes İsayı gördüğü vakit, çok sevindi; zira çoktan beri onu görmek istiyordu, çünkü onun hakkında işitmişti; ve onun tarafından bir mucize yapılmasını görmek ümidinde idi.</verse>
				<verse number="9">O da bir çok sözlerle İsayı sorguya çekti; fakat İsa ona hiç cevap vermedi.</verse>
				<verse number="10">Başkâhinler ve yazıcılar onu ağır itham ederek dikildiler.</verse>
				<verse number="11">Ve Hirodes askerlerile beraber ona hakaret edip onunla eğlendi, parlak renkli bir esvap giydirip onu Pilatusa geri gönderdi.</verse>
				<verse number="12">O günde Hirodes ve Pilatus birbirlerile dost oldular; çünkü bundan önce aralarında düşmanlık vardı.</verse>
				<verse number="13">Pilatus başkâhinleri, reisleri ve halkı bir araya çağırıp onlara dedi:</verse>
				<verse number="14">Siz bana bu adamı halkı ayartan biri olmak üzre getirdiniz; ve işte, ben onu sizin önünüzde sorguya çekerek, bu adamda sizin şikâyet ettiğiniz şeylerden bir suç bulmadım;</verse>
				<verse number="15">ne de Hirodes buldu; çünkü onu bize geri gönderdi; ve işte, onun tarafından ölüme müstahak hiç bir şey yapılmamıştır.</verse>
				<verse number="16">Bundan dolayı ben onu döver ve salıveririm.</verse>
				<verse number="17"></verse>
				<verse number="18">Fakat onlar: Bunu kaldır, ve bize Barabbası salıver, diye bir ağızdan bağırdılar;</verse>
				<verse number="19">o adam şehirde yapılmış olan bir isyan ve katilden dolayı zindana atılmıştı.</verse>
				<verse number="20">Ve Pilatus İsayı salıvermek istiyerek onlara tekrar söyledi;</verse>
				<verse number="21">fakat onlar: Haça ger, onu haça ger, diye bağırdılar.</verse>
				<verse number="22">Ve Pilatus üçüncü kere onlara dedi: Ya bu adam ne kötülük etti? Onun öldürülmesini icap eder hiç bir suç bulmadım; bunun için onu döver ve salıveririm.</verse>
				<verse number="23">Fakat onun haça gerilmesini istiyerek, yüksek sesle ısrar ediyorlardı. Onların sesleri üstün geldi.</verse>
				<verse number="24">Ve istedikleri olsun diye Pilatus hüküm verdi.</verse>
				<verse number="25">İsyan ve katilden dolayı zindana atılmış olan istedikleri adamı salıverdi; ve İsayı onların muradına bıraktı.</verse>
				<verse number="26">Onu götürdükleri zaman, kırdan gelmekte olan Kirineli Simun denilen birini tuttular, ve İsanın ardından taşımak üzre haçı ona yüklediler.</verse>
				<verse number="27">Halktan, ve ona ağlıyan ve dövünen kadınlardan büyük bir kalabalık ardı sıra gidiyordu.</verse>
				<verse number="28">İsa onlara dönüp dedi: Ey Yeruşalim kızları, benim için ağlamayın, fakat kendiniz, ve çocuklarınız için ağlayın.</verse>
				<verse number="29">Çünkü işte, günler geliyor ki, o günlerde: Ne mutlu kısırlara, doğurmamış rahimlere, ve emzirmemiş memelere! diyecekler.</verse>
				<verse number="30">O zaman dağlara: Üzerimize düşün; ve tepelere: Bizi örtün, demeğe başlıyacaklar.</verse>
				<verse number="31">Zira yaş ağaçta bunları yaparlarsa, kuruda ne olacaktır?</verse>
				<verse number="32">Ve suçlu olan diğer iki kişi de idam edilmek üzre onunla beraber götürülüyordu.</verse>
				<verse number="33">Ve Kafa Kemiği denilen yere geldikleri zaman, onu, ve biri sağında, öteki solunda olarak suçluları haça gerdiler.</verse>
				<verse number="34">İsa: Ey Baba, onlara bağışla; çünkü ne ettiklerini bilmiyorlar, dedi. Onun esvabını aralarında paylaşarak, kura attılar.</verse>
				<verse number="35">Halk durup bakıyorlardı. Reisler de: O başkalarını kurtardı; eğer bu adam Allahın seçtiği Mesihi ise, kendisini kurtarsın, diye onunla eğleniyorlardı.</verse>
				<verse number="36">Askerler de ona yaklaşıp kendisine sirke sunarak:</verse>
				<verse number="37">Eğer sen Yahudilerin Kıralı isen, kendini kurtar, diye onunla eğlendiler.</verse>
				<verse number="38">Onun üstünde de şu yazı vardı: YAHUDİLERİN KIRALI BUDUR.</verse>
				<verse number="39">Asılmış olan suçlulardan biri ona: Sen Mesih değil misin? Kendini ve bizi kurtar, diye sövüyordu.</verse>
				<verse number="40">Fakat öteki cevap verdi, ve onu azarlıyıp dedi: Sen ayni hüküm altında olduğun halde, Allahtan korkmıyor musun?</verse>
				<verse number="41">Gerçi biz hak üzre, çünkü yaptıklarımıza lâyık cezayı çekiyoruz, fakat o, yolsuz hiç bir şey yapmadı.</verse>
				<verse number="42">Ve: Ey İsa, sen melekûtunda geldiğin zaman, beni an, dedi.</verse>
				<verse number="43">İsa da ona: Doğrusu sana derim: Bugün sen benimle beraber cennette olacaksın, dedi.</verse>
				<verse number="44">Saat altı suları olmuştu, ve saat dokuza kadar güneş kararıp</verse>
				<verse number="45">bütün memleket üzerine karanlık çöktü; ve mabedin perdesi ortasından yarıldı.</verse>
				<verse number="46">İsa yüksek sesle nida ederek dedi: Baba, ruhumu ellerine bırakıyorum; ve bunu dedikten sonra ruhunu verdi.</verse>
				<verse number="47">Yüzbaşı vaki olanı gördüğü zaman: Gerçek bu salih bir adamdı, diye Allaha hamdetti.</verse>
				<verse number="48">Bunu görmeğe toplanan bütün halk da vaki olan şeyleri gördükleri zaman, göğüslerini döverek geri döndüler.</verse>
				<verse number="49">Fakat bütün onun tanıdıkları, ve Galileden onun ardınca gelen kadınlar, bu şeyleri görerek uzakta durdular.</verse>
				<verse number="50">Ve işte, meclis azasından Yusuf adlı (ki onların dileklerine ve işlerine razı olmamıştı),</verse>
				<verse number="51">Yahudilerin Arimatea şehrinden olan, ve Allahın melekûtunu bekliyen iyi ve salih bir adam vardı;</verse>
				<verse number="52">bu adam Pilatusa gidip İsanın cesedini istedi.</verse>
				<verse number="53">Onu indirip bir keten bezine sardı, kayada oyulmuş ve içine hiç kimse konulmamış olan bir kabre yatırdı.</verse>
				<verse number="54">O gün Hazırlık günü idi; Sebt günü de ağarmak üzre idi.</verse>
				<verse number="55">Galileden onunla beraber gelmiş olan kadınlar, ardınca gittiler, kabri ve onun cesedinin nasıl konulduğunu gördüler.</verse>
				<verse number="56">Ve dönüp baharlar ve kıymetli yağlar hazırladılar. Ve Sebt günü, emre göre istirahat ettiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">FAKAT haftanın ilk gününde, seher vakti, kadınlar hazırlamış oldukları baharları getirerek kabre geldiler.</verse>
				<verse number="2">Taşı kabirden yuvarlanmış buldular;</verse>
				<verse number="3">ve içeri girip Rab İsanın cesedini bulmadılar.</verse>
				<verse number="4">Ve vaki oldu ki, onlar bundan dolayı şaşırmış iken, işte, pırıldıyan esvapla iki adam yanlarında durdu;</verse>
				<verse number="5">ve kadınlar korkup yüzlerini yere iğmiş oldukları halde, adamlar onlara dediler: Niçin diriyi ölüler arasında arıyorsunuz?</verse>
				<verse number="6">O burada değil, fakat kıyam etti; daha Galilede iken,</verse>
				<verse number="7">İnsanoğlunun günahkârların ellerine verilmesi, haça gerilmesi, ve üçüncü gün kıyam etmesi gerektir, diye onun size nasıl söylemiş olduğunu hatırlayın.</verse>
				<verse number="8">Kadınlar da onun sözlerini hatırladılar;</verse>
				<verse number="9">kabirden dönüp bütün bu şeyleri Onbirlere, ve bütün başkalarına söylediler.</verse>
				<verse number="10">Bu kadınlar Mecdelli Meryem, Yoanna, ve Yakubun anası Meryemdi; ve onlarla beraber olan başka kadınlar bu şeyleri resullere söylediler.</verse>
				<verse number="11">Bu sözler onların gözüne boş lakırdı göründü; ve kadınlara inanmadılar.</verse>
				<verse number="12">Fakat Petrus kalkıp kabre koştu, iğilerek baktı, keten bezlerin yalnız durduğunu gördü; ve vaki olan şeye şaşarak evine gitti.</verse>
				<verse number="13">Ve işte, yine o gün onlardan ikisi, Yeruşalimden altmış ok atımı uzakta Emmaus denilen bir köye gidiyorlardı.</verse>
				<verse number="14">Olan bütün bu işleri birbirlerile söyleşiyorlardı.</verse>
				<verse number="15">Ve vaki oldu ki, onlar söyleşir ve birbirlerine sorarlarken, İsa kendisi yaklaştı, onlarla beraber yürüdü.</verse>
				<verse number="16">Fakat onu tanımasınlar diye gözleri tutulmuştu.</verse>
				<verse number="17">Onlara dedi: Yürürken birbirinize söylediğiniz bu sözler nedir? Yüzleri kederli olarak durdular.</verse>
				<verse number="18">Onlardan adı Kleopas olan biri cevap verip dedi: Misafir olarak Yeruşalimde oturur da, bu günlerde orada olan işleri bilmiyen yalnız sen misin?</verse>
				<verse number="19">Onlara dedi: Hangi şeyler? Ve kendisine dediler: Allahın ve bütün halkın indinde işte ve sözde kudretli bir peygamber olan Nâsıralı İsa hakkındaki işler;</verse>
				<verse number="20">ve başkâhinlerle bizim reislerimiz ölüme mahkûm edilmesi için onu nasıl ele verip haça gerdiler.</verse>
				<verse number="21">Fakat biz, İsraili kurtaracak olan odur diye ummakta idik. Fakat bununla beraber, bu işler olalı üçüncü gündür.</verse>
				<verse number="22">Bundan başka bizden bazı kadınlar sabah erken kabirde bulundular;</verse>
				<verse number="23">onun cesedini bulmayınca geldiler; ve, o yaşıyor, diyen melekler rüyetini görmüş olduklarını söyliyip bizi şaşkın ettiler.</verse>
				<verse number="24">Bizimle beraber olanlardan bazıları kabre gidip kadınların dedikleri gibi buldular; fakat onu görmediler.</verse>
				<verse number="25">Ve onlara dedi: Ey anlayışsız adamlar, ve peygamberlerin bütün söylediklerine yürekleri geç inananlar!</verse>
				<verse number="26">Mesihin bunları çekip izzetine girmesi gerek değil miydi?</verse>
				<verse number="27">Ve Musa ile bütün peygamberlerden başlıyarak kitapların hepsinde kendi hakkındaki şeyleri onlara açtı.</verse>
				<verse number="28">Varacakları köye yaklaştılar; ve o, daha ileri gidecekmiş gibi yaptı.</verse>
				<verse number="29">Onu zorladılar: Bizimle beraber kal; çünkü akşam yakın, zaten gün bitmek üzredir, dediler. Onlarla beraber kalmak için içeri girdi.</verse>
				<verse number="30">Ve vaki oldu ki, onlarla beraber sofraya oturduğu vakit, ekmeği aldı, şükran duasını etti; ve kırıp onlara verdi.</verse>
				<verse number="31">Ve onların gözleri açıldı, onu tanıdılar; ve o, kendilerine görülmez oldu.</verse>
				<verse number="32">Ve birbirine dediler: O, yolda bizimle konuşurken, kitapları bize açarken, içimizde yüreğimiz yanmıyor mıydı?</verse>
				<verse number="33">Ve hemen o saatte kalktılar, Yeruşalime döndüler, Onbirler ile beraberlerinde olanları bir arada toplanmış buldular, ve:</verse>
				<verse number="34">Rab gerçek kıyam etti, ve Simuna göründü, diyorlardı.</verse>
				<verse number="35">Ve bunlar yolda vaki olanları, ve ekmeği kırdığında onun kendileri tarafından nasıl tanılmış olduğunu anlattılar.</verse>
				<verse number="36">Onlar bu şeyleri söylerken, İsa kendisi ortalarında durup onlara: Size selâmet! dedi.</verse>
				<verse number="37">Fakat onları yılgınlık aldı, ve çok korkarak bir ruh gördüklerini sandılar.</verse>
				<verse number="38">Ve onlara dedi: Neden şaşırıyorsunuz? Niçin yüreğinizde düşünceler doğuyor?</verse>
				<verse number="39">Ellerime, ayaklarıma bakın; bizzat benim, kendim; bana ellerinizi sürün ve bakın; çünkü bende olduğunu gördüğünüz gibi, bir ruhta et ve kemik yoktur.</verse>
				<verse number="40">Bunu söyledikten sonra, onlara ellerini, ayaklarını gösterdi.</verse>
				<verse number="41">Onlar sevinçten henüz inanmıyıp şaşmakta iken, onlara dedi: Burada yiyecek bir şeyiniz var mı?</verse>
				<verse number="42">Kendisine bir parça kızarmış balık verdiler.</verse>
				<verse number="43">Onu aldı ve önlerinde yedi.</verse>
				<verse number="44">Ve onlara dedi: Benim hakkımda Musanın şeriatinde, peygamberlerde ve mezmurlarda yazılmış olan bütün şeylerin yerine gelmesi gerektir, diye daha sizin ile beraberken, söylediğim sözler bunlardır.</verse>
				<verse number="45">O zaman kitapları anlamak için onların zihnini açtı;</verse>
				<verse number="46">ve onlara dedi: Böyle yazılmıştır, Mesih elem çekecek, üçüncü gün ölülerden kıyam edecek,</verse>
				<verse number="47">ve Yeruşalimden başlıyarak bütün milletlere günahların bağışlanması için onun isminde tövbe ilân edilecektir.</verse>
				<verse number="48">Siz bu şeylerin şahitlerisiniz.</verse>
				<verse number="49">Ve işte, ben Babamın vadini üzerinize gönderirim; fakat yukardan size kuvvet giydirilinciye kadar, siz şehirde oturun.</verse>
				<verse number="50">Ve onları Beytanya karşısına kadar çıkardı; ellerini kaldırıp onları mubarek kıldı.</verse>
				<verse number="51">Ve vaki oldu ki, onları mubarek kılarken kendilerinden ayrıldı, ve göke kaldırıldı.</verse>
				<verse number="52">Onlar da ona secde kıldılar, büyük sevinçle Yeruşalime döndüler;</verse>
				<verse number="53">ve daima Allaha hamdederek mabette idiler.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="43">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">KELÂM başlangıçta var idi, ve Kelâm Allah nezdinde idi, ve Kelâm Allah idi.</verse>
				<verse number="2">O, başlangıçta Allah nezdinde idi.</verse>
				<verse number="3">Her şey onun ile oldu, ve olmuş olanlardan hiç bir şey onsuz olmadı.</verse>
				<verse number="4">Hayat onda idi, ve hayat insanların nuru idi.</verse>
				<verse number="5">Nur karanlıkta parlar, ve karanlık onu anlamadı.</verse>
				<verse number="6">Allah tarafından gönderilmiş bir adam çıktı, onun adı Yahya idi.</verse>
				<verse number="7">Bu adam şehadet için geldi, ta ki, o nur hakkında şehadet etsin de bütün insanlar onun vasıtası ile iman eylesinler.</verse>
				<verse number="8">Kendisi o nur değildi, ancak o nur hakkında şehadet etmeğe geldi.</verse>
				<verse number="9">Dünyaya gelerek her insanı aydınlatan gerçek nur var idi.</verse>
				<verse number="10">Dünyada idi, ve dünya onun ile oldu, ve dünya onu bilmedi.</verse>
				<verse number="11">Kendininkilere geldi, ve kendininkiler onu kabul etmediler.</verse>
				<verse number="12">Fakat onu kabul edenlerin hepsine, onun ismine iman edenlere, Allahın oğulları olmak salâhiyetini verdi.</verse>
				<verse number="13">Onlar ne kandan, ne bedenin iradesinden, ne de insanın iradesinden değil, ancak Allahtan doğdular.</verse>
				<verse number="14">Ve Kelâm beden olup inayet ve hakikatle dolu olarak aramızda sakin oldu; biz de onun izzetini, Babanın biricik Oğlunun izzeti olarak gördük.</verse>
				<verse number="15">Yahya onun hakkında şehadet etti, ve çağırıp dedi: Benden sonra gelen benden ileri oldu, zira benden önce idi, diye söylediğim budur.</verse>
				<verse number="16">Çünkü hepimiz onun doluluğundan aldık, ve inayet üzerine inayet.</verse>
				<verse number="17">Zira Musa ile şeriat verildi; İsa Mesih ile inayet ve hakikat oldu.</verse>
				<verse number="18">Hiç bir zaman Allahı kimse görmemiştir; Babanın kucağında olan biricik Oğul, kendisi onu bildirdi.</verse>
				<verse number="19">Yahudiler Yahyaya: Sen kimsin? diye kendisinden sormak için Yeruşalimden kâhinlerle Levililer gönderdikleri zaman, Yahyanın şehadeti şudur;</verse>
				<verse number="20">ve Yahya ikrar etti, ve inkâr etmedi, ve: Ben Mesih değilim, diye ikrar etti.</verse>
				<verse number="21">Onlar da kendisinden sordular: Öyle ise, ne? Sen İlya mısın? Ve Yahya: Değilim, dedi. Sen o peygamber misin? Yahya: Hayır, diye cevap verdi.</verse>
				<verse number="22">İmdi onlar kendisine dediler: Sen kimsin? bizi gönderenlere cevap verelim diye, kendin hakkında ne diyorsun?</verse>
				<verse number="23">Ben, İşaya peygamberin dediği gibi: “Rabbin yolunu düzeltin, diye çölde çağıranın sesiyim,” dedi.</verse>
				<verse number="24">Gönderilenler Ferisilerden idiler.</verse>
				<verse number="25">Ve Yahyadan sorup kendisine dediler: Öyle ise, sen Mesih, İlya, ve o peygamber değilsin de, niçin vaftiz ediyorsun?</verse>
				<verse number="26">Yahya onlara cevap verip dedi: Ben su ile vaftiz ediyorum; aranızda biri duruyor da, siz onu bilmiyorsunuz;</verse>
				<verse number="27">benden sonra gelen odur, ben onun çarığının bağını çözmeğe lâyık değilim.</verse>
				<verse number="28">Bunlar Erden ötesinde, Beytanyada, Yahyanın vaftiz ettiği yerde oldu.</verse>
				<verse number="29">Ertesi gün, İsanın kendisine gelmekte olduğunu Yahya görüp dedi: İşte, dünyanın günahını kaldıran Allah Kuzusu!</verse>
				<verse number="30">Benden sonra bir adam geliyor ki, benden ileri oldu, çünkü benden önce idi, diye hakkında söylediğim adam budur.</verse>
				<verse number="31">Ve ben onu bilmezdim, fakat kendisi İsraile bildirilsin diye, ben su ile vaftiz ederek geldim.</verse>
				<verse number="32">Yahya şehadet edip dedi: Ruhun gökten güvercin gibi indiğini gördüm, ve onun üzerinde kaldı.</verse>
				<verse number="33">Ben onu bilmezdim; fakat su ile vaftiz etmek için beni gönderen, bana kendisi dedi: Kimin üzerine Ruhun inip kaldığını görürsen, Ruhülkudüsle vaftiz eden odur.</verse>
				<verse number="34">Ben de görüp: Allahın Oğlu budur, diye şehadet ettim.</verse>
				<verse number="35">Yine ertesi gün, Yahya şakirtlerinden ikisi ile duruyordu.</verse>
				<verse number="36">Ve İsa gezinirken, Yahya ona bakıp dedi: İşte, Allah Kuzusu!</verse>
				<verse number="37">Ve iki şakirt onu söylerken işitip İsanın ardınca gittiler.</verse>
				<verse number="38">İsa dönerek ardınca gelmekte olduklarını görüp onlara: Ne arıyorsunuz? dedi; onlar da kendisine dediler: Rabbi (ki tercüme olunursa, Muallim demektir), sen nerede oturuyorsun?</verse>
				<verse number="39">İsa onlara: Gelin de görürsünüz, dedi. İmdi onlar gelip İsanın nerede oturduğunu gördüler, ve o gün onunla kaldılar; saat on sularında idi.</verse>
				<verse number="40">Yahyadan işitip İsanın ardınca giden iki kişiden biri Simun Petrusun kardeşi, Andreas idi.</verse>
				<verse number="41">Bu, önce kendi kardeşi Simunu bulup ona: Biz Mesihi (ki, tercümesi, Hıristostur) bulduk, dedi.</verse>
				<verse number="42">Onu İsaya götürdü. İsa ona bakıp dedi: Sen Yuhanna oğlu Simunsun; sen Kifas (ki, Petrus tercüme olunur) çağırılacaksın.</verse>
				<verse number="43">Ertesi gün, Galileye gitmek istiyip Filipusu buldu. İsa ona: Ardımca gel, dedi.</verse>
				<verse number="44">Filipus da Andreas ile Petrusun şehri olan Beytsaydadan idi.</verse>
				<verse number="45">Filipus Natanaeli bulup ona dedi: Musanın şeriatte ve peygamberlerin kendisi için yazdıkları Yusuf oğlu Nâsıralı İsayı bulduk.</verse>
				<verse number="46">Natanael ona dedi: Nâsıradan iyi şey çıkabilir mi? Filipus da ona: Gel de bak, dedi.</verse>
				<verse number="47">İsa Natanaeli kendisine doğru gelmekte görerek onun hakkında dedi: İşte, kendisinde hile olmıyan gerçek bir İsrailî!</verse>
				<verse number="48">Natanael ona: Sen beni nereden tanıyorsun? dedi. İsa cevap verip ona dedi: Filipus seni çağırmadan önce incir ağacının altında iken, seni gördüm.</verse>
				<verse number="49">Natanael ona cevap verdi: Rabbi, sen Allahın Oğlusun, sen İsrailin Kıralısın.</verse>
				<verse number="50">İsa cevap verip ona dedi: Sana: İncir ağacının altında seni gördüm, dediğim için mi inanıyorsun? Sen bunlardan daha büyük şeyler göreceksin.</verse>
				<verse number="51">Ve ona dedi: Doğrusu ve doğrusu size derim: Gökün açıldığını ve Allahın meleklerinin İnsanoğlu üzerine çıkıp indiklerini göreceksiniz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">ÜÇÜNCÜ gün Galilenin Kana şehrinde düğün oldu; İsanın anası da orada idi;</verse>
				<verse number="2">İsa ile şakirtleri de düğüne çağırıldı.</verse>
				<verse number="3">Ve şarap eksilince, İsanın anası ona dedi: Şarapları yok.</verse>
				<verse number="4">İsa ona dedi: Kadın, benden sana ne? saatim daha gelmedi.</verse>
				<verse number="5">Anası hizmetçilere dedi: Size ne derse, onu yapın.</verse>
				<verse number="6">Yahudilerin tathirat âdeti üzre, orada her biri iki veya üç metriti alır altı taş küp vardı.</verse>
				<verse number="7">İsa hizmetçilere dedi: Küpleri su ile doldurun. Onları ağızlarına kadar doldurdular.</verse>
				<verse number="8">Ve hizmetçilere dedi: Şimdi çıkarıp ziyafet reisine götürün; onlar da götürdüler.</verse>
				<verse number="9">Ziyafet reisi şarap olmuş suyu tattığı zaman, onun nereden olduğunu bilmiyordu (fakat suyu çıkarmış olan hizmetçiler biliyorlardı), ziyafet reisi güveyi çağırıp ona dedi:</verse>
				<verse number="10">Herkes önce iyi şarabı, ve çok içtikleri zaman, kötüsünü kor; sen iyi şarabı şimdiye kadar sakladın.</verse>
				<verse number="11">Kendi alâmetlerinin bu başlangıcını İsa Galilenin Kana şehrinde yaptı; ve izzetini gösterdi; şakirtleri de ona iman ettiler.</verse>
				<verse number="12">Bundan sonra İsa, anası, kardeşleri ve şakirtleri Kefernahuma indiler; ve orada günlerce kalmadılar.</verse>
				<verse number="13">Yahudilerin Fıshı yakındı; İsa da Yeruşalime çıktı.</verse>
				<verse number="14">Mabette sığır, koyun ve güvercin satanlar ile sarrafları oturmakta buldu.</verse>
				<verse number="15">İplerden bir kamçı yapıp hepsini, koyunları da sığırları da, mabetten kovdu, sarrafların paralarını döktü, ve masalarını devirdi;</verse>
				<verse number="16">ve güvercin satanlara dedi: Bunları buradan kaldırın; Babamın evini bir ticaret evi yapmayın.</verse>
				<verse number="17">Şakirtleri de: “Senin evinin gayreti beni yiyecek,” diye yazılmış olduğunu hatırladılar.</verse>
				<verse number="18">İmdi Yahudiler cevap verip ona dediler: Mademki bu şeyleri yapıyorsun, bize ne alâmet gösterirsin?</verse>
				<verse number="19">İsa cevap verip onlara dedi: Bu mabedi yıkın, üç günde ben onu ayağa kaldırırım.</verse>
				<verse number="20">İmdi Yahudiler dediler: Bu mabet kırk altı yılda yapıldı; sen onu üç günde mi ayağa kaldıracaksın?</verse>
				<verse number="21">Halbuki İsa beden mabedi için söyliyordu.</verse>
				<verse number="22">İmdi ölülerden kıyam ettiği zaman, bunu söylemiş olduğunu şakirtleri hatırladılar, ve kitaba ve İsanın dediği söze iman ettiler.</verse>
				<verse number="23">Ve Fısıhta, bayram günlerinde Yeruşalimde iken, yapmış olduğu alâmetleri görerek çokları onun ismine iman ettiler.</verse>
				<verse number="24">Fakat İsa, bütün insanları bildiği için, kendini onlara inanmazdı;</verse>
				<verse number="25">çünkü insan için kimsenin şehadetine ihtiyacı yoktu; çünkü insanda ne olduğunu o kendisi bilirdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">NİKODİMOS adlı, Ferisilerden bir adam, Yahudilerin bir reisi, vardı.</verse>
				<verse number="2">Bu adam geceleyin İsanın yanına gelip dedi: Rabbi, senin Allahtan gelmiş bir muallim olduğunu biliyoruz; zira Allah kendisi ile olmadıkça, kimse senin yaptığın alâmetleri yapamaz.</verse>
				<verse number="3">İsa cevap verip ona dedi: Doğrusu ve doğrusu sana derim: Bir kimse yeniden doğmadıkça, Allahın melekûtunu göremez.</verse>
				<verse number="4">Nikodimos ona dedi: Bir adam ihtiyarken, nasıl doğabilir? Anası rahmine ikinci defa girip doğabilir mi?</verse>
				<verse number="5">İsa cevap verdi: Doğrusu ve doğrusu sana derim: Bir kimse sudan ve Ruhtan doğmadıkça, Allahın melekûtuna giremez.</verse>
				<verse number="6">Bedenden doğan bedendir, Ruhtan doğan ruhtur.</verse>
				<verse number="7">Sana: Yeniden doğmalısınız, dediğime şaşma.</verse>
				<verse number="8">Yel istediği yerde eser, onun sesini işitirsin, fakat nereden gelip nereye gittiğini bilmezsin; Ruhtan doğan her adam böyledir.</verse>
				<verse number="9">Nikodimos cevap verip ona dedi: Bu şeyler nasıl olabilir?</verse>
				<verse number="10">İsa cevap verip ona dedi: Sen İsrailin muallimisin de, bunları bilmiyor musun?</verse>
				<verse number="11">Doğrusu ve doğrusu sana derim: Bildiğimizi söyliyoruz, gördüğümüze şehadet ediyoruz; ve bizim şehadetimizi kabul etmiyorsunuz.</verse>
				<verse number="12">Eğer size dünya işleri söylediğim zaman iman etmezseniz, gök işleri söylersem, nasıl iman edeceksiniz?</verse>
				<verse number="13">Hiç kimse göke çıkmamıştır; ancak gökten inmiş olan İnsanoğlu çıkmıştır; o ki, göktedir.</verse>
				<verse number="14">Ve Musanın çölde yılanı yukarı kaldırdığı gibi, böylece İnsanoğlu da yukarı kaldırılmak gerektir,</verse>
				<verse number="15">ta ki, iman eden her adamın onda ebedî hayatı olsun.</verse>
				<verse number="16">Zira Allah dünyayı öyle sevdi ki, biricik Oğlunu verdi; ta ki, ona iman eden her adam helâk olmasın, ancak ebedî hayatı olsun.</verse>
				<verse number="17">Çünkü Allah dünyaya hükmetsin diye değil, ancak dünya onun ile kurtulsun diye, Oğlunu dünyaya gönderdi.</verse>
				<verse number="18">Ona iman edene hüküm yoktur; iman etmiyene zaten hükmolunmuştur; çünkü Allahın biricik Oğlunun ismine iman etmemiştir.</verse>
				<verse number="19">Ve hüküm budur ki, dünyaya nur geldi; ve insanlar karanlığı nurdan daha çok sevdiler; zira işleri kötü idi.</verse>
				<verse number="20">Çünkü her kötülük işliyen nurdan nefret eder; ve işleri ayıplanmasın diye nura gelmez.</verse>
				<verse number="21">Fakat, işleri Allahta işlemiş olduğu gösterilsin diye, hakikati yapan nura gelir.</verse>
				<verse number="22">Bundan sonra, İsa ve şakirtleri Yahudiye diyarına geldiler; ve orada İsa onlarla kalıyor, ve vaftiz ediyordu.</verse>
				<verse number="23">Yahya da Salim yakınında, Aynunda vaftiz ediyordu, çünkü orada çok sular vardı; ve gelip vaftiz ediliyorlardı.</verse>
				<verse number="24">Zira Yahya henüz zindana atılmamıştı.</verse>
				<verse number="25">Ve Yahyanın şakirtleri ile bir Yahudi arasında temizlenme hakkında bir mesele çıktı.</verse>
				<verse number="26">Onlar Yahyaya gelip dediler: Rabbi, Erden ötesinde senin yanında olan, kendisi için şehadet ettiğin adam, işte, o zat vaftiz ediyor, ve herkes ona geliyor.</verse>
				<verse number="27">Yahya cevap verip dedi: İnsan kendine gökten verilmedikçe, hiç bir şey alamaz.</verse>
				<verse number="28">Ben Mesih değilim, ancak onun önünce gönderildim, dediğime siz kendiniz bana şehadet edersiniz.</verse>
				<verse number="29">Gelin kiminse, güvey odur; fakat ayakta duran, ve onu işiten güveyin dostu güveyin sesinden çok sevinir; bunun için benim bu sevincim tamam oldu.</verse>
				<verse number="30">Ona büyümek, bana da küçülmek gerektir.</verse>
				<verse number="31">Yukarıdan gelen hepsinden üstündür; yerden olan yerdendir, ve yerden söyler; gökten gelen hepsinden üstündür.</verse>
				<verse number="32">Ne görmüş ve işitmişse, ona şehadet eder; ve şehadetini kimse kabul etmez.</verse>
				<verse number="33">Onun şehadetini kabul eden, Allahın gerçek olduğuna mühür basmıştır.</verse>
				<verse number="34">Zira Allahın gönderdiği kimse Allahın sözlerini söyler; çünkü o, Ruhu ölçü ile vermez.</verse>
				<verse number="35">Baba Oğlu sever ve her şeyi onun eline vermiştir.</verse>
				<verse number="36">Oğula iman edenin ebedî hayatı olur; fakat Oğula itaat etmiyen hayat görmiyecektir, fakat Allahın gazabı onun üzerinde kalır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">İMDİ İsa Yahyadan daha çok şakirtler edinip vaftiz ediyor diye Ferisilerin işittiklerini Rab öğrenince</verse>
				<verse number="2">(halbuki İsa kendi değil, fakat şakirtleri vaftiz ediyordu),</verse>
				<verse number="3">Yahudiyeyi bırakıp yine Galileye gitti.</verse>
				<verse number="4">Ve Samiriyeden geçmesi gerekti.</verse>
				<verse number="5">Böylece Yakubun, oğlu Yusufa vermiş olduğu yere yakın Samiriyenin Sihar denilen şehrine geldi.</verse>
				<verse number="6">Yakubun kuyusu orada idi. Ve İsa yolculuktan yorulmuş olarak kuyunun yanında böylece oturmakta idi. Saat altı sularında idi.</verse>
				<verse number="7">Samiriyeden bir kadın su çekmeğe geldi; İsa ona: Ver bana, içeyim, dedi.</verse>
				<verse number="8">Çünkü şakirtleri yiyecek satın almak için şehre gitmişlerdi.</verse>
				<verse number="9">Samiriyeli kadın da ona dedi: Sen Yahudi, ben de Samiriyeli bir kadınken, nasıl benden su istiyorsun? (Zira Yahudiler Samiriyelilerle iş yapmazlar.)</verse>
				<verse number="10">İsa cevap verip ona dedi: Eğer sen Allahın vergisini, ve: Ver bana, içeyim, diye sana söyliyenin kim olduğunu bilseydin, sen ondan isterdin, o da sana diri su verirdi.</verse>
				<verse number="11">Kadın ona dedi: Efendi, su çekecek bir şeyin yok, kuyu da derin; imdi sende nereden diri su olur?</verse>
				<verse number="12">Sen bu kuyuyu bize veren, ve kendisile oğulları ve davarları oradan içmiş olan babamız Yakubdan daha büyük müsün?</verse>
				<verse number="13">İsa cevap verip ona dedi: Bu sudan her içen yine susar;</verse>
				<verse number="14">fakat kendisine benim vereceğim sudan kim içerse, ebediyen susamaz, fakat ona vereceğim su kendisinde ebedî hayat için fışkıran su kaynağı olur.</verse>
				<verse number="15">Kadın ona dedi: Efendi, bu suyu bana ver de susamıyayım, ve su çekmek için ta buraya gelmiyeyim.</verse>
				<verse number="16">Kadına: Git, kocanı çağır; ve buraya gel, dedi.</verse>
				<verse number="17">Kadın cevap verip: Kocam yoktur, dedi; İsa ona dedi: Kocam yoktur diye iyi söyledin;</verse>
				<verse number="18">çünkü beş kocaya varmıştın, şimdi sendeki, kocan değildir; sen bunu doğru söyledin.</verse>
				<verse number="19">Kadın ona dedi: Efendi, görüyorum ki, sen peygambersin.</verse>
				<verse number="20">Atalarımız bu dağda tapındılar, ve siz, tapınmak gerek olan yer Yeruşalimdedir, dersiniz.</verse>
				<verse number="21">İsa ona dedi: Kadın, bana inan, saat geliyor ki, o vakit Babaya ne bu dağda, ne de Yeruşalimde tapınacaksınız.</verse>
				<verse number="22">Siz bilmediğinize tapınıyorsunuz, biz bildiğimize tapınıyoruz; zira kurtuluş Yahudilerdendir.</verse>
				<verse number="23">Fakat gerçekten tapınanların Babaya ruhta ve hakikatte tapınacakları saat geliyor, ve şimdidir; çünkü Baba kendine böyle tapınanları arar.</verse>
				<verse number="24">Allah Ruhtur, ve ona tapınanların ruhta ve hakikatte tapınmaları gerektir.</verse>
				<verse number="25">Kadın ona dedi: Biliyorum ki, Hıristos denilen Mesih gelecektir; o gelince bize her şeyi bildirecektir.</verse>
				<verse number="26">İsa ona dedi: Sana söyliyen ben, oyum.</verse>
				<verse number="27">Bunun üzerine şakirtleri geldiler, ve İsanın bir kadınla konuşmakta olmasına şaştılar; bununla beraber hiç biri: Ne arıyorsun? yahut: Niçin o kadınla konuşuyorsun? demedi.</verse>
				<verse number="28">İmdi kadın su testisini bıraktı, ve şehre gidip halka dedi:</verse>
				<verse number="29">Gelin, yaptığım bütün şeyleri bana söyliyen adamı görün; acaba Mesih bu mu?</verse>
				<verse number="30">Onlar da şehirden çıkıp ona geliyorlardı.</verse>
				<verse number="31">Bu sırada şakirtler: Rabbi, ye, diye ona rica ettiler.</verse>
				<verse number="32">Fakat İsa onlara: Benim yiyecek bir yiyeceğim var ki, siz onu bilmezsiniz, dedi.</verse>
				<verse number="33">İmdi şakirtler birbirlerine: Acaba kimse ona yiyecek getirdi mi? diyorlardı.</verse>
				<verse number="34">İsa onlara dedi: Benim yemeğim beni gönderenin iradesini yapmak, ve onun işini başarmaktır.</verse>
				<verse number="35">Siz hasadın gelmesine daha dört ay var, demiyor musunuz? İşte, size diyorum: Gözlerinizi kaldırın da, hasat edilsin diye ağarmış olan tarlalara bakın.</verse>
				<verse number="36">Eken de, biçen de birlikte sevinsinler diye, biçen ücret alır, ve ebedî hayat için semere toplar.</verse>
				<verse number="37">Çünkü: Başkası eker, başkası biçer sözü, bunda doğrudur.</verse>
				<verse number="38">Ben sizi emek vermediğiniz şeyi biçmeğe gönderdim; başkaları emek verdiler, ve siz onların emeğine girdiniz.</verse>
				<verse number="39">Yaptığım bütün şeyleri bana söyledi, diye şehadet eden kadının sözü üzerine o şehirden Samiriyelilerin bir çoğu İsaya iman ettiler.</verse>
				<verse number="40">Samiriyeliler ona geldikleri zaman, kendilerile kalsın diye ona yalvardılar; İsa da orada iki gün kaldı.</verse>
				<verse number="41">Ve daha bir çokları onun sözü üzerine iman ettiler,</verse>
				<verse number="42">ve kadına diyorlardı: Bizim iman etmemiz artık senin söylemen üzerine değil; çünkü biz kendimiz işittik, ve biliyoruz ki, gerçek dünyanın Kurtarıcısı budur.</verse>
				<verse number="43">Ve bu iki günden sonra, İsa oradan Galileye gitti.</verse>
				<verse number="44">Çünkü bir peygamberin kendi memleketinde itibarı olmadığına İsa kendisi şehadet etmişti.</verse>
				<verse number="45">İmdi Galileye gelince, Galileliler onu kabul ettiler, çünkü bayramda Yeruşalimde yaptığı bütün şeyleri görmüşlerdi; çünkü onlar da bayrama gelmişlerdi.</verse>
				<verse number="46">Bunun üzerine, İsa suyu şarap yaptığı Galilenin Kana şehrine yine geldi; ve orada kıralın bir memuru vardı, oğlu Kefernahumda hasta idi.</verse>
				<verse number="47">O adam, İsanın Yahudiyeden Galileye gelmiş olduğunu işitince, yanına gitti, ve inip oğlunu iyi etsin diye yalvardı; çünkü ölmek üzre idi.</verse>
				<verse number="48">Bunun üzerine İsa ona dedi: Alâmetler ve hârikalar görmedikçe, asla iman etmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="49">Kıralın memuru ona dedi: Efendi, çocuğum ölmeden önce in!</verse>
				<verse number="50">İsa ona: Git, oğlun yaşıyor, dedi. Adam İsanın kendisine söylediği söze iman edip gitti.</verse>
				<verse number="51">O daha inmekte iken, hizmetçileri onu karşıladılar ve oğlunun yaşamakta olduğunu söylediler.</verse>
				<verse number="52">Onun iyileşmeğe başladığı saati hizmetçilerden sordu. Onlar da kendisine dediler: Dün yedinci saatte ısıtma onu bıraktı.</verse>
				<verse number="53">Böylece İsanın kendisine: Oğlun yaşıyor, dediği saatte olduğunu baba anladı; ve kendisile bütün ev halkı iman etti.</verse>
				<verse number="54">Bu da İsanın Yahudiyeden Galileye geldiği zaman, yaptığı ikinci alâmettir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">BU şeylerden sonra, Yahudilerin bir bayramı vardı; ve İsa Yeruşalime çıktı.</verse>
				<verse number="2">Yeruşalimde Koyun kapısı yanında, İbranice Beythesta denilen, beş eyvanlı bir havuz vardı.</verse>
				<verse number="3">Bunların içinde hasta, kör, topal, azası kurumuş olanlardan bir kalabalık yatardı.</verse>
				<verse number="4"></verse>
				<verse number="5">Ve hastalığını otuz sekiz yıldır çekmekte olan bir adam orada idi.</verse>
				<verse number="6">İsa onu yatmakta görüp uzun zamandır hasta olduğunu da bilerek, kendisine: İyi olmak ister misin? dedi.</verse>
				<verse number="7">Hasta ona cevap verdi: Efendi, su çalkandığı zaman, beni havuza koyacak kimsem yok; ve ben gelmekte iken, başkası benden önce iniyor.</verse>
				<verse number="8">İsa ona dedi: Kalk, yatağını kaldır ve yürü.</verse>
				<verse number="9">Adam hemen iyi oldu, ve yatağını kaldırıp yürüdü. O gün Sebt idi.</verse>
				<verse number="10">Bunun için Yahudiler iyileşen adama dediler: Sebt günüdür, sana yatağını kaldırmak caiz değildir.</verse>
				<verse number="11">Fakat o kendilerine cevap verdi: Beni iyi eden o adam bana: Yatağını kaldır, ve yürü, dedi.</verse>
				<verse number="12">Ona sordular: Sana: Kaldır ve yürü, diyen adam kim?</verse>
				<verse number="13">Fakat iyi olan adam, onun kim olduğunu bilmiyordu, çünkü o yerde kalabalık olduğundan İsa çekilmişti.</verse>
				<verse number="14">Bundan sonra, İsa mabette onu bulup kendisine dedi: İşte, iyi oldun; artık günah işleme de, sana daha kötü bir şey olmasın.</verse>
				<verse number="15">Adam gidip kendisini iyi eden İsadır, diye Yahudilere söyledi.</verse>
				<verse number="16">Yahudiler İsaya bunun için eza ediyorlardı, çünkü bu işleri Sebt gününde yapıyordu.</verse>
				<verse number="17">Fakat İsa onlara cevap verdi: Babam şimdiye kadar işlemektedir; ben de işliyorum.</verse>
				<verse number="18">İmdi bundan dolayı Yahudiler onu öldürmeğe daha ziyade çalışıyorlardı, çünkü yalnız Sebt gününü bozmakla kalmadı, fakat Allah kendi Babası idiğini söyliyerek kendisini Allaha müsavi kıldı.</verse>
				<verse number="19">Bunun için İsa cevap verip onlara dedi: Doğrusu ve doğrusu size derim: Babanın yapmakta olduğunu gördüğü şeyden başka Oğul kendiliğinden bir şey yapamaz; çünkü o ne şeyler yaparsa, Oğul da onları öylece yapar.</verse>
				<verse number="20">Çünkü Baba Oğulu sever, ve bütün kendi yaptıklarını ona gösterir; ve siz şaşasınız diye ona bunlardan daha büyük işler gösterecektir.</verse>
				<verse number="21">Zira Baba ölüleri kıyam ettirip onları dirilttiği gibi, böylece Oğul da istediği kimseleri diriltir.</verse>
				<verse number="22">Çünkü Baba hiç kimseye hükmetmez, fakat bütün hükmü Oğula vermiştir,</verse>
				<verse number="23">ta ki, hepsi Babaya hürmet ettikleri gibi, Oğula hürmet etsinler. Oğula hürmet etmiyen, onu gönderen Babaya hürmet etmez.</verse>
				<verse number="24">Doğrusu ve doğrusu size derim: Benim sözümü dinliyip beni gönderene iman edenin ebedî hayatı vardır, ve hükme gelmez, fakat ölümden hayata geçmiştir.</verse>
				<verse number="25">Doğrusu ve doğrusu size derim: Allahın Oğlunun sesini ölülerin işitecekleri saat geliyor, ve şimdidir; ve işitenler yaşıyacaklardır.</verse>
				<verse number="26">Çünkü Babanın kendisinde hayat olduğu gibi, böylece kendisinde hayat olmağı Oğula da verdi.</verse>
				<verse number="27">Ve hükmetmek salâhiyetini ona verdi, çünkü insanoğludur.</verse>
				<verse number="28">Buna şaşmayın; çünkü saat geliyor, o saatte kabirlerde olanların hepsi onun sesini işitecekler;</verse>
				<verse number="29">iyilik işliyenler hayat kıyametine, ve kötülük işliyenler hüküm kıyametine çıkacaklardır.</verse>
				<verse number="30">Ben kendiliğimden bir şey yapmam; işittiğim gibi hükmederim, ve benim hükmüm doğrudur; zira ben kendi irademi değil, fakat beni gönderenin iradesini ararım.</verse>
				<verse number="31">Eğer ben kendim için şehadet edersem, şehadetim doğru değildir.</verse>
				<verse number="32">Benim için şehadet eden başkasıdır; ve benim için ettiği şehadetin doğru olduğunu bilirim.</verse>
				<verse number="33">Siz Yahyanın yanına adamlar gönderdiniz, ve o, hakikate şehadet etti.</verse>
				<verse number="34">Fakat benim kabul ettiğim şehadet insandan değil, ancak kurtulasınız diye bunları söyliyorum.</verse>
				<verse number="35">O, yanan ve nur saçan çerağ idi; ve siz bir müddet için onun ışığında sevinmek istediniz.</verse>
				<verse number="36">Fakat bende olan şehadet Yahyanınkinden daha büyüktür; çünkü Babanın bana başarmak için verdiği işler, şu yaptığım işler, beni Baba gönderdi diye hakkımda şehadet ediyorlar.</verse>
				<verse number="37">Beni gönderen Baba da kendisi benim için şehadet etmiştir. Siz hiç bir zaman ne onun sesini işittiniz, ne de onun suretini gördünüz.</verse>
				<verse number="38">Ve onun sözü sizde durmıyor; çünkü onun gönderdiği zata iman etmiyorsunuz.</verse>
				<verse number="39">Kitapları araştırıyorsunuz, çünkü siz ebedî hayatınızın onlarda olduğunu sanıyorsunuz; benim hakkımda şehadet edenler de onlardır;</verse>
				<verse number="40">siz ise, hayatınız olsun diye bana gelmek istemiyorsunuz.</verse>
				<verse number="41">İnsanlardan izzet kabul etmiyorum.</verse>
				<verse number="42">Fakat sizi bilirim ki, kendinizde Allah sevgisi yoktur.</verse>
				<verse number="43">Ben Babamın namına geldim ve beni kabul etmiyorsunuz; eğer bir başkası kendi namına gelirse, onu kabul edersiniz.</verse>
				<verse number="44">Siz ki, birbirinizden izzet kabul eder, ve bir olan Allahtan gelen izzeti aramazsınız, nasıl iman edebilirsiniz?</verse>
				<verse number="45">Sanmayın ki, ben sizi Babanın önünde suçlu çıkaracağım; sizi suçlu çıkaran kendisine ümit bağladığınız Musadır.</verse>
				<verse number="46">Çünkü, eğer siz Musaya iman etmiş olsaydınız, bana da iman ederdiniz; zira o benim için yazmıştır.</verse>
				<verse number="47">Fakat eğer onun yazılarına iman etmiyorsanız, benim sözlerime nasıl iman edersiniz?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">BU şeylerden sonra İsa, Galile — yani Taberiye — denizinin karşı yakasına gitti.</verse>
				<verse number="2">Büyük bir kalabalık onun ardınca gidiyordu; çünkü hastalar üzerinde onun yaptığı alâmetleri görüyorlardı.</verse>
				<verse number="3">İsa dağa çıkıp orada şakirtlerile oturdu.</verse>
				<verse number="4">Yahudilerin Fısıh bayramı yakındı.</verse>
				<verse number="5">Ve İsa gözlerini kaldırıp, yanına büyük bir kalabalık geldiğini görerek, Filipusa dedi: Bunlar yesinler diye nereden ekmek satın alalım?</verse>
				<verse number="6">Bunu da onu denemek için söyledi, çünkü ne yapacağını kendisi biliyordu.</verse>
				<verse number="7">Filipus ona cevap verdi: Her biri az bir şey alsın diye iki yüz dinarlık ekmek bile yetmez.</verse>
				<verse number="8">Şakirtlerinden biri, Simun Petrusun kardeşi Andreas, ona dedi:</verse>
				<verse number="9">Burada beş arpa ekmeği ile iki balığı olan bir çocuk var; fakat bu kadar adama bu nedir?</verse>
				<verse number="10">İsa: Halkı yere oturtun, dedi. O yerde çok ot vardı. Hesapça beş bin erkek kadar oturdular.</verse>
				<verse number="11">O zaman İsa ekmekleri aldı, ve şükrettikten sonra, oturanlara dağıttı; öylece balıklardan da istedikleri kadar dağıttı.</verse>
				<verse number="12">Ve onlar doyunca, İsa şakirtlerine dedi: Hiç bir şey zayolmasın diye artan parçaları toplayın.</verse>
				<verse number="13">İmdi onları topladılar, ve o beş arpa ekmeği yiyenlerden artan parçalarla on iki küfe doldurdular.</verse>
				<verse number="14">İmdi İsanın yapmış olduğu alâmeti halk görünce: Gerçek, dünyaya gelecek olan peygamber budur, dediler.</verse>
				<verse number="15">İsa da, onların kendisini kıral yapmak için gelip zorla kapmak üzre olduklarını anlıyarak yine yalnız başına dağa çekildi.</verse>
				<verse number="16">Ve akşam olunca, şakirtleri denize inip kayığa girerek</verse>
				<verse number="17">denizin karşı yakasına, Kefernahuma, gidiyorlardı. Zaten karanlık basmıştı; İsa henüz yanlarına gelmemişti.</verse>
				<verse number="18">Büyük bir yel esmekte olduğundan deniz kabarmakta idi.</verse>
				<verse number="19">Böylece yirmi beş veya otuz ok atımı kadar gidince, İsayı deniz üzerinde yürümekte ve kayığa yaklaşmakta görüp korktular.</verse>
				<verse number="20">Fakat İsa onlara: Benim, korkmayın, dedi.</verse>
				<verse number="21">İmdi onu kayığa almak istediler, ve hemen kayık gitmekte oldukları karaya vardı.</verse>
				<verse number="22">Ertesi gün, denizin karşı yakasında duran halk gördüler ki, orada yalnız bir kayıktan başkası yoktu, ve şakirtlerile beraber İsa ona girmemişti; fakat şakirtleri yalnız gitmişlerdi.</verse>
				<verse number="23">(Fakat Rab şükrettikten sonra ekmek yedikleri yerin yakınına Taberiyeden kayıklar geldi.)</verse>
				<verse number="24">Bunun için halk İsanın ve şakirtlerinin orada olmadıklarını görünce, kayıklara girip İsayı arıyarak Kefernahuma geldiler.</verse>
				<verse number="25">Onu denizin karşı yakasında bulunca, kendisine: Rabbi, buraya ne vakit geldin? dediler.</verse>
				<verse number="26">İsa onlara cevap verip dedi: Doğrusu ve doğrusu size derim: Alâmetleri gördüğünüzden değil, fakat ekmeklerden yiyip doyduğunuzdan dolayı beni arıyorsunuz.</verse>
				<verse number="27">Fani olan yiyecek için değil, fakat ebedî hayata baki olan yiyecek için çalışın, onu size İnsanoğlu verecektir; çünkü Baba Allah ona mührünü basmıştır.</verse>
				<verse number="28">Ve İsaya dediler: Allahın işlerini işlemek için biz ne yapalım?</verse>
				<verse number="29">İsa cevap verip onlara dedi: Allahın işi şudur; onun gönderdiği adama iman edesiniz.</verse>
				<verse number="30">İsaya dediler: İmdi görüp sana iman edelim diye, sen ne alâmet yapıyorsun? ne işliyorsun?</verse>
				<verse number="31">Atalarımız çölde man yediler, nasıl ki: “Yemek için onlara gökten ekmek verdi,” diye yazılmıştır.</verse>
				<verse number="32">İmdi İsa onlara dedi: Doğrusu ve doğrusu size derim: Size gökten ekmeği Musa vermedi, fakat size gökten gerçek ekmeği Babam veriyor.</verse>
				<verse number="33">Çünkü Allahın ekmeği gökten inen ve dünyaya hayat verendir.</verse>
				<verse number="34">Ona dediler: Ya Rab, bu ekmeği bize daima ver.</verse>
				<verse number="35">İsa onlara dedi: Hayat ekmeği benim; bana gelen asla acıkmaz, ve bana iman eden asla susamaz.</verse>
				<verse number="36">Fakat ben size dedim ki, beni gördünüz, ve iman etmiyorsunuz.</verse>
				<verse number="37">Babanın bütün bana verdiği bana gelecektir; ve bana geleni asla dışarı atmam.</verse>
				<verse number="38">Zira kendi irademi değil, fakat beni gönderenin iradesini yapmak için gökten indim.</verse>
				<verse number="39">Ve beni gönderenin iradesi şudur ki, bütün bana verdiğinden hiç birini kaybetmiyeyim, ancak son günde onu kıyam ettireyim.</verse>
				<verse number="40">Çünkü Babamın iradesi şudur, Oğulu görüp ona iman eden herkesin ebedî hayatı olsun; ve ben onu son günde kıyam ettireceğim.</verse>
				<verse number="41">İmdi Yahudiler: Gökten inen ekmek benim, dediği için, kendisinden ötürü mırıldanıp dediler:</verse>
				<verse number="42">Babasını ve anasını tanıdığımız, Yusufun oğlu İsa bu değil mi? şimdi nasıl: Gökten indim, diyor?</verse>
				<verse number="43">İsa cevap verip onlara dedi: Aranızda mırıldanmayın.</verse>
				<verse number="44">Eğer beni gönderen Babam çekmezse, kimse bana gelemez; ve ben onu son günde kıyam ettireceğim.</verse>
				<verse number="45">Peygamberlerde yazılıdır: “Ve onların hepsi Allah tarafından öğretilmiş olacaklardır.” Babamdan işitip öğrenen herkes bana gelir.</verse>
				<verse number="46">Babayı kimse görmüş demek değildir; ancak Allahtan olan, Babayı o görmüştür.</verse>
				<verse number="47">Doğrusu ve doğrusu size derim: İman edenin ebedî hayatı vardır.</verse>
				<verse number="48">Hayat ekmeği benim.</verse>
				<verse number="49">Atalarınız çölde man yediler, ve öldüler.</verse>
				<verse number="50">Bir adam ondan yesin ve ölmesin diye, gökten inen ekmek budur.</verse>
				<verse number="51">Gökten inmiş olan diri ekmek benim; eğer bir adam bu ekmekten yerse, ebediyen yaşar; evet, ve dünyanın hayatı için vereceğim ekmek kendi etimdir.</verse>
				<verse number="52">İmdi Yahudiler: Bu adam yemek için kendi etini bize nasıl verebilir? diye birbirile çekiştiler.</verse>
				<verse number="53">Bunun üzerine İsa onlara dedi: Doğrusu ve doğrusu size derim: İnsanoğlunun etini yiyip kanını içmedikçe, kendinizde hayat yoktur.</verse>
				<verse number="54">Benim etimi yiyip kanımı içenin ebedî hayatı vardır; ben de onu son günde kıyam ettireceğim.</verse>
				<verse number="55">Çünkü benim etim hakikî yiyecek, ve kanım hakikî içecektir.</verse>
				<verse number="56">Benim etimi yiyip kanımı içen bende durur, ve ben onda.</verse>
				<verse number="57">Hay olan Baba beni gönderdiği, ben de Baba vasıtası ile yaşamakta olduğum gibi, beni yiyen de benim vasıtamla yaşıyacaktır.</verse>
				<verse number="58">Gökten inmiş olan ekmek budur; ataların yemiş oldukları gibi değil, ve onlar öldüler; bu ekmeği yiyen ebediyen yaşar.</verse>
				<verse number="59">Bu şeyleri Kefernahumda öğretirken havrada söyledi.</verse>
				<verse number="60">Ve şakirtlerinden bir çoğu bunu işittikleri zaman, dediler: Bu söz çetindir, onu kim işitebilir?</verse>
				<verse number="61">Fakat İsa, şakirtlerinin buna mırıldandıklarını içinden bilerek onlara dedi: Bu sizin sürçmenize sebep oluyor mu?</verse>
				<verse number="62">Ya eğer İnsanoğlunun önceden olduğu yere çıktığını görürseniz..?</verse>
				<verse number="63">Hayat veren ruhtur; beden hiç işe yaramaz; size söylemiş olduğum sözler ruhtur, ve hayattır.</verse>
				<verse number="64">Fakat sizden bazıları var ki, iman etmiyorlar. Çünkü İsa iman etmiyenlerin, ve kendini ele verecek olanın kim olduğunu başlangıçtan biliyordu.</verse>
				<verse number="65">Ve dedi: Bundan ötürü size dedim ki: Babadan kendine verilmiş olmadıkça, kimse bana gelemez.</verse>
				<verse number="66">Bunun üzerine şakirtlerden çoğu geri dönüp artık onunla gezmiyorlardı.</verse>
				<verse number="67">İmdi İsa Onikilere dedi: Yoksa siz de mi gitmek istiyorsunuz?</verse>
				<verse number="68">Simun Petrus ona cevap verdi: Ya Rab, biz kime gideceğiz? ebedî hayatın sözleri sendedir.</verse>
				<verse number="69">Biz de iman ettik, ve biliyoruz ki, Allahın Kuddûsu sensin.</verse>
				<verse number="70">İsa onlara cevap verdi: Siz Onikileri ben seçmedim mi? ve sizden biri İblistir.</verse>
				<verse number="71">İskariyotlu Simunun oğlu Yahuda hakkında söyledi; çünkü Onikilerden biri iken, İsayı ele verecek olan o idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">BUNDAN sonra İsa Galilede geziyordu, çünkü Yahudiler kendisini öldürmeğe çalıştıkları için Yahudiyede gezmek istemiyordu.</verse>
				<verse number="2">Yahudilerin Çardak bayramı yakındı.</verse>
				<verse number="3">Ve kardeşleri ona dediler: Buradan çıkıp Yahudiyeye git ki, şakirtlerin de yaptığın işleri görsünler.</verse>
				<verse number="4">Zira kendisini açıkça tanıtmak istiyen kimse işi gizlice yapmaz; eğer bu şeyleri sen yapıyorsan, kendini dünyaya göster.</verse>
				<verse number="5">Çünkü kardeşleri bile ona iman etmiyorlardı.</verse>
				<verse number="6">İmdi İsa onlara dedi: Benim vaktim daha gelmedi; fakat sizin vaktiniz daima uygundur.</verse>
				<verse number="7">Dünya sizden nefret edemez; fakat benden nefret eder; çünkü dünya hakkında, işleri kötü olduğuna ben şehadet ediyorum.</verse>
				<verse number="8">Siz bu bayrama çıkın; ben bu bayrama daha çıkmam; çünkü benim vaktim daha tamam olmamıştır.</verse>
				<verse number="9">Bu şeyleri onlara söyledikten sonra, Galilede kaldı.</verse>
				<verse number="10">Fakat onun kardeşleri bayrama çıkınca kendisi de o vakit, açıkça değil, fakat gizlice imiş gibi çıktı.</verse>
				<verse number="11">Yahudiler de onu bayramda arıyıp: O nerede? diyorlardı.</verse>
				<verse number="12">Kalabalıklar arasında kendisi için çok mırıldanmalar oldu. Bazıları: İyi bir adamdır; başkaları: Hayır, fakat halkı saptırıyor, diyorlardı.</verse>
				<verse number="13">Fakat Yahudilerin korkusundan kimse kendisi için açıkça söylemiyordu.</verse>
				<verse number="14">Artık bayramın yarısı olunca, İsa mabede çıkıp öğretiyordu.</verse>
				<verse number="15">İmdi Yahudiler şaşıp: Hiç öğretilmemiş olduğu halde, bu adam yazıları nasıl biliyor? dediler.</verse>
				<verse number="16">İsa da onlara cevap verip dedi: Öğrettiğim benim değil, fakat beni gönderenindir.</verse>
				<verse number="17">Eğer biri onun iradesini yapmağı dilerse, öğretişin Allahtan mı olduğunu, yoksa kendiliğimden mi söylediğimi bilecektir.</verse>
				<verse number="18">Kendiliğinden söyliyen kendi izzetini arar; fakat kendini gönderenin izzetini arıyan, doğrudur, ve onda haksızlık yoktur.</verse>
				<verse number="19">Size şeriati Musa vermedi mi? ve sizden kimse şeriati yapmıyor. Neden beni öldürmeğe çalışıyorsunuz?</verse>
				<verse number="20">Halk cevap verdi: Sende cin var; kim seni öldürmeğe çalışıyor?</verse>
				<verse number="21">İsa cevap verip onlara dedi: Ben bir iş yaptım, ve hepiniz bunun için şaşıyorsunuz.</verse>
				<verse number="22">Musa size sünneti verdi (ki, Musadan değil, ancak atalardandır); siz Sebt günü bir adamı sünnet edersiniz.</verse>
				<verse number="23">Mademki, Musanın şeriati bozulmasın diye, Sebt gününde adam sünnet ediliyor, Sebt gününde bir adamı bütün bütün sağalttığım için bana mı darılıyorsunuz?</verse>
				<verse number="24">Görünüşe göre hükmetmeyin; doğru hükmedin.</verse>
				<verse number="25">İmdi Yeruşalimlilerden bazıları dediler: Öldürmeğe uğraştıkları bu değil mi?</verse>
				<verse number="26">Ve işte, açıkça söyliyor; ona bir şey demiyorlar. Acaba reisler onun Mesih olduğunu gerçekten anladılar mı?</verse>
				<verse number="27">Fakat bu adamı biliriz, neredendir; fakat Mesih gelince, nereden olduğunu kimse bilmez.</verse>
				<verse number="28">Ve İsa mabette öğreterek çağırıp dedi: Hem beni biliyorsunuz, hem nereden olduğumu biliyorsunuz; ve ben kendiliğimden gelmedim; fakat beni gönderen gerçektir, siz onu bilmiyorsunuz.</verse>
				<verse number="29">Ben onu bilirim, çünkü ondanım, ve o beni gönderdi.</verse>
				<verse number="30">Bunun için kendini tutmağa çalıştılar, ve kimse üzerine el atmadı, çünkü onun saati henüz gelmemişti.</verse>
				<verse number="31">Fakat halktan bir çoğu ona iman edip dediler: Mesih gelince, bunun yaptıklarından daha çok mu alâmetler yapar?</verse>
				<verse number="32">Ferisiler halkın İsa hakkında bunları mırıldandıklarını işittiler, ve başkâhinler ve Ferisiler onu tutmak için memurlar gönderdiler.</verse>
				<verse number="33">Ve İsa dedi: Daha az bir zaman sizinleyim, ve beni gönderene gideceğim.</verse>
				<verse number="34">Siz beni arıyacak ve bulmıyacaksınız, ve benim bulunduğum yere siz gelemezsiniz.</verse>
				<verse number="35">Bunun için Yahudiler aralarında dediler: Bu adam nereye gidecek de biz onu bulmıyacağız? Yunanlılar arasına dağılmış olanlara gidip Yunanlılara mı öğretecek?</verse>
				<verse number="36">Siz beni arıyacak ve bulmıyacaksınız, ve bulunduğum yere siz gelemezsiniz, dediği bu söz nedir?</verse>
				<verse number="37">Bayramın sonuncu büyük gününde, İsa durup çağırarak dedi: Eğer bir kimse susarsa, bana gelip içsin.</verse>
				<verse number="38">Kitabın dediği gibi, bana iman edenin içinden diri su ırmakları akar.</verse>
				<verse number="39">Fakat bunu kendisine iman edenlerin alacakları Ruh hakkında söyledi; zira Ruh henüz verilmemişti; çünkü İsa henüz taziz olunmamıştı.</verse>
				<verse number="40">Halktan bazıları bu sözleri işittikleri zaman: Bu gerçekten o peygamberdir, dediler.</verse>
				<verse number="41">Başkaları: Bu Mesihtir, dediler; fakat bazıları dediler: Ne! Mesih Galileden mi gelir?</verse>
				<verse number="42">Kitap: “Mesih Davudun zürriyetinden, Davudun olduğu Beytlehem köyünden gelir,” dememiş midir?</verse>
				<verse number="43">İmdi İsa yüzünden halk arasında ayrılık oldu.</verse>
				<verse number="44">Onlardan bazıları onu tutmak istediler; fakat kimse üzerine el atmadı.</verse>
				<verse number="45">İmdi memurlar başkâhinlere ve Ferisilere geldiler, ve memurlara: Niçin onu getirmediniz? dediler.</verse>
				<verse number="46">Memurlar cevap verdiler: Kimse asla böyle söylememiştir.</verse>
				<verse number="47">İmdi Ferisiler onlara cevap verdiler: Yoksa siz de mi saptırıldınız?</verse>
				<verse number="48">Reislerden, yahut Ferisilerden biri ona iman etti mi?</verse>
				<verse number="49">Fakat şeriati bilmiyen bu halk lânetlidir.</verse>
				<verse number="50">Onlardan biri olup önceden İsaya gelmiş olan Nikodimos onlara dedi:</verse>
				<verse number="51">Acaba şeriatimiz, önce kendisini dinliyip ne yaptığını bilmedikçe, bir adama hükmeder mi?</verse>
				<verse number="52">Cevap verip ona dediler: Yoksa sen de mi Galiledensin? Ara, ve bak, Galileden hiç peygamber çıkmaz.</verse>
				<verse number="53">Ve herkes kendi evine gitti,</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">İsa ise Zeytinlik dağına gitti.</verse>
				<verse number="2">Sabah erken yine mabede geldi, bütün halk yanına geldiler; ve oturup onlara öğretmekte idi.</verse>
				<verse number="3">Yazıcılar ve Ferisiler zinada tutulmuş bir kadın getirdiler; onu ortaya koyarak,</verse>
				<verse number="4">İsaya dediler: Muallim, bu kadın zina işlemekte iken tutuldu.</verse>
				<verse number="5">Bu gibilerin taşlanmasını Musa şeriatte bize emretmiştir; sen ise, ne dersin?</verse>
				<verse number="6">İsayı suçlu çıkarmak için kendisini deniyerek bunu dediler. Fakat İsa iğilip parmağı ile yere yazı yazıyordu.</verse>
				<verse number="7">Ve kendinden sormakta devam etmeleri üzerine, doğruldu ve onlara dedi: Kadının üzerine sizden günahsız olan önce taş atsın.</verse>
				<verse number="8">Ve yine iğilip yere yazı yazıyordu.</verse>
				<verse number="9">Bunu işittikleri zaman, ihtiyarlardan başlıyıp sonuncusuna kadar birer birer çıktılar. İsayı yalnız bıraktılar, kadın da ortada idi.</verse>
				<verse number="10">İsa doğrulup ona dedi: Kadın, onlar nerede? kimse sana hükmetmedi mi?</verse>
				<verse number="11">Kadın: Kimse, ya Rab, dedi. İsa: Ben de sana hükmetmem; git, bundan sonra artık günah işleme, dedi.</verse>
				<verse number="12">Bundan sonra İsa yine onlara söyliyerek dedi: Ben dünyanın nuruyum; benim ardımca gelen karanlıkta yürümez, ve kendisinde hayat nuru olur.</verse>
				<verse number="13">Ferisiler ona dediler: Kendin için sen şehadet ediyorsun; senin şehadetin doğru değildir.</verse>
				<verse number="14">İsa cevap verip onlara dedi: Ben kendim için şehadet ediyorsam da, şehadetim doğrudur; çünkü ben nereden gelip nereye gittiğimi bilirim; fakat siz nereden geldiğimi, yahut nereye gittiğimi bilmezsiniz.</verse>
				<verse number="15">Siz bedene göre hükmedersiniz; ben hiç kimseye hükmetmem.</verse>
				<verse number="16">Ve eğer ben hükmedersem bile, benim hükmüm doğrudur; çünkü yalnız değilim; fakat ben ve beni gönderen Baba...</verse>
				<verse number="17">Ve iki adamın şehadeti doğru olduğu sizin şeriatinizde de yazılıdır.</verse>
				<verse number="18">Kendim için şehadet eden benim; ve beni gönderen Baba benim için şehadet eder.</verse>
				<verse number="19">O vakit ona dediler: Baban nerede? İsa cevap verdi: Siz ne beni, ne de Babamı bilirsiniz; eğer beni bilseydiniz, Babamı da bilmiş olurdunuz.</verse>
				<verse number="20">İsa bu sözleri mabette öğretirken hazinede söyledi; kimse de onu tutmadı, çünkü onun saati henüz gelmemişti.</verse>
				<verse number="21">Ve yine onlara dedi: Ben gidiyorum, siz beni arıyacaksınız, ve günahınız içinde öleceksiniz; benim gittiğim yere siz gelemezsiniz.</verse>
				<verse number="22">İmdi Yahudiler dediler: Acaba o kendisini öldürecek mi ki: Benim gittiğim yere siz gelemezsiniz, diyor?</verse>
				<verse number="23">Ve onlara dedi: Siz aşağıdansınız, ben yukarıdanım; siz bu dünyadansınız, ben bu dünyadan değilim.</verse>
				<verse number="24">Bundan ötürü size: Günahlarınız içinde öleceksiniz, dedim. Zira benim o olduğuma siz iman etmezseniz, günahlarınız içinde ölürsünüz.</verse>
				<verse number="25">Bunun için ona: Sen kimsin? dediler. İsa onlara dedi: Ben tam o size dediğim zatım.</verse>
				<verse number="26">Hakkınızda söyliyecek ve hükmedecek çok şeylerim var; fakat beni gönderen doğrudur; ve ben ondan işittiklerimi dünyaya söyliyorum.</verse>
				<verse number="27">Baba için kendilerine söylediğini anlamadılar.</verse>
				<verse number="28">İmdi İsa dedi: Ne vakit İnsanoğlunu yukarı kaldırırsanız, o zaman bileceksiniz ki, ben oyum, ve kendiliğimden bir şey yapmıyorum, fakat bunları Babanın bana öğrettiği gibi söyliyorum.</verse>
				<verse number="29">Beni gönderen benimledir; o beni yalnız bırakmadı; çünkü ben daima ona hoş gelen şeyleri yapıyorum.</verse>
				<verse number="30">Bunları söylediği zaman, bir çokları ona iman ettiler.</verse>
				<verse number="31">İmdi İsa kendisine iman etmiş olan Yahudilere dedi: Eğer siz benim sözümde durursanız, gerçekten benim şakirtlerimsiniz;</verse>
				<verse number="32">siz hakikati bileceksiniz; ve hakikat sizi azat edecektir.</verse>
				<verse number="33">Ona cevap verdiler: İbrahim zürriyetiyiz; hiç kimseye asla kölelik etmedik; sen nasıl: Azat olacaksınız, diyorsun?</verse>
				<verse number="34">İsa onlara cevap verdi: Doğrusu ve doğrusu size derim: Günah işliyen herkes günahın kölesidir.</verse>
				<verse number="35">Evde köle ebediyen durmaz; oğul ebediyen durur.</verse>
				<verse number="36">Bunun için eğer Oğul sizi azat ederse, gerçekten azat olursunuz.</verse>
				<verse number="37">İbrahim zürriyeti olduğunuzu bilirim; fakat beni öldürmeğe çalışıyorsunuz; çünkü benim sözüm içinizde yer tutmıyor.</verse>
				<verse number="38">Ben Babamın yanında gördüklerimi söyliyorum; siz de babanızdan işittiklerinizi yapıyorsunuz.</verse>
				<verse number="39">Onlar cevap verip kendisine: Babamız İbrahimdir, dediler. İsa onlara dedi: İbrahim çocukları olsaydınız, İbrahimin işlerini yapardınız.</verse>
				<verse number="40">Fakat beni, Allahtan işittiğim hakikati size söylemiş olan adamı, şimdi öldürmeğe çalışıyorsunuz; İbrahim bunu yapmadı.</verse>
				<verse number="41">Siz babanızın işlerini yapıyorsunuz. Ona dediler: Biz zinadan doğmadık; bizim bir babamız var, o da Allahtır.</verse>
				<verse number="42">İsa onlara dedi: Eğer Allah sizin Babanız olsaydı, beni severdiniz; çünkü ben Allahtan çıkıp geldim; çünkü ben kendiliğimden de gelmedim, fakat o beni gönderdi.</verse>
				<verse number="43">Neden söylediğimi anlamıyorsunuz? Çünkü benim sözümü dinlemiyorsunuz.</verse>
				<verse number="44">Siz babanız İblistensiniz; ve babanızın heveslerini yapmak istiyorsunuz. O başlangıçtan katil idi, ve hakikatte durmadı; çünkü kendisinde hakikat yoktur. Yalan söylediği zaman, kendisininkinden söyler, çünkü o yalancıdır, ve yalanın babasıdır.</verse>
				<verse number="45">Fakat ben hakikati söylediğim için bana iman etmiyorsunuz.</verse>
				<verse number="46">Bende günah olduğunu sizden kim ispat eder? Ben hakikati söyliyorsam, niçin bana iman etmiyorsunuz?</verse>
				<verse number="47">Allahtan olan, Allahın sözlerini dinler; onun için siz dinlemiyorsunuz, çünkü Allahtan değilsiniz.</verse>
				<verse number="48">Yahudiler cevap verip ona dediler: Sen Samiriyelisin, ve sende cin var, dediğimiz doğru değil mi?</verse>
				<verse number="49">İsa cevap verdi: Bende cin yoktur; fakat Babama hürmet ederim, ve siz beni tahkir ediyorsunuz.</verse>
				<verse number="50">Fakat ben kendi izzetimi aramıyorum; arıyan ve hükmeden biri vardır.</verse>
				<verse number="51">Doğrusu ve doğrusu size derim: Eğer bir kimse benim sözümü tutarsa, ebediyen ölüm görmiyecektir.</verse>
				<verse number="52">Yahudiler ona dediler: Şimdi bildik ki, sende bir cin vardır; İbrahim öldü, peygamberler de, ve sen: Eğer bir kimse benim sözümü tutarsa, ebediyen ölümü tatmıyacaktır, diyorsun.</verse>
				<verse number="53">Yoksa sen babamız İbrahimden büyük müsün? O öldü; peygamberler de öldüler; sen kendini kim sayıyorsun?</verse>
				<verse number="54">İsa cevap verdi: Eğer ben kendimi taziz edersem, benim izzetim hiçtir; beni taziz eden Babamdır; siz: O, Allahımızdır, dersiniz,</verse>
				<verse number="55">ve onu bilmezsiniz; fakat ben onu bilirim; ve eğer onu bilmem dersem, sizin gibi yalancı olurum; fakat ben onu bilirim, ve sözünü tutarım.</verse>
				<verse number="56">Babanız İbrahim benim günümü göreceği için mesrur oldu; gördü, ve sevindi.</verse>
				<verse number="57">Bunun için Yahudiler ona dediler: Henüz elli yaşında değilsin, İbrahimi de gördün mü?</verse>
				<verse number="58">İsa onlara dedi: Doğrusu ve doğrusu size derim: İbrahim olmadan önce ben varım.</verse>
				<verse number="59">O zaman üzerine atmak için taşlar kaldırdılar, fakat İsa gizlendi, ve mabetten çıktı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE geçerken, anadan doğma kör bir adam gördü.</verse>
				<verse number="2">Şakirtleri ondan sordular: Rabbi, bu adamın kör doğması için kim günah işledi, bu mu, yoksa anası babası mı?</verse>
				<verse number="3">İsa cevap verdi: Ne bu günah işledi, ne de anası babası; ancak Allahın işleri onun üzerinde gösterilsin diye oldu.</verse>
				<verse number="4">Beni gönderenin işlerini gündüzken işlemek bize gerektir; gece geliyor, o zaman hiç kimse işliyemez.</verse>
				<verse number="5">Ben dünyada oldukça, dünyanın nuruyum.</verse>
				<verse number="6">Bu şeyleri dedikten sonra, yere tükürdü, tükürükle çamur yaptı, çamuru onun gözlerine sürdü;</verse>
				<verse number="7">ve ona dedi: Git, Siloam (ki, Gönderilmiş, diye tercüme olunur) havuzunda yıkan. O da gidip yıkandı, ve görmekte olarak geldi.</verse>
				<verse number="8">O vakit komşuları, ve onun bir dilenci olduğunu önceden görmüş olanlar dediler: Oturup dilenen adam bu değil mi?</verse>
				<verse number="9">Kimi: Odur, dediler; kimi: Hayır, fakat ona benziyor, dediler. Kendisi: Benim, dedi.</verse>
				<verse number="10">Ve kendisine: Öyle ise, gözlerin nasıl açıldı? dediler.</verse>
				<verse number="11">O cevap verdi: İsa denilen adam çamur yapıp gözlerime sürdü, ve bana: Siloama git, yıkan, dedi; ben de gidip yıkandım; gözlerim açıldı.</verse>
				<verse number="12">Kendisine: O nerededir? dediler. Bilmiyorum, dedi.</verse>
				<verse number="13">Önceleri kör olan adamı Ferisilerin yanına götürdüler.</verse>
				<verse number="14">İsanın çamur yapıp onun gözlerini açtığı gün Sebt idi.</verse>
				<verse number="15">Nasıl gördüğünü Ferisiler de ondan yine sordular. O da kendilerine dedi: O benim gözlerime çamur koydu; yıkandım, ve görüyorum.</verse>
				<verse number="16">Bundan ötürü Ferisilerden bazıları dediler: Bu adam Allahtan değildir; çünkü Sebt gününü tutmuyor. Başkaları da dediler: Bir günahkâr böyle alâmetleri nasıl yapabilir? Onların arasında ayrılık oldu.</verse>
				<verse number="17">O vakit yine kör adama dediler: Gözlerini açan o adam için sen ne dersin? O da: Peygamberdir, dedi.</verse>
				<verse number="18">İmdi Yahudiler, gözleri açılmış olan adamın anasını ve babasını çağırıncıya kadar, onun kör olup da gözleri açılmış olduğuna inanmadılar.</verse>
				<verse number="19">Ve onlara sorup dediler: Kör doğdu dediğiniz oğlunuz bu mu? öyle ise, şimdi nasıl görüyor?</verse>
				<verse number="20">Anası babası cevap verip dediler: Bunun bizim oğlumuz olduğunu, ve kör doğduğunu biliyoruz;</verse>
				<verse number="21">fakat şimdi nasıl gördüğünü bilmiyoruz, yahut onun gözlerini kim açtığını bilmiyoruz; yaşını almıştır, ona sorun; kendisi için o söylesin.</verse>
				<verse number="22">Anası babası bu şeyleri söylediler, çünkü Yahudilerden korkuyorlardı; çünkü onun Mesih olduğunu kim ikrar ederse, havradan kovulsun diye Yahudiler zaten sözbirliği etmişlerdi.</verse>
				<verse number="23">Bunun için anası babası: Yaşını almıştır, ona sorun, dediler.</verse>
				<verse number="24">Bunun üzerine önceleri kör olan adamı ikinci defa çağırıp ona dediler: Allaha hamdet; biz bu adamın günahkâr olduğunu biliyoruz.</verse>
				<verse number="25">O da cevap verdi: O günahkâr mı, değil mi, bilmem; ben bir şey biliyorum, kör idim, şimdi görüyorum.</verse>
				<verse number="26">Kendisine dediler: O sana ne yaptı? gözlerini nasıl açtı?</verse>
				<verse number="27">Kendilerine cevap verdi: Şimdi size söyledim, dinlemediniz; neden bunu yine işitmek istiyorsunuz? Yoksa siz de mi onun şakirtleri olmak istiyorsunuz?</verse>
				<verse number="28">Ona sövüp dediler: Onun şakirdi sensin; biz ise, Musanın şakirtleriyiz.</verse>
				<verse number="29">Biz Allahın Musaya söylediğini biliriz; bu adamın ise, nereden olduğunu bilmeyiz.</verse>
				<verse number="30">Adam cevap verip onlara dedi: Şaşılacak şey şunda ki, siz onun nereden olduğunu bilmiyorsunuz, o ise, benim gözlerimi açtı.</verse>
				<verse number="31">Allahın günahkârları dinlemediğini biliriz; ancak eğer bir kimse Allaha tapar, ve iradesini yaparsa, onu dinler.</verse>
				<verse number="32">Anadan doğma körün gözlerini kimsenin açmış olduğu ezelden beri işitilmemiştir.</verse>
				<verse number="33">Eğer bu adam Allahtan olmasaydı, hiç bir şey yapamazdı.</verse>
				<verse number="34">Cevap verip ona dediler: Tamamile günah içinde doğmuş iken sen mi bize ders vereceksin? Ve kendisini dışarı attılar.</verse>
				<verse number="35">Onu dışarı attıklarını İsa duydu; ve kendisini bulup dedi: Sen İnsanoğluna iman ediyor musun?</verse>
				<verse number="36">O cevap verip dedi: Ya Rab, kimdir ki, ona iman edeyim?</verse>
				<verse number="37">İsa ona dedi: Hem onu gördün, hem de seninle konuşan odur.</verse>
				<verse number="38">Ve o: Ya Rab, iman ederim, dedi; ve ona secde kıldı.</verse>
				<verse number="39">İsa da dedi: Görmiyenler görsünler, ve görenler kör olsunlar diye bu dünyaya hüküm için geldim.</verse>
				<verse number="40">Ferisilerden yanında olanlar bu şeyleri işitip ona: Yoksa biz de mi körüz? dediler.</verse>
				<verse number="41">İsa onlara dedi: Eğer kör olsaydınız, günahınız olmazdı; fakat şimdi: Görüyoruz, diyorsunuz; günahınız duruyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">DOĞRUSU ve doğrusu size derim: Koyun ağılına kapıdan girmiyip başka yerden aşan, hırsız ve hayduttur.</verse>
				<verse number="2">Fakat kapıdan giren koyunların çobanıdır.</verse>
				<verse number="3">Kapıcı ona açar, ve koyunlar onun sesini işitirler; o da kendi koyunlarını adları ile çağırır, ve onları çıkarır.</verse>
				<verse number="4">Bütün kendininkileri dışarı çıkarınca onların önünde yürür; ve koyunlar ardınca giderler; zira sesini tanırlar.</verse>
				<verse number="5">Ve yabancının ardınca gitmezler, fakat ondan kaçarlar; çünkü yabancıların sesini tanımazlar.</verse>
				<verse number="6">İsa bu meseli onlara söyledi; fakat kendilerine söyledikleri ne idiğini anlamadılar.</verse>
				<verse number="7">Ve İsa yine onlara dedi: Doğrusu ve doğrusu size derim: Ben koyunların kapısıyım.</verse>
				<verse number="8">Benden evel gelenlerin hepsi hırsız ve haydutturlar; fakat koyunlar onları dinlemediler.</verse>
				<verse number="9">Ben kapıyım; eğer bir kimse benden girerse, kurtulur; girer, çıkar, ve otlak bulur.</verse>
				<verse number="10">Hırsız, ancak çalıp öldürmek ve telef etmek için gelir. Ben onlarda hayat olsun, çok hayat olsun diye geldim.</verse>
				<verse number="11">Ben iyi çobanım; iyi çoban koyunlar uğruna canını verir.</verse>
				<verse number="12">Çoban olmıyan ücretli adam, kurdun geldiğini görür, koyunlar kendisinin olmadığı için, onları bırakıp kaçar (kurt da onları kapar, ve dağıtır),</verse>
				<verse number="13">çünkü ücretlidir, ve koyunlar için kaygı çekmez.</verse>
				<verse number="14">Ben iyi çobanım; benimkileri tanırım.</verse>
				<verse number="15">Baba beni tanıdığı, ben de Babayı tanıdığım gibi, benimkiler de beni tanırlar; ve koyunlar uğruna canımı veririm.</verse>
				<verse number="16">Ve bu ağıldan olmıyan başka koyunlarım var ki, onları da getirmeliyim, benim sesimi işitecekler; ve tek sürü, tek çoban olacak.</verse>
				<verse number="17">Bunun için Baba beni sever; çünkü ben canımı veririm, ta ki, onu tekrar alayım.</verse>
				<verse number="18">Onu benden kimse almaz; fakat onu kendiliğimden veririm. Onu vermeğe kudretim var; ve onu yine almağa kudretim vardır. Bu emri Babamdan aldım.</verse>
				<verse number="19">Bu sözlerden dolayı Yahudiler arasında yine ayrılık oldu.</verse>
				<verse number="20">Ve onlardan çoğu dediler: Onda cin var, delidir; niçin onu dinliyorsunuz?</verse>
				<verse number="21">Başkaları dediler: Bunlar cine tutulmuş bir adamın sözleri değil. Körlerin gözlerini cin açabilir mi?</verse>
				<verse number="22">Yeruşalimde Takdis bayramı oldu;</verse>
				<verse number="23">kış idi; ve İsa mabette Süleymanın eyvanında geziyordu.</verse>
				<verse number="24">Ve Yahudiler etrafını alıp kendisine dediler: Ne vakte kadar yüreğimizi tereddütte bırakacaksın? Eğer Mesih isen, bize açıkça söyle.</verse>
				<verse number="25">İsa onlara cevap verdi: Size dedim, ve iman etmiyorsunuz. Babamın ismile yaptığım işler, benim için onlar şehadet ediyor.</verse>
				<verse number="26">Fakat siz iman etmiyorsunuz; çünkü koyunlarımdan değilsiniz.</verse>
				<verse number="27">Koyunlarım sesimi işitirler, ben de onları tanırım, ve ardımca gelirler;</verse>
				<verse number="28">ben onlara ebedî hayat veririm; onlar da ebediyen helâk olmazlar; ve kimse onları elimden kapmaz.</verse>
				<verse number="29">Onları bana veren Babam hepsinden büyüktür; Babanın elinden kapmağa kimsenin gücü yetmez.</verse>
				<verse number="30">Ben ve Baba biriz.</verse>
				<verse number="31">Yahudiler onu taşlamak için yine yerden taş kaldırdılar.</verse>
				<verse number="32">İsa onlara cevap verdi: Size Babadan bir çok iyi işler gösterdim; bu işlerden hangisi için beni taşlıyorsunuz?</verse>
				<verse number="33">Yahudiler ona cevap verdiler: Seni iyi işten dolayı değil, fakat küfürden dolayı, ve sen insan iken, kendini Allah ettiğinden dolayı taşlıyoruz.</verse>
				<verse number="34">İsa onlara cevap verdi: “Ben dedim: Siz ilâhlarsınız,” diye şeriatinizde yazılı değil mi?</verse>
				<verse number="35">Kendilerine Allah sözü gelenlere, ilâhlar dediği halde (ve kitap bozulamaz),</verse>
				<verse number="36">Allahın Oğluyum, dediğim için siz Babanın takdis edip dünyaya gönderdiği zata mı: Küfrediyorsun, diyorsunuz?</verse>
				<verse number="37">Eğer Babamın işlerini yapmıyorsam, bana iman etmeyin.</verse>
				<verse number="38">Fakat yaptığım halde, siz bana iman etmezseniz bile, işlere iman edin ki, Babanın bende, ve benim Babada olduğumu bilip anlıyasınız.</verse>
				<verse number="39">Yine onu tutmağa çalıştılar; İsa da onların elinden çıktı.</verse>
				<verse number="40">İsa Erden ötesine, Yahyanın önceleri vaftiz ettiği yere yine gitti; ve orada kaldı.</verse>
				<verse number="41">Çok kimseler ona gelip dediler: Gerçi Yahya hiç alâmet yapmadı; fakat Yahyanın bu adam için hep dedikleri doğru idi.</verse>
				<verse number="42">Ve bir çokları kendisine orada iman ettiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">BEYTANYADAN, Meryem ile kızkardeşi Martanın köyünden, Lazar adlı bir adam hasta idi.</verse>
				<verse number="2">Değerli yağla Rabbi meshederek ayaklarını saçları ile silmiş olan bu Meryem idi; onun kardeşi Lazar hasta idi.</verse>
				<verse number="3">İmdi İsaya: Ya Rab, işte, sevdiğin hastadır, diye iki kızkardeş haber gönderdiler.</verse>
				<verse number="4">İsa işittiği zaman, dedi: Bu hastalık ölüm için değil, fakat Allahın Oğlu bununla taziz olunsun, diye Allahın izzeti içindir.</verse>
				<verse number="5">İsa Martayı, onun kızkardeşini, ve Lazarı severdi.</verse>
				<verse number="6">Ve hasta olduğunu işitince, o vakit bulunduğu yerde iki gün kaldı.</verse>
				<verse number="7">Ondan sonra şakirtlerine: Yine Yahudiyeye gidelim, dedi.</verse>
				<verse number="8">Şakirtler ona dediler: Rabbi, şimdi Yahudiler seni taşlamağa uğraşıyorlardı; yine oraya mı gidiyorsun?</verse>
				<verse number="9">İsa cevap verdi: Günde on iki saat yok mu? Eğer insan gündüz gezerse, sürçmez; çünkü bu dünyanın nurunu görür.</verse>
				<verse number="10">Fakat insan geceleyin gezerse, sürçer; çünkü kendinde nur yoktur.</verse>
				<verse number="11">İsa bu şeyleri söyledi; ve ondan sonra onlara dedi: Dostumuz Lazar uyumuştur; ancak onu uyandırmak için gidiyorum.</verse>
				<verse number="12">İmdi şakirtler ona dediler: Ya Rab, eğer uyumuşsa, iyi olacaktır.</verse>
				<verse number="13">İsa onun ölümü için söylemişti; fakat onlar sandılar ki, uyku uyumak için söyliyor.</verse>
				<verse number="14">İmdi o vakit İsa onlara açıkça dedi: Lazar ölmüştür.</verse>
				<verse number="15">Ve iman edesiniz diye orada bulunmadığıma seviniyorum; fakat yanına gidelim.</verse>
				<verse number="16">Didimos denilen Tomas, şakirt arkadaşlarına dedi: Biz de onunla ölmek için gidelim.</verse>
				<verse number="17">İmdi İsa gelip Lazarı dört gündür kabirde yatmakta buldu.</verse>
				<verse number="18">Ve Beytanya Yeruşalime on beş ok atımı kadar yakındı.</verse>
				<verse number="19">Yahudilerden bir çoğu, kardeşleri için onları teselli etsinler diye Marta ve Meryeme gelmişlerdi.</verse>
				<verse number="20">Ve Marta, İsanın gelmekte olduğunu işitince, onu karşıladı; fakat Meryem evde oturuyordu.</verse>
				<verse number="21">Marta İsaya dedi: Ya Rab, eğer burada olsaydın, kardeşim ölmezdi.</verse>
				<verse number="22">Şimdi de bilirim ki, Allahtan her ne istersen, Allah sana verecektir.</verse>
				<verse number="23">İsa ona: Kardeşin kıyam edecektir, dedi.</verse>
				<verse number="24">Marta ona dedi: Bilirim ki, kıyamette, son günde, kıyam edecektir.</verse>
				<verse number="25">İsa ona dedi: Kıyamet ve hayat benim; bana iman eden ölmüş olsa da, yaşar;</verse>
				<verse number="26">ve kim yaşar, ve bana iman ederse, ebediyen ölmez. Buna iman ediyor musun?</verse>
				<verse number="27">Ona dedi: Evet, ya Rab, iman ettim ki, dünyaya gelen Allahın Oğlu Mesih sensin.</verse>
				<verse number="28">Bunu söyledikten sonra gitti, ve kızkardeşi, Meryemi, gizlice çağırıp dedi: Muallim buradadır, ve seni çağırıyor.</verse>
				<verse number="29">O bunu işitince, çabuk kalkıp İsanın yanına gitti.</verse>
				<verse number="30">İsa daha köye varmamıştı, ve henüz Martanın kendisini karşıladığı yerde idi.</verse>
				<verse number="31">İmdi Meryem ile beraber evde bulunan ve kendisini teselli eden Yahudiler, kadının acele kalkıp dışarı çıktığını görünce, ağlamak için kabre gitmekte olduğunu sandılar, ve ardınca gittiler.</verse>
				<verse number="32">İmdi Meryem, İsanın olduğu yere gelince, onu gördü ve ayaklarına kapanıp ona dedi: Ya Rab, eğer burada olsaydın, kardeşim ölmezdi.</verse>
				<verse number="33">İsa onu ağlamakta ve onunla gelen Yahudileri de ağlamakta görünce, ruhunda inledi, ve yüreği çok sıkıldı,</verse>
				<verse number="34">ve dedi: Onu nereye koydunuz? Ona: Ya Rab, gel de bak, dediler.</verse>
				<verse number="35">İsa ağladı.</verse>
				<verse number="36">İmdi Yahudiler: Bak, onu ne kadar seviyormuş! dediler.</verse>
				<verse number="37">Fakat onlardan bazıları dediler: Körün gözlerini açan bu zat, bir şey yapamazmıydı ki, bu adam da ölmesin?</verse>
				<verse number="38">O vakit İsa yine içinden inliyerek kabre geldi. O bir mağara idi; ve önünde bir taş vardı.</verse>
				<verse number="39">İsa: Taşı kaldırın, dedi. Ölenin kızkardeşi Marta ona dedi: Ya Rab, artık kokmuştur, çünkü dört günlüktür.</verse>
				<verse number="40">İsa dedi: Sana: Eğer iman edersen, Allahın izzetini göreceksin, demedim mi?</verse>
				<verse number="41">Bundan sonra taşı kaldırdılar. İsa da gözlerini yukarıya kaldırıp dedi: Ey Baba, beni işittiğin için sana şükrederim.</verse>
				<verse number="42">Ve beni daima işittiğini bilirdim; fakat çevrede duran halk için söyledim; ta ki, beni sen gönderdiğine iman etsinler.</verse>
				<verse number="43">Bu şeyleri söyledikten sonra, yüksek sesle: Lazar, dışarı gel! diye bağırdı.</verse>
				<verse number="44">Ölü de, elleri ve ayakları sargılarla bağlanmış ve yüzü mendille sarılmış olarak çıktı. İsa onlara: Onu çözün, ve bırakın gitsin, dedi.</verse>
				<verse number="45">İmdi Meryeme gelen, ve İsanın ettiği işi gören Yahudilerden bir çoğu kendisine iman ettiler.</verse>
				<verse number="46">Fakat onlardan bazıları Ferisilere gidip İsanın ettiği işleri onlara söylediler.</verse>
				<verse number="47">İmdi başkâhinler ve Ferisiler bir meclis toplayıp dediler: Ne yapıyoruz? çünkü bu adam bir çok alâmetler yapıyor.</verse>
				<verse number="48">Böylece onu bırakırsak, herkes ona iman edecek; Romalılar da gelip hem yerimizi, hem de milletimizi kaldıracaklar.</verse>
				<verse number="49">Ve onlardan biri, o yıl başkâhin olan Kayafa, kendilerine dedi: Siz bir şey anlamıyorsunuz;</verse>
				<verse number="50">bütün millet helâk olmasın diye kavm uğruna bir adamın ölmesi bizim için hayırlı olduğunu düşünmüyorsunuz.</verse>
				<verse number="51">Bunu kendiliğinden söylemedi, ancak o yıl başkâhin olduğundan, millet için,</verse>
				<verse number="52">ve yalnız millet için değil, fakat Allahın dağılmış çocuklarını bir etmek için İsanın öleceğini peygamberlik edip söyledi.</verse>
				<verse number="53">İmdi o günden onu öldürmek için öğütleştiler.</verse>
				<verse number="54">Bunun üzerine artık İsa Yahudiler arasında açıkça gezmedi, ancak oradan çöle yakın diyara, Efraim denilen şehre gitti; ve şakirtlerile orada kaldı.</verse>
				<verse number="55">Yahudilerin Fıshı yakındı. Taşradan bir çok halk kendilerini tathir için, Fısıhtan önce Yeruşalime çıktılar.</verse>
				<verse number="56">İmdi onlar İsayı arıyorlardı; ve mabette dururken, birbirlerine diyorlardı: Ne sanırsınız? bayrama gelmiyecek mi?</verse>
				<verse number="57">Başkâhinler ile Ferisiler: Nerede olduğunu kim biliyorsa göstersin, diye onu tutmak için emirler vermişlerdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">BÖYLECE Fısıhtan altı gün önce, İsa Beytanyaya geldi; İsanın ölülerden kaldırdığı Lazar orada idi.</verse>
				<verse number="2">Orada İsaya ziyafet ettiler; Marta hizmet ediyordu; İsa ile sofrada oturanlardan biri de Lazar idi.</verse>
				<verse number="3">Meryem ise, bir litre çok kıymetli halis nardin yağı alıp İsanın ayaklarını meshetti, ayaklarını saçları ile sildi; ve yağın kokusu ile ev doldu.</verse>
				<verse number="4">Fakat şakirtlerden biri, onu ele verecek olan Yahuda İskariyot, dedi:</verse>
				<verse number="5">Niçin bu yağ üç yüz dinara satılıp fakirlere verilmedi?</verse>
				<verse number="6">Bunu da fakirleri kayırdığı için değil, ancak hırsız olduğu için, ve kese kendisinde olup içine konulanı aşırdığı için söyledi.</verse>
				<verse number="7">İmdi İsa dedi: Kadını bırak, bunu benim gömüleceğim gün için saklasın.</verse>
				<verse number="8">Çünkü fakirler her vakit sizinle beraberdir; fakat ben her vakit sizinle beraber değilim.</verse>
				<verse number="9">Yahudilerden büyük bir kalabalık İsanın orada olduğunu anladılar; ve yalnız İsa için değil, fakat ölülerden kaldırdığı Lazarı da görmek için geldiler.</verse>
				<verse number="10">Başkâhinler Lazarı da öldürmek için aralarında öğütleştiler;</verse>
				<verse number="11">çünkü onun yüzünden bir çok Yahudiler gidip İsaya iman ediyorlardı.</verse>
				<verse number="12">Ertesi gün, bayrama gelen büyük kalabalık İsanın Yeruşalime gelmekte olduğunu işittikleri zaman,</verse>
				<verse number="13">hurma dalları alarak onu karşılamağa çıktılar, ve: Osanna, Rabbin ismile gelen İsrailin Kıralı mubarek olsun! diye bağırıyorlardı.</verse>
				<verse number="14">Ve İsa bir sıpa bulup üzerine bindi, nasıl ki:</verse>
				<verse number="15">“Korkma, ey Sion kızı; işte, Kıralın bir eşek sıpasına binmiş, geliyor,” diye yazılmıştır.</verse>
				<verse number="16">Şakirtleri bu şeyleri önceden anlamadılar; fakat İsa taziz olunduğu zaman, bu şeyler onun için yazılmış olduğunu, ve bu şeyleri ona kendileri yaptıklarını, o vakit hatırladılar.</verse>
				<verse number="17">İmdi Lazarı kabirden çağırdığı, ve onu ölülerden kaldırdığı zaman, yanında bulunan halk şehadet ediyordu.</verse>
				<verse number="18">Halk da bundan dolayı onu karşıladılar; çünkü onun bu alâmeti yapmış olduğunu işittiler.</verse>
				<verse number="19">Bunun için Ferisiler birbirlerine dediler: Görüyorsunuz ki, hiç bir şeye yaramıyorsunuz; işte, dünya onun ardınca gitti.</verse>
				<verse number="20">Bayramda tapınmak için Yeruşalime çıkanlar arasında bazı Yunanlılar vardı.</verse>
				<verse number="21">İmdi bunlar Galilenin Beytsayda şehrinden olan Filipusa geldiler, ve: Efendi, İsayı görmek istiyoruz, diye ondan sordular.</verse>
				<verse number="22">Filipus gelip Andreasa söyledi; Andreas ile Filipus da gelip İsaya söylediler.</verse>
				<verse number="23">İsa onlara cevap verip dedi: İnsanoğlunun taziz olunacağı saat geldi.</verse>
				<verse number="24">Doğrusu ve doğrusu size derim: Buğday tanesi yere düşüp ölmezse, o yalnız kalır; fakat ölürse, çok mahsul verir.</verse>
				<verse number="25">Canını seven onu zayeder; ve bu dünyada canından nefret eden ebedî hayat için onu saklar.</verse>
				<verse number="26">Bir adam bana hizmet edecekse, ardımca gelsin; ben nerede olursam hizmetçim de orada olacaktır; bir kimse bana hizmet ederse, Baba onu saydırır.</verse>
				<verse number="27">Şimdi canım çok sıkılmaktadır; ve ne diyeyim? Ey Baba, beni bu saatten kurtar mı? fakat bunun için bu saate geldim.</verse>
				<verse number="28">Ey Baba, ismini taziz eyle. Bunun üzerine gökten: Hem taziz ettim, hem de taziz edeceğim, diye bir ses geldi.</verse>
				<verse number="29">O vakit duran ve işiten halk: Gök gürledi, diyordu; başkaları: Ona bir melek söyledi, diyorlardı.</verse>
				<verse number="30">İsa cevap verip dedi: Bu ses benim için değil, ancak sizin için geldi.</verse>
				<verse number="31">Bu dünyanın hükmü şimdidir; bu dünyanın reisi şimdi dışarı atılacaktır.</verse>
				<verse number="32">Ve ben yerden yukarı kaldırılsam, bütün insanları kendime çekeceğim.</verse>
				<verse number="33">İsa, ne türlü ölümle öleceğine işaret ederek, bunu söyledi.</verse>
				<verse number="34">İmdi halk ona cevap verdi: Mesih ebediyen duracaktır, diye şeriatten işittik, ve sen nasıl: İnsanoğlu yukarı kaldırılmak gerektir, diyorsun? Bu İnsanoğlu kimdir?</verse>
				<verse number="35">İmdi İsa onlara dedi: Biraz zaman daha nur sizin aranızdadır. Nurunuz varken yürüyün ki, sizi karanlık basmasın; zira karanlıkta yürüyen nereye gittiğini bilmez.</verse>
				<verse number="36">Nurunuz varken, nura iman edin, ta ki, nur oğulları olasınız. İsa bu şeyleri söyledi, ve gidip onlardan gizlendi.</verse>
				<verse number="37">Fakat önlerinde bunca alâmetler yapmış olduğu halde, kendisine iman etmiyorlardı;</verse>
				<verse number="38">ta ki, İşaya peygamberin: “Ya Rab, verdiğimiz habere kim inandı? Ve Rabbin bazusu kime izhar olundu?” diye söylediği söz yerine gelsin.</verse>
				<verse number="39">Bunun için onlar iman edemiyorlardı, çünkü İşaya yine demiştir:</verse>
				<verse number="40">“Onların gözlerini kör etti, ve yüreklerini katılaştırdı ki, Gözlerile görmesinler, ve yüreklerile anlamasınlar, Ve dönmesinler, Ben de onlara şifa vermiyeyim.”</verse>
				<verse number="41">İşaya bunları demiştir, çünkü İsanın izzetini görmüş, ve onun hakkında söylemiştir.</verse>
				<verse number="42">Bununla beraber reislerden bir çokları da ona iman ettiler; fakat havradan kovulmasınlar diye, Ferisiler yüzünden ikrar etmediler.</verse>
				<verse number="43">Çünkü insan izzetini Allah izzetinden çok sevdiler.</verse>
				<verse number="44">İsa çağırıp dedi: Bana iman eden, bana değil, ancak beni gönderene iman eder.</verse>
				<verse number="45">Ve beni gören, beni göndereni görür.</verse>
				<verse number="46">Bana her iman eden karanlıkta kalmasın diye, ben dünyaya nur olarak geldim.</verse>
				<verse number="47">Ve bir adam sözlerimi işitip tutmazsa, ona ben hükmetmem; çünkü dünyaya hükmetmeğe gelmedim; ancak dünyayı kurtarmağa geldim.</verse>
				<verse number="48">Beni reddedip sözlerimi kabul etmiyene hükmeden biri vardır; benim söylediğim sözdür ki, son günde ona hükmedecektir.</verse>
				<verse number="49">Çünkü ben kendiliğimden söylemedim; ancak beni gönderen Babadır ki, ne diyeceğimi ve ne söyliyeceğimi bana emretti.</verse>
				<verse number="50">Ve bilirim ki, onun emri ebedî hayattır. İmdi söylediğim şeyleri Babam bana nasıl dedi ise, öyle söyliyorum.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">İMDİ Fısıh bayramından önce, bu dünyadan Babaya göçecek saati geldiğini İsa bilerek, dünyada olan kendininkileri sevmiş olup onları sona kadar sevdi.</verse>
				<verse number="2">Akşam yemeği olurken, İblis onu ele vermesini Simun oğlu Yahuda İskariyotun yüreğine zaten koymuş olarak,</verse>
				<verse number="3">İsa, Babanın her şeyi kendi eline verdiğini, ve Allahtan çıkmış olup Allaha gitmekte olduğunu bilerek,</verse>
				<verse number="4">yemekten kalkıp esvabını bir yana koydu; ve bir peşkir alıp kuşandı.</verse>
				<verse number="5">Sonra leğene su koyup şakirtlerin ayaklarını yıkamağa, ve kuşandığı peşkirle silmeğe başladı.</verse>
				<verse number="6">İmdi Simun Petrusa geldi; ve o, İsaya: Ya Rab, sen mi ayaklarımı yıkayacaksın? dedi.</verse>
				<verse number="7">İsa cevap verip ona dedi: Benim yaptığımı sen şimdi bilmezsin; fakat sonra anlıyacaksın.</verse>
				<verse number="8">Petrus ona dedi: Benim ayaklarımı asla yıkamıyacaksın. İsa ona cevap verdi: Eğer seni yıkamazsam, benimle payın olmaz.</verse>
				<verse number="9">Simun Petrus ona dedi: Ya Rab, yalnız ayaklarımı değil, fakat ellerimi ve başımı da yıka.</verse>
				<verse number="10">İsa ona dedi: Yıkanmış olan, ayaklarının yıkanmasından başka ihtiyacı yoktur; fakat tamamen temizdir; siz de temizsiniz, fakat hepiniz değil.</verse>
				<verse number="11">Çünkü onu ele verecek olanı biliyordu; bunun için: Hepiniz temiz değilsiniz, dedi.</verse>
				<verse number="12">Böylece onların ayaklarını yıkayıp esvabını aldıktan sonra, yine sofraya oturunca, onlara dedi: Benim size ne yaptığımı biliyor musunuz?</verse>
				<verse number="13">Siz beni, Muallim, ve Rab, diye çağırıyorsunuz; ve iyi diyorsunuz, zira ben oyum.</verse>
				<verse number="14">Mademki ben Rab ve Muallim olduğum halde, ayaklarınızı yıkadım, siz de birbirinizin ayaklarını yıkamağa borçlusunuz.</verse>
				<verse number="15">Çünkü benim size ettiğim gibi, siz de edesiniz diye size bir örnek verdim.</verse>
				<verse number="16">Doğrusu ve doğrusu size derim: Kul efendisinden büyük değildir; gönderilen de onu gönderenden daha büyük değildir.</verse>
				<verse number="17">Mademki bu şeyleri biliyorsunuz, eğer onları yaparsanız, mutlusunuz.</verse>
				<verse number="18">Hepiniz için söylemiyorum, ben seçtiklerimi bilirim; fakat: “Ekmeğimi yiyen üzerime ökçesini kaldırdı,” yazısı yerine gelmek içindir.</verse>
				<verse number="19">Vaki olduğu zaman, ben o idiğime iman edesiniz diye, vaki olmadan önce size şimdiden söyliyorum.</verse>
				<verse number="20">Doğrusu ve doğrusu size derim: Benim gönderdiğim kimseyi kabul eden beni kabul eder, ve beni kabul eden beni göndereni kabul eder.</verse>
				<verse number="21">İsa bu şeyleri söyledikten sonra, ruhta çok sıkıldı; ve şehadet edip dedi: Doğrusu ve doğrusu size derim: Sizden biri beni ele verecektir.</verse>
				<verse number="22">Şakirtler, kim için söylediğinden şüphe ederek birbirlerine bakıyorlardı.</verse>
				<verse number="23">Şakirtlerinden biri sofrada İsanın bağrına yaslanmıştı; İsa onu severdi.</verse>
				<verse number="24">İmdi Simun Petrus kim için söylediğini sorsun diye, ona işmar etti.</verse>
				<verse number="25">O da, İsanın göğsüne öylece yaslanmış olarak kendisine dedi: Ya Rab, kimdir?</verse>
				<verse number="26">İsa cevap verdi: Lokmayı batırıp kendisine vereceğim kim ise, odur. Ve lokmayı batırdıktan sonra aldı, İskariyotlu Simunun oğlu Yahudaya verdi.</verse>
				<verse number="27">Lokmadan sonra, o vakit Şeytan onun içine girdi. İmdi İsa ona: Yaptığını çabuk yap, dedi.</verse>
				<verse number="28">Bunu ne için ona söylediğini oturanlardan kimse anlamadı.</verse>
				<verse number="29">Çünkü kese Yahudada olduğundan, bazıları sandılar ki, İsa ona: Bayram için bize gerek olan şeyleri satın al, yahut fakirlere bir şey ver, diyor.</verse>
				<verse number="30">İmdi Yahuda lokmayı alıp hemen dışarı çıktı; ve gece idi.</verse>
				<verse number="31">O çıkınca, İsa dedi: Şimdi İnsanoğlu taziz olundu, ve Allah onda taziz olundu.</verse>
				<verse number="32">Allah da onu kendisinde taziz eyliyecektir, ve onu hemen taziz eyliyecektir.</verse>
				<verse number="33">Çocuklar, biraz zaman daha sizin ileyim. Beni arıyacaksınız, ve Yahudilere: Benim gittiğim yere siz gelemezsiniz, dediğim gibi, size de şimdi diyorum.</verse>
				<verse number="34">Size birbirinizi seviniz diye, yeni bir emir veriyorum; sizi sevdiğim gibi siz de birbirinizi seviniz.</verse>
				<verse number="35">Eğer birbirinize sevginiz olursa, benim şakirtlerim olduğunuzu bütün insanlar bununla bilecekler.</verse>
				<verse number="36">Simun Petrus ona dedi: Ya Rab, nereye gidiyorsun? İsa cevap verdi: Benim gittiğim yere şimdi ardımca gelemezsin, fakat sonra ardımca geleceksin.</verse>
				<verse number="37">Petrus ona dedi: Ya Rab, niçin şimdi ardınca gelemem? Senin için canımı veririm.</verse>
				<verse number="38">İsa ona cevap verdi: Benim için canını mı vereceksin? Doğrusu ve doğrusu sana derim: Sen beni üç kere inkâr etmedikçe, horoz ötmiyecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">YÜREĞİNİZ sıkılmasın; Allaha iman edin, bana da iman edin.</verse>
				<verse number="2">Babamın evinde çok meskenler vardır; olmasaydı, size derdim; çünkü size yer hazırlamağa gidiyorum.</verse>
				<verse number="3">Ve gidip yer hazırlarsam, siz de benim olduğum yerde olasınız diye yine gelip sizi kendi yanıma alacağım.</verse>
				<verse number="4">Ben nereye gidiyorum, siz yolu bilirsiniz.</verse>
				<verse number="5">Tomas ona dedi: Ya Rab, nereye gidiyorsun bilmiyoruz, yolu nasıl biliriz?</verse>
				<verse number="6">İsa ona dedi: Yol ve hakikat ve hayat benim; ben vasıta olmadıkça, Babaya kimse gelmez.</verse>
				<verse number="7">Eğer beni tanımış olsaydınız, Babamı da tanımış olurdunuz; şimdiden onu biliyorsunuz, ve gördünüz.</verse>
				<verse number="8">Filipus ona dedi: Ya Rab, Babayı bize göster, ve bize o yeter.</verse>
				<verse number="9">İsa ona dedi: Bu kadar zaman sizin ile beraberim de, beni tanımadın mı, ey Filipus? Beni görmüş olan, Babayı görmüş olur; sen nasıl: Babayı bize göster, diyorsun?</verse>
				<verse number="10">İman etmiyor musun ki, ben Babadayım, Baba da bendedir? Ben size söylediğim sözleri kendiliğimden söylemem; fakat bende duran Baba kendi işlerini yapar.</verse>
				<verse number="11">Bana iman edin, ben Babadayım, Baba da bendedir; hiç değilse o işlerden dolayı iman edin.</verse>
				<verse number="12">Doğrusu ve doğrusu size derim: Bana iman eden, ettiğim işleri kendisi de edecektir; bunlardan daha büyüklerini de edecektir; zira ben Babaya gidiyorum.</verse>
				<verse number="13">Benim ismimle her ne dilerseniz, onu yapacağım; ta ki, Baba Oğulda taziz olunsun.</verse>
				<verse number="14">Eğer benim ismimle bir şey dilerseniz, ben onu yapacağım.</verse>
				<verse number="15">Eğer beni seviyorsanız, emirlerimi tutarsınız.</verse>
				<verse number="16">Ben de Babaya yalvaracağım, ve o size başka bir Tesellici, hakikat Ruhunu, verecektir; ta ki, daima sizinle beraber olsun;</verse>
				<verse number="17">onu dünya kabul edemez, çünkü onu görmez, ve bilmez; siz onu bilirsiniz, çünkü yanınızda duruyor, ve içinizde olacaktır.</verse>
				<verse number="18">Sizi öksüz bırakmam; size gelirim.</verse>
				<verse number="19">Biraz zaman daha, ve dünya artık beni görmez, fakat siz beni görürsünüz; mademki ben yaşıyorum, siz de yaşıyacaksınız.</verse>
				<verse number="20">O günde bileceksiniz ki, ben Babamdayım, ve siz bendesiniz, ve ben sizdeyim.</verse>
				<verse number="21">Emirlerim kendinde olup onları tutandır ki, beni sever; beni seven Babam tarafından sevilecektir; ben de onu seveceğim, ve kendimi ona göstereceğim.</verse>
				<verse number="22">Yahuda (İskariyot değil) ona dedi: Ya Rab, ne oldu ki, kendini dünyaya değil, bize göstereceksin?</verse>
				<verse number="23">İsa cevap verip ona dedi: Kim beni severse, sözümü tutar; ve Babam onu sever, ve biz ona gelip yanında mesken tutarız.</verse>
				<verse number="24">Beni sevmiyen sözlerimi tutmaz; ve işittiğiniz söz benim değildir, fakat beni gönderen Babanındır.</verse>
				<verse number="25">Yanınızda dururken, size bu şeyleri söyledim.</verse>
				<verse number="26">Fakat benim ismimle Babanın göndereceği Tesellici, Ruhülkudüs, o size her şeyi öğretecek, ve size söylediğim her şeyi hatırınıza getirecektir.</verse>
				<verse number="27">Size selâmet bırakıyorum; benim selâmetimi size veriyorum; ben size dünyanın verdiği gibi vermiyorum. Yüreğiniz sıkılmasın, ve korkmasın.</verse>
				<verse number="28">Size: Giderim ve size gelirim, dediğimi işittiniz. Eğer beni sevseydiniz, Babaya gittiğim için sevinirdiniz; çünkü Baba benden büyüktür.</verse>
				<verse number="29">Ve olduğu zaman, iman edesiniz diye, olmadan önce size şimdi söyledim.</verse>
				<verse number="30">Artık sizinle çok şeyler konuşmıyacağım; çünkü bu dünyanın reisi geliyor; ve bende onun hiç bir şeyi yoktur.</verse>
				<verse number="31">Fakat dünya bilsin ki, ben Babayı severim, ve Baba bana nasıl emir verdi ise, öyle ederim. Kalkın, buradan gidelim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">BEN gerçek asmayım, ve Babam bağcıdır.</verse>
				<verse number="2">Bende meyva vermiyen her çubuğu koparır; ve her meyva veren daha çok versin diye onu temizler.</verse>
				<verse number="3">Size söylediğim söz ile siz zaten temizsiniz.</verse>
				<verse number="4">Bende durun, ve ben sizde. Çubuk asmada durmazsa, kendiliğinden meyva veremediği gibi, siz de öylece bende durmazsanız, veremezsiniz.</verse>
				<verse number="5">Ben asmayım, siz çubuklarsınız; bende duran, ve kendisinde durduğum kimse çok meyva verir; çünkü bensiz bir şey yapamazsınız.</verse>
				<verse number="6">Kim bende durmazsa, çubuk gibi dışarı atılır, ve kurur; onları devşirip ateşe atarlar, ve yanar.</verse>
				<verse number="7">Eğer bende durursanız, ve sözlerim sizde durursa, her ne isterseniz dileyin, size olacaktır.</verse>
				<verse number="8">Babam çok meyva vermenizle, bununla taziz olunur; ve böylece benim şakirtlerim olursunuz.</verse>
				<verse number="9">Babam beni sevdiği gibi, ben de sizi sevdim; benim sevgimde durun.</verse>
				<verse number="10">Eğer emirlerimi tutarsanız, benim sevgimde durursunuz; nasıl ki, ben Babamın emirlerini tuttum, ve onun sevgisinde duruyorum.</verse>
				<verse number="11">Sevincim sizde olsun, ve sizin sevinciniz tamam olsun diye, bu şeyleri size söyledim.</verse>
				<verse number="12">Benim emrim şudur: Sizi sevdiğim gibi birbirinizi sevin.</verse>
				<verse number="13">Bir adamın, dostları uğruna canını vermesinden daha büyük sevgi kimsede yoktur.</verse>
				<verse number="14">Eğer size emrettiğim şeyleri yaparsanız, benim dostlarımsınız.</verse>
				<verse number="15">Artık size kul demem; çünkü kul efendisinin ne yaptığını bilmez; fakat size dost dedim; çünkü Babamdan işittiğim bütün şeyleri size bildirdim.</verse>
				<verse number="16">Siz beni seçmediniz, ben ise sizi seçtim, ve gidip meyva veresiniz ve meyvanız dursun diye sizi tayin ettim ki, benim ismimle Babadan her ne dilerseniz size versin.</verse>
				<verse number="17">Birbirinizi sevesiniz diye bu şeyleri size emrediyorum.</verse>
				<verse number="18">Eğer dünya sizden nefret ederse, bilin ki, sizden önce benden nefret etmiştir.</verse>
				<verse number="19">Eğer dünyadan olsaydınız, dünya kendisinin olanı severdi; mademki, dünyadan değilsiniz, ancak ben sizi dünyadan seçtim, bunun için dünya sizden nefret ediyor.</verse>
				<verse number="20">Benim size söylediğim sözü hatırlayın: Kul efendisinden büyük değildir. Eğer bana eza ettilerse, size de eza edecekler; eğer benim sözümü tuttularsa, sizinkini de tutacaklardır.</verse>
				<verse number="21">Fakat bütün bu şeyleri benim ismim yüzünden size edeceklerdir, çünkü beni göndereni bilmezler.</verse>
				<verse number="22">Eğer gelmemiş ve onlara söylememiş olsaydım, günahları olmazdı; fakat şimdi günahları için özürleri yoktur.</verse>
				<verse number="23">Benden nefret eden, Babamdan da nefret eder.</verse>
				<verse number="24">Eğer başkasının etmediği işleri onların arasında etmemiş olsaydım, günahları olmazdı; fakat şimdi hem gördüler, hem benden ve Babamdan nefret ettiler.</verse>
				<verse number="25">Fakat şeriatlerinde yazılmış olan: “Benden sebepsiz nefret ettiler,” sözü yerine gelsin diye oldu.</verse>
				<verse number="26">Babadan size göndereceğim Tesellici, Babadan çıkan hakikat Ruhu, geldiği zaman, benim için o şehadet edecektir.</verse>
				<verse number="27">Siz de şehadet edersiniz, çünkü başlangıçtan benimle berabersiniz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">SÜRÇTÜRÜLMİYESİNİZ diye bu şeyleri size söyledim.</verse>
				<verse number="2">Sizi havralardan kovacaklar; evet, saat geliyor ki, sizi öldüren her adam Allaha hizmet ediyor sanacaktır.</verse>
				<verse number="3">Ve bu şeyleri edecekler, çünkü ne Babayı, ne de beni tanıdılar.</verse>
				<verse number="4">Fakat saatleri gelince, bunları size söylediğimi hatırlıyasınız diye bu şeyleri size söyledim. Ve size bu şeyleri başlangıçtan söylemedim, çünkü sizinle beraberdim.</verse>
				<verse number="5">Şimdi ise, beni gönderene gidiyorum; ve sizden kimse: Nereye gidiyorsun? diye bana sormuyor.</verse>
				<verse number="6">Fakat size bu şeyleri söylediğim için yüreğinizi keder doldurdu.</verse>
				<verse number="7">Bununla beraber ben size hakikati söyliyorum; benim gitmem sizin için hayırlıdır, çünkü gitmezsem, Tesellici size gelmez; fakat gidersem, onu size gönderirim.</verse>
				<verse number="8">Ve o geldiği zaman, günah için, salâh için, ve hüküm için dünyayı ilzam edecektir;</verse>
				<verse number="9">günah için, çünkü bana iman etmezler;</verse>
				<verse number="10">salâh için, çünkü Babama gidiyorum, ve artık beni görmezsiniz;</verse>
				<verse number="11">ve hüküm için, çünkü bu dünyanın reisine hükmedilmiştir.</verse>
				<verse number="12">Size söyliyecek daha çok şeylerim var; fakat şimdi dayanamazsınız.</verse>
				<verse number="13">Fakat o, hakikat Ruhu, gelince, size her hakikate yol gösterecek; zira kendiliğinden söylemiyecektir; fakat her ne işitirse, söyliyecek; ve gelecek şeyleri size bildirecektir.</verse>
				<verse number="14">O beni taziz edecektir; çünkü benimkinden alacak, ve size bildirecektir.</verse>
				<verse number="15">Babanın her nesi varsa, benimdir; bunun için: Benimkinden alacak, ve size bildirecektir, dedim.</verse>
				<verse number="16">Biraz zaman, ve beni artık görmiyeceksiniz; ve yine biraz zaman, ve beni göreceksiniz.</verse>
				<verse number="17">O vakit şakirtlerinden bazıları birbirine dediler: Biraz zaman, ve beni görmiyeceksiniz, ve yine biraz zaman, ve beni göreceksiniz, ve: Çünkü Babaya gidiyorum; bize söylediği bu nedir?</verse>
				<verse number="18">İmdi diyorlardı: Bu: Biraz zaman, dediği nedir? Ne söyliyor, bilmiyoruz.</verse>
				<verse number="19">İsa kendisinden sormak istediklerini anladı; onlara dedi: Biraz zaman, ve beni görmiyeceksiniz, ve yine biraz zaman, ve beni göreceksiniz, dediğim bu söz için mi birbirinize soruyorsunuz?</verse>
				<verse number="20">Doğrusu ve doğrusu size derim: Siz ağlıyıp dövüneceksiniz, dünya ise, sevinecektir; siz keder çekeceksiniz, fakat kederiniz sevince dönecektir.</verse>
				<verse number="21">Kadın doğuracağı vakit, sıkıntı çeker, çünkü saati gelmiştir; fakat çocuğu doğurduğu zaman, dünyaya bir insan doğması sevincile artık sıkıntıyı anmaz.</verse>
				<verse number="22">Bunun için, şimdi kederiniz var; fakat sizi yine göreceğim, ve yüreğiniz sevinecektir; ve kimse sevincinizi sizden almaz.</verse>
				<verse number="23">Ve o günde benden hiç bir şey sormıyacaksınız. Doğrusu ve doğrusu size derim: Babadan her ne diliyecek olursanız, benim ismimle onu size verecektir.</verse>
				<verse number="24">Şimdiye kadar benim ismimle bir şey dilemediniz; dileyin ve alırsınız, ki sevinciniz tamam olsun.</verse>
				<verse number="25">Size bu şeyleri mesellerle söyledim; saat geliyor ki, size artık mesellerle söylemiyeceğim; fakat size Baba hakkında açıkça bildireceğim.</verse>
				<verse number="26">O günde benim ismimle diliyeceksiniz; ve sizin için Babadan istiyeceğim, demem;</verse>
				<verse number="27">çünkü Baba kendisi sizi sever, çünkü siz beni sevdiniz, ve Babadan çıktığıma iman ettiniz.</verse>
				<verse number="28">Babadan çıktım, ve dünyaya geldim; yine dünyayı bırakıp Babaya gidiyorum.</verse>
				<verse number="29">Şakirtleri dediler: İşte, şimdi açıkça söyliyorsun, ve hiç bir mesel söylemiyorsun.</verse>
				<verse number="30">Senin bütün şeyleri bildiğini şimdi biliyoruz, ve kimsenin senden sormasına ihtiyacın yoktur; Allahtan çıktığına bunun için iman ederiz.</verse>
				<verse number="31">İsa onlara cevap verdi: Şimdi iman ediyor musunuz?</verse>
				<verse number="32">İşte, saat geliyor, evet, gelmiştir, her biriniz kendinizinkilere dağılacak, ve beni yalnız bırakacaksınız; fakat yalnız değilim, çünkü Baba benim iledir.</verse>
				<verse number="33">Bende selâmetiniz olsun diye size bu şeyleri söyledim. Dünyada sıkıntınız vardır; fakat cesur olun; ben dünyayı yendim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">İSA bu şeyleri söyledi; ve gözlerini göke kaldırıp dedi: Ey Baba, saat geldi; Oğlunu taziz eyle ki, Oğul seni taziz etsin;</verse>
				<verse number="2">nitekim ona bütün beşer üzerine hâkimiyet verdin, ta ki, ona verdiğin kimselerin hepsine ebedî hayat versin.</verse>
				<verse number="3">Ebedî hayat da şu ki, seni, yalnız gerçek Allahı, ve gönderdiğin İsa Mesihi bilsinler.</verse>
				<verse number="4">Yapmak üzre bana verdiğin işi başarıp seni yer üzerinde taziz ettim.</verse>
				<verse number="5">Ve, ey Baba, dünya olmadan önce senin nezdinde bende olan izzetle şimdi sen beni nezdinde taziz eyle.</verse>
				<verse number="6">Dünyadan bana verdiğin adamlara senin ismini gösterdim; senin idiler, onları bana verdin, ve senin sözünü tuttular.</verse>
				<verse number="7">Şimdi biliyorlar ki, bütün bana verdiğin şeyler sendendir;</verse>
				<verse number="8">çünkü bana verdiğin sözleri onlara verdim; ve onlar kabul ettiler; senden çıktığımı da gerçek bildiler; ve beni sen gönderdiğine iman ettiler.</verse>
				<verse number="9">Ben onlar için yalvarırım; dünya için değil, fakat bana verdiğin kimseler için yalvarırım; zira senindirler.</verse>
				<verse number="10">Benim bütün şeylerim senindir, seninkiler de benimdir; ve ben onlarda taziz olundum.</verse>
				<verse number="11">Artık dünyada değilim, onlar ise, dünyadadırlar, ve ben sana geliyorum. Ey Mukaddes Baba, bana verdiğin kimseleri isminle koru da, bizim gibi bir olsunlar.</verse>
				<verse number="12">Onlarla beraber olduğum zaman ben onları bana verdiğin isminle saklıyordum; ve korudum; ve helâk oğlundan başka, onlardan kimse helâk olmadı ki, yazı yerine gelsin.</verse>
				<verse number="13">Fakat şimdi sana geliyorum; ve bu şeyleri dünyada söyliyorum, ta ki, benim sevincim kendilerinde tamam olsun.</verse>
				<verse number="14">Ben onlara senin sözünü verdim; ve dünya onlardan nefret eyledi; çünkü ben dünyadan olmadığım gibi, onlar da dünyadan değildirler.</verse>
				<verse number="15">Onları dünyadan kaldırmanı değil, ancak şerirden saklamanı yalvarırım.</verse>
				<verse number="16">Ben dünyadan olmadığım gibi, onlar da dünyadan değildirler.</verse>
				<verse number="17">Onları hakikatte takdis eyle; senin sözün hakikattir.</verse>
				<verse number="18">Sen beni dünyaya gönderdiğin gibi, ben de onları dünyaya gönderdim.</verse>
				<verse number="19">Ve onların uğruna ben kendimi takdis ediyorum ki, onlar da hakikatte takdis olunsunlar.</verse>
				<verse number="20">Yalnız onlar için değil, fakat onların sözü ile bana iman edecek olanlar için de, hepsi bir olsunlar diye, yalvarıyorum;</verse>
				<verse number="21">nasıl ki, ey Baba, sen bendesin, ve ben de sendeyim, onlar da bizde olsunlar da, beni sen gönderdiğine dünya iman etsin.</verse>
				<verse number="22">Bana verdiğin izzeti ben de onlara verdim ki, biz bir olduğumuz gibi, onlar da bir olsunlar;</verse>
				<verse number="23">ben onlarda, ve sen bende, ta ki, bir olmak üzre tamamlanmış olsunlar; ve beni sen gönderdiğini, ve beni sevdiğin gibi onları sevdiğini dünya bilsin.</verse>
				<verse number="24">Ey Baba, isterim ki, bana verdiğin kimseler de benim olduğum yerde benimle beraber olsunlar da bana verdiğin izzetimi görsünler; çünkü dünyanın kuruluşundan önce beni sevdin.</verse>
				<verse number="25">Ey âdil Baba, dünya seni bilmedi, ben ise, seni bildim; bunlar da beni sen gönderdiğini bildiler.</verse>
				<verse number="26">Bana olan sevgin onlarda olsun, ben de onlarda olayım diye senin ismini onlara bildirdim ve bildireceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">İSA, bu şeyleri söyledikten sonra, şakirtlerile Kidron deresinin ötesine çıktı; orada bir bahçe vardı; kendisi ve şakirtleri içine girdiler.</verse>
				<verse number="2">Onu ele veren Yahuda da o yeri bilirdi; çünkü İsa çok kereler şakirtlerile orada buluşurdu.</verse>
				<verse number="3">İmdi Yahuda, asker bölüğünü ve başkâhinlerden ve Ferisilerden memurlar alıp fenerler ve meşaleler ve silâhlarla oraya geldi.</verse>
				<verse number="4">İsa bütün başına gelecek şeyleri bilerek çıkıp onlara: Kimi arıyorsunuz? dedi.</verse>
				<verse number="5">Ona cevap verdiler: Nâsıralı İsayı. Onlara: Benim, dedi. Onu ele veren Yahuda da onlarla beraber duruyordu.</verse>
				<verse number="6">Ve onlara: Benim, dediği zaman, geriliyip yere düştüler.</verse>
				<verse number="7">Bunun üzerine tekrar onlara: Kimi arıyorsunuz? diye sordu. Onlar da: Nâsıralı İsayı, dediler.</verse>
				<verse number="8">İsa cevap verdi: Size dedim ki, benim; bunun için eğer beni arıyorsanız, bunları bırakın gitsinler;</verse>
				<verse number="9">ta ki, onun dediği: Bana verdiğin kimselerden hiç birini kaybetmedim, sözü yerine gelsin.</verse>
				<verse number="10">İmdi Simun Petrusun bir kılıcı vardı, ve onu çekti, ve başkâhinin hizmetçisine vurup sağ kulağını kesti. O hizmetçinin adı Malhus idi.</verse>
				<verse number="11">O vakit İsa Petrusa dedi: Kılıcını kınına koy; Babamın bana verdiği kâseyi içmiyeyim mi?</verse>
				<verse number="12">Böylece bölük ve binbaşı ve Yahudilerin memurları İsayı tutup onu bağladılar,</verse>
				<verse number="13">ve onu önce Hannaya götürdüler; çünkü o yıl başkâhin olan Kayafanın kaynatası idi.</verse>
				<verse number="14">Kavmın uğruna bir adamın ölmesi hayırlıdır, diye Yahudilere öğüt veren Kayafa idi.</verse>
				<verse number="15">Simun Petrus ve başka bir şakirt İsanın ardınca gidiyorlardı. O şakirt başkâhinin bildiği idi, ve İsa ile başkâhinin avlusuna girdi;</verse>
				<verse number="16">fakat Petrus dışarda, kapı yanında duruyordu. O vakit başkâhinin bildiği obir şakirt çıkıp kapıcıya söyledi, ve Petrusu içeri getirdi.</verse>
				<verse number="17">Kapıcı kız da Petrusa dedi: Yoksa sen de bu adamın şakirtlerinden misin? O da: Ben değilim, dedi.</verse>
				<verse number="18">Ve hizmetçiler ve memurlar kömür ateşi yakmış duruyorlardı, çünkü soğuktu, ve ısınıyorlardı; Petrus da onlarla beraber durup ısınıyordu.</verse>
				<verse number="19">O vakit başkâhin İsaya şakirtleri ve öğretişi için sordu.</verse>
				<verse number="20">İsa ona cevap verdi: Ben âleme açıkça söyledim; ben daima bütün Yahudilerin toplandıkları havralarda ve mabette öğrettim; ve gizlide hiç bir şey söylemedim.</verse>
				<verse number="21">Niçin bana soruyorsun? Kendilerine ne söylediğimi işitenlerden sor; işte, onlar benim söylediğim şeyleri bilirler.</verse>
				<verse number="22">Ve bu şeyleri söyledikten sonra, orada duran memurlardan biri: Başkâhine böyle mi cevap veriyorsun? diyerek İsaya tokat vurdu.</verse>
				<verse number="23">İsa ona cevap verdi: Eğer kötü söyledimse, kötülüğüne şehadet eyle; fakat iyi ise, niçin bana vuruyorsun?</verse>
				<verse number="24">Ve Hanna onu başkâhin Kayafaya bağlı olarak gönderdi.</verse>
				<verse number="25">Simun Petrus orada durup ısınıyordu. İmdi kendisine dediler: Yoksa sen de onun şakirtlerinden misin? O inkâr edip: Değilim, dedi.</verse>
				<verse number="26">Petrusun kulağını kesmiş olduğu adamın akrabasından ve başkâhinin hizmetçilerinden olan biri: Seni bahçede onunla görmedim mi? dedi.</verse>
				<verse number="27">Petrus yine inkâr etti; ve hemen horoz öttü.</verse>
				<verse number="28">Bunun üzerine İsayı Kayafadan hükûmet konağına götürdüler; sabah erkendi; murdar olmayıp Fıshı yesinler diye kendileri hükûmet konağına girmediler.</verse>
				<verse number="29">İmdi Pilatus dışarı, yanlarına çıkıp dedi: Bu adamdan ne şikâyetiniz var?</verse>
				<verse number="30">Cevap verip kendisine dediler: Eğer bu adam kötülük eden olmasaydı, onu sana vermezdik.</verse>
				<verse number="31">İmdi Pilatus onlara dedi: Onu siz alın, ve şeriatinize göre ona hükmedin. Yahudiler Pilatusa dediler: Bize kimseyi öldürmek caiz değildir;</verse>
				<verse number="32">ki, ne türlü ölümle öleceğine işaret ederek, İsanın söylediği söz yerine gelsin.</verse>
				<verse number="33">Ve Pilatus yine hükûmet konağına girdi; İsayı çağırıp ona dedi: Yahudilerin Kıralı sen misin?</verse>
				<verse number="34">İsa cevap verdi: Sen bunu kendinden mi söyliyorsun, yoksa başkaları mı benim için sana dediler?</verse>
				<verse number="35">Pilatus cevap verdi: Ben Yahudi miyim? Seni kendi milletin ve başkâhinler elime verdiler; ne yaptın?</verse>
				<verse number="36">İsa cevap verdi: Benim kırallığım bu dünyadan değildir; eğer benim kırallığım bu dünyadan olsaydı, Yahudiler eline verilmiyeyim diye hizmetçilerim uğraşırlardı; fakat şimdi benim kırallığım buradan değildir.</verse>
				<verse number="37">Pilatus da ona dedi: Öyle ise, sen kıral mısın? İsa cevap verdi: Kıral olduğumu sen diyorsun. Ben bunun için doğmuşum, ve bunun için dünyaya geldim ki, hakikate şehadet edeyim. Hakikatten olan herkes benim sesimi işitir.</verse>
				<verse number="38">Pilatus ona: Hakikat nedir? dedi. Bunu dedikten sonra, tekrar Yahudilere çıktı, ve onlara dedi: Ben onda hiç bir suç bulmuyorum.</verse>
				<verse number="39">Fakat size Fısıhta bir kişi salıvermekliğim âdetinizdir; imdi ister misiniz ki, size Yahudilerin Kıralını salıvereyim?</verse>
				<verse number="40">Bunun üzerine yine bağırıp dediler: Bu adamı değil, fakat Barabbası! Barabbas ise, bir haydut idi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">Ozaman Pilatus İsayı tutup dövdü.</verse>
				<verse number="2">Askerler de dikenlerden bir taç örüp onun başına koydular, ve ona erguvanî bir esvap giydirdiler;</verse>
				<verse number="3">ve ona gelip diyorlardı: Selâm, ey Yahudilerin Kıralı! ve ona tokat vuruyorlardı.</verse>
				<verse number="4">Pilatus yine dışarı çıkıp onlara dedi: İşte, onu size dışarı getiriyorum ki, kendisinde hiç bir suç bulmadığımı bilesiniz.</verse>
				<verse number="5">Bunun üzerine İsa, dikenlerden tacı ve erguvanî esvabı giyinmiş olarak dışarı çıktı. Pilatus onlara dedi: İşte, o adam!</verse>
				<verse number="6">Başkâhinler ve memurlar onu görünce, bağırıp: Haça ger, haça ger! dediler. Pilatus onlara dedi: Onu siz alıp haça gerin, çünkü ben onda bir suç bulmuyorum.</verse>
				<verse number="7">Yahudiler ona cevap verdiler: Bizim bir şeriatimiz vardır; o şeriate göre onun ölmesi gerektir; çünkü kendisini Allahın Oğlu etti.</verse>
				<verse number="8">İmdi Pilatus bu sözü işittiği zaman, daha çok korktu;</verse>
				<verse number="9">ve yine hükûmet konağına girip İsaya dedi: Sen neredensin? Fakat İsa ona cevap vermedi.</verse>
				<verse number="10">Pilatus da ona dedi: Bana söylemez misin? bilmiyor musun ki, seni salıvermeğe kudretim var, seni haça germeğe de kudretim vardır?</verse>
				<verse number="11">İsa ona cevap verdi: Eğer sana yukarıdan verilmemiş olsaydı, benim üzerime senin hiç kudretin olmazdı. Bunun için, beni eline verenin günahı daha büyüktür.</verse>
				<verse number="12">Bunun için Pilatus onu salıvermeğe çalışıyordu, fakat Yahudiler bağırıp dediler: Eğer bunu salıverirsen, Kayserin dostu değilsin; kim kendisini kıral ederse, Kaysere karşı kor.</verse>
				<verse number="13">Pilatus da bu sözü işitince, İsayı dışarı getirdi, ve Taş döşeme — fakat İbranicede Gabbata — denilen yerde hüküm kürsüsüne oturdu.</verse>
				<verse number="14">Fıshın Hazırlık günü idi; saat altı sularında idi. Ve Yahudilere dedi: İşte, Kıralınız!</verse>
				<verse number="15">Fakat onlar: Kaldır, kaldır, onu haça ger! diye bağırdılar. Pilatus onlara dedi: Kıralınızı haça gereyim mi? Başkâhinler cevap verdiler: Kayserden başka kıralımız yoktur.</verse>
				<verse number="16">O zaman, onu haça gerilmek üzre onlara verdi.</verse>
				<verse number="17">O vakit İsayı aldılar; o, İbranice Golgota denilen Kafa kemiği adındaki yere kendi haçını taşıyarak çıktı;</verse>
				<verse number="18">orada kendisini ve onunla beraber başka ikisini, İsa ortada ve iki yanında birer kişi olarak haça gerdiler.</verse>
				<verse number="19">Pilatus bir yafta yazıp onu haç üzerine koydu: NÂSIRALI İSA, YAHUDİLERİN KIRALI, yazılı idi.</verse>
				<verse number="20">Ve Yahudilerin çoğu bu yaftayı okudular; çünkü İsanın haça gerildiği yer şehre yakındı; o yafta İbranice, Yunanca, ve Latince yazılmıştı.</verse>
				<verse number="21">Bunun için Yahudilerin başkâhinleri Pilatusa dediler: Yahudilerin Kıralı değil, fakat bu adam: Ben Yahudilerin Kıralıyım dedi, diye yaz.</verse>
				<verse number="22">Pilatus cevap verdi: Ne yazdımsa, yazdım.</verse>
				<verse number="23">Askerler İsayı haça gerdikleri vakit, onun esvabını alıp her asker için bir pay olarak dört pay ettiler. Gömleğini de aldılar; gömlek dikişsiz, baştan başa bir dokuma idi.</verse>
				<verse number="24">Onlar da birbirlerine dediler: Bunu yırtmıyalım, fakat kimin olacak diye kura atalım; ta ki: “Esvabımı aralarında paylaştılar, Libasım üzerine kura attılar,” diye yazılmış olan yerine gelsin.</verse>
				<verse number="25">Askerler bunları ettiler. İsanın haçı yanında, anası ve anasının kızkardeşi, Klopasın karısı Meryem, ve Mecdelli Meryem duruyorlardı.</verse>
				<verse number="26">Ve İsa, anasını ve yanında sevdiği şakirdi durmakta görünce anasına dedi: Kadın, işte, oğlun!</verse>
				<verse number="27">Ondan sonra şakirde dedi: İşte, anan! O saatten sonra şakirt onu kendi evine aldı.</verse>
				<verse number="28">Bundan sonra, İsa artık her şeyin şimdi tamam olduğunu bilerek, yazının yerine gelmesi için: Susadım, dedi.</verse>
				<verse number="29">Oraya sirke dolu bir kap konulmuştu; sirke ile bir sünger doldurup ve onu zufaya takıp ağzına verdiler.</verse>
				<verse number="30">İsa sirkeyi alınca: Tamam oldu, dedi; ve başını iğip ruhu verdi.</verse>
				<verse number="31">İmdi Hazırlık günü olduğundan, cesetler Sebt günü haçta kalmasın diye (çünkü o Sebt günü büyük gündü), Yahudiler onların bacakları kırılıp kaldırılmasını Pilatustan yalvardılar.</verse>
				<verse number="32">O vakit askerler gelip birincinin ve onunla beraber haça gerilmiş olan ötekinin bacaklarını kırdılar;</verse>
				<verse number="33">fakat İsaya gelip onun zaten ölmüş olduğunu görünce, bacaklarını kırmadılar;</verse>
				<verse number="34">fakat askerlerden biri onun böğrünü mızrakla deldi; hemen kan ve su çıktı.</verse>
				<verse number="35">Gören şehadet etti, ve onun şehadeti doğrudur; ve iman edesiniz diye kendisi doğruyu söylediğini bilir.</verse>
				<verse number="36">Çünkü bu şeyler: “Onun hiç bir kemiği kırılmıyacaktır,” yazısı yerine gelsin diye vaki oldu.</verse>
				<verse number="37">Ve yine başka bir yazı: “Bedenini deldikleri adama bakacaklardır,” der.</verse>
				<verse number="38">Bu şeylerden sonra, İsanın şakirdi olup Yahudilerin korkusundan kendisini gizliyen Arimatealı Yusuf, İsanın cesedini kaldırmak için, Pilatusa yalvardı, ve Pilatus izin verdi. İmdi gelip İsanın cesedini kaldırdı.</verse>
				<verse number="39">Önceleri İsaya geceleyin gelen Nikodimos da gelip yüz litre kadar karışık mür ve öd ağacı getirdi.</verse>
				<verse number="40">O vakit İsanın cesedini alıp Yahudilerin gömme âdeti üzre, onu baharlarla beraber keten bezlerine sardılar.</verse>
				<verse number="41">Haça gerildiği yerde bir bahçe, ve bahçede henüz içine hiç kimse konulmamış yeni bir kabir vardı.</verse>
				<verse number="42">Ve Yahudilerin Hazırlık günü olduğu için, İsayı oraya koydular, çünkü kabir yakındı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">HAFTANIN ilk gününde, daha karanlık iken, Mecdelli Meryem kabre erken geldi; taşı kabirden kaldırılmış gördü.</verse>
				<verse number="2">O vakit koşup Simun Petrusa ve İsanın sevdiği obir şakirde geldi, ve onlara dedi: Rabbi kabirden kaldırmışlar, ve onu nereye koymuşlar, bilmiyoruz.</verse>
				<verse number="3">Ve Petrus ile öteki şakirt çıkıp kabre doğru geliyorlardı.</verse>
				<verse number="4">İkisi birbirile koşuyorlardı; fakat obir şakirt Petrustan daha çabuk koştu, önce kabre o geldi;</verse>
				<verse number="5">ve iğilerek içeri bakıp keten bezlerini yerde durmakta gördü; fakat içeri girmedi.</verse>
				<verse number="6">O vakit onun ardınca Simun Petrus da gelip kabre girdi; ve keten bezlerini yerde durmakta,</verse>
				<verse number="7">ve İsanın başında olan mendili, keten bezlerle olmıyıp ayrıca bir yerde sarılı gördü.</verse>
				<verse number="8">Ve kabre önce gelmiş olan obir şakirt de o zaman girip gördü, ve iman etti.</verse>
				<verse number="9">Çünkü İsanın ölülerden kıyam etmesi gerektir yazısını henüz bilmiyorlardı.</verse>
				<verse number="10">O vakit şakirtler yine evlerine gittiler.</verse>
				<verse number="11">Fakat Meryem ağlıyarak dışarda kabrin yanında duruyordu. Ağlarken iğilip kabrin içine baktı;</verse>
				<verse number="12">ve biri İsanın cesedinin yattığı yerin başında ve obiri ayağında oturan, beyazlar giymiş, iki melek gördü.</verse>
				<verse number="13">Onlar da kendisine: Kadın, niçin ağlıyorsun? dediler. O da onlara dedi: Çünkü Rabbimi kaldırmışlar, ve onu nereye koymuşlar bilmiyorum.</verse>
				<verse number="14">Bunu dedikten sonra, arkasına dönüp İsayı durmakta gördü; ve İsa olduğunu bilmiyordu.</verse>
				<verse number="15">İsa ona dedi: Kadın, niçin ağlıyorsun? kimi arıyorsun? O da onu bahçıvan sanıp ona dedi: Efendi, eğer onu sen götürdünse, nereye koyduğunu bana söyle, ben de onu kaldırayım.</verse>
				<verse number="16">İsa ona: Meryem! dedi. O da dönüp ona İbranice: Rabbuni, dedi; ki, Muallim demektir.</verse>
				<verse number="17">İsa ona dedi: Bana dokunma; çünkü ben daha Babanın yanına çıkmadım; fakat kardeşlerime git, ve onlara söyle: Benim Babamın ve sizin Babanızın, benim Allahımın ve sizin Allahınızın yanına çıkıyorum.</verse>
				<verse number="18">Mecdelli Meryem gelip şakirtlere Rabbi gördüğünü, ve Rabbin kendisine bunları söylediğini bildirdi.</verse>
				<verse number="19">O gün, haftanın ilk günü, akşam olunca, Yahudilerin korkusundan şakirtlerin bulundukları yerin kapıları kapalı iken, İsa geldi, ve ortada durup onlara: Size selâmet! dedi.</verse>
				<verse number="20">Bunu söyliyip onlara ellerini ve böğrünü gösterdi. Şakirtler de Rabbi görüp sevindiler.</verse>
				<verse number="21">İsa yine onlara dedi: Size selâmet! Baba beni gönderdiği gibi, ben de sizi gönderiyorum.</verse>
				<verse number="22">Bunu dediği zaman, onlara üfürdü, ve: Ruhülkudüsü alın, dedi.</verse>
				<verse number="23">Kimlerin günahlarını bağışlarsanız, onlara bağışlanmış olur, ve kimlerinkini alıkorsanız, alıkonmuş olur.</verse>
				<verse number="24">Fakat Onikilerden biri olup Didimos denilen Tomas, İsa geldiği vakit onlarla beraber değildi.</verse>
				<verse number="25">İmdi obir şakirtler ona: Rabbi gördük, dediler. Fakat o onlara dedi: Eğer ben ellerinde çivilerin yerini görmezsem, ve çivilerin yerine parmağımı koymazsam, böğrüne de elimi koymazsam, inanmam.</verse>
				<verse number="26">Sekiz gün sonra, şakirtleri yine içerde idiler, Tomas da onlarla beraber idi. Kapılar kapalı iken, İsa gelip ortada durdu, ve: Size selâmet! dedi.</verse>
				<verse number="27">Ondan sonra Tomasa dedi: Parmağını buraya getir, ve ellerime bak; elini de getir, böğrüme koy; ve imansız olma, ancak imanlı ol.</verse>
				<verse number="28">Tomas cevap verip ona: Rabbim, ve Allahım! dedi.</verse>
				<verse number="29">İsa ona dedi: Beni gördüğün için iman ettin; görmeden iman edenlere ne mutlu!</verse>
				<verse number="30">İmdi İsa kendi şakirtleri önünde başka bir çok alâmetler yaptı, ki, bu kitapta yazılmamıştır.</verse>
				<verse number="31">Fakat İsa, Allahın Oğlu Mesih olduğuna iman edesiniz, ve iman edip onun ismile sizde hayat olsun diye, bunlar yazılmıştır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">BU şeylerden sonra, İsa Taberiye denizi kenarında yine şakirtlere kendisini gösterdi; ve böylece gösterdi.</verse>
				<verse number="2">Simun Petrus, Didimos denilen Tomas, Galilenin Kana şehrinden Natanael, Zebedinin oğulları, ve onun şakirtlerinden başka ikisi birlikte idiler.</verse>
				<verse number="3">Simun Petrus onlara: Balık avına gidiyorum, dedi. Ona: Biz de seninle geliriz, dediler. Çıkıp kayığa bindiler; o gece bir şey tutmadılar.</verse>
				<verse number="4">Artık gün doğarken, İsa kıyıda durdu; fakat şakirtler İsa idiğini bilmediler.</verse>
				<verse number="5">Ve İsa onlara dedi: Çocuklar, bir yiyeceğiniz var mı? Ona: Hayır, diye cevap verdiler.</verse>
				<verse number="6">O da onlara dedi: Ağı kayığın sağ yanına atın, bulursunuz. Bunun üzerine attılar, ve balıkların çokluğundan artık ağı çekemiyorlardı.</verse>
				<verse number="7">O vakit İsanın sevdiği şakirt, Petrusa: Bu Rabdir, dedi. Simun Petrus, Rab idiğini işitince mintanına sarınıp (çünkü çıplaktı), denize atıldı.</verse>
				<verse number="8">Fakat obir şakirtler, balık ağını çekerek küçük kayıkla geldiler (zira karadan uzak değildiler, ancak iki yüz arşın kadar açıkta idiler).</verse>
				<verse number="9">İmdi karaya çıktıkları zaman, orada kömür ateşi, ve üzerine konulmuş balık, ve ekmek gördüler.</verse>
				<verse number="10">İsa onlara dedi: Şimdi tuttuğunuz balıklardan getirin.</verse>
				<verse number="11">Ve Simun Petrus kayığa bindi, ve yüz elli üç büyük balıkla dolu ağı karaya çekti; ve bu kadar olduğu halde, ağ yırtılmadı.</verse>
				<verse number="12">İsa onlara: Gelin, sabah yemeği yiyin, dedi; ve Rab idiğini bilerek şakirtlerden hiç biri ondan: Sen kimsin? diye sormağa cesaret etmiyordu.</verse>
				<verse number="13">İsa gelip ekmeği aldı, onlara verdi; öylece balığı da verdi.</verse>
				<verse number="14">İsa ölülerden kıyam ettikten sonra, şimdi bu üçüncü defadır ki, şakirtlerine göründü.</verse>
				<verse number="15">Böylece sabah yemeğini yiyince, İsa Simun Petrusa dedi: Ey Yuhanna oğlu Simun, beni bunlardan çok sever misin? Ona dedi: Evet, ya Rab, seni sevdiğimi bilirsin. İsa da ona: Kuzularımı otlat, dedi.</verse>
				<verse number="16">İkinci kere yine ona: Ey Yuhanna oğlu Simun, beni sever misin? dedi. O da ona dedi: Evet, ya Rab, seni sevdiğimi bilirsin. İsa da ona: Koyunlarımı güt, dedi.</verse>
				<verse number="17">Üçüncü kere ona dedi: Ey Yuhanna oğlu Simun, beni sever misin? Petrus üçüncü kere kendisine: Beni sever misin? dediğine kederlendi, ve ona dedi: Ya Rab, sen her şeyi bilirsin; seni sevdiğimi bilirsin. İsa da ona dedi: Koyunlarımı otlat.</verse>
				<verse number="18">Doğrusu ve doğrusu sana derim: Genç iken kendini kuşatıp istediğin yere giderdin; fakat kocayınca ellerini uzatacaksın, ve bir başkası seni kuşatıp istemediğin yere götürecek.</verse>
				<verse number="19">Bunu, ne türlü ölümle Allahı taziz edeceğine işaret etmek için söyledi. Bunu söyledikten sonra ona: Benim ardımca gel, dedi.</verse>
				<verse number="20">Petrus da dönüp İsanın sevdiği şakirdi ardınca gelmekte gördü, o şakirt ki, akşam yemeğinde İsanın göğsüne dayanıp da: Ya Rab, seni ele verecek kimdir? demişti.</verse>
				<verse number="21">Petrus bunu görüp İsaya dedi: Ya Rab, bu da ne olacak?</verse>
				<verse number="22">İsa ona dedi: Eğer ben gelinciye kadar onun durmasını istersem, bundan sana ne? sen benim ardımca gel.</verse>
				<verse number="23">Böylece: O şakirt ölmiyecektir, sözü kardeşler arasında çıktı. Fakat İsa ona: Ölmiyecektir, dememişti, ancak: Eğer ben gelinciye kadar onun durmasını istersem, bundan sana ne? demişti.</verse>
				<verse number="24">Bu şeylere şehadet eden ve bu şeyleri yazan şakirt budur; ve biliriz ki, onun şehadeti doğrudur.</verse>
				<verse number="25">İsanın yaptığı başka çok şeyler daha vardır; eğer birer birer yazılmış olsalar, yazılan kitaplar dünyaya bile sığmazdı sanırım.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="44">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">EY Teofilos, İsa, seçmiş olduğu resullere Ruhülkudüs vasıtası ile emrettikten sonra,</verse>
				<verse number="2">yukarı alındığı güne kadar gerek yapmağa, gerek öğretmeğe başladığı bütün şeyler hakkında ilk kitabı yazdım.</verse>
				<verse number="3">Elem çektikten sonra, kırk gün müddet zarfında onlara görünerek, Allahın melekûtu hakkındaki şeyleri de söyledi; ve kendisini çok bürhanlarla onlara diri gösterdi;</verse>
				<verse number="4">ve onlarla toplanıp Yeruşalimden ayrılmasınlar, fakat Babanın vadini beklesinler, diye kendilerine emretti. O vadi benden işittiniz;</verse>
				<verse number="5">çünkü Yahya su ile vaftiz etti, fakat çok gün geçmeden, siz Ruhülkudüsle vaftiz olunacaksınız, dedi.</verse>
				<verse number="6">İmdi bir araya geldikleri zaman, ondan sorup dediler: Ya Rab, İsraile kırallığı bu zamanda mı iade edeceksin?</verse>
				<verse number="7">Onlara dedi: Babanın kendi hâkimiyeti altına koyduğu zamanları yahut anları bilmek size ait değildir.</verse>
				<verse number="8">Ancak Ruhülkudüs üzerinize gelince, kudret alacaksınız; Yeruşalimde, bütün Yahudiyede, Samiriyede ve dünyanın en uzak yerine kadar şahitlerim olacaksınız.</verse>
				<verse number="9">Bu şeyleri söyledikten sonra, onlar bakarken yukarı alındı, ve bir bulut onların gözlerinden onu aldı.</verse>
				<verse number="10">Ve o giderken, gözlerini göke dikmiş oldukları esnada, işte, beyaz esvaplı iki kişi onların yanında durup dediler:</verse>
				<verse number="11">Ey Galileliler, niçin göke bakıp duruyorsunuz? Sizden göke alınan bu İsa, nasıl göke gittiğini gördünüzse, öylece gelecektir.</verse>
				<verse number="12">O zaman onlar Zeytinlik denilen dağdan Yeruşalime döndüler; o dağ Sebt günü yolu kadar Yeruşalime yakındır.</verse>
				<verse number="13">Ve girdikleri zaman Petrus, Yuhanna, Yakub ve Andreas, Filipus ve Tomas, Bartolomeus ve Matta, Alfeusun oğlu Yakub, Gayyur Simun, ve Yakubun oğlu Yahudanın oturdukları yukarı odaya çıktılar.</verse>
				<verse number="14">Bunların hepsi, kadınlar ve İsanın anası Meryem ile kardeşleri birlikte olarak daima gayretle duaya devam ederlerdi.</verse>
				<verse number="15">O günlerde, yüz yirmi kişi kadar bir cemaat bir arada iken, Petrus kardeşlerin ortasında kalkıp dedi:</verse>
				<verse number="16">Kardeşler, İsayı tutanlara kılavuzluk eden Yahuda hakkında evelce Davudun ağzı ile Ruhülkudüsün söylemiş olduğu yazı yerine gelmek gerekti.</verse>
				<verse number="17">Çünkü o bizden sayıldı ve bu hizmetten payını aldı.</verse>
				<verse number="18">(İmdi bu adam cinayet ücretile bir tarla edindi, başaşağı düşüp ortadan çatladı, bütün barsakları döküldü.</verse>
				<verse number="19">Ve bunu bütün Yeruşalimde oturanlar bilir; şöyle ki, onların dilinde o tarlaya Akeldama, yani Kan tarlası, denilir.)</verse>
				<verse number="20">Çünkü Mezmurlar kitabında yazılmıştır: “Konağı ıssız olsun, Ve içinde oturan olmasın;” ve “Memuriyetini başkası alsın.”</verse>
				<verse number="21">İmdi Rab İsanın aramıza girip çıktığı bütün zamanda,</verse>
				<verse number="22">Yahyanın vaftizinden başlıyıp bizden yukarı alındığı güne kadar, yoldaşlığımızda bulunan adamlardan biri, onun kıyamına bizimle beraber şahit olmak gerektir.</verse>
				<verse number="23">İki kişiyi lâkabı Yustus olup Barsaba denilen Yusufu, ve Mattiası ileri sürdüler.</verse>
				<verse number="24">Ve dua edip dediler: Ya Rab, sen ki, bütün insanların yüreklerini bilirsin, bu iki kişiden hangisini seçtin, onu göster de,</verse>
				<verse number="25">Yahudanın kendi yerine gitmek için bu hizmet ve resalette onun bıraktığı yeri alsın.</verse>
				<verse number="26">Onlar için kura attılar; kura Mattiasa düştü; ve on bir resuller ile sayıldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">PENTİKOST günü olduğu zaman, hepsi bir arada toplu idiler.</verse>
				<verse number="2">Zorlu bir yel esiyormuş gibi ansızın gökten bir ses geldi, ve bütün oturdukları evi doldurdu.</verse>
				<verse number="3">Ve ateşten imiş gibi bölünen diller onlara görünüp onların her biri üzerine kondu.</verse>
				<verse number="4">Hepsi Ruhülkudüsle doldu, ve kendilerine Ruhun verdiği söyleyişe göre başka başka dillerle söylemeğe başladılar.</verse>
				<verse number="5">Gök altındaki her milletten Yahudiler, dindar adamlar, Yeruşalimde oturmakta idiler.</verse>
				<verse number="6">Ve bu ses gelince, halk bir araya toplanıp şaşırdılar, çünkü her biri, onların kendi dilile söylediğini işitiyordu.</verse>
				<verse number="7">Hayran oldular, ve şaşıp dediler: İşte, söyliyen bu adamlar hep Galileli değil mi?</verse>
				<verse number="8">Ve nasıl biz, her birimiz kendi ana dilimizi işitiyoruz?</verse>
				<verse number="9">Biz, Partlar, Medler, Elâmlılar, ve Mezopotamyada, Yahudiyede hem de Kappadokyada, Pontus ve Asyada,</verse>
				<verse number="10">Frikya hem de Pamfilyada, Mısırda ve Libya semtlerinde Kirine çevresinde oturanlar, gerek Yahudi ve gerek mühtedi Romalı misafirler,</verse>
				<verse number="11">Giritliler ve Araplar, kendi dillerimizde Allahın büyük işlerini söylediklerini işitiyoruz.</verse>
				<verse number="12">Ve hepsi hayran olup birbirlerine: Bu ne olsa gerek? diye tereddüt ediyorlardı.</verse>
				<verse number="13">Fakat başkaları eğlenip dediler: Onlar yeni şarapla dolmuşlar.</verse>
				<verse number="14">Fakat Petrus Onbirlerle beraber ayağa kalktı, ve sesini yükseltip onlara hitap etti: Ey Yahudiler, ve bütün Yeruşalimde oturanlar, bu size malûm olsun, ve sözlerime kulak verin.</verse>
				<verse number="15">Zira bunlar sandığınız gibi sarhoş değildir; çünkü günün üçüncü saatidir.</verse>
				<verse number="16">Fakat bu olan Yoel peygamber vasıtası ile söylenmiştir:</verse>
				<verse number="17">“Ve son günlerde vaki olacak ki, Allah diyor, Bütün beşer üzerine Ruhumdan dökeceğim; Oğullarınız da kızlarınız da peygamberlik edecekler, Ve gençleriniz rüyetler görecekler, İhtiyarlarınız da ruyalar görecekler;</verse>
				<verse number="18">O günlerde kullarım üzerine de cariyelerim üzerine de, Ruhumdan dökeceğim; ve peygamberlik edecekler.</verse>
				<verse number="19">Ve yukarıda gökte hârikalar, Aşağıda yeryüzünde de alâmetler, Kan ve ateş ve duman buğusu vereceğim.</verse>
				<verse number="20">Rabbin günü, o büyük ve şöhretli gün gelmeden önce, Güneş karanlığa, ve ay kana döndürülecek;</verse>
				<verse number="21">Ve vaki olacak ki, her kim Rabbin ismini çağırırsa, kurtulacaktır.”</verse>
				<verse number="22">Ey İsrail erleri, bu sözleri dinleyin: Nâsıralı İsayı, onun vasıtası ile Allahın aranızda yaptığı kudretli işler, hârikalar ve alâmetlerle size Allah tarafından tasdik edilmiş olan adam, nasıl ki, siz kendiniz de bilirsiniz,</verse>
				<verse number="23">Allahın mukadder muradı ve ezelî ilmile ele verilmiş olarak günahkârlar elile onu haça gerdiniz, ve öldürdünüz;</verse>
				<verse number="24">Allah ölüm acılarını çözerek onu kıyam ettirdi; çünkü onun ölüm tarafından tutulması mümkün değildi.</verse>
				<verse number="25">Zira Davud onun için diyor: “Rabbi daima önümde gördüm; Çünkü sarsılmıyayım diye, o benim sağımdadır;</verse>
				<verse number="26">Bunun için yüreğim mesrur oldu, ve dilim çok sevindi; Bedenim de ümitle oturacak;</verse>
				<verse number="27">Çünkü sen canımı ölüler diyarına terketmezsin, Ve Mukaddesini çürüklük görmeğe bırakmazsın.</verse>
				<verse number="28">Hayat yollarını bana bildirdin; Didarınla beni meserretle dolduracaksın.”</verse>
				<verse number="29">Kardeşler, size büyük ata Davud için açıkça demek gerektir ki, hem öldü, hem gömüldü, ve kabri bugüne kadar yanımızdadır.</verse>
				<verse number="30">İmdi peygamber olduğundan, ve kendi tahtı üzerine sulbünün semeresinden birini oturtacağını Allahın kendisine and ile kasem ettiğini bildiğinden</verse>
				<verse number="31">önceden görüp, o ne ölüler diyarına bırakıldı, ne de bedeni çürüme gördü, diye Mesihin kıyamı hakkında söyledi.</verse>
				<verse number="32">Bu İsayı Allah kıyam ettirdi; ve biz hepimiz bunun şahitleriyiz.</verse>
				<verse number="33">İmdi Allahın sağ elile yükseltilmiş, Babadan Ruhülkudüs vadini almış olup sizin bu gördüğünüzü ve işittiğinizi döktü.</verse>
				<verse number="34">Çünkü Davud göklere çıkmadı; fakat kendisi diyor: “Rab Rabbime dedi:</verse>
				<verse number="35">Ben senin düşmanlarını ayaklarının basamağı yapıncıya kadar, Sağımda otur.”</verse>
				<verse number="36">İmdi bütün İsrail evi gerçekten bilsin ki, kendisini haça gerdiğiniz bu İsayı Allah hem Rab hem Mesih etmiştir.</verse>
				<verse number="37">Bunu işitince, yürekleri iğnelenip Petrusa ve obir resullere dediler: Kardeşler, ne yapalım?</verse>
				<verse number="38">Petrus da onlara dedi: Tövbe edin; ve günahlarınızın bağışlanması için her biriniz İsa Mesihin ismile vaftiz olunsun; ve Ruhülkudüs vergisini alacaksınız.</verse>
				<verse number="39">Çünkü vait, size ve çocuklarınıza, ve uzakta olanların hepsine, Allahımız Rabbin kendisine çağıracağı ne kadar adam varsa, onlaradır.</verse>
				<verse number="40">Ve başka bir çok sözlerle şehadet edip onları teşvik ederek: Bu sapık nesilden kendinizi kurtarın, dedi.</verse>
				<verse number="41">İmdi onun sözünü kabul edenler vaftiz olundular; ve o gün üç bin kadar can onlara katıldı.</verse>
				<verse number="42">Resullerin taliminde ve müşareketinde, ekmek kırmakta ve dualarda devam ediyorlardı.</verse>
				<verse number="43">Her cana korku düştü; ve resuller vasıtası ile çok hârikalar ve alâmetler oluyordu.</verse>
				<verse number="44">Bütün iman edenler bir arada olup her şeyleri müşterekti;</verse>
				<verse number="45">mallarını ve mülklerini satıp onları hepsine herkesin ihtiyacına göre dağıtıyorlardı.</verse>
				<verse number="46">Her gün birlikte mabede devam edip evde ekmek kırarak sevinçle ve yürek sadeliğile yemek yiyorlardı.</verse>
				<verse number="47">Allaha hamdederek bütün kavm indinde lûtuf bulmakta idiler. Rab da kurtulanları günden güne onlara katıyordu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">PETRUS ile Yuhanna dua vakti olan dokuzuncu saatte mabede çıkıyorlardı.</verse>
				<verse number="2">Anadan doğma topal bir adam götürülmekte idi, mabede girenlerden sadaka dilenmek için her gün onu mabedin Güzel denilen kapısı yanına koyarlardı;</verse>
				<verse number="3">ve mabede girmek üzre olan Petrus ile Yuhannayı görüp sadaka istedi.</verse>
				<verse number="4">Petrus da Yuhanna ile ona göz dikip: Bize bak, dedi.</verse>
				<verse number="5">Ve adam onlardan bir şey almağı umarak kendilerine dikkat ediyordu.</verse>
				<verse number="6">Fakat Petrus dedi: Bende gümüş ve altın yoktur; ancak bende olanı sana veriyorum. Nâsıralı İsa Mesih ismile yürü!</verse>
				<verse number="7">Ve sağ elinden onu tutup kaldırdı; ve hemen ayakları ve topuk kemikleri kuvvet buldu.</verse>
				<verse number="8">Sıçrıyıp ayakta durdu ve yürümeğe başladı; gezinip sıçrıyarak ve Allaha hamdederek onlarla mabede girdi.</verse>
				<verse number="9">Bütün kavm onu yürümekte ve Allaha hamdetmekte gördüler;</verse>
				<verse number="10">ve onu tanıdılar, mabedin Güzel kapısında sadaka için oturan adam bu idi; ve ona vaki olandan ötürü hayret ve şaşkınlıkla doldular.</verse>
				<verse number="11">Ve adam, Petrus ile Yuhannayı tutmakta iken, bütün kavm şaşarak, Süleymanın Eyvanı denilen yere, onların yanına koştular.</verse>
				<verse number="12">Petrus bunu görünce, kavma cevap verdi: Ey İsrail erleri, niçin buna şaşıyorsunuz? Yahut biz kendi kudretimiz veya takvamızla onu yürütmüşüz gibi, bize niçin göz dikiyorsunuz?</verse>
				<verse number="13">İbrahimin, İshakın ve Yakubun Allahı, atalarımızın Allahı, kendi Kulu İsayı taziz etti; onu siz ele verdiniz, ve Pilatus onu salıvermeğe karar vermişken, Pilatusun önünde onu inkâr ettiniz.</verse>
				<verse number="14">Ve o Mukaddesi ve Salihi inkâr edip bir katilin size bağışlanmasını istediniz.</verse>
				<verse number="15">Ve hayat Reisini öldürdünüz; Allah onu ölülerden kıyam ettirdi; bunun şahitleri biziz.</verse>
				<verse number="16">Onun ismine olan iman ile bu gördüğünüz ve bildiğiniz adamı onun ismi kuvvetlendirdi; ve onun vasıtası ile olan iman hepinizin karşısında o adama bu tam sağlığı verdi.</verse>
				<verse number="17">Şimdi, ey kardeşler, biliyorum ki, reisleriniz gibi, siz de bunu bilmiyerek işlediniz;</verse>
				<verse number="18">ve Allah Mesihinin elem çekeceğine dair bütün peygamberlerin ağzı ile önceden haber verdiği şeyleri böylece yerine getirdi.</verse>
				<verse number="19">İmdi günahlarınızın silinmesi için tövbe edin, ve dönün, ta ki, Rabbin önünden tazelenmek vakitleri gelsin;</verse>
				<verse number="20">ve size tayin olunan Mesih İsayı göndersin;</verse>
				<verse number="21">Allahın kadimden beri mukaddes peygamberlerinin ağzı ile söylediği bütün şeylerin iadesine kadar, gök onu kabul etmek gerektir.</verse>
				<verse number="22">Gerçek Musa demiştir: “Rab Allah size kardeşleriniz arasından benim gibi bir peygamber çıkaracak; bütün şeylerde, size her ne söylerse, onu dinliyeceksiniz.”</verse>
				<verse number="23">“Ve vaki olacaktır ki, kavmdan o peygamberi dinlemiyen her can helâk edilecektir.”</verse>
				<verse number="24">Ve bütün peygamberler, Samuel, ve sıra ile gelenlerden beri söyliyenlerin hepsi de, bu günleri ilân ettiler.</verse>
				<verse number="25">Siz peygamberlerin, ve İbrahime: “Yerin bütün aileleri senin neslinde mubarek kılınacaktır,” diye Allahın atalarınızla kestiği ahdin oğullarısınız.</verse>
				<verse number="26">Allah her birinizi kötülüklerinden döndürmekle mubarek kılsın diye, Kulunu kıyam ettirip önce size gönderdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VE onlar kavma söylerken, kâhinler, mabedin kumandanı ve Sadukiler, kavma öğreterek</verse>
				<verse number="2">İsada ölülerden kıyamı ilân eyledikleri için, çok gücenerek üzerlerine geldiler.</verse>
				<verse number="3">Ve onlara el attılar, ve ertesi güne kadar hapishaneye koydular; çünkü zaten akşamdı.</verse>
				<verse number="4">Fakat sözü işitenlerin bir çoğu iman ettiler; ve adamların sayısı beş bin kadar oldu.</verse>
				<verse number="5">Ve ertesi gün vaki oldu ki, reisleri, ihtiyarları ve yazıcıları Yeruşalimde toplandılar;</verse>
				<verse number="6">başkâhin Hanna, Kayafa, Yuhanna, İskender ve başkâhinin akrabasından olanların hepsi orada idiler.</verse>
				<verse number="7">Ve onları ortada durdurdukları zaman, sordular: Siz hangi kudretle, yahut hangi isimle bunu yaptınız?</verse>
				<verse number="8">O zaman Petrus Ruhülkudüsle dolu olup onlara dedi: Ey kavmın reisleri, ve ihtiyarlar,</verse>
				<verse number="9">eğer biz bugün hasta adama olan iyi iş, ve ne ile şifa bulduğu hakkında tahkik olunuyorsak,</verse>
				<verse number="10">hepinize, ve bütün İsrail kavmına malûm olsun ki, haça gerdiğiniz, ve Allahın ölülerden kıyam ettirdiği Nâsıralı İsa Mesihin ismile bu adam karşınızda sağlam duruyor.</verse>
				<verse number="11">Bu o taştır ki, siz yapıcılar tarafından tahkir edilip köşenin başı oldu.</verse>
				<verse number="12">Ve başka hiç birinde kurtuluş yoktur; çünkü gök altında adamlar arasında verilmiş başka bir isim yoktur ki, onunla kurtulabilelim.</verse>
				<verse number="13">Onlar da Petrusun ve Yuhannanın cesaretini gördükleri, ve okumamış, avamdan adamlar olduklarını anladıkları zaman, şaştılar; ve onların İsa ile beraber bulunmuş olduklarını bildiler.</verse>
				<verse number="14">Ve şifa bulan adamı onlarla beraber durmakta görerek buna karşı söyliyemediler.</verse>
				<verse number="15">Fakat Millet meclisinden çıkmalarını kendilerine emrettikten sonra, aralarında öğütleşip dediler:</verse>
				<verse number="16">Bu adamlara ne yapalım? çünkü onların elile belli bir alâmet yapıldığı bütün Yeruşalimde oturanlara aşikârdır; ve inkâr edemeyiz.</verse>
				<verse number="17">Fakat kavm arasında daha çok yayılmasın diye onları tehdit edelim de artık bu isimle kimseye söz söylemesinler.</verse>
				<verse number="18">Ve onları çağırıp katiyyen İsa ismile söz söyliyip öğretmesinler diye tenbih ettiler.</verse>
				<verse number="19">Fakat Petrus ve Yuhanna cevap verip onlara dediler: Sizi Allahtan ziyade dinlemek Allah gözünde doğru mudur? siz hükmedin;</verse>
				<verse number="20">çünkü biz gördüğümüz ve işittiğimiz şeyleri söylememek elimizde değildir.</verse>
				<verse number="21">Ve kavmdan dolayı onları nasıl cezalandıracaklarını bilmiyerek, kendilerini daha çok tehdit ettikten sonra, salıverdiler, çünkü herkes olan işten dolayı Allahı taziz ediyordu.</verse>
				<verse number="22">Çünkü üzerinde şifa alâmeti vaki olan adam kırk yaşını geçmişti.</verse>
				<verse number="23">Onlar salıverildikten sonra, arkadaşlarına geldiler, kendilerine başkâhinlerin ve ihtiyarların bütün dediklerini onlara bildirdiler.</verse>
				<verse number="24">Ve onlar bunu işitince Allaha birlikte ses yükseltip dediler: Ya Rab, sen ki, gökü, yeri, denizi ve içlerindeki her şeyi yarattın,</verse>
				<verse number="25">sen Ruhülkudüs vasıtası ile, atamız Davud kulunun ağzı ile, dedin: “Niçin Milletler kaynaştılar, Ve ümmetler boş şeyler kuruntu ettiler?</verse>
				<verse number="26">Dünyanın kıralları saf bağladılar, Ve hükümdarlar bir arada, Rabbe karşı ve Mesihine karşı toplandılar.”</verse>
				<verse number="27">Çünkü senin elinin ve muradının vaki olmasını evelden takdir ettiği şeylerin hepsini yapmak için Hirodes, ve Pontuslu Pilatus,</verse>
				<verse number="28">Milletler ve İsrail kavmları ile, meshettiğin mukaddes Kulun İsaya karşı, gerçek bu şehirde bir araya toplandılar.</verse>
				<verse number="29">Ve şimdi, ya Rab, onların tehditlerine bak, mukaddes Kulun İsanın ismile alâmetler ve hârikalar olsun diye şifa vermek için elini uzattığın zaman,</verse>
				<verse number="30">kullarına da senin sözünü bütün cesaretle söylemeği ihsan eyle.</verse>
				<verse number="31">Onlar dua ettikten sonra, toplanmış oldukları yer sarsıldı; hepsi Ruhülkudüsle doldular, ve Allahın sözünü cesaretle söyliyorlardı.</verse>
				<verse number="32">İman edenlerin cemaati tek yürek ve tek can idi; ve hiç biri kendisinin olan şeyler için: Benimdir, demiyordu; fakat her şey onlar için müşterekti.</verse>
				<verse number="33">Ve resuller büyük kuvvetle Rab İsanın kıyamına şehadet ediyorlardı; ve hepsinin üzerinde büyük lûtuf vardı.</verse>
				<verse number="34">Çünkü aralarında yoksul kimse yoktu; zira tarlaları yahut evleri olanların hepsi satıp, satılmış olan şeylerin bedellerini getirerek</verse>
				<verse number="35">resullerin ayakları önüne koyuyorlardı; ve her birine ihtiyacına göre dağıtılıyordu.</verse>
				<verse number="36">Resuller tarafından Barnabas (ki, tercüme olunursa, Teselli oğlu demektir) lâkabı ile anılan aslı Kıbrıslı Yusufun, Levili bir adamın, tarlası vardı;</verse>
				<verse number="37">ve onu sattı, ve parayı getirip resullerin ayakları önüne koydu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">FAKAT Hananya denilen adamın biri, karısı Safira ile bir mülk sattılar,</verse>
				<verse number="2">karısının da haberi olarak değerinden bir kısmını kendine ayırdı, ve bir kısmını götürüp resullerin ayakları önüne koydu.</verse>
				<verse number="3">Fakat Petrus dedi: Ey Hananya, niçin Şeytan senin yüreğini doldurdu da Ruhülkudüse yalan söyliyip tarlanın değerinden bir kısmını kendine ayırdın?</verse>
				<verse number="4">Kaldığı halde sana kalmıyor muydu? ve satıldıktan sonra, senin hükmünde değil miydi? Nasıl oldu da yüreğine bu şeyi koydun? İnsanlara değil, ancak Allaha yalan söyledin.</verse>
				<verse number="5">Hananya bu sözleri işitince, düşüp ruhu verdi; ve bütün işitenler üzerine büyük korku düştü.</verse>
				<verse number="6">Gençler kalkıp onu kefenlediler, ve dışarı çıkarıp gömdüler.</verse>
				<verse number="7">Ve vaki oldu ki, hemen üç saat kadar ara ile karısı da, vaki olanı bilmiyerek içeri girdi.</verse>
				<verse number="8">Petrus ona cevap verdi: Tarlayı o kadara mı sattınız? bana söyle. O da: Evet, o kadara, dedi.</verse>
				<verse number="9">Fakat Petrus ona dedi: Nasıl oldu da Rabbin Ruhunu denemek için aranızda sözbirliği ettiniz? İşte, kocanı gömenlerin ayakları kapıdadır, seni de dışarı götüreceklerdir.</verse>
				<verse number="10">O da hemen Petrusun ayakları yanına düşüp ruhu verdi; ve gençler içeri girip onu ölmüş buldular; ve dışarı çıkararak kocasının yanına gömdüler.</verse>
				<verse number="11">Bütün kilise üzerine, ve bütün bu şeyleri işitenler üzerine büyük korku düştü.</verse>
				<verse number="12">Resullerin ellerile kavm arasında çok alâmetler ve hârikalar oluyordu; ve hepsi birlikte Süleymanın Eyvanında bulunuyorlardı.</verse>
				<verse number="13">Fakat obirlerinden kimse onlara katılmağa cesaret etmiyordu; kavm ise onları tazim ediyordu;</verse>
				<verse number="14">iman eden daha bir çok erkekler ve kadınlar Rabbe katılıyorlardı;</verse>
				<verse number="15">şöyle ki, Petrus geçtiği zaman, hiç olmazsa onun gölgesi onların birini gölgelendirsin, diye hastaları sokaklara çıkarıp döşekler ve kerevetler üzerine koyarlardı.</verse>
				<verse number="16">Yeruşalim etrafında olan şehirlerin ahalisi de hastaları ve murdar ruhlardan azap çekenleri getirerek toplandılar; onların hepsi şifa buldular.</verse>
				<verse number="17">Başkâhin ve bütün beraberinde olanlar (ki, Sadukiler fırkasından idiler) kalkıp kıskançlıkla doldular,</verse>
				<verse number="18">ve resuller üzerine el atıp onları umumî hapishaneye koydular.</verse>
				<verse number="19">Fakat Rabbin bir meleği geceleyin zindan kapılarını açtı, ve onları dışarı çıkarıp dedi:</verse>
				<verse number="20">Gidin, ve mabette durup bu Hayatın bütün sözlerini kavma söyleyin.</verse>
				<verse number="21">Ve onlar bunu işitince, gün doğarken mabede girip öğrettiler. Ve başkâhin ve beraberinde olanlar gelip Millet meclisini ve İsrail oğullarının bütün ayanını bir araya çağırdılar, ve onları getirsinler diye hapishaneye adam gönderdiler.</verse>
				<verse number="22">Fakat memurlar geldikleri zaman, zindanda onları bulmadılar, ve dönerek haber verip dediler:</verse>
				<verse number="23">Hapishaneyi sıkıca kapalı, ve muhafızları kapıların önünde durmakta bulduk; fakat açınca içerde kimseyi bulmadık.</verse>
				<verse number="24">Mabedin kumandanı ve başkâhinler bu sözleri işitince: Bu ne olabilir? diye onlar hakkında tereddüt ettiler.</verse>
				<verse number="25">Ve bir adam gelerek onlara haber verdi: İşte, zindana koyduğunuz adamlar mabette durup halka öğretiyorlar.</verse>
				<verse number="26">Bunun üzerine kumandan memurlarla beraber gitti, ve onları zorlamıyarak getirdi; çünkü taşlanırız diye kavmdan korkuyorlardı.</verse>
				<verse number="27">Ve onları getirip Millet meclisinin önünde durdurdular. Ve başkâhin onlara sorup dedi:</verse>
				<verse number="28">Bu isim ile öğretmeyin, diye size sıkı tenbih ettik; ve işte, öğretişiniz ile Yeruşalimi doldurdunuz, ve bu adamın kanını üzerimize getirmek niyetindesiniz.</verse>
				<verse number="29">Fakat Petrus ve resuller cevap verip dediler: İnsanlardan ziyade Allaha itaat etmek gerektir.</verse>
				<verse number="30">Sizin ağaca asarak öldürdüğünüz İsayı atalarımızın Allahı kıyam ettirdi.</verse>
				<verse number="31">Allah onu kendi sağ elile Reis ve Kurtarıcı olarak yükseltti, ta ki, İsraile tövbe ve günahların bağışlanmasını versin.</verse>
				<verse number="32">Biz bu şeylerin şahitleriyiz; ve ona itaat edenlere Allahın verdiği Ruhülkudüs de şahittir.</verse>
				<verse number="33">Fakat onlar bunu işitince, çok kızıp resulleri öldürmeyi kurdular.</verse>
				<verse number="34">Fakat şeriat müderrisi, ve bütün kavmın muteber tuttuğu Gamaliel denilen bir Ferisi, Millet meclisinde kalktı, ve resulleri biraz dışarı çıkarsınlar diye emretti.</verse>
				<verse number="35">Ve onlara dedi: Ey İsrail erleri, bu adamlar hakkında yapmak üzre olduğunuz şeyden dolayı sakının.</verse>
				<verse number="36">Çünkü bu günlerden önce Tevdas, kendisini bir şeymiş gibi göstererek ayaklandı, ona dört yüz kişi kadar katıldılar, kendisi öldürülüp ona itaat edenlerin hepsi dağıldılar, ve yok oldular.</verse>
				<verse number="37">Ondan sonra tahrir günlerinde, Galileli Yahuda ayaklandı, ve bir kavmı peşine taktı; o da helâk oldu, ve hep ona itaat edenler dağıldılar.</verse>
				<verse number="38">Ve şimdi size derim: Bu adamlardan vazgeçin, ve onları bırakın ki, Allaha karşı da cenk ediciler olmıyasınız; çünkü bu niyet veya bu iş insanlardan ise, bozulacaktır;</verse>
				<verse number="39">fakat Allahtan ise, onları bozmağa sizin gücünüz yetmez.</verse>
				<verse number="40">Ona kandılar, ve resulleri çağırıp onları dövdükten sonra, İsanın ismile söylemesinler diye tenbih ettiler, ve salıverdiler.</verse>
				<verse number="41">Böylece onlar o İsim için hakaret görmeğe lâyık sayıldıklarına sevinerek, Millet meclisi önünden çıktılar.</verse>
				<verse number="42">Ve her gün mabette ve evde öğretmekten ve İsa Mesihi müjdelemekten vazgeçmiyorlardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">ŞAKİRTLERİN çoğalmakta olduğu o günlerde, Yunanca konuşan Yahudilerden İbranîlere karşı mırıldanma oldu; çünkü kendi dullarına gündelik yardımda bakılmıyordu.</verse>
				<verse number="2">Ve Onikiler, şakirtler cemaatini yanlarına çağırıp dediler: Allahın sözünü bırakıp sofralara hizmet etmemiz iyi değil.</verse>
				<verse number="3">İmdi ey kardeşler, haklarında iyi şehadet olunan Ruh ve hikmetle dolu yedi kişi aranızda araştırın; onları bu işe tayin edelim.</verse>
				<verse number="4">Biz ise, duada ve sözün hizmetinde gayretle devam ederiz.</verse>
				<verse number="5">Ve bu söz bütün cemaate hoş göründü; ve iman ve Ruhülkudüsle dolu bir adam olan İstefanosu ve Filipusu, Prohorosu, Nikanoru, Timonu, Parminası ve Antakyalı mühtedi Nikolaosu seçtiler;</verse>
				<verse number="6">onları resuller önünde durdurdular; resuller de dua ettikten sonra, onlar üzerine ellerini koydular.</verse>
				<verse number="7">Allahın sözü büyüyordu, ve Yeruşalimde şakirtlerin sayısı çok artıyordu. Kâhinlerden bir çoğu da imana itaat ediyorlardı.</verse>
				<verse number="8">İstefanos inayet ve kudretle dolu olarak kavm arasında büyük hârikalar ve alâmetler yapıyordu.</verse>
				<verse number="9">Ve Libertinler havrası denilen havradan, ve Kirinelilerden, ve İskenderiyelilerden, Kilikyadan ve Asyadan olanlardan bazıları kalkıp İstefanos ile çekişiyorlardı,</verse>
				<verse number="10">ve onun sözündeki hikmet ve Ruha karşı koyamıyorlardı.</verse>
				<verse number="11">O zaman adamlar ayarttılar, ve bunlar: Musa ve Allaha karşı küfrettiğini biz işittik, dediler.</verse>
				<verse number="12">Kavmı, ihtiyarları ve yazıcıları kışkırttılar, ve üzerine gelerek onu tutup Millet meclisine götürdüler;</verse>
				<verse number="13">ve yalancı şahitler koydular ve bunlar dediler: Bu adam şu mukaddes yere, ve şeriate karşı sözler söylemekten vazgeçmiyor;</verse>
				<verse number="14">çünkü bu Nâsıralı İsa bu yeri harap edecek, ve Musanın bize verdiği âdetleri değiştirecektir, dediğini işittik.</verse>
				<verse number="15">Millet meclisinde oturanların hepsi onun üzerine gözlerini dikerek, yüzünü bir melek yüzü gibi gördüler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">BAŞKÂHİN: Bu şeyler böyle midir? dedi.</verse>
				<verse number="2">O da dedi: Kardeşler ve babalar, dinleyin. Atamız İbrahim Haranda oturmazdan önce, Mezopotamyada bulunduğu zaman, izzet Allahı kendisine göründü,</verse>
				<verse number="3">ve ona dedi: Memleketinden, ve akrabanın yanından çık, ve sana göstereceğim memlekete gel.</verse>
				<verse number="4">O zaman Kildanîlerin memleketinden çıkıp Haranda oturdu; ve babası öldükten sonra, oradan şimdi oturduğunuz memlekete Allah onu getirdi.</verse>
				<verse number="5">Ve orada kendisine miras olarak ayak koyacak yer bile vermedi; ve daha çocuğu yok iken, orayı kendisine ve kendisinden sonra zürriyetine mülk olarak vermeği vadetti.</verse>
				<verse number="6">Allah şöyle dedi: Yabancı memlekette dört yüz yıl zürriyetin garip olacaktır, ve onu köle edecekler, ona cefa eyliyeceklerdir.</verse>
				<verse number="7">Allah dedi: Ve kölelik edecekleri millete ben hükmedeceğim; ve bu şeylerden sonra çıkıp bu yerde bana kulluk edeceklerdir.</verse>
				<verse number="8">Ve ona sünnet ahdini verdi; ve böylece İbrahim İshakın babası olup onu sekizinci günde sünnet etti; ve İshak Yakubun, Yakub da on iki büyük ataların babası oldu.</verse>
				<verse number="9">Ve büyük atalar Yusufu kıskanarak Mısıra sattılar; ve Allah onunla idi,</verse>
				<verse number="10">ve onu bütün sıkıntılarından kurtardı, ve Mısır kıralı Firavun önünde ona inayet ve hikmet verdi; o da kendisini Mısırın ve bütün evinin üzerine vali etti.</verse>
				<verse number="11">Ve bütün Mısır ve Kenân memleketi üzerine kıtlık ve büyük sıkıntı geldi; ve atalarımız yiyecek bulmuyorlardı.</verse>
				<verse number="12">Fakat Yakub Mısırda buğday olduğunu işitince, ilk defa atalarımızı gönderdi.</verse>
				<verse number="13">Ve ikinci defada, Yusuf kardeşlerine bildirildi, ve Yusufun soyu Firavuna belli oldu.</verse>
				<verse number="14">Yusuf da gönderip babası Yakubu ve bütün akrabası, yetmiş beş canı, çağırdı.</verse>
				<verse number="15">Ve Yakub Mısıra indi; kendisi ve atalarımız öldüler;</verse>
				<verse number="16">ve Şekeme götürülüp İbrahimin Şekemde Hamor oğullarından gümüş pahası ile satın aldığı kabre konuldular.</verse>
				<verse number="17">Fakat Allahın İbrahime ettiği vadin vakti yaklaştığı zaman, kavm Mısırda büyüyüp çoğalmıştı;</verse>
				<verse number="18">o vakte kadar ki, Mısır üzerine Yusufu tanımıyan başka bir kıral çıktı.</verse>
				<verse number="19">O kıral soyumuza hile etti, ve yaşamasınlar diye çocuklarını dışarı atmaları için babalarımıza cefa eyledi.</verse>
				<verse number="20">Musa o zamanda doğdu, ve gayet güzeldi; üç ay babası evinde beslendi;</verse>
				<verse number="21">ve dışarı atıldığı zaman, Firavunun kızı onu kaldırıp kendisine oğul olsun diye besledi.</verse>
				<verse number="22">Musa Mısırlıların her hikmetinde öğretilip sözlerinde ve işlerinde kudretli idi.</verse>
				<verse number="23">Fakat kırk yaşı dolmak vakitlerinde yüreğine kardeşleri, İsrail oğullarını, yoklamak arzusu geldi.</verse>
				<verse number="24">Ve haksızlık çeken birini görüp onu müdafaa etti, ve Mısırlıyı vurup ezilenin öcünü aldı.</verse>
				<verse number="25">Allahın kendi elile onlara kurtuluş vermekte olduğunu kardeşleri anladılar sanıyordu; fakat anlamadılar.</verse>
				<verse number="26">Ertesi gün onlar çekişmekte iken onlara göründü, ve kendilerini barıştırmak istiyip dedi: Efendiler, siz kardeşlersiniz, niçin birbirinize gaddarlık ediyorsunuz?</verse>
				<verse number="27">Fakat komşusuna gadreden adam onu itip dedi: Seni üzerimize kim reis veya hâkim etti?</verse>
				<verse number="28">Dün Mısırlıyı öldürdüğün gibi, beni de öldürmek mi istiyorsun?</verse>
				<verse number="29">Bu söz üzerine Musa kaçtı, ve Midyan memleketinde konuk olup orada iki oğul babası oldu.</verse>
				<verse number="30">Ve kırk yıl dolunca Sina dağı çölünde çalı ateşi alevinde kendisine bir melek göründü.</verse>
				<verse number="31">Ve Musa gördüğü zaman, bu görünüşe şaştı, ve bakmak için yaklaşınca, Rabbin sesi geldi:</verse>
				<verse number="32">Ben senin atalarının Allahı, İbrahimin, İshakın, ve Yakubun Allahıyım. Musayı titreme alıp bakmağa cesaret edemiyordu.</verse>
				<verse number="33">Ve Rab ona dedi: Ayaklarından çarıkları çıkar; çünkü üzerinde durduğun yer mukaddes topraktır.</verse>
				<verse number="34">Gerçekten Mısırda olan kavmımın sıkıntısını gördüm, ve onun iniltisini işittim, onları kurtarmağa indim; şimdi gel, seni Mısıra göndereceğim.</verse>
				<verse number="35">Seni kim reis veya hâkim etti? diyerek istemedikleri bu Musayı, Allah çalıda kendisine görünen meleğin elile reis ve kurtarıcı olarak gönderdi.</verse>
				<verse number="36">Bu adam Mısırda, ve Kızıl Denizde, ve kırk yıl çölde hârikalar ve alâmetler yaparak onları çıkardı.</verse>
				<verse number="37">İsrail oğullarına: “Allah size kardeşlerinizden benim gibi bir peygamber çıkaracaktır,” diyen o Musadır.</verse>
				<verse number="38">Sina dağında kendisine söyliyen melek ile ve atalarımız ile çöldeki kilisede olan odur, o ki, bize vermek üzre diri sözler aldı.</verse>
				<verse number="39">Ve atalarımız ona itaat etmek istemiyip kendisini reddederek yüreklerile Mısıra döndüler.</verse>
				<verse number="40">Ve Haruna dediler: “Önümüzden gidecek bize ilâhlar yap; çünkü bizi Mısır diyarından çıkaran o Musaya ne oldu bilmiyoruz.”</verse>
				<verse number="41">O günlerde bir buzağı yaptılar; puta kurban takdim edip ellerinin işlerile sevindiler.</verse>
				<verse number="42">Ve Allah döndü, ve onları gök ordusuna kulluk etmeğe bıraktı; nitekim peygamberlerin kitabında yazılmıştır: “Ey İsrail evi, kırk yıl çölde Bana mı zebihalar ve kurbanlar takdim ettiniz?</verse>
				<verse number="43">Ve Molokun çardağını, Ve Refan ilâhının yıldızını, Onlara tapmak için yaptığın suretleri taşıdınız; Ve sizi Babilden öte götüreceğim.”</verse>
				<verse number="44">Şehadet çadırını gördüğü örneğe göre yapsın diye, Musaya söylemiş olanın emrettiği gibi, şehadet çadırı çölde atalarımızda idi.</verse>
				<verse number="45">Atalarımız sırası ile alarak Yeşu ile beraber milletlerin mülküne onu getirdiler; o milletleri Allah Davudun günlerine kadar atalarımızın önünden kovdu.</verse>
				<verse number="46">Davud Allah indinde inayet bulup Yakubun Allahına bir mesken bulmak diledi.</verse>
				<verse number="47">Fakat Süleyman ona bir ev yaptı.</verse>
				<verse number="48">Lâkin Yüce Olan el ile yapılan evlerde oturmaz; nitekim peygamber diyor:</verse>
				<verse number="49">“Tahtım gök, ve ayaklarıma basamak yerdir; Siz bana nasıl bir ev yaparsınız? Rab diyor; Yahut neresi rahatım yeri?</verse>
				<verse number="50">Bütün bunları yapan benim elim değil mi?”</verse>
				<verse number="51">Ey boyunları sert, yürekleri ve kulakları sünnetsiz adamlar! Siz daima Ruhülkudüse karşı duruyorsunuz; atalarınızın ettiği gibi siz de ediyorsunuz.</verse>
				<verse number="52">Atalarınız peygamberlerin hangisine eza etmediler? ve o Salihin geleceğini önceden bildirenleri öldürdüler; siz de şimdi onun hainleri ve katilleri oldunuz.</verse>
				<verse number="53">Siz ki, şeriati meleklerin tertip ettikleri gibi aldınız, ve tutmadınız.</verse>
				<verse number="54">Onlar bu şeyleri işitince çok kızıp üzerine diş gıcırdattılar.</verse>
				<verse number="55">Fakat o, Ruhülkudüsle dolu olup gözlerini göke dikerek Allahın celâlini, ve Allahın sağında durmakta olan İsayı gördü,</verse>
				<verse number="56">ve dedi: İşte, gökleri açılmış, ve İnsanoğlunu Allahın sağında durmakta görüyorum.</verse>
				<verse number="57">Fakat onlar yüksek sesle bağırıp kulaklarını tıkadılar, ve hep birden üzerine saldırdılar;</verse>
				<verse number="58">ve onu şehirden dışarı atıp taşladılar; ve şahitler kendi esvaplarını Saul denilen bir gencin ayakları yanına koydular.</verse>
				<verse number="59">İstefanos: Ya Rab İsa, ruhumu al, diyerek dua etmekte iken onu taşladılar.</verse>
				<verse number="60">Diz çöküp yüksek sesle: Ya Rab, onlara bu günahı yükleme, dedi. Ve bunu söyleyince uykuya vardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE onun öldürülmesine Saul razı olmuştu. O günde Yeruşalimde olan kiliseye karşı büyük eza oldu; resullerden başka, hepsi Yahudiye ve Samiriye memleketlerinde her yana dağıldılar.</verse>
				<verse number="2">Dindar adamlar İstefanosu gömdüler, ve ona büyük yas tuttular.</verse>
				<verse number="3">Fakat Saul evden eve girerek kiliseyi perişan ediyordu; ve erkekleri ve kadınları sürükliyip zindana atıyordu.</verse>
				<verse number="4">İmdi dağılanlar sözü müjdeliyerek dolaştılar.</verse>
				<verse number="5">Ve Filipus Samiriye şehrine inip onlara Mesihi ilân etti.</verse>
				<verse number="6">Ve yapmakta olduğu alâmetleri halk işitip görünce Filipus tarafından söylenenlere hep birden kulak verdiler.</verse>
				<verse number="7">Çünkü murdar ruhları olan çok kimselerden ruhlar yüksek sesle bağırıp çıkarlardı, ve çok kötürüm ve topallar iyi oldular.</verse>
				<verse number="8">Ve o şehirde büyük sevinç oldu.</verse>
				<verse number="9">Fakat şehirde sihirbazlık eden, kendisini büyük bir adam göstererek Samiriye ahalisini hayrete düşüren Simun adlı biri vardı;</verse>
				<verse number="10">ve: Allahın Büyük denilen kudreti budur, diyerek küçükten büyüğe kadar hepsi ona dikkat ederlerdi.</verse>
				<verse number="11">Ve ona dikkat ederlerdi, çünkü çok zamandan beri kendi sihirbazlıkları ile onları hayrete düşürmüştü.</verse>
				<verse number="12">Fakat Allahın melekûtu ve İsa Mesihin ismi hakkında müjdeliyen Filipusa iman ettikleri zaman, erkekler ve kadınlar vaftiz olundular.</verse>
				<verse number="13">Simun kendisi de iman etti; ve vaftiz olunarak daima Filipusun yanında durup yapılan alâmetleri ve büyük kudretleri görür, şaşardı.</verse>
				<verse number="14">Ve Yeruşalimde olan resuller Allahın sözünü Samiriyenin kabul ettiğini işitince, Petrusu ve Yuhannayı onlara gönderdiler;</verse>
				<verse number="15">bunlar da indikleri zaman, Ruhülkudüsü alsınlar diye onlar için dua ettiler;</verse>
				<verse number="16">çünkü onlardan hiç biri üzerine henüz inmemişti; yalnız Rab İsanın ismine vaftiz olunmuşlardı.</verse>
				<verse number="17">O zaman resuller, onların üzerine ellerini koydular, onlar da Ruhülkudüsü aldılar.</verse>
				<verse number="18">Ve resullerin elleri konulmakla Ruhülkudüs verildiğini görünce Simun onlara para getirip dedi:</verse>
				<verse number="19">Bana da bu kudreti verin de, kimin üzerine ellerimi korsam, Ruhülkudüsü alsın.</verse>
				<verse number="20">Fakat Petrus ona dedi: Gümüşün seninle beraber helâk olsun, çünkü Allah vergisi para ile elde edilir sandın.</verse>
				<verse number="21">Bu şeyde senin ne payın var ne de nasibin; çünkü Allaha karşı yüreğin doğru değil.</verse>
				<verse number="22">İmdi bu kötülüğünden tövbe edip Allaha yalvar, belki yüreğinin düşüncesi sana bağışlanır.</verse>
				<verse number="23">Çünkü seni öd acılığında ve sapıklık bağlarında görüyorum.</verse>
				<verse number="24">Simun da cevap verip dedi: Benim için siz Rabbe yalvarın da, bu dediklerinizden hiç biri üzerime gelmesin.</verse>
				<verse number="25">İmdi Rabbin sözüne şehadet edip söyledikten sonra, Samiriyelilerin bir çok yerlerine incili vâzederek Yeruşalime döndüler.</verse>
				<verse number="26">Fakat Rabbin bir meleği Filipusa söyliyip dedi: Kalk, Yeruşalimden Gazaya inen yola, cenuba doğru git; orası çöldür.</verse>
				<verse number="27">O da kalkıp gitti; ve işte, Habeş ilinden bir adam, Habeşlerin kıraliçası Kandakinin veziri, bütün hazineleri üzerine müdür olan bir hadım, Yeruşalime tapınmağa gelmişti.</verse>
				<verse number="28">Geri gitmekte ve arabasında oturup İşaya peygamberi okumakta idi.</verse>
				<verse number="29">Ve Ruh Filipusa dedi: Yaklaş, ve bu arabaya katıl.</verse>
				<verse number="30">Filipus da yanına koştu, ve İşaya peygamberi okumakta olduğunu işiterek dedi: Acaba okuduğunu anlıyor musun?</verse>
				<verse number="31">O da dedi: Biri bana yol göstermedikçe, nasıl anlıyabileyim? Ve binip kendisile oturmasını Filipusa yalvardı.</verse>
				<verse number="32">Ve kitaptan okuduğu yer bu idi: “Koyun gibi boğazlanmağa götürüldü; Ve kuzu kırkıcısı önünde dilsiz olduğu gibi, Öylece ağzını açmıyor;</verse>
				<verse number="33">Mahkûmiyeti kendi alçalmasında kaldırıldı; Onun neslini kim beyan edecek? Çünkü onun hayatı yerden kaldırılıyor.”</verse>
				<verse number="34">Hadım da Filipusa cevap verip dedi: Sana rica ederim, peygamber bunu kimin için söyliyor? kendisi için mi, yahut başka birisi için mi?</verse>
				<verse number="35">Filipus da ağzını açtı, ve bu yazıdan başlıyıp İsayı ona müjdeledi.</verse>
				<verse number="36">Ve yolda giderlerken bir suya geldiler; ve hadım dedi: İşte su; vaftiz olunmama ne engel var?</verse>
				<verse number="37"></verse>
				<verse number="38">Ve arabanın durmasını emretti; Filipus ve hadım, ikisi de suya indiler; ve Filipus onu vaftiz etti.</verse>
				<verse number="39">Ve sudan çıktıkları zaman, Rabbin Ruhu Filipusu alıp götürdü; ve hadım artık onu görmedi, çünkü sevinerek yoluna gitti.</verse>
				<verse number="40">Filipus ise, Azotusta bulundu; ve Kayseriyeye gelinciye kadar dolaşarak, incili bütün şehirlere müjdeliyordu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE Saul hâlâ Rabbin şakirtlerine karşı tehdit ve katil soluyarak başkâhine geldi,</verse>
				<verse number="2">ve erkek olsun, kadın olsun, bu Yoldan olanları bulursa, bağlı olarak Yeruşalime getirebilsin diye başkâhinden Şama, havralara mektuplar istedi.</verse>
				<verse number="3">Ve yolda giderken, Şama yaklaştığı zaman vaki oldu ki, gökten bir nur ansızın çevresinde parladı.</verse>
				<verse number="4">Ve yere düşüp bir sesin kendisine: Saul, Saul, niçin bana eza ediyorsun? dediğini işitti.</verse>
				<verse number="5">O da: Ya Rab, sen kimsin? dedi. Ve o dedi: Ben eza ettiğin İsayım;</verse>
				<verse number="6">fakat kalk, ve şehre gir, ve ne etmen gerektir sana söylenecek.</verse>
				<verse number="7">Onunla yolculuk eden adamların nutku tutulup durdular; sesi işitiyorlar, fakat kimseyi görmiyorlardı.</verse>
				<verse number="8">Ve Saul yerden kalktı; gözlerini açınca bir şey görmiyordu. Onlar da kendisini yederek Şama götürdüler.</verse>
				<verse number="9">Ve üç gün görmez olup, ne yedi ne de içti.</verse>
				<verse number="10">Ve Şamda Hananya adlı bir şakirt vardı; ve Rab ona bir rüyette: Ey Hananya, dedi. O da: Ya Rab, işte ben, dedi.</verse>
				<verse number="11">Ve Rab ona dedi: Kalk, Doğru denilen sokağa git, ve Yahudanın evinde adı Saul olan Tarsusluyu ara; çünkü işte, o dua ediyor;</verse>
				<verse number="12">ve Hananya adlı bir adamın kendi yanına girdiğini, ve gözleri yine görsün diye ellerini üzerine koyduğunu görmüştür.</verse>
				<verse number="13">Ve Hananya cevap verdi: Ya Rab, bu adam için Yeruşalimde mukaddeslerine ne kadar kötülük ettiğini çok kimselerden işittim;</verse>
				<verse number="14">ve burada senin ismini çağıranların hepsini bağlamak için başkâhinlerden salâhiyeti var.</verse>
				<verse number="15">Fakat Rab ona dedi: Git, çünkü ismimi Milletler, kırallar, ve İsrail oğulları önüne götürmek üzre o benim için seçilmiş bir âlettir.</verse>
				<verse number="16">Çünkü benim ismim uğrunda onun ne kadar şeyler çekmesi gerek idiğini kendisine ben göstereceğim.</verse>
				<verse number="17">Ve Hananya gidip o eve girdi; ve Saulun üzerine ellerini koyup dedi: Saul kardeş, geldiğin yolda sana görünen Rab, İsa, gözlerin yine görsün ve Ruhülkudüsle dolasın diye beni gönderdi.</verse>
				<verse number="18">Hemen gözlerinden sanki pullar düştü, ve gördü.</verse>
				<verse number="19">Ve kalkıp vaftiz olundu; ve yemek yiyip kuvvetlendi. Şamda olan şakirtlerle bir kaç gün kaldı.</verse>
				<verse number="20">Hemen havralarda, İsa Allahın Oğludur, diye vâzetti.</verse>
				<verse number="21">Ve işitenlerin hepsi şaşıp diyorlardı: Yeruşalimde bu ismi çağıranları perişan eden bu değil mi? ve onları başkâhinlere bağlı götürmek için buraya gelmişti.</verse>
				<verse number="22">Fakat Saul daha çok kuvvet bulup Mesih odur diye ispat ederek Şamda oturan Yahudileri şaşırttı.</verse>
				<verse number="23">Çok günler geçtikten sonra, Yahudiler onu öldürmek için öğütleştiler;</verse>
				<verse number="24">fakat onların düzenleri Saula malûm oldu. Kendisini öldürmek için gece gündüz kapıları da bekliyorlardı;</verse>
				<verse number="25">fakat şakirtleri geceleyin onu aldılar, ve duvardan geçirip bir küfede sarkıtarak indirdiler.</verse>
				<verse number="26">Saul Yeruşalime vardığı zaman, şakirtlere katılmağa çalışıyordu; ve hepsi onun şakirt olduğuna inanmıyarak kendisinden korkuyorlardı.</verse>
				<verse number="27">Fakat Barnabas onu alıp resullere getirdi, ve yolda nasıl Rabbi görüp Rabbin ona söylediğini, ve Şamda İsanın ismile nasıl cesaretle vâzeylediğini onlara bildirdi.</verse>
				<verse number="28">Saul Yeruşalimde Rabbin ismile cesaretle vâzederek onlarla girip çıkmakta idi;</verse>
				<verse number="29">ve Yunanca konuşan Yahudilerle de söyleşip çekişiyordu; onlar da kendisini öldürmeğe çalışıyorlardı.</verse>
				<verse number="30">Ve kardeşler bunu öğrendikleri zaman, onu Kayseriyeye indirip Tarsusa yolladılar.</verse>
				<verse number="31">İmdi bütün Yahudiyede, Galilede, ve Samiriyede kilise bina olunarak selâmette idi; ve Rab korkusunda ve Ruhülkudüsün tesellisinde yürüyerek çoğalıyordu.</verse>
				<verse number="32">Ve vaki oldu ki, Petrus her tarafı dolaşırken Liddada oturan mukaddeslere de indi.</verse>
				<verse number="33">Orada Eneas adlı bir adam buldu ki, kötürüm olup sekiz yıldan beri yatakta idi.</verse>
				<verse number="34">Petrus ona dedi: Eneas, İsa Mesih sana şifa veriyor; kalk da yatağını yap. O da hemen kalktı.</verse>
				<verse number="35">Ve Lidda ve Şaronda oturanların hepsi onu görüp Rabbe döndüler.</verse>
				<verse number="36">Yafada Tabita adlı (ki, tercümesi Ceylan, demektir) bir kadın şakirt vardı; bu kadının yaptığı iyi işler ve sadakalar pek çoktu.</verse>
				<verse number="37">Ve vaki oldu ki, o günlerde hastalanıp öldü; ve onu yıkadıktan sonra, bir yukarı odaya koydular.</verse>
				<verse number="38">Lidda Yafaya yakın olduğundan, şakirtler Petrusun orada bulunduğunu işitip: Bize kadar gelmekte gecikme, diye yalvarmak için kendisine iki kişi gönderdiler.</verse>
				<verse number="39">Petrus da kalkıp onlarla gitti. Ve geldiği zaman, onu yukarı odaya götürdüler; bütün dullar yanında durup Ceylanın onlar ile beraberken yaptığı bütün gömlekleri ve esvapları göstererek ağlıyorlardı.</verse>
				<verse number="40">Fakat Petrus hepsini dışarı çıkardıktan sonra, diz çöküp dua etti; ve cesede dönüp: Tabita, kalk! dedi. O da gözlerini açtı, ve Petrusu görünce, kalkıp oturdu.</verse>
				<verse number="41">Petrus ona elini verip kendisini kaldırdı; ve mukaddesleri ve dulları çağırıp onu diri olarak önlerine koydu.</verse>
				<verse number="42">Bütün Yafada bu malûm oldu; ve bir çoğu Rabbe iman ettiler.</verse>
				<verse number="43">Ve vaki oldu ki, Petrus çok günler Yafada Simun adlı bir dabbağın yanında oturdu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">KAYSERİYEDE İtalyalı denilen taburdan yüzbaşı Kornelius adında biri vardı;</verse>
				<verse number="2">dindar ve bütün evile Allahtan korkar bir adam olup kavma çok sadaka verir, ve daima Allaha dua ederdi.</verse>
				<verse number="3">Günün dokuzuncu saati sularında bir rüyette açıkça gördü ki, Allahın bir meleği ona: Ey Kornelius, diyerek yanına girdi.</verse>
				<verse number="4">Ve çok korkarak ona göz dikip dedi: Nedir, ya Rab? Melek de ona dedi: Duaların ve sadakaların anılma için Allahın önüne çıktılar.</verse>
				<verse number="5">Şimdi Yafaya adamlar gönder, ve lâkabı Petrus olan Simun adlı adamı getirt;</verse>
				<verse number="6">kendisi Simun denilen dabbağın yanında misafirdir; onun evi deniz kıyısındadır.</verse>
				<verse number="7">Kendisine söyliyen melek gidince, hizmetçilerinden ikisini, ve daima kendisine hizmet edenlerden dindar bir askeri çağırıp</verse>
				<verse number="8">kendilerine her şeyi anlattıktan sonra, onları Yafaya gönderdi.</verse>
				<verse number="9">Ertesi gün onlar yolculuk ederek şehre yaklaşırken, altıncı saat sularında Petrus dua etmek için dama çıktı;</verse>
				<verse number="10">ve pek acıkıp yemek istedi; ve yemeği hazır ederlerken, üzerine bir vecit hali geldi;</verse>
				<verse number="11">gökü açılmış ve büyük çarşafa benzer bir kabın dört köşesinden asılı olarak yer üzerine indiğini gördü;</verse>
				<verse number="12">içinde her türlü dört ayaklı ve yerde sürünen hayvanlar ve gökün kuşları vardı.</verse>
				<verse number="13">Ve ona bir ses geldi: Petrus, kalk; boğazla da ye.</verse>
				<verse number="14">Fakat Petrus dedi: Haşâ, ya Rab! zira ben asla bayağı ve murdar şey yemedim.</verse>
				<verse number="15">Yine ikinci defa, kendisine ses geldi: Allahın temizlediği şeyleri sen bayağı etme.</verse>
				<verse number="16">Ve bu üç kere vaki oldu; ve kap hemen göke alındı.</verse>
				<verse number="17">Petrus gördüğü rüyet ne ola diye içinden şaşarken, işte, Kornelius tarafından gönderilen adamlar, Simunun evini soruşturarak kapı önünde durdular,</verse>
				<verse number="18">ve seslenerek: Petrus lâkaplı Simun buraya mı inmiştir? diye soruyorlardı.</verse>
				<verse number="19">Ve Petrus rüyet üzerine düşünürken, Ruh ona dedi: İşte, üç kişi seni arıyor.</verse>
				<verse number="20">Fakat kalk, aşağı in, hiç şaşırmadan onlarla git; çünkü onları ben gönderdim.</verse>
				<verse number="21">Petrus aşağı inip adamlara dedi: İşte, aradığınız benim; ne için geldiniz?</verse>
				<verse number="22">Onlar da dediler: Bütün Yahudi milletince iyi şehadet edilen salih ve Allahtan korkar bir adam olan yüzbaşı Korneliusa, seni evine getirtmesi ve senden sözler işitmesi mukaddes bir melek ile tenbih olundu.</verse>
				<verse number="23">İmdi onları içeri çağırıp misafir etti. Ertesi gün kalkıp onlarla çıktı, ve Yafadan olan kardeşlerden bazıları onunla beraber gittiler.</verse>
				<verse number="24">Ve ertesi gün Kayseriyeye girdiler, Kornelius da kendi akrabasını ve yakın dostlarını bir araya çağırmış, onları bekliyordu.</verse>
				<verse number="25">Ve Petrus içeri girince Kornelius onu karşılayıp ayaklarına kapandı, ve secde etti.</verse>
				<verse number="26">Fakat Petrus: Kalk, ben de bir insanım, diyerek onu kaldırdı.</verse>
				<verse number="27">Ve onunla konuşarak içeri girip çok kimseleri toplanmış buldu;</verse>
				<verse number="28">ve onlara dedi: Başka milletten birile birleşmek, yahut yanına gitmek, Yahudi olan bir adam için ne derece doğru olmadığını bilirsiniz; fakat Allah bana gösterdi ki, hiç bir adama bayağı yahut murdar demiyeyim.</verse>
				<verse number="29">Bunun için ben çağırılınca karşı koymıyarak geldim. İmdi soruyorum: Ne için beni getirttiniz?</verse>
				<verse number="30">Kornelius da dedi: Dört gün evel, evimde bu saate kadar dokuzuncu saatin duasını etmekte idim; işte, parlak esvaplı bir adam önümde durup dedi:</verse>
				<verse number="31">Kornelius, senin duan işitildi, sadakaların Allahın önünde anıldı.</verse>
				<verse number="32">İmdi Yafaya gönder, deniz kıyısında dabbağ Simunun evinde misafir Petrus lâkaplı Simunu çağırt.</verse>
				<verse number="33">İmdi hemen ben sana gönderdim; sen de geldiğine iyi ettin. Şimdi biz hepimiz Rabden sana emrolunan bütün şeyleri dinlemek üzre, burada Allahın önünde hazırız.</verse>
				<verse number="34">Petrus da ağzını açıp dedi: Gerçekten anlıyorum ki, Allah şahıslara bakmıyor;</verse>
				<verse number="35">fakat her millette kendisinden korkan ve salâh işliyen ona makbuldür.</verse>
				<verse number="36">Cümlenin Rabbi olan İsa Mesih vasıtası ile İsrail oğullarına selâmet müjdeliyerek gönderdiği kelâmı,</verse>
				<verse number="37">Yahyanın vâzettiği vaftizden sonra, Galileden başlıyarak bütün Yahudiyede vaki olan şeyi,</verse>
				<verse number="38">yani, Nâsıralı İsayı Ruhülkudüsle ve kudretle Allahın nasıl meshettiğini, onun iyilik yaparak İblis tarafından eza edilenlerin hepsine şifa verip dolaştığını bilirsiniz; çünkü Allah onunla idi.</verse>
				<verse number="39">Ve Yahudilerin memleketinde, ve Yeruşalimde yaptığı bütün şeylere biz şahitleriz; ve onu ağaca asıp öldürdüler.</verse>
				<verse number="40">Allah üçüncü günde onu kıyam ettirdi,</verse>
				<verse number="41">ve bütün kavma değil, ancak Allah tarafından evelce seçilmiş olan şahitlere, ölülerden kıyam ettikten sonra kendisile yiyen ve içen bizlere, açıkça gösterdi.</verse>
				<verse number="42">Dirilerin ve ölülerin Allah tarafından tayin olunan hâkimi odur, diye kavma vâzedip şehadet etmeği bize emretti.</verse>
				<verse number="43">Kendisine her iman eden, günahların bağışlanmasını onun ismile alacaktır, diye bütün peygamberler ona şehadet ediyorlar.</verse>
				<verse number="44">Petrus bu sözleri daha söylemekte iken, kelâmı işitenlerin hepsi üzerine Ruhülkudüs indi.</verse>
				<verse number="45">Ve Petrus ile beraber gelmiş olan sünnetli müminlerin hepsi şaştılar, çünkü Ruhülkudüs vergisi Milletler üzerine de dökülmüştü.</verse>
				<verse number="46">Çünkü onların dillerle söylediklerini, ve Allahı tazim ettiklerini işitiyorlardı. O zaman Petrus cevap verdi:</verse>
				<verse number="47">Bizim gibi Ruhülkudüs alan bunlar vaftiz olunmasınlar diye suyu kim yasak edebilir?</verse>
				<verse number="48">Ve İsa Mesih ismine vaftiz olunmalarını emretti. O zaman bir kaç gün kalsın diye ona yalvardılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">YAHUDİYEDE olan resuller ile kardeşler Allah sözünü Milletlerin de kabul ettiklerini işittiler.</verse>
				<verse number="2">Petrus Yeruşalime çıkınca, sünnetli olanlar:</verse>
				<verse number="3">Sen sünnetsiz adamların yanına girdin, ve onlarla beraber yedin, diyerek kendisile çekiştiler.</verse>
				<verse number="4">Fakat Petrus söze başlıyarak onlara sırası ile anlatıp dedi:</verse>
				<verse number="5">Ben Yafa şehrinde dua etmekte idim. Vecit halinde bir rüyet gördüm; büyük çarşafa benzer bir kap dört köşesinden asılı olarak gökten iniyordu, ve ta yanıma kadar geldi.</verse>
				<verse number="6">Onun üzerine gözlerimi dikince düşündüm, ve yerin dört ayaklılarını, vahşi hayvanları, sürünen hayvanları ve gökün kuşlarını gördüm.</verse>
				<verse number="7">Ve bana: Petrus, kalk; boğazla da ye, diyen bir ses işittim.</verse>
				<verse number="8">Fakat dedim: Hâşâ, ya Rab! çünkü ağzıma bayağı ve murdar şey hiç girmemiştir.</verse>
				<verse number="9">Ve ses ikinci defa gökten cevap verdi: Allahın temizlediği şeyleri sen bayağı etme.</verse>
				<verse number="10">Ve üç defa bu vaki oldu, ve hepsi tekrar yukarı göke çekildi.</verse>
				<verse number="11">İşte, o anda Kayseriyeden bana gönderilen üç adam bulunduğumuz evin önünde durdular.</verse>
				<verse number="12">Ve Ruh bana hiç ayırt etmiyerek onlarla gitmemi söyledi. Bu altı kardeş de benimle geldiler, ve o adamın evine girdik;</verse>
				<verse number="13">o da meleği nasıl gördüğünü, ve evinde durup kendisine: Yafaya gönder, Petrus lâkaplı Simunu getirt;</verse>
				<verse number="14">sana sözler söyliyecektir; bütün evin ve sen onlarla kurtulacaksın, dediğini bize anlattı.</verse>
				<verse number="15">Ben de söylemeğe başlayınca, başlangıçta bize olduğu gibi, onlar üzerine de Ruhülkudüs indi.</verse>
				<verse number="16">Ve: Gerçi Yahya su ile vaftiz etti; fakat siz Ruhülkudüsle vaftiz edileceksiniz, diye Rabbin söylediği sözü hatırladım.</verse>
				<verse number="17">İmdi Rab İsa Mesihe iman ettiğimiz zaman, bize olduğu gibi, eğer onlara da ayni vergiyi Allah verdi ise, ben kim oluyordum ki, Allaha karşı durabileyim?</verse>
				<verse number="18">Onlar da bu şeyleri işitince sustular, ve Allaha hamdedip dediler: Öyle ise, Allah hayat için tövbeyi Milletlere de ihsan etti.</verse>
				<verse number="19">İmdi İstefanostan dolayı olan sıkıntı üzerine dağılmış olanlar, sözü Yahudilerden başka kimseye söylemiyerek Fenikeye, Kıbrısa ve Antakyaya kadar gittiler.</verse>
				<verse number="20">Fakat onlardan Kıbrıslı ve Kirineli olan bazıları Antakyaya geldikleri zaman, Rab İsayı müjdeliyerek Yunanlılara da söylediler.</verse>
				<verse number="21">Rabbin eli onlarla idi; ve bir çokları iman edip Rabbe döndüler.</verse>
				<verse number="22">Bunların haberi Yeruşalimde olan kilisenin kulağına irişti; ve Barnabası Antakyaya kadar gönderdiler;</verse>
				<verse number="23">vardığı zaman, Allahın inayetini görünce, sevindi, ve yürekten niyetle Rabbe yapışsınlar diye hepsini teşvik etti;</verse>
				<verse number="24">çünkü Ruhülkudüs ve imanla dolu iyi bir adamdı, ve çok halk Rabbe katıldı.</verse>
				<verse number="25">Ve kendisi Tarsusa Saulu aramağa gitti;</verse>
				<verse number="26">ve onu bulunca, Antakyaya getirdi. Ve vaki oldu ki, bütün bir yıl kilise ile bir arada toplandılar ve çok kimselere öğrettiler; ve şakirtlerin Hıristiyan diye çağırılması önce Antakyada oldu.</verse>
				<verse number="27">O günlerde Yeruşalimden Antakyaya bazı peygamberler indiler.</verse>
				<verse number="28">Bunlardan Agabus adlı biri kalkıp bütün dünya üzerinde büyük bir kıtlık olacağını Ruh vasıtası ile bildirdi; bu da Klavdiusun günlerinde oldu.</verse>
				<verse number="29">Şakirtler, her biri gücü yettiğine göre, Yahudiyede oturan kardeşlere yardım göndermeğe karar verdiler;</verse>
				<verse number="30">bunu da Barnabas ve Saul elile ihtiyarlara göndererek yaptılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">Ovakitlerde kıral Hirodes kiliseden bazılarına cefa etmek için el uzattı.</verse>
				<verse number="2">Yuhannanın kardeşi Yakubu kılıçla öldürdü.</verse>
				<verse number="3">Ve bunun Yahudilerin hoşuna gittiğini görerek ileri varıp Petrusu da tuttu. Hamursuz ekmek günleri idi.</verse>
				<verse number="4">Ve Petrusu tutunca, Fısıhtan sonra onu kavm önüne çıkarmak niyetile zindana koydu, ve onu beklemek için dörder askerlik dört takıma verdi.</verse>
				<verse number="5">İmdi Petrus zindanda tutulmakta idi; fakat kilisece onun için gayretle Allaha dua ediliyordu.</verse>
				<verse number="6">Hirodes onu ortaya çıkarmak üzre iken, tam o gece Petrus iki asker ortasında çifte zincirle bağlı olarak uyumakta idi; ve bekçiler kapı önünde zindanı bekliyorlardı.</verse>
				<verse number="7">Ve işte, Rabbin meleği yanında durdu, ve hücrede bir nur parladı; ve melek Petrusun böğrüne vurup: Çabuk kalk, diyerek onu uyandırdı, ve ellerinden zincirleri düştü.</verse>
				<verse number="8">Melek ona dedi: Kuşan, ve çarıklarını bağla; ve böyle etti. Ve melek ona: Esvabını giyip ardımca gel, dedi.</verse>
				<verse number="9">Ve çıkıp ardınca gitti; ve melek vasıtası ile olan şeyin gerçek olduğunu bilmiyordu, ancak rüyet gördüğünü sanıyordu.</verse>
				<verse number="10">Birinci ve ikinci bekçiyi geçerek şehre çıkılan demir kapıya geldiler; kapı onlara kendiliğinden açıldı; çıkıp bir sokağı geçtiler; ve melek hemen ondan ayrıldı.</verse>
				<verse number="11">Petrus kendine gelince, dedi: Şimdi gerçekten biliyorum ki, Rab meleğini gönderdi, ve beni Hirodesin elinden, ve Yahudi kavmının bütün umduklarından kurtardı.</verse>
				<verse number="12">Ve düşündükten sonra, Markos lâkaplı Yuhannanın anası Meryemin evine geldi; bir çokları orada toplanmıştılar, ve dua ediyorlardı.</verse>
				<verse number="13">Petrus dış kapının küçük kanadını çalınca, Roda adlı bir hizmetçi kız kulak vermeğe geldi.</verse>
				<verse number="14">Petrusun sesini tanıyınca, sevinçten kapıyı açmadan içeri koşarak Petrusun kapı önünde durduğunu bildirdi.</verse>
				<verse number="15">Ona: Çıldırmışsın, dediler. Fakat kız böyle olduğunu iddia etti. Onlar da: Onun meleğidir, dediler.</verse>
				<verse number="16">Fakat Petrus kapıyı çalmakta devam etti; ve açtıkları zaman, kendisini görüp şaştılar.</verse>
				<verse number="17">Fakat susmaları için el ile işaret ederek Rabbin kendisini nasıl zindandan çıkardığını onlara anlatıp dedi: Bunları Yakuba ve kardeşlere bildirin. Ve çıkıp başka yere gitti.</verse>
				<verse number="18">Ve gündüz olunca, Petrus ne oldu, diye askerler arasındaki kargaşalık az değildi.</verse>
				<verse number="19">Hirodes de onu arayıp bulamayınca, bekçileri sorguya çekip öldürülsünler diye emretti. Ve Yahudiyeden Kayseriyeye inip orada kaldı.</verse>
				<verse number="20">Hirodes Sur ve Saydalılara çok kızmıştı; onlar da sözbirlik ederek kendisine geldiler, ve kıralın mabeyncisi Vlastosu kandırıp sulh dilediler, çünkü onların memleketi kıralınkinden beslenirdi.</verse>
				<verse number="21">Ve tayin olunan günde, Hirodes kıral esvapları giyerek kürsüde oturdu, ve onlara hitap etti.</verse>
				<verse number="22">Ve halk: İnsan sesi değil, Allah sesi, diye bağırıyorlardı.</verse>
				<verse number="23">Rabbin bir meleği hemen onu vurdu, çünkü izzeti Allaha vermemişti; ve kurtlanıp can verdi.</verse>
				<verse number="24">Fakat Allah sözü büyüdü ve çoğaldı.</verse>
				<verse number="25">Barnabas ve Saul hizmeti bitirince, Markos lâkaplı Yuhannayı yanlarına alıp Yeruşalimden döndüler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">PEYGAMBERLER ve muallimler, Barnabas, ve Niger denilen Simun, Kirineli Lukius, ve reisirubu Hirodesle birlikte büyütülmüş olan Manaen, ve Saul, Antakyada, oradaki kilisede bulunuyorlardı.</verse>
				<verse number="2">Rabbe hizmet edip oruç tutmaktalar iken Ruhülkudüs dedi: Kendilerini çağırmış olduğum iş için Barnabası ve Saulu bana ayırın.</verse>
				<verse number="3">O zaman oruç tutup dua ederek onlar üzerine ellerini koyduktan sonra yolladılar.</verse>
				<verse number="4">Böylece bunlar Ruhülkudüs tarafından gönderilmiş olarak Selefkeye indiler, ve oradan Kıbrısa yelken açtılar.</verse>
				<verse number="5">Salamise varınca, Yahudilerin havralarında Allahın sözünü ilân ettiler; Yuhanna da onların hizmetinde idi.</verse>
				<verse number="6">Pafosa kadar bütün adayı dolaştıktan sonra, Baryeşu denilen bir sihirbaz Yahudiyi, bir yalancı peygamberi, buldular;</verse>
				<verse number="7">bu adam, anlayışlı bir adam olan vali Sercius Pavlusun yanında idi. Vali, Barnabası ve Saulu çağırıp Allahın sözünü dinlemek istedi.</verse>
				<verse number="8">Fakat sihirbaz Elimas (çünkü adı böyle tercüme olunur) valiyi imandan döndürmeğe çalışarak onlara karşı duruyordu.</verse>
				<verse number="9">Fakat Saul, yani, Pavlus, Ruhülkudüsle dolu olarak ona gözlerini dikip:</verse>
				<verse number="10">Ey sen, bütün hile ve kötülükle dolu adam, İblis oğlu, her salâhın düşmanı, Rabbin doğru yollarını saptırmaktan vazgeçmiyecek misin?</verse>
				<verse number="11">Ve şimdi, işte, Rabbin eli senin üzerindedir, ve bir vakte kadar güneşi görmiyerek kör olacaksın, dedi. Ve hemen üzerine sis ve karanlık çöktü, ve dolaşarak kendisini yedecek adamlar araştırıyordu.</verse>
				<verse number="12">O zaman vali vaki olanı gördü, ve Rabbin öğretişine şaşarak iman etti.</verse>
				<verse number="13">Pavlus ve arkadaşları Pafostan yelken açıp Pamfilya Pergasına geldiler; Yuhanna ise, onlardan ayrılıp Yeruşalime döndü.</verse>
				<verse number="14">Onlar da Pergadan geçip Pisidya Antakyasına geldiler; ve Sebt günü havraya girip oturdular.</verse>
				<verse number="15">Şeriatin ve peygamberlerin okunmasından sonra, havra reisleri gönderip onlara dediler: Kardeşler, halka teşvik sözünüz varsa, söyleyin.</verse>
				<verse number="16">O zaman Pavlus kalktı ve el ile işaret edip dedi: Ey İsrail erleri, ve Allahtan korkanlar, dinleyin:</verse>
				<verse number="17">Bu İsrail kavmının Allahı, atalarımızı seçti, ve Mısır diyarında garip iken kavmı yükseltti, ve yüksek bazu ile onları oradan çıkardı.</verse>
				<verse number="18">Ve kırk yıl kadar müddet çölde onlara katlandı,</verse>
				<verse number="19">ve Kenân diyarında yedi millet helâk ettikten sonra, onlara memleketlerini miras olarak dört yüz elli yıl kadar verdi.</verse>
				<verse number="20">Ve bundan sonra, ta Samuel peygambere kadar onlara hâkimler verdi.</verse>
				<verse number="21">Ve ondan sonra kıral istediler; Allah da Benyamin sıptından bir adamı, Kiş oğlu Saulu, kırk yıl onlara verdi.</verse>
				<verse number="22">Ve onu kaldırdıktan sonra, onlara kıral olsun diye Davudu yükseltti, ve ona şehadet edip dedi: “Yüreğime göre bir adamı, Yesse oğlu Davudu, buldum; bütün muratlarımı o yapacaktır.”</verse>
				<verse number="23">Bu adamın zürriyetinden, Allah vade göre, bir Kurtarıcı, İsayı, İsraile çıkardı;</verse>
				<verse number="24">onun gelmesinden önce, Yahya bütün İsrail kavmına tövbe vaftizini vâzetmişti.</verse>
				<verse number="25">Ve Yahya, devrini doldururken dedi: Ben neyim sanıyorsunuz? Ben o değilim. Fakat işte, benden sonra biri geliyor, onun ayaklarının çarığını çözmeğe lâyık değilm.</verse>
				<verse number="26">Kardeşler, İbrahim neslinin çocukları, ve aranızda olup Allahtan korkanlar, bu kurtuluş sözü bize gönderilmiştir.</verse>
				<verse number="27">Çünkü Yeruşalimde oturanlarla reisleri onu tanımadılar, ve onu mahkûm ederek, her Sebt günü okunan peygamberlerin sözlerini yerine getirdiler.</verse>
				<verse number="28">Ve öldürülmesi için hiç bir sebep bulmadıkları halde, öldürülsün diye Pilatustan istediler.</verse>
				<verse number="29">Ve onun için yazılmış olan bütün şeyleri yerine getirince, onu ağaçtan indirip kabre koydular.</verse>
				<verse number="30">Fakat Allah onu ölülerden kıyam ettirdi.</verse>
				<verse number="31">Ve kendisile beraber Galileden Yeruşalime çıkmış olanlara bir çok günler göründü, şimdi onlar halk önünde onun şahitleridir.</verse>
				<verse number="32">Ve atalara olan vadi size müjdeliyoruz;</verse>
				<verse number="33">Allah bu vadi çocuklarımıza İsayı kıyam ettirmekle yerine getirdi; nitekim ikinci mezmurda da yazılmıştır: “Sen benim oğlumsun, ben seni bugün tevlit ettim.”</verse>
				<verse number="34">Ve artık çürümeye dönmemek üzre onu ölülerden kıyam ettirdiğine dair şöylece demiştir: “Davudun mukaddes ve emin bereketlerini size vereceğim.”</verse>
				<verse number="35">Ve bunun için bir başka yerde diyor: “Mukaddesini çürüme görmeğe vermiyeceksin.”</verse>
				<verse number="36">Çünkü Allahın muradına göre kendi nesline hizmet ettikten sonra, Davud uykuya vardı, ve babalarına katılıp çürüme gördü;</verse>
				<verse number="37">fakat Allahın kıyam ettirdiği zat çürüme görmedi.</verse>
				<verse number="38">İmdi kardeşler, bilmiş olun ki, günahların bağışlanması onunla size ilân olunuyor.</verse>
				<verse number="39">Ve iman eden herkes, Musanın şeriatile suçsuz sayılamadığınız bütün şeylerden, onunla suçsuz sayılır.</verse>
				<verse number="40">İmdi sakının, peygamberlerde denilmiş olan sizin başınıza gelmesin:</verse>
				<verse number="41">“Bakın, ey sizler, hor görenler, şaşın ve helâk olun; Çünkü sizin günlerinizde ben bir iş işliyorum, Bir iş ki, size biri beyan etse, hiç inanmazsınız.”</verse>
				<verse number="42">Ve dışarı çıktıkları zaman, bu sözlerin gelecek Sebt günü kendilerine söylenmesini yalvardılar.</verse>
				<verse number="43">Ve havra dağıldığı zaman, Yahudilerden ve dindar mühtedilerden bir çoğu Pavlusun ve Barnabasın ardınca gittiler; ve onlar da bunlara söyliyerek Allahın inayetinde sabit olmağa kendilerini teşvik ediyorlardı.</verse>
				<verse number="44">Ertesi Sebt günü hemen bütün şehir Rabbin sözünü dinlemek için toplandı.</verse>
				<verse number="45">Fakat Yahudiler kalabalıkları görünce, kıskançlıkla doldular, ve Pavlusun söylediği şeylere karşı koyarak küfrettiler.</verse>
				<verse number="46">Pavlus ve Barnabas cesaretle söyliyip dediler: Allahın kelâmı önce size söylenmek gerekti. Mademki siz onu kendinizden atıyorsunuz, ve ebedî hayata lâyık olmadığınıza siz hükmediyorsunuz, işte, biz de Milletlere dönüyoruz.</verse>
				<verse number="47">Çünkü Rab bize şöyle emreylemiştir: “Seni Milletlere ışık olarak koydum, Ki yerin ucuna kadar kurtarış için olasın.”</verse>
				<verse number="48">Ve Milletler bunu işitince, sevinip Rabbin sözünü taziz ettiler; ve ebedî hayata takdir olunanların hepsi iman eylediler.</verse>
				<verse number="49">Ve Rabbin sözü bütün memlekette yayılıyordu.</verse>
				<verse number="50">Yahudiler ise, dindar ve muteber kadınları ve şehrin ileri gelenlerini teşvik edip Pavlus ve Barnabasın başına eziyet çıkardılar, ve onları kendi sınırlarından attılar.</verse>
				<verse number="51">Bunlar da ayaklarının tozunu onlara karşı silkip Konyaya geldiler.</verse>
				<verse number="52">Şakirtler sevinç ve Ruhülkudüsle dolmakta idiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">VE Konyada vaki oldu ki, Yahudilerin havrasına birlikte girip öyle söylediler ki, hem Yahudilerden, hem Yunanlılardan, büyük bir kalabalık iman etti.</verse>
				<verse number="2">Ve iman etmiyen Yahudiler Milletlerin yüreklerini kardeşlere karşı kışkırttılar ve bozdular.</verse>
				<verse number="3">İmdi orada uzun zaman geçirip Rab için cesaretle söyliyorlardı, o Rab ki, onların ellerile alâmetler ve hârikalar yapmak kuvvetini onlara ihsan ederek kendi inayeti kelâmına şehadet etti.</verse>
				<verse number="4">Fakat şehrin halkı ikiye bölünüp bazıları Yahudilerle, bazıları ise, resullerle oldular.</verse>
				<verse number="5">Onları rüsvay etmek ve taşlamak için Milletler ve Yahudiler ile reislerinin hücumu vaki olacağını bilerek,</verse>
				<verse number="6">Likaonyanın Listra ve Derbe şehirlerine ve çevresine kaçtılar;</verse>
				<verse number="7">ve orada incili ilân etmekte idiler.</verse>
				<verse number="8">Listrada, ayakları tutuk bir adam oturuyordu, anadan doğma topal olup hiç yürümemişti.</verse>
				<verse number="9">Bu adam Pavlusu söylerken işitti; o da kendisine göz dikip şifa bulacağına imanı olduğunu görerek yüksek sesle:</verse>
				<verse number="10">Ayakların üzerine dikil, dedi; o da sıçrıyıp yürüdü.</verse>
				<verse number="11">Ve Pavlusun ne yaptığını halk görünce, seslerini yükseltip Likaonya dili ile dediler: İlâhlar insan suretinde yanımıza indiler!</verse>
				<verse number="12">Barnabasa Zefs, ve söz sahibi olduğu için Pavlusa Ermis dediler.</verse>
				<verse number="13">Ve mabedi şehrin önünde bulunan Zefsin kâhini şehir kapısı önüne boğalar ve çelenkler getirip halk ile beraber kurban kesmek istiyordu.</verse>
				<verse number="14">Fakat resuller, Barnabas ve Pavlus, bunu işitince esvaplarını yırttılar, ve halkın ortasına atılıp bağırarak dediler:</verse>
				<verse number="15">Efendiler, niçin bunları ediyorsunuz? Biz de duyguları size benziyen insanlarız, ve bu boş şeylerden, hay Allaha dönesiniz diye size müjde getiriyoruz;</verse>
				<verse number="16">o Allah ki, gökü, yeri, denizi ve içlerindeki her şeyi yaratmıştır; o ki, geçmiş nesillerde bütün Milletlerin kendi yollarında yürümelerine izin vermiştir.</verse>
				<verse number="17">Bununla beraber, gökten yağmurlar ve semereli mevsimler vererek ve yüreklerinizi yemek ve sevinçle doldurup iyilik ederek kendisini şahitsiz bırakmamıştır.</verse>
				<verse number="18">Ve bu sözleri söyliyerek kendilerine kurban kesmekten halkı güçlükle alıkoydular.</verse>
				<verse number="19">Fakat Antakyadan ve Konyadan bazı Yahudiler gelip halkı kandırarak Pavlusu taşladılar, ve onu ölmüş sanıp şehirden dışarı sürüdüler.</verse>
				<verse number="20">Fakat şakirtler onun çevresinde durmakta iken, kalkıp şehre girdi; ve ertesi gün Barnabas ile Derbeye çıktı.</verse>
				<verse number="21">Ve incili o şehre vâzederek bir çoklarını şakirt ettikten sonra, Listraya, Konyaya, ve Antakyaya dönüp</verse>
				<verse number="22">şakirtlerin canlarına kuvvet vermekte, ve: Bizim için Allahın melekûtuna çok sıkıntılar ile girmek gerektir, diye imanda durmaları için onları teşvik etmekte idiler.</verse>
				<verse number="23">Ve her kilisede onlara ihtiyarlar tayin ederek oruç tutup dua ettikten sonra, iman ettikleri Rabbe onları emanet ettiler.</verse>
				<verse number="24">Pisidyadan geçip Pamfilyaya geldiler.</verse>
				<verse number="25">Ve Pergada sözü söyledikten sonra, Antalyaya indiler;</verse>
				<verse number="26">bitirmiş oldukları iş için oradan Allahın lûtfuna ısmarlanmış oldukları Antakyaya yelken açtılar.</verse>
				<verse number="27">Varıp kiliseyi topladıkları zaman, Allahın kendileri vasıtası ile neler ettiğini, ve Milletlere iman kapısını açtığını anlattılar.</verse>
				<verse number="28">Ve şakirtlerle beraber epeyi vakit geçirdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">YAHUDİYEDEN inen bazı adamlar kardeşlere talim edip diyorlardı: Eğer Musanın âdeti üzre sünnet olunmazsanız, kurtulamazsınız.</verse>
				<verse number="2">İmdi Pavlus ile Barnabas onlar ile epeyi çekiştikten ve mubahase ettikten sonra, bu mesele için resullerin ve ihtiyarların yanına Yeruşalime çıksınlar diye, kardeşler Pavlus ve Barnabas ile aralarından başka bazı kimseleri tayin ettiler.</verse>
				<verse number="3">İmdi kilise tarafından yola geçirilerek, ve Milletlerin döndüklerini beyan ederek, Fenikeden ve Samiriyeden geçtiler; ve bütün kardeşlere büyük sevinç verdiler.</verse>
				<verse number="4">Ve Yeruşalime vardıkları zaman, kilise ve resullerle ihtiyarlar tarafından kabul olundular, ve kendileri vasıtası ile Allahın ettiği bütün şeyleri anlattılar.</verse>
				<verse number="5">Fakat Ferisi fırkasından iman etmiş olan bazıları kalkıp dediler: Onları sünnet etmek, ve Musanın şeriatini tutmalarını tenbih etmek gerektir.</verse>
				<verse number="6">Resuller ve ihtiyarlar bu meseleye bakmak için toplandılar.</verse>
				<verse number="7">Ve söz çoğalınca, Petrus kalkıp onlara dedi: Kardeşler, siz bilirsiniz ki, epeyi vakit evel içinizden benim ağzımla Milletlerin incil sözünü işitip iman etmelerini Allah tercih etti.</verse>
				<verse number="8">Ve yürekleri bilen Allah, bize olduğu gibi onlara da Ruhülkudüsü vererek onlara şehadet etti;</verse>
				<verse number="9">onların yüreklerini iman ile temizliyerek onlarla bizi hiç ayırt etmedi.</verse>
				<verse number="10">İmdi ne babalarımızın, ne de bizim taşıyamadığımız bir boyunduruğu şakirtlerin boynuna koyarak niçin Allahı deniyorsunuz?</verse>
				<verse number="11">Fakat Rab İsanın inayetile onlar gibi kurtulacağımıza iman ediyoruz.</verse>
				<verse number="12">Ve bütün cemaat sustu; Allahın kendileri vasıtası ile Milletler arasında yaptığı bütün alâmetleri ve hârikaları anlatan Barnabas ve Pavlusu dinliyorlardı.</verse>
				<verse number="13">Ve onlar sustuktan sonra, Yakub cevap verip dedi:</verse>
				<verse number="14">Kardeşler, beni dinleyin; Allahın Milletlerden kendi ismine bir kavm almak için nasıl önce onları ziyaret ettiğini Simeon anlattı.</verse>
				<verse number="15">Ve peygamberlerin sözleri buna uygun geliyor; nitekim yazılmıştır:</verse>
				<verse number="16">“Bu şeylerden sonra döneceğim, Ve Davudun düşmüş haymesini tekrar bina edeceğim; Ve yıkılmış yerlerini tekrar bina edeceğim; Ve onu tekrar kuracağım;</verse>
				<verse number="17">Ta ki, kalan insanlar, Ve üzerine ismim çağırılmış olan bütün Milletler, Rabbi arasınlar,</verse>
				<verse number="18">Kadimden bu şeyleri bildiren Rab diyor.”</verse>
				<verse number="19">Bunun için reyim Milletlerden Allaha dönenleri sıkmamak,</verse>
				<verse number="20">ancak putlar murdarlığından, zinadan, ve boğulmuş olandan ve kandan çekinsinler, diye onlara yazmaktır.</verse>
				<verse number="21">Çünkü eski nesillerden beri, her Sebt günü havralarda okunduğundan, Musanın her şehirde vâzedenleri vardır.</verse>
				<verse number="22">O zaman, bütün kilise ile resullere ve ihtiyarlara, kendilerinden olan adamları, yani, kardeşler arasında ileri gelenlerden Barsaba denilen Yahudayı ve Silası seçip Pavlus ve Barnabas ile Antakyaya göndermek iyi göründü.</verse>
				<verse number="23">Onlar vasıtası ile şöyle yazdılar: Resuller ve ihtiyarlar, kardeşler, Antakyada, Suriyede ve Kilikyada Milletlerden olan kardeşlere selâm ederler.</verse>
				<verse number="24">Bizden çıkmış olanlardan bazılarının sizi sözlerle sıkıp yüreklerinizi karıştırdıklarını işittik; onlara biz tenbih etmemiştik.</verse>
				<verse number="25">Bunun için adamlar seçmek ve Rabbimiz İsa Mesihin ismi için canlarını ortaya koyan sevgilimiz Barnabas ve Pavlus ile beraber</verse>
				<verse number="26">onları size göndermek hepimiz bir fikirde olarak bize iyi göründü.</verse>
				<verse number="27">İmdi Yahudayı ve Silası gönderdik, ve onlar size ayni şeyleri ağızdan anlatacaklardır.</verse>
				<verse number="28">Çünkü Ruhülkudüse ve bize iyi göründü ki, icap eden şu şeylerden fazla üzerinize yük koymıyalım:</verse>
				<verse number="29">Putlara kurban edilen şeylerden, kandan, ve boğulmuş olanlardan, ve zinadan çekinin. Bunlardan sakınırsanız, iyi edersiniz. Selâmette olun.</verse>
				<verse number="30">İmdi onlar yola çıkarıldıktan sonra Antakyaya indiler; ve cemaati bir araya toplayıp mektubu verdiler.</verse>
				<verse number="31">Onlar da bunu okuyunca, teselliden ötürü sevindiler.</verse>
				<verse number="32">Yahuda ve Silas, kendileri de peygamber olduklarından, çok sözle kardeşleri teşvik edip onlara kuvvet verdiler.</verse>
				<verse number="33">Ve orada bir müddet kaldıktan sonra, kardeşler tarafından, kendilerini göndermiş olanlara selâmetle yola çıkarıldılar.</verse>
				<verse number="34"></verse>
				<verse number="35">Fakat Pavlus ve Barnabas, başka bir çok kimselerle beraber talim edip, Rab sözünü vâzederek Antakyada kaldılar.</verse>
				<verse number="36">Bir kaç gün sonra, Pavlus Barnabasa dedi: Şimdi dönüp Rab sözünü ilân ettiğimiz her şehirde kardeşleri ziyaret edelim, nasıldırlar.</verse>
				<verse number="37">Barnabas Markos denilen Yuhannayı da beraber almak fikrinde idi.</verse>
				<verse number="38">Fakat Pamfilyada kendilerinden ayrılıp onlarla işe gitmemiş olan adamı beraberine almağı Pavlus iyi görmedi.</verse>
				<verse number="39">Ve şiddetli bir çekişme oldu, şöyle ki, birbirlerinden ayrıldılar, ve Barnabas Markosu yanına alarak Kıbrısa yelken açtı;</verse>
				<verse number="40">fakat Pavlus Silası seçti, ve kardeşler tarafından Rabbin inayetine emanet olunup çıktı;</verse>
				<verse number="41">ve kiliseleri pekiştirerek Suriyeyi ve Kilikyayı dolaşıyordu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">VE Pavlus Derbe ve Listraya da geldi; ve işte, orada iman etmiş bir Yahudi kadının oğlu, Timoteos denilen bir şakirt vardı; fakat babası Yunanlı idi.</verse>
				<verse number="2">Listrada ve Konyada bulunan kardeşler tarafından bu adam için iyi şehadet olunuyordu.</verse>
				<verse number="3">Pavlus kendisile beraber gelmesini istedi; ve o taraflarda olan Yahudilerden ötürü onu alıp sünnet etti; çünkü babası Yunanlı olduğunu hepsi biliyorlardı.</verse>
				<verse number="4">Ve şehirlerden geçip giderlerken, Yeruşalimdeki resuller ve ihtiyarlar tarafından kararlaştırılmış olan kaideleri tutsunlar diye onlara veriyorlardı.</verse>
				<verse number="5">İmdi kiliseler imanda kuvvet bulmakta, günden güne sayıca çoğalmakta idi.</verse>
				<verse number="6">Ruhülkudüs tarafından Asyada kelâmı söylemekten menedilmiş olduklarından Frikya ve Galatya diyarından geçtiler;</verse>
				<verse number="7">Misya karşısına geldikleri zaman Bitinyaya gitmeğe çalıştılar; ve İsanın Ruhu onlara izin vermedi;</verse>
				<verse number="8">Misyadan geçip Troasa indiler.</verse>
				<verse number="9">Geceleyin Pavlus bir rüyet gördü; Makedonyalı bir adam duruyordu, ve kendisine yalvarıp: Makedonyaya geçerek bize yardım et, diyordu.</verse>
				<verse number="10">Ve rüyeti gördüğü zaman, onlara incili müjdelemek için Allahın bizi çağırdığını çıkararak hemen Makedonyaya gitmeğe çalıştık.</verse>
				<verse number="11">Troastan yelken açıp doğruca Samotrakiye, ve ertesi gün Neapolise;</verse>
				<verse number="12">ve oradan Makedonya eyaletinin birinci şehri ve bir Roma müstameresi olan Filipiye geldik; ve bu şehirde bir kaç gün geçirdik.</verse>
				<verse number="13">Sebt günü şehir kapısından dışarı çıkıp ırmak kenarına geldik; orada bir dua yeri olduğunu sanıyorduk; ve oturup toplanmış olan kadınlara söyledik.</verse>
				<verse number="14">Tiyatira şehrinden erguvanî satıcısı, ve Allaha tapan Lidya adlı bir kadın bizi dinledi; Pavlus tarafından söylenenlere dikkat etmesi için Rab onun yüreğini açtı.</verse>
				<verse number="15">Evi halkı ile beraber vaftiz olununca, kadın yalvarıp dedi: Eğer beni Rabbe sadık saydınızsa, evime girin, ve orada kalın. Ve bizi zorladı.</verse>
				<verse number="16">Ve vaki oldu ki, biz dua yerine giderken, kendisinde falcı ruhu olan ve gaipten haber vererek efendilerine çok kazanç getiren bir hizmetçi kız bize rastgeldi.</verse>
				<verse number="17">Kız, Pavlusun ve bizim ardımızca yürüyerek: Bu adamlar Yüce Allahın kullarıdır, size kurtuluş yolunu ilân ediyorlar, diye bağırıyordu.</verse>
				<verse number="18">Ve bir çok günler bunu yaptı. Fakat Pavlus çok sıkılarak dönüp ruha dedi: Ondan çıkmanı sana İsa Mesih ismile emrediyorum. Ve hemen o saatte ruh çıktı.</verse>
				<verse number="19">Kazanç ümitlerinin elden gittiğini kızın efendileri görünce, Pavlus ile Silası tutup çarşı meydanına reislerin önüne sürüklediler,</verse>
				<verse number="20">ve onları hâkimlere getirdikleri zaman, dediler: Bu adamlar Yahudidir, ve şehrimizi çok karıştırıyorlar,</verse>
				<verse number="21">ve Romalı olan bizlere kabul etmek ve yapmak caiz olmıyan âdetler ilân ediyorlar.</verse>
				<verse number="22">Ve onlara karşı halk birlikte ayaklandılar; ve hâkimler onların esvaplarını yırtıp çıkararak değnekle dövmelerini emrettiler.</verse>
				<verse number="23">Ve kendilerine çok değnek vurduktan sonra, zindana atıp onları sıkıca gözetmesini zindancıya emrettiler;</verse>
				<verse number="24">o da, böyle emir aldığından, onları iç zindana atıp ayaklarını tomruğa vurdu.</verse>
				<verse number="25">Gece yarısına doğru Pavlus ve Silas dua ediyorlar ve Allaha ilâhiler okuyorlardı, mahpuslar da onları dinlemekte idiler.</verse>
				<verse number="26">Ansızın büyük bir zelzele oldu, öyle ki, zindanın temelleri sarsıldı; ve hemen bütün kapılar açıldı; ve herkesin bağları çözüldü.</verse>
				<verse number="27">Zindancı uyanıp zindan kapılarını açılmış görerek kılıcını çekti, mahpusların kaçmış olduklarını sanıp kendini öldürmek üzre idi.</verse>
				<verse number="28">Fakat Pavlus yüksek sesle bağırıp dedi: Kendine kıyma; çünkü hepimiz buradayız.</verse>
				<verse number="29">Zindancı ışık istiyip içeri atıldı, titriyerek Pavlus ve Silasın önünde yere kapandı,</verse>
				<verse number="30">ve onları dışarı çıkarıp dedi: Efendiler, kurtulmak için ne etmeliyim?</verse>
				<verse number="31">Onlar da dediler: Rab İsaya iman et, ve evin halkı ile sen de kurtulursun.</verse>
				<verse number="32">Bütün evindekiler ile kendisine Rab sözünü söylediler.</verse>
				<verse number="33">Ve gecenin o saatinde onları alıp yaralarını yıkadı ve hemen kendisi ve bütün evi halkı vaftiz olundu.</verse>
				<verse number="34">Ve Allaha iman etmiş olarak onları kendi evine çıkarıp önlerine sofra kurdu, ve bütün evile beraber çok sevindi.</verse>
				<verse number="35">Gündüz olunca, hâkimler: Bu adamları salıver, diye çavuşları gönderdiler.</verse>
				<verse number="36">Ve zindancı şu sözleri Pavlusa bildirdi: Hâkimler sizi salıvermek için gönderdiler; bundan ötürü şimdi çıkın, selâmetle gidin.</verse>
				<verse number="37">Fakat Pavlus onlara dedi: Romalı olan bizleri mahkûm etmeden halkın önünde dövüp zindana attılar; ve şimdi bizi gizlice mi dışarı atıyorlar? Bu olmaz; kendileri gelsinler de bizi çıkarsınlar.</verse>
				<verse number="38">Çavuşlar bu sözleri hâkimlere bildirdiler; Romalı olduklarını hâkimler işitince, korktular;</verse>
				<verse number="39">gelip onlara yalvardılar; ve kendilerini çıkarıp şehirden gitmelerini dilediler.</verse>
				<verse number="40">Zindandan çıkınca Lidyanın evine girdiler; ve kardeşleri görüp onları teselli ettiler ve gittiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">AMFİPOLİS ve Apollonyadan geçip Selâniğe geldiler; orada Yahudilerin havrası vardı.</verse>
				<verse number="2">Pavlus âdeti üzre onların yanına girdi,</verse>
				<verse number="3">Mesihin elem çekmesi ve ölülerden kıyam etmesi gerek olduğunu tefsir edip anlatarak onlarla üç Sebt günü kitaplardan söyledi, ve: Size ilân ettiğim bu İsa, Mesihtir, dedi.</verse>
				<verse number="4">Ve onlardan bazıları, dindar Yunanlılardan büyük bir cemaat ve ileri gelen kadınlardan da epeyicesi kandılar, ve Pavlus ve Silasla arkadaş oldular.</verse>
				<verse number="5">Fakat Yahudiler, kıskanarak çarşı halkından bazı kötü adamları kendilerine çekip bir kalabalık topladılar, ve şehirde gürültü çıkardılar. Ve Yasonun evine saldırıp onları halkın önüne çıkarmağa uğraştılar.</verse>
				<verse number="6">Fakat onları bulmayınca, Yasonu ve bazı kardeşleri şehrin reisleri önüne sürükliyip bağırdılar: Dünyayı altüst eden bu adamlar, buraya da geldiler;</verse>
				<verse number="7">Yason onları evine aldı, ve bunların hepsi başka bir kıral vardır, İsa vardır, diye Kayserin kanunlarına karşı hareket ediyorlar.</verse>
				<verse number="8">Bu şeyleri işiten halkı ve şehrin reislerini şaşırttılar.</verse>
				<verse number="9">Ve Yason ile ötekilerden kefalet aldıktan sonra, kendilerini salıverdiler.</verse>
				<verse number="10">Kardeşler de Pavlus ile Silası geceleyin hemen Veriaya gönderdiler; onlar vardıkları zaman, Yahudilerin havrasına gittiler.</verse>
				<verse number="11">Bunlar Selâniktekilerden daha necip idiler, ve bu şeyler böyle midir, diye her gün kitapları araştırarak sözü bütün yürekten kabul ettiler.</verse>
				<verse number="12">İmdi onlardan çoğu, ve muteber Yunanlı kadınlarla erkeklerden epeyicesi iman ettiler.</verse>
				<verse number="13">Fakat Pavlus tarafından Veriada da Allahın sözü ilân edildiği Selânikli Yahudilere malûm olunca, oraya da geldiler, ve halkı karıştırıp şaşırttılar.</verse>
				<verse number="14">O zaman kardeşler Pavlusu denize gitmek üzre hemen gönderdiler; fakat Silas ve Timoteos daha orada kaldılar.</verse>
				<verse number="15">Pavlusu götürenler onu Atinaya kadar getirdiler; ve bir an evel gelsinler diye Silas ve Timoteosa emir alarak gittiler.</verse>
				<verse number="16">Pavlus Atinada onları beklemekte iken, şehri putlarla dolu görerek içinde ruhu hiddetlendi.</verse>
				<verse number="17">İmdi havrada Yahudiler ve dindar adamlarla, ve her gün çarşıda rastgelenlerle mubahase ediyordu.</verse>
				<verse number="18">Epikürî ve Stoikî filozoflardan bazıları da onunla mubahase ettiler. Ve bazıları: Bu geveze ne demek istiyor? başkaları da: Yabancı ilâhlar ilân eden bir adam görünüyor, dediler; çünkü İsayı ve kıyameti müjdeliyordu.</verse>
				<verse number="19">Kendisini tutarak Ariopagosa götürüp dediler: Senin tarafından söylenen bu yeni öğretişin ne olduğunu anlıyabilir miyiz?</verse>
				<verse number="20">Çünkü bizim kulaklarımıza bazı yabancı şeyler getiriyorsun; imdi bu şeylerin ne demek olduğunu bilmek isteriz.</verse>
				<verse number="21">(Bütün Atinalılar ve orada oturan yabancılar yeni bir şey söylemek yahut dinlemekten başka şeyle vakit geçirmezlerdi.)</verse>
				<verse number="22">Pavlus Ariopagosun ortasında durup dedi: Ey Atina erleri, ben sizi her şeyde çok dindar görüyorum.</verse>
				<verse number="23">Çünkü ben dolaşıp tapındıklarınıza baktığım zaman, şu yazı ile bir mezbah da buldum: Meçhul Allaha. İmdi tanımıyarak tapındığınızı ben size ilân ediyorum.</verse>
				<verse number="24">Dünyayı ve içinde olan bütün şeyleri yaratan Allah, gökün ve yerin Rabbi olduğundan, ellerle yapılmış mabetlerde oturmaz;</verse>
				<verse number="25">mademki hepsine hayat, soluk, ve her şey veren kendisidir, bir şeye muhtaç imiş gibi, insanların ellerile ona hizmet olunmaz;</verse>
				<verse number="26">ve muayyen vakitlerini ve meskenlerinin sınırlarını tayin ederek bütün yeryüzünde otursunlar diye insanların her milletini bir kandan yarattı;</verse>
				<verse number="27">ta ki, Allahı arasınlar, ve kabil ise el yordamı ile onu bulsunlar; fakat o hiç birimizden uzak değil;</verse>
				<verse number="28">çünkü biz onda yaşıyoruz, hareket ediyoruz ve varız; nasıl ki, sizin şairlerinizden bazıları da demişlerdir: “Çünkü biz de onun zürriyetiyiz.”</verse>
				<verse number="29">İmdi Allahın zürriyeti olduğumuz için, ülûhiyet, insan sanatı ve hünerile oyulmuş altına, veya gümüşe, yahut taşa benzer sanmamalıyız.</verse>
				<verse number="30">İmdi Allah cehalet zamanlarına göz yumdu; şimdi her yerde hepsinin tövbe etmelerini insanlara emrediyor;</verse>
				<verse number="31">çünkü Allah bir gün tespit eyledi, o günde tayin ettiği adam vasıtası ile, dünyaya adaletle hükmedecektir; onu ölülerden kıyam ettirerek bütün insanlara teminat verdi.</verse>
				<verse number="32">İmdi ölülerden kıyamı işittikleri zaman, bazıları eğlendiler, fakat başkaları: Bunun hakkında seni yine dinleriz, dediler.</verse>
				<verse number="33">Ve böylece Pavlus onların ortasından çıktı.</verse>
				<verse number="34">Fakat bazı adamlar ona katılıp iman ettiler; Ariopagos azasından Diyonisius, ve Damaris denilen bir kadın, ve onlarla beraber başkaları da bunlar arasında idiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">BU şeylerden sonra Pavlus Atinadan ayrılıp Korintosa geldi.</verse>
				<verse number="2">İtalyadan henüz gelmiş olan, aslı Pontuslu, Akuila adlı bir Yahudi ile karısı Priskillayı buldu, çünkü Klavdius bütün Yahudilere Romadan çıkmalarını emretmişti; Pavlus onların yanına geldi;</verse>
				<verse number="3">ve kendisi ayni sanattan olduğu için onların yanında oturdu, ve çalışıyorlardı; çünkü sanatça çadırcı idiler.</verse>
				<verse number="4">Pavlus her Sebt günü havrada mubahase edip Yahudileri ve Yunanlıları ikna etmeğe çalışırdı.</verse>
				<verse number="5">Silas ile Timoteos Makedonyadan indikleri zaman, kelâm Pavlusu içinden zorlamakta idi, ve Yahudilere, İsa Mesihtir, diye kuvvetle şehadet ediyordu.</verse>
				<verse number="6">Ve onlar kendisine karşı koyup küfredince, esvabını silkerek onlara dedi: Kanınız kendi başınıza olsun; ben temizim; şimdiden sonra Milletlere gideceğim.</verse>
				<verse number="7">Ve oradan çıkıp Allaha tapan Titius Yustus adlı birinin evine geldi; onun evi havraya bitişikti.</verse>
				<verse number="8">Ve havra reisi Krispus bütün evile beraber Rabbe iman etti; ve Korintosluların bir çoğu işiterek iman edip vaftiz olunuyorlardı.</verse>
				<verse number="9">Geceleyin bir rüyette Rab Pavlusa dedi: Korkma, ancak söyle, ve susma;</verse>
				<verse number="10">çünkü ben seninle beraberim, ve seni incitmek için senin üzerine kimse el atmıyacaktır; çünkü bu şehirde çok kavmım vardır.</verse>
				<verse number="11">Ve onlar arasında Allahın sözünü öğreterek bir yıl altı ay oturdu.</verse>
				<verse number="12">Gallio Ahayada vali iken, Yahudiler ittifak ederek Pavlusa karşı kalktılar, ve onu hüküm kürsüsü önüne götürüp dediler:</verse>
				<verse number="13">Bu adam şeriate aykırı olarak insanları Allaha tapmağa kandırıyor.</verse>
				<verse number="14">Pavlus ağzını açmakta iken, Gallio Yahudilere dedi: Eğer bir haksızlık veya bayağı bir kabahat meselesi olsaydı, ey Yahudiler, size katlanmak gerekti.</verse>
				<verse number="15">Fakat söz ve isimler ve kendi şeriatiniz meseleleri ise, kendiniz bakın; ben bu şeylerin hâkimi olmak istemem.</verse>
				<verse number="16">Ve onları hüküm kürsüsünden kovdu.</verse>
				<verse number="17">Ve hepsi havra reisi Sostenisi tutup hüküm kürsüsü önünde dövdüler. Gallio bu şeylerden hiç birine aldırmadı.</verse>
				<verse number="18">Pavlus çok günler daha kaldıktan sonra, kardeşlere veda etti, ve bir adağı olduğundan Kenhreada saçlarını kestirip Priskilla ve Akuila beraberinde olarak Suriyeye yelken açtı.</verse>
				<verse number="19">Ve Efesosa geldiler, onları orada bırakıp kendisi havraya girdi, ve Yahudilerle mubahase etti.</verse>
				<verse number="20">Daha uzun zaman kalmasını kendisinden isteyince, razı olmadı;</verse>
				<verse number="21">ve: Allah dilerse, yine size dönerim, diye onlara veda ederek Efesostan denize açıldı.</verse>
				<verse number="22">Kayseriyeye varınca, Yeruşalime çıktı, ve kiliseyi selâmladıktan sonra, Antakyaya indi.</verse>
				<verse number="23">Ve bir müddet durduktan sonra, yola çıktı, ve sırası ile Galatya ve Frikya diyarından bütün şakirtlere kuvvet vererek geçti.</verse>
				<verse number="24">Aslı İskenderiyeli Apollos adlı, natıka sahibi bir Yahudi, Efesosa geldi; kitaplarda kuvvetli idi;</verse>
				<verse number="25">bu adam Rab yolunda öğretilmişti; ve ancak Yahyanın vaftizini bilerek ruhta gayretli olup İsaya ait şeyleri doğruca söyliyor ve öğretiyordu.</verse>
				<verse number="26">Ve havrada cesaretle söylemeğe başladı. Priskilla ve Akuila onu işitince, kendisini yanlarına alıp Rab yolunu ona daha doğrulukla anlattılar.</verse>
				<verse number="27">Ve Ahayaya geçmek fikrinde olduğu zaman, kardeşler ona cesaret verip kendisini kabul etmelerini şakirtlere yazdılar; ve vardığı zaman, Allahın inayetile iman etmiş olanlara çok yardım etti;</verse>
				<verse number="28">zira, İsa Mesihtir, diye açıkça kitaplarla göstererek Yahudileri kuvvetle ilzam ediyordu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, Apollos Korintosta iken, Pavlus yukarı tarafları geçip Efesosa geldi; ve bir kaç şakirt bulup onlara:</verse>
				<verse number="2">İman ettiğiniz zaman Ruhülkudüsü aldınız mı? dedi. Kendisine: Bir Ruhülkudüs var mıdır, işitmedik bile, dediler.</verse>
				<verse number="3">Öyle ise, neye vaftiz olundunuz? dedi. Yahyanın vaftizine, dediler.</verse>
				<verse number="4">Pavlus dedi: Yahya, kendisinden sonra gelene, yani, İsaya iman etmelerini kavma söyliyerek tövbe vaftizile vaftiz etti.</verse>
				<verse number="5">Ve bunu işitince, Rab İsanın ismine vaftiz olundular.</verse>
				<verse number="6">Ve Pavlus üzerlerine ellerini koyunca, Ruhülkudüs onların üzerine geldi; dillerle söyliyorlar, ve peygamberlik ediyorlardı.</verse>
				<verse number="7">Hepsi on iki adam kadar idiler.</verse>
				<verse number="8">Ve havraya girip Allahın melekûtuna ait şeyler üzerine üç ay müddet mubahase, ve adamları ikna ederek cesaretle söyliyordu.</verse>
				<verse number="9">Fakat bazıları cemaatin önünde Yolu kötüliyerek sertelip itaatsiz olunca, Pavlus onlardan çekildi, ve şakirtleri ayırdı, ve her gün Tirannusun mektebinde mubahase ediyordu.</verse>
				<verse number="10">İki yıl müddet bu devam etti; şöyle ki, hem Yahudi hem Yunanlı, bütün Asyada oturanlar, Rab sözünü işittiler.</verse>
				<verse number="11">Ve Allah Pavlusun ellerile görülmemiş kudretli işler yaptı;</verse>
				<verse number="12">o derece ki, hastalara onun bedeninden mendiller veya peştamallar götürülürdü, ve onlardan hastalıklar gider, ve kötü ruhlar çıkardı.</verse>
				<verse number="13">Fakat serseri afsuncu Yahudilerden bazıları da: Pavlusun vâzettiği İsa ile size kasem ederim, diyerek kendilerinde kötü ruhlar olanlar üzerine Rab İsanın ismini çağırmağa giriştiler.</verse>
				<verse number="14">Ve bunu edenlerden Skeva isminde bir Yahudi başkâhinin yedi oğlu vardı.</verse>
				<verse number="15">Fakat kötü ruh cevap verip onlara dedi: İsayı tanırım, Pavlusu da bilirim; siz ise, kimlersiniz?</verse>
				<verse number="16">Ve kendisinde kötü ruh olan adam üzerlerine sıçrayıp onlardan ikisini yenerek galip oldu, şöyle ki, o evden çıplak ve yaralı olarak kaçtılar.</verse>
				<verse number="17">Ve bu iş Efesosta oturan hem Yahudi hem de Yunanlıların hepsine malûm oldu; ve hepsi üzerine korku düşüp Rab İsanın ismi tazim olundu.</verse>
				<verse number="18">İman etmiş olanlardan bir çoğu da yaptıklarını itiraf ve beyan ederek geldiler.</verse>
				<verse number="19">Sihirbazlık edenlerden bir çoğu kitaplarını toplıyıp herkesin önünde yaktılar; ve onların değerini hesap edip elli bin gümüş buldular.</verse>
				<verse number="20">Böylece Rab sözü kudretle büyüyüp kuvvetlendi.</verse>
				<verse number="21">Bu şeyler bitince, Pavlus Makedonya ve Ahayadan geçip Yeruşalime gitmeğe ruhta niyet ederek: Oraya vardıktan sonra, Romayı da görmeliyim, dedi.</verse>
				<verse number="22">Kendisine hizmet edenlerden ikisini, Timoteosu ve Erastosu, Makedonyaya gönderdikten sonra, kendisi bir müddet Asyada kaldı.</verse>
				<verse number="23">O vakitler Yol hakkında çıkan kargaşalık az değildi.</verse>
				<verse number="24">Çünkü gümüşten Artemis mabetleri yapmakta olan Dimitrios adlı bir kuyumcu sanatkârlara az iş getirmezdi;</verse>
				<verse number="25">ve bu gibi işlerin işçilerile beraber onları bir araya toplıyıp dedi: Efendiler, bilirsiniz ki, zenginliğimiz bu iştendir.</verse>
				<verse number="26">Ve görüp işitiyorsunuz ki, bu Pavlus ellerle yapılanlar ilâhlar değildir, diyerek yalnız Efesosta değil, fakat hemen bütün Asyada bir çok halkı kandırıp saptırdı;</verse>
				<verse number="27">ve tehlike yalnız bu bizim sanatımızın itibardan düşmesinde değildir; fakat büyük mabude Artemisin mabedi hiçe sayılıp, bütün Asya ve dünyanın taptığı mabudenin de azametinden indirilmesindedir.</verse>
				<verse number="28">Ve bunu işittikleri zaman, gazapla doldular ve: Efesosluların Artemisi büyüktür, diye bağrıştılar.</verse>
				<verse number="29">Ve şehir karışıklık ile doldu; ve hep birden Pavlusun yoldaşları Makedonyalı Gayus ve Aristarhosu yakalıyarak tiyatroya saldırdılar.</verse>
				<verse number="30">Pavlus halkın içine girmek isteyince, şakirtler onu bırakmadılar.</verse>
				<verse number="31">Asya reislerinden bazıları da onun dostları olduğundan kendisine gönderip tiyatroya atılmasın diye yalvardılar.</verse>
				<verse number="32">İmdi bazıları bir şey, ve bazıları başka şey bağırıyorlardı; çünkü cemaat karışmıştı, ve ekserisi ne için toplandıklarını bilmiyorlardı;</verse>
				<verse number="33">ve Yahudiler İskenderi ileri sürüp kalabalıktan çıkardılar. Ve İskender, elile işaret edip halka karşı bir müdafaa yapmak istedi.</verse>
				<verse number="34">Fakat Yahudi olduğunu anlayınca: Efesosluların Artemisi büyüktür, diye hepsi iki saat kadar bir ağızdan bağrıştılar.</verse>
				<verse number="35">Ve şehir kâtibi kalabalığı yatıştırdığı zaman, dedi: Ey Efesos erleri, insanlardan kim vardır ki, büyük Artemisin ve Zefsten düşmüş olan sanemin mabet muhafızı Efesosluların şehri olduğunu bilmesin?</verse>
				<verse number="36">İmdi bunlara karşı bir şey söylenemez, ve siz tek durup tedbirsizce bir şey yapmamalısınız.</verse>
				<verse number="37">Çünkü mabet hırsızları olmıyan, mabudemize de küfretmiyen bu adamları buraya getirdiniz.</verse>
				<verse number="38">İmdi eğer Dimitrios ve onunla beraber olan sanatkârlar bir kimseye karşı davaları varsa, mahkemeler açıktır, ve valiler var; birbirlerini itham etsinler.</verse>
				<verse number="39">Fakat siz başka madde için bir şey arıyorsanız, resmî mecliste faslolunur.</verse>
				<verse number="40">Çünkü bir sebep de olmadığından bugünkü karışıklıktan dolayı itham edilmek tehlikesindeyiz; bu kargaşalık hakkında hesap veremeyiz.</verse>
				<verse number="41">Ve bunu böylece dedikten sonra, cemaati dağıttı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE gürültü durduktan sonra, Pavlus şakirtleri getirtip onları teşvik etti, ve kendilerine veda ederek Makedonyaya gitmek üzre yola çıktı.</verse>
				<verse number="2">O tarafları dolaşıp onları çok sözle teşvik ederek Yunanistana geldi.</verse>
				<verse number="3">Ve üç ay geçirdikten sonra, Suriyeye yelken açmak üzre iken, Yahudiler tarafından kendisine bir düzen kurulmuş olduğundan, Makedonya yolundan dönmeğe karar verdi.</verse>
				<verse number="4">Ve Pirrosun oğlu Verialı Sopatros, Selâniklilerden Aristarhos ve Sekundus, Derbeli Gayus ve Timoteos, ve Asyalı Tihikos ile Trofimos kendisine Asyaya kadar yoldaş oldular.</verse>
				<verse number="5">Ancak bunlar önden gitmişlerdi, ve bizi Troasta bekliyorlardı.</verse>
				<verse number="6">Biz de Hamursuz ekmek günlerinden sonra, Filipiden yelken açtık, ve Troasa onların yanına beş günde vardık; orada yedi gün kaldık.</verse>
				<verse number="7">Haftanın ilk gününde ekmek kırmak için bir araya toplandığımız zaman, Pavlus ertesi gün yola çıkmağa niyet ederek onlarla konuştu, ve gece yarısına kadar sözünü uzattı.</verse>
				<verse number="8">Toplanmış olduğumuz yukarı odada bir çok ışıklar vardı.</verse>
				<verse number="9">Eftihos isminde bir genç, pencerede oturup derin uykuya daldı; ve Pavlus sözü uzattıkça, uykusunda çöküp üçüncü kattan aşağı düştü, ve ölü olarak kaldırıldı.</verse>
				<verse number="10">Pavlus aşağı indi, ve üzerine düşüp onu kucaklıyarak dedi: Gürültü etmeyin, çünkü canı kendisinde.</verse>
				<verse number="11">Yine yukarı çıkıp ekmeği kırdı ve yedi, gün doğuncıya kadar onlarla uzun konuştu, ve öyle yola çıktı.</verse>
				<verse number="12">Ve genci diri getirip çok teselli buldular.</verse>
				<verse number="13">Biz de önceden gemiye binip Pavlusu oradan almak niyetile Asosa açıldık; çünkü kendisi yaya gitmek niyetinde olarak böyle ısmarlamıştı.</verse>
				<verse number="14">Asosta bizi karşılayınca, kendisini alıp Midilliye vardık.</verse>
				<verse number="15">Ve oradan yelken açarak ertesi gün Sakız adası karşısına geldik; ve daha ertesi gün Sisamı tutarak bir gün sonra Militosa vardık.</verse>
				<verse number="16">Çünkü Pavlus Asyada vakit kaybetmemek için Efesos önünde durmadan geçmeğe karar vermişti; çünkü mümkün olursa, Pentikost günü Yeruşalimde bulunmak için acele ediyordu.</verse>
				<verse number="17">Militostan Efesosa gönderip kilisenin ihtiyarlarını yanına çağırttı.</verse>
				<verse number="18">Ve yanına geldikleri zaman, kendilerine dedi: Siz kendiniz biliyorsunuz, Asyaya girdiğim ilk günden beri bütün vakit sizin yanınızda nasıl bulundum,</verse>
				<verse number="19">tam alçak gönüllülük ve gözyaşları ile ve Yahudilerin düzenlerinden başıma gelen imtihanlarla Rabbe hizmet ettim,</verse>
				<verse number="20">ve size faideli olan hiç bir şeyi beyan etmekten çekinmedim,</verse>
				<verse number="21">ve Allaha tövbe ve Rabbimiz İsa Mesihe imanı Yahudilere hem de Yunanlılara şehadet ederek açıkça ve evden eve size öğrettim.</verse>
				<verse number="22">Ve şimdi, işte, ruhta bağlanmış olarak Yeruşalime gidiyorum, orada başıma gelecek şeyleri bilmem;</verse>
				<verse number="23">ancak her şehirde zincirler ve sıkıntılar beni bekliyor, diye Ruhülkudüs bana şehadet ediyor.</verse>
				<verse number="24">Fakat ben canıma kendim için hiç kıymet vermiyorum, elverir ki, devrimi, ve Allahın inayetinin incilini şehadet etmek için Rab İsadan aldığım hizmeti başarayım.</verse>
				<verse number="25">Ve şimdi, işte, ben biliyorum ki, aranızdan melekûtu vâzederek geçtiğim sizler, hepiniz, artık yüzümü görmiyeceksiniz.</verse>
				<verse number="26">Bunun için bugünkü günde size şehadet ediyorum ki, bütün insanların kanından temizim;</verse>
				<verse number="27">çünkü Allahın bütün muradını size beyan etmekten çekinmedim.</verse>
				<verse number="28">Kendinize, ve Rabbin kendi kanı ile edindiği kiliseyi gütmek için, Ruhülkudüsün sizi içinde nazır ettiği bütün sürüye dikkat edin.</verse>
				<verse number="29">Biliyorum ki, ben gittikten sonra, sürüyü esirgemiyen azgın kurtlar aranıza girecektir;</verse>
				<verse number="30">ve şakirtleri artlarınca çekmek için sapık şeyler söyliyen adamlar kendi aranızdan çıkacaklardır.</verse>
				<verse number="31">Bundan dolayı uyanık olun, üç yıl müddet, gece gündüz, gözyaşları ile herkese nasihat etmekten vazgeçmediğimi hatırlayın.</verse>
				<verse number="32">Ve şimdi sizi Allaha ve inayeti sözüne ısmarladım; o sizi bina etmeğe ve bütün takdis edilmiş olanlar arasında size miras vermeğe kadirdir.</verse>
				<verse number="33">Hiç kimsenin gümüşüne, ya altınına, yahut esvabına göz komadım.</verse>
				<verse number="34">Siz kendiniz bilirsiniz ki, kendi ihtiyaçlarıma, ve benimle olanlara bu eller hizmet etti.</verse>
				<verse number="35">Her şeyde size gösterdim ki, böylece emek çekerek zayıflara yardım etmek, ve bizzat Rab İsanın: Vermek almaktan daha mutludur, dediği sözleri anmak gerektir.</verse>
				<verse number="36">Bu şeyleri söyledikten sonra, diz çöküp hepsile beraber dua etti.</verse>
				<verse number="37">Hepsi çok ağladılar, ve en çok kendi yüzünü artık görmiyeceklerdir diye söylediği sözden kederlenerek</verse>
				<verse number="38">Pavlusun boynuna düşüp kendisini öptüler. Ve onu gemiye kadar geçirdiler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">VE vaki oldu ki, onlardan ayrılıp denize açıldığımız zaman, doğru İstanköye, ertesi gün Rodosa, oradan Pataraya geldik;</verse>
				<verse number="2">Fenikeye gitmekte olan bir gemi bularak bindik, ve açıldık.</verse>
				<verse number="3">Kıbrıs göründüğü zaman, onu solda bırakarak Suriyeye gittik ve Surda indik; çünkü gemi orada yükünü boşaltacaktı.</verse>
				<verse number="4">Şakirtleri bularak orada yedi gün kaldık; bunlar Pavlusa Yeruşalime girmesin diye Ruh vasıtası ile söyliyorlardı.</verse>
				<verse number="5">Ve vaki oldu ki, günlerimizi bitirince çıkıp gittik; ve hepsi, kadınlar ve çocukları ile beraber şehrin dışarısına kadar bizi geçirdiler.</verse>
				<verse number="6">Kıyıda diz çökerek dua ettik, birbirimize veda edip biz gemiye bindik, onlar evlerine döndüler.</verse>
				<verse number="7">Surdan deniz yolunu bitirince, Ptolemaise vardık; ve kardeşleri selâmlayıp onlarla bir gün kaldık.</verse>
				<verse number="8">Ertesi gün çıkıp Kayseriyeye geldik; ve yedilerden biri olan incil vaizi Filipusun evine girip yanında kaldık.</verse>
				<verse number="9">Bu adamın peygamberlik eden evlenmemiş dört kızı vardı.</verse>
				<verse number="10">Orada bir çok günler geçirmekte iken, Agabus denilen peygamber Yahudiyeden indi.</verse>
				<verse number="11">Ve bize gelip Pavlusun kuşağını aldı; kendi ayaklarını ve ellerini bağlıyıp dedi: Ruhülkudüs şöyle diyor: Yeruşalimdeki Yahudiler bu kuşağın sahibini böyle bağlıyıp Milletlerin eline vereceklerdir.</verse>
				<verse number="12">Bu şeyleri işittiğimiz zaman, biz ve oralılar da Yeruşalime çıkmasın diye kendisinden yalvardık.</verse>
				<verse number="13">O vakit Pavlus cevap verdi: Bu yaptığınız nedir, ağlıyor ve yüreğimi kırıyorsunuz? çünkü ben Yeruşalimde yalnız bağlanmağa değil, fakat Rab İsanın ismi uğruna ölmeğe de hazırım.</verse>
				<verse number="14">Ve o kanmayınca biz de: Rabbin iradesi olsun, diyerek sustuk.</verse>
				<verse number="15">O günlerden sonra, eşyamızı toplıyıp Yeruşalime çıktık.</verse>
				<verse number="16">Ve Kayseriyeden bazı şakirtler bizimle geldiler. Yanında misafir olacağımız eski bir şakirt olan Mınason denilen Kıbrıslıya bizi getirdiler.</verse>
				<verse number="17">Yeruşalime geldiğimiz zaman, kardeşler bizi sevinçle kabul ettiler.</verse>
				<verse number="18">Ertesi gün Pavlus bizimle beraber Yakubun yanına girdi; ve bütün ihtiyarlar hazır idiler.</verse>
				<verse number="19">Onlara selâm verdikten sonra, Allahın kendi hizmeti vasıtası ile Milletler arasında yaptığı şeyleri birer birer anlattı.</verse>
				<verse number="20">Bunları işitince Allahı temcit ettiler, ve kendisine dediler: Kardeş, Yahudiler arasında iman eden nice bin adam var, görüyorsun; hepsi şeriat için gayretlidirler;</verse>
				<verse number="21">ve senin için haber almışlar ki, Milletler arasında olan bütün Yahudilere oğullarını sünnet etmiyip âdetlere uymasınlar diye, Musadan dönmelerini öğretiyormuşsun.</verse>
				<verse number="22">İmdi ne olacak? Senin geldiğini elbette işitecekler.</verse>
				<verse number="23">Onun için bu sana dediğimizi yap: Bizde adağı olan dört adam var;</verse>
				<verse number="24">onları al ve onlarla beraber kendini tathir et, ve başlarını tıraş etmeleri için onlara masraf et; ve senin için haber aldıkları şeylerin aslı olmadığını, fakat senin şeriati tutarak yürüdüğünü hepsi bilecektir.</verse>
				<verse number="25">Fakat biz, iman eden Milletler için, putlara kurban edilen şeylerden ve kandan ve boğulmuş olandan ve zinadan kendilerini korumalarına karar vererek yazdık.</verse>
				<verse number="26">O zaman Pavlus o adamları aldı, ertesi gün onlarla beraber kendisini tathir etti, ve onlardan her biri için kurban takdim olununcıya kadar taharet günlerinin bittiğini ilân ederek mabede girdi.</verse>
				<verse number="27">Ve bu yedi gün hemen bitmek üzre iken, Asyadan olan Yahudiler onu mabette görerek bütün halkı kışkırttılar, ve ona el atıp bağırdılar:</verse>
				<verse number="28">Ey İsrail erleri, yardım edin; her yerde kavma, şeriata ve bu yere karşı bütün insanlara öğreten adam budur; ve bundan başka, mabede Yunanlılar sokup bu mukaddes yeri murdar etmiştir.</verse>
				<verse number="29">Çünkü önceden Efesoslu Trofimosu şehirde onunla beraber görmüşlerdi; ve Pavlusun onu mabede sokmuş olduğunu sanıyorlardı.</verse>
				<verse number="30">Bütün şehir harekete gelip halk koşuştu; Pavlusu tutup mabetten dışarı sürüdüler; ve hemen kapılar kapandı.</verse>
				<verse number="31">Kendisini öldürmeğe çalışmaktalar iken, bütün Yeruşalimin karışmış olduğu haberi taburun binbaşısına erişti.</verse>
				<verse number="32">O da hemen askerler ve yüzbaşılar alarak üzerlerine koştu; binbaşıyı ve askerleri görünce, Pavlusu dövmeği bıraktılar.</verse>
				<verse number="33">O zaman binbaşı yaklaştı, ve onu tutup çifte zincirle bağlanmasını emretti; ve kimdir, ne yapmıştır, diye soruşturdu.</verse>
				<verse number="34">Kalabalıkta kimi şöyle, kimi böyle bağırdığından ve gürültüden doğrusunu anlıyamıyarak kaleye götürülmesini emretti.</verse>
				<verse number="35">Merdivene geldiği zaman, vaki oldu ki, kalabalığın zorlamasından dolayı askerler tarafından alınıp götürüldü.</verse>
				<verse number="36">Çünkü halkın kalabalığı: Onu kaldır, diye bağrışarak ardınca yürüyordu.</verse>
				<verse number="37">Pavlus kaleye götürülmekte iken binbaşıya dedi: Sana bir şey söyliyebilir miyim? O da: Yunanca bilir misin?</verse>
				<verse number="38">Önce karışıklık çıkarıp Katillerden dört bin kişiyi çöle götüren Mısırlı sakın sen olmıyasın? dedi.</verse>
				<verse number="39">Fakat Pavlus dedi: Ben Kilikyadan Tarsuslu bir Yahudi, ehemmiyetsiz olmıyan bir şehrin ahalisindenim; ve sana yalvarırım, kavma söylemek için bana izin ver.</verse>
				<verse number="40">O da izin verince, Pavlus merdiven üzerinde durup elile kavma işaret etti; ve büyük bir sükût olunca, İbranî dilinde onlara söyliyip dedi:</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">KARDEŞLER ve babalar, şimdi size olan müdafaamı dinleyin.</verse>
				<verse number="2">Ve onlara İbranî dilinde söylediğini işittikleri zaman, daha ziyade sustular; ve dedi:</verse>
				<verse number="3">Ben Kilikya Tarsusunda doğmuş bir Yahudiyim, fakat Gamalielin ayakları dibinde bu şehirde yetiştirildim, ve bugün hepinizin olduğu gibi, Allah için gayretli olarak atalar şeriatinin sıkılığına göre terbiye olundum.</verse>
				<verse number="4">Erkekleri de kadınları da bağlıyıp zindanlara teslim ederek bu Yola ölüm derecesinde eza ettim; nasıl ki, başkâhin ile bütün ihtiyarlar heyeti bana şehadet ederler.</verse>
				<verse number="5">Onlardan kardeşlere mektuplar alıp Şamda olanları, cezalandırmak üzre bağlı olarak Yeruşalime getirmek için, oraya gidiyordum.</verse>
				<verse number="6">Ve vaki oldu ki, ben yolda gitmekte ve Şama yaklaşmakta iken, öğleye yakın, gökten büyük bir nur ansızın çevremde parladı.</verse>
				<verse number="7">Yere düştüm, ve bir sesin bana: Saul, Saul, niçin bana eza ediyorsun? dediğini işittim.</verse>
				<verse number="8">Ben de: Kimsin, ya Rab? diye cevap verdim. O da bana dedi: Ben eza ettiğin Nâsıralı İsayım.</verse>
				<verse number="9">Benimle beraber olanlar gerçi nuru gördüler, fakat bana söyliyenin sesini işitmediler.</verse>
				<verse number="10">Ben: Ya Rab, ne yapayım? dedim. Rab bana: Kalk, Şama git, yapasın diye senin için tayin edilmiş olan bütün şeyler orada sana söylenecektir, dedi.</verse>
				<verse number="11">Ve o nurun izzetinden ötürü göremez olduğum vakit, yanımda olanlar elile yedilerek Şama girdim.</verse>
				<verse number="12">Orada oturan bütün Yahudilerce iyi şehadet olunan, şeriat üzre dindar, Hananya adlı bir adam, yanıma geldi,</verse>
				<verse number="13">ve durup bana dedi: Saul kardeş, gözlerin açılsın. Ve ben o saatte kendisine baktım.</verse>
				<verse number="14">O da dedi: Atalarımızın Allahı, kendi iradesini bilmek, ve o Salihi görüp ağzından bir ses işitmek için seni tayin etti.</verse>
				<verse number="15">Çünkü gördüğün ve işittiğin şeyler için bütün insanlara onun şahidi olacaksın.</verse>
				<verse number="16">Ve şimdi ne gecikiyorsun? kalk, vaftiz ol, ve onun ismini çağırarak günahlarından yıkan.</verse>
				<verse number="17">Ve vaki oldu ki, ben Yeruşalime döndüğüm zaman, mabette dua ederken vecit halinde idim,</verse>
				<verse number="18">ve onu gördüm, ve bana dedi: Acele et, ve çabuk Yeruşalimden çık, çünkü benim hakkımda senin şehadetini kabul etmiyeceklerdir.</verse>
				<verse number="19">Ve ben dedim: Ya Rab, kendileri de bilirler ki, ben sana iman edenleri hapsedip bütün havralarda dövüyordum;</verse>
				<verse number="20">ve senin şahidin İstefanosun kanı döküldüğü zaman, ben de orada duruyordum, ve buna razı oldum, ve onu öldürenlerin esvaplarını bekledim.</verse>
				<verse number="21">Rab da bana dedi: Git, çünkü ben seni uzağa, Milletlere, göndereceğim.</verse>
				<verse number="22">Bu söze kadar kendisini dinlediler; ve seslerini yükseltip dediler: Böyle adamı yeryüzünden kaldır, zira yaşaması caiz değil.</verse>
				<verse number="23">Onlar bağırmakta ve esvaplarını atıp havaya toz savurmakta iken,</verse>
				<verse number="24">binbaşı, niçin ona karşı böyle bağırmakta olduklarını anlamak üzre kamçı ile istintak olunsun diye kaleye götürülmesini emretti.</verse>
				<verse number="25">Fakat onu sırımlarla bağladıkları zaman, Pavlus, yanında duran yüzbaşıya dedi: Romalı, ve mahkûm edilmemiş bir adamı kamçı ile dövmek size caiz midir?</verse>
				<verse number="26">Yüzbaşı da bunu işitince, gidip: Ne yapıyorsun? çünkü bu adam Romalıdır, diye binbaşıya bildirdi.</verse>
				<verse number="27">Ve binbaşı gelip ona dedi: Bana söyle, sen Romalı mısın? O da: Evet, dedi.</verse>
				<verse number="28">Binbaşı cevap verdi: Ben bu hemşerilik hakkını çok para ile edindim. Pavlus da: Fakat ben Romalı doğdum, dedi.</verse>
				<verse number="29">O zaman onu tahkik etmek üzre olanlar hemen kendisinden çekildiler, ve binbaşı da Romalı idiğini anlayınca onu bağladığı için korktu.</verse>
				<verse number="30">Ve Yahudiler tarafından niçin itham olunuyor, bunun doğrusunu anlamak istiyerek, ertesi gün onu çözdü, başkâhinlere ve bütün Millet meclisine toplanmalarını emretti, ve Pavlusu aşağı getirip karşılarına çıkardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="23">
				<verse number="1">PAVLUS Millet meclisine göz dikip dedi: Ey kardeşler, ben bugüne kadar Allah önünde bütün iyi vicdanla yaşadım.</verse>
				<verse number="2">Ve başkâhin Hananya, yanında duranlara ağzına vurmalarını emretti.</verse>
				<verse number="3">O zaman Pavlus ona dedi: Ey badanalı duvar, Allah seni vuracaktır! Sen bana şeriat üzre hükmetmek için oturuyorsun da, şeriate aykırı olarak bana vurulmasını mı emrediyorsun?</verse>
				<verse number="4">Ve yanında duranlar: Allahın başkâhinine mi sövüyorsun? dediler.</verse>
				<verse number="5">Pavlus da dedi: Kardeşler, başkâhin olduğunu bilmiyordum: çünkü: “Kavmının reisi için kötü söylemiyeceksin,” diye yazılmıştır.</verse>
				<verse number="6">Ve onlardan bir takımı Sadukiler, ve diğer takımı Ferisiler olduğunu Pavlus anlayınca, mecliste bağırdı: Kardeşler, ben Ferisi oğlu Ferisiyim; ben ölülerin kıyamı ümidinden ötürü muhakeme olunuyorum.</verse>
				<verse number="7">Bunu söylediği zaman, Ferisiler ile Sadukiler arasında bir çekişme oldu, ve cemaat ikiye bölündü.</verse>
				<verse number="8">Çünkü Sadukiler, kıyamet ve melek ile ruh yoktur, derler; fakat Ferisiler ikisini de ikrar ederler.</verse>
				<verse number="9">Büyük gürültü oldu; ve Ferisi fırkasının yazıcılarından bazıları kalkıp çekişerek dediler: Biz bu adamda hiç bir kötülük bulmuyoruz; ve ona bir ruh veya bir melek söyledi ise, ne olur?</verse>
				<verse number="10">Ve büyük bir çekişme olunca, Pavlus onlar tarafından parçalanır diye binbaşı korktu, askerlere insinler, ve onu ortalarından zorla kapıp kaleye götürsünler, diye emretti.</verse>
				<verse number="11">Ertesi gece Rab onun yanında durup dedi: Cesur ol, çünkü Yeruşalimde benim için nasıl şehadet ettinse, Romada da sana öylece şehadet etmek gerek.</verse>
				<verse number="12">Gündüz olunca, Yahudiler sözbirlik ettiler, ve Pavlusu öldürünciye kadar yemesinler ve içmesinler diye kendilerini lânetle bağladılar.</verse>
				<verse number="13">Ve bu andı edenler kırk kişiden ziyade idi.</verse>
				<verse number="14">Bunlar başkâhinlere ve ihtiyarlara gelip dediler: Biz Pavlusu öldürmedikçe, bir şey tatmıyacağız, diye kendimizi büyük lânetle bağladık.</verse>
				<verse number="15">İmdi Pavlus hakkında olan şeyleri gûya daha gerçek olarak araştıracakmışsınız gibi, onu size getirsin diye, Millet meclisi ile siz binbaşıya bildirin; biz de yaklaşmadan önce onu öldürmeğe hazırız.</verse>
				<verse number="16">Fakat Pavlusun kızkardeşi oğlu onların pusu kurduklarını işiterek geldi, ve kaleye girip Pavlusa bildirdi.</verse>
				<verse number="17">Pavlus da yüzbaşılardan birini yanına çağırıp dedi: Bu genci binbaşıya götür, çünkü ona bildireceği şey var.</verse>
				<verse number="18">İmdi onu aldı, binbaşıya götürüp dedi: Mahpus Pavlus beni yanına çağırdı, ve sana söyliyecek bir şeyi olan bu genci senin yanına getirmemi istedi.</verse>
				<verse number="19">Binbaşı da onun elinden tutarak bir kenara çekilip: Bana bildireceğin şey nedir? diye sordu.</verse>
				<verse number="20">Ve o dedi: Pavlus hakkında gûya daha gerçek olarak araştıracakmışsın gibi, onu yarın Millet meclisine indirmeni Yahudiler senden rica etmek için sözbirlik ettiler.</verse>
				<verse number="21">İmdi sen onlara bakma; çünkü onlar arasında kırktan ziyade adam pusuda onu bekliyorlar, ve onu öldürmedikçe yemesinler ve içmesinler diye kendilerini and ile bağladılar; şimdi senden vait bekliyerek hazırdırlar.</verse>
				<verse number="22">İmdi binbaşı: Bana bu şeyleri bildirdiğini kimseye söyleme, diye tenbih ederek genci salıverdi.</verse>
				<verse number="23">Ve yüzbaşılardan ikisini yanına çağırıp dedi: Kayseriyeye gitmek üzre gece saat üçte iki yüz asker, yetmiş atlı ve iki yüz mızraklı hazırlayın;</verse>
				<verse number="24">ve Pavlusu bindirip vali Felikse selâmetle götürmek için hayvanlar bulun.</verse>
				<verse number="25">Ve şöyle bir mektup yazdı:</verse>
				<verse number="26">Klavdius Lisias devletli vali Felikse selâm eder.</verse>
				<verse number="27">Bu adam Yahudiler tarafından tutulup öldürülmek üzre iken, Romalı olduğunu öğrenerek askerle yetişip onu kurtardım.</verse>
				<verse number="28">Ve neden ötürü onu itham ettiklerini bilmek istiyerek onların Millet meclisine kendisini indirdim.</verse>
				<verse number="29">Kendi şeriatlerine dair meseleler için itham olunduğunu buldum, ancak ölüme veya zincire lâyık bir töhmetini bulmadım.</verse>
				<verse number="30">Ve bu adama karşı bir düzen kurulacağı bana bildirilince, onu hemen sana gönderdim. Senin önünde ona karşı söylemelerini şikâyetçilerine de emrettim.</verse>
				<verse number="31">İmdi askerler kendilerine emrolunduğu gibi Pavlusu alıp geceleyin Antipatrise götürdüler.</verse>
				<verse number="32">Ertesi gün onunla beraber gitmek üzre atlıları bırakıp kaleye döndüler.</verse>
				<verse number="33">Onlar da Kayseriyeye gelip mektubu valiye verdikleri zaman, Pavlusu da karşısına çıkardılar.</verse>
				<verse number="34">O da mektubu okuyunca, hangi vilâyetten olduğunu sordu; ve Kilikyadan olduğunu anlayınca:</verse>
				<verse number="35">Şikâyetçilerin de geldikleri vakit, seni dinliyeceğim, dedi; ve Hirodes sarayında tutulsun diye emretti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="24">
				<verse number="1">VE beş gün sonra, başkâhin Hananya, bazı ihtiyarlar ve hatip Tertullus denilen birile indi; bunlar Pavlusa karşı valiye şikâyet ettiler.</verse>
				<verse number="2">Pavlus çağırılınca Tertullus onu ithama başlıyıp dedi: Senin sayende biz çok selâmete erdiğimizden, ve tedbirinle bu millete kötülükler düzeltilmiş olduğundan,</verse>
				<verse number="3">ey devletli Feliks, her vakit ve her yerde bütün şükranla bunu kabul ediyoruz.</verse>
				<verse number="4">Ancak sana ziyade usanç vermemek için, bizden bir kaç söz dinlemeni lûtfundan rica ederim.</verse>
				<verse number="5">Çünkü bu adamı bir fesatçı ve dünyadaki bütün Yahudiler arasında karışıklık çıkarıcı, ve Nasranîler fırkasında ön ayak olanlardan biri bulduk;</verse>
				<verse number="6">ve mabedi murdar etmeğe kalkıştı; biz de onu tuttuk.</verse>
				<verse number="7"></verse>
				<verse number="8">Sen kendin araştırarak onu itham ettiğimiz bütün şeyleri kendisinden öğrenebilirsin.</verse>
				<verse number="9">Ve Yahudiler de bu şeylerin öyle olduğunu iddia ederek ithama iştirak ettiler.</verse>
				<verse number="10">Vali, söylemesi için kendisine işaret edince, Pavlus cevap verdi: Senin çok yıllardan beri bu millete hâkim olduğunu bildiğimden, bana ait olan şeyler için müdafaamı sevinçle yapıyorum;</verse>
				<verse number="11">çünkü tapınmak için ben Yeruşalime çıkalı on iki günden ziyade olmadığını öğrenebilirsin;</verse>
				<verse number="12">ve beni ne mabette, ne havralarda, ne de şehirde kimse ile mubahase etmekte, ne de halkı ayaklandırmakta buldular.</verse>
				<verse number="13">Ve şimdi itham ettikleri şeyleri de sana ispat edemezler.</verse>
				<verse number="14">Ancak şunu sana ikrar ederim ki, şeriate göre olan şeylerin, ve peygamberlerde yazılanların hepsine iman ederek,</verse>
				<verse number="15">kendilerinin de bizzat kabul ettikleri gibi, salih olanlar ile olmıyanların kıyamı olacağını Allahtan ümit eyliyerek onların fırka dedikleri Yola göre atalarımızın Allahına kulluk etmekteyim;</verse>
				<verse number="16">ve bunda Allah ve insanlar indinde suçsuz bir vicdanım olmasına her vakit çalışıyorum.</verse>
				<verse number="17">Ve çok yıllardan sonra, milletime sadakalar ve takdimeler getirmek için geldim;</verse>
				<verse number="18">ve bu sırada beni mabette tathir edilmiş olarak buldular, kalabalık ve gürültü ile değil; ancak orada Asyalı bazı Yahudiler vardı, —</verse>
				<verse number="19">bu adamların burada senin önünde olmaları, ve bana karşı bir şeyleri varsa, ithamda bulunmaları gerekti.</verse>
				<verse number="20">Yahut, ben aralarında durmakta iken: Bugün ölülerin kıyamından ötürü önünüzde muhakeme olunuyorum, diye bağırdığım bu tek sözden başka,</verse>
				<verse number="21">Millet meclisi önünde durduğum zaman, bende ne haksızlık bulduklarını kendileri söylesinler.</verse>
				<verse number="22">Fakat Feliks, Yol hakkında daha doğru bilgisi olduğundan, onlara: Davanız için binbaşı Lisias indiği zaman karar vereceğim, diyerek onları başka bir güne bıraktı.</verse>
				<verse number="23">Pavlus muhafaza altında olarak müsaadeli tutulsun, ve dostlarından hiç biri ona hizmet etmekten alıkonmasın diye yüzbaşıya emretti.</verse>
				<verse number="24">Ve bir kaç gün sonra Feliks, Yahudi olan karısı Drusilla ile geldi, Pavlusu çağırtıp İsa Mesihe iman hakkında onu dinledi.</verse>
				<verse number="25">Ve o, salâhtan, zaptı nefsten ve gelecek hükümden bahsettiği zaman, Feliks çok korktu, ve cevap verdi: Şimdilik git, münasip bir vakit bulunca, seni çağırtacağım.</verse>
				<verse number="26">Bununla beraber Pavlus tarafından kendisine para verileceğini umuyordu; bundan dolayı kendisini sık sık çağırtıp onunla söyleşiyordu.</verse>
				<verse number="27">Ve iki yıl dolunca, Feliksin yerine Porkius Festus geldi; Feliks Yahudilerin gönlünü kazanmak istiyerek Pavlusu bağlı bıraktı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="25">
				<verse number="1">İMDİ Festus vilâyete gelip üç gün sonra Kayseriyeden Yeruşalime çıktı.</verse>
				<verse number="2">Başkâhinler ile Yahudilerin ileri gelenleri Pavlus aleyhinde ona şikâyet ettiler,</verse>
				<verse number="3">ve Yeruşalime getirtsin diye Pavlusa karşı kendilerine lûtuf diliyerek Festustan rica ettiler, ve onu yolda öldürmek üzre düzen kurdular.</verse>
				<verse number="4">Fakat Festus, Pavlusun Kayseriyede mahpus bulunduğu, ve kendisinin de yakında oraya gitmek üzre olduğu cevabını verip dedi:</verse>
				<verse number="5">Aranızda ileri gelenler benimle insinler, ve o adamda bir yolsuzluk varsa, kendisini itham etsinler.</verse>
				<verse number="6">Ve aralarında sekiz on günden ziyade kalmıyarak Kayseriyeye indi, ve ertesi gün hüküm kürsüsüne oturup Pavlusun getirilmesini emretti.</verse>
				<verse number="7">Ve o gelince, Yeruşalimden inmiş olan Yahudiler etrafında durup ona karşı ispat edemedikleri çok ve ağır ithamlar ileri sürdüler.</verse>
				<verse number="8">Pavlus: Ne Yahudilerin şeriatine karşı, ne mabede karşı, ne de Kaysere karşı asla suç işlemedim, diye kendisini müdafaa etti.</verse>
				<verse number="9">Fakat Festus Yahudilerin gönlünü kazanmak istiyerek Pavlusa cevap verip dedi: Yeruşalime çıkıp orada benim önümde bu şeylerden dolayı muhakeme olunmak ister misin?</verse>
				<verse number="10">Pavlus da dedi: Ben Kayserin hüküm kürsüsü önünde duruyorum, bana burada hükmolunmak gerektir; ben Yahudilere hiç bir haksızlık etmedim, nasıl ki, sen de pek iyi bilirsin.</verse>
				<verse number="11">İmdi eğer bir haksızlık ettim, ve ölüme değer bir şey işledimse, ölmekten çekinmem; fakat bunların beni itham ettikleri şeylerin hiç biri doğru değilse, kimse beni onların eline veremez. Davamı Kaysere arzediyorum.</verse>
				<verse number="12">O zaman Festus meclisle müzakere ettikten sonra, cevap verdi: Davanı Kaysere arzettin; Kaysere gideceksin.</verse>
				<verse number="13">Bir kaç gün geçtikten sonra, kıral Agrippa ile Berniki, Kayseriyeye gelip Festusu selâmladılar.</verse>
				<verse number="14">Ve onlar orada çok günler kaldıktan sonra, Festus, Pavlusun davasını kırala arzedip dedi: Feliks tarafından mahpus bırakılmış bir adam var;</verse>
				<verse number="15">ben Yeruşalimde iken, kendisi için Yahudilerin başkâhinleri ve ihtiyarları bana bildirip ona karşı hüküm dilediler.</verse>
				<verse number="16">İtham edilen bir kimseyi şikâyetçilerle yüzleştirmeden, ve hakkındaki töhmete karşı kendisini müdafaaya fırsatı olmadan vermek Romalıların âdeti değildir, diye onlara cevap verdim.</verse>
				<verse number="17">İmdi onlar burada toplandıkları zaman, vakit geçirmeden ertesi gün hüküm kürsüsüne oturup bu adamın getirilmesini emrettim.</verse>
				<verse number="18">Şikâyetçiler kalktıkları zaman sandığım cürümlerden ötürü onu itham etmediler;</verse>
				<verse number="19">ancak kendi dinleri hakkında, ve Pavlus tarafından diri olduğu iddia olunan İsa isminde ölmüş biri hakkında ona karşı bazı meseleleri vardı.</verse>
				<verse number="20">Ben de bu şeyler hakkındaki meselede tereddüt ederek Yeruşalime gitmek, ve orada bu şeyler hakkında muhakeme olunmak ister mi, dedim.</verse>
				<verse number="21">Fakat Pavlus davasını Avgustusun hükmüne bırakmağı rica ettiği için, ben onu Kaysere gönderinciye kadar alıkonmasını emrettim.</verse>
				<verse number="22">Agrippa da Festusa: Ben kendim de bu adamı dinlemek isterdim, dedi. Yarın onu dinlersin, dedi.</verse>
				<verse number="23">İmdi ertesi gün Agrippa ve Berniki büyük ihtişamla gelip binbaşılar ve şehrin ileri gelenleri ile divanhaneye girdikleri zaman, Festusun emri üzerine Pavlus getirildi.</verse>
				<verse number="24">Ve Festus dedi: Kıral Agrippa, ve bizimle burada bütün hazır olanlar, bu adamı görüyorsunuz; Yeruşalimde ve burada, Yahudilerin bütün cemaati bunun için Artık yaşaması doğru değil, diye bağırarak bana dava ettiler.</verse>
				<verse number="25">Fakat ben onun ölüme değer bir şey yapmış olduğunu bulmadım; ve kendisi davasını Avgustusa arzettiğinden onu göndermeğe hükmettim.</verse>
				<verse number="26">Efendimize onun için yazacak gerçek bir şeyim yok; bundan dolayı kendisini sizin önünüze, ve hele, ey kıral Agrippa, senin önüne çıkardım ki, araştırıldıktan sonra, yazacak bir şeyim olsun.</verse>
				<verse number="27">Çünkü bir mahpus göndermek, ve ona karşı olan isnatları bildirmemek bana manasız görünüyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="26">
				<verse number="1">VE Agrippa Pavlusa dedi: Sana kendin için söylemeğe izin var. O zaman Pavlus elini uzatıp müdafaasını yaptı:</verse>
				<verse number="2">Ey kıral Agrippa, Yahudiler tarafından itham edildiğim bütün şeyler hakkında bugün senin önünde müdafaamı yaptığım için kendimi mutlu sayarım.</verse>
				<verse number="3">Bilhassa sen Yahudiler arasında olan bütün âdetleri ve meseleleri bilen bir zatsın; bunun için beni sabırla dinlemeni rica ederim.</verse>
				<verse number="4">Başlangıçtan milletimin içinde ve Yeruşalimde geçmiş olan yaşayışımı gençliğimden beri bütün Yahudiler bilirler;</verse>
				<verse number="5">eğer şehadet etmek isterlerse, öteden beri beni bilirler ki, dinimizin en sıkı fırkasına göre Ferisi olarak yaşadım.</verse>
				<verse number="6">Şimdi Allah tarafından atalarımıza olan vade ümitten dolayı muhakeme olunmak üzre duruyorum;</verse>
				<verse number="7">on iki sıptımız gece gündüz gayretle Allaha hizmet ederek o vade erişmeği umarlar. Bu ümitten dolayı, Yahudiler tarafından itham olunuyorum, ey kıral.</verse>
				<verse number="8">Allahın ölüleri kıyam ettirmesi niçin sizce inanılmaz şey sayılıyor?</verse>
				<verse number="9">Gerçi ben Nâsıralı İsa ismine karşı çok şeyler yapmak kendimce lâzım sanmıştım.</verse>
				<verse number="10">Bunu da Yeruşalimde yaptım; ve başkâhinlerden salâhiyet alarak mukaddeslerden bir çoğunu zindanlara ben kapadım; ve öldürüldükleri zaman, onlara karşı rey verdim.</verse>
				<verse number="11">Onlara çok kereler bütün havralarda ceza ederek, küfrettirmeğe zorlardım; ve onlara karşı aşırı kudurmuş olarak hattâ yabancı şehirlerde bile kendilerine eza ettim.</verse>
				<verse number="12">Bu arada başkâhinler tarafından salâhiyet ve memuriyet ile Şama giderken,</verse>
				<verse number="13">öğle vakti, ey kıral, yolda, gökten benim ve benimle gidenlerin çevresini nurlandıran güneş ışığından daha parlak bir nur gördüm.</verse>
				<verse number="14">Ve biz hepimiz yere düşünce, bir sesin İbranî dilinde bana söylediğini işittim: Saul, Saul, niçin bana eza ediyorsun? Senin için üğendireye karşı tepmek güçtür.</verse>
				<verse number="15">Ben de: Sen kimsin, ya Rab? dedim; ve Rab dedi: Ben eza ettiğin İsayım.</verse>
				<verse number="16">Fakat kalk ve ayakta dur; çünkü hem gördüğün şeylerde, hem sana görüneceğim şeylerde seni hizmetçi ve şahit tayin etmek için sana göründüm.</verse>
				<verse number="17">Kendilerine seni göndereceğim kavmdan ve Milletlerden kurtaracağım,</verse>
				<verse number="18">ta ki, onların gözlerini açıp onları karanlıktan nura ve Şeytanın hâkimiyetinden Allaha döndüresin, ve bana olan iman ile günahların bağışlanmasına ve mukaddesler arasında mirasa nail olsunlar.</verse>
				<verse number="19">Bunun için, ey kıral Agrippa, ben gökten gelen rüyete âsi olmadım;</verse>
				<verse number="20">fakat önce Şamda olanlara, Yeruşalimde ve bütün Yahudiye diyarında olanlara, ve Milletlere de tövbe edip Allaha dönerek tövbeye lâyık işler yapmalarını bildirdim.</verse>
				<verse number="21">Bundan dolayı Yahudiler beni mabette tutup öldürmeğe çalıştılar.</verse>
				<verse number="22">İmdi Allahtan olan yardımı alarak peygamberlerin ve Musanın vaki olacağını söylediklerinden,</verse>
				<verse number="23">yani, Mesihin elem çekmesi gerek olduğundan, ve önce ölülerden kıyam ile kavma ve Milletlere nuru ilân edeceğinden başka bir şey söylemiyerek, küçüğe büyüğe şehadet edip bugüne kadar durmaktayım.</verse>
				<verse number="24">Ve böylece kendisini müdafaa ederken, Festus yüksek sesle dedi: Çıldırıyorsun, Pavlus; çok okumak seni çılgın ediyor.</verse>
				<verse number="25">Fakat Pavlus dedi: Çıldırmıyorum, devletli Festus, ancak hakikat ve aklı selim sözleri söyliyorum.</verse>
				<verse number="26">Kendisine cesaretle söylediğim kıral da bu şeyleri bilir. Çünkü kaniim ki, bunlardan biri kendisine gizli değildir; çünkü bu bir köşede yapılmamıştır.</verse>
				<verse number="27">Kıral Agrippa, peygamberlere iman ediyor musun? İman ettiğini bilirim.</verse>
				<verse number="28">Agrippa da Pavlusa dedi: Az ile Hıristiyan olmağa beni kandırıyorsun.</verse>
				<verse number="29">Fakat Pavlus dedi: Az ile, çok ile, Allah vere idi de, yalnız sen değil, bugün beni dinliyenlerin hepsi, bu zincirler olmaksızın, benim gibi olaydılar!</verse>
				<verse number="30">Kıral, vali, Berniki ve birlikte oturanlar kalktılar;</verse>
				<verse number="31">ve çekildikleri zaman, birbirlerile konuşup dediler: Bu adam ölüme yahut zincire değer bir şey yapmıyor.</verse>
				<verse number="32">Ve Agrippa Festusa dedi: Davasını Kaysere arzetmemiş olsaydı, bu adam bırakılabilirdi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="27">
				<verse number="1">İTALYAYA denizden gitmemize karar verilince, Pavlusu ve başka bazı mahpusları, Avgustus taburundan Yulius denilen bir yüzbaşıya verdiler.</verse>
				<verse number="2">Asya kıyısındaki yerlere gitmek üzre olan bir Edremit gemisine bindik, ve Selânikten olan Makedonyalı Aristarhos bizimle beraber olarak denize açıldık.</verse>
				<verse number="3">Ertesi gün Saydaya uğradık; ve Yulius Pavlusu hoş tutarak kendisine bakılsın diye dostlarının yanına gitmesine izin verdi.</verse>
				<verse number="4">Ve oradan açılarak Kıbrısın yel altından geçtik, çünkü yeller bize karşı idi.</verse>
				<verse number="5">Kilikya ve Pamfilya denizinden geçerek Likyanın Mira şehrine geldik.</verse>
				<verse number="6">Yüzbaşı orada İtalyaya gitmekte olan bir İskenderiye gemisi bulup bizi ona bindirdi.</verse>
				<verse number="7">Bir çok günler ağır ağır gittik, ve güçlükle Knidos karşısına vardığımız zaman, yel bize müsaade etmediğinden Giridin yel altından Salmone karşısından geçtik;</verse>
				<verse number="8">ve kıyı sıra güçlükle giderek Güzel Limanlar denilen bir yere geldik; Lasea şehri bu yere yakındı.</verse>
				<verse number="9">Çok vakit geçirilmişti; ve zaten Oruç geçmiş olup deniz yolculuğu artık tehlikeli olduğundan, Pavlus onlara nasihat etti, ve dedi:</verse>
				<verse number="10">Efendiler, görüyorum ki, yolculuk yalnız yüke ve gemiye değil, hattâ bizim canlarımıza da zahmetli ve çok zararlı olacaktır.</verse>
				<verse number="11">Fakat yüzbaşı, Pavlus tarafından söylenenlerden ziyade geminin reisi ile sahibine kanıyordu.</verse>
				<verse number="12">Liman kışlamağa elverişli olmadığından, çoğu oradan açılarak mümkünse Giridin lodosa ve kara yele kapalı olan Feniks limanını tutmak reyinde bulundular.</verse>
				<verse number="13">Ve hafif bir cenup yeli esmeğe başlayınca, maksatlarına erdiklerini sanarak demir alıp Girid kıyısı boyunca gidiyorlardı.</verse>
				<verse number="14">Fakat çok geçmeden oradan Evrakilo denilen kasırga çıktı.</verse>
				<verse number="15">Ve gemi yele kapıldığından orsaya gidemiyerek, bırakıp sürüklendik.</verse>
				<verse number="16">Ve Kavda denilen küçük bir adanın yel altına kaçarak sandalı güçlükle ele geçirebildik;</verse>
				<verse number="17">ve onu içeri aldıktan sonra, yardımlar kullanarak gemiyi altından kuşattılar; ve Sirte düşmek korkusu ile yelken takımlarını indirdiler; böylece sürükleniyorlardı.</verse>
				<verse number="18">Biz fırtına ile çok uğraştıktan sonra, ertesi gün gemiden yük atmağa başladılar;</verse>
				<verse number="19">ve üçüncü gün kendi ellerile geminin takımlarını attılar.</verse>
				<verse number="20">Bir çok günler güneş ve yıldızlar görünmedi, ve büyük fırtına üzerimizde olarak, artık her türlü kurtuluş ümidimiz kayboldu.</verse>
				<verse number="21">Ve onlar çoktan beri yemeksiz kalınca, Pavlus o vakit ortalarında durup dedi: Efendiler, gerçi beni dinliyip Giritten açılmamalı, ve bu zahmet ve zarara uğramamalı idiniz.</verse>
				<verse number="22">Ve şimdi hatırınızı hoş tutmanızı size nasihat ederim; çünkü sizden hiç bir can zayolmıyacak, ancak gemi.</verse>
				<verse number="23">Çünkü kendisinin olduğum, ve kendisine de hizmet ettiğim Allahın bir meleği bu gece yanımda durup dedi:</verse>
				<verse number="24">Korkma, Pavlus; sana Kayserin önünde durmak gerektir; ve işte, bütün seninle beraber gemide gidenleri Allah sana bağışladı.</verse>
				<verse number="25">Bunun için, efendiler, hatırınızı hoş tutun; çünkü Allaha iman ederim ki, onun bana söylediği gibi olacaktır.</verse>
				<verse number="26">Fakat bizim bir adaya düşmemiz gerektir.</verse>
				<verse number="27">On dördüncü gece geldiği zaman, biz Adriya denizinde sürüklenmekte iken, gece yarısına doğru gemiciler karanın yakınlaştığını sandılar;</verse>
				<verse number="28">ve iskandil edip yirmi kulaç buldular; biraz ileride yine iskandil edip on beş kulaç buldular.</verse>
				<verse number="29">Kayalığa düşmekten korkarak kıçtan dört demir salıp gündüz gelsin diye dua ettiler.</verse>
				<verse number="30">Gemiciler gemiden kaçmağa çalışıp baştan demir atıyorlarmış gibi sandalı denize indirince,</verse>
				<verse number="31">Pavlus yüzbaşıya ve askerlere dedi: Bunlar gemide kalmazlarsa, kurtulamazsınız.</verse>
				<verse number="32">O zaman askerler sandalın iplerini kesip onu düşürdüler.</verse>
				<verse number="33">Ve sabah olmak üzre iken, Pavlus hepsinin yemek yemelerini rica ederek dedi: Bugün on dördüncü gündür bekliyip bir şey yemiyerek aç kaldınız.</verse>
				<verse number="34">Bunun için yemek yemenizi rica ediyorum; zira bu sizin kurtuluşunuz içindir; çünkü hiç birinizin başından bir kıl zayolmıyacaktır.</verse>
				<verse number="35">Bunu dedikten sonra, ekmek alıp hepsinin karşısında Allaha şükretti; ve onu kırıp yemeğe başladı.</verse>
				<verse number="36">Ve hepsi cesaretlenip onlar da yemek yediler.</verse>
				<verse number="37">Gemide hepimiz iki yüz yetmiş altı can idik.</verse>
				<verse number="38">Ve onlar yemekten doydukları zaman, buğdayı denize atarak gemiyi hafiflettiler.</verse>
				<verse number="39">Gündüz olunca, karayı tanımadılar; fakat kumsalı olan bir körfez gördüler, ve gemiyi oraya sürebilir miyiz diye öğütleştiler.</verse>
				<verse number="40">Demirleri kesip denizde bıraktılar, ayni zamanda dümenin iplerini çözdüler; ve gabiye yelkenini yele kaldırıp kumsala doğru gittiler;</verse>
				<verse number="41">iki denizin birleştiği bir yere düşerek gemiyi karaya oturttular; ve geminin başı saplanıp kımıldanmaz oldu, fakat dalgaların zorundan kıç dağılmağa başladı.</verse>
				<verse number="42">Mahpuslardan biri yüzüp kaçmasın diye askerler onları öldürmeğe niyet ettiler.</verse>
				<verse number="43">Fakat yüzbaşı, Pavlusu kurtarmak istiyerek, niyetlerini yapmaktan onları alıkoydu. Ve önce yüzebilenler gemiden atılıp,</verse>
				<verse number="44">geri kalanlar da, kimi tahtalar üzerinde, kimi de gemiden olan başka şeyler üzerinde karaya çıksınlar, diye emretti. Ve böylece vaki oldu ki, hepsi kurtulup karaya çıktılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="28">
				<verse number="1">KURTULDUĞUMUZ zaman öğrendik ki, adanın adı Malta idi.</verse>
				<verse number="2">Ve barbarlar bize görülmemiş insanlık gösterdiler; çünkü yağmakta olan yağmur ve soğuktan dolayı ateş yakıp hepimizi kabul ettiler.</verse>
				<verse number="3">Pavlus bir çok çalı toplıyıp ateşin üzerine koyunca, sıcaktan bir engerek çıktı ve onun eline yapıştı.</verse>
				<verse number="4">Barbarlar hayvanı onun eline asılmış görünce, birbirlerine dediler: Her halde bu adam katildir; denizden kurtuldu ise de, Adalet onu yaşamağa bırakmadı.</verse>
				<verse number="5">İmdi hayvanı ateşe silkerek attı, ve bir ziyan görmedi.</verse>
				<verse number="6">Fakat onlar, Pavlusun şişmesini, ve yahut ölü olarak ansızın yere düşmesini bekliyorlardı; fakat çok bekledikten sonra ona zararlı bir şey olmadığını görünce, fikirlerini değiştirdiler, ve: O bir ilâhtır, dediler.</verse>
				<verse number="7">O yerin yakınlarında adanın reisi Publius denilen adamın çiftlikleri vardı; o bizi kabul edip üç gün nezaketle misafir etti.</verse>
				<verse number="8">Publiusun babası ısıtmadan ve kanlı ishalden hasta yatmakta idi; Pavlus onun yanına girdi, ve dua edip ellerini üzerine koyarak kendisini iyi etti.</verse>
				<verse number="9">Ve bunun üzerine, adada olan başka hastalar da gelip şifa buldular;</verse>
				<verse number="10">onlar da bize ziyadesile hürmet edip denize açıldığımız zaman, muhtaç olduğumuz şeyleri gemiye koydular.</verse>
				<verse number="11">Adada kışlamış olan İkiz Kardeşler alâmetli bir İskenderiye gemisile üç ay sonra denize açıldık.</verse>
				<verse number="12">Sirakusa uğrıyarak üç gün kaldık.</verse>
				<verse number="13">Oradan bir devir yapıp Regiuma geldik; bir gün sonra cenup yeli çıktı, ve ikinci günü Puteoliye geldik;</verse>
				<verse number="14">orada kardeşler bulduk, ve yedi gün yanlarında kalalım diye bize yalvardılar; ve böylece Romaya geldik.</verse>
				<verse number="15">Kardeşler haberimizi alınca, oradan Appius Çarşısına ve Üç Hanlara kadar bizi karşılamağa geldiler; Pavlus onları görünce, Allaha şükretti, ve cesaret buldu.</verse>
				<verse number="16">Romaya girdiğimiz vakit, kendisine bekçilik etmekte olan askerle beraber ayrıca oturmak üzre Pavlusa müsaade olundu.</verse>
				<verse number="17">Ve vaki oldu ki, üç gün sonra Yahudilerin ileri gelenlerini bir araya çağırdı, ve toplandıkları zaman, kendilerine dedi: Kardeşler, ben kavma veya atalarımızın âdetlerine karşı bir şey yapmadığım halde mahpus olarak Yeruşalimden Romalıların ellerine verildim;</verse>
				<verse number="18">onlar da beni sorguya çekerek salıvermek istediler, çünkü beni öldürmek için bir sebep yoktu.</verse>
				<verse number="19">Fakat Yahudiler buna karşı söyledikleri zaman, milletimden bir şikâyetim yokken davamı Kaysere arzetmeğe mecbur oldum.</verse>
				<verse number="20">İmdi bundan dolayı görmek ve konuşmak için sizi davet ettim; çünkü İsrailin ümidi için ben bu zincirle bağlıyım.</verse>
				<verse number="21">Onlar da kendisine dediler: Senin için Yahudiyeden mektuplar almadık, ve kardeşlerden biri buraya gelip bize bildirmedi, yahut senin için kötü bir şey söylemedi.</verse>
				<verse number="22">Fakat düşündüğün şeyleri senden dinlemek isteriz; çünkü bu fırka için biliyoruz ki, her yerde ona karşı söylenilmektedir.</verse>
				<verse number="23">Ve ona bir gün tayin edip oturduğu eve yanına çok kimseler geldi. Allahın melekûtuna şehadet ederek Musanın şeriatinden ve peygamberlerden İsa için onları ilzam eyliyerek sabahtan akşama kadar kendilerine anlattı.</verse>
				<verse number="24">Söylenen şeylere bazıları inandılar, ve bazıları inanmadılar.</verse>
				<verse number="25">Ve birbirlerile anlaşamıyınca, Pavlus şu sözü söyledikten sonra gittiler: Ruhülkudüs İşaya peygamber vasıtası ile atalarınıza şöylece iyi söyliyip demiştir:</verse>
				<verse number="26">“Bu kavma git ve söyle: İşittikçe işiteceksiniz de, hiç anlamıyacaksınız; Ve gördükçe göreceksiniz de, hiç seçmiyeceksiniz;</verse>
				<verse number="27">Çünkü bu kavmın yüreği kalınlaştı, Ve kulakları ile ağır işittiler, Gözlerini de kapadılar; Olmıya ki, gözlerile seçsinler, Ve kulakları ile işitsinler, Yüreklerile de anlasınlar, Ve tekrar dönsünler, de Ben onlara şifa vereyim.”</verse>
				<verse number="28">İmdi bilmiş olun ki, Allahın bu kurtarışı Milletlere gönderilmiştir, ve onlar dinliyeceklerdir.</verse>
				<verse number="29"></verse>
				<verse number="30">Ve kiralamış olduğu kendi evinde tam iki yıl kaldı, ve yanına gelenlerin hepsini kabul ediyordu;</verse>
				<verse number="31">ve Allahın melekûtunu vâzederek Rab İsa Mesih hakkındaki şeyleri bütün cesaretle ve kimse mani olmıyarak öğretiyordu.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="45">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">İSA Mesihin kulu, resul olmağa davet olunup Allahın inciline tahsis edilmiş olan Pavlus, —</verse>
				<verse number="2">peygamberleri vasıtası ile mukaddes kitaplarda evelce vadettiği o incil,</verse>
				<verse number="3">bedene göre Davud zürriyetinden doğmuş,</verse>
				<verse number="4">kudsiyet ruhuna göre ölülerden kıyam ile kudretle Allahın Oğlu ilân edilmiş olan kendi Oğlu Rabbimiz İsa Mesih hakkındadır;</verse>
				<verse number="5">aralarında İsa Mesihin davetlileri bulunduğunuz bütün milletlerde,</verse>
				<verse number="6">onun ismi için imana itaat olunmak üzre, kendi vasıtası ile inayet ve risalet aldık —</verse>
				<verse number="7">Romada bulunan mukaddes olmağa davet edilmiş Allahın bütün sevgililerine, size Babamız Allah ve Rab İsa Mesihten inayet ve selâmet olsun.</verse>
				<verse number="8">Önce hepiniz için İsa Mesih vasıtası ile Allahıma şükrederim ki, imanınız bütün dünyada ilân olunuyor.</verse>
				<verse number="9">Çünkü Allahın iradesile nihayet şimdi size gelmek için, mümkünse hayırlı bir yol bulmağı niyaz ederek,</verse>
				<verse number="10">daima dualarımda sizi nasıl durmadan andığıma, Oğlunun incilinde ruhumla hizmet ettiğim Allah şahidimdir.</verse>
				<verse number="11">Çünkü kuvvetlenmeniz için size ruhanî bir atiye vermek üzre, sizi görmeği özliyorum,</verse>
				<verse number="12">ta ki, sizde ve bende, birbirimizde olan iman vasıtası ile aranızda sizinle teselli bulayım.</verse>
				<verse number="13">Ey kardeşler, size meçhul kalmasını istemem ki, obir Milletler arasında olduğu gibi, sizin aranızda da bir semerem olmak için yanınıza gelmeğe çok kereler niyet ettim, ve şimdiye kadar menolundum.</verse>
				<verse number="14">Yunanlılara ve barbarlara, âlimlere ve cahillere borçluyum.</verse>
				<verse number="15">Böylece Romada olan sizlere, elimden geldiği kadar incili vâzetmeğe hazırım.</verse>
				<verse number="16">Zira incilden utanmam, çünkü her iman edene, önce Yahudiye hem de Yunanlıya, kurtarış için Allahın kudretidir.</verse>
				<verse number="17">Çünkü onda Allahın salâhı imandan imana keşfolunur; nitekim: “Fakat salih imanla yaşıyacaktır,” diye yazılmıştır.</verse>
				<verse number="18">Zira haksızlıkla hakikate mani olan insanların bütün fıskına ve haksızlığına karşı, Allahın gazabı gökten keşfolunur.</verse>
				<verse number="19">Çünkü Allah hakkında malûm olan şeyler içlerinde zahirdir; zira Allah kendilerine izhar etmiştir.</verse>
				<verse number="20">Çünkü onlar mazur olmasınlar diye, onun görülmez şeyleri, yani, ebedî kudreti ve ülûhiyeti, dünyanın yaratılışından beri yapılan şeylerle anlaşılarak açıkça görülüyor;</verse>
				<verse number="21">çünkü Allahı bildikleri halde, onu Allah olarak temcit etmediler, ve şükretmediler; fakat düşüncelerinde batıl oldular, ve onların anlayışsız yüreği karardı.</verse>
				<verse number="22">Âlim olduklarını iddia ederken akılsız oldular,</verse>
				<verse number="23">ve fani olmıyan Allahın izzetini, fani olan insan, kuşlar, dört ayaklılar ve yerde sürünenler suretinin benzeyişile değiştirdiler.</verse>
				<verse number="24">Bunun için Allah kendi aralarında bedenleri rezil olsun diye, yüreklerinin şehvetleri içinde onları pisliğe teslim etti;</verse>
				<verse number="25">onlar Allahın hakikatini yalanla değiştiler, ve Hâlikten ziyade mahlûka tapıp kulluk ettiler; o ebediyen mubarektir. Amin.</verse>
				<verse number="26">Bu sebepten Allah onları rezalet ihtiraslarına teslim etti, çünkü onların kadınları tabiî kullanışı tabiate muhalif olana çevirdiler;</verse>
				<verse number="27">ve ayni suretle erkekler de kadının tabiî kullanışını bırakarak şehvetlerinde birbirlerine kızıştılar, erkekler erkeklerle rüsvaylık ederek sapıklıklarına lâyık olan karşılığı aldılar.</verse>
				<verse number="28">Ve bilgilerinde Allahın olmasını münasip görmediklerinden, Allah onları uygun olmıyan şeyler yapmak üzre merdut fikre teslim etti;</verse>
				<verse number="29">bütün haksızlık, kötülük, tamah, şerirlik ile dolmuş olarak; haset, katil, niza, hile, huysuzluk ile dolu; kötülük söyliyenler,</verse>
				<verse number="30">zemmamlar, Allahın menfurları, küstah, kibirli, övünücü, kötü şeyler mucidi, ana babaya itaatsiz,</verse>
				<verse number="31">anlayışsız, sözünde durmaz, tabiî sevgiden mahrum, merhametsizdirler.</verse>
				<verse number="32">Bu gibi şeyleri işliyenler ölüme müstahaktır, diye Allahın hükmünü bildikleri halde, yalnız bunları yapmakla kalmazlar, fakat yapanları da hoş görürler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">BUNUN için, ey her hükmeden adam, mazur değilsin; çünkü başkasına hükmettiğin şeyde kendini mahkûm ediyorsun; çünkü sen, ey hükmeden, ayni şeyleri yapıyorsun.</verse>
				<verse number="2">Ve biliriz ki, bu gibi şeyleri yapanlar aleyhine Allahın hükmü hakikate göredir.</verse>
				<verse number="3">Ve, ey bu gibi şeyleri yapanlara hükmeden, ve ayni şeyleri yapan adam, bunu sanır mısın ki, Allahın hükmünden kaçacaksın?</verse>
				<verse number="4">Yahut Allahın iyiliği seni tövbeye götürdüğünü bilmiyerek onun iyiliğinin ve sabrının ve tahammülünün bolluğunu hor mu görürsün?</verse>
				<verse number="5">Fakat gazap ve Allahın âdil hükmünün izharı gününde, senin sertliğine ve tövbe etmez yüreğine göre kendine gazap yığıyorsun;</verse>
				<verse number="6">o Allah ki, işlerine göre herkese karşılık verecektir,</verse>
				<verse number="7">iyi işte sabırla izzet, hürmet, ve çürümezliği arıyanlara, ebedî hayat;</verse>
				<verse number="8">ama fırkacı olup hakikate itaatsiz, haksızlığa ise itaatli olanlara,</verse>
				<verse number="9">önce Yahudiye hem de Yunanlıya, kötülük işliyen her adama, gazap ve hiddet, sıkıntı ve şiddet;</verse>
				<verse number="10">fakat önce Yahudiye hem de Yunanlıya, iyilik işliyen her adama, izzet, hürmet ve selâmet verecektir;</verse>
				<verse number="11">çünkü Allah indinde şahsa itibar yoktur.</verse>
				<verse number="12">Allah, Mesih İsa vasıtası ile benim incilime göre insanların gizli şeylerine hükmedeceği günde,</verse>
				<verse number="13">şeriatleri olmadığı halde günah işliyenler, şeriatleri olmadığı halde de helâk olacaklardır; şeriat altında günah işliyenler de şeriat vasıtası ile hükmedileceklerdir;</verse>
				<verse number="14">çünkü şeriati işitenler Allah indinde salih değillerdir, ancak şeriati yapanlar salih sayılacaklardır;</verse>
				<verse number="15">zira şeriati olmıyan Milletler, şeriatin işlerini tabiî surette yaptıkları zaman, onların şeriati olmıyarak kendi kendilerine şeriattirler;</verse>
				<verse number="16">onların vicdanı birlikte şehadet ederek ve düşünceleri aralarında kendilerini itham ve yahut müdafaa eyliyerek şeriatin işi yüreklerinde yazılı olduğunu gösterirler.</verse>
				<verse number="17">Fakat sen, eğer Yahudi adını taşıyorsan, ve şeriate dayanıyor ve Allah ile övünüyorsan,</verse>
				<verse number="18">ve şeriatten öğretilmiş olarak Allahın iradesini bilir ve âlâ şeyleri beğeniyor,</verse>
				<verse number="19">ve şeriatte ilmin ve hakikatin suretine malik olarak, körlerin kılavuzu, karanlıkta olanların ışığı,</verse>
				<verse number="20">akılsızların mürebbisi ve çocukların muallimi olduğuna kani oluyorsan;</verse>
				<verse number="21">imdi başkasına öğreten, kendine öğretmez misin? Çalmamağı vâzeden, çalar mısın?</verse>
				<verse number="22">Zina etmemeği söyliyen, zina eder misin? Putlardan nefret eden, mabetleri yağma eder misin?</verse>
				<verse number="23">Şeriatle övünen, şeriati tecavüzle Allahı tahkir mi edersin?</verse>
				<verse number="24">Çünkü yazılmış olduğu üzre, sizin yüzünüzden Milletler arasında Allahın ismine küfrediliyor.</verse>
				<verse number="25">İmdi eğer şeriati tutarsan, sünnetlilik faide eder; fakat şeriati tecavüz edici isen, sünnetliliğin, sünnetsizlik olmuştur.</verse>
				<verse number="26">İmdi eğer sünnetsiz olanlar şeriatin hükümlerini tutarlarsa, onların sünnetsizliği sünnetlilik sayılmıyacak mıdır?</verse>
				<verse number="27">Sen ki, kitap ve sünnetlilik ile şeriati tecavüz ediyorsun, tabiatten olan sünnetsizlik şeriati yerine getirerek sana hükmetmiyecek midir?</verse>
				<verse number="28">Zira zahiren Yahudi olan Yahudi değildir, ne de zahiren bedende olan sünnetlilik sünnetliliktir.</verse>
				<verse number="29">Fakat içten Yahudi olan Yahudidir, ve harfte değil, ruhta yüreğin sünnetliliği sünnetliliktir; kendisinin methi de insanlardan değil, Allahtandır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">İMDİ Yahudinin ne fazileti vardır? yahut sünnetliliğin faidesi nedir?</verse>
				<verse number="2">Her suretle çoktur; önce, çünkü Allahın vahiylerile emniyet edildiler;</verse>
				<verse number="3">zira bazıları iman etmedilerse, ne olur? Acaba onların imansızlığı Allahın sadakatini hükümsüz kılar mı?</verse>
				<verse number="4">Hâşâ; fakat Allah hak, ve her insan yalancı olsun; nitekim yazılmıştır: “Ta ki, sözlerinde âdil olasın, Ve hükmolunduğun zaman, galip gelesin.”</verse>
				<verse number="5">Fakat bizim haksızlığımız Allahın adaletini gösteriyorsa, ne diyeceğiz? Gazap ile cezalandıran Allah haksız mıdır? (insan gibi söyliyorum.)</verse>
				<verse number="6">Hâşâ; yoksa Allah dünyaya nasıl hükmedecektir?</verse>
				<verse number="7">Fakat benim yalanımla Allahın hakikati kendi izzeti için çoğaldı ise, niçin yine ben de bir günahkâr gibi hükmolunuyorum?</verse>
				<verse number="8">Ve, aleyhimize iftira olunduğu ve bazılarının söylediğimizi iddia ettikleri gibi, niçin: İyilik gelsin diye kötülük yapalım, demiyelim? Onların mahkûmiyeti doğrudur.</verse>
				<verse number="9">İmdi ne? faziletimiz var mı? Hayır, asla; çünkü biz yukarıda, Yahudiler ve hem Yunanlılar, hepsi günah altındadır diye itham ettik;</verse>
				<verse number="10">nitekim yazılmıştır: “Hiç salih yok, bir kişi bile yoktur;</verse>
				<verse number="11">Anlıyan kimse yoktur, Allahı arıyan kimse yoktur;</verse>
				<verse number="12">Hepsi saptılar, Birlikte yaramaz oldular; İyilik eden yok, bir kişi bile yoktur;</verse>
				<verse number="13">Onların boğazı açık kabirdir; Onların dillerile aldattılar; Kara yılanın zehiri dudaklarının altındadır;</verse>
				<verse number="14">Onların ağzı lânet ve acılıkla doludur;</verse>
				<verse number="15">Onların ayakları kan dökmekte çabukturlar;</verse>
				<verse number="16">Kırgın ve sefalet onların yollarındadır;</verse>
				<verse number="17">Ve selâmet yolunu bilmediler;</verse>
				<verse number="18">Onların gözleri önünde Allah korkusu yoktur.”</verse>
				<verse number="19">Ve biliriz ki, şeriat ne kadar şeyler söylerse, şeriat altında olanlara söyler; ta ki, her ağız kapansın, ve bütün dünya Allaha karşı suçlu olsun;</verse>
				<verse number="20">çünkü onun huzurunda hiç kimse şeriat işlerinden salih sayılmıyacaktır; çünkü günah bilgisi şeriat vasıtası iledir.</verse>
				<verse number="21">Fakat şimdi şeriat ve peygamberler tarafından şehadet edilerek</verse>
				<verse number="22">Allahın salâhı, yani, İsa Mesihe iman vasıtası ile bütün iman edenlere olan Allahın salâhı, şeriat olmıyarak zahir olmuştur; çünkü hiç fark yoktur;</verse>
				<verse number="23">zira hepsi günah işlediler, ve Allahın izzetinden mahrum kaldılar;</verse>
				<verse number="24">İsa Mesihte olan fidye vasıtası ile, onun inayetile bedelsiz salih sayılırlar;</verse>
				<verse number="25">Allahın sabrında evelce işlenmiş günahlardan sarfı nazar dolayısı ile, adaletinin izharı için,</verse>
				<verse number="26">yani, şimdiki zamanda adaletinin izharı için, onun kanında, iman vasıtası ile, kefaret olarak Allah onu arzetti, ta ki kendisi âdil olsun, ve İsaya iman edeni salih saysın.</verse>
				<verse number="27">İmdi övünme nerede kaldı? Dışarda kaldı. Fakat ne türlü kanunla? işlerinki ile mi? Hayır, fakat iman kanunu ile.</verse>
				<verse number="28">Çünkü zannediyoruz ki, şeriatin işleri olmıyarak insan imanla salih sayılır.</verse>
				<verse number="29">Yahut Allah yalnız Yahudilerin mi? Milletlerin de değil mi? Evet Milletlerin de;</verse>
				<verse number="30">eğer Allah bir ise, sünnetliliği imandan dolayı, sünnetsizliği de iman vasıtası ile salih sayacaktır.</verse>
				<verse number="31">İmdi biz iman vasıtası ile şeriati hükümsüz mü ediyoruz? Hâşâ; fakat şeriati sabit kılıyoruz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">İMDİ bedene göre atamız İbrahim hakkında ne diyeceğiz?</verse>
				<verse number="2">Zira eğer İbrahim işlerden dolayı salih sayıldı ise, övünmeğe hakkı vardır; fakat Allaha karşı değil.</verse>
				<verse number="3">Zira kitap ne diyor? “Ve İbrahim Allaha iman etti, ve kendisine salâh sayıldı.”</verse>
				<verse number="4">Fakat işliyene ücret, inayet olarak değil, borç olarak sayılır.</verse>
				<verse number="5">Lâkin işlemiyip fakat fasıkı salih sayana iman edenin imanı salâh olarak sayılır.</verse>
				<verse number="6">Nitekim, Allahın amelsiz salih saydığı adamın mutluluğunu Davud dahi beyan ediyor:</verse>
				<verse number="7">“Ne mutludur, o adamlar ki, fesatları bağışlandı, ve günahları örtüldü!</verse>
				<verse number="8">Ne mutludur, o adam ki, Rab ona günah saymaz!”</verse>
				<verse number="9">Bu mutluluk sünnetlilik üzerine mi? yoksa sünnetsizlik üzerine de mi? Zira diyoruz ki, İbrahimin imanı salâh olarak sayıldı.</verse>
				<verse number="10">İmdi nasıl sayıldı? sünnetlilikte iken mi, yoksa sünnetsizlikte mi? Sünnetlilikte değil, fakat sünnetsizlikte;</verse>
				<verse number="11">ve bütün iman edenlerin, hattâ sünnetsizlikte olanların, babası olsun, ve onlara salâh sayılsın, diye sünnetsizlikte iken malik olduğu iman salâhının mührü olarak sünnetlilik alâmetini aldı;</verse>
				<verse number="12">ta ki, yalnız sünnetlilikten olanlara değil, fakat atamız İbrahimin sünnetsizlikte iken malik olduğu o imanın izlerinde yürüyenlere de sünnetlilik babası olsun.</verse>
				<verse number="13">Çünkü kendisine dünyanın varisi olmak vadi, İbrahime ve yahut zürriyetine şeriat vasıtası ile değil, fakat iman salâhı vasıtası ile oldu.</verse>
				<verse number="14">Çünkü eğer şeriatten olanlar varisler ise, iman boş ve vait hükümsüz olur.</verse>
				<verse number="15">Zira şeriat gazabı hasıl eder; fakat şeriatin olmadığı yerde tecavüz yoktur.</verse>
				<verse number="16">Bundan dolayı inayete göre olması için imandandır; ta ki, vait bütün zürriyete, yalnız şeriatten olana değil: “Seni çok milletlerin babası ettim,” diye yazılmış olduğu üzre, hepimizin babası olan İbrahimin imanından olana da emin olsun;</verse>
				<verse number="17">o İbrahim ki, ölüleri dirilten, ve olmıyan şeyleri olanlar gibi çağıran Allahın karşısında iman etti.</verse>
				<verse number="18">“Senin zürriyetin böyle olacaktır,” denilmiş olduğu üzre, o, çok milletlerin babası olmağı ümit hilâfında ümitle iman etti.</verse>
				<verse number="19">Ve yüz yaşlarında olarak zaten ölmüş olan bedenini, ve Saranın rahminin ölülüğünü, imanda zayıflamıyarak düşündü;</verse>
				<verse number="20">ve Allahın vadine bakarak imansızlıkla tereddüt etmedi,</verse>
				<verse number="21">fakat Allaha hamdederek onun vadettiğini yapmağa da kadir olduğuna tamamile kani olarak imanla kuvvetlendi.</verse>
				<verse number="22">Bunun için de kendisine salâh sayıldı.</verse>
				<verse number="23">Ve kendisine sayıldığı, yalnız onun için değil,</verse>
				<verse number="24">fakat Rabbimiz İsayı ölülerden kıyam ettirene iman eden bizlere sayılacağından, bizim için de yazıldı;</verse>
				<verse number="25">o bizim suçlarımız için teslim olundu, ve bizim tebriyemiz için kıyam etti.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">İMDİ biz imanla salih sayılmış olup Rabbimiz İsa Mesih vasıtası ile Allah indinde selâmetimiz vardır;</verse>
				<verse number="2">onun vasıtası ile de içinde sabit olduğumuz inayete iman ile methal elde ettik; ve Allahın izzeti ümidile övünüyoruz.</verse>
				<verse number="3">Ve yalnız bu değil, fakat sıkıntı metaneti,</verse>
				<verse number="4">metanet de tecrübeyi, ve tecrübe ümidi hasıl ettiğini bilerek sıkıntılarla dahi övünürüz;</verse>
				<verse number="5">ve ümit utandırmaz; çünkü bize verilmiş olan Ruhülkudüs vasıtası ile, Allahın sevgisi yüreklerimize dökülmüştür.</verse>
				<verse number="6">Çünkü biz henüz zayıf iken, muayyen zamanında Mesih fasıklar için öldü.</verse>
				<verse number="7">Zira bir kimse salih için güç ölür, fakat iyi bir adam için belki biri ölmeğe bile cesaret eder.</verse>
				<verse number="8">Fakat Allah bize olan kendi sevgisini bununla ispat ediyor ki, biz henüz günahkârlar iken, Mesih bizim için öldü.</verse>
				<verse number="9">İmdi onun kanı ile şimdi salih sayılmış olarak, onun vasıtası ile gazaptan daha ziyade kurtulacağız.</verse>
				<verse number="10">Zira eğer düşman iken, Oğlunun ölümü vasıtası ile Allah ile barıştıksa, barışmış olarak onun hayatı ile daha ziyade kurtulacağız;</verse>
				<verse number="11">ve yalnız bu değil, fakat kendi vasıtası ile şimdi barışmaya nail olduğumuz Rabbimiz İsa Mesih vasıtası ile Allah ile de övünürüz.</verse>
				<verse number="12">Bunun için, nasıl günah bir adam vasıtası ile, ve ölüm günah vasıtası ile dünyaya girdiyse, böylece ölüm de bütün insanlara geçti; çünkü hepsi günah işlediler; —</verse>
				<verse number="13">çünkü şeriate kadar dünyada günah vardı; fakat şeriat yokken günah sayılmaz.</verse>
				<verse number="14">Fakat gelecek zatın sureti olan Âdemin tecavüzünün benzeyişi üzre günah işlememiş olanlar üzerinde de, Âdemden Musaya kadar ölüm saltanat sürdü.</verse>
				<verse number="15">Fakat suç nasılsa, mevhibe de öyle değildir; çünkü birinin suçu ile çoğu öldülerse, çoğu için Allahın inayeti, ve bir adamın, yani, İsa Mesihin inayetile olan atiye daha ziyadeleşti.</verse>
				<verse number="16">Ve atiye günah işliyen birinin vasıtası ile olduğu gibi değildir; zira hüküm bir suçtan mahkûmiyet için, fakat mevhibe çok suçlardan tebriye için oldu.</verse>
				<verse number="17">Çünkü eğer birinin suçu ile ölüm birinin vasıtası ile saltanat sürdü ise, inayet ve salâh atiyesinin feyzini alanlar, birinin, yani, İsa Mesihin vasıtası ile hayatta daha ziyade saltanat süreceklerdir.</verse>
				<verse number="18">İmdi öyle ise, bir suç vasıtası ile bütün insanlara mahkûmiyet için hüküm geldiği gibi, böylece de hayatın salih sayılması için bir salâh fi'li vasıtası ile bütün insanlara atiye geldi.</verse>
				<verse number="19">Zira bir adamın itaatsizliği sebebile çoğu nasıl günahkâr kılındılarsa, böylece de birinin itaatile çoğu salih kılınacaklardır.</verse>
				<verse number="20">Ve şeriat suçun çoğalması için araya girdi; fakat günahın çoğaldığı yerde, inayet ziyadesile çoğaldı;</verse>
				<verse number="21">ta ki, günah ölümde saltanat sürdüğü gibi, inayet de Rabbimiz İsa Mesih vasıtası ile ebedî hayat için salâh ile saltanat sürsün.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">İMDİ ne diyelim? İnayet çoğalsın, diye günahta devam edelim mi?</verse>
				<verse number="2">Hâşâ. Biz ki, günaha öldük, artık onda nasıl yaşarız?</verse>
				<verse number="3">Yahut bilmez misiniz ki, Mesih İsaya vaftiz olunanlarımızın hepsi onun ölümüne vaftiz olunduk?</verse>
				<verse number="4">İmdi onunla beraber vaftiz vasıtası ile ölüme gömüldük; ta ki, Babanın izzetile Mesih ölülerden kıyam ettiği gibi, biz de böylece hayat yeniliğinde yürüyelim.</verse>
				<verse number="5">Çünkü eğer ölümünün benzeyişinde onunla birleşmiş olduksa, kıyamının benzeyişinde de olacağız;</verse>
				<verse number="6">bunu biliriz ki, artık günaha kulluk etmiyelim, diye günah bedeni iptal edilmek için eski adamımız onunla birlikte haça gerilmiştir.</verse>
				<verse number="7">Çünkü ölmüş olan adam günahtan tebriye edilmiştir.</verse>
				<verse number="8">Fakat eğer biz Mesih ile öldükse, Mesih ölülerden kıyam etmiş olup artık ölmiyeceğini,</verse>
				<verse number="9">artık ölümün ona saltanat etmiyeceğini bilerek, onunla beraber yaşıyacağımıza da iman ederiz.</verse>
				<verse number="10">Çünkü öldüğü ölümü bir kerede günaha öldü; fakat yaşamakta olduğu hayatı Allaha yaşıyor.</verse>
				<verse number="11">Siz de böylece kendilerinizi günaha ölü, fakat Mesih İsada Allaha diri sayın.</verse>
				<verse number="12">İmdi fani bedeninizde günah, kendi şehvetlerine itaat etmeniz için saltanat sürmesin.</verse>
				<verse number="13">Ve azanızı haksızlık âletleri olarak günaha arzetmeyin; fakat ölülerden dirilenler gibi, kendinizi Allaha, ve azanızı salâh âletleri olarak Allaha arzedin.</verse>
				<verse number="14">Çünkü günah size saltanat etmiyecektir; çünkü şeriat altında değil, fakat inayet altındasınız.</verse>
				<verse number="15">İmdi ne? şeriat altında değil, fakat inayet altında olduğumuz için günah işliyelim mi? Hâşâ.</verse>
				<verse number="16">Bilmez misiniz ki, itaat için kime kendinizi arzeder, kime itaat ederseniz, onun, ya ölüm için günahın, ya salâh için itaatin kullarısınız?</verse>
				<verse number="17">Fakat Allaha şükrolsun ki, günahın kulları olduğunuz halde, teslim edildiğiniz öğretişin suretine göre yürekten itaat ettiniz;</verse>
				<verse number="18">ve günahtan azat edilerek salâha kul oldunuz.</verse>
				<verse number="19">Nefsinizin zayıflığı sebebile (insana göre söyliyorum), pisliğe ve fesat için fesada kul olarak azanızı arzettiğiniz gibi, böylece şimdi azanızı kudsiyet için salâha kul olarak arzedin.</verse>
				<verse number="20">Zira günahın kulları olduğunuz zaman, salâhtan azat idiniz.</verse>
				<verse number="21">Şimdi utandığınız şeylerden o zaman ne semereniz vardı? çünkü onların sonu ölümdür.</verse>
				<verse number="22">Fakat şimdi günahtan azat olunmuş, ve Allaha kul edilmiş olarak kudsiyet için semereniz vardır, ve sonu ebedî hayattır.</verse>
				<verse number="23">Zira günahın ücreti ölüm; fakat Allahın mevhibesi Rabbimiz Mesih İsada ebedî hayattır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">YAHUT bilmez misiniz ki, ey kardeşler (çünkü kanunu bilenlere söyliyorum), kanun adama yaşadığı müddetçe hâkimdir?</verse>
				<verse number="2">Çünkü kocalı kadın kocası sağ oldukça kanun ile ona bağlıdır; fakat kocası ölürse, koca kanunundan azat olur.</verse>
				<verse number="3">İmdi öyle ise, kocası sağ oldukça başka bir kocaya varırsa, ona zaniye denir; fakat kocası ölürse, kanundan azat olur, şöyle ki, başka bir erkeğe varırsa, zaniye değildir.</verse>
				<verse number="4">Bundan dolayı, kardeşlerim, biz Allaha semere getirelim diye, bir başkasına, yani ölülerden kıyam edene varmak üzre Mesihin bedeni vasıtası ile şeriate öldünüz.</verse>
				<verse number="5">Zira biz cismaniyette iken, şeriat vasıtası ile olan günah ihtirasları, ölüme semere getirmek için azamızda işliyordu.</verse>
				<verse number="6">Fakat şimdi tutulmuş olduğumuz şeye ölmüş olarak şeriatten azat olduk; ta ki, biz harf eskiliğinde değil, ruh yeniliğinde kulluk edelim.</verse>
				<verse number="7">İmdi ne diyelim? Şeriat günah mıdır? Hâşâ. Fakat şeriat vasıta olmasaydı, günahı bilmemiş olurdum; çünkü eğer şeriat: “Tamah etmiyeceksin,” dememiş olsaydı, ben tamahı bilmezdim;</verse>
				<verse number="8">fakat günah fırsat bularak emir vasıtası ile bende her türlü tamahı hasıl etti; çünkü şeriat yok iken, günah ölüdür.</verse>
				<verse number="9">Ve bir vakitler şeriat yok iken, ben diri idim; fakat emir gelince, günah dirildi, ve ben öldüm;</verse>
				<verse number="10">ve hayat için olan emir bana ölüm için oldu.</verse>
				<verse number="11">Zira günah, emir vasıtası ile fırsat bularak bana hile etti, ve onun vasıtası ile beni öldürdü.</verse>
				<verse number="12">Şöyle ki, şeriat mukaddestir, ve emir mukaddes ve doğru ve iyidir.</verse>
				<verse number="13">İmdi iyi olan şey bana ölüm mü oldu? Hâşâ. Fakat ta ki, günah iyi şey vasıtası ile bana ölüm hasıl ederek günah görünsün, ta ki, günah emir vasıtası ile aşırı derecede günahkâr olsun.</verse>
				<verse number="14">Zira biliriz ki, şeriat ruhanîdir; fakat ben cismanîyim, günah altında satılmışım.</verse>
				<verse number="15">Çünkü ettiğimi bilmiyorum, istediğim şeyi işlemiyorum, fakat nefret ettiğim şeyi yapıyorum.</verse>
				<verse number="16">Fakat eğer istemediğim şeyi yaparsam, şeriat iyidir, diye tasdik ederim.</verse>
				<verse number="17">O halde artık ben değil, fakat bende duran günah onu işliyor.</verse>
				<verse number="18">Zira bilirim ki, bende, yani, nefsimde iyi şey durmaz; zira bende istemek hazırdır, fakat iyi olanı işlemek yoktur.</verse>
				<verse number="19">Çünkü istediğim iyi şeyi yapmıyorum; fakat istemediğim kötü şeyi işliyorum.</verse>
				<verse number="20">Fakat eğer istemediğim şeyi yapıyorsam, artık ben değil, fakat ben de duran günah onu işliyor.</verse>
				<verse number="21">Öyle ise, ben şu kanunu bulurum; iyilik yapmak isterken, benim için kötülük hazırdır.</verse>
				<verse number="22">Çünkü Allahın şeriatinden derunî adama göre hoşlanıyorum;</verse>
				<verse number="23">fakat ben azamda başka bir kanun görüyorum ki, fikrimin kanunu ile muharebe ediyor, ve azamda olan günah kanununa beni esir ediyor.</verse>
				<verse number="24">Ne zavallı adamım! Bu ölüm bedeninden beni kim kurtaracak?</verse>
				<verse number="25">Rabbimiz İsa Mesih vasıtası ile Allaha şükür! İmdi öyle ise, ben kendim gerçekten fikirle Allahın şeriatine, fakat bedenle günah kanununa kulluk ediyorum.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">ÖYLE ise, şimdi Mesih İsada olanlara hiç bir mahkûmiyet yoktur.</verse>
				<verse number="2">Çünkü Mesih İsada hayat Ruhunun kanunu beni günahın ve ölümün kanunundan azat etti.</verse>
				<verse number="3">Çünkü Allah kendi Oğlunu günah bedeni müşabehetinde ve günah için gönderip günahı bedende mahkûm ederek bedenden dolayı zayıf olan kanunun yapamadığı şeyi yaptı;</verse>
				<verse number="4">ta ki, kanunun hükmü bedene göre değil, Ruha göre yürüyen bizlerde yerine gelsin.</verse>
				<verse number="5">Çünkü bedene göre olanlar bedenin şeylerini, fakat Ruha göre olanlar Ruhun şeylerini düşünürler.</verse>
				<verse number="6">Çünkü bedenin düşüncesi ölüm, fakat Ruhun düşüncesi hayat ve selâmettir;</verse>
				<verse number="7">çünkü bedenin düşüncesi Allaha düşmanlıktır; çünkü Allahın şeriatine itaat etmez, hem de edemez;</verse>
				<verse number="8">ve bedende olanlar Allahı hoşnut edemezler.</verse>
				<verse number="9">Lâkin eğer Allahın Ruhu sizde duruyorsa, siz bedende değil, fakat Ruhtasınız. Lâkin bir kimsede Mesihin Ruhu yoksa, o adam Mesihin değildir.</verse>
				<verse number="10">Ve eğer Mesih sizde ise, beden günahtan dolayı ölüdür; fakat ruh salâhtan dolayı hayattır.</verse>
				<verse number="11">Fakat eğer İsayı ölülerden kıyam ettirenin Ruhu sizde duruyorsa, Mesih İsayı ölülerden kıyam ettiren sizin fanî bedenlerinizi sizde duran kendi Ruhu vasıtası ile diriltecektir.</verse>
				<verse number="12">İmdi öyle ise, ey kardeşler, bedene göre yaşamak için bedene borçlu değiliz;</verse>
				<verse number="13">çünkü eğer bedene göre yaşarsanız, öleceksiniz; fakat eğer bedenin işlerini Ruh ile öldürürseniz, yaşıyacaksınız.</verse>
				<verse number="14">Çünkü Allahın Ruhu ile sevkedilenlerin hepsi Allahın oğullarıdırlar.</verse>
				<verse number="15">Çünkü yine korku için kulluk ruhunu almadınız; fakat oğulluk ruhunu aldınız, ve onunla: Abba, Baba, diye çağırırız.</verse>
				<verse number="16">Allahın evlâdı olduğumuza Ruh kendisi bizim ruhumuzla beraber şehadet eder;</verse>
				<verse number="17">ve eğer evlât isek, hem de varisleriz; Allahın varisleri, ve Mesihin hemvarisleriyiz; eğer beraber elem çekiyorsak, beraber de taziz olunmamız içindir.</verse>
				<verse number="18">Zira hesap ediyorum ki, şimdiki vaktin elemleri bize keşfedilecek izzete göre bir şey değildirler.</verse>
				<verse number="19">Çünkü hilkatin hararetli arzusu Allahın oğullarının zuhurunu bekliyor.</verse>
				<verse number="20">Çünkü hilkat kendi iradesile değil, fakat tâbi ettirenin sebebinden batıla tâbi kılındı,</verse>
				<verse number="21">bu ümitle ki, hilkat kendisi de fesat kulluğundan Allahın evlâdının izzetli hürriyetine azat edilecektir.</verse>
				<verse number="22">Çünkü bütün hilkatin şimdiye kadar birden ah edip ağrı çektiğini biliriz.</verse>
				<verse number="23">Ve yalnız bu değil, fakat biz kendimiz, Ruhun turfandasına malik olan bizler bile, oğulluğu, bedenimizin kurtuluşunu, bekliyerek içimizden ah ederiz.</verse>
				<verse number="24">Çünkü ümitle kurtulduk; fakat görülen ümit, ümit değildir; çünkü bir kimse gördüğü şeyi nasıl ümit eder?</verse>
				<verse number="25">Fakat eğer görmediğimiz şeyi ümit edersek, onu sabırla bekleriz.</verse>
				<verse number="26">Ve böylece de Ruh bizim zayıflığımıza yardım eder; çünkü lâzım olduğu gibi nasıl dua edeceğimizi bilmeyiz; fakat Ruh kendisi ifade olunamaz ahlarla bizim için şefaat eder;</verse>
				<verse number="27">ve yürekleri araştıran, Ruhun düşüncesi ne olduğunu bilir, çünkü mukaddesler için Allaha göre şefaat eder.</verse>
				<verse number="28">Ve Allahı sevenlere, kendi muradına göre davet olunanlara, bütün şeylerin birlikte iyilik için işlediğini biliriz.</verse>
				<verse number="29">Çünkü evelden bildiği kimseleri Oğlunun suretine mutabık olmak üzre ezelden de takdir etti, ta ki, bir çok kardeşler arasında ilk doğan o olsun;</verse>
				<verse number="30">ve ezelden takdir ettiği kimseleri davet de etti; ve davet ettiği kimseleri salih de saydı; ve salih saydığı kimseleri taziz de etti.</verse>
				<verse number="31">İmdi bu şeylere ne diyelim? Eğer Allah bizimle ise, bize karşı kim vardır?</verse>
				<verse number="32">Kendi Oğlunu esirgemiyen, fakat hepimiz için onu teslim eden, onunla beraber de bütün şeyleri bize nasıl ihsan etmiyecektir?</verse>
				<verse number="33">Allahın seçtiklerine karşı kim töhmet isnat edecek? Haklı çıkaran Allahtır;</verse>
				<verse number="34">suçlu çıkaran kimdir? Ölen, ve daha ziyade, kıyam eden Mesih İsadır ki, Allahın sağındadır, ve bizim için şefaat eder.</verse>
				<verse number="35">Mesihin sevgisinden bizi kim ayıracaktır? elem mi, yahut sıkıntı mı, yahut eza mı, yahut kıtlık mı, yahut çıplaklık mı, yahut tehlike mi, yahut kılıç mı?</verse>
				<verse number="36">Nitekim yazılmıştır: “Bütün gün senin uğruna öldürülüyoruz; Kasaplık koyunlar sayıldık.”</verse>
				<verse number="37">Fakat bizi sevenin vasıtası ile bunların hepsinde galiplerden üstünüz.</verse>
				<verse number="38">Zira eminim ki, ne ölüm, ne hayat, ne melekler, ne reislikler, ne şimdiki şeyler, ne gelecek şeyler, ne kudretler,</verse>
				<verse number="39">ne yükseklik, ne derinlik, ne başka bir mahlûk Rabbimiz Mesih İsada olan Allahın sevgisinden bizi ayırmağa kadir olacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VİCDANIM Ruhülkudüste benimle beraber şehadet ederek Mesihte hakikat söyliyorum, yalan söylemiyorum ki,</verse>
				<verse number="2">büyük kederim ve yüreğimde devamlı derdim var.</verse>
				<verse number="3">Çünkü kardeşlerim, bedene göre akrabam uğruna ben kendim Mesihten merdut olmağı dilerdim;</verse>
				<verse number="4">onlar İsrailîlerdir; oğulluk ve izzet ve ahitler ve şeriatin verilmesi ve ibadet ve vaitler onlarındır;</verse>
				<verse number="5">atalar onlarındır, ve bedene göre Mesih onlardandır; o cümle üzerinde ebediyen mubarek Allahtır. Amin.</verse>
				<verse number="6">Fakat Allahın kelâmı sâkıt olmuş demek değildir. Çünkü hep İsrailden olanlar İsrail değildir;</verse>
				<verse number="7">çünkü İbrahimin zürriyeti oldukları için hepsi evlât değildirler; fakat: “Senin zürriyetin İshakta çağırılacaktır,” denilmiştir.</verse>
				<verse number="8">Yani, beden evlâdı Allahın evlâdı değil; fakat vadin evlâdı zürriyet olarak sayılır.</verse>
				<verse number="9">Çünkü vadin kelâmı şudur: “Bu vakte göre geleceğim, ve Saraya bir oğul olacaktır.”</verse>
				<verse number="10">Ve yalnız bu değil, fakat Rebeka da birinden, atamız İshaktan, gebe kaldığı zaman, —</verse>
				<verse number="11">çünkü çocuklar henüz doğmamış, ve iyi yahut kötü bir şey yapmamış iken, Allahın muradı işlerden değil, fakat çağırandan olduğu intihaba göre sabit kalsın diye,</verse>
				<verse number="12">Rebekaya: “Büyüğü küçüğüne kulluk edecek,” denildi;</verse>
				<verse number="13">nitekim: “Yakubu sevdim, fakat Esavdan nefret ettim,” diye yazılmıştır.</verse>
				<verse number="14">İmdi ne diyelim? Acaba Allahta haksızlık var mıdır? Hâşâ.</verse>
				<verse number="15">Çünkü Musaya diyor: “Merhamet ettiğime merhamet edeceğim, ve acıdığıma acıyacağım.”</verse>
				<verse number="16">İmdi öyle ise, ne istiyenden, ne de koşandan, fakat merhamet eden Allahtandır.</verse>
				<verse number="17">Çünkü kitap Firavuna diyor: “Kudretimi sende göstermek, ve ismim bütün yeryüzünde ilân olunmak için, işte, seni bunun için ikame ettim.”</verse>
				<verse number="18">İmdi öyle ise, istediğine merhamet eder, ve istediğini sertleştirir.</verse>
				<verse number="19">İmdi bana diyeceksin: Artık niçin kabahatli tutuyor? Çünkü kim onun iradesine karşı duruyor?</verse>
				<verse number="20">Hayır, fakat, ey adam, sen kim oluyorsun ki, Allaha karşı cevap veriyorsun? Acaba kendine şekil verilen şey, şekil verene: Niçin beni böyle yaptın, der mi?</verse>
				<verse number="21">Yahut ayni yığından bir kabı hürmet için, ve bir başkasını hürmetsizlik için yapmağa çömlekçinin balçık üzerinde kudreti yok mudur?</verse>
				<verse number="22">Allah, önceden izzet için hazırladığı merhamet kapları üzerine,</verse>
				<verse number="23">yalnız Yahudilerden değil, fakat Milletlerden de çağırdıklarına, yani, bizlere, izzetinin zenginliğini bildirmek için,</verse>
				<verse number="24">ve gazabını göstermek ve kudretini bildirmek istiyerek helâke hazırlanmış olan gazap kaplarına çok sabırla tahammül etti ise, ne diyelim?</verse>
				<verse number="25">Nitekim Hoşea kitabında da diyor: “Kavmım olmıyana kavmım, Sevgili olmıyana sevgili, diyeceğim.</verse>
				<verse number="26">Ve vaki olacak ki, onlara: Kavmım değilsiniz, denildiği yerde, Orada hay olan Allahın oğulları denileceklerdir.”</verse>
				<verse number="27">Ve İşaya İsrail hakkında nida ediyor: “İsrail oğullarının sayısı denizin kumu kadar olsa da, yalnız bakiyesi kurtulacaktır;</verse>
				<verse number="28">çünkü Rab yer üzerinde işini bitirerek ve kısaltarak icra edecektir.”</verse>
				<verse number="29">Ve nitekim İşaya evelden söylemiştir: “Eğer orduların Rabbi bize bir zürriyet bırakmamış olsaydı, Sodom gibi olmuş, ve Gomorraya benzemiş olurduk.”</verse>
				<verse number="30">İmdi ne diyelim? Salâh ardınca gitmiyen Milletler salâha, imandan olan salâha, nail oldular;</verse>
				<verse number="31">fakat salâh kanunu ardınca giden İsrail o kanuna erişmedi.</verse>
				<verse number="32">Niçin? Çünkü imanla değil, fakat amelle olurmuş gibi aradılar. Sürçme taşında sürçtüler;</verse>
				<verse number="33">nitekim yazılmıştır: “İşte, Sionda bir sürçme taşı ve bir tökez kayası koyuyorum; Ve ona iman eden utandırılmıyacaktır.”</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">EY kardeşler, yüreğimin arzusu ve onlar hakkında Allaha yalvarışım kurtuluşları içindir.</verse>
				<verse number="2">Çünkü onlara şehadet ederim ki, Allah için gayretleri vardır, fakat bilgiye göre değil.</verse>
				<verse number="3">Çünkü Allah salâhını bilmeyip kendilerininkini sabit kılmağa çalışarak Allah salâhına tâbi olmadılar.</verse>
				<verse number="4">Çünkü salâh için her iman edene şeriatin sonu Mesihtir.</verse>
				<verse number="5">Çünkü Musa, şeriatten olan salâhı işliyen adam onunla yaşıyacaktır, diye yazıyor.</verse>
				<verse number="6">Fakat imandan olan salâh böyle diyor: “Kendi yüreğinde: Göke kim çıkacak? (yani, Mesihi indirmek için;)</verse>
				<verse number="7">yahut: Ölüler diyarına kim inecek? (yani, Mesihi ölülerden çıkarmak için;) deme.”</verse>
				<verse number="8">Fakat ne diyor? “Kelâm (yani, ilân ettiğimiz iman kelâmı,) sana yakındır, ağzında ve yüreğindedir;”</verse>
				<verse number="9">şöyle ki, İsa Rabdir diye ağzınla ikrar edersen, ve Allahın onu ölülerden kıyam ettirdiğine yüreğinle iman edersen, kurtulacaksın;</verse>
				<verse number="10">çünkü salâh için yürekle iman edilir, ve kurtuluş için ağızla ikrar edilir.</verse>
				<verse number="11">Çünkü kitap diyor: “Ona her iman eden utandırılmıyacaktır.”</verse>
				<verse number="12">Çünkü Yahudi ile Yunanlının farkı yoktur; çünkü kendisi hepsinin Rabbidir, bütün kendisini çağıranlara ganidir;</verse>
				<verse number="13">çünkü: “Her kim Rabbin ismini çağırırsa, kurtulacaktır.”</verse>
				<verse number="14">İmdi kendisine iman etmedikleri zatı nasıl çağıracaklar? ve işitmedikleri zata nasıl iman edecekler? ve vâzeden olmaksızın, nasıl işitecekler?</verse>
				<verse number="15">ve eğer gönderilmezlerse, nasıl vâzedecekler? nitekim: “İyi şeyler müjdeliyenlerin ayakları ne güzeldir!” diye yazılmıştır.</verse>
				<verse number="16">Fakat hepsi müjdeyi dinlemediler. Çünkü İşaya diyor: “Ya Rab, verdiğimiz habere kim inandı?”</verse>
				<verse number="17">Öyle ise, iman işitmekten, ve işitmek Mesihin kelâmı vasıtası ile olur.</verse>
				<verse number="18">Fakat diyorum: İşitmediler mi? Evet: “Onların ahengi bütün dünyaya, Ve sözleri yerin uçlarına varmıştır.”</verse>
				<verse number="19">Fakat diyorum: İsrail bilmedi mi? Evvelâ Musa diyor: “Bir millet olmıyanla ben sizi gayretlendireceğim, Anlayışsız bir milletle sizi kızdıracağım.”</verse>
				<verse number="20">Ve İşaya cesaret edip diyor: “Beni aramıyanlar tarafından bulundum; Beni sormıyanlara zahir oldum.”</verse>
				<verse number="21">Fakat İsraile diyor: “İtaatsizlik eden ve karşı koyan bir kavma bütün gün ellerimi uzattım.”</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">İMDİ diyorum: Allah kendi kavmını reddetti mi? Hâşâ. Çünkü ben de İbrahim neslinden, Benyamin sıptından bir İsrailîyim.</verse>
				<verse number="2">Allah evelden bildiği kendi kavmını reddetmedi. Yahut İlya fıkrasında kitap ne diyor, İsraile karşı Allaha nasıl şikâyet ediyor, bilmez misiniz?</verse>
				<verse number="3">“Ya Rab, senin peygamberlerini öldürdüler, senin mezbahlarını yıktılar; ve ben yalnız bırakıldım, ve benim canımı arıyorlar.”</verse>
				<verse number="4">Fakat Allahın ona cevabı ne diyor? “Baala diz çökmemiş yedi bin adamı kendime alıkoydum.”</verse>
				<verse number="5">İmdi şimdiki vakitte dahi inayet intihabına göre böylece bir bakiye vardır.</verse>
				<verse number="6">Fakat eğer inayetle ise, artık işlerden değildir; yoksa inayet artık inayet olmaz.</verse>
				<verse number="7">İmdi ne? İsrail aradığına nail olmadı; fakat intihap olunanlar nail oldular, ve diğerleri sertleştiler;</verse>
				<verse number="8">nitekim yazılmıştır: “Allah bugünkü güne kadar onlara uyuşukluk ruhu, görmemek için gözler ve işitmemek için kulaklar verdi.”</verse>
				<verse number="9">Ve Davud diyor: “Onların sofrası kendileri için kement ve tuzak Ve tökez ve ceza olsun;</verse>
				<verse number="10">Görmemek için onların gözleri kararsın, Ve daima onların belini bük.”</verse>
				<verse number="11">İmdi diyorum: Acaba düşsünler diye mi sürçtüler? Hâşâ; fakat kendilerini gayretlendirmek için onların suçu ile Milletlere kurtuluş geldi.</verse>
				<verse number="12">Ve eğer onların suçu dünyanın zenginliği, ve onların bozgunluğu Milletlerin zenginliği oldu ise, onların tamamlığı ne kadar ziyade zenginlik olur?</verse>
				<verse number="13">Fakat size, Milletlere, söyliyorum. İmdi mademki ben Milletlerin resulüyüm, hizmetimi taziz ederim;</verse>
				<verse number="14">belki bir yolla soyumdan olanları gayretlendiririm ve onlardan bazılarını kurtarırım.</verse>
				<verse number="15">Çünkü onların reddolunması dünyanın barışması oldu ise, kabul olunmaları, eğer ölülerden hayat değilse, nedir?</verse>
				<verse number="16">Ve eğer turfanda mukaddes ise, hamur da; ve eğer kök mukaddes ise, dallar da mukaddestir.</verse>
				<verse number="17">Fakat eğer dalların bazıları kesildiler, ve sen, yabani zeytin ağacı olarak onlara aşılandın ve zeytin ağacının semizliğinin köküne hissedar oldunsa, dallara karşı övünme.</verse>
				<verse number="18">Fakat eğer övünüyorsan, sen kökü değil, ancak kök seni taşıyor.</verse>
				<verse number="19">İmdi: Ben aşılanayım diye dallar kesildiler, diyeceksin.</verse>
				<verse number="20">Peki; imansızlıktan dolayı kesildiler, ve sen imanla duruyorsun. Yüksek fikirli olma, ancak kork;</verse>
				<verse number="21">çünkü eğer Allah tabiî dalları esirgemedi ise, seni de esirgemiyecektir.</verse>
				<verse number="22">İmdi Allahın iyiliğine ve sertliğine bak; düşenler üzerine sertlik, fakat senin üzerine, Allahın iyiliği — eğer onun iyiliğinde durursan, — yoksa sen de kesilirsin.</verse>
				<verse number="23">Ve eğer onlar da imansızlıkta devam etmezlerse, aşılanacaklardır; çünkü Allah onları tekrar aşılamağa kadirdir.</verse>
				<verse number="24">Çünkü eğer sen tabiatında yabani olan zeytin ağacından kesilip tabiatına muhalif olarak iyi zeytin ağacına aşılandınsa, onlar ki, tabiî dallardır, kendilerinin zeytin ağacına ne kadar ziyade aşılanacaklardır!</verse>
				<verse number="25">Çünkü, ey kardeşler, kendi kendinize ukalâ olmıyasınız diye, Milletlerin tamamı dahil oluncıya kadar kısmen İsraile sertleşme olduğu sırrının size meçhul kalmasını istemem;</verse>
				<verse number="26">ve böylece bütün İsrail kurtulacaktır; nitekim yazılmıştır: “Siondan Kurtarıcı gelecek; Fıskı Yakubdan döndürecektir;</verse>
				<verse number="27">Ve onların günahlarını kaldıracağım zaman, Onlara benden ahit budur.”</verse>
				<verse number="28">Gerçi incile göre sizin için düşmanlardır; fakat intihaba göre atalar için sevgililerdir.</verse>
				<verse number="29">Çünkü Allahın mevhibeleri ve daveti nedametsizdir.</verse>
				<verse number="30">Çünkü siz bir vakitler nasıl Allaha itaatsiz olup fakat şimdi onların itaatsizliği ile merhamete nail olduğunuz gibi,</verse>
				<verse number="31">ayni surette şimdi bunlar da itaatsiz oldular, ta ki, size gösterilmiş olan merhamet ile onlar da şimdi merhamete nail olsunlar.</verse>
				<verse number="32">Çünkü Allah hepsine merhamet etsin diye, hepsini itaatsizlik içine kapadı.</verse>
				<verse number="33">Ey Allahın zenginlik ve hikmet ve bilgisinin derinliği! ne derece onun hükümlerine akıl ermez, ve yolları keşfolunmaz!</verse>
				<verse number="34">Çünkü Rabbin fikrini kim bildi? yahut kim onun öğütçüsü oldu?</verse>
				<verse number="35">yahut kim ona önce verdi ki, kendisine yine karşılığı verilsin?</verse>
				<verse number="36">Çünkü bütün şeyler ondan, ve onun vasıtası ile, ve onun içindir. İzzet ebediyen ona olsun. Amin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">İMDİ, ey kardeşler, bedenlerinizi diri, mukaddes, Allaha makbul kurban olarak takdim etmenizi Allahın rahmetleri için size yalvarırım; ruhanî ibadetiniz budur.</verse>
				<verse number="2">Ve bu âleme uymayın; fakat Allahın iyi ve makbul ve kâmil iradesi ne olduğunu farketmeniz için fikrinizin yenilenmesi ile değişilmiş olun.</verse>
				<verse number="3">Çünkü aranızda olan her adama bana verilen inayet ile diyorum, kendisi hakkında düşünmek lâzım geldiğinden fazla düşünmesin; fakat Allahın herkese tevzi ettiği iman miktarına göre, itidal ile düşünsün.</verse>
				<verse number="4">Çünkü bir bedende çok azamız olup bütün azanın işi ayni olmadığı gibi,</verse>
				<verse number="5">böylece biz çok olup Mesihte bir bedeniz, ve her birimiz diğerlerinin azasıyız.</verse>
				<verse number="6">Ve bize verilen inayete göre farklı mevhibelerimiz olup, eğer peygamberlikse, iman nisbetine göre,</verse>
				<verse number="7">eğer hizmet ise, hizmette, eğer öğretense, öğretmekte olsun;</verse>
				<verse number="8">yahut eğer nasihat edense, nasihatte bulunsun; ihsan eden, cömertlikle, riyaset eden, gayretle, merhamet eden, sevinç ile yapsın.</verse>
				<verse number="9">Sevgi riyasız olsun. Kötüden nefret edin; iyiye yapışın.</verse>
				<verse number="10">Kardeşlik sevgisinde birbirinizi şefkatle sevin; hürmette diğerlerini tercih edin;</verse>
				<verse number="11">gayrette gevşek olmayın, ruhta hararetli olun; Rabbe kulluk edin;</verse>
				<verse number="12">ümitte sevinin; sıkıntıda sabırlı olun; duada gayretle devam edin;</verse>
				<verse number="13">mukaddeslerin ihtiyaçlarına iştirak edin; misafirperver olmağa dikkat edin.</verse>
				<verse number="14">Size eza edenlere hayırdua edin; hayırdua edin ve lânet etmeyin.</verse>
				<verse number="15">Sevinenlerle sevinin; ağlıyanlarla ağlayın.</verse>
				<verse number="16">Birbirinize karşı ayni fikirde olun. Yüksek şeyler düşünmeyin, fakat hor görülenlere tenezzül edin. Kendi kendinize ukalâ olmayın.</verse>
				<verse number="17">Kimseye kötülüğe karşı kötülük etmeyin. Bütün insanlar nazarında iyi şeylere dikkat edin.</verse>
				<verse number="18">Mümkünse, bütün insanlarla elinizden geldiği kadar, selâmette olun.</verse>
				<verse number="19">Ey sevgililer, kendiniz için öç almayın, fakat Allahın gazabına yer verin; çünkü yazılmıştır: “Rab diyor: Öç benimdir, karşılığını ben vereceğim.”</verse>
				<verse number="20">Fakat: “Eğer düşmanın acıkmışsa, ona yedir; eğer susamışsa, ona içir; çünkü bunu yapmakla onun başı üzerine ateş korları yığarsın.”</verse>
				<verse number="21">Kötülüğe yenilme, fakat kötülüğü iyilikle yen.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">HERKES, üzerinde olan hükûmetlere tâbi olsun; çünkü Allah tarafından olmıyan hükûmet yoktur; ve olanlar Allah tarafından tanzim olunmuştur.</verse>
				<verse number="2">Bundan dolayı hükûmete mukavemet eden Allahın tertibine karşı durmuş olur; ve karşı duranlar kendi aleyhlerine hüküm alırlar.</verse>
				<verse number="3">Çünkü hükümdarlar iyi işe değil, fakat kötü işe korkudurlar. Ve hükûmetten korkmamak ister misin? iyi olanı yap, ve onun tarafından metholunursun;</verse>
				<verse number="4">çünkü sana iyilik için Allahın hizmetçisidir. Fakat kötü olanı yaparsan, kork; çünkü kılıcı boş yere taşımıyor; çünkü Allahın hizmetçisidir, kötülük yapana gazap için intikamcıdır.</verse>
				<verse number="5">Bunun için yalnız gazaptan ötürü değil, fakat vicdandan ötürü de tâbi olmak lâzımdır.</verse>
				<verse number="6">Çünkü bunun için de vergiler eda edersiniz; çünkü daima gayretle devam ederek tam bu iş için Allahın hizmetçileridirler.</verse>
				<verse number="7">Vergi hakkı olana vergiyi, gümrük hakkı olana gümrüğü, korku hakkı olana korkuyu, hürmet hakkı olana hürmeti, cümleye haklarını eda edin.</verse>
				<verse number="8">Birbirinizi sevmekten başka, kimseye bir şey borçlu olmayın; çünkü diğerini seven şeriati itmam etmiştir.</verse>
				<verse number="9">Çünkü: “Zina etmiyeceksin; katletmiyeceksin; çalmıyacaksın; tamah etmiyeceksin;” ve eğer başka bir emir varsa, o da bu sözde icmal olunur: “Komşunu kendin gibi seveceksin.”</verse>
				<verse number="10">Sevgi komşuya kötülük etmez; imdi sevgi şeriatin itmamıdır.</verse>
				<verse number="11">Ve bunu yapın; çünkü zamanı bilirsiniz, ki, zaten sizin için uykudan uyanmak saatidir; çünkü şimdi kurtuluşumuz iman ettiğimiz vakitte olduğundan daha yakındır.</verse>
				<verse number="12">Gece ilerledi, ve gündüz yaklaştı; imdi karanlık işlerini üzerimizden atalım, ve nur silâhlarını kuşanalım.</verse>
				<verse number="13">Maskaralık ve sarhoşlukla değil, fuhşiyat ve yolsuzlukla değil, niza ve hasetle değil, gündüzdeki gibi iyi hal ile hareket edelim.</verse>
				<verse number="14">Fakat Rab İsa Mesihi giyin, ve şehvetler için bedenin tedarikini görmeyin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">İMANDA zayıf olanı kabul edin, fakat şüpheli meselelere karar vermek için değil.</verse>
				<verse number="2">Birinin her şeyi yemeğe imanı vardır; fakat zayıf olan sebze yiyor.</verse>
				<verse number="3">Yiyen, yemiyeni hor görmesin; ve yemiyen yiyene hükmetmesin; çünkü Allah onu kabul etmiştir.</verse>
				<verse number="4">Başkasının hizmetçisine hükmeden sen kimsin? kendi efendisi huzurunda durur veya düşer. Fakat duracaktır; çünkü Rab onu durdurmağa kadirdir.</verse>
				<verse number="5">Kimi bir güne başka günden ziyade itibar eder; ve kimi her güne itibar eder. Her biri kendi fikrinde kani olsun.</verse>
				<verse number="6">Güne itibar eden Rab için itibar ediyor; ve yiyen Rab için yiyor, çünkü Allaha şükrediyor; ve yemiyen Rab için yemiyor, ve Allaha şükrediyor.</verse>
				<verse number="7">Çünkü bizden hiç kimse kendisi için yaşamıyor, ve hiç kimse kendisi için ölmüyor.</verse>
				<verse number="8">Çünkü eğer yaşarsak, Rab için yaşarız; ve eğer ölürsek, Rab için ölürüz; imdi eğer yaşarsak da, ölürsek de, Rabbiniz.</verse>
				<verse number="9">Çünkü Mesih bunun için öldü ve tekrar yaşadı, ta ki, hem ölülerin ve hem yaşıyanların Rabbi olsun.</verse>
				<verse number="10">Fakat sen, niçin kardeşine hükmediyorsun? ve yahut sen, niçin kardeşini hor görüyorsun? Çünkü hepimiz Allahın hüküm kürsüsü önünde duracağız.</verse>
				<verse number="11">Çünkü yazılmıştır: “Rab diyor: Hayatım hakkı için, her diz önümde çökecek, Ve her dil Allaha ikrar edecektir.”</verse>
				<verse number="12">İmdi öyle ise, her birimiz kendisi hakkında Allaha hesap verecektir.</verse>
				<verse number="13">Bunun için birbirimize artık hükmetmiyelim; fakat daha ziyade kardeşe tökez yahut sürçme taşı koymamağa hükmedin.</verse>
				<verse number="14">Bilirim, ve Rab İsada kaniim ki, hiç bir şey kendiliğinden murdar değildir; ancak bir şeyi murdar sayan kimseye murdardır.</verse>
				<verse number="15">Çünkü eğer yiyecek sebebile kardeşin mahzun olursa, artık sevgiye göre yürümiyorsun. Onun uğruna Mesihin öldüğü kimseyi yiyeceğin ile helâk etme.</verse>
				<verse number="16">İyiliğiniz hakkında kötü söylenmesin;</verse>
				<verse number="17">çünkü Allahın melekûtu yiyecek ve içecek değil, fakat salâh ve selâmet ve Ruhülkudüsle sevinçtir.</verse>
				<verse number="18">Çünkü bununla Mesihe kulluk eden Allaha makbul, ve insanlarca beğenilmiştir.</verse>
				<verse number="19">İmdi öyle ise, selâmete ve yekdiğerini bina etmeğe ait işlere sâyedelim.</verse>
				<verse number="20">Yiyecek uğruna Allahın işini bozma. Her şey temizdir; fakat sürçerek yiyen adama kötüdür.</verse>
				<verse number="21">Et yememek, şarap içmemek ve kardeşinin onunla sürçeceği bir şeyi yapmamak iyidir.</verse>
				<verse number="22">Sende olan iman Allahın indinde kendin için olsun. Tahsin ettiği işte kendine hükmetmiyen adam ne mutludur!</verse>
				<verse number="23">Fakat şüphe eden yerse, mahkûm olur, çünkü imandan değildir; ve imandan olmıyan her şey günahtır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">İMDİ biz kuvvetliler kuvvetli olmıyanların zayıflıklarını yüklenmeğe, ve kendimizi hoşnut etmemeğe borçluyuz.</verse>
				<verse number="2">Her birimiz bünyan uğruna iyilik için komşusunu hoşnut etsin.</verse>
				<verse number="3">Çünkü Mesih de kendini hoşnut etmedi; fakat, nitekim yazılmıştır: “Seni rüsvay edenlerin rüsvaylığı üzerime düştü.”</verse>
				<verse number="4">Çünkü evelden her ne yazıldı ise, bizim öğretilmemiz için yazıldı, ta ki, sabırla ve kitapların tesellisi ile ümidimiz olsun.</verse>
				<verse number="5">İmdi Mesih İsaya göre birbirinizle ayni şeyi düşünmeği sabır ve teselli Allahı size ihsan etsin;</verse>
				<verse number="6">ta ki, Rabbimiz İsa Mesihin Allahını ve Babasını ittifak ile ve bir ağızla taziz edesiniz.</verse>
				<verse number="7">Bundan dolayı Allahın izzeti için Mesih sizi kabul ettiği gibi, birbirinizi kabul edin.</verse>
				<verse number="8">Zira diyorum ki, Mesih Allahın hakikati uğruna sünnetliliğin hizmetçisi kılınmıştır, ta ki, atalara olan vaitleri sabit kılsın,</verse>
				<verse number="9">ve Milletler, merhameti için Allahı taziz etsinler; nitekim yazılmıştır: “Bunun için Milletler arasında sana hamdedeceğim, Ve senin ismine terennüm edeceğim.”</verse>
				<verse number="10">Ve tekrar diyor: “Ey Milletler, onun kavmı ile beraber sevinin.”</verse>
				<verse number="11">Ve tekrar: “Ey bütün Milletler, Rabbe hamdedin; Ve bütün ümmetler onu temcit etsinler.”</verse>
				<verse number="12">Ve tekrar İşaya diyor: “Yesseden kök, ve Milletlere saltanat etmek için çıkan bir zat olacak; Milletler ona ümit bağlıyacaklar.”</verse>
				<verse number="13">İmdi, Ruhülkudüsün kudretile ümitte artmanız için ümit Allahı sizi iman etmekte bütün sevinç ve selâmetle doldursun.</verse>
				<verse number="14">Ey kardeşlerim, ben kendim de hakkınızda kaniim ki, siz kendiniz de iyilikle dolu, her bilgi ile dolgun, ve birbirinize nasihat etmeğe muktedirsiniz.</verse>
				<verse number="15">Fakat Allah tarafından bana verilen inayetten dolayı size tekrar hatırlatır gibi, bazı yerlerde daha çok cesaretle yazdım;</verse>
				<verse number="16">bu inayet de Allahın inciline kâhinlik eden, Milletlere Mesih İsanın hizmetçisi olmaklığım içindir, ta ki, Milletlerin takdime edilmesi Ruhülkudüsle takdis olunarak makbul olsun.</verse>
				<verse number="17">İmdi Allaha ait şeylerde Mesih İsada övünmem vardır.</verse>
				<verse number="18">Çünkü Milletlerin itaati için Mesihin benim vasıtamla, sözle ve işle,</verse>
				<verse number="19">alâmetler ve hârikalar kuvvetile, Ruhülkudüsün kuvvetile işlediğinden başka şeyler hakkında bir şey söylemeğe cesaret etmem; şöyle ki, ben Yeruşalimden başlıyıp İlliryaya kadar dolaşarak Mesihin incilini tamamen vâzettim.</verse>
				<verse number="20">Ve böylece bir başkasının temeli üzerine bina etmiyeyim diye Mesihin ismi zikredilmiyen yerde vâzetmeğe gayret ettim;</verse>
				<verse number="21">fakat, nitekim yazılmıştır: “Onun hakkında kendilerine haber verilmiyenler görecekler, Ve işitmemiş olanlar anlıyacaklardır.”</verse>
				<verse number="22">Bu sebeple dahi çok kereler tarafınıza gelmekliğime manialar çıktı;</verse>
				<verse number="23">fakat şimdi bu iklimlerde artık yerim olmadığından, ve çok yıllardan beri tarafınıza gelmeğe arzum olduğundan,</verse>
				<verse number="24">ne zaman İspanyaya gidersem, (çünkü geçerken sizi görmek ve önce bir miktar size doyduktan sonra oraya doğru tarafınızdan gönderilmek ümidindeyim) —</verse>
				<verse number="25">fakat şimdi mukaddeslere hizmet ederek Yeruşalime gidiyorum.</verse>
				<verse number="26">Çünkü Makedonya ve Ahaya Yeruşalimdeki mukaddeslerden fakir olanlara bir iane yapmağa razı oldular.</verse>
				<verse number="27">Evet, razı oldular; ve onlara borçludurlar. Zira mademki Milletler onların ruhanî şeylerine ortak oldular, cismanî şeylerle onlara hizmet etmeğe borçludurlar.</verse>
				<verse number="28">İmdi bunu bitirdikten, ve bu semereyi onlara mühürledikten sonra, aranızdan geçip İspanyaya gideceğim.</verse>
				<verse number="29">Ve bilirim ki, yanınıza geldiğimde, Mesihin bereketinin doluluğu ile geleceğim.</verse>
				<verse number="30">Ey kardeşler, Rabbimiz İsa Mesih için ve Ruhun sevgisi için size yalvarırım, Yahudiyede olan itaatsizlerden kurtulayım,</verse>
				<verse number="31">ve benim Yeruşalime olan hizmetim mukaddeslere makbul olsun diye Allaha benim için dualarda benimle beraber cehdedin;</verse>
				<verse number="32">ta ki, Allahın iradesile sevinçle tarafınıza gelip sizinle istirahat edeyim.</verse>
				<verse number="33">Ve selâmet Allahı hepinizle beraber olsun. Amin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">KENHREADAKİ kilisenin hizmetçisi olan Fibi kızkardeşimizi, mukaddeslere lâyık olduğu veçhile onu Rabde kabul,</verse>
				<verse number="2">ve size muhtaç olduğu şeyde kendisine yardım edin diye size tavsiye ederim; çünkü o da bir çoklarına, ve bana da yardımcı oldu.</verse>
				<verse number="3">Mesih İsada iş arkadaşlarım olan Priskaya ve Akuilaya selâm edin;</verse>
				<verse number="4">onlar benim canım uğruna kendi boyunlarını koydular; onlara yalnız ben değil, fakat Milletlerin bütün kiliseleri de şükrederler;</verse>
				<verse number="5">onların evindeki kiliseye de selâm edin. Asyanın Mesihe turfandası olan sevgilim Epenetosa selâm edin.</verse>
				<verse number="6">Sizin için çok çalışmış olan Meryeme selâm edin.</verse>
				<verse number="7">Resuller arasında muteber, ve benden evel Mesihte olan akrabam ve mahpusluk arkadaşlarım Andronikosa ve Yuniasa selâm edin.</verse>
				<verse number="8">Rabde sevgilim Ampliatusa selâm edin.</verse>
				<verse number="9">Mesihte iş arkadaşımız Urbanusa, ve sevgilim Stahise selâm edin.</verse>
				<verse number="10">Mesihte beğenilmiş olan Apellise selâm edin. Aristovulosun evinden olanlara selâm edin.</verse>
				<verse number="11">Akrabamdan Hirodiona selâm edin. Narkissusun evinden Rabde olanlara selâm edin.</verse>
				<verse number="12">Rabde çalışan Trifenaya ve Trifosaya selâm edin. Rabde çok çalışmış olan sevgili Persise selâm edin.</verse>
				<verse number="13">Rabde seçilmiş olan Rufusa, ve anasına ki, benim de anamdır, selâm edin.</verse>
				<verse number="14">Asinkritosa, Flegona, Ermise, Patrovasa, Ermasa ve onlarla olan kardeşlere selâm edin.</verse>
				<verse number="15">Filologosa ve Yuliaya, Nereusa ve kızkardeşine ve Olimpasa ve onlarla olan bütün mukaddeslere selâm edin.</verse>
				<verse number="16">Birbirinize mukaddes öpüşle selâm edin. Mesihin bütün kiliseleri size selâm ederler.</verse>
				<verse number="17">İmdi, ey kardeşler, öğrendiğiniz talime karşı gelen ayrılıklara ve sürçmelere sebep olanlara dikkat etmenizi sizden rica ederim; ve onlardan çekinin.</verse>
				<verse number="18">Çünkü bu gibiler Rabbimiz Mesihe değil, fakat kendi karınlarına hizmet ederler; ve safdil adamların yüreklerini düzgün ve hoş sözlerle aldatırlar.</verse>
				<verse number="19">Çünkü itaatiniz herkesin kulağına erişti. İmdi hakkınızda seviniyorum; fakat iyilik için akıllı, ve kötülük için saf olmanızı istiyorum.</verse>
				<verse number="20">Ve selâmet Allahı yakında Şeytanı ayaklarınızın altında ezecektir. Rabbimiz İsa Mesihin inayeti sizinle beraber olsun.</verse>
				<verse number="21">İş arkadaşım Timoteos, ve akrabamdan Lukius ve Yason ve Sosipatros size selâm ederler.</verse>
				<verse number="22">Mektubu yazan ben Tertius, size Rabde selâm ederim.</verse>
				<verse number="23">Benim ve bütün kilisenin mihmandarı Gayus, size selâm eder. Şehrin haznedarı, Erastos, ve Kuartus kardeş size selâm ederler.</verse>
				<verse number="24"></verse>
				<verse number="25">İmdi incilime ve İsa Mesih vâzına göre, ezelî zamanlardan beri meskût kalıp</verse>
				<verse number="26">fakat şimdi zahir olmuş, ve ezelî Allahın emrine göre peygamber kitapları vasıtası ile bütün Milletlere imana itaat için bildirilmiş olan sırrın izharına göre sizi sabit kılmağa kadir,</verse>
				<verse number="27">yegâne âlim Allaha, İsa Mesih vasıtası ile ebediyen izzet olsun. Amin.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="46">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">ALLAHIN iradesile Mesih İsanın resulü olmağa davet olunan Pavlus, ve Sostenis kardeş,</verse>
				<verse number="2">mukaddes olmağa davet olunup Mesih İsada takdis edilmiş olanlara, yani Korintosta olan Allahın kilisesine, ve onların ve bizim Rabbimiz İsa Mesihin ismini her yerde çağıranların hepsine:</verse>
				<verse number="3">Babamız Allah ve Rab İsa Mesihten size inayet ve selâmet olsun.</verse>
				<verse number="4">Mesih İsada size verilen Allahın inayeti için daima hakkınızda Allahıma şükrederim;</verse>
				<verse number="5">çünkü Mesihin şehadeti sizde pekiştirilmiş olduguna göre, her kelâmda ve her bilgide, her şeyde, onda zengin oldunuz;</verse>
				<verse number="6">şöyle ki, siz Rabbimiz İsa Mesihin zuhurunu bekliyerek</verse>
				<verse number="7">hiç bir mevhibede eksiğiniz yoktur;</verse>
				<verse number="8">o da sizi Rabbimiz İsa Mesihin gününde töhmetsiz olarak sona kadar pekiştirecektir.</verse>
				<verse number="9">Onun tarafından Oğlu Rabbimiz İsa Mesihin müşareketine davet olunduğunuz Allah sadıktır.</verse>
				<verse number="10">İmdi, ey kardeşler, ayni şeyi söylemenizi, ve aranızda fırkalar olmamasını, fakat ayni fikir ve ayni reyde birleşmiş olmanızı, Rabbimiz İsa Mesihin ismile sizden rica ederim.</verse>
				<verse number="11">Çünkü, kardeşlerim, sizin hakkınızda Kloinin evinden olanlar tarafından aranızda çekişmeler olduğu bana haber verildi.</verse>
				<verse number="12">Ve şunu demek istiyorum ki, sizden her biri: Ben Pavlusun, ve: Ben Apollosun, ve: Ben Kifasın, ve: Ben Mesihinim, diyor.</verse>
				<verse number="13">Mesih bölündü mü? Pavlus mu sizin için haça gerildi? yahut Pavlusun ismine mi vaftiz olundunuz?</verse>
				<verse number="14">Kimse benim ismime vaftiz olundunuz demesin, diye</verse>
				<verse number="15">Krispus ve Gayustan başka sizden kimseyi vaftiz etmediğime şükrediyorum.</verse>
				<verse number="16">Ve İstefanasın evi halkını da vaftiz ettim; bundan başka kimseyi vaftiz ettiğimi bilmiyorum.</verse>
				<verse number="17">Çünkü Mesih beni vaftiz etmeğe değil, fakat Mesihin haçı nafile olmasın diye, söz hikmetile olmıyarak incili vâzetmeğe gönderdi.</verse>
				<verse number="18">Çünkü haçın sözü helâk olanlara akılsızlıktır; fakat biz kurtulanlara Allahın kudretidir.</verse>
				<verse number="19">Çünkü yazılmıştır: “Hikmetlilerin hikmetini yok edeceğim, Ve anlayışlıların anlayışını iptal edeceğim.”</verse>
				<verse number="20">Hikmetli nerede? yazıcı nerede? bu dünyanın bahsedicisi nerede? dünyanın hikmetini Allah akılsızlığa döndürmedi mi?</verse>
				<verse number="21">Zira mademki dünya Allahın hikmetinde kendi hikmetile Allahı bilmedi, Allah iman edenleri vâzın akılsızlığı ile kurtarmağa razı oldu.</verse>
				<verse number="22">Çünkü Yahudiler alâmetler isterler, ve Yunanlılar hikmet ararlar;</verse>
				<verse number="23">fakat biz, Yahudilere tökez ve Milletlere akılsızlık olan haça gerilmiş Mesihi,</verse>
				<verse number="24">fakat davet olunmuş olanlara, Yahudilere hem Yunanlılara, Allahın kudreti ve Allahın hikmeti olan Mesihi vâzederiz.</verse>
				<verse number="25">Çünkü Allahın akılsız olan şeyi, insanlardan daha hikmetlidir; ve Allahın zayıf olan şeyi, insanlardan daha kudretlidir.</verse>
				<verse number="26">Zira davetinize bakın, ey kardeşler; bedene göre çok hikmetliler, çok kuvvetliler, çok asilzadeler davet olunmamıştır;</verse>
				<verse number="27">fakat Allah, hikmetlileri utandırmak için, dünyanın akılsız şeylerini seçti; ve Allah, kudretli şeyleri utandırmak için, dünyanın zayıf şeylerini seçti;</verse>
				<verse number="28">ve Allah, olan şeyleri iptal etmek için, olmıyan şeyleri, dünyanın âdi ve hor görünen şeylerini, seçti;</verse>
				<verse number="29">şöyle ki, beşerden hiç biri Allahın huzurunda övünmesin.</verse>
				<verse number="30">Fakat Mesih İsada siz ondansınız; o ki, Allah tarafından bize hikmet ve salâh ve takdis ve kurtuluş oldu;</verse>
				<verse number="31">nitekim: “Övünen Rab ile övünsün,” diye yazılmıştır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE, ey kardeşler, ben size Allahın şehadetini ilân ederek size geldiğim zaman, kelâm ve hikmet ulviyetile gelmedim.</verse>
				<verse number="2">Çünkü aranızda başka bir şey bilmemeğe, ancak İsa Mesihi, ve onu haça gerilmiş olarak bilmeğe azmettim.</verse>
				<verse number="3">Ve ben aranızda zayıflık ve korkuda, ve çok titremede idim;</verse>
				<verse number="4">ve sözüm ve vâzım hikmetin kandırıcı sözü ile değil, fakat Ruhun ve kuvvetin bürhani ile idi;</verse>
				<verse number="5">ta ki, imanınız insanların hikmetinde değil, fakat Allahın kudretinde olsun.</verse>
				<verse number="6">Fakat kâmiller arasında hikmet söyliyoruz; lâkin ne bu dünyanın, ne de bu dünyanın zeval bulan reislerinin hikmeti değil;</verse>
				<verse number="7">fakat Allahın dünyalardan evel izzetimiz için takdir ettiği Allahın saklı hikmetini sırda söyliyoruz;</verse>
				<verse number="8">onu bu dünyanın reislerinden hiç biri bilmedi; çünkü eğer bilselerdi, izzetin Rabbini haça germezlerdi;</verse>
				<verse number="9">fakat nitekim yazılmıştır: “Gözün görmediği, ve kulağın işitmediği, Ve insanın yüreğine girmediği, Yani, Allahın kendini sevenlere hazırladığı bütün şeyler.”</verse>
				<verse number="10">Fakat Allah onları bize Ruh ile keşfetti; çünkü Ruh bütün şeyleri, Allahın derin şeylerini bile araştırır.</verse>
				<verse number="11">Çünkü insanın şeylerini insanın kendisinde olan ruhundan başka insanlar arasında kim bilir? ve böylece Allahın Ruhundan başka, Allahın şeylerini kimse bilmez.</verse>
				<verse number="12">Fakat biz dünyanın ruhunu değil, ancak Allahtan olan Ruhu aldık; ta ki, Allah tarafından bize ihsan olunan şeyleri bilelim.</verse>
				<verse number="13">Bunları insanî hikmetin öğrettiği söz ile değil, ancak ruhanî şeyleri ruhanî sözlerle birleştirerek Ruhun öğrettiği söz ile söyliyoruz.</verse>
				<verse number="14">Fakat nefsanî adam, Allahın Ruhunun şeylerini kabul etmez; çünkü kendisi için akılsızlıktır, ve onları bilemez, çünkü ruhanî suretle muhakeme olunur.</verse>
				<verse number="15">Fakat ruhanî adam bütün şeyleri muhakeme eder, kendisi ise, hiç kimse tarafından muhakeme olunmaz.</verse>
				<verse number="16">Çünkü Rabbin fikrini kim bildi ki, ona öğretsin? Fakat Mesihin fikri bizdedir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">EY kardeşler, ben de size ruhanîlere söyler gibi söyliyemedim, ancak cismanîlere, ve Mesihte çocuklara söyler gibi söyledim.</verse>
				<verse number="2">Size yiyecek değil, süt verdim; çünkü daha kadir değildiniz; ve şimdi bile kadir değilsiniz;</verse>
				<verse number="3">çünkü henüz cismanîsiniz; zira mademki aranızda kıskançlık ve çekişme vardır, cismanî değil misiniz? ve insana göre yürümiyor musunuz?</verse>
				<verse number="4">Çünkü biri: Ben Pavlusun, ve diğeri: Ben Apollosunum, diyince, insanlar değil misiniz?</verse>
				<verse number="5">İmdi Apollos nedir? ve Pavlus nedir? Her birine Rabbin verdiğine göre, vasıtaları ile iman ettiğiniz hizmetçilerdir.</verse>
				<verse number="6">Ben diktim, Apollos suladı; fakat Allah büyüttü;</verse>
				<verse number="7">böylece ne diken, ne de sulıyan bir şey değildir, fakat büyüten Allah.</verse>
				<verse number="8">İmdi diken ve sulıyan birdirler; fakat her biri kendi ücretini kendi emeğine göre alacaktır.</verse>
				<verse number="9">Çünkü Allahın iş arkadaşlarıyız; Allahın ziraati, Allahın binasısınız.</verse>
				<verse number="10">Bana verilen Allahın inayetine göre, hikmetli mimar gibi, temel koydum; başkası da üzerine bina ediyor. Fakat herkes üzerine nasıl bina ettiğine dikkat etsin.</verse>
				<verse number="11">Çünkü konulan temelden, yani, İsa Mesihten başka, kimse diğer temel koyamaz.</verse>
				<verse number="12">Fakat eğer bir kimse bu temel üzerine altın, gümüş, kıymetli taşlar, tahta, ot, kamış bina ederse,</verse>
				<verse number="13">herkesin işi zahir olacaktır; zira gün onu beyan edecektir, çünkü ateşle keşfolunacaktır; herbirinin işi ne çeşit olduğunu ateş kendisi ispat edecektir.</verse>
				<verse number="14">Eğer onun üzerine bir kimsenin bina ettiği iş durursa, ücret alacaktır.</verse>
				<verse number="15">Eğer bir kimsenin işi yanarsa, zarar çekecek; fakat kendisi kurtulacaktır; ancak ateş içinden geçer gibi.</verse>
				<verse number="16">Bilmez misiniz ki Allahın mabedisiniz, ve Allahın Ruhu sizde durur?</verse>
				<verse number="17">Eğer bir kimse Allahın mabedini bozarsa, Allah onu bozacaktır; çünkü Allahın mabedi mukaddestir; o mabet sizsiniz.</verse>
				<verse number="18">Kimse kendi kendisini aldatmasın. Eğer bir kimse aranızda bu dünyada kendisini hikmetli sayarsa, hikmetli olmak için akılsız olsun.</verse>
				<verse number="19">Çünkü bu dünyanın hikmeti Allahın indinde akılsızlıktır. Çünkü yazılmıştır: “O, hikmetlileri kendi hilelerinde yakalar;”</verse>
				<verse number="20">ve yine yazılmıştır: “Rab hikmetlilerin düşünceleri boş olduğunu bilir.”</verse>
				<verse number="21">Bunun için kimse insanlarla övünmesin. Çünkü her şey sizindir;</verse>
				<verse number="22">gerek Pavlus, gerek Apollos, gerek Kifas, gerek dünya, gerek hayat, gerek ölüm, gerek hazır olan şeyler, gerek gelecek şeyler; hepsi sizindir,</verse>
				<verse number="23">ve siz Mesihinsiniz; Mesih de Allahındır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">BÖYLECE insan bizi Mesihin hizmetçileri ve Allahın sırlarının kâhyaları gibi saysın.</verse>
				<verse number="2">Bundan başka, burada kâhyalardan istenilen, bir kimsenin sadık bulunmasıdır.</verse>
				<verse number="3">Fakat sizin tarafınızdan, yahut insanî mahkeme tarafından muhakeme edilmek benim için en küçük bir şeydir; hattâ kendimi de muhakeme etmem.</verse>
				<verse number="4">Çünkü kendime karşı bir şey bilmiyorum; fakat bununla tebriye olunmuş değilim; ancak beni muhakeme eden Rabdir.</verse>
				<verse number="5">Böylece Rab gelinciye kadar, vaktinden evel bir şeye hükmetmeyin; karanlığın gizli şeylerini o aydınlatacak, ve yüreklerin muratlarını belli edecektir; ve o zaman her adamın methi Allahtan olacaktır.</verse>
				<verse number="6">Ve, ey kardeşler, sizden ötürü bu şeyleri kendime ve Apollosa temsilen tatbik ettim; ta ki yazılmış olandan ziyade düşünmemeği bizde ögrenesiniz, ve kimse biri için diğerine karşı kabarmasın.</verse>
				<verse number="7">Çünkü kim seni farklı kılıyor? ve almadığın nen var? ve eğer aldınsa, niçin almamış olan gibi övünüyorsun?</verse>
				<verse number="8">Zaten doyuruldunuz, zaten zengin oldunuz, biz olmadan saltanat sürdünüz; ve keşke saltanat sürseydiniz de, biz de sizinle saltanat süreydik.</verse>
				<verse number="9">Çünkü Allah biz resulleri ölüme mahkûm olanlar gibi sonuncular olarak teşhir etti, sanırım; çünkü dünyaya, meleklere ve insanlara bir temaşa olduk.</verse>
				<verse number="10">Biz Mesih için akılsızlarız, fakat siz Mesihte akıllılarsınız; biz zayıflarız, fakat siz kuvvetlilersiniz; siz izzetlilersiniz, fakat biz itibarsızlarız.</verse>
				<verse number="11">Bu saate kadar açlık ve susuzluk çekiyoruz, ve çıplak kalıyoruz, ve dövülüyoruz, ve mekânımız yoktur;</verse>
				<verse number="12">ve kendi ellerimizle işliyerek çalışıyoruz; sövülünce, hayırdua ederiz; eza çekince, sabrederiz;</verse>
				<verse number="13">iftira edilince, yalvarırız; şimdiye kadar dünyanın süprüntüsü, cümlenin kazıntısı gibi olduk.</verse>
				<verse number="14">Sizi utandırmak için değil, fakat sevgili çocuklarım gibi nasihat etmek için bu şeyleri yazıyorum.</verse>
				<verse number="15">Çünkü Mesihte eğer on bin mürebbiniz bile olsa, çok babanız yoktur; çünkü incil vasıtası ile Mesih İsada ben sizin babanız oldum.</verse>
				<verse number="16">İmdi bana uymanızı sizden rica ederim.</verse>
				<verse number="17">Bunun için Rabde sevgili ve sadık çocuğum Timoteosu size gönderdim; her yerde her kilisede öğrettiğim gibi, Mesihte olan yollarımı o size hatırlatacaktır.</verse>
				<verse number="18">Gûya ben size gelmiyecekmişim diye bazıları kabarmışlar.</verse>
				<verse number="19">Fakat Rab murat ederse size yakında geleceğim; ve kabarmış olanların sözünü değil, fakat kuvvetini bileceğim.</verse>
				<verse number="20">Çünkü Allahın melekûtu sözde değil, kuvvettedir.</verse>
				<verse number="21">Ne istiyorsunuz? size değnekle mi, yahut sevgi ve mülâyimlik ruhu ile mi geleyim?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">FİLVAKİ aranızda zina olduğu işitiliyor, ve öyle zina ki Milletler arasında bile olmuyor; hattâ biri babasının karısını almıştır.</verse>
				<verse number="2">Ve siz bu işi yapanın aranızdan kaldırılması için yas tutmadıktan başka, kabarıyorsunuz.</verse>
				<verse number="3">Çünkü ben bedence gaip fakat ruhça hazır olarak bunu böylece işlemiş olan adama hazırmışım gibi zaten hüküm verdim; bu da,</verse>
				<verse number="4">Rabbimiz İsanın ismile, siz ve benim ruhum Rabbimiz İsanın kudretile beraber bir araya toplanmış olarak</verse>
				<verse number="5">bedenin helâki için böyle bir adamı Şeytana teslim etmektir; ta ki Rab İsanın gününde ruhu kurtulsun.</verse>
				<verse number="6">Sizin övünmeniz iyi değildir. Biraz mayanın bütün hamuru mayalandırdığını bilmez misiniz?</verse>
				<verse number="7">Eski mayayı kaldırın, ta ki mayasız olduğunuz gibi, yeni hamur olasınız. Çünkü bizim fıshımız olan Mesih de kurban edilmiştir;</verse>
				<verse number="8">bunun için ne eski maya ile, ne de şerirlik ve kötülük mayası ile, fakat hulûs ve hakikatin mayasız ekmeği ile bayram edelim.</verse>
				<verse number="9">Zanilerle ihtilât etmemeği size mektubumda yazdım;</verse>
				<verse number="10">tamamen bu dünyanın zanileri ile, yahut tamakârları ile, ve gasıpları ile, yahut putperestlerile demek istemedim; yoksa bu halde dünyadan çıkmağa mecbur olurdunuz.</verse>
				<verse number="11">Fakat kardeş denilen biri zani, yahut tamakâr, yahut putperest, yahut sövücü, yahut ayyaş, yahut gasıp olursa, ihtilât etmemeği, hattâ böyle birile yemek yememeği şimdi size yazdım.</verse>
				<verse number="12">Çünkü dışarda olanlara hükmetmek ne vazifem? Siz içerdekilere hükmetmez misiniz?</verse>
				<verse number="13">Fakat dışarda olanlara Allah hükmeder. Kötü adamı kendi aranızdan çıkarın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">DİĞERİNE karşı davası olan sizden biri mukaddesler huzurunda değil, haksızlar huzurunda muhakeme olunmağa cesaret eder mi?</verse>
				<verse number="2">Yahut mukaddeslerin dünyaya hükmedeceklerini bilmez misiniz? Ve eğer dünya sizin tarafınızdan hükmolunursa, en küçük şeylere hükmetmeğe liyakatsiz misiniz?</verse>
				<verse number="3">Meleklere hükmedeceğimizi bilmez misiniz? bu hayata ait şeyler nerede kalır?</verse>
				<verse number="4">İmdi eğer bu hayata ait şeylere hükmetmeniz lâzım gelirse, kilisede hiçe sayılan kimseleri hükmetmeğe oturtur musunuz?</verse>
				<verse number="5">Size utanç olsun diye söyliyorum. Böylece kardeşler arasında hükmetmeğe muktedir olacak bir hikmetli adam aranızda bulunamaz mı?</verse>
				<verse number="6">fakat kardeş kardeşle muhakeme olunuyor, bu da imansızlar huzurunda!</verse>
				<verse number="7">Gerçek, zaten birbirinizle davalarınız olması sizin için tamamen bozgunluktur. Daha ziyade niçin haksızlık çekmiyorsunuz? daha ziyade niçin mağdur olmuyorsunuz?</verse>
				<verse number="8">Fakat siz haksızlık ediyor ve gadrediyorsunuz, bunu da kardeşlere.</verse>
				<verse number="9">Yahut bilmez misiniz ki haksızlar Allahın melekûtunu miras almıyacaklardır? Aldanmayın; ne zaniler, ne putperestler, ne facirler, ne muhannesler, ne lûtiler,</verse>
				<verse number="10">ne hırsızlar, ne tamakârlar, ne ayyaşlar, ne sövücüler, ne de gasıplar Allahın melekûtunu miras alacaklardır.</verse>
				<verse number="11">Ve bazılarınız böyle idiniz; fakat yıkandınız, fakat takdis olundunuz, fakat Rab İsa Mesihin isminde ve Allahımızın Ruhunda salih kılındınız.</verse>
				<verse number="12">Her şey bana caizdir; fakat her şey faideli değildir. Her şey bana caizdir; fakat ben bir şeyin hâkimiyeti altına girmiyeceğim.</verse>
				<verse number="13">Yemekler karın için, ve karın yemekler içindir; fakat Allah onu da, onları da yok edecektir. Fakat beden zina için değil, ancak Rab içindir; Rab da beden içindir;</verse>
				<verse number="14">ve Allah hem Rabbi kıyam ettirdi, hem de bizi kendi kudretile kıyam ettirecektir.</verse>
				<verse number="15">Bilmez misiniz ki bedenleriniz Mesihin azasıdır? imdi Mesihin azasını kendisinden alıp fahişe azası yapayım mı? Hâşâ.</verse>
				<verse number="16">Yahut fahişeye yapışanın onunla bir vücut olduğunu bilmez misiniz? çünkü: “İkisi bir vücut olacaklar,” diyor.</verse>
				<verse number="17">Fakat Rabbe yapışan onunla bir ruh olur.</verse>
				<verse number="18">Zinadan kaçın. İnsanın işlediği her günah bedenden hariçtir; fakat zina eden kendi bedenine karşı günah işler.</verse>
				<verse number="19">Yahut bilmez misiniz ki bedeniniz Allahtan aldığınız sizde olan Ruhülkudüsün mabedidir? ve kendi kendinizin değilsiniz;</verse>
				<verse number="20">çünkü paha ile satın alındınız; bunun için Allahı bedeninizde taziz edin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">İMDİ yazdığınız şeylere gelince: Adam için kadına dokunmamak iyidir.</verse>
				<verse number="2">Fakat zinalardan dolayı herkesin kendi karısı olsun, ve her kadının kendi kocası olsun.</verse>
				<verse number="3">Koca karısına, ve böylece de karı kocasına hakkını eda etsin.</verse>
				<verse number="4">Kendi bedeni üzerine karının değil, ancak kocasının hâkimiyeti vardır; ve böylece de kendi bedeni üzerine kocanın değil, ancak karısının hakimiyeti vardır.</verse>
				<verse number="5">Birbirinizi mahrum etmeyin, meğer ki dua ile meşgul olmanız için iki tarafın rızasile muvakkaten olsun, ve tekrar birleşin, ta ki imsaksizliğinizden dolayı Şeytan sizi iğva etmesin.</verse>
				<verse number="6">Fakat emir olarak değil, müsaade olarak bunu diyorum.</verse>
				<verse number="7">Lâkin bütün insanların benim kendim gibi olmalarını istiyorum; fakat kimi böyle, kimi şöyle, herkesin Allahtan kendi mevhibesi vardır.</verse>
				<verse number="8">Fakat evlenmemişlere, ve dul kadınlara diyorum: Benim gibi kalsalar, onlar için iyidir.</verse>
				<verse number="9">Fakat eğer imsakleri yoksa, evlensinler; çünkü yanmaktan ise, evlenmek daha iyidir.</verse>
				<verse number="10">Fakat evli olanlara ben değil, ancak Rab emrediyor: Karı kocasından ayrılmasın</verse>
				<verse number="11">(fakat eğer ayrılırsa da, kocasız kalsın, yahut kocası ile barışsın); ve koca karısını bırakmasın.</verse>
				<verse number="12">Fakat diğerlerine Rab değil, ben diyorum: Eğer bir kardeşin iman etmiyen karısı varsa, ve kadın kendisile oturmağa razı ise, onu bırakmasın.</verse>
				<verse number="13">Ve bir kadın, ki iman etmiyen kocası vardır, ve o kendisile oturmağa razıdır, kocasını bırakmasın.</verse>
				<verse number="14">Çünkü iman etmiyen koca, karısında takdis olunur, ve iman etmiyen karı, kardeşte takdis olunur; yoksa çocuklarınız o halde murdar olurdu; fakat şimdi mukaddestirler.</verse>
				<verse number="15">Fakat eğer iman etmiyen ayrılırsa, ayrılsın; kardeş yahut kızkardeş bu gibi hallerde esaret altında değildir; fakat Allah sizi selâmette çağırdı.</verse>
				<verse number="16">Çünkü, ey kadın, kocanı kurtaracağını ne bilirsin? yahut, ey erkek, karını kurtaracağını ne bilirsin?</verse>
				<verse number="17">Ancak Rab herkese nasıl tevzi etti ise, Allah herkesi nasıl çağırdı ise, öylece yürüsün. Ve bütün kiliselerde böylece tenbih ediyorum.</verse>
				<verse number="18">Bir adam sünnetli iken çağırıldı mı? sünnetsiz olmasın. Bir adam sünnetsizlikte mi çağırıldı? sünnet olmasın.</verse>
				<verse number="19">Sünnetlilik bir şey değildir, ve sünnetsizlik bir şey değildir; fakat Allahın emirlerinin tutulması.</verse>
				<verse number="20">Herkes çağırıldığı halde kalsın.</verse>
				<verse number="21">Kul iken çağırıldın mı? sana kaygı olmasın; fakat eğer azat olabilirsen, daha ziyade onu kullan.</verse>
				<verse number="22">Çünkü Rabde çağırılmış olan kul, Rabbin azatlısıdır, hür iken çağırılmış olan da Mesihin kuludur.</verse>
				<verse number="23">Paha ile satın alındınız; insanların kulları olmayın.</verse>
				<verse number="24">Kardeşler, herkes ne halde çağırıldı ise, Allah ile o halde kalsın.</verse>
				<verse number="25">Fakat kızlar hakkında Rabden emrim yoktur; fakat itimada lâyık olmak için Rab tarafından merhamete nail olmuş bir adam olarak rey veriyorum.</verse>
				<verse number="26">İmdi sanırım ki, şimdi üzerimizde olan sıkıntı sebebile bu iyidir, yani, insana olduğu gibi kalmak iyidir.</verse>
				<verse number="27">Kadına bağlı mısın? çözülmeyi arama. Kadından çözülmüş müsün? kadını arama.</verse>
				<verse number="28">Fakat eğer evlenirsen, günah etmezsin; ve eğer bir kız evlenirse, günah etmez. Fakat böyle kimselerin bedende sıkıntısı olacaktır; ve ben sizi esirgiyorum.</verse>
				<verse number="29">Ey kardeşler, bunu da beyan ediyorum; vakit kısaltılmıştır; bundan böyle karıları olanlar karıları yok gibi,</verse>
				<verse number="30">ve ağlıyanlar ağlamıyor gibi, ve sevinenler sevinmiyor gibi, ve satın alanlar malı yok gibi,</verse>
				<verse number="31">ve dünyayı kullananlar ifratla kullanmıyor gibi olsunlar; çünkü bu dünyanın heyeti geçiyor.</verse>
				<verse number="32">Fakat kaygısız olmanızı istiyorum. Evlenmemiş adam nasıl Rabbi hoşnut etsin diye Rabbin şeyleri için kaygı çeker;</verse>
				<verse number="33">fakat evlenmiş olan adam, nasıl karısını hoşnut etsin, diye dünya şeyleri için kaygıçeker, ve taksim olunur.</verse>
				<verse number="34">Evlenmemiş olan kadın ve kız hem bedence, hem ruhça, mukaddes olsun diye, Rabbin şeyleri için kaygı çeker, fakat evlenmiş olan kadın nasıl kocasını hoşnut etsin diye dünya şeyleri için kaygı çeker.</verse>
				<verse number="35">Ve bunu üzerinize kement atmak için değil, fakat yakışan halde olasınız, ve zihniniz dağılmıyarak Rabbe mülâzemet edesiniz diye, sizin kendi menfaatiniz için söyliyorum.</verse>
				<verse number="36">Fakat bir kimse kızı hakkında yolsuz muamele ettiğini sanırsa, eğer yaşı geçmişse, ve öyle olması icap ederse, istediğini yapsın; günah işlemez; evlendirsin.</verse>
				<verse number="37">Fakat mecburiyeti olmıyarak ve kendi iradesine hâkimiyeti olarak yüreğinde sabit duran adam kendi kızını yanında tutmağa yüreğinde karar vermişse, iyi eder.</verse>
				<verse number="38">Ve böylece kendi kızını evlendiren iyi eder; ve evlendirmiyen daha iyi eder.</verse>
				<verse number="39">Kocası ne kadar vakit yaşarsa, kadın bağlıdır; fakat eğer kocası ölürse, istediği kimse ile evlenmekte serbesttir; ancak Rabde olsun.</verse>
				<verse number="40">Fakat eğer öyle kalırsa, benim reyime göre daha mutludur; ve bende de Allahın Ruhu vardır, sanırım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">İMDİ putlara kurban edilen şeylere gelince: Hepimizin bilgisi olduğunu biliriz. Bilgi kibirlendirir, fakat sevgi bina eder.</verse>
				<verse number="2">Eğer bir kimse bir şey bildiğini sanıyorsa, henüz bilmesi lâzım olduğu gibi hiç bir şey bilmiyor;</verse>
				<verse number="3">fakat bir adam Allahı severse, o kimse onun tarafından bilinir.</verse>
				<verse number="4">İmdi putlara kurban edilen şeylerin yenmesine gelince, biliriz ki, put dünyada bir şey değildir, ve birden başka Allah yoktur.</verse>
				<verse number="5">Çünkü yerde olsun, gökte olsun, ilâh denilenler varsa da (nitekim çok ilâhlar ve çok rabler vardır);</verse>
				<verse number="6">fakat bizim için bir Allah Baba, vardır; her şey ondandır, ve biz onun içiniz; ve bir Rab, İsa Mesih, vardır; her şey onun vasıtası iledir, ve biz onun vasıtası ileyiz.</verse>
				<verse number="7">Fakat bütün insanlarda bu bilgi yoktur; lâkin bazıları şimdiye kadar puta alışkanlıkla, puta kurban edilmiş bir şey diye yiyorlar, ve onların vicdanı zayıf olduğu için lekeleniyor.</verse>
				<verse number="8">Fakat yiyecek bizi Allaha makbul kılmaz; yemezsek, eksikliğimiz olmaz; yersek de, fazlalığımız olmaz.</verse>
				<verse number="9">Fakat dikkat edin ki bu salâhiyetiniz bir suretle zayıflara tökez olmasın.</verse>
				<verse number="10">Çünkü bir kimse bilgi sahibi olan seni puthanede sofraya oturmuş görürse, putlara kurban edilmiş şeyleri yemek için, eğer kendisi zayıf ise, vicdanı cesaret almaz mı?</verse>
				<verse number="11">Çünkü zayıf adam, kendisi için Mesihin öldüğü kardeş, senin bilginle helâk olur.</verse>
				<verse number="12">Ve böylece kardeşlere karşı günah ederek ve onların zayıf vicdanını yaralıyarak Mesihe karşı günah edersiniz.</verse>
				<verse number="13">Bundan dolayı, eğer yiyecek kardeşimin sürçmesine sebep oluyorsa, kardeşimi sürçtürmiyeyim diye, ebediyen hiç et yemem.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">HÜR değil miyim? resul değil miyim? Rabbimiz İsayı görmedim mi? siz Rabde benim işim değil misiniz?</verse>
				<verse number="2">Eğer başkalarına değilsem, fakat hiç olmazsa, size resulüm; çünkü siz Rabde risaletimin mührüsünüz.</verse>
				<verse number="3">Hakkımda tahkikat yapanlara müdafaam budur.</verse>
				<verse number="4">Yemeğe ve içmeğe salâhiyetimiz yok mudur?</verse>
				<verse number="5">Diğer resuller, ve Rabbin kardeşleri, ve Kifas gibi, yanımızda iman eden bir karı gezdirmeğe salâhiyetimiz yok mudur?</verse>
				<verse number="6">Yahut çalışmamağa yalnız benim ve Barnabasın mı salâhiyetimiz yoktur?</verse>
				<verse number="7">Kim kendi mesarifile askerlik yapar? kim bağ diker, ve onun meyvasını yemez? yahut kim sürü güder, ve sürünün südünden içmez?</verse>
				<verse number="8">Acaba bu şeyleri insana göre mi söyliyorum, yahut şeriat de bu şeyleri söylemez mi?</verse>
				<verse number="9">Çünkü Musanın şeriatinde yazılmıştır: “Harman döven öküzün ağzını bağlamıyacaksın.” Acaba Allah öküzleri mi kayırıyor?</verse>
				<verse number="10">yahut gerçekten bizim için mi diyor? Evet, bizim için yazıldı: çünkü çift sürenin ümitle sürmesi, ve harman dövenin hissedar olmak ümidile dövmesi lâzımdır.</verse>
				<verse number="11">Mademki biz size ruhanî şeyler ektik, sizin cismanî şeylerinizi biz biçeceksek, büyük şey mi?</verse>
				<verse number="12">Eğer başkaları size hâkimiyette hissedar iseler, biz daha ziyade değil miyiz? Fakat biz bu hâkimiyeti kullanmadık; ancak Mesihin inciline bir mania çıkarmıyalım diye, her şeye katlanıyoruz.</verse>
				<verse number="13">Bilmez misiniz ki mukaddes şeylere hizmet edenler mabetten yerler, ve mezbahı bekliyenler mezbahla hissedardırlar?</verse>
				<verse number="14">Ve böylece incili ilân edenlerin incilden yaşamalarını Rab tayin etti.</verse>
				<verse number="15">Fakat ben bunların hiç birini kullanmadım; ve bana böyle yapılsın diye bu şeyleri yazmıyorum; çünkü birinin benim övünmemi boşa çıkarmasından ise, ölmek benim için daha iyidir.</verse>
				<verse number="16">Zira incili vâzediyorum diye, benim için övünme olmaz; çünkü bir mecburiyet altındayım; çünkü eğer incili vâzetmezsem, vay bana!</verse>
				<verse number="17">Zira istiyerek bunu yaparsam, ücretim vardır; fakat istemiyerek ise, yine vekâlet bana emanet edilmiştir.</verse>
				<verse number="18">İmdi benim ücretim nedir? İncilde olan salâhiyetimi ifratla istimal etmemek için, incili vâzederken, incili meccanen arzetmektir.</verse>
				<verse number="19">Çünkü herkesten azatken, daha çok adam kazanayım diye, kendimi herkese kul ettim.</verse>
				<verse number="20">Ve Yahudileri kazanayım diye Yahudilere Yahudi gibi davrandım; kendim şeriat altında olmadığım halde, şeriat altında olanları kazanayım diye şeriat altında olanlara şeriat altında gibi davrandım;</verse>
				<verse number="21">Allaha karşı şeriati olmıyanlardan değil, ancak Mesihin şeriati altında olarak şeriati olmıyanları kazanayım diye, şeriati olmıyanlara şeriati olmıyan gibi davrandım.</verse>
				<verse number="22">Zayıfları kazanayım diye zayıflara zayıf oldum; her suretle bazılarını kurtarayım diye herkese her şey oldum.</verse>
				<verse number="23">Ve hepsini incil için yapıyorum, ta ki onda hissedar olayım.</verse>
				<verse number="24">Bilmez misiniz ki koşu meydanında yarışanların hepsi gerçi koşarlar, fakat mükâfatı birisi alır? Öyle koşun ki, nail olasınız.</verse>
				<verse number="25">Müsabakaya cehdeden her adam her şeyde nefsini zapteder. Onlar fani bir çelenk almak için, fakat biz fani olmıyan için yaparız.</verse>
				<verse number="26">İmdi kararsızca değil, ben böyle koşarım; havayı döver gibi değil, böyle yumruklarım;</verse>
				<verse number="27">fakat bedenime cefa verip onu köle ederim; ta ki, başkalara vâzettikten sonra, ben kendim merdut olmıyayım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">ÇÜNKÜ, ey kardeşler, size meçhul kalmasını istemem ki bütün atalarımız bulut altında idiler, ve hepsi denizden geçtiler;</verse>
				<verse number="2">ve hepsi bulutta ve denizde Musaya vaftiz olundular;</verse>
				<verse number="3">ve hepsi ayni ruhanî yiyecek yediler;</verse>
				<verse number="4">ve hepsi ayni ruhanî içecek içtiler; çünkü artlarınca gelen ruhanî kayadan içiyorlardi; ve o kaya Mesihti.</verse>
				<verse number="5">Fakat Allah onların çoğundan razı değildi; çünkü çölde yere serildiler.</verse>
				<verse number="6">Ve onlar kötü şeylere iştihalı oldukları gibi, biz de iştihalı olmıyalım diye bu şeyler bize misaller oldu.</verse>
				<verse number="7">Onlardan bazıları gibi putperest de olmayın; nitekim yazılmıştır: “Kavm yemeğe ve içmeğe oturdu, ve oynamağa kalktılar.”</verse>
				<verse number="8">Ve zina etmiyelim, nitekim onlardan bazıları zina ettiler, ve bir günde yirmi üç bin kişi düştüler.</verse>
				<verse number="9">Ve Rabbi denemiyelim, nitekim onlardan bazıları denediler, ve yılanlarla helâk edildiler.</verse>
				<verse number="10">Ve söylenmeyin, nitekim onlardan bazıları söylendiler, ve helâk edici tarafından helâk edildiler.</verse>
				<verse number="11">Ve bu şeyler misal olarak onlara vaki oluyordu; ve devirlerin sonuna yetişmiş olan bizlere nasihat olmak için yazıldı.</verse>
				<verse number="12">Bunun için, duruyorum zanneden sakınsın, düşmesin.</verse>
				<verse number="13">İnsanî olandan başka bir tecrübeye tutulmadınız; fakat Allah sadıktır, iktidarınızdan ziyade denenmenize izin vermiyecektir; fakat dayanabilesiniz diye tecrübe ile beraber kurtuluş yolunu da yapacaktır.</verse>
				<verse number="14">Bundan dolayı, sevgililerim, putperestlikten kaçın.</verse>
				<verse number="15">Akıllılara söyler gibi söyliyorum; dediğime siz hükmedin.</verse>
				<verse number="16">Bereketlediğimiz bereket kâsesi, Mesihin kanına iştirak değil midir? Kırdığımız ekmek, Mesihin bedenine iştirak değil midir?</verse>
				<verse number="17">Mademki ekmek birdir, çok olduğumuz halde bir bedeniz; çünkü hepimiz bir ekmekten hissedarız.</verse>
				<verse number="18">Bedene göre İsraile bakın; kurbanları yiyenler mezbah ile iştirak edenler değil midirler?</verse>
				<verse number="19">İmdi ne diyorum? put kurbanı bir şey midir? yahut put bir şey midir?</verse>
				<verse number="20">Fakat diyorum ki Milletler kurban ettikleri şeyleri Allaha değil, cinlere kurban ediyorlar; ve cinlerle iştirak etmenizi istemem.</verse>
				<verse number="21">Rabbin kâsesinden ve cinlerin kâsesinden içemezsiniz; Rabbin sofrasından ve cinlerin sofrasından hissedar olamazsınız.</verse>
				<verse number="22">Yahut Rabbi gayrete mi getiriyoruz? acaba ondan kuvvetli miyiz?</verse>
				<verse number="23">Her şey caizdir; fakat her şey faideli değildir. Her şey caizdir; fakat her şey bina etmez.</verse>
				<verse number="24">Herkes kendisinin iyiliğini değil, fakat başkasınınkini arasın.</verse>
				<verse number="25">Vicdan için hiç bir şey tahkik etmiyerek kasaplar çarşısında satılan her şeyi yiyin;</verse>
				<verse number="26">çünkü: “Yeryüzü ve onun doluluğu Rabbindir.”</verse>
				<verse number="27">Eğer iman etmiyenlerden biri sizi çağırır, ve gitmek isterseniz, vicdan için hiç bir şey tahkik etmiyerek önünüze konulan her şeyi yiyin.</verse>
				<verse number="28">Fakat eğer biri size: Bu bir kurban etidir, derse, o haber veren için ve vicdan için yemeyin;</verse>
				<verse number="29">vicdan diyorum, senin değil, ötekinin vicdanı; çünkü niçin benim hürriyetime başka vicdanla hükmolunuyor?</verse>
				<verse number="30">Eğer şükrederek hissemi alıyorsam, şükrettiğim şeyden dolayı niçin takbih olunuyorum?</verse>
				<verse number="31">İmdi gerek yer, gerek içer, ve her ne yaparsanız, her şeyi Allahın izzeti için yapın.</verse>
				<verse number="32">Gerek Yahudilere, gerek Yunanlılara ve gerek Allahın kilisesine tökez olmayın;</verse>
				<verse number="33">nasıl ki ben de kendi menfaatimi değil, kurtulsunlar diye bir çoklarının menfaatini arıyarak, her şeyde cümleyi hoşnut ediyorum.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">BEN Mesihe uyduğum gibi, siz de bana uyun.</verse>
				<verse number="2">İmdi her şeyde beni hatırladığınız, ve size teslim ettiğim gibi talimleri tuttuğunuz için, sizi methederim.</verse>
				<verse number="3">Fakat bilmenizi isterim ki, her erkeğin başı Mesih, ve kadının başı erkek, ve Mesihin başı Allahtır.</verse>
				<verse number="4">Başı örtülü olarak dua eden, yahut peygamberlik eden her erkek, başını küçük düşürür.</verse>
				<verse number="5">Fakat başı örtüsüz olarak dua eden, yahut peygamberlik eden her kadın, başını küçük düşürür; çünkü tıraş edilmiş olmakla bir ve ayni şeydir.</verse>
				<verse number="6">Çünkü eğer kadın örtünmiyorsa, saçı da kesilsin; fakat kadına saç kesmek, yahut tıraş olmak ayıp ise, örtünsün.</verse>
				<verse number="7">Çünkü erkek, Allahın sureti ve izzeti olduğu için, başını örtmemelidir; fakat kadın erkeğin izzetidir.</verse>
				<verse number="8">Çünkü erkek kadından değil, fakat kadın erkektendir;</verse>
				<verse number="9">çünkü erkek de kadın için değil, fakat kadın erkek için yaratıldı.</verse>
				<verse number="10">Bunun için melekler sebebinden kadın, başı üzerinde hâkimiyet alâmetine malik olmalıdır.</verse>
				<verse number="11">Bununla beraber, Rabde ne kadın erkeksiz, ne de erkek kadınsızdır.</verse>
				<verse number="12">Çünkü kadın erkekten olduğu gibi, böylece erkek de kadın vasıtası iledir; fakat her şey Allahtandır.</verse>
				<verse number="13">Siz kendi nefsinizde hükmedin; kadının örtüsüz Allaha dua etmesi yakışır mı?</verse>
				<verse number="14">Tabiat bile size öğretmiyor mu ki, erkeğin uzun saçlı olması kendisi için hürmetsizlik,</verse>
				<verse number="15">fakat kadının uzun saçlı olması kendisine izzettir? Çünkü saçı kendisine örtü olarak verilmiştir.</verse>
				<verse number="16">Fakat eğer bir kimse çekişici olmak istiyorsa, bizim böyle bir âdetimiz yoktur, ne de Allahın kiliselerinin vardır.</verse>
				<verse number="17">Fakat bunu tenbih ederek daha iyisi için değil, ancak daha kötüsü için toplanmalarınızı methetmem.</verse>
				<verse number="18">Çünkü evvelâ, kilisede toplandığınız zaman, aranızda ayrılıklar olduğunu işitiyorum; ve bir parça inanıyorum.</verse>
				<verse number="19">Çünkü aranızda makbul olanların belli olması için aranızda fırkalar da olması lâzımdır.</verse>
				<verse number="20">İmdi bir yere toplandığınız zaman, Rabbin akşam yemeğini yemek için değildir;</verse>
				<verse number="21">çünkü yemekte herkes önce kendi akşam yemeğini alır, ve kimi aç kalır, kimi de sarhoş olur.</verse>
				<verse number="22">Acaba yemek ve içmek için evleriniz yok mudur? yahut Allahın kilisesini hor mu görüyorsunuz? ve bir şeyi olmıyanları utandırıyor musunuz? Size ne diyeyim? sizi methedeyim mi? Bunda methetmem.</verse>
				<verse number="23">Çünkü size teslim ettiğimi ben Rabden aldım; Rab İsa ele verildiği gece, ekmek aldı,</verse>
				<verse number="24">ve şükrettikten sonra, kırdı ve dedi: Bu sizin için olan benim bedenimdir; bunu benim zikrim için yapın.</verse>
				<verse number="25">Böylece de akşam yemeğinden sonra, kâseyi aldı ve dedi: Bu kâse benim kanımda yeni ahittir; her kere içtikçe, benim zikrim için bunu yapın.</verse>
				<verse number="26">Çünkü bu ekmeği her yediğiniz ve kâseyi içtiğiniz zaman, kendisi gelinciye kadar Rabbin ölümünü ilân edersiniz.</verse>
				<verse number="27">Bunun için her kim lâyık olmıyan tarzda ekmeği yerse, yahut Rabbin kâsesinden içerse, Rabbin bedenine ve kanına karşı suçlu olur.</verse>
				<verse number="28">Fakat insan kendi kendini imtihan etsin, ve öylece ekmekten yesin, ve kâseden içsin.</verse>
				<verse number="29">Çünkü yiyen ve içen, bedeni farketmezse, kendisine karşı hüküm yer ve içer.</verse>
				<verse number="30">Bundan dolayı sizden bir çoğu zayıf ve hastadırlar, ve epeyi kimseler uyuyorlar.</verse>
				<verse number="31">Fakat eğer kendi kendimizi farketseydik, mahkûm olmazdık.</verse>
				<verse number="32">Fakat hükmolunduğumuz zaman, dünya ile beraber mahkum olmıyalım diye, Rab tarafından tedip olunuyoruz.</verse>
				<verse number="33">Bundan dolayı, kardeşlerim, yemek için toplandığınız zaman, birbirinizi bekleyin.</verse>
				<verse number="34">Eğer bir kimse aç ise, evde yesin; ta ki hüküm için toplanmıyasınız. Ve geri kalan şeyleri geldiğim zaman tertip edeceğim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">İMDİ ruhanî mevhibelere gelince, ey kardeşler, sizin cahil kalmanızı istemem.</verse>
				<verse number="2">Bilirsiniz ki, siz putperestken, dilsiz putlara sizi götürdükleri gibi götürüldünüz.</verse>
				<verse number="3">Bunun için size bildiririm ki hiç kimse Allahın Ruhu ile söyliyerek: İsa lânetlidir, demez; ve hiç kimse Ruhülkudüsle değilse: İsa Rabdir, diyemez.</verse>
				<verse number="4">Ve mevhibelerin çeşitleri var, fakat ayni Ruhtur.</verse>
				<verse number="5">Ve hizmetlerin çeşitleri var, ve ayni Rabdir.</verse>
				<verse number="6">Ve işlerin çeşitleri var, fakat hepsinde her şeyi işliyen ayni Allahtır,</verse>
				<verse number="7">Fakat herkese Ruhun izharı menfaat için veriliyor.</verse>
				<verse number="8">Çünkü kimine Ruh vasıtası ile hikmet kelâmı, ve diğerine ayni Ruha göre ilim kelâmı,</verse>
				<verse number="9">başkasına ayni Ruhla iman; ve diğerine ayni Ruhla şifa mevhibeleri,</verse>
				<verse number="10">ve diğerine kudretli işler yapmak; ve diğerine peygamberlik; ve diğerine ruhların temyizi; başkasına dillerin cinsleri; ve diğerine dillerin tercümesi veriliyor;</verse>
				<verse number="11">fakat murat ettiği gibi, herkese ayrı ayrı tevzi ederek hep bunları bir ve ayni Ruh işliyor.</verse>
				<verse number="12">Çünkü beden bir, ve azası çok olduğu gibi, bedenin bütün azası çok oldukları halde beden birdir; Mesih de böyledir.</verse>
				<verse number="13">Çünkü biz, gerek Yahudi gerek Yunanlı, gerek kul, gerek hür, hepimiz bir beden olmak üzre bir Ruhta vaftiz olunduk, ve hepimize bir Ruhtan içirildi.</verse>
				<verse number="14">Çünkü beden de bir uzuv değil, fakat çok azadır.</verse>
				<verse number="15">Eğer ayak: El olmadığım için bedenden değilim, derse, bundan dolayı bedende yok değildir.</verse>
				<verse number="16">Ve eğer kulak: Göz olmadığım için bedenden değilim, derse, bundan dolayı bedende yok değildir.</verse>
				<verse number="17">Eğer bütün beden göz olsaydı, işitme nerede kalırdı? Eğer hepsi işitme olsaydı, koklama nerede kalırdı?</verse>
				<verse number="18">Fakat şimdi Allah azanın her birini bedende istediği gibi koydu.</verse>
				<verse number="19">Ve eğer hepsi bir uzuv olsaydı, beden nerede kalırdı?</verse>
				<verse number="20">Fakat şimdi çok aza, fakat bir beden var.</verse>
				<verse number="21">Ve göz ele: Sana ihtiyacım yoktur, yahut baş da ayaklara: Size ihtiyacım yoktur, diyemez.</verse>
				<verse number="22">Fakat daha ziyade, bedenin daha zayıf görünen azası lüzumludur;</verse>
				<verse number="23">ve daha itibarsız saydığımız bedenin azasına daha ziyade itibar veririz; ve güzel olmıyan azamızın daha ziyade güzelliği vardır;</verse>
				<verse number="24">fakat güzel azamızın ihtiyacı yoktur; ancak Allah eksik olana ziyade itibar vererek bedeni imtizaç ettirdi;</verse>
				<verse number="25">ta ki bedende ayrılık olmasın; fakat aza ayni derecede birbirini kayırsınlar.</verse>
				<verse number="26">Eğer bir uzuv elem çekerse, bütün aza beraber elem çeker; eğer bir uzuv şeref bulursa, bütün aza beraber sevinirler.</verse>
				<verse number="27">İmdi siz Mesihin bedeni, ve ayrı ayrı azasısınız.</verse>
				<verse number="28">Ve Allah kilisede bazıları, önce resuller; ikinci, peygamberler; üçüncü, muallimler; sonra kudretli işler, sonra şifa mevhibeleri, yardımlar, idareler, dillerin cinslerini koydu.</verse>
				<verse number="29">Hepsi resul mü? hepsi peygamber mi? hepsi muallim mi? hepsi kudretli işler yapar mı?</verse>
				<verse number="30">hepsinin şifa mevhibeleri var mı? hepsi dillerle söylerler mi? hepsi tercüme ederler mi?</verse>
				<verse number="31">Fakat daha iyi mevhibeleri gayretle isteyin. Ve yine size daha âlâ bir yol göstereyim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">EĞER insanların ve meleklerin dillerile söylersem, fakat sevgim olmazsa, ses çıkaran bir bakır, yahut öten bir zil olmuş olurum.</verse>
				<verse number="2">Eğer peygamberliğim olursa, ve bütün sırları ve her ilmi bilirsem, ve eğer dağları nakledecek bütün imanım olursa, fakat sevgim olmazsa, bir hiçim.</verse>
				<verse number="3">Ve eğer bütün mallarımı sadaka olarak yedirirsem, ve eğer bedenimi yanmak üzre teslim edersem, fakat sevgim olmazsa, bana hiç faide etmez.</verse>
				<verse number="4">Sevgi çok sabreder, lûtufla muamele eder, sevgi haset etmez; sevgi övünmez, kibirlenmez;</verse>
				<verse number="5">çirkin muamele etmez, kendi faidesini aramaz, hiddetlenmez, kötülük saymaz;</verse>
				<verse number="6">haksızlığa sevinmez, fakat hakikat ile beraber sevinir;</verse>
				<verse number="7">her şeye katlanır, her şeye inanır, her şeyi ümit eder, her şeye sabreder.</verse>
				<verse number="8">Sevgi asla zeval bulmaz; fakat peygamberlikler ise, iptal olunacaklar; diller ise, bitecekler; ilim ise, iptal olunacaktır.</verse>
				<verse number="9">Çünkü cüzî biliriz, cüzî peygamberlik ederiz;</verse>
				<verse number="10">fakat kâmil olan geldiği zaman, cüzî olan iptal olunacaktır.</verse>
				<verse number="11">Çocukken, çocuk gibi söylerdim, çocuk gibi anlardım, çocuk gibi düşünürdüm; adam olunca, çocuk şeylerini bıraktım.</verse>
				<verse number="12">Çünkü şimdi ayna ile muammalı surette görüyoruz, fakat o zaman yüz yüze göreceğiz; şimdi cüzî biliyorum, fakat o zaman bilindiğim gibi bileceğim.</verse>
				<verse number="13">Şimdi ise, iman, ümit, sevgi, bu üçü kalıyor; ve bunların en büyüğü sevgidir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">SEVGİNİN ardınca koşun; fakat ruhanî mevhibeleri, ve daha ziyade peygamberlik etmenizi gayretle isteyin.</verse>
				<verse number="2">Çünkü dille söyliyen, insanlara değil, Allaha söyler; çünkü kimse anlamaz; lâkin ruhla sırlar söyler.</verse>
				<verse number="3">Fakat peygamberlik eden, bünyan ve teşvik ve teselli için insanlara söyler.</verse>
				<verse number="4">Dille söyliyen kendi kendini bina eder; fakat peygamberlik eden kiliseyi bina eder.</verse>
				<verse number="5">İmdi siz hepinizin dillerle söylemenizi, fakat daha ziyade peygamberlik etmenizi isterim; ve peygamberlik eden, dillerle söyliyenden daha büyüktür, meğer ki kilisenin bünyan alması için tercüme etsin.</verse>
				<verse number="6">Fakat şimdi, ey kardeşler, eğer size dillerle söyliyerek gelirsem, eğer size ya vahiyle, ya ilimle, ya peygamberlikle, ya talimle söylemezsem, size ne faidem olur?</verse>
				<verse number="7">Gerek kaval, gerek çenk, ses veren cansız şeyler bile, seslere fark vermezse, kaval ile yahut çenkle çalınan şey nasıl bilinir?</verse>
				<verse number="8">Çünkü boru da belirsiz ses verirse, cenk için kim hazırlanır?</verse>
				<verse number="9">Böylece eğer siz de dille açık söz söylemezseniz, söylenen şey nasıl bilinir? çünkü havaya söz söyliyenler olursunuz.</verse>
				<verse number="10">Belki dünyada seslerin bir çok cinsleri vardır, ve hiç biri manasız değildir.</verse>
				<verse number="11">İmdi eğer sesin manasını bilmezsem, ben söyliyen için barbar ve söyliyen benim için barbar olur.</verse>
				<verse number="12">Böylece siz de mademki ruhanî mevhibelere gayretlisiniz, kilisenin bünyanı için artmanızı arayın.</verse>
				<verse number="13">Bunun için dille söyliyen tercüme edebilmesi için dua etsin.</verse>
				<verse number="14">Çünkü eğer dille dua edersem, ruhum dua eder, fakat zihnim semeresizdir.</verse>
				<verse number="15">İmdi nedir? Ruh ile dua edeceğim, ve zihinle de dua edeceğim; ruhla terennüm edeceğim, ve zihinle de terennüm edeceğim.</verse>
				<verse number="16">Yoksa eğer ruhla bereketlersen, avam yerini dolduran adam senin ne dediğini bilmediğinden dolayı, senin şükranına Amini nasıl diyebilir?</verse>
				<verse number="17">Çünkü vakıa sen güzel şükrediyorsun; fakat diğeri bina olunmuyor.</verse>
				<verse number="18">Sizin hepinizden ziyade dille söylediğim için Allaha şükrediyorum;</verse>
				<verse number="19">fakat dille on bin söz söylemekten ise, kilisede başkalarına da öğreteyim diye zihnimle beş söz söylemeği tercih ederim.</verse>
				<verse number="20">Kardeşler, akılda çocuk olmayın, fakat şerirlikte küçük çocuk olup akılda kâmil olun.</verse>
				<verse number="21">“Rab diyor: Yabancı dil adamları ile ve yabancıların dudakları ile bu kavma söyliyeceğim; ve böyle de beni dinlemiyecekler,” diye şeriatte yazılmıştır.</verse>
				<verse number="22">Bundan dolayı diller, iman edenlere değil, ancak iman etmiyenlere, fakat peygamberlik, iman etmiyenlere değil, ancak iman edenlere alâmet içindir.</verse>
				<verse number="23">İmdi eğer bütün kilise bir yere toplanır, ve hepsi dillerle söylerler, ve avamdan olanlar, yahut iman etmiyenler girerlerse: Çıldırıyorsunuz, demiyecekler mi?</verse>
				<verse number="24">Fakat eğer hepsi peygamberlik ederler, ve iman etmiyen, yahut avamdan olan biri girerse, hepsi tarafından ilzam, hepsi tarafından tahkik olunur;</verse>
				<verse number="25">yüreğinin gizli şeyleri belli olur; ve böylece gerçek Allah aranızdadır diye ikrar ederek yüz üstü kapanıp Allaha secde kılacaktır.</verse>
				<verse number="26">İmdi nedir, kardeşler? Toplandığınız zaman her birinin mezmuru var, talimi var, vahyi var, dili var, tercümesi var. Her şey bünyan için olsun.</verse>
				<verse number="27">Eğer dille söyliyen kimse olursa, iki yahut en çok üç kişi ve sıra ile olsun, ve biri tercüme etsin;</verse>
				<verse number="28">fakat eğer tercüman yok ise, kilisede sükût etsin, ve kendi kendine ve Allaha söylesin.</verse>
				<verse number="29">Ve iki veya üç peygamber söylesinler, ve diğerleri temyiz etsinler.</verse>
				<verse number="30">Fakat eğer başka bir oturana bir keşif olursa, birincisi sussun.</verse>
				<verse number="31">Çünkü hepiniz birer birer peygamberlik edebilirsiniz, ta ki hepsi öğrensinler, ve hepsi teşvik olunsunlar;</verse>
				<verse number="32">ve peygamberlerin ruhları peygamberlere tâbidirler;</verse>
				<verse number="33">çünkü Allah karışıklık değil, selâmet Allahıdır. Mukaddeslerin bütün kiliselerinde olduğu gibi,</verse>
				<verse number="34">kiliselerde kadınlar sükût etsinler; çünkü onlara söylemek için izin yoktur; ancak şeriatin de dediği gibi, tâbi olsunlar.</verse>
				<verse number="35">Ve eğer bir şey öğrenmek isterlerse, evde kendi kocalarına sorsunlar; çünkü kadına kilisede söylemek ayıptır.</verse>
				<verse number="36">Yahut Allahın kelâmı sizden mi çıktı? yahut yalnız size mi erişti?</verse>
				<verse number="37">Eğer bir kimse peygamber, yahut ruhanî olduğunu sanıyorsa, size yazdığım şeylerin Rabbin emri olduğunu anlasın.</verse>
				<verse number="38">Fakat eğer bir kimse cahilse, cahil olsun.</verse>
				<verse number="39">Bundan dolayı, kardeşlerim, peygamberlik etmeği gayretle isteyin, ve dillerle söylemeğe mani olmayın.</verse>
				<verse number="40">Fakat her şey münasip surette ve nizamla olsun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">EY kardeşler, size müjdelediğim, ve kabul edip onda durduğunuz incili size bildiriyorum;</verse>
				<verse number="2">eğer size müjdelediğim sözü kuvvetle tutarsanız, boş yere iman etmediğiniz halde, onun vasıtası ile de kurtulursunuz.</verse>
				<verse number="3">Çünkü her şeyden evel aldığımı size teslim ettim; şöyle ki kitaplara göre Mesih günahlarımız için öldü;</verse>
				<verse number="4">ve gömüldü; ve kitaplara göre, üçüncü günü kıyam etti;</verse>
				<verse number="5">ve Kifasa, sonra Onikilere göründü;</verse>
				<verse number="6">ondan sonra, beş yüzden ziyade kardeşlere bir defada göründü, onlardan ekserisi şimdiye kadar bakidirler, fakat bazıları uyudular;</verse>
				<verse number="7">ondan sonra Yakuba, sonra bütün resullere;</verse>
				<verse number="8">ve hepsinden sonra, vakitsiz doğmuş çocuk gibi olan bana da göründü.</verse>
				<verse number="9">Çünkü ben resullerin en küçüğüyüm, ben ki resul çağırılmağa lâyık değilim, çünkü Allahın kilisesine eza ettim.</verse>
				<verse number="10">Fakat her ne isem, Allahın inayeti ileyim; ve onun bana olan inayeti boşuna olmadı; fakat onların hepsinden ziyade çalıştım; fakat ben değil, ancak benimle olan Allahın inayeti.</verse>
				<verse number="11">İmdi gerek ben, ve gerek onlar, böyle vâzediyoruz ve böyle iman ettiniz.</verse>
				<verse number="12">İmdi eğer Mesih ölülerden kıyam etti, diye vâzolunuyorsa, aranızda bazıları nasıl ölülerin kıyamı yoktur, diyorlar?</verse>
				<verse number="13">Fakat eğer ölülerin kıyamı yok ise, Mesih de kıyam etmemiştir;</verse>
				<verse number="14">ve eğer Mesih kıyam etmedi ise, o halde bizim vâzımız boş, sizin imanınız da boştur.</verse>
				<verse number="15">Ve biz de Allah hakkında yalan şahitler bulunmuş oluyoruz; çünkü Allah hakkında, Mesihi kıyam ettirdi, diye şehadet ettik; eğer gerçekten ölüler kıyam etmezlerse, onu kıyam ettirmemiştir.</verse>
				<verse number="16">Çünkü eğer ölüler kıyam etmezlerse, Mesih de kıyam etmemiştir;</verse>
				<verse number="17">ve eğer Mesih kıyam etmemişse, sizin imanınız batıldır; hâlâ günahlarınızdasınız.</verse>
				<verse number="18">Bu halde Mesihte uyumuş olanlar da helâk olmuşlardır.</verse>
				<verse number="19">Eğer yalnız bu hayatta Mesihe ümit bağlamış isek, insanların hepsinden ziyade acınacak adamlarız.</verse>
				<verse number="20">Fakat şimdi Mesih uyuyanların turfandası olarak ölülerden kıyam etmiştir.</verse>
				<verse number="21">Zira mademki ölüm insan vasıtası ile geldi, ölülerin kıyamı da insan vasıtası ile oldu.</verse>
				<verse number="22">Çünkü nasıl cümlesi Âdemde ölüyorlarsa, öylece cümlesi Mesihte diriltileceklerdir.</verse>
				<verse number="23">Fakat herkes kendi sırasında; Mesih turfanda, ondan sonra onun gelişinde Mesihin olanlar.</verse>
				<verse number="24">Sonra, her riyaset ve her hâkimiyet ve kudreti iptal edip melekûtu Allaha, Babaya, teslim ettiği zaman, son olacaktır.</verse>
				<verse number="25">Çünkü bütün düşmanları kendi ayakları altına koyuncıya kadar, onun saltanat sürmesi lâzımdır.</verse>
				<verse number="26">İptal olunacak son düşman ölümdür.</verse>
				<verse number="27">Çünkü: “Bütün şeyleri onun ayakları altına koydu.” Fakat: Her şey ona tâbi kılınmıştır, dediği zaman, aşikârdır ki, her şeyi ona tâbi kılan müstesnadır.</verse>
				<verse number="28">Ve her şey ona tâbi kılınınca, o zaman Oğul her şeyi kendisine tâbi kılana tâbi olacaktır, ta ki Allah her şeyde her şey olsun.</verse>
				<verse number="29">Yoksa ölüler için vaftiz olunanlar ne yapacaklar? Eğer ölüler asla kıyam etmiyorlarsa, o halde neden onlar için vaftiz olunuyorlar?</verse>
				<verse number="30">ve biz niçin her saat tehlikede bulunuyoruz?</verse>
				<verse number="31">Sizden dolayı Rabbimiz Mesih İsada olan iftiharım hakkı için, ey kardeşler, her gün ölüyorum.</verse>
				<verse number="32">Eğer Efesosta vahşi hayvanlarla insanca cenkleştimse, bana ne faidesi var? Eğer ölüler kıyam etmiyorlarsa, yiyelim ve içelim, çünkü yarın öleceğiz.</verse>
				<verse number="33">Aldanmayın; fena arkadaşlıklar güzel ahlâkı bozarlar.</verse>
				<verse number="34">Salâh ile ayılın, ve günah işlemeyin; çünkü bazılarında Allah bilgisi yoktur; size utanç olsun diye söyliyorum.</verse>
				<verse number="35">Fakat biri diyecek: Ölüler nasıl kıyam ederler? ve ne çeşit bedenle gelirler?</verse>
				<verse number="36">Ey akılsız, senin ektiğin şey ölmedikçe, dirilmez;</verse>
				<verse number="37">ve bir şey ektiğin zaman, hasıl olacak bedeni değil, fakat belki buğdayın ve yahut ötekilerinden birinin çıplak tanesini ekersin;</verse>
				<verse number="38">fakat Allah ona dilediği gibi bir beden, ve tohumların her birine kendi bedenini verir.</verse>
				<verse number="39">Her et ayni et değildir; fakat insanların eti başka, ve hayvanların eti başka, ve kuşların eti başka, ve balıklarınki başkadır.</verse>
				<verse number="40">Semavî bedenler ve dünyevî bedenler de var; fakat semavîlerin izzeti başka ve dünyevîlerinki başkadır.</verse>
				<verse number="41">Güneşin izzeti başka, ve ayın izzeti başka, ve yıldızların izzeti başkadır; çünkü izzette yıldız yıldızdan farklıdır.</verse>
				<verse number="42">Ölülerin kıyamı da böyledir. Çürümede ekilir, çürümezlikte kıyam eder;</verse>
				<verse number="43">hürmetsizlikte ekilir, izzette kıyam eder; zayıflıkta ekilir, kudrette kıyam eder;</verse>
				<verse number="44">tabiî beden olarak ekilir; ruhanî beden olarak kıyam eder. Tabiî beden olduğu gibi, ruhanî beden de vardır.</verse>
				<verse number="45">Böyle de yazılmıştır: “İlk insan Âdem, yaşıyan can oldu.” Son Âdem dirilten ruh oldu.</verse>
				<verse number="46">Fakat ruhanî değil, ancak tabiî olan eveldir; ruhanî olan ondan sonradır.</verse>
				<verse number="47">Birinci adam yerden türabîdir; ikinci adam göktendir.</verse>
				<verse number="48">Türabî nasılsa, türabîler de öyledirler; ve semavî nasılsa, semavîler de öyledirler.</verse>
				<verse number="49">Ve türabînin suretini taşıdığımız gibi, semavînin suretini de taşıyacağız.</verse>
				<verse number="50">İmdi, ey kardeşler, bunu diyorum ki et ve kan Allahın melekûtunu miras alamaz; çürüme de çürümezliği miras alamaz.</verse>
				<verse number="51">İşte, size bir sır söyliyorum: Hepimiz uyumıyacağız, fakat son boruda hepimiz bir anda, bir göz kırpmasında, değiştirileceğiz;</verse>
				<verse number="52">çünkü boru çalınacak, ve ölüler çürümez olarak kıyam edecekler, ve biz değiştirileceğiz.</verse>
				<verse number="53">Çünkü bu çürüyücü, çürümezliği giymek, ve bu ölücü ölmezliği giymek gerektir.</verse>
				<verse number="54">Fakat bu çürüyücü, çürümezliği giymiş, ve bu ölücü ölmezliği giymiş olunca, yazılmış olan kelâm o zaman vaki olacaktır: “Ölüm zaferde yutuldu.”</verse>
				<verse number="55">“Ey ölüm, senin zaferin nerede? Ey ölüm, senin dikenin nerede?”</verse>
				<verse number="56">Ölümün dikeni günahtır; ve günahın kuvveti şeriattir;</verse>
				<verse number="57">fakat Rabbimiz İsa Mesih vasıtası ile bize zafer ihsan eden Allaha şükrolsun.</verse>
				<verse number="58">Bunun için, ey sevgili kardeşlerim, sizin emeğinizin Rabde boş olmadığını bilerek, sabit, sarsılmaz, ve daima Rabbin işinde artmak üzre olun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">İMDİ mukaddesler için olan iane toplamağa gelince, Galatya kiliselerine nasıl tenbih ettimse, siz de öyle yapın.</verse>
				<verse number="2">Sizden her biri haftanın birinci gününde, refahı haline göre kendi yanında para alıkoyup biriktirsin, ta ki, geldiğimde o vakit toplamalar olmasın.</verse>
				<verse number="3">Ve geldiğim zaman, ihsanınızı Yeruşalime götürmek için münasip gördüğünüz kimler ise, onları mektuplarla göndereceğim;</verse>
				<verse number="4">ve eğer benim de gitmekliğime değerse, benimle beraber giderler.</verse>
				<verse number="5">Fakat Makedonyadan geçtiğim zaman, yanınıza geleceğim; çünkü Makedonyadan geçeceğim;</verse>
				<verse number="6">fakat belki yanınızda kalırım, yahut da kışı geçiririm, ta ki her nereye gidersem, siz beni gönderesiniz.</verse>
				<verse number="7">Çünkü şimdi sizi geçerken görmek istemem; eğer Rabbin izni olursa, bir müddet sizinle kalmak ümidindeyim.</verse>
				<verse number="8">Lâkin Pentikosta kadar Efesosta kalacağım;</verse>
				<verse number="9">çünkü bana büyük ve faaliyet dolu kapı açıldı, ve karşı koyanlar çoktur.</verse>
				<verse number="10">Ve eğer Timoteos gelirse, korkusuzca yanınızda bulunmasına dikkat edin; çünkü o da benim gibi, Rabbin işini görüyor;</verse>
				<verse number="11">imdi kimse onu hiçe saymasın. Fakat yanıma gelmesi için onu selâmetle gönderin; çünkü kardeşlerle onu bekliyorum.</verse>
				<verse number="12">Apollos kardeşe gelince, kardeşlerle beraber size gelsin diye kendisinden çok rica ettim; ve şimdi gelmeğe hiç isteği yoktu; fakat münasip vakti olunca, gelecektir.</verse>
				<verse number="13">Uyanık olun, imanda sabit olun, erkekçe davranın, kuvvetli olun.</verse>
				<verse number="14">Her şeyiniz sevgi ile olsun.</verse>
				<verse number="15">Ahayanın turfandası olan, ve mukaddeslere hizmet için kendilerini tahsis eden İstefanasın evi halkını bilirsiniz;</verse>
				<verse number="16">bu gibilere, ve bütün beraber çalışanlara, ve emek verenlere tâbi olmanızı sizden rica ederim, ey kardeşler.</verse>
				<verse number="17">Ve İstefanasın ve Fortunatusun ve Ahaikusun gelmesinden seviniyorum; zira sizin eksikliğinizi bunlar doldurdular.</verse>
				<verse number="18">Çünkü benim ruhuma ve sizinkine rahat verdiler; imdi bu gibileri tanıyın.</verse>
				<verse number="19">Asyanın kiliseleri size selâm ederler. Akuila ve Priska, evlerinde olan kilise ile beraber, size Rabde çok selâm ederler.</verse>
				<verse number="20">Bütün kardeşler size selâm ederler. Birbirinize mukaddes öpüşle selâm edin.</verse>
				<verse number="21">Kendi elimle, ben Pavlusun selâmı.</verse>
				<verse number="22">Eğer bir kimse Rabbi sevmezse, lânetli olsun. Maran ata.</verse>
				<verse number="23">Rab İsanın inayeti sizinle beraber olsun.</verse>
				<verse number="24">Benim sevgim Mesih İsada hepinizle beraber olsun. Amin.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="47">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">ALLAHIN iradesile Mesih İsanın resulü Pavlus, ve Timoteos kardeş, bütün Ahayada olan mukaddeslerin hepsi ile Korintosta olan Allahın kilisesine:</verse>
				<verse number="2">Babamız Allahtan ve Rab İsa Mesihten size inayet ve selâmet olsun.</verse>
				<verse number="3">Allah tarafından teselli olunduğumuz teselli ile bütün sıkıntıda olanları teselli edebilmemiz için,</verse>
				<verse number="4">bizi her sıkıntımızda teselli eden, her tesellinin Allahı ve rahmetlerin Babası, Rabbimiz İsa Mesihin Allahı ve Babası mubarek olsun.</verse>
				<verse number="5">Çünkü Mesihin elemleri nasıl bize çoğalıyorsa, bizim tesellimiz de Mesih vasıtası ile böylece çoğalıyor.</verse>
				<verse number="6">Fakat eğer sıkıntı çekiyorsak, sizin teselliniz ve kurtuluşunuz içindir; ve eğer teselli olunuyorsak, bizim çekmekte olduğumuz ayni elemlerin tahammülünde âmil olan teselliniz içindir;</verse>
				<verse number="7">elemlere olduğu gibi, böylece teselliye de ortak olduğunuzu bilerek hakkınızdaki ümidimiz de sabittir.</verse>
				<verse number="8">Çünkü, ey kardeşler, Asyada vaki olan sıkıntımızın size meçhul kalmasını istemeyiz, takat fevkınde pek ziyade ezildik, hattâ yaşamaktan bile meyus olduk;</verse>
				<verse number="9">fakat ölüm ilâmımız bizim kendimizde oldu, ta ki kendimize değil, ancak ölüleri kıyam ettiren Allaha güvenelim;</verse>
				<verse number="10">o bizi o kadar büyük ölümden kurtardı, ve kurtaracaktır;</verse>
				<verse number="11">ve siz de bizim için duanızla yardım ederek yine kurtaracağında dahi ona ümidimiz vardır; ta ki çok kimseler vasıtası ile bize olan lûtuf için bizden dolayı çok kimseler tarafından şükrolunsun.</verse>
				<verse number="12">Çünkü bizim övünmemiz budur, yani, dünyada ve daha ziyade size karşı Allahın kudsiyeti ve hulûsu ile, cismanî hikmetle değil, fakat Allahın inayetile hareket ettiğimize vicdanımızın şehadetidir.</verse>
				<verse number="13">Çünkü okuduğunuz, yahut tanıdığınız şeylerden başka şeyler de size yazmıyoruz;</verse>
				<verse number="14">ve ümit ederim ki bizi bir parça tanımış olduğunuz gibi sona kadar tanıyacaksınız; şöyle ki Rabbimiz İsanın gününde bizim fahrımız siz olduğunuz gibi, sizin fahrınız da biziz.</verse>
				<verse number="15">Ve bu itimat ile, ikinci nimete nail olmanız için önce size gelmek,</verse>
				<verse number="16">ve sizden Makedonyaya geçmek, ve tekrar Makedonyadan size gelmek ve tarafınızdan Yahudiyeye gönderilmek niyetinde idim.</verse>
				<verse number="17">İmdi bunu niyet ederken, acaba hafiflik ettim mi? yahut bende evet evet, ve hayır hayır olması için niyet ettiğim şeyleri bedene göre mi niyet ettim?</verse>
				<verse number="18">Fakat Allah sadıktır ki bizim size olan sözümüz evet ve hayır değildir.</verse>
				<verse number="19">Çünkü aranızda bizim vasıtamızla, benim ve Silvanusun ve Timoteosun vasıtası ile vâzedilmiş olan Allahın Oğlu Mesih İsa evet ve hayır olmadı; fakat onda evet oldu.</verse>
				<verse number="20">Çünkü Allahın ne kadar vaitleri varsa, eveti ondadır; bundan dolayı bizim vasltamızla Allaha izzet için Amini de onun vasıtası iledir.</verse>
				<verse number="21">Ve bizi sizin ile Mesihte sabit kılan, ve bizi meshetmiş olan, Allahtır;</verse>
				<verse number="22">ve o bizi mühürledi, ve bize yüreklerimizde Ruhun peyini verdi.</verse>
				<verse number="23">Fakat Allahı canıma şahit tutarım ki sizi esirgiyerek henüz Korintosa gelmedim.</verse>
				<verse number="24">İmanınıza hâkimiyetimiz olduğundan değildir, fakat sevincinizin yardımcılarıyız; çünkü imanda duruyorsunuz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">FAKAT kendim için tekrar size hüzün ile gelmemeğe azmettim.</verse>
				<verse number="2">Çünkü eğer ben sizi mahzun edersem, bu halde tarafımdan mahzun edilenden başka beni sevindiren kimdir?</verse>
				<verse number="3">Ve benim sevincim hepinizin sevincidir diye, hepinize güvenmiş olarak geldiğim zaman, sevinmekliğim lâzım gelenlerden hüznüm olmaması için, bunu aynen yazdım.</verse>
				<verse number="4">Çünkü mahzun olasınız diye değil, ancak size olan aşırı sevgimi bilesiniz diye çok sıkıntı ve yürek ıstırabı içinden çok gözyaşları ile size yazdım.</verse>
				<verse number="5">Fakat eğer bir kisi hüzün verdi ise, bana değil, ancak (mubalâğa etmiyeyim) kısmen hepinize hüzün verdi.</verse>
				<verse number="6">Böyle bir adama çokluk tarafından olan bu ceza yeter;</verse>
				<verse number="7">bunun için böyle bir adam çok ziyade hüznü ile yutulmasın diye, siz bilâkis daha ziyade ona bağışlamalı, ve teselli etmelisiniz.</verse>
				<verse number="8">Bundan dolayı ona karşı sevginizi teyit etmenizi sizden rica ederim.</verse>
				<verse number="9">Çünkü her şeyde itaatli misiniz diye ayarınızı bilmek için yazdım.</verse>
				<verse number="10">Fakat kime bir şeyi bağışlarsanız, ben de; çünkü eğer bir şeyi bağışladımsa, onu da sizin için Mesihin huzurunda bağışladım;</verse>
				<verse number="11">ta ki Şeytan tarafından mağdur edilmiyelim; çünkü onun düzenlerini bilmez değiliz.</verse>
				<verse number="12">Ve Mesihin incili için Troasa geldiğim, ve bana Rabde bir kapı açıldığı zaman,</verse>
				<verse number="13">kardeşim Titusu bulmadığım için ruhumda rahatım yoktu; fakat onlara veda ederek Makedonyaya çıktım.</verse>
				<verse number="14">Fakat bizi Mesihte daima zafer mevkibinde götüren, ve her yerde kendi bilgisinin rayihasını vasıtamızla izhar eden Allaha şükür!</verse>
				<verse number="15">Çünkü halâs olanlarda ve helâk olanlarda, Allaha Mesihin güzel kokusuyuz;</verse>
				<verse number="16">bunlara ölümden ölüme rayiha, ve onlara hayattan hayata rayihayız. Ve kim bu şeylere kâfidir?</verse>
				<verse number="17">Çünkü biz bir çokları gibi, Allahın kelâmını tağşiş edenler değiliz, fakat hulûstan ve Allahtan olarak Allahın huzurunda Mesihte söyliyoruz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">KENDİMİZİ tekrar tavsiye etmeğe mi başlıyoruz? yahut bazıları gibi size, yahut sizden tavsiye mektuplarına mı muhtacız?</verse>
				<verse number="2">Bütün insanlar tarafından bilinen ve okunan, yüreklerimizde yazılmış mektubumuz sizsiniz;</verse>
				<verse number="3">mürekkeple değil, fakat hay olan Allahın Ruhu ile, taş levhalara değil, etten yürekler levhalarına yazılmış, tarafımızdan hazırlanmış Mesihin mektubu olarak zahir oluyorsunuz.</verse>
				<verse number="4">Ve Mesih vasıtası ile Allaha doğru böyle itimadımız vardır;</verse>
				<verse number="5">bir şeyi kendimizden gibi düşünmeğe biz kendimiz kâfi değiliz, fakat kifayetimiz Allahtandır;</verse>
				<verse number="6">ve o bizi yeni ahdin, harfin değil ancak ruhun hizmetçileri olmağa kâfi kıldı; çünkü harf öldürür, fakat ruh diriltir.</verse>
				<verse number="7">Fakat taşlara harflerle kazılmış olan ölüm hizmeti izzetle geldi ise — hattâ İsrail oğulları yüzünün geçmekte olan izzetinden ötürü Musanın yüzüne dikkatle bakamıyorlardı, —</verse>
				<verse number="8">ruh hizmeti nasıl daha ziyade izzetle olmaz?</verse>
				<verse number="9">Çünkü mahkûmiyet hizmetinin izzeti varsa, salâh hizmeti izzette daha çok ziyade artar.</verse>
				<verse number="10">Çünkü taziz edilmiş olan, bu hususta, daha faik izzet sebebinden, taziz olunmadı.</verse>
				<verse number="11">Çünkü geçmekte olan izzetli oldu ise, baki kalan daha çok ziyade izzetlidir.</verse>
				<verse number="12">İmdi böyle ümidimiz olarak çok cesaret kullanıyoruz,</verse>
				<verse number="13">ve geçmekte olanın sonuna İsrail oğulları dikkatle bakmasınlar diye, kendi yüzü üzerine peçe koyan Musa gibi değiliz;</verse>
				<verse number="14">fakat onların fikirleri körlendi; çünkü Mesihte iptal olunduğu onlara keşfolunmıyarak, ayni peçe eski ahdin okunmasında bugünkü güne kadar duruyor.</verse>
				<verse number="15">Fakat bugüne kadar Musa okundukça, peçe onların yüreği üzerinde kalıyor.</verse>
				<verse number="16">Fakat ne zaman Rabbe dönerse, peçe kaldırılır.</verse>
				<verse number="17">Ve Rab Ruhtur, ve Rabbin Ruhu nerede ise, hürriyet oradadır.</verse>
				<verse number="18">Fakat biz hepimiz peçesiz yüzle Rabbin izzetini aynada imiş gibi görerek izzetten izzete ayni surete değiştiriliyoruz; bu da Ruh olan Rab tarafındandır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">BUNUN için merhamete nail olduğumuza göre bu hizmetimiz varken yorulmayız;</verse>
				<verse number="2">fakat kurnazlık ile yürümiyerek, Allahın kelâmını tağşiş etmiyerek, ancak hakikatin izharı ile kendimizi Allahın huzurunda her insanın vicdanına tavsiye ederek, utancın gizli şeylerini reddettik.</verse>
				<verse number="3">Ve hattâ incilimiz örtülü ise, helâk olanlarda örtülüdür;</verse>
				<verse number="4">Allahın sureti olan Mesihin izzet incilinin nuru doğmasın diye, bu dünyanın ilâhı imansızların fikirlerini kendilerinde körletmiştir.</verse>
				<verse number="5">Çünkü kendimizi değil, fakat Mesih İsayı Rab olarak, kendimizi de İsa için sizin kullarınız diye vâzediyoruz.</verse>
				<verse number="6">Çünkü: “Karanlıktan nur parlıyacak,” diyen Allah, İsa Mesihin yüzünde Allahın izzeti bilgisinin nurunu vermek için bizim yüreklerimizde parladı.</verse>
				<verse number="7">Fakat bu hazineye toprak kaplar içinde malikiz, ta ki kuvvetin aşırı büyüklüğü bizden olmayıp Allaha ait olsun;</verse>
				<verse number="8">her şeyde sıkıştırılmışız, fakat darlıkta değiliz; şaşırmışız, fakat meyus değiliz;</verse>
				<verse number="9">kovalanıyoruz, fakat terkolunmuş değiliz; yere vurulmuşuz, fakat helâk olmuş değiliz;</verse>
				<verse number="10">İsanın hayatı da bedenimizde izhar olunsun diye, İsanın ölümünü daima bedenimizde taşıyoruz.</verse>
				<verse number="11">Çünkü bizim fani bedenimizde İsanın hayatı da izhar olunsun diye, biz yaşıyanlar İsa için her zaman ölüme teslim olunuyoruz.</verse>
				<verse number="12">Şöyle ki ölüm bizde, fakat hayat sizde âmil oluyor.</verse>
				<verse number="13">Fakat: “İman ettim, onun için söyledim,” diye yazılmış olduğuna göre, imanın ayni ruhuna malik olarak,</verse>
				<verse number="14">Rab İsayı kıyam ettiren, bizi de İsa ile kıyam ettireceğini, ve sizinle beraber arzedeceğini bilerek, biz de inanıyoruz, ve onun için söyliyoruz.</verse>
				<verse number="15">Çünkü hepsi sizin içindir; ta ki inayet bir çoklarının vasıtası ile çoğalarak Allahın izzeti için şükranı artırsın.</verse>
				<verse number="16">Bundan dolayı yorulmuyoruz; fakat her ne kadar haricî adamımız zeval buluyorsa da, derunî adamımız günden güne yenileniyor.</verse>
				<verse number="17">Çünkü görülen şeylere değil, görülmiyenlere bakarak bir an için olan sıkıntımızın hafifliği bizim için izzetin ebedî ağırlığını çok ve daha çok hasıl eder;</verse>
				<verse number="18">çünkü görülenler geçicidir, fakat görülmiyenler ebedîdir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">ÇÜNKÜ biliriz ki eğer dünyevî çadır evimiz yıkılırsa, göklerde Allahtan bir binamız, el ile yapılmamış ebedî bir evimiz, vardır.</verse>
				<verse number="2">Çünkü gökten olan meskenimizi giyinmeği özliyerek gerçekten bunda ah çekiyoruz;</verse>
				<verse number="3">hiç olmazsa giyinmiş olursak, çıplak bulunmayız.</verse>
				<verse number="4">Çünkü bu çadırda olan bizler yük altında olarak ah çekiyoruz, çünkü soyunmak değil, ancak giyinmek istiyoruz, ta ki fani olan, hayat tarafından yutulsun.</verse>
				<verse number="5">Bu ayni şey için bizi hazırlamış ve bize Ruh peyini vermiş olan Allahtır.</verse>
				<verse number="6">İmdi her vakit itimat eder ve biliriz ki bedende mukim oldukça, Rabden uzaktayız</verse>
				<verse number="7">(çünkü görünüşle değil, iman ile yürüyoruz);</verse>
				<verse number="8">ve itimat ederiz, diyorum, ve daha ziyade bedenden uzak, ve Rabbin yanında bulunmağı arzu ederiz.</verse>
				<verse number="9">Bunun için gerek bedende mukim, ve gerek uzakta olsak da, kendisine makbul olmağa gayret ederiz.</verse>
				<verse number="10">Çünkü Mesihin hüküm kürsüsü önünde hepimizin görünmesi gerektir; ta ki herkes, gerek iyi gerek kötü, yaptığı şeylere göre bedende yapılan şeyleri alsın.</verse>
				<verse number="11">İmdi Rabbin korkusunu bilerek insanları ikna ediyoruz, fakat Allaha izhar olunduk, ve sizin vicdanınıza da izhar olunduğumuzu ümit ederim.</verse>
				<verse number="12">Kendimizi size tekrar tavsiye etmiyoruz, fakat size bizim için övünme fırsatını veriyoruz, ta ki yürekle değil, gösterişle övünenlere bir cevabınız olsun.</verse>
				<verse number="13">Çünkü eğer kendimizde değilsek, Allah içindir; eğer aklımız başımızda ise, sizin içindir.</verse>
				<verse number="14">Çünkü Mesihin sevgisi bizi zorluyor; ve böyle hükmediyoruz ki hepsi uğruna biri öldü, öyle ise, hepsi öldüler;</verse>
				<verse number="15">ve hepsi uğruna öldü, ta ki yaşıyanlar artık kendileri için değil, fakat kendileri uğruna ölen ve kıyam eden için yaşasınlar.</verse>
				<verse number="16">Şöyle ki biz bundan böyle bedene göre kimseyi tanımayız; ve Mesihi bedene göre tanıdıksa da, artık şimdi öylece tanımıyoruz.</verse>
				<verse number="17">Şöyle ki eğer bir kimse Mesihte ise, yeni hilkattir; eski şeyler geçtiler; işte, yeni oldular.</verse>
				<verse number="18">Fakat her şey Allahtandır; o, Mesih vasıtası ile bizi kendisile barıştırdı; ve barışma hizmetini bize verdi;</verse>
				<verse number="19">yani, kendisile dünyayı barıştırarak, suçlarını onlara saymıyarak, ve bize barışma kelâmını teslim etmiş olarak, Allah Mesihte idi.</verse>
				<verse number="20">İmdi Allah sanki vasıtamızla rica ediyormuş gibi, Mesih uğruna elçilik ediyoruz; Allah ile barışın, diye Mesih uğruna yalvarıyoruz.</verse>
				<verse number="21">Günahı bilmiyeni bizim için günah yaptı, ta ki biz kendinde Allahın salâhı olalım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE onunla beraber işliyerek Allahın inayetini boş yere kabul etmemenizi biz de rica ediyoruz</verse>
				<verse number="2">(çünkü diyor: “Makbul vakitte seni işittim, Ve kurtarış gününde sana yardım ettim;” makbul vakit işte, şimdidir; kurtuluş günü işte, şimdidir);</verse>
				<verse number="3">hiç bir şeyde hiç bir tökez vermedik, ta ki hizmetimiz ayıplanmasın,</verse>
				<verse number="4">fakat Allahın hizmetçileri olarak çok sabırda, sıkıntılarda, zaruretlerde, darlıklarda,</verse>
				<verse number="5">dayaklarda, hapislerde, karışıklıklarda, emeklerde, uykusuzluklarda, oruçlarda,</verse>
				<verse number="6">nezahette, bilgide, tahammülde, iyilikte, Ruhülkudüste, riyasız sevgide,</verse>
				<verse number="7">hakikat kelâmında, Allahın kudretinde; sağda ve solda salâhın silâhları ile,</verse>
				<verse number="8">izzetle ve hakaretle, fena şöhretle, ve iyi şöhretle, aldatıcılar gibi, fakat doğrular olarak;</verse>
				<verse number="9">bilinmiyenler gibi, fakat iyi bilinenler olarak; ölenler gibi, ve işte, yaşıyoruz; tedip olunanlar gibi, fakat öldürülmiyenler olarak;</verse>
				<verse number="10">mahzun olanlar gibi, fakat daima sevinenler olarak; fakirler gibi, fakat bir çoklarını zenginleştirenler olarak; hiç bir şeyi olmıyanlar gibi, fakat her şeyi olanlar olarak, her şeyde kendimizi tavsiye ederiz.</verse>
				<verse number="11">Ey Korintoslular, ağzımız size açılmış, yüreğimiz genişlenmiştir.</verse>
				<verse number="12">Bizde sıkılmış değilsiniz, fakat duygularınızda sıkılmışsınız.</verse>
				<verse number="13">Fakat ayni ile mukabele için (çocuklarıma söyler gibi söyliyorum), siz de geniş olun.</verse>
				<verse number="14">İmansızlarla uygunsuz boyunduruğa girmeyin; çünkü salâh ile fesadın ne ortaklığı olur? yahut nur ile karanlığın ne iştiraki olur?</verse>
				<verse number="15">Ve Mesih ile Belial arasında ne ittifak olur? yahut iman edenin iman etmiyenle ne hissesi olur?</verse>
				<verse number="16">Ve putlarla Allahın mabedinin ne muvafakati olur? çünkü biz hay olan Allahın mabediyiz; nitekim Allah demiştir: “Aralarında oturacağım ve yürüyeceğim; ve onların Allahı olacağım, ve onlar kavmım olacaklar.”</verse>
				<verse number="17">Bunun için Rab diyor: “Onların ortasından çıkın ve ayrılın, Ve murdara dokunmayın, Ve ben sizi kabul edeceğim;”</verse>
				<verse number="18">Ve her şeye kadir olan Rab diyor: “Size Baba olacağım, Ve siz bana oğullar ve kızlar olacaksınız.”</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">İMDİ, ey sevgililer, bu vaitlere malik olarak kendimizi bedenin ve ruhun her murdarlığından temiz edip Allah korkusunda kudsiyeti ikmal edelim.</verse>
				<verse number="2">Yüreklerinizde bize yer verin; kimseye haksızlık etmedik, kimseyi ifsat etmedik, kimseyi mağdur etmedik.</verse>
				<verse number="3">Sizi mahkûm etmek için demiyorum; çünkü önce, beraber ölmek ve beraber yaşamak üzre yüreklerimizdesiniz, dedim.</verse>
				<verse number="4">Size karşı cesaretim çoktur; hakkınızda övünmem çoktur; teselli ile doluyum, her sıkıntımızda sevinçle çok taşkınım.</verse>
				<verse number="5">Çünkü Makedonyaya geldiğimiz zaman bile, bedenimizin hiç rahatı yoktu, fakat her veçhile sıkılıyorduk; dışardan kavgalar, içerden korkular vardı.</verse>
				<verse number="6">Fakat hakirleri teselli eden Allah, Titusun gelmesile, ve yalnız onun gelmesile değil, fakat hakkımdaki özlemenizi, mateminizi ve gayretinizi haber vererek,</verse>
				<verse number="7">tarafınızdan teselli edilmiş olduğu teselli ile bizi teselli etti; bu suretle daha ziyade sevindim.</verse>
				<verse number="8">Çünkü mektubumla sizi mahzun ettimse de, nadim değilim; eğer nadim oldumsa (çünkü o mektubun sizi bir müddet için olmakla beraber, mahzun ettiğini görüyorum),</verse>
				<verse number="9">şimdi seviniyorum; mahzun olduğunuzdan değil, fakat tövbe için mahzun olduğunuzdan seviniyorum; çünkü Allaha göre mahzun oldunuz, ta ki, hiç bir şeyde bizden ziyan çekmiyesiniz.</verse>
				<verse number="10">Çünkü Allaha göre olan hüzün kurtuluş için nedametsiz tövbeyi hasıl eder; fakat dünyanın hüznü ölüm hasıl eder.</verse>
				<verse number="11">Çünkü işte, bu ayni şey, yani, Allaha göre mahzun olmanız, sizde ne gayret, ve daha ne itizar, ne gücenme, ne korku, ne özleyiş, ne himmet, ne intikam hasıl etti! Bu şeyde pak olduğunuzu her veçhile gösterdiniz.</verse>
				<verse number="12">İmdi ne haksızlık eden için, ne de haksızlık gören için değil, fakat hakkımızda olan gayretinizin Allah nazarında size izhar olunması için size yazdım.</verse>
				<verse number="13">Bunun için teselli olunduk; ve Titusun sevinci üzerine tesellimizde daha çok sevindik; çünkü onun ruhu hepiniz tarafından rahat buldu.</verse>
				<verse number="14">Çünkü eğer kendisine hakkınızda bir şeyle övündümse, mahçup olmadım; fakat her şeyi size hakikatle söylediğimiz gibi, Titusun önünde övünmemiz de hakikat bulundu.</verse>
				<verse number="15">Ve hepinizin itaatini, nasıl korku ve titreme ile kendisini kabul ettiğinizi, hatırladıkça size olan sevgisi daha ziyade artıyor.</verse>
				<verse number="16">Her şeyde hakkınızda itimadım olduğundan seviniyorum.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">İMDİ, ey kardeşler, Makedonya kiliselerinde verilmiş olan Allahın inayetini size bildiriyoruz ki,</verse>
				<verse number="2">büyük sıkıntı imtihanı arasında onların derin fakirliği ile beraber kendilerinin sevinç taşkınlığı onların cömertlik zenginliğinde taştı.</verse>
				<verse number="3">Çünkü mukaddeslere olan hizmete iştirak ve inayeti için, çok niyaz ile bizden rica ederek, kudretlerine göre,</verse>
				<verse number="4">şehadet ederim ki, kudretlerinin fevkinde de arzuları ile verdiler;</verse>
				<verse number="5">ve ümit ettiğimizden fazla olarak kendilerini önce Rabbe, ve Allahın iradesile bize teslim ettiler.</verse>
				<verse number="6">O kadar ki, önce başladığı gibi bu inayeti sizde öylece bitirsin diye biz Titusu teşvik ettik.</verse>
				<verse number="7">Fakat imanda, ve kelâmda, ve bilgide, ve her türlü gayrette, ve bize olan sevginizde, her şeyde, arttığınız gibi, çalışın ki, bu inayette de artasınız.</verse>
				<verse number="8">Emir olarak değil, fakat ötekilerin gayreti ile sevginizin hulûsunu da tecrübe ederek söyliyorum.</verse>
				<verse number="9">Çünkü Rabbimiz İsa Mesihin inayetini bilirsiniz; onun fakirliği ile siz zengin olasınız diye, zengin olduğu halde fakir oldu.</verse>
				<verse number="10">Ve bunda reyimi veriyorum; çünkü bu size faidelidir, siz ki, geçen yıldan beri yalnız yapmakta değil, fakat istemekte de önce başlıyanlar idiniz.</verse>
				<verse number="11">Şimdi de yapmağı bitirin; şöyle ki, istemekte arzu olduğu gibi, böylece malınıza göre bitirmek de olsun.</verse>
				<verse number="12">Çünkü eğer arzu olursa, bir kimsenin malı olmadığına göre değil, malı olduğuna göre vermesi makbuldür.</verse>
				<verse number="13">Çünkü başkalarına rahatlık, size sıkıntı olsun diye değil, fakat müsavattan ötürü; —</verse>
				<verse number="14">onların fazlası sizin eksiğiniz için olsun diye, şimdiki vakitte sizin fazlanız onların eksiği içindir;</verse>
				<verse number="15">ta ki: “Çok devşirene artmadı, ve az devşirene eksilmedi,” diye yazılmış olduğu gibi, müsavat olsun.</verse>
				<verse number="16">Fakat sizin hakkınızda Titusun yüreğine ayni gayreti veren Allaha şükrolsun.</verse>
				<verse number="17">Çünkü teşvikimizi kabul etti, fakat daha gayretli olarak kendi arzusu ile tarafınıza çıkıyor.</verse>
				<verse number="18">Ve bütün kiliselerde methi incilde olan, ve yalnız bu değil,</verse>
				<verse number="19">fakat Rabbin izzeti için ve bizim arzumuzu göstermek için, hizmet ettiğimiz bu inayette kiliseler tarafından yoldaşımız da tayin olunan kardeşi onunla beraber gönderiyoruz;</verse>
				<verse number="20">şundan çekiniyoruz ki, tarafımızdan hizmet olunan ihsan hakkında kimse bizi ayıplamasın;</verse>
				<verse number="21">çünkü yalnız Rabbin huzurunda değil, fakat insanlar huzurunda da iyi şeylere dikkat ediyoruz.</verse>
				<verse number="22">Kendisini çok şeylerde çok kereler gayretli bulduğumuz, fakat şimdi size olan büyük itimadı sebebile çok ziyade gayretli olan kardeşimizi onlarla beraber gönderiyoruz.</verse>
				<verse number="23">Titusa gelince, o benim ortağım ve sizin için emekdaşımdır; kardeşlerimiz ise, kiliselerin murahhasları, Mesihin izzetidirler.</verse>
				<verse number="24">İmdi sevginizin, ve hakkınızda olan övünmemizin nişanesini kiliseler karşısında onlara gösterin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">ÇÜNKÜ mukaddesler için olan hizmet hakkında size yazmak benim için zaittir;</verse>
				<verse number="2">çünkü Ahaya geçen yıldan beri hazırlanmıştır diye, onunla hakkınızda Makedonyalılara övündüğüm arzunuzu bilirim; ve himmetiniz bir çoklarını harekete getirdi.</verse>
				<verse number="3">Fakat sizin hakkınızda olan övünmemiz bu hususta boş kalmasın, ve dediğim gibi hazırlanmış olasınız diye, kardeşleri gönderiyorum;</verse>
				<verse number="4">ta ki, Makedonyalılar benimle beraber gelirler, ve sizi hazırlanmamış bulurlarsa, biz (siz demiyelim) bu itimatta bir suretle mahçup olmıyalım.</verse>
				<verse number="5">İmdi size evvelâ varmalarını, ve önceden vadedilmiş olan atiyenizi evvelâ tertip etmelerini kardeşlerden rica etmeği lüzumlu sandım; ta ki, o, bir cimrilik değil, bir cömertlik olarak hazır olsun.</verse>
				<verse number="6">Fakat bunu bilin: Az eken az da biçer, ve bol eken bol da biçer.</verse>
				<verse number="7">Hüzünle yahut mecburiyetle değil, herkes yüreğinde niyet ettiği gibi versin; çünkü Allah sevinç ile vereni sever.</verse>
				<verse number="8">Ve her şeyde, her vakitte, her iyi iş için tam kifayetiniz olarak artasınız diye, Allah size her inayeti artırmağa kadirdir;</verse>
				<verse number="9">nitekim yazılmıştır: “Dağıttı, yoksullara verdi; Salâhı ebediyen durur.”</verse>
				<verse number="10">Ve ekinciye tohum, ve yiyecek için ekmek tedarik eden, ekeceğinizi tedarik edip çoğaltacak, ve salâhınızın semerelerini büyütecektir;</verse>
				<verse number="11">bizim vasıtamızla Allaha şükür hasıl eden her cömertlik için her şeyde zenginlenirsiniz.</verse>
				<verse number="12">Çünkü bu hizmetin icrası yalnız mukaddeslerin eksiklerini doldurmuyor, ancak Allaha çok şükürler vasıtası ile artıyor;</verse>
				<verse number="13">bu hizmetin tecrübesile Mesihin inciline ikrarınız itaati sebebile, ve kendilerine ve cümleye olan hizmetin cömertliğinden dolayı, Allahı taziz ediyorlar;</verse>
				<verse number="14">Allahın üzerinizde olan çok fazla inayetinden dolayı, hakkınızda dua ederek sizi özliyorlar.</verse>
				<verse number="15">İfade olunmaz atiyesi için Allaha şükrolsun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">İMDİ aranızda hazır iken hakir, fakat gaip iken size karşı cesur olan Pavlus, ben kendim, Mesihin hilmi ve lûtufkârlığı ile sizden rica ediyorum;</verse>
				<verse number="2">ve yalvarırım ki, hazır iken, bizi bedene göre yürüyenlerden sayanların bazılarına karşı cesaret etmek niyetinde olduğum itimatla cesaretli olmıyayım.</verse>
				<verse number="3">Çünkü bedende yürüyor isek de, bedene göre cenketmiyoruz</verse>
				<verse number="4">(çünkü cengimizin silâhları cismanî değildirler, fakat kaleleri yıkması için Allah indinde kudretlidirler);</verse>
				<verse number="5">düşünceleri ve Allahın bilgisine karşı kalkışan her yüksek şeyi yıkıyoruz, ve her fikri Mesih itaatine esir ediyoruz;</verse>
				<verse number="6">ve ne zaman itaatiniz tamamlanırsa, her itaatsizliğin öcünü almağa hazırız.</verse>
				<verse number="7">Karşınızda olan şeylere bakıyorsunuz. Eğer bir kimse Mesihe ait olduğundan kendisine itimat ediyorsa, nefsinde tekrar şunu düşünsün ki, kendisi nasıl ise, böylece biz de Mesihe aidiz.</verse>
				<verse number="8">Çünkü sizi yıkmak için değil, fakat bina etmek için Rabbin bize verdiği salâhiyet hakkında bir az fazla övünecek olursam da, mahçup olmıyacağım;</verse>
				<verse number="9">ta ki, mektuplarımla sizi korkutur gibi görünmiyeyim.</verse>
				<verse number="10">Çünkü: Onun mektupları ağır ve kuvvetli, fakat bedenin huzuru zayıf, ve sözü hiçtir, diyorlar.</verse>
				<verse number="11">Böyle bir adam şunu düşünsün ki, biz gaip iken mektuplar vasıtası ile kelâmda nasıl adamlar isek, hazır iken işte de öyle adamlarız.</verse>
				<verse number="12">Çünkü kendilerini tavsiye edenlerin bazıları ile kendimizi bir tutmağa, yahut kıyas etmeğe cesaret etmiyoruz; fakat onlar kendilerini kendilerile ölçerek, ve kendilerini kendilerile kıyas ederek anlayışsız oluyorlar.</verse>
				<verse number="13">Fakat biz ölçümüzden öte şeyler için değil, ancak size kadar bile erişmek üzre Allahın ölçü olarak bize ölçtüğü hududun ölçüsüne göre övünürüz.</verse>
				<verse number="14">Çünkü size erişmemiş gibi kendimizi fazla uzatmıyoruz; çünkü Mesihin incilinde size kadar bile eriştik;</verse>
				<verse number="15">ölçümüzden öte şeylerle, başkalarının emeklerile övünmiyoruz;</verse>
				<verse number="16">fakat imanınız büyüdükçe, incili sizden öte yerlere vâzetmek üzre, hududumuza göre daha ziyadesi için sizde genişliyeceğimizi, ve başkasının hududunda hazır şeyler için övünmiyeceğimizi ümit ederiz.</verse>
				<verse number="17">“Fakat övünen Rab ile övünsün.”</verse>
				<verse number="18">Çünkü kendini tavsiye eden değil, fakat makbul olan Rabbin tavsiye ettiği adamdır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">KEŞKE bir az akılsızlıkta bana tahammül etseniz; ve fakat bana tahammül ediyorsunuz.</verse>
				<verse number="2">Çünkü hakkınızda Allahın gayretile gayretliyim; çünkü sizi pak kız olarak tek bir ere, Mesihe, arzetmek üzre nişanladım.</verse>
				<verse number="3">Fakat yılan Havvayı kurnazlığı ile aldattığı gibi, belki sizin fikirleriniz de bozulup Mesihe olan sadelik ve temizlikten ayrılır diye korkuyorum.</verse>
				<verse number="4">Çünkü gelen adam vâzetmediğimiz başka bir İsayı vâzederse, yahut almadığınız başka bir ruhu, yahut kabul etmediğiniz başka bir incili alırsanız, iyi tahammül ediyorsunuz.</verse>
				<verse number="5">Çünkü hiç bir şeyde en faik resullerden eksiğim yoktur sanırım.</verse>
				<verse number="6">Fakat kelâmda avamdan isem de, ancak bilgide değilim; ve her suretle her şeyde bunu size gösterdik.</verse>
				<verse number="7">Yahut siz yükselesiniz diye, kendimi alçaltarak günah mı ettim? Çünkü Allahın incilini size meccanen müjdeledim.</verse>
				<verse number="8">Sizin hizmetiniz için, ücret alarak başka kiliseleri soydum;</verse>
				<verse number="9">ve aranızda hazır ve muhtaç iken, kimseye yük olmadım; çünkü kardeşler Makedonyadan geldikleri zaman, benim eksiklerimi tamamladılar; ve her şeyde kendimi size ağırlık olmaktan korudum, ve koruyacağım.</verse>
				<verse number="10">Mesihin hakikati bendedir; Ahaya iklimlerinde hiç kimse beni bu övünmeden susturmıyacaktır.</verse>
				<verse number="11">Niçin? sizi sevmediğimden mi? Allah bilir.</verse>
				<verse number="12">Fakat övündükleri şeyde bizim gibi bulunsunlar diye, fırsat arıyanlardan fırsatı kesmek için, yapmakta olduğum şeyi de yapacağım.</verse>
				<verse number="13">Çünkü bu gibi adamlar sahte resuller, hileli işçiler, Mesihin resulleri suretine girenlerdir.</verse>
				<verse number="14">Ve şaşılacak şey değil, çünkü Şeytan kendisi nur meleğinin suretine girer.</verse>
				<verse number="15">İmdi onun hizmetçileri de salâh hizmetçileri suretine girerlerse, büyük bir şey değildir; onların sonu işlerine göre olacaktır.</verse>
				<verse number="16">Tekrar diyorum: Kimse beni akılsız sanmasın; fakat eğer sanıyorsanız, beni akılsız olarak da kabul edin ki ben de bir az övüneyim.</verse>
				<verse number="17">Söylediğimi Rabbe göre değil, ancak akılsızlıkta imiş gibi bu övünme itimadı ile söyliyorum.</verse>
				<verse number="18">Mademki bir çokları bedene göre övünüyorlar, ben de övüneceğim.</verse>
				<verse number="19">Çünkü siz akıllılar olup akılsızlara hazzederek tahammül edersiniz.</verse>
				<verse number="20">Çünkü eğer bir kimse sizi esir ederse, eğer bir kimse sizi yerse, eğer bir kimse sizi kaparsa, eğer bir kimse size kibir ederse, eğer bir kimse sizi tokatlarsa, tahammül edersiniz.</verse>
				<verse number="21">İtibarsızlık yolunda söyliyorum; sanki biz zayıf olmuştuk. Fakat birinin cesaret ettiği şeyde (akılsızlıkla söyliyorum), ben de cesaret ediyorum.</verse>
				<verse number="22">İbranî midirler? ben de. İsrailî midirler? ben de. İbrahim zürriyeti midirler? ben de.</verse>
				<verse number="23">Mesihin hizmetçileri midirler? (aklı yok gibi söyliyorum) ben daha fazla; emeklerde daha ziyade, hapislerde daha ziyade, dayaklarda ölçüden aşırı, ölümlerde çok defa.</verse>
				<verse number="24">Yahudiler tarafından beş defa kırktan bir eksik dayak yedim.</verse>
				<verse number="25">Üç defa değnekle dövüldüm; bir defa taşlandım; üç defa deniz kazası geçirdim; bir gece bir gündüzü enginde geçirdim;</verse>
				<verse number="26">yolculuklarda çok defa, ırmaklar tehliklerinde, haydutlar tehlikelerinde, benim soyumdan olanlardan tehlikelerde, Milletlerden tehlikelerde, şehirde tehlikelerde, çölde tehlikelerde, denizde tehlikelerde, sahte kardeşler arasında tehlikelerde;</verse>
				<verse number="27">emek ve zahmette, çok defa uykusuzlukta, açlık ve susuzlukta, çok defa oruçlarda, soğukta ve çıplaklıkta kaldım.</verse>
				<verse number="28">Hariçten olan şeylerden başka, her gün beni ezen bütün kiliselerin kaygısıdır.</verse>
				<verse number="29">Kim zayıf olur da ben zayıf olmam? kim sürçtürülür de ben yanmam?</verse>
				<verse number="30">Eğer övünmek lâzımsa, zayıflığıma ait şeylerle övüneceğim.</verse>
				<verse number="31">Ebediyen mubarek olan Rab İsanın Allahı ve Babası bilir ki, yalan söylemiyorum.</verse>
				<verse number="32">Şamda kıral Aretasın valisi beni tutmak için Şamlıların şehrini muhafaza altına almıştı;</verse>
				<verse number="33">ve surun içinden, pencereden, küfe ile sarkıtıldım, ve onun elinden kaçtım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">FAİDELİ değilse de, övünmek lâzımdır; imdi rüyetlere ve Rabbin vahiylerine geleceğim.</verse>
				<verse number="2">On dört yıl önce, Mesihte bir adam (bilmem, bedende mi, bilmem, bedenden hariç mi, Allah bilir), üçüncü göke kadar kapılıp götürülmüş böyle bir adam bilirim.</verse>
				<verse number="3">Ve böyle bir adam bilirim ki (bedende mi, bedenden hariç mi, bilmem, Allah bilir),</verse>
				<verse number="4">cennete kapılıp götürüldü, ve insana söylemek caiz olmıyan söylenmez sözler işitti.</verse>
				<verse number="5">Böyle bir kimse hakkında övüneceğim; fakat zayıflıklarımdan başka, kendi hakkımda övünmiyeceğim.</verse>
				<verse number="6">Çünkü övünmek istiyecek olursam, akılsız olmıyacağım; çünkü hakikati söyliyeceğim; fakat kimse bende gördüğü, yahut benden işittiği şeyden fazla benim hakkımda düşünmesin diye çekiniyorum.</verse>
				<verse number="7">Ve vahiylerin çok büyük olmasından kibirlenmiyeyim diye, bana bedende bir diken, beni yumruklamak için bir Şeytan meleği, verildi, ta ki, kibirlenmiyeyim.</verse>
				<verse number="8">Benden ayrılsın diye, bunun için üç kere Rabbe yalvardım.</verse>
				<verse number="9">Ve bana dedi: İnayetim sana yeter; çünkü kuvvetim zayıflıkta tamam olur. İmdi çok hazzederek zayıflıklarımla daha ziyade övüneceğim, ta ki, Mesihin kuvveti benim üzerime konsun.</verse>
				<verse number="10">Bundan dolayı Mesih uğrunda zayıflıklara, sitemlere, zaruretlere, ezalara ve darlıklara razıyım; çünkü ne zaman zayıf isem, o zaman kuvvetliyim.</verse>
				<verse number="11">Akılsız oldum; siz beni mecbur ettiniz; çünkü ben sizin tarafınızdan tavsiye olunmalı idim; zira her ne kadar bir şey değilsem de, en faik resullerden hiç bir şeyde eksiğim yoktur.</verse>
				<verse number="12">Gerçek bütün sabır ile, alâmetlerle, hârikalarla, ve kudretli işlerle aranızda resul alâmetleri işlendi.</verse>
				<verse number="13">Çünkü ben kendim size yük olmadığımdan başka, obir kiliselerden aşağı kaldığınız şey nedir? bu haksızlığı bana bağışlayın.</verse>
				<verse number="14">İşte, bu üçüncü defadır ki, yanınıza gelmeğe hazırım; ve size yük olmıyacağım; çünkü sizde olanı değil, fakat sizi arıyorum; çünkü çocukların ana babalarına değil, fakat ana babaların çocuklara mal biriktirmesi lâzımdır.</verse>
				<verse number="15">Ve ben canlarınız uğruna çok hazzederek sarfedeceğim ve sarfolunacağım. Eğer sizi ziyadesile seversem, daha eksik mi sevilirim?</verse>
				<verse number="16">Öyle de olsun, ben size yük olmadım; fakat kurnaz olarak, hile ile sizi elde ettim!</verse>
				<verse number="17">Acaba size gönderdiğim adamlardan biri vasıtası ile sizden bir menfaat aldım mı?</verse>
				<verse number="18">Titusu teşvik ettim, ve kardeşi beraber gönderdim. Titus sizden bir menfaat aldı mı? ayni ruhta, ayni izlerde yürümedik mi?</verse>
				<verse number="19">Çoktan beridir size karşı kendimizi müdafaa ediyoruz fikrinde misiniz? Biz Allahın karşısında, Mesihte söyliyoruz. Ve bütün şeyler, ey sevgililer, sizin bina olunmanız içindir.</verse>
				<verse number="20">Çünkü korkuyorum ki, geldiğim zaman sizi bir suretle istemediğim gibi bulacağım, ben de tarafınızdan istemediğiniz gibi bulunacağım; bir suretle münazaa, kıskançlık, öfkeler, ayrılıklar, çekiştirmeler, fısıltılar, kabarmalar, karışıklıklar bulunacak;</verse>
				<verse number="21">yine geldiğim zaman aranızda Allahım beni hakir edecek, ve evelce günah işlemiş olup yaptıkları pislik ve zina ve şehvet hakkında tövbe etmemiş olan bir çokları için yas tutacağım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">BU üçüncü defadır ki yanınıza geliyorum. İki veya üç şahidin ağzı ile her söz sabit kılınacaktır.</verse>
				<verse number="2">Önce dedim, ve ikinci defa hazır iken olduğu gibi, ve şimdi gaip olarak, evelce günah işlemiş olanlara ve diğerlerinin hepsine önceden diyorum: Eğer yine gelirsem, esirgemiyeceğim;</verse>
				<verse number="3">çünkü bende söyliyen, size karşı zayıf olmayıp ancak aranızda kudretli olan Mesihin delilini arıyorsunuz;</verse>
				<verse number="4">çünkü zayıflık ile haça gerildi, fakat Allahın kudretile yaşıyor. Çünkü biz de onda zayıfız, fakat sizin için olan Allahın kudretile onunla beraber yaşıyacağız.</verse>
				<verse number="5">İmanda mısınız diye kendi kendinizi deneyin; kendinizi imtihan edin. Yahut kendiniz hakkında bilmiyor musunuz ki, eğer merdut değilseniz, İsa Mesih sizdedir?</verse>
				<verse number="6">Fakat ümit ederim ki, bizim merdut olmadığımızı bileceksiniz.</verse>
				<verse number="7">Ve sizin fena bir şey yapmamanız için Allaha dua ediyoruz; bu da makbul görünmemiz için değil, ancak biz merdutlar gibi olsak bile, sizin iyi olanı yapmanız içindir.</verse>
				<verse number="8">Çünkü hakikate karşı değil, ancak hakikat için bir şey yapabiliriz.</verse>
				<verse number="9">Çünkü ne zaman biz zayıf ve siz kuvvetli olursanız, seviniyoruz; bunu, yani, sizin ikmal edilmenizi, dua ediyoruz.</verse>
				<verse number="10">Ve yıkmak için değil, bina etmek için Rabbin bana verdiği salâhiyete göre, hazır iken şiddetle davranmıyayım diye, bu şeyleri bunun için gaip iken yazıyorum.</verse>
				<verse number="11">Ve baki hoşça kalın, ey kardeşler. Kemale gayret edin; müteselli olun; ayni şeyi düşünün; selâmette olun; ve muhabbet ve selâmet Allahı sizinle beraber olacaktır.</verse>
				<verse number="12">Birbirinizi mukaddes öpüşle selâmlayın.</verse>
				<verse number="13">Bütün mukaddesler size selâm ederler.</verse>
				<verse number="14">Rab İsa Mesihin inayeti, ve Allahın muhabbeti, ve Ruhülkudüsün müşareketi hepiniz ile beraber olsun.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="48">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">NE insanlardan, ne de insan vasıtası ile değil, ancak İsa Mesih, ve onu ölülerden kıyam ettiren Baba Allah vasıtası ile resul olan Pavlus,</verse>
				<verse number="2">ve benim ile olan bütün kardeşler, Galatya kiliselerine:</verse>
				<verse number="3">Baba Allahtan, ve Babamızın ve Allahımızın iradesine göre, bizi şimdiki kötü dünyadan kurtarsın diye,</verse>
				<verse number="4">günahlarımız için kendisini teslim eden Rabbimiz İsa Mesihten, size inayet ve selâmet olsun;</verse>
				<verse number="5">Allaha ebetler ebedince izzet! Amin.</verse>
				<verse number="6">Sizi Mesihin inayetinde çağırandan böyle çabukça farklı bir incile dönmekte olduğunuza şaşıyorum;</verse>
				<verse number="7">o başka bir incil değildir, fakat sizi karıştıran, ve Mesihin incilini bozmak istiyen bazı kimseler var.</verse>
				<verse number="8">Fakat eğer biz, yahut gökten bir melek de, size vâzettiğimiz incilden başka bir incil vâzederse, lânetli olsun.</verse>
				<verse number="9">Önce nasıl dedikse, şimdi de tekrar diyorum: Eğer bir kimse size kabul ettiğinizden başka bir incil vâzederse, lânetli olsun.</verse>
				<verse number="10">Çünkü şimdi insanların rızasını mı, yoksa Allahın rızasını mı arıyorum? yahut insanları hoşnut etmeğe mi çalışıyorum? eğer hâlâ insanları hoşnut etseydim, Mesihin kulu olmazdım.</verse>
				<verse number="11">Çünkü, ey kardeşler, size bildiriyorum ki, benim tarafımdan vâzolunan incil insana göre değildir.</verse>
				<verse number="12">Çünkü ben onu insandan almadım, ve öğretilmedim; fakat İsa Mesihin vahyile aldım.</verse>
				<verse number="13">Çünkü bir vakitler Yahudilikteki yaşayışımı işitmişsinizdir; Allahın kilisesine hadden ziyade eza ve onu perişan ediyordum;</verse>
				<verse number="14">atalarımın ananelerine ziyadesile gayretli olup milletimde benim yaşımda olanların bir çoğundan ziyade Yahudilikte terakki ediyordum.</verse>
				<verse number="15">Fakat beni anamın rahminden ayıran ve inayetile çağıran Allah, Milletler arasında onu vâzedeyim diye</verse>
				<verse number="16">kendi Oğlunu bende keşfetmeğe razı olunca, hemen et ve kanla danışmadım;</verse>
				<verse number="17">ve Yeruşalime benden evel olan resullerin yanına çıkmadım; fakat Arabistana gittim; ve tekrar Şama döndüm.</verse>
				<verse number="18">Ondan sonra, üç yıl nihayetinde, Kifas ile tanışmak için Yeruşalime çıktım, ve onun yanında on beş gün kaldım.</verse>
				<verse number="19">Fakat resullerden, Rabbin kardeşi Yakubdan başkasını görmedim.</verse>
				<verse number="20">Ve size yazdığım şeylerde, işte, Allahın önünde yalan söylemiyorum.</verse>
				<verse number="21">Ondan sonra Suriye ve Kilikya iklimlerine geldim.</verse>
				<verse number="22">Ve Yahudiyenin Mesihte olan kiliselerine şahsan tanılmış değildim;</verse>
				<verse number="23">ve ancak: Bir vakitler bize eza eden adam bir vakitler perişan ettiği imanı şimdi vâzediyor, diye işitiyorlar;</verse>
				<verse number="24">ve Allahı bende taziz ediyorlardı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">ON dört yıl sonra Titusu da beraber alarak Barnabas ile Yeruşalime tekrar çıktım.</verse>
				<verse number="2">Ve vahye göre çıktım; ve, bir suretle boş yere koşmıyayım, yahut koşmuş olmıyayım diye, onlara, fakat yalnız itibarlı olanlara, Milletler arasında vâzettiğim incili arzettim.</verse>
				<verse number="3">Fakat benimle olan Titus da, Yunanlı olduğu halde, sünnet olunmağa icbar edilmedi;</verse>
				<verse number="4">bu da gizlice içeri getirilen, ve bizi esir etsinler diye, Mesih İsada olan hürriyetimizi çaşıtlamak için gizlice giren sahte kardeşler yüzünden oldu;</verse>
				<verse number="5">incilin hakikati sizinle daim olsun diye, bir saat bile onlara tâbi olarak baş iğmedik.</verse>
				<verse number="6">Fakat itibarlı tutulanlardan (bir vakitler ne idiler, bence farkı yok; Allah insanın şahsına bakmaz) — itibarlı olanlar, diyorum, bana bir şey öğretmediler;</verse>
				<verse number="7">fakat bilâkis Petrusa sünnetlilik incili olduğu gibi, bana sünnetsizlik incili emanet olunduğunu gördükleri zaman</verse>
				<verse number="8">(çünkü sünnetlilik risaleti için Petrusta âmil olan bende de Milletler için âmil oldu);</verse>
				<verse number="9">ve bana verilen inayeti farkettikleri zaman, biz Milletlere, ve kendileri sünnetli olanlara gitmek üzre, direkler sayılan Yakub, Kifas ve Yuhanna, bana ve Barnabasa müşareket için sağ ellerini verdiler;</verse>
				<verse number="10">ancak fakirleri hatırlamamızı istediler; ve bunu da yapmağa gayret ettim.</verse>
				<verse number="11">Fakat Kifas Antakyaya geldiği zaman, ona yüz yüze karşı geldim; çünkü kabahatli idi.</verse>
				<verse number="12">Çünkü Yakub tarafından bazıları gelmeden evel, Milletlerle beraber yemek yiyordu; fakat geldikleri zaman, sünnetli olanlardan korkarak çekildi ve ayrıldı.</verse>
				<verse number="13">Ve obir Yahudiler de onunla beraber riya ettiler; o derecede ki, Barnabas bile onların riyasına kapıldı.</verse>
				<verse number="14">Fakat ben, incilin hakikatine göre doğru yürümediklerini görünce, hepsinin önünde Kifasa dedim: Mademki sen Yahudi iken Yahudi gibi değil, Milletçe yaşıyorsun, Milletleri Yahudileşmeğe nasıl icbar ediyorsun?</verse>
				<verse number="15">Milletlerden olan günahkârlar değil, tabiatile Yahudi olan bizler,</verse>
				<verse number="16">insanın şeriat işlerinden değil, ancak Mesih İsa imanı ile salih sayılacağını bildiğimizden, biz de Mesih İsaya iman ettik; ta ki, şeriat işlerinden değil, Mesih imanından salih sayılalım; çünkü hiç bir adam şeriat işlerinden salih sayılmıyacaktır.</verse>
				<verse number="17">Fakat Mesihte salih sayılmağı arıyarak kendimiz de günahkâr bulunduksa, o halde Mesih günahın hizmetçisi midir? Hâşâ!</verse>
				<verse number="18">Çünkü eğer yıktığım şeyleri tekrar bina edersem, suçlu olduğumu gösteririm.</verse>
				<verse number="19">Çünkü ben Allaha yaşamak için şeriat vasıtası ile şeriate öldüm.</verse>
				<verse number="20">Mesih ile beraber haça gerildim; ve artık ben yaşamıyorum, fakat Mesih bende yaşıyor; ve şimdi bedende yaşadığım hayatı, beni seven ve benim uğruma kendisini teslim eden Allahın Oğluna olan imanla yaşıyorum.</verse>
				<verse number="21">Allahın inayetini hükümsüz bırakmıyorum; çünkü eğer salâh şeriat vasıtası ile ise, o halde Mesih boş yere ölmüştür.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">EY akılsız Galatyalılar, gözleri önünde İsa Mesih haça gerilmiş olarak tasvir olunan sizleri kim büyüledi?</verse>
				<verse number="2">Sizden yalnız bunu öğrenmek istiyorum, Ruhu şeriat işlerile mi, yoksa iman haberile mi aldınız?</verse>
				<verse number="3">Bu derece akılsız mısınız? Ruh ile başlamışken, şimdi bedenle mi bitiriyorsunuz?</verse>
				<verse number="4">O kadar şeyleri boş yere mi çektiniz? gerçekten boş yere ise.</verse>
				<verse number="5">İmdi size Ruhu ihsan eden ve aranızda kudretli işler yapan, bunu şeriat işlerile mi, yoksa iman haberile mi yapıyor?</verse>
				<verse number="6">Nitekim İbrahim Allaha iman etti, ve kendisine salâh sayıldı.</verse>
				<verse number="7">İmdi bilin ki, imandan olanlar, İbrahim oğulları onlardır.</verse>
				<verse number="8">Ve kitap Allahın Milletleri imanla salih sayacağını önceden görerek İbrahime: “Bütün milletler sende mubarek sayılacaktır,” diye önceden müjdeledi.</verse>
				<verse number="9">Şöyle ki, imandan olanlar iman eden İbrahim ile beraber mubarek sayılırlar.</verse>
				<verse number="10">Çünkü şeriat işlerinden olanların hepsi lânet altındadırlar; çünkü: “Şeriat kitabında yazılmış olan bütün şeyleri yapmak için onlarda durmıyan her adam lânetlidir,” diye yazılmıştır.</verse>
				<verse number="11">Ve bellidir ki, Allah indinde kimse şeriatle salih sayılmaz; çünkü: “Salih, iman ile yaşıyacaktır;”</verse>
				<verse number="12">ve şeriat imandan değildir; fakat: “Onları yapan onlarla yaşıyacaktır.”</verse>
				<verse number="13">İbrahimin bereketi Mesih İsada Milletlere gelsin, ve iman vasıtası ile Ruhun vadini alalım diye,</verse>
				<verse number="14">Mesih bizim uğrumuza lânet olmuş olarak bizi şeriatin lânetinden kurtardı; çünkü yazılmıştır: “Ağaç üzerine her asılan lânetlidir.”</verse>
				<verse number="15">Ey kardeşler, insana göre söyliyorum: Teyit edilmiş bir ahit, bir insanın bile olsa, kimse iptal etmez, ve ilâve etmez.</verse>
				<verse number="16">İmdi vaitler İbrahime, ve kendi zürriyetine edildi. Ve bir çokları için imiş gibi: “Ve zürriyetlere” değil, fakat bir fert için imiş gibi: “Ve senin zürriyetine,” diyor ki, bu da Mesihtir.</verse>
				<verse number="17">Ve bunu diyorum: Dört yüz otuz yıl sonra gelen şeriat, vadi iptal etmek suretile, önce Allah tarafından teyit edilmiş olan ahdi hükümsüz bırakmaz.</verse>
				<verse number="18">Çünkü miras, eğer şeriatten ise, artık vaitten değildir; fakat Allah onu İbrahime vait ile ihsan etmiştir.</verse>
				<verse number="19">Bu halde şeriat niçin oldu? kendisine vadolunan zürriyet gelinciye kadar, melekler vasıtası ile, bir meyancı elile tertip edilmiş olarak, suçlardan dolayı ilâve olundu.</verse>
				<verse number="20">Ve meyancı birinin değildir; fakat Allah birdir.</verse>
				<verse number="21">İmdi şeriat Allahın vaitlerine karşı mıdır? Hâşâ; çünkü eğer diriltebilen şeriat verilseydi, gerçekten salâh şeriatle olurdu.</verse>
				<verse number="22">Fakat vait İsa Mesih imanı ile iman edenlere verilsin diye, kitap bütün şeyleri günah altında kapadı.</verse>
				<verse number="23">Fakat iman gelmeden evel, keşfolunacak iman için kapatılmış olarak şeriat altında muhafaza olunuyorduk.</verse>
				<verse number="24">Şöyle ki, imanla salih sayılalım diye, şeriat Mesih için mürebbimiz oldu.</verse>
				<verse number="25">Fakat iman geldiğinden, artık mürebbi altında değiliz.</verse>
				<verse number="26">Çünkü hepiniz iman vasıtası ile Mesih İsada Allahın oğullarısınız.</verse>
				<verse number="27">Çünkü Mesihe vaftiz olunanlarınızın hepsi Mesihi giydiniz.</verse>
				<verse number="28">Ne Yahudi ne de Yunanlı vardır, ne kul ne de azatlı vardır, ne de erkek ve dişi vardır; çünkü Mesih İsada siz hepiniz birsiniz.</verse>
				<verse number="29">Ve eğer siz Mesihin iseniz, o halde İbrahimin zürriyeti, vade göre mirasçılarsınız.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">FAKAT diyorum: Mirasçı her şeyin efendisi ise de, sabi oldukça kuldan farkı yoktur;</verse>
				<verse number="2">fakat babasının tayin ettiği vakte kadar vasiler ve kâhyalar altındadır.</verse>
				<verse number="3">Böylece biz de çocuklar iken, dünyanın iptidailiği altında esir idik;</verse>
				<verse number="4">fakat vaktin tamamiyeti gelince, biz oğulluğu alalım diye, şeriat altında olanları kurtarmak için,</verse>
				<verse number="5">Allah kendi Oğlunu, kadından doğmuş, şeriat altında doğmuş olarak gönderdi.</verse>
				<verse number="6">Ve mademki oğullarsınız, Allah kendi Oğlunun: Abba, Baba, nida eden Ruhunu yüreklerimize gönderdi.</verse>
				<verse number="7">Şöyle ki, artık kul değil, oğulsun; ve oğul isen, hem de Allah vasıtası ile mirasçısın.</verse>
				<verse number="8">Fakat o zaman Allahı bilmiyerek tabiatile ilâh olmıyanlara kulluk ettiniz;</verse>
				<verse number="9">fakat şimdi Allahı bildikten, ve daha ziyade Allah tarafından bilindikten sonra, yeniden tekrar kulluk etmek istediğiniz zayıf ve hakir iptidailiğe nasıl yine dönüyorsunuz?</verse>
				<verse number="10">Günler, ve aylar, ve mevsimler, ve yıllar tutuyorsunuz.</verse>
				<verse number="11">Sizin için bir suretle boş yere çalışmış olmıyayım diye, sizden korkuyorum.</verse>
				<verse number="12">Ey kardeşler, sizden rica ederim, benim gibi olun, çünkü ben de sizin gibi oldum. Bana hiç bir haksızlık etmediniz;</verse>
				<verse number="13">fakat bilirsiniz ki, beden zayıflığından dolayı size evelki defada incili vâzettim,</verse>
				<verse number="14">ve bedenimde sizin için bir tecrübe olan hali hor görmediniz, ve reddetmediniz; fakat beni Allahın bir meleği gibi, Mesih İsa gibi, kabul ettiniz.</verse>
				<verse number="15">İmdi o mutluluğunuz nerededir? çünkü sizin hakkınızda şehadet ederim ki, eğer mümkün olsaydı, gözlerinizi oyar, ve bana verirdiniz.</verse>
				<verse number="16">Öyle ise, size hakikati söyliyerek düşmanınız mı oldum?</verse>
				<verse number="17">Hakkınızda gayret ediyorlar, iyi yolda değil; ancak kendileri için gayret edesiniz diye, sizi hariçte bırakmak istiyorlar.</verse>
				<verse number="18">Fakat yalnız ben sizin yanınızda hazırken değil, daima iyi şeyde gayret iyidir.</verse>
				<verse number="19">Mesih sizde suret buluncıya kadar, kendileri için tekrar ağrı çektiğim çocuklarım —</verse>
				<verse number="20">fakat şimdi yanınızda hazır olmak ve sesimi değiştirmek isterdim; çünkü hakkınızda tereddüt ediyorum.</verse>
				<verse number="21">Ey şeriat altında olmak istiyenler, bana söyleyin, şeriati işitmiyor musunuz?</verse>
				<verse number="22">Çünkü, İbrahimin biri cariyeden ve biri hür kadından iki oğlu vardı, diye yazılmıştır.</verse>
				<verse number="23">Fakat cariyeden olan, bedene göre, ve hür kadından olan, vade göre doğmuştur.</verse>
				<verse number="24">Bu şeylerde remiz vardır; çünkü bu kadınlar iki ahittirler; kulluk için doğuran biri, Sina dağındandır, o Hacardır.</verse>
				<verse number="25">Ve Hacar Arabistanda olan Sina dağıdır, ve şimdiki Yeruşalime muadildir; çünkü çocukları ile beraber kulluk ediyor.</verse>
				<verse number="26">Fakat yukarıdaki Yeruşalim hürdür, bizim anamız odur.</verse>
				<verse number="27">Çünkü yazılmıştır: “Ey doğurmıyan kısır, sevin; Ey doğurma ağrısı bilmiyen, sürur ile nida et; Çünkü bırakılmış kadının oğulları, kocası olanın oğullarından çoktur.”</verse>
				<verse number="28">Ve biz, ey kardeşler, İshak gibi vadin çocuklarıyız.</verse>
				<verse number="29">Fakat o zaman bedene göre doğmuş olan, Ruha göre doğmuş olana nasıl eza etti ise, şimdi de böyledir.</verse>
				<verse number="30">Fakat kitap ne diyor? “Cariyeyi ve onun oğlunu dışarı at; çünkü cariyenin oğlu hür kadının oğlu ile beraber miras almıyacaktır.”</verse>
				<verse number="31">Bunun için, ey kardeşler, cariyenin değil, fakat hür kadının çocuklarıyız.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">MESİH bizi hürriyet için azat etti; imdi sabit durun, ve tekrar kulluk boyunduruğuna tutulmayın.</verse>
				<verse number="2">İşte, ben Pavlus size diyorum: Eğer sünnet olunursanız, Mesih size hiç faide etmez.</verse>
				<verse number="3">Ve sünnet olunan her adama bütün şeriati tutmağa borçlu olduğuna tekrar şehadet ediyorum.</verse>
				<verse number="4">Ey şeriatte salih kılınmak istiyen sizler, Mesihten ayrıldınız, inayetten düştünüz.</verse>
				<verse number="5">Çünkü biz salâh ümidini Ruh ile imandan bekliyoruz.</verse>
				<verse number="6">Çünkü Mesih İsada ne sünnetlilik, ne de sünnetsizlik, fakat sevgi ile âmil olan iman işe yarar.</verse>
				<verse number="7">İyi koşuyordunuz; hakikate itaatli olmaktan sizi kim menetti?</verse>
				<verse number="8">Bu telkin sizi çağırandan değildir.</verse>
				<verse number="9">Az maya bütün hamuru mayalar.</verse>
				<verse number="10">Ben size Rabde itimat ederim ki, başka bir şey düşünmiyeceksiniz; fakat sizi karıştıran, kim olursa olsun, cezasını çekecektir.</verse>
				<verse number="11">Fakat, ey kardeşler, eğer ben hâlâ sünnetlilik vâzediyorsam, niçin hâlâ eza çekiyorum? bu halde haçın tökezi iptal olunmuştur.</verse>
				<verse number="12">Sizi rahatsız edenler daha iyisi kendilerini hadım etsinler!</verse>
				<verse number="13">Çünkü, ey kardeşler, siz hürriyet için çağırıldınız, ancak hürriyet bedene bir fırsat olmasın, fakat birbirinize sevgi ile hizmet edin.</verse>
				<verse number="14">Çünkü bütün şeriat bir sözde, yani, şunda tamamlanır: “Kendi komşunu kendin gibi seveceksin.”</verse>
				<verse number="15">Fakat birbirinizi ısırıyor ve yiyorsanız, sakının ki, birbiriniz tarafından telef edilmiyesiniz.</verse>
				<verse number="16">Fakat diyorum: Ruh ile yürüyün, ve bedenin arzusunu asla icra etmezsiniz.</verse>
				<verse number="17">Çünkü beden Ruha karşı, ve Ruh bedene karşı arzu eder; çünkü istediğiniz şeyleri yapmıyasınız diye, bunlar birbirine zıttırlar.</verse>
				<verse number="18">Fakat Ruh size kılavuzluk ediyorsa, şeriat altında değilsiniz.</verse>
				<verse number="19">Ve bedenin işleri bellidir; onlar zina, pislik, şehvet,</verse>
				<verse number="20">putperestlik, sihirbazlık, düşmanlıklar, münazaa, kıskançlık, gazaplar, çekişmeler, ayrılıklar, fırkalar,</verse>
				<verse number="21">hasetler, sarhoşluklar, sefahetler ve bunlara benzer şeylerdir; önce söylediğim gibi, bunlar hakkında önceden söyliyorum, bu gibi şeyleri yapanlar Allahın melekûtunu miras almıyacaklardır.</verse>
				<verse number="22">Fakat Ruhun semeresi sevgi, sevinç, selâmet, tahammül, lûtuf, iyilik, sadakat,</verse>
				<verse number="23">hilim, zaptı nefstir; bu gibi şeylere karşı şeriat yoktur.</verse>
				<verse number="24">Ve Mesih İsanın olanlar, ihtiras ve arzuları ile beraber bedeni haça gerdiler.</verse>
				<verse number="25">Eğer Ruh ile yaşıyorsak, Ruh ile de yürüyelim.</verse>
				<verse number="26">Birbirimize meydan okuyarak, birbirimize haset ederek, boş yere övünenler olmıyalım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">EY kardeşler, siz ki, ruhanîsiniz, eğer bir adam bir suçta tutulursa, böyle birini hilim ruhu ile ıslâh edin; sen de imtihan olunmıyasın diye, kendini sakın.</verse>
				<verse number="2">Birbirinizin ağırlıklarını taşıyın, ve böylece Mesihin şeriatini tamamlayın.</verse>
				<verse number="3">Çünkü bir kimse bir şey değilken, kendini bir şey sanırsa, kendi kendini aldatır.</verse>
				<verse number="4">Fakat herkes kendi işini temyiz etsin, ve o zaman başkası için değil, ancak kendisi için övünmesi olur.</verse>
				<verse number="5">Çünkü herkes kendi yükünü taşıyacaktır.</verse>
				<verse number="6">Fakat kelâmda öğretilmiş olan, öğretene bütün iyi şeylerde hisse versin.</verse>
				<verse number="7">Aldanmayın; Allah istihza edilmez; çünkü bir adam ne ekerse, onu biçer.</verse>
				<verse number="8">Çünkü kendi bedenine eken, bedenden çürüme biçecektir; fakat Ruha eken, Ruhtan ebedî hayat biçecektir.</verse>
				<verse number="9">Ve iyilik yapmakta usanmıyalım; çünkü gevşemezsek, mevsiminde biçeceğiz.</verse>
				<verse number="10">İmdi bu halde fırsat buldukça, herkes için, ve bilhassa iman ehli için iyilik edelim.</verse>
				<verse number="11">Bakın, kendi elimle size ne kadar büyük harflerle yazıyorum.</verse>
				<verse number="12">Bedende iyice gösteriş yapmak istiyenlerin hepsi, ancak Mesihin haçı için eza çekmesinler diye, sizi sünnet olunmağa icbar ediyorlar.</verse>
				<verse number="13">Çünkü sünnetli olanlar, kendileri de şeriati tutmuyorlar; fakat sizin bedeninizle övünsünler diye, sizin sünnet olunmanızı istiyorlar.</verse>
				<verse number="14">Fakat Rabbimiz İsa Mesihin haçından başka bir şeyle hâşâ ki, övüneyim; o haç vasıtası ile bana dünya haça gerildi, ve ben dünyaya.</verse>
				<verse number="15">Çünkü ne sünnetlilik, ve ne de sünnetsizlik, ancak yeni hilkat bir şeydir.</verse>
				<verse number="16">Ve ne kadar bu kanuna göre yürüyecek olanlar varsa, onların üzerine, ve Allahın İsraili üzerine selâmet ve merhamet olsun.</verse>
				<verse number="17">Bundan böyle kimse bana zahmet vermesin; çünkü ben İsanın nişanelerini bedenimde taşıyorum.</verse>
				<verse number="18">Ey kardeşler, Rabbimiz İsa Mesihin inayeti ruhunuzla beraber olsun. Amin.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="49">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">ALLAHIN iradesile Mesih İsanın resulü Pavlus, Efesosta olan mukaddeslere ve Mesih İsada iman edenlere:</verse>
				<verse number="2">Babamız Allah ve Rab İsa Mesihten size inayet ve selâmet olsun.</verse>
				<verse number="3">Bizi Mesihte her ruhanî bereketle semaviyatta bereketlemiş olan Rabbimiz İsa Mesihin Allahı ve Babası mubarek olsun;</verse>
				<verse number="4">nitekim kendi huzurunda sevgide mukaddes ve lekesiz olalım diye, dünyanın kurulmasından evel onda bizi seçti;</verse>
				<verse number="5">kendi iradesinin rızasına göre Sevgilide bize ihsan ettiği kendi inayetinin izzetinin methi için,</verse>
				<verse number="6">bizi evelden kendisi için İsa Mesih vasıtası ile oğulluğa takdir etti;</verse>
				<verse number="7">her hikmette ve anlayışta bize çoğalttığı kendi inayetinin zenginliğine göre,</verse>
				<verse number="8">onda kendi kanı ile kurtuluşa, suçlarımızın affine, malikiz;</verse>
				<verse number="9">onda tasmim ettiği kendi rızasına göre iradesinin sırrını,</verse>
				<verse number="10">yani, vakitlerin tamamiyetinin tertibi için, gerek gökte olanları ve gerek yerde olanları, bütün şeyleri, Mesihte birleştireceğini bize bildirdi;</verse>
				<verse number="11">kendi iradesinin reyine göre, bütün şeylerde âmil olanın tasmimine göre evelden takdir edilmiş olarak,</verse>
				<verse number="12">Mesihte önce ümit etmiş olan bizler onun izzetinin methi için olalım diye, onda mirasa nail edildik;</verse>
				<verse number="13">siz de hakikat kelâmını, kurtuluşunuzun müjdesini, onda işitmiş, ona iman da etmiş olarak vadin Ruhülkudüsü ile mühürlendiniz;</verse>
				<verse number="14">kendi mülkünün kurtuluşu için, onun izzetinin methi için, mirasımızın peyi odur.</verse>
				<verse number="15">Bunun için ben de, Rab İsaya olan imanınızı ve bütün mukaddeslere olan sevginizi işitmiş olup</verse>
				<verse number="16">sizi dualarımda anarak sizin için durmadan şükrediyorum;</verse>
				<verse number="17">ta ki, Rabbimiz İsa Mesihin Allahı, izzet Babası, size onu bilmekte hikmet ve vahiy ruhunu versin;</verse>
				<verse number="18">ta ki, yüreğinizin gözleri nurlandırılmış olarak, kendi davetinin ümidi ne olduğunu, mukaddeslerde onun mirasının izzetinin zenginliği ne olduğunu,</verse>
				<verse number="19">iman eden bizler için onun kudretinin kuvveti icrasına göre onun kudretinin hadden ziyade büyüklüğü ne olduğunu bilesiniz;</verse>
				<verse number="20">bunu dahi, onu ölülerden kıyam ettirerek her hükûmet ve salâhiyet ve kudret ve hâkimiyet,</verse>
				<verse number="21">ve yalnız bu dünyada değil, fakat gelecek dünyada da anılan her ismin fevkinde semaviyatta kendi sağında oturtarak Mesihte işledi;</verse>
				<verse number="22">ve her şeyi onun ayakları altında tâbi kıldı, ve onu bütün şeylerin üzerinde baş olmak üzre kiliseye verdi;</verse>
				<verse number="23">bu dahi, onun bedeni olup, her şeyde her şeyi dolduranın doluluğudur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">VE suçlar ve günahlarınız ile ölmüşken, sizi diriltti;</verse>
				<verse number="2">bir vakitler onlarda bu dünyanın gidişine göre, itaatsizlik oğullarında şimdi âmil olan ruhun, hava kuvvetlerinin reisine göre yürüdünüz;</verse>
				<verse number="3">bir vakitler biz de, hepimiz onların arasında bedenin ve fikrin iradelerini yaparak bedenimizin arzularında yaşadık; ve ötekiler gibi tabiatile gazap çocukları idik; —</verse>
				<verse number="4">fakat Allah merhamette zengin olup bizi sevdiği çok sevgisinden ötürü,</verse>
				<verse number="5">hattâ suçlarımızla ölmüşken, bizi Mesih ile birlikte diriltti (inayetle kurtuldunuz),</verse>
				<verse number="6">ve bizi onunla kıyam ettirdi, ve semaviyatta, Mesih İsada birlikte oturttu;</verse>
				<verse number="7">ta ki, Mesih İsada bize olan iyilikle kendi inayetinin aşırı zenginliğini gelecek devirlerde göstersin;</verse>
				<verse number="8">çünkü iman yolu ile inayetle kurtuldunuz; ve bu sizden değil, Allahın atiyesidir;</verse>
				<verse number="9">kimse övünmesin diye, işlerden değildir.</verse>
				<verse number="10">Çünkü Allahın önceden hazırladığı iyi işlerde yürüyelim diye, bunlar için Mesih İsada yaratılmış olarak onun eseriyiz.</verse>
				<verse number="11">Bunun için hatırlayın ki, siz, bir vakitler bedence Milletler, el ile bedende yapılmış Sünnetlilik denilen tarafından Sünnetsizlik denilenler,</verse>
				<verse number="12">o vakit Mesihsiz, İsrailde vatandaşlıktan hariç, ve vadin ahitlerine yabancı, ve ümitsiz olarak dünyada Allahsız idiniz.</verse>
				<verse number="13">Fakat şimdi Mesih İsada, bir vakitler uzak olan sizler, Mesihin kanı ile yakın oldunuz.</verse>
				<verse number="14">Çünkü ikisini bir yapan ve bölme duvarını yıkan, ve adaveti, nizamlarda emirlerin şeriatini, kendi bedeninde iptal eden, selâmetimiz odur;</verse>
				<verse number="15">ta ki, selâmet yaparak kendisinde ikisinden yeni bir insan yaratsın;</verse>
				<verse number="16">ve adaveti haç ile öldürmüş olarak, o vasıta ile ikisini bir bedende Allah ile barıştırsın;</verse>
				<verse number="17">ve gelip size uzakta olanlara selâmet, ve yakında olanlara selâmet müjdeledi;</verse>
				<verse number="18">çünkü bir Ruhta ikimizin Babanın huzuruna girmekliğimiz onun vasıtası iledir.</verse>
				<verse number="19">İmdi öyle ise, artık yabancılar ve misafirler değil, fakat mukaddeslerin vatandaşları ve Allahın ev halkısınız;</verse>
				<verse number="20">Mesih İsa kendisi köşe taşı olarak resullerin ve peygamberlerin temeli üzerine bina olundunuz;</verse>
				<verse number="21">her bina kendisinde terkip olunarak Rabde mukaddes bir mabet olmak üzre büyüyor;</verse>
				<verse number="22">siz de birlikte Ruhta Allahın meskeni olmak üzre kendisinde bina olunuyorsunuz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">BU sebepten ben, siz Milletler uğruna Mesih İsanın mahpusu Pavlus —</verse>
				<verse number="2">sizin için bana verilmiş olan Allahın inayetinin tertibi hakkında, önce biraz size yazmış olduğum gibi,</verse>
				<verse number="3">eğer vahye göre sırrın bana bildirildiğini işitmişseniz,</verse>
				<verse number="4">okuduğunuz zaman Mesihin sırrında anlayışımı bununla anlıyabilirsiniz;</verse>
				<verse number="5">onun mukaddes resullerine ve peygamberlerine Ruh ile şimdi keşfolunduğu gibi,</verse>
				<verse number="6">Milletlerin, hemvarisler, ve bedenin birlikte azası, ve incil vasıtası ile, Mesih İsada vadin şerikleri oldukları sırrı başka nesillerde âdem oğullarına bildirilmedi;</verse>
				<verse number="7">onun kudretinin faaliyetine göre bana verilen Allahın inayetinin atiyesine göre, incilin hizmetçisi oldum.</verse>
				<verse number="8">Mesihin keşfolunamaz zenginliğini Milletlere müjdelemek,</verse>
				<verse number="9">ve her şeyi yaratan Allahta ezelden beri gizlenmiş sırrın tertibi ne olduğunu bütün insanlara göstermek, bu inayet, bütün mukaddeslerin en hakiri olan bana verildi;</verse>
				<verse number="10">ta ki, Allahın nevi çok olan hikmeti şimdi Rabbimiz Mesih İsada eylediği ezelî takdire göre,</verse>
				<verse number="11">kilise vasıtası ile semaviyatta riyasetlere ve kudretlere bildirilsin;</verse>
				<verse number="12">ona olan iman vasıtası ile, itimatla kendisinde cesaretimiz ve girmekliğimiz vardır.</verse>
				<verse number="13">Bunun için rica ederim, sizin uğrunuzda sıkıntılarımdan fütur getirmeyin; onlar sizin izzetinizdirler.</verse>
				<verse number="14">Bu sebepten göklerde ve yeryüzünde her ailenin kendisinden isim aldıkları Babanın önünde diz çökerim;</verse>
				<verse number="15">ta ki, izzetinin zenginliğine göre derunî adamda kendi Ruhu vasıtası ile kudretle kuvvetlenmeği,</verse>
				<verse number="16">iman vasıtası ile Mesihin yüreklerinizde oturmasını size versin;</verse>
				<verse number="17">ki, Allahın bütün kemali ile dolmanız için sevgide köklenmiş ve temellenmiş olarak,</verse>
				<verse number="18">bunda enlilik ve uzunluk ve yükseklik ve derinlik ne olduğunu bütün mukaddeslerle beraber anlamağa,</verse>
				<verse number="19">ve Mesihin bilgiden çok üstün olan sevgisini bilmeğe muktedir olasınız.</verse>
				<verse number="20">Bizde âmil olan kudrete göre, istediğimizden yahut düşündüğümüzden daha çok ziyade yapabilene,</verse>
				<verse number="21">kilisede ve Mesih İsada bütün nesillere kadar ebetler ebedince izzet olsun. Amin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">İMDİ Rabde mahpus olan ben, bütün alçak gönüllülük ve hilimle, tahammülle, sevgide birbirinize sabrederek,</verse>
				<verse number="2">selâmet kaydında Ruh birliğini tutmağa gayret ederek,</verse>
				<verse number="3">davet edildiğiniz davete lâyık surette yürüyesiniz diye, size rica ederim.</verse>
				<verse number="4">Davetinizin bir ümidine davet olunduğunuz gibi, beden bir ve Ruh bir;</verse>
				<verse number="5">Rab bir, iman bir, vaftiz bir,</verse>
				<verse number="6">cümlenin üzerinde ve cümle ile ve cümlede cümlenin Allahı ve Babası birdir.</verse>
				<verse number="7">Fakat Mesihin atiyesinin ölçüsüne göre her birimize inayet verildi.</verse>
				<verse number="8">Bunun için diyor: “Yükseğe çıkınca, sürgünlüğü sürgün etti, Ve insanlara hediyeler verdi.”</verse>
				<verse number="9">(Ve eğer yerin aşağı kısımlarına indi demek değil ise, bu “çıktı” ne demektir?</verse>
				<verse number="10">O inen, ve bütün şeyleri doldursun diye hep göklerden çok yukarı çıkan ayni zattır.)</verse>
				<verse number="11">Hepimiz iman ve Allahın Oğlu bilgisi birliğine, kâmil insana, Mesihin dolgunluk kametinin ölçüsüne erişinciye kadar,</verse>
				<verse number="12">mukaddeslerin kemal bulması için, hizmetin icrası için, Mesihin bedeninin bünyanı için,</verse>
				<verse number="13">bazılarını resul, ve bazılarını peygamber, ve bazılarını incil vaizi, ve bazılarını çoban ve muallim olmak üzre kendisi verdi,</verse>
				<verse number="14">ta ki, artık insanların aldatıcılığı ile, kurnazlık ile, dalâlet hilelerine göre, öğretişin her yeli ile çalkanan ve öteye beriye sürüklenen çocuklar olmıyalım;</verse>
				<verse number="15">fakat sevgide hakikatle davranarak bütün şeylerde ona doğru büyüyelim, ki, baş odur, Mesihtir.</verse>
				<verse number="16">Ondan bütün beden, birlikte terkip ve birlikte teşkil olunarak, her kısmının işlemek ölçüsüne göre bedenin her mafsalının yardımı ile kendisinin sevgide bünyanı için nema buluyor.</verse>
				<verse number="17">İmdi bunu diyor, ve Rabde şehadet ediyorum; Milletlerin fikir boşluğu ile kendilerinde olan cehalet sebebile, yüreklerinin katılığı sebebile,</verse>
				<verse number="18">anlayışlarında kararmış, Allahın hayatına yabancı olmuş olarak yürüdükleri gibi, siz artık yürümeyin;</verse>
				<verse number="19">onlar her hissi kaybederek tamah ile her pisliği işlemek için kendilerini şehvete teslim etmişlerdir.</verse>
				<verse number="20">Fakat siz Mesihi böyle öğrenmediniz;</verse>
				<verse number="21">eğer hakikat İsada olduğu gibi onu işittinizse, ve onda öğretildinizse,</verse>
				<verse number="22">evelki yaşayışınıza göre, hile arzularına göre, çürüyen eski adamı bertaraf edin,</verse>
				<verse number="23">ve fikrinizin ruhu ile yenilenin;</verse>
				<verse number="24">ve salâhta ve hakikat kudsiyetinde Allaha göre yaratılan yeni adamı giyin.</verse>
				<verse number="25">Bunun için yalanı bırakarak her biriniz kendi komşusu ile hakikati söyleyin; çünkü birbirimizin azasıyız.</verse>
				<verse number="26">Öfkelenin, ve günah işlemeyin; öfkenizin üzerine güneş batmasın,</verse>
				<verse number="27">ne de İblise yer verin.</verse>
				<verse number="28">Hırsızlık eden artık hırsızlık etmesin, fakat daha ziyade kendi ellerile iyi olanı işliyerek çalışsın, ta ki ihtiyacı olana verecek bir şeyi olsun.</verse>
				<verse number="29">Ağzınızdan hiç fena söz çıkmasın, fakat işitenlere inayet vermek üzre lâzım olan bünyan için iyi olan ne ise, onu söyleyin.</verse>
				<verse number="30">Ve kurtuluş günü için onda mühürlendiğiniz Allahın Ruhülkudüsünü mahzun etmeyin.</verse>
				<verse number="31">Her kötülükle beraber her acılık, ve öfke, ve gazap, ve bağırış, ve küfür sizden kaldırılsın;</verse>
				<verse number="32">ve birbirinize lûtufkâr ve şefkatli olun; ve Allah sizi Mesihte bağışladığı gibi, birbirinize bağışlayın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">İMDİ sevgili çocuklar gibi, Allaha uyanlar olun,</verse>
				<verse number="2">ve Mesih sizi sevdiği, ve hoş kokulu bir rayiha olmak üzre kendisini bizim için Allaha takdime ve kurban olarak teslim ettiği gibi, siz de sevgide yürüyün.</verse>
				<verse number="3">Fakat mukaddeslere yakışır surette, aranızda zina ve her türlü pislik yahut tamah anılmasın bile;</verse>
				<verse number="4">ve lâyık olmıyan edepsizlik ve ahmakça söylenmek, yahut kaba şakalar olmasın; fakat daha ziyade şükredilsin.</verse>
				<verse number="5">Çünkü bunu bilirsiniz ki Mesihin ve Allahın melekûtunda her zani, yahut murdar, yahut putperest demek olan tamakâr adamın mirası yoktur.</verse>
				<verse number="6">Hiç kimse sizi boş sözlerle aldatmasın, çünkü Allahın gazabı itaatsizlik oğulları üzerine bunlardan dolayı gelir.</verse>
				<verse number="7">İmdi onların şerikleri olmayın;</verse>
				<verse number="8">çünkü bir vakitler karanlık idiniz, fakat şimdi, Rabde nursunuz</verse>
				<verse number="9">(çünkü nurun meyvası bütün iyilik ve salâh ve hakikattedir),</verse>
				<verse number="10">Rabbe makbul olan şey nedir, onu temyiz ederek nurun çocukları gibi yürüyün;</verse>
				<verse number="11">ve karanlığın semeresiz işlerine iştirak etmeyin, fakat daha ziyade onları tevbih edin;</verse>
				<verse number="12">çünkü onlar tarafından gizlice olan şeyleri söylemek bile ayıptır.</verse>
				<verse number="13">Fakat her şey tevbih olununca, nur tarafından izhar olunur; çünkü her izhar olunan şey nurdur.</verse>
				<verse number="14">Bunun için diyor: “Ey uyuyan, uyan ve ölülerden kıyam et, ve Mesih sana parlıyacaktır.”</verse>
				<verse number="15">İmdi hikmetsizler gibi değil, fakat hikmetliler gibi nasıl yürüdüğünüze dikkatle bakın;</verse>
				<verse number="16">fırsatı satın alın, çünkü günler fenadır.</verse>
				<verse number="17">Bunun için akılsız olmayın, fakat Rabbin iradesi nedir anlayın.</verse>
				<verse number="18">Ve şarapla sarhoş olmayın, onda edepsizlik vardır, fakat Ruhla dolu olun;</verse>
				<verse number="19">birbirinize mezmurlar, ilâhiler ve ruhanî nağmeler söyliyerek yüreğinizde Rabbe terennüm ve taganni ederek,</verse>
				<verse number="20">her şey için daima Rabbimiz İsa Mesihin ismile Allaha ve Babaya şükrederek,</verse>
				<verse number="21">Mesih korkusunda birbirine tâbi olun.</verse>
				<verse number="22">Ey kadınlar, kendi kocalarınıza Rabbe tâbi olur gibi tâbi olun.</verse>
				<verse number="23">Çünkü bedenin kurtarıcısı Mesih kilisenin başı olduğu gibi, erkek de kadının başıdır.</verse>
				<verse number="24">Fakat kilise Mesihe tâbi olduğu gibi, kadınlar da böylece her şeyde kocalarına tâbi olsunlar.</verse>
				<verse number="25">Ey kocalar, Mesih kiliseyi su yıkaması ile kelâmla temizliyerek takdis etsin diye,</verse>
				<verse number="26">leke yahut buruşuk, yahut bu gibi şeylerden biri olmıyarak, onu bizzat kendine izzetli olarak arzetsin,</verse>
				<verse number="27">ve mukaddes ve lekesiz olsun diye, onun uğruna kendisini teslim edip kiliseyi sevdiği gibi, karılarınızı sevin.</verse>
				<verse number="28">Böylece kocalar kendi karılarını kendi bedenleri gibi sevmeğe borçludurlar. Kendi karısını seven kendini sever;</verse>
				<verse number="29">çünkü kimse hiç bir vakit kendi bedeninden nefret etmemiştir;</verse>
				<verse number="30">fakat kendi bedeninin azası olduğumuz için, Mesih kiliseyi beslediği ve kayırdığı gibi, onu besler ve kayırır.</verse>
				<verse number="31">“Bunun için adam babasını ve anasını bırakacak, ve karısına yapışacaktır, ve ikisi bir beden olacaklardır.”</verse>
				<verse number="32">Bu sır büyüktür; fakat ben Mesih hakkında, ve kilise hakkında söyliyorum.</verse>
				<verse number="33">Bununla beraber sizden her biri de kendi karısını böylece kendisi gibi sevsin; ve kadın kocasına hürmet etsin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">EY çocuklar, ana babalarınıza Rabde itaat edin, çünkü bu doğrudur.</verse>
				<verse number="2">“Babana, anana hürmet et” (vaitle olan ilk emir budur),</verse>
				<verse number="3">“ta ki sana iyilik olsun, ve dünyada uzun ömürlü olasın.”</verse>
				<verse number="4">Ve ey babalar, çocuklarınızı incitmeyin, fakat onları Rabbin terbiye ve nasihatile yetiştirin.</verse>
				<verse number="5">Ey kullar, göze görünür hizmetle insanları hoşnut edenler gibi değil,</verse>
				<verse number="6">fakat Mesihin hizmetçileri gibi Allahın iradesini candan yaparak,</verse>
				<verse number="7">ve insanlara değil, Rabbe oluyor gibi iyi niyetle hizmet ederek,</verse>
				<verse number="8">ve gerek kul, gerek hür, herkesin her ne iyilik yaparsa, Rab tarafından onu alacağını bilerek, bedene göre olan efendilerinize Mesihe hizmet eder gibi, yüreğinizin sadeliğinde korku ve titreme ile hizmet edin.</verse>
				<verse number="9">Ve ey efendiler, onların ve sizin Rabbiniz göklerde olduğunu ve onun indinde şahsa itibar olmadığını bilerek tehdidi bırakıp kendilerine ayni şeyleri yapın.</verse>
				<verse number="10">Velhasıl, Rabde ve onun kudretinin kuvvetinde kuvvetlenin.</verse>
				<verse number="11">İblisin hilelerine karşı durabilmeniz için, Allahın bütün silâhlarını kuşanın.</verse>
				<verse number="12">Çünkü güreşimiz kan ve ete karşı değildir, ancak riyasetlere karşı, hükûmetlere karşı, bu karanlığın dünya hükümdarlarına karşı, semaviyatta olan kötülüğün ruhî ordularına karşıdır.</verse>
				<verse number="13">Bundan dolayı fena günde dayanabilmeniz, ve her şeyi yaptıktan sonra, yerinizde durabilmeniz için, Allahın bütün silâhlarını alın.</verse>
				<verse number="14">İmdi belinizi hakikatle kuşatmış, ve adalet zırhını giyinmiş,</verse>
				<verse number="15">ve selâmet incilinin hazırlığı ile ayaklarınızı giydirmiş olarak,</verse>
				<verse number="16">ve hepsinin üzerine, şeririn bütün kızgın oklarını onunla söndürmeğe kadir olacağınız iman kalkanını ele alarak, yerinizde durun.</verse>
				<verse number="17">Ve kurtarış miğferini, ve Ruhun kılıcı olan Allahın sözünü alın;</verse>
				<verse number="18">her vakitte Ruhta dua ederek, bütün dua ve niyazla, ve bunun için bütün mukaddesler hakkında tam müdavemet ve niyazla uyanık durun,</verse>
				<verse number="19">ve kendi uğruna zincirde elçilik ettiğim incilin sırrını cesaretle bildirmek için ağzımın açılmasında bana söz ihsan olunsun;</verse>
				<verse number="20">ta ki bana gerek olduğu gibi söylemek için onda cesaretleneyim diye, benim hakkımda da dua edin.</verse>
				<verse number="21">Fakat bana ait olan şeyleri, ne yaptığımı bilesiniz diye, sevgili kardeş ve Rabde sadık hizmetçisi Tihikos size her şeyi bildirecektir,</verse>
				<verse number="22">onu size, işte, bu şey için gönderdim, ta ki, hakkımızda olan şeyleri bilesiniz, ve o sizin yüreklerinizi teselli etsin.</verse>
				<verse number="23">Baba Allah ve Rab İsa Mesihten kardeşlere selâmet ve imanla muhabbet olsun.</verse>
				<verse number="24">İnayet, Rabbimiz İsa Mesihi bozulmaz sevgi ile sevenlerin hepsile beraber olsun.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="50">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">MESİH İsanın kulları Pavlus ve Timoteos, Filipide olan nazırlar ve şemmaslarla beraber Mesih İsada bütün mukaddeslere:</verse>
				<verse number="2">Babamız Allah ve Rab İsa Mesihten size inayet ve selâmet olsun.</verse>
				<verse number="3">Sizi her anışımda, daima her niyazımda hepiniz için sevinçle niyaz ederek,</verse>
				<verse number="4">sizde iyi işe başlamış olanın Mesih İsanın gününe kadar onu bitireceğine kani olarak,</verse>
				<verse number="5">ilk günden şimdiye kadar incilin terakkisi için iştirakinizden dolayı Allahıma şükrediyorum;</verse>
				<verse number="6">nitekim hepiniz hakkında bunu düşünmek benim için doğrudur, çünkü siz benim yüreğimdesiniz,</verse>
				<verse number="7">ve bağlarımda ve incilin müdafaa ve teyidinde hepiniz benimle inayette hissedarsınız.</verse>
				<verse number="8">Çünkü hepinizi Mesih İsanın yüreğinde nasıl özlediğime Allah şahidimdir.</verse>
				<verse number="9">Ve şunu dua ederim ki âlâ olan şeyleri beğenmeniz için,</verse>
				<verse number="10">bilgide ve hep sezgide sevginiz daha ve daha ziyade artsın;</verse>
				<verse number="11">Allahın izzeti ve methi için, İsa Mesih vasıtası ile olan salâh semerelerile dolmuş olarak Mesihin gününe kadar saf ve kusursuz olasınız.</verse>
				<verse number="12">Ve ey kardeşler, bilmenizi isterim ki bana olan şeyler daha ziyade incilin terakkisi için olmuştur,</verse>
				<verse number="13">şöyle ki benim bağlarım bütün İmparator muhafız askerine ve bütün diğerlerine Mesihte zahir oldular;</verse>
				<verse number="14">ve Rabde olan kardeşlerin çoğu bağlarıma güvenerek korkusuzca Allah sözünü söylemek için daha ziyade cesaret gösteriyorlar.</verse>
				<verse number="15">Gerçi bazıları haset ve nizadan dolayı, bazıları ise, hüsnü rıza ile Mesihi vâzediyorlar;</verse>
				<verse number="16">bunlar incilin müdafaası için durduğumu bilerek sevgiden dolayı,</verse>
				<verse number="17">fakat ötekiler hulûs ile değil, bağlarımda bana sıkıntı çıkaracaklarını zannederek, fırkacılıktan dolayı Mesihi ilân ediyorlar.</verse>
				<verse number="18">Ne olur? Yalnız gerek bahane ile olsun, gerek hakikatle olsun, her veçhile Mesih ilân olunuyor; bununla seviniyorum, ve sevineceğim de.</verse>
				<verse number="19">Zira bilirim ki sizin niyazınızla ve İsa Mesihin Ruhunun yardımı ile bu benim kurtuluşum için olacaktır;</verse>
				<verse number="20">hararetli bekleyişime ve ümidime göre, hiç bir şeyde utandırılmıyacağım, fakat daima olduğu gibi şimdi de, gerek hayatla, gerek ölümle olsun, Mesih benim bedenimde bütün cesaretle tazim olunacaktır.</verse>
				<verse number="21">Çünkü bana yaşamak Mesihtir, ve ölmek kazançtır.</verse>
				<verse number="22">Fakat bedende yaşamak ise, — eğer bu, işimden semere getirecekse, o vakit neyi seçeceğimi bilmem.</verse>
				<verse number="23">Fakat ikisinden de sıkılıyorum; ayrılmağı ve Mesih ile beraber bulunmağı arzuluyorum; çünkü bu daha çok ziyade evlâdır;</verse>
				<verse number="24">fakat bedende kalmaklığım sizin için daha lüzumludur.</verse>
				<verse number="25">Ve buna kani olarak bilirim ki kalacağım, ve sizin terakkiniz, ve imanda sevinciniz için hepinizle beraber kalacağım,</verse>
				<verse number="26">ta ki, tekrar sizin yanınızda bulunmamla Mesih İsada benim ile övünmeniz artsın.</verse>
				<verse number="27">Ancak yaşayışınız Mesihin inciline lâyık olsun, ta ki gelip sizi görsem de, ve gelmezsem de, hakkınızda olan şeyleri, bir ruhta sabit durduğunuzu, ve incil imanı için bir can ile cehdettiğinizi, ve karşı duranlardan hiç bir şeyde korkmadığınızı işiteyim;</verse>
				<verse number="28">bu, onlara helâk, fakat size kurtuluş alâmetidir, bu da Allahtandır;</verse>
				<verse number="29">çünkü Mesih uğrunda yalnız ona iman etmek değil,</verse>
				<verse number="30">fakat bende gördüğünüz ve şimdi bende işittiğiniz cehde malik olarak onun uğrunda elem çekmek de size ihsan olundu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">İMDİ eğer Mesihte bir teşvik, eğer sevginin bir tesellisi, eğer Ruhun bir iştiraki, eğer yürekten bir muhabbet ve merhamet varsa,</verse>
				<verse number="2">sevincimi tamamlayın; ta ki, ayni sevginiz olup bir yürek olarak, bir şeyi düşünerek ayni fikirde olasınız.</verse>
				<verse number="3">Hiç bir şeyi fırkacılıkla, ne de boş övünmekle yapmıyarak, fakat alçak gönülle, her biri diğerini kendinden üstün sayarak,</verse>
				<verse number="4">sizden her biri kendi işlerine değil, fakat her biriniz diğerlerin de işlerine baksın.</verse>
				<verse number="5">Mesih İsada olan düşünce sizde de olsun;</verse>
				<verse number="6">o Mesih ki, Allahın suretinde olduğu halde, Allaha müsavi olmağı bir ganimet saymadı;</verse>
				<verse number="7">fakat kul suretini aldı, ve insanların benzeyişinde olarak, kendini hâli kıldı;</verse>
				<verse number="8">ve şekilde insan gibi bulunarak ölüme, hattâ haç ölümüne kadar itaat edip nefsini alçalttı.</verse>
				<verse number="9">Bunun için de Allah onu pek çok yükseltti, ve her ismin fevkinde olan ismi ona ihsan etti;</verse>
				<verse number="10">ta ki İsanın isminde bütün göktekiler ve yerdekiler ve yer altındakiler diz çöksün,</verse>
				<verse number="11">ve Baba Allahın izzeti için her dil İsa Mesih Rabdir diye ikrar etsin.</verse>
				<verse number="12">İmdi, ey sevgililerim, nasıl daima itaat ettinizse, şimdi de yalnız ben hazır iken olduğu gibi değil, ancak ben gaip iken daha çok ziyade korku ve titreme ile kendi kurtuluşunuzu başarın;</verse>
				<verse number="13">çünkü kendi rızası için sizde hem istemeği, hem işlemeği âmil olan Allahtır.</verse>
				<verse number="14">Her şeyi söylenmeden ve çekişmeden yapın,</verse>
				<verse number="15">ta ki, hayat sözünü sıkı tutarak, dünyada nurlar olarak, aralarında göründüğünüz iğri ve sapık neslin ortasında kusursuz ve saf, Allahın lekesiz çocukları olasınız;</verse>
				<verse number="16">ta ki, boş yere koşmadığım ve boş yere emek vermediğim Mesihin gününde bana övünecek şey olsun.</verse>
				<verse number="17">Fakat eğer imanınızın takdimesi ve hizmeti üzerine kurban edilirsem, sevinirim, ve hepinizle beraber sevinirim;</verse>
				<verse number="18">ve ayni surette siz de sevinin, ve benimle beraber sevinin.</verse>
				<verse number="19">Fakat Timoteosu yakında size göndermeği Rab İsada ümit ederim; ta ki, ben de sizin hakkınızdaki şeyleri bilerek gönlüm rahat olsun.</verse>
				<verse number="20">Çünkü hulûs ile ahvalinize bakacak ona benzer kimsem yoktur.</verse>
				<verse number="21">Çünkü hepsi Mesih İsanın şeylerini değil, kendi şeylerini arıyorlar.</verse>
				<verse number="22">Fakat onun denenmiş sadakatini, çocuk babaya hizmet eder gibi benimle beraber incilin terakkisi için hizmet ettiğini bilirsiniz.</verse>
				<verse number="23">İmdi halimin ne olacağını görünce, onu hemen göndermek ümidindeyim;</verse>
				<verse number="24">fakat benim kendimin de yakında geleceğime Rabde itimadım vardır.</verse>
				<verse number="25">Fakat sizin tarafınızdan gönderilmiş olup ihtiyacıma da hizmet etmiş olan kardeşim, emektaşım ve silâh arkadaşım Epafroditosu size göndermeği lüzumlu saydım;</verse>
				<verse number="26">çünkü hepinizi özlüyordu, ve hasta olduğunu işittiğinizden dolayı çok kederli idi;</verse>
				<verse number="27">gerçi ölüm derecesinde hasta oldu; ancak Allah ona, yalnız ona değil, fakat hüzün üzerine hüznüm olmasın diye, bana da merhamet etti.</verse>
				<verse number="28">İmdi onu tekrar görerek sevinesiniz, ve benim hüznüm azalsın diye, kendisini daha acele gönderdim.</verse>
				<verse number="29">İmdi bütün sevinçle onu Rabde kabul edin; ve bu gibilere itibar edin;</verse>
				<verse number="30">çünkü bana olan hizmetinizin noksanını tamamlasın diye, canını tehlikeye koyarak Mesihin işi için ölüme yaklaştı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VELHASIL kardeşlerim, Rabde sevinin. Size ayni şeyleri yazmak bana usanç vermez, fakat size emniyet verir.</verse>
				<verse number="2">Köpeklerden sakının, kötü işçilerden sakının, kesmeden sakının;</verse>
				<verse number="3">çünkü sünnetlilik, Allahın Ruhu ile ibadet eden, ve Mesih İsada övünen ve bedene güvenmiyenler, biziz;</verse>
				<verse number="4">vakıa ben bedene de güvenebilirdim; eğer başka biri bedene güvenmeyi düşünüyorsa, ben daha ziyade;</verse>
				<verse number="5">ben ki sekizinci günü sünnetli, İsrail cinsinden, Benyamin sıptından, İbranîlerden bir İbranî, şeriate göre Ferisi,</verse>
				<verse number="6">gayrete göre kiliseye eza eden, şeriatte olan salâha göre, kusursuzdum.</verse>
				<verse number="7">Fakat benim için kâr olan şeyleri Mesih için zarar saydım.</verse>
				<verse number="8">Evet, kendisi uğruna her şeyi zayettiğim Rabbim İsa Mesih bilgisinin yüksekliğinden ötürü, gerçekten her şeyi zarar sayıyorum, ve süprüntü sayıyorum, ta ki Mesihi kazanayım;</verse>
				<verse number="9">ve şeriatten olan kendi salâhım değil, fakat Mesih imanı ile Allahtan iman yolu ile salâhım olarak kendisinde bulunayım;</verse>
				<verse number="10">onun ölümünün suretini alarak onu ve onun kıyamının kudretini ve onun elemlerine iştiraki bileyim;</verse>
				<verse number="11">ta ki bir yolla ölülerden kıyama erişeyim.</verse>
				<verse number="12">Zaten almış, yahut zaten kemale ermiş değilim, fakat Mesih İsa tarafından tutulduğum şeye erişmek için arkasından koşuyorum.</verse>
				<verse number="13">Ey kardeşler, ben kendimi henüz erişmiş saymıyorum; fakat bir şey var, arkada olan şeyleri unutarak ve ileride olan şeylere uzanarak,</verse>
				<verse number="14">Mesih İsada Allahın yüksek davetinin mükafâtı için, hedefe doğru koşuyorum.</verse>
				<verse number="15">İmdi biz, kâmil olanlar, hepimiz bunu düşünelim; ve eğer bir şeyde başka suretle düşünürseniz, bunu da Allah size keşfedecektir.</verse>
				<verse number="16">Ancak eriştiğimiz ne ise, ayni kanunla yürüyelim.</verse>
				<verse number="17">Ey kardeşler, bana uyun, ve bizim size örnek olduğumuz gibi, böyle yürüyenlere dikkatle bakın.</verse>
				<verse number="18">Çünkü, haklarında çok defa size söylemiş olduğum, ve şimdi de ağlıyarak söylediğim bir çok yürüyenler vardır ki Mesihin haçının düşmanlarıdır.</verse>
				<verse number="19">Onların sonu helâktir, onların ilâhı karındır, ve izzetleri ayıplarındadır, dünya şeylerini düşünürler.</verse>
				<verse number="20">Çünkü vatanımız göklerdedir, oradan da Kurtarıcıyı, Rab İsa Mesihi, bekliyoruz;</verse>
				<verse number="21">o her şeyi kendisine tâbi kılmağa muktedir olan kendi tesirine göre, bizim hakir bedenimizin şeklini kendi izzetli bedeninin benzeyişine değiştirecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">İMDİ sevincim ve başımın tacı, özlediğim sevgili kardeşlerim, böylece Rabde sabit durun, sevgililer.</verse>
				<verse number="2">Rabde ayni şeyi düşünmeyi Evodiyaya rica ederim, ve Sintihiye rica ederim.</verse>
				<verse number="3">Evet, ey öz arkadaşım, sana da yalvarırım, kendilerine yardım et; çünkü o kadınlar benimle, ve Klemensle, ve isimleri hayat kitabında olan baki emektaşlarımla beraber incilde cehdettiler.</verse>
				<verse number="4">Rabde daima sevinin; tekrar diyeceğim: Sevinin.</verse>
				<verse number="5">Tatlılığınız bütün insanlara malûm olsun. Rab yakındır.</verse>
				<verse number="6">Hiç bir şeyde kaygı çekmeyin, fakat her şeyde istekleriniz, Allaha dua ve yalvarışla, şükranla bildirilsin.</verse>
				<verse number="7">Ve Allahın her anlayışın çok üstünde olan selâmeti Mesih İsada yüreklerinizi ve düşüncelerinizi muhafaza edecektir.</verse>
				<verse number="8">Velhasıl, ey kardeşler, hak olan ne varsa, muteber olan ne varsa, âdil olan ne varsa, saf olan ne varsa, sevimli olan ne varsa, hakkında iyi söylenen ne varsa, eğer bir fazilet ve eğer bir sitayiş varsa, onları düşünün.</verse>
				<verse number="9">Öğrendiğiniz ve kabul ettiğiniz ve işittiğiniz ve bende gördüğünüz şeyleri de işleyin, ve selâmet Allahı sizinle olacaktır.</verse>
				<verse number="10">Şimdi benim hakkımdaki düşüncenizi akıbet tazelettiğinizden dolayı Rabde büyük sevincim oldu; ve bu hususta da düşünüyordunuz, fakat fırsatınız yoktu.</verse>
				<verse number="11">Sözüm ihtiyaç hakkında değildir, çünkü ben bulunduğum hal içinde kanaatkâr olmağı öğrenmişimdir.</verse>
				<verse number="12">Yoksulluk çekmeği de bilirim, bollukta olmağı da bilirim; her şeyde ve bütün şeylerde, hem tok olmak, hem aç olmak, hem bollukta olmak, hem ihtiyaçta olmak sırrını öğrendim.</verse>
				<verse number="13">Beni kuvvetlendirende her şeyi yapabilirim.</verse>
				<verse number="14">Fakat benim sıkıntıma müşareket ettiğinize iyi ettiniz.</verse>
				<verse number="15">Ve, ey Filipililer, siz de bilirsiniz ki incilin başlangıcında Makedonyadan çıktığım zaman, vermek ve almak meselesinde yalnız sizden başka hiç bir kilise bana iştirak etmedi;</verse>
				<verse number="16">çünkü Selânikte iken de, ihtiyacım üzerine bir iki defa gönderdiniz.</verse>
				<verse number="17">Çünkü hediyeyi aramıyorum, fakat sizin hesabınıza çoğalan semereyi arıyorum.</verse>
				<verse number="18">Fakat her şeyim var ve bolluktayım; hoş rayihalı koku, Allaha hoş görünen makbul kurban olarak sizden gelen şeyleri Epafroditostan almış olup doluyum.</verse>
				<verse number="19">Ve Allahım her ihtiyacınızı kendi zenginliğine göre izzetle Mesih İsada dolduracaktır.</verse>
				<verse number="20">Babamız Allaha, ebetler ebedince izzet olsun. Amin.</verse>
				<verse number="21">Her mukaddese Mesih İsada selâm edin. Benimle olan kardeşler size selâm ederler.</verse>
				<verse number="22">Bütün mukaddesler, ve bilhassa Kayserin evinden olanlar size selâm ederler.</verse>
				<verse number="23">Rab İsa Mesihin inayeti ruhunuzla beraber olsun.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="51">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">ALLAHIN iradesile Mesih İsanın resulü Pavlus ve Timoteos kardeş,</verse>
				<verse number="2">Kolosede olan Mesihte mukaddes ve sadık kardeşlere: Babamız Allahtan size inayet ve selâmet olsun.</verse>
				<verse number="3">Mesih İsada imanınızı, ve size gelmiş olan incilin hakikat kelâmında evvelâ hakkında işittiğiniz göklerde sizin için saklı ümit sebebile,</verse>
				<verse number="4">bütün mukaddeslere olan muhabbetinizi işitmiş olarak sizin için daima dua ederek,</verse>
				<verse number="5">Rabbimiz İsa Mesihin Babası Allaha şükrediyoruz.</verse>
				<verse number="6">O incil bütün dünyada da olduğu gibi, işitmiş olduğunuz ve hakikatte Allahın inayetini bildiğiniz günden beri aranızda semere vermekte ve büyümektedir;</verse>
				<verse number="7">nitekim bizim tarafımızdan Mesihin sadık hizmetçisi olan sevgili hizmet arkadaşımız Epafrastan öğrendiniz;</verse>
				<verse number="8">o da sizin Ruhta sevginizi bize beyan etti.</verse>
				<verse number="9">Bundan dolayı işittiğimiz günden beri biz de sizin için dua ve niyaz etmekten geri durmuyoruz,</verse>
				<verse number="10">ta ki Rabbe lâyık surette yürüyesiniz diye, bütün rıza için her iyi işte semere vererek ve Allahın bilgisinde büyüyerek,</verse>
				<verse number="11">kendi izzetinin kudretine göre, her sabır ve tahammül için sevinçle bütün kudrette kuvvetlenerek,</verse>
				<verse number="12">nurda mukaddeslerin mirasına hissedar olmak üzre bize kifayet veren Babaya şükrederek onun iradesinin bilgisile ve bütün hikmet ve ruhanî anlayışla dolasınız;</verse>
				<verse number="13">o bizi karanlığın saltanatından kurtardı, ve kurtuluşumuz, günahlarımızın affi, kendisinde olan sevgili Oğlunun melekûtuna nakletti;</verse>
				<verse number="14">görünmez Allahın sureti, bütün hilkatin ilk doğanı odur;</verse>
				<verse number="15">çünkü göklerde ve yeryüzünde, görünen ve görünmiyen, gerek tahtlar, gerek hâkimiyetler,</verse>
				<verse number="16">gerek riyasetler, gerek hükûmetler, bütün şeyler onda yaratıldı; bütün şeyler onun vasıtası ile, ve onun için yaratılmıştır;</verse>
				<verse number="17">hepsinden evel olan kendisidir, ve bütün şeyler onda kaimdir.</verse>
				<verse number="18">Ve bedenin, yani, kilisenin başı kendisidir; her şeyde faik olan kendisi olsun diye, başlangıç ve ölülerden ilk doğan odur.</verse>
				<verse number="19">Çünkü bütün doluluğun onda mukim olmasına,</verse>
				<verse number="20">ve onun haçının kanı ile sulh etmiş olarak onun vasıtası ile gerek yeryüzünde olan şeyleri, gerek göklerde olan şeyleri, onun vasıtası ile bütün şeyleri kendisile barıştırmağa Baba razı oldu.</verse>
				<verse number="21">Ve siz bir vakitler fikrinizde ve kötü işlerinizde yabancılar ve düşmanlar olduğunuz halde,</verse>
				<verse number="22">fakat şimdi kendi et bedeninde ölüm vasıtası ile sizi o barıştırdı;</verse>
				<verse number="23">işitmiş olduğunuz ve gök altında olan bütün hilkate vâzedilen ve ben Pavlusun hizmetçisi olduğum incilin ümidinden kımıldanmıyarak, imanda temellenmiş ve sabit olarak devam ederseniz, sizi mukaddes ve lekesiz ve suçsuz olarak onun huzurunda arzedecektir.</verse>
				<verse number="24">Şimdi sizin için olan elemlerimde seviniyorum, ve Mesihin kendi bedeni olan kilise uğrundaki sıkıntılarından eksik olanları tarafımdan bedenimde tamamlıyorum;</verse>
				<verse number="25">Allahın kelâmını, devirlerden ve nesillerden saklanmış olan sırrı, tamamen söylemek üzre Allahın sizin için bana verilen tertibine göre, ben kilisenin hizmetçisi oldum;</verse>
				<verse number="26">fakat sır kendi mukaddeslerine şimdi izhar olundu; Milletler arasında bu sırrın izzetinin zenginliği ne olduğunu,</verse>
				<verse number="27">yani, izzet ümidi olan Mesihin sizde olduğunu, onlara bildirmeği Allah murat etti;</verse>
				<verse number="28">bunu da biz, her adamı Mesihte kâmil olarak arzedelim diye, her adama nasihat ve her adama bütün hikmetle öğreterek ilân ediyoruz;</verse>
				<verse number="29">bunun için de bende kudretle âmil olan onun işlemesine göre cehdederek emek veriyorum.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">ÇÜNKÜ sizin, ve Laodikyada bulunanların, ve bedence yüzümü görmemiş olanların hepsi için ne kadar büyük cehdim olduğunu bilmenizi isterim;</verse>
				<verse number="2">ta ki anlayış kemalinin bütün zenginliği için, Allahın sırrını,</verse>
				<verse number="3">yani, hikmetin ve bilginin bütün hazineleri kendisinde saklı olan Mesihi bilmek için, sevgide birleşmiş olarak yürekleri teselli olunsun.</verse>
				<verse number="4">Hiç kimse sizi kandırıcı sözlerle yanıltmasın diye, bunu söyliyorum.</verse>
				<verse number="5">Çünkü her ne kadar bedence gaip isem de, yine sizin intizamınızı, ve Mesihe olan imanınızın sebatını görüp, sevinerek ruhça sizinle beraberim.</verse>
				<verse number="6">İmdi Rab Mesih İsayı nasıl kabul ettinizse onda köklenmiş ve bina edilmiş olarak,</verse>
				<verse number="7">ve öğretildiğiniz gibi, imanla sabit kılınarak, şükranda artarak onda yürüyün.</verse>
				<verse number="8">Sakının, Mesihe göre değil, insanların ananesine, dünyanın iptidaîliğine göre, felsefe ve boş hile ile kimse sizi yağma etmesin;</verse>
				<verse number="9">çünkü Ülûhiyetin bütün doluluğu Mesihte bedenen mukimdir;</verse>
				<verse number="10">her riyasetin ve hükûmetin başı odur, ve kendisinde siz tamamlanmışsınızdır;</verse>
				<verse number="11">Mesih sünnetinde, et bedeninden soyunmakla, el ile yapılmıyan sünnetle onda sünnet edildiniz;</verse>
				<verse number="12">kendisile beraber vaftizde gömülmüş olarak, onu ölülerden kıyam ettiren Allahın işlemesine iman vasıtası ile, onunla beraber kıyam da ettiniz.</verse>
				<verse number="13">Ve siz suçlarınızla ve bedeninizin sünnetsizliği ile ölü iken, Allah bütün suçlarımızı bize bağışlamış olarak, sizi onunla beraber diriltti;</verse>
				<verse number="14">bize karşı olup emirlerle aleyhimizde olan ahitnameyi silmiş, ve onu haça mıhlamış olarak ortadan kaldırdı;</verse>
				<verse number="15">riyasetleri ve hükûmetleri üzerinden atarak onlara haçta muzaffer oldu, ve onları açıkça teşhir etti.</verse>
				<verse number="16">İmdi kimse size yemekte, yahut içmekte, yahut bayram, yahut yeni ay, yahut Sebt günü meselesinde hükmetmesin;</verse>
				<verse number="17">bunlar gelecek şeylerin gölgesidir, fakat beden Mesihindir.</verse>
				<verse number="18">İstiyerek alçak gönüllülük edip meleklere ibadet eden, görmüş olduğu şeylerde kalan, kendi cismanî aklı ile boş yere kabaran ve Başı sıkı tutmıyan bir kimse, sizi mükâfatınızdan mahrum etmesin.</verse>
				<verse number="19">O Baştan bütün beden, mafsallar ve bağlar vasıtası ile yardım olunarak, ve terkip edilerek Allahın verdiği büyümekle büyür.</verse>
				<verse number="20">Eğer Mesih ile beraber dünyanın unsurlarına öldünüzse, niçin dünyada yaşıyanlar gibi insanların öğretişlerine ve emirlerine göre:</verse>
				<verse number="21">Tutma, ve tatma, ve dokunma emirlerine tâbi kılınıyorsunuz?</verse>
				<verse number="22">Bunların hepsi kullanılışla zeval bulurlar.</verse>
				<verse number="23">Gerçi gönüllü ibadette ve alçak gönüllülükte ve bedene şiddette bunların hikmet sureti vardır; fakat bedenin doyurulmasına karşı hiç kıymetleri yoktur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">İMDİ eğer Mesih ile kıyam ettinizse, yukarıda olan şeyleri arayın; orada Mesih Allahın sağında oturmuştur.</verse>
				<verse number="2">Yeryüzünde olan şeyleri değil, yukarıda olan şeyleri düşünün.</verse>
				<verse number="3">Çünkü öldünüz, ve hayatınız Mesih ile beraber Allahta saklıdır.</verse>
				<verse number="4">Hayatımız olan Mesih, ne zaman izhar olunursa, o zaman siz de onunla beraber izzette izhar olunacaksınız.</verse>
				<verse number="5">İmdi yeryüzündeki azanızı, zinayı, pisliği, ihtirası, kötü arzuyu ve putperestlik olan tamakârlığı öldürün;</verse>
				<verse number="6">bunlardan dolayı Allahın gazabı itaatsizlik oğullarının üzerine geliyor;</verse>
				<verse number="7">bunlarda yaşadığınız zaman, siz de bir vakitler onlarda yürüdünüz;</verse>
				<verse number="8">fakat şimdi siz de gazabı, hiddeti, fenalığı, iftirayı, ağzınızdan edepsizce sözleri, hepsini bertaraf edin;</verse>
				<verse number="9">eski adamı, işlerile beraber, üzerinizden atmış,</verse>
				<verse number="10">ve kendini yaratanın suretine göre bilgi için tazelenen yeni adamı giyinmiş olduğunuzdan, birbirinize yalan söylemeyin;</verse>
				<verse number="11">orada Yunanlı ve Yahudi, sünnetlilik ve sünnetsizlik, barbar, İskit, kul, azatlı yoktur; fakat Mesih her şeydir ve her şeydedir.</verse>
				<verse number="12">İmdi birbirinize karşı sabrederek, ve eğer birinin başkasına karşı bir şikâyeti varsa, Rabbin size bağışladığı gibi böylece siz de biri obirine bağışlıyarak,</verse>
				<verse number="13">Allahın mukaddes ve sevgili seçilmiş olanları gibi, merhamet yüreğini, iyiliği, alçak gönüllülüğü, hilmi, tahammülü,</verse>
				<verse number="14">ve bunların hepsinin üzerine, kemalin bağı olan sevgiyi giyinin.</verse>
				<verse number="15">Mesihin selâmeti yüreklerinizde hakem olsun; buna da bir bedende davet edildiniz; ve şükrediciler olun.</verse>
				<verse number="16">Birbirinize mezmurlarla, ilâhilerle, ruhanî nağmelerle talim ve nasihat ederek, yüreklerinizde Allaha lûtufla terennüm ederek, Mesihin kelâmı sizde zenginlikle, bütün hikmetle dursun.</verse>
				<verse number="17">Ve sözde, yahut işte, her ne yaparsanız, hepsini Rab İsanın ismile ve onun vasıtası ile Baba Allaha şükrederek yapın.</verse>
				<verse number="18">Ey kadınlar, Rabde lâyık olduğu üzre, kocalarınıza tâbi olun.</verse>
				<verse number="19">Ey erkekler, karılarınızı sevin, ve onlara karşı acı muamele etmeyin.</verse>
				<verse number="20">Ey çocuklar, her şeyde ana babalarınıza itaat edin, çünkü bu Rabde makbuldür.</verse>
				<verse number="21">Ey babalar, cesaretten düşmesinler diye, çocuklarınızı incitmeyin.</verse>
				<verse number="22">Ey kullar, her şeyde bedene göre olan efendilerinize, göze görünür hizmetle, insanı hoşnut edenler gibi değil, fakat yürek sadeliğile, Rabden korkarak itaat edin;</verse>
				<verse number="23">Rabden miras mükâfatını alacağınızı bilerek,</verse>
				<verse number="24">her ne yaparsanız, insanlara değil, Rabbe yapar gibi candan işleyin; Rab Mesihe kulluk ediyorsunuz.</verse>
				<verse number="25">Çünkü haksızlık eden ettiği haksızlığı alacaktır; ve şahsa itibar yoktur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">EY efendiler, sizin de gökte bir Efendiniz olduğunu bilerek kullarınıza hak ve müsavi olanı eda edin.</verse>
				<verse number="2">Şükran ile duada uyanık durarak ona devam edin;</verse>
				<verse number="3">ayni zamanda bizim için de dua edin, ta ki uğrunda bağlanmış olduğum Mesih sırrını söylemek için,</verse>
				<verse number="4">Allah bize kelâmın kapısını açsın, ve bana söylemek lâzım olduğu gibi onu izhar edeyim.</verse>
				<verse number="5">Fırsatı satın alarak, dışarda olanlara karşı hikmetle yürüyün.</verse>
				<verse number="6">Her adama nasıl cevap vermek lâzımdır bilesiniz diye, sözünüz tuzla terbiye edilmiş olarak daima lûtufla olsun.</verse>
				<verse number="7">Rabde hizmet arkadaşım ve sadık hizmetçi ve sevgili kardeş Tihikos, bana ait olan bütün şeyleri size bildirecektir;</verse>
				<verse number="8">bize ait olan şeyleri bilesiniz, ve o yüreklerinizi teselli etsin diye, işte, bunun için kendisini,</verse>
				<verse number="9">sizden olan sadık ve sevgili kardeş Onisimos ile beraber gönderdim. Burada olan bütün şeyleri size bildireceklerdir.</verse>
				<verse number="10">Hapishane arkadaşım Aristarhos ve Barnabasın yeğeni Markos (bunun hakkında emirler aldınız, eğer yanınıza gelirse, kendisini kabul edin), ve Yustus denilen Yeşu size selâm ederler;</verse>
				<verse number="11">bunlar sünnetlilikten olanlardır; Allahın melekûtu için yalnız bunlar iş arkadaşlarımdırlar, ve onlar bana teselli oldular.</verse>
				<verse number="12">Allahın her muradında kâmil ve tamamen kani olarak durasınız diye, sizden olan, Mesih İsanın kulu Epafras, dualarında sizin için daima cehdetmekte olup size selâm eder.</verse>
				<verse number="13">Çünkü onun hakkında şehadet ederim ki Laodikyada olanlar için ve İerapoliste olanlar için ve sizin için büyük özleyişi vardır.</verse>
				<verse number="14">Sevgili hekim Luka, ve Dimas size selâm ederler.</verse>
				<verse number="15">Laodikyada olan kardeşlere, ve Nimfasa, ve onların evindeki kiliseye selâm edin.</verse>
				<verse number="16">Ve bu mektup aranızda okunduktan sonra, öyle yapın ki Laodikyalıların kilisesinde de okunsun, ve Laodikyadan olan mektubu siz de okuyasınız.</verse>
				<verse number="17">Ve Arhipposa: Rabde aldığın hizmeti tamamlamak için ona dikkat et, diye söyleyin.</verse>
				<verse number="18">Ben Pavlus, elimle selâm. Benim bağlarımı hatırlayın. İnayet sizinle olsun.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="52">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">PAVLUS ve Silvanus ve Timoteos, Baba Allahta ve Rab İsa Mesihte olan Selânikliler kilisesine: Size inayet ve selâmet olsun.</verse>
				<verse number="2">Dualarımızda sizi anarak, ve Allah ve Babamızın huzurunda iman işinizi,</verse>
				<verse number="3">ve sevgi emeğinizi ve Rabbimiz İsa Mesihte olan ümit sebatınızı hiç durmadan hatırlıyarak,</verse>
				<verse number="4">ey Allah tarafından sevilen kardeşler, sizin intihabınızı bilerek daima hepiniz için Allaha şükrediyoruz;</verse>
				<verse number="5">çünkü aranızda sizin için ne gibi adamlar olduğumuzu bildiğiniz gibi, incilimiz size yalnız sözle değil, fakat kudretle ve Ruhülkudüsle ve çok itimatla geldi.</verse>
				<verse number="6">Ve siz çok sıkıntı içinde Ruhülkudüsün sevincile sözü kabul etmiş olarak bize ve Rabbe uyanlar oldunuz;</verse>
				<verse number="7">şöyle ki siz Makedonyada ve Ahayada bütün iman edenlere örnek oldunuz.</verse>
				<verse number="8">Çünkü Rabbin sözü sizden yayıldı, Allaha olan imanınız yalnız Makedonya ve Ahayaya değil, fakat her yere varmıştır; şöyle ki bir şey söylemeğe ihtiyacımız yoktur.</verse>
				<verse number="9">Çünkü bizim hakkımızda, yanınıza girişimiz nasıl olduğunu,</verse>
				<verse number="10">ve ölülerden kıyam ettirdiği kendi Oğlunu, gelecek gazaptan bizi kurtaran İsayı, göklerden beklemek için, ve hay ve hakikî Allaha kulluk etmek için putlardan Allaha nasıl döndüğünüzü kendileri haber veriyorlar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">ÇÜNKÜ, ey kardeşler, yanınıza girişimizin boş olmadığını kendiniz bilirsiniz;</verse>
				<verse number="2">fakat önce Filipide bildiğiniz gibi, eziyet çekmiş ve hakaret görmüş olduğumuz halde, size Allahın incilini çok ceht ile söylemek üzre Allahımızdan cesaret aldık.</verse>
				<verse number="3">Çünkü teşvikimiz ne yanlışlıktan, ne murdarlıktandır, ne de hile iledir;</verse>
				<verse number="4">fakat Allah tarafından incil ile emniyet edilmeğe lâyık görüldüğümüz gibi, insanları değil, fakat yüreklerimizi imtihan eden Allahı razı etmek için böyle söyliyoruz.</verse>
				<verse number="5">Çünkü bildiğiniz gibi, hiç bir vakit yaltaklanma sözünde ve tamakârlık vesilesinde bulunmadık; Allah şahittir.</verse>
				<verse number="6">Biz Mesihin resulleri olarak yük olmağa muktedir iken, insanlardan, ne sizden ne de başkalarından, izzet aramadık;</verse>
				<verse number="7">fakat aranızda dadı kendi çocuklarını kayırdığı gibi, mülâyim olduk;</verse>
				<verse number="8">böylece sizi özliyen bizler size yalnız Allahın incilini değil, fakat kendi canlarımızı da vermeğe razı idik; çünkü sevgilimiz olmuştunuz.</verse>
				<verse number="9">Çünkü, ey kardeşler, emeğimizi ve zahmetimizi hatırlarsınız; sizden birine yük olmıyalım diye, gece ve gündüz işliyerek size Allahın incilini vâzettik.</verse>
				<verse number="10">İman eden sizlere karşı nasıl kudsiyetle ve doğrulukla ve kusursuzca olduğumuza siz şahitsiniz, Allah da şahittir;</verse>
				<verse number="11">nitekim sizi kendi melekûtuna ve izzetine çağıran Allaha lâyık surette yürümeniz için sizi teşvik ve teselli ederek ve şehadet eyliyerek,</verse>
				<verse number="12">her birinizle, baba kendi çocukları ile olduğu gibi, muamele ettiğimizi bilirsiniz.</verse>
				<verse number="13">Ve bunun için biz de durmadan Allaha şükrederiz ki Allahtan olan haber sözünü bizden aldığınız zaman, onu insanların sözü olarak değil, fakat gerçekten olduğu gibi, Allahın sözü olarak kabul ettiniz; o da iman eden sizlerde âmil oluyor.</verse>
				<verse number="14">Çünkü, ey kardeşler, siz Yahudiyede Mesih İsada bulunan Allahın kiliselerine uyanlar oldunuz; çünkü siz de millettaşlarınızdan, onların Yahudilerden çektikleri gibi, ayni şeyleri çektiniz;</verse>
				<verse number="15">o Yahudiler ki Rab İsayı ve peygamberleri öldürdüler, ve bizi kovdular, ve Allahı razı etmeyip bütün insanlara muhaliftirler;</verse>
				<verse number="16">daima kendi günahlarını doldurmak üzre bizi kurtulmaları için Milletlere söylemekten menederler. Fakat onların üzerine son derece gazap erişti.</verse>
				<verse number="17">Fakat biz, ey kardeşler, kısa bir müddet için gönülde değil, fakat yüzde sizden mahrum olarak, büyük arzu ile yüzünüzü görmeğe daha ziyade gayret ettik;</verse>
				<verse number="18">çünkü biz, ben Pavlus bir kaç defa, yanınıza gelmek istedik, ve Şeytan bize mani oldu.</verse>
				<verse number="19">Çünkü ümidimiz, yahut sevincimiz, yahut övünme tacımız nedir? Evet, Rabbimiz İsanın huzurunda, onun gelişinde siz değil misiniz?</verse>
				<verse number="20">Çünkü izzetimiz ve sevincimiz sizsiniz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">BUNUN için artık dayanamıyarak Atinada yalnız bırakılmağa razı olduk,</verse>
				<verse number="2">ve sizi sabit kılmak ve imanınız hakkında teselli etmek için Mesihin incilinde Allahın hizmetçisi, kardeşimiz Timoteosu gönderdik,</verse>
				<verse number="3">ta ki bu sıkıntılarda hiç kimse sarsılmasın; çünkü bunun için tayin olunduğumuzu siz kendiniz bilirsiniz.</verse>
				<verse number="4">Çünkü sıkıntı çekeceğimizi yanınızda iken önceden size söyledik, nitekim malûmunuz olduğu üzre de vaki oldu.</verse>
				<verse number="5">Bu sebeple ben de artık dayanamıyarak, acaba iğva edici sizi bir suretle imtihan etti mi? ve emeğimiz boşa gitti mi? diye, imanınızı bilmek için gönderdim.</verse>
				<verse number="6">Fakat Timoteos şimdi sizden bize gelip imanınızı ve sevginizi, ve biz sizi görmeği özlediğimiz gibi bizi özliyerek, daima bizi hayırla andığınızı bize müjdeleyince,</verse>
				<verse number="7">ey kardeşler, bundan dolayı sizin hakkınızda, bütün zaruret ve sıkıntımız içinde imanınızla teselli olunduk;</verse>
				<verse number="8">çünkü şimdi siz Rabde sabit durursanız, biz yaşarız.</verse>
				<verse number="9">Çünkü Allahımızın huzurunda sizin için sevindiğimiz bütün sevince karşı, sizin hakkınızda Allaha ne şükran ödiyebiliriz?</verse>
				<verse number="10">Sizin yüzünüzü görmek ve imanınızın eksiklerini tamamlamak için gece ve gündüz ziyadesile niyaz ediyoruz.</verse>
				<verse number="11">İmdi Allah ve Babamız kendisi ve Rabbimiz İsa yolumuzu tarafınıza doğrultsun;</verse>
				<verse number="12">ve bizim size sevgimiz olduğu gibi, birbirinize ve bütün insanlara sevgide Rab sizi büyütsün ve artırsın;</verse>
				<verse number="13">ta ki Rabbimiz İsanın bütün mukaddeslerile beraber gelişinde, Allah ve Babamızın huzurunda yüreklerinizi kudsiyette kusursuz sabit kılsın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">VELHASIL, ey kardeşler, size nasıl yürümek ve Allahı razı etmek lâzım olduğunu bizden aldığınız gibi — nasıl ki yürümektesiniz — bunda daha ziyade artmanızı Rab İsada sizden rica eder ve teşvik ederiz.</verse>
				<verse number="2">Çünkü Rab İsa tarafından ne tenbihler verdiğimizi bilirsiniz.</verse>
				<verse number="3">Çünkü, Allahın iradesi şudur, sizin takdis olunmanız, zinadan çekinmeniz,</verse>
				<verse number="4">Allahı bilmiyen Milletler gibi şehvet ihtirasında değil,</verse>
				<verse number="5">içinizden her birinin kudsiyet ve itibarda kendi bedenine sahip olmağı bilmesi, ve işte kendi kardeşine tecavüz ve gaddarlık etmemesidir;</verse>
				<verse number="6">çünkü, önceden size dediğimiz ve şehadet ettiğimiz gibi, bütün bu şeyler hakkında Rab intikam alıcıdır.</verse>
				<verse number="7">Çünkü Allah bizi pisliğe değil, fakat takdiste çağırdı.</verse>
				<verse number="8">İmdi reddeden, insanı değil, ancak size kendi Ruhülkudüsünü veren Allahı reddeder.</verse>
				<verse number="9">Fakat kardeş sevgisi hakkında birinin size yazmasına ihtiyacınız yoktur; çünkü birbirinizi sevmek için siz kendiniz Allah tarafından öğretilmişsinizdir;</verse>
				<verse number="10">çünkü bütün Makedonyada olan kardeşlerin hepsine bunu yapıyorsunuz. Fakat, ey kardeşler, bunda daha ziyade artasınız,</verse>
				<verse number="11">ve size tenbih ettiğimiz gibi sükûnetli olmağa, ve kendi işlerinizi yapıp ellerinizle işlemeğe gayret edesiniz diye, sizi teşvik ediyoruz;</verse>
				<verse number="12">ta ki dışarda olanlara karşı iyi surette yürüyesiniz, ve bir şeye muhtaç olmıyasınız.</verse>
				<verse number="13">Ey kardeşler, ümidi olmıyan başkaları gibi mahzun olmıyasınız diye, uyuyanlar hakkında cahil kalmanızı istemiyoruz.</verse>
				<verse number="14">Çünkü, İsanın öldüğüne ve kıyam ettiğine iman edersek, böylece Allah İsada uyuyanları onunla beraber getirecektir.</verse>
				<verse number="15">Çünkü bunu size Rabbin sözü ile diyoruz; biz yaşamakta olanlar, Rabbin gelişine kadar bırakılmış olanlar, uyuyanların önüne asla geçmiyeceğiz.</verse>
				<verse number="16">Çünkü Rab kendisi yüksek nida ile, baş meleğin sedası ile ve Allahın borusu ile gökten inecek; ve önce Mesihte ölüler kıyam edeceklerdir;</verse>
				<verse number="17">ondan sonra biz yaşamakta olanlar, bırakılmış olanlar, onlarla birlikte Rabbi havada karşılamak için bulutlarda alınıp götürüleceğiz; ve böylece daima Rab ile beraber olacağız.</verse>
				<verse number="18">İmdi bu sözlerle birbirinizi teselli edin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">FAKAT, ey kardeşler, vakitler ve anlar hakkında size yazılmasına ihtiyacınız yoktur.</verse>
				<verse number="2">Çünkü, kendiniz sıhhatle bilirsiniz ki Rabbin günü, gece hırsız nasıl gelirse, öyle gelir.</verse>
				<verse number="3">Selâmet ve emniyet dedikleri zaman, gebe kadına ağrı geldiği gibi, onlara anî helâk gelecektir; ve asla kurtulmıyacaklardır.</verse>
				<verse number="4">Fakat siz, ey kardeşler, karanlıkta değilsiniz ki gün hırsız gibi sizi bassın;</verse>
				<verse number="5">çünkü siz hepiniz nur oğulları ve gündüz oğullarısınız; geceden ve karanlıktan değiliz;</verse>
				<verse number="6">imdi öyle ise, başkaları gibi uyumıyalım; fakat uyanık duralım ve ayık olalım.</verse>
				<verse number="7">Çünkü uyuyanlar geceleyin uyurlar; ve sarhoş olanlar geceleyin sarhoş olurlar.</verse>
				<verse number="8">Fakat biz gündüzden olduğumuz için, iman ve sevgi zırhını, ve miğfer olarak kurtuluş ümidini giyip ayık olalım.</verse>
				<verse number="9">Çünkü Allah bizi gazap için değil, fakat Rabbimiz İsa Mesih vasıtası ile kurtuluşa nail olmak için tayin etti;</verse>
				<verse number="10">o bizim uğrumuzda öldü, ta ki gerek uyanık, gerek uykuda olursak, onunla birlikte yaşıyalım.</verse>
				<verse number="11">Bunun için, yapmakta olduğunuz gibi, birbirinizi teselli edin ve birbirinizi bina edin.</verse>
				<verse number="12">Fakat, ey kardeşler, aranızda çalışanları, ve Rabde size reislik edenleri, ve size nasihat edenleri tanımanızı sizden rica ederiz;</verse>
				<verse number="13">ve onların işinden ötürü, ziyadesile severek kendilerine hürmet edin. Kendi aranızda selâmet üzre olun.</verse>
				<verse number="14">Ve, ey kardeşler, sizi buna teşvik ederiz, nizamsızlara nasihat edin, yüreksizleri teselli edin, zayıflara destek olun, bütün insanlara karşı tahammül edin.</verse>
				<verse number="15">Kimse fenalığa karşı birine fenalıkla ödemesin diye, dikkat edin; fakat birbiriniz hakkında ve bütün insanlar hakkında daima iyiliğin ardınca gidin.</verse>
				<verse number="16">Daima sevinin;</verse>
				<verse number="17">durmadan dua edin;</verse>
				<verse number="18">her şeyde şükredin; çünkü Mesih İsada sizin için Allahın iradesi budur.</verse>
				<verse number="19">Ruhu söndürmeyin;</verse>
				<verse number="20">peygamberlikleri hor görmeyin;</verse>
				<verse number="21">her şeyi temyiz edin; iyi olanı sıkı tutun;</verse>
				<verse number="22">her çeşit fenalıktan çekinin.</verse>
				<verse number="23">Ve selâmet Allahı sizi tamamile kendisi takdis etsin; ve Rabbimiz İsa Mesihin gelişinde bütün ruhunuz ve canınız ve bedeniniz kusursuzca hıfzolunsun.</verse>
				<verse number="24">Sizi çağıran sadıktır, ve o yapacaktır.</verse>
				<verse number="25">Ey kardeşlerim, bizim için dua edin.</verse>
				<verse number="26">Bütün kardeşlere mukaddes öpüşle selâm edin.</verse>
				<verse number="27">Bu mektup bütün kardeşlere okunsun diye, size Rabbin hakkı için rica ederim.</verse>
				<verse number="28">Rabbimiz İsa Mesihin inayeti sizinle beraber olsun.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="53">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">PAVLUS, ve Silvanus, ve Timoteos, Babamız Allah ve Rab İsa Mesihte olan Selânikliler kilisesine:</verse>
				<verse number="2">Baba Allah ve Rab İsa Mesihten size inayet ve selâmet olsun.</verse>
				<verse number="3">Ey kardeşler, sizin hakkınızda, lâyık olduğu üzre, daima Allaha şükretmeğe borçluyuz, çünkü imanınız ziyadesile büyüyor ve hepinizden her birinin yekdiğerine olan sevgisi çoğalıyor;</verse>
				<verse number="4">şöyle ki biz kendimiz, bütün ezalarınızda ve çekmekte olduğunuz sıkıntılardaki sabrınız ve imanınızdan dolayı, Allahın kiliselerinde sizinle övünüyoruz;</verse>
				<verse number="5">bu, Allahın âdil hükmünün alâmetidir; ta ki uğrunda sıkıntı çektiğiniz Allahın melekûtuna lâyık sayılasınız.</verse>
				<verse number="6">Allahı bilmiyenlerden ve Rabbimiz İsanın inciline itaat etmiyenlerden intikam alarak Rab İsanın,</verse>
				<verse number="7">kuvvetinin meleklerile ateş alevinde gökten zuhurunda,</verse>
				<verse number="8">sizi sıkıştıranlara sıkıntı ile, ve size, sıkıntı çekenlere, bizimle beraber rahatla ödemek Allah indinde doğrudur.</verse>
				<verse number="9">O günde kendi mukaddeslerinde taziz edilmek, ve bütün iman edenlerde hayret olunmak için geldiği zaman,</verse>
				<verse number="10">onlar Rabbin yüzünden ve kudretinin izzetinden ebedî helâk cezasını çekeceklerdir; çünkü size olan şehadetimize iman edildi.</verse>
				<verse number="11">Bundan dolayı Allahımız sizi davete lâyık saysın, ve Allahımızın ve Rab İsa Mesihin inayetine göre, Rabbimiz İsanın ismi sizde taziz olunması ve sizin kendisinde taziz olunmanız için,</verse>
				<verse number="12">her iyilik rızasını ve iman işini kudretle tamamlasın diye, sizin için daima dua ediyoruz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">İMDİ, ey kardeşler, Rabbimiz İsa Mesihin gelişi ve birlikte kendisine toplanmamız hakkında, gerek ruhla, gerek sözle,</verse>
				<verse number="2">gerek bizden imiş gibi mektupla, Rabbin günü hemen hazırmış gibi fikirde çabuk sarsılmamanızı ve şaşırmamanızı sizden rica ederiz.</verse>
				<verse number="3">Hiç bir suretle kimse sizi aldatmasın;</verse>
				<verse number="4">çünkü önce irtidat gelmedikçe, ve Allah denilen, yahut ibadet edilen her şeye karşı duran, ve Allahın mabedinde oturup kendisinin Allah olduğunu göstermek suretile kendisini yükselten fesat adamı, helâk oğlu, izhar olunmadıkça, o gün gelmez.</verse>
				<verse number="5">Daha yanınızda iken bu şeyleri size söylediğimi hatırlamıyor musunuz?</verse>
				<verse number="6">Kendi vaktinde izhar olunması için, şimdi mani olan şeyi bilirsiniz.</verse>
				<verse number="7">Çünkü zaten fesat sırrı işliyor; ancak ortadan kaldırılıncıya kadar mani olan var.</verse>
				<verse number="8">Ve Rab İsanın ağzının soluğu ile öldüreceği ve kendi gelişinin izharı ile iptal edeceği fasit o zaman izhar olunacaktır ki,</verse>
				<verse number="9">onun gelişi bütün kudretle ve alâmetlerle ve yalan hârikalarla, ve helâk olanlar için haksızlığın her hilesile Şeytanın işlemesine göredir;</verse>
				<verse number="10">çünkü onlar kendilerinin kurtulması için hakikat sevgisini kabul etmediler.</verse>
				<verse number="11">Ve bundan dolayı yalana iman etmeleri için Allah onlara dalâlet işlemesini gönderiyor;</verse>
				<verse number="12">ta ki hakikate iman etmemiş, fakat haksızlığa rıza göstermiş olanların hepsine hükmolunsun.</verse>
				<verse number="13">Fakat, ey Rab tarafından sevilen kardeşler, biz sizin için daima Allaha şükretmeğe borçluyuz; çünkü Allah, Ruhun takdisinde ve hakikata olan imanda kurtuluş için sizi başlangıçtan seçti;</verse>
				<verse number="14">bizim incilimiz vasıtası ile sizi buna çağırdı; ta ki Rabbimiz İsa Mesihin izzetine nail olasınız.</verse>
				<verse number="15">İmdi öyle ise, ey kardeşler, sabit durun, ve gerek sözle, gerek mektubumuzla öğretildiğiniz talimatı tutun.</verse>
				<verse number="16">Ve Rabbimiz İsa Mesih kendisi ve bizi sevmiş olan ve inayetle ebedî teselli ve iyi ümit vermiş olan Babamız Allah</verse>
				<verse number="17">yüreklerinizi teselli etsin, ve sizi her iyi iş ve sözde pekiştirsin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VELHASIL, ey kardeşler, Rabbin sözü, sizde olduğu gibi, ilerilesin ve taziz edilsin,</verse>
				<verse number="2">ve aksi ve kötü adamlardan kurtulalım diye, bizim için dua edin; çünkü hepsinin imanı yoktur.</verse>
				<verse number="3">Fakat Rab sadıktır, o sizi pekiştirecek, ve şerirden koruyacaktır.</verse>
				<verse number="4">Ve sizin hakkınızda tenbih ettiğimiz şeyleri yapmakta olduğunuza, ve yapacağınıza dair Rabde itimadımız vardır.</verse>
				<verse number="5">Ve Rab yüreklerinizi Allah sevgisine ve Mesihin sabrına yüneltsin.</verse>
				<verse number="6">İmdi, ey kardeşler, bizden kabul ettikleri talime göre değil, nizamsızca yürüyen her kardeşten çekinmenizi Rab İsa Mesihin ismile size tenbih ederiz.</verse>
				<verse number="7">Çünkü nasıl bize uymak lâzım olduğunu kendiniz bilirsiniz; çünkü aranızda nizamsız muamele etmedik;</verse>
				<verse number="8">ve meccanen kimseden ekmek yemedik, fakat birinize ağırlık olmamak için gece gündüz emek ve zahmetle işlemekte idik;</verse>
				<verse number="9">salâhiyetimiz olmadığından değil, fakat bize uyasınız diye, kendimizi size örnek vermek içindi.</verse>
				<verse number="10">Çünkü yanınızda olduğumuz zaman: Bir kimse işlemek istemezse, yemek de yemesin, diye tenbih ederdik.</verse>
				<verse number="11">Çünkü aranızda bazı nizamsız yürüyenler, bir şey işlemiyenler, fakat başkasının işine karışanlar hakkında işitiyoruz.</verse>
				<verse number="12">Ve böylelere sükûnetle işliyerek kendi ekmeklerini yesinler diye, Rab İsa Mesihte tenbih, ve onları teşvik ederiz.</verse>
				<verse number="13">Fakat, ey kardeşler, siz iyilik etmekten yorulmayın.</verse>
				<verse number="14">Fakat eğer bir kimse bu mektup vasıtası ile olan sözümüze itaat etmezse, utansın diye, onunla arkadaşlık etmemek üzre ona nişan koyun.</verse>
				<verse number="15">Ve düşman gibi saymayın, fakat kardeş gibi nasihat edin.</verse>
				<verse number="16">Ve selâmet Rabbi her vakitte, her veçhile, kendisi size selâmet versin. Rab hepinizle beraber olsun.</verse>
				<verse number="17">Ben Pavlus kendi elimle selâm; her mektupta alâmet budur; böyle yazarım.</verse>
				<verse number="18">Rabbimiz İsa Mesihin inayeti hepinizle beraber olsun.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="54">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">KURTARICIMIZ Allahın ve ümidimiz olan Mesih İsanın emrine göre Mesih İsanın resulü Pavlus,</verse>
				<verse number="2">imanda öz oğluma, Timoteosa: Baba Allahtan ve Rabbimiz Mesih İsadan inayet, merhamet ve selâmet olsun.</verse>
				<verse number="3">Ben Makedonyaya giderken, farklı talim öğretmemeği, imanda olan Allah işini idareden ziyade,</verse>
				<verse number="4">mubahaselere sebep olan masallara ve nihayetsiz nesepnamelere kulak asmamağı bazılarına tenbih edesin diye, Efesosta kalmağa seni teşvik ettiğim gibi, şimdi de ediyorum.</verse>
				<verse number="5">Fakat tenbihin gayesi temiz yürekten ve iyi vicdandan ve riyasız imandan olan sevgidir;</verse>
				<verse number="6">bazıları bunlardan sapmış olup ne söyledikleri şeyleri, ne de neler hakkında iddia ettiklerini anlamadıkları halde,</verse>
				<verse number="7">şeriat muallimleri olmak istiyerek boş sözlere döndüler.</verse>
				<verse number="8">Fakat, şeriatin salih için değil, ancak fasitler ve nizamsızlar,</verse>
				<verse number="9">hürmetsizler ve günahkârlar, mukaddes olmıyanlar ve murdarlar, baba ve ana katilleri, adam öldürenler,</verse>
				<verse number="10">zaniler, lutîler, insan hırsızları, yalancılar, yalan yere yemin edenler için, ve sağlam öğretişe muhalif başka bir şey varsa, onun için konulduğunu bilerek, bir kimse onu meşru bir surette kullanırsa, şeriatin iyi olduğunu biliriz;</verse>
				<verse number="11">bana emanet edilen mubarek Allahın izzetinin inciline göre böyledir.</verse>
				<verse number="12">Beni kuvvetlendirmiş olan Rabbimiz Mesih İsaya şükrederim; çünkü evvelâ küfür ve eza edici ve muzır olduğum halde, kendi hizmetine koyarak beni sadık saydı;</verse>
				<verse number="13">fakat merhamete nail oldum, çünkü bilmiyerek imansızlıkta yaptım;</verse>
				<verse number="14">ve Mesih İsada olan iman ve sevgi ile Rabbimizin inayeti ziyadesile çoğaldı.</verse>
				<verse number="15">Mesih İsa günahkârları kurtarmak için dünyaya geldi, sözü sadıktır, ve her veçhile kabule lâyıktır; onlardan birincisi benim;</verse>
				<verse number="16">ancak bundan dolayı merhamete nail oldum, ta ki ebedî hayat için kendisine iman edecek olanların nümunesi olmak üzre, Mesih İsa önce bende bütün tahammülünü göstersin.</verse>
				<verse number="17">İmdi devirlerin Kıralına, zeval bulmaz, göze görünmez, tek Allaha ebetler ebedince hürmet ve izzet olsun. Amin.</verse>
				<verse number="18">Ey oğlum Timoteos, senin hakkında evelce olan peygamberliklere göre, bu tenbihi sana teslim ediyorum, ta ki onlarla iyi cenge cehdedesin;</verse>
				<verse number="19">imanın ve iyi vicdanın olsun; bazıları iyi vicdanı reddedip iman hususunda battılar;</verse>
				<verse number="20">İmeneos ve İskender bunlardandır; kendilerine küfretmemek öğretilsin diye, onları Şeytana teslim ettim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">İMDİ her şeyden evel şuna teşvik ederim: Bütün dindarlık ve vekarla âsude ve sükûnetli bir ömür geçirmemiz için bütün insanlar,</verse>
				<verse number="2">kırallar ve yüksek mevkide olanların hepsi hakkında niyazlar, dualar, şefaatler, şükürler edilsin.</verse>
				<verse number="3">Kurtarıcımız Allahın indinde bu iyi ve makbuldür;</verse>
				<verse number="4">o istiyor ki bütün insanlar kurtulsunlar, ve hakikat bilgisine gelsinler.</verse>
				<verse number="5">Çünkü bir Allah ve Allah ile insanlar arasında bir meyancı vardır;</verse>
				<verse number="6">insan olup cümle için kendisini fidye vermiş olan Mesih İsadır; şehadeti kendi vakitlerinde verilecekti;</verse>
				<verse number="7">bu şehadete vaiz ve resul olarak (hakikati söyliyorum, yalan söylemiyorum), imanda ve hakikatte Milletlerin muallimi olarak ben tayin olundum.</verse>
				<verse number="8">İmdi isterim ki erkekler her yerde tahir eller kaldırarak gazapsız ve nizasız dua etsinler.</verse>
				<verse number="9">Ayni suretle kadınlar, saç örgüleri, ve altın yahut inciler yahut çok pahalı libasla değil, sade kıyafette, hicap ve vekar ile,</verse>
				<verse number="10">ve (takva sahibi olduğunu iddia eden kadınlara yakışır surette) iyi işlerle kendilerini tezyin etsinler.</verse>
				<verse number="11">Kadın tam tabiiyetle sessizce olarak öğrensin.</verse>
				<verse number="12">Fakat kadının öğretmesine, ve erkeğe hâkim olmasına izin vermem, ancak sükûtte olsun.</verse>
				<verse number="13">Çünkü önce Âdem, sonra Havva yaratıldı;</verse>
				<verse number="14">ve Âdem aldanmadı, fakat kadın aldanarak suça düştü;</verse>
				<verse number="15">fakat iman ve sevgi ve takdiste vekar ile dururlarsa, çocuk doğurması ile kurtulacaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">BU kelâm sadıktır: Eğer bir adam nazırlık isterse, iyi bir iş arzu eder.</verse>
				<verse number="2">İmdi nazır olacak adam için gerektir ki, kusursuz, bir kadın kocası, temkinli, akıllı, intizam sahibi, misafirperver, öğretmeğe kabiliyetli,</verse>
				<verse number="3">şaraba meyyal değil, vurucu değil; fakat mülâyim, kavgacı değil, para sevmiyen,</verse>
				<verse number="4">çocukları vekarları tam olarak itaat ettirip kendi evine iyi reislik eden bir adam olsun;</verse>
				<verse number="5">(ve bir kimse kendi evini idare etmeği bilmezse, Allahın kilisesini nasıl kayırır?)</verse>
				<verse number="6">kibirlenerek İblisin hükmüne düşmemesi için dinde müptedi olmaması,</verse>
				<verse number="7">ve siteme ve İblisin tuzağına düşmemesi için dışarda olanlar tarafından kendisine iyi şehadet edilmesi de lâzımdır.</verse>
				<verse number="8">Ayni suretle şemmaslar, iki sözlü, çok şaraba meyyal, yakışıksız kazanca haris değil,</verse>
				<verse number="9">temiz vicdanda iman sırrına sahip olarak vekarlı olsunlar.</verse>
				<verse number="10">Ve bunlar önce tecrübe edilsinler; kusursuz iseler, sonra şemmaslık etsinler.</verse>
				<verse number="11">Ayni suretle kadınlar da iftiracı değil, vekarlı, ayık, her şeyde sadık olsunlar.</verse>
				<verse number="12">Şemmaslar bir kadın kocası, çocuklarına ve kendi evlerine iyi reislik eden adamlar olsunlar.</verse>
				<verse number="13">Çünkü iyi şemmaslık etmiş olanlar kendileri için iyi bir mevki, ve Mesih İsada olan imanda çok cesaret kazanırlar.</verse>
				<verse number="14">Bu şeyleri sana yakında yanına gelmeği ümit ederek yazıyorum;</verse>
				<verse number="15">fakat eğer gecikirsem, hakikatin direği ve esası, hay Allahın kilisesi olan Allahın evinde nasıl hareket etmek lâzım olduğunu bilesin diye, yazıyorum.</verse>
				<verse number="16">Ve takvanın sırrı büyük olduğu inkâr edilemez: O, bedende izhar olundu, Ruhta tasdik olundu, Meleklere göründü, Milletlerde vâzolundu, Dünyada iman edildi, İzzetle yukarı alındı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">FAKAT Ruh açıkça diyor ki sonraki vakitlerde bazıları imandan irtidat edip aldatıcı ruhları ve cinlerin öğretişlerini dinliyecekler,</verse>
				<verse number="2">yalan söyliyenlerin ikiyüzlülüğü ile vicdanları dağlanacak,</verse>
				<verse number="3">evlenmeği menedecekler, iman edip hakikati bilenler tarafından şükürle kabul olunmak üzre Allahın yarattığı yiyeceklerden çekinmeği emredeceklerdir.</verse>
				<verse number="4">Çünkü Allahın her mahlûku iyidir, ve eğer şükürle kabul olunursa, hiç bir şey reddolunmamalıdır;</verse>
				<verse number="5">çünkü Allahın sözü ve dua ile takdis olunur.</verse>
				<verse number="6">Bu şeyleri kardeşlere hatırlatmakla imanın, ve ardınca gittiğin iyi talimatın sözlerile beslenmiş olarak Mesih İsanın iyi bir hizmetçisi olursun;</verse>
				<verse number="7">fakat murdar ve kocakarı masallarını reddet; ve kendini takvaya idman et;</verse>
				<verse number="8">çünkü bedence idman az faidelidir; fakat takva şimdiki ve gelecek hayatın vadine malik olarak her şey için faidelidir.</verse>
				<verse number="9">Bu söz sadık ve her veçhile kabule lâyıktır.</verse>
				<verse number="10">Çünkü bunun için emek veriyor ve cehdediyoruz; zira bütün insanların, bilhassa iman edenlerin Kurtarıcısı olan hay Allaha ümit etmişizdir.</verse>
				<verse number="11">Bu şeyleri tenbih et ve öğret.</verse>
				<verse number="12">Senin gençliğini kimse hor görmesin, fakat sözde, yaşayışta, sevgide, imanda, iffette, iman edenlere örnek ol.</verse>
				<verse number="13">Ben gelinciye kadar okumağa, teşvike ve öğretmeğe çalış.</verse>
				<verse number="14">Peygamberlikle ve ihtiyarlar heyetinin el komaları ile sana verilmiş olan sendeki mevhibeyi ihmal etme.</verse>
				<verse number="15">Bu şeylerde gayretli ol; senin terakkin cümlesine zahir olmak için bunlara kendini ver.</verse>
				<verse number="16">Kendine ve öğretişine dikkat et. Onlarda devam et; çünkü bunu yapmakla hem kendini, hem seni dinliyenleri kurtaracaksın.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">İHTİYAR adamı azarlama, fakat baba gibi, gençleri kardeşler gibi,</verse>
				<verse number="2">yaşlı kadınları analar gibi, genç kadınları tam iffetle kızkardeşler gibi teşvik et.</verse>
				<verse number="3">Gerçekten dul olan dul kadınlara hürmet et.</verse>
				<verse number="4">Fakat bir dul kadının çocukları yahut torunları varsa, onlar evvelâ kendi evlerine takva göstermeği, ve kendi atalarına karşılık ödemeği öğrensinler; çünkü Allahın indinde bu makbuldür.</verse>
				<verse number="5">Fakat gerçekten dul ve yalnız kalmış olan, ümidini Allaha bağlamıştır, ve gece gündüz niyazlara ve dualara devam eder.</verse>
				<verse number="6">Fakat kendini zevke veren kadın hayatta iken ölmüştür.</verse>
				<verse number="7">Ve kusursuz olmaları için bu şeyleri tenbih et.</verse>
				<verse number="8">Fakat eğer biri, kendininkilere, ve bilhassa evi halkına bakmazsa, imanı inkâr etmiştir, ve imansızdan fenadır.</verse>
				<verse number="9">İyi işler için hakkında şehadet olunan, bir erkeğin karısı olup altmış yaşından aşağı olmıyan dul kadın,</verse>
				<verse number="10">eğer çocuklar büyütmüş, eğer misafir kabul etmiş, eğer mukaddeslerin ayaklarını yıkamış, eğer sıkıntıda olanlara yardım etmiş, eğer her iyi işin ardınca gitmişse, kaydolunsun.</verse>
				<verse number="11">Fakat daha genç dul kadınları reddet, çünkü Mesihe muhalif olarak nefsanî heveslerine düştükleri zaman, evlenmek isterler;</verse>
				<verse number="12">ilk ahdi reddettikleri için mahkûmiyetleri olur.</verse>
				<verse number="13">Bununla beraber evleri gezerek aylak olmağı da öğrenirler; ancak yalnız aylak değil, fakat üzerlerine düşmiyen şeyleri söyliyerek başkalarının işlerine karışan boşboğazlar olurlar.</verse>
				<verse number="14">İmdi istiyorum ki daha genç dul kadınlar evlensinler, çocukları olsun, ev idare etsinler, karşı durana sitem için hiç fırsat vermesinler;</verse>
				<verse number="15">çünkü zaten bazıları Şeytanın ardınca saptılar.</verse>
				<verse number="16">Eğer iman eden bir kadının dulları varsa, onlara yardım etsin, ve gerçekten dul kadınlara yardım etmesi için kiliseye yük edilmesin.</verse>
				<verse number="17">İyi reislik eden ihtiyarlar, bilhassa kelâma ve talime emek verenler, iki kat hürmete lâyık sayılsınlar.</verse>
				<verse number="18">Çünkü kitap diyor: “Harman döven öküzün ağzını bağlamıyacaksın,” ve: “İşçi kendi ücretine müstahaktır.”</verse>
				<verse number="19">İki veya üç şahitle olmadıkça, bir ihtiyara karşı şikâyet kabul etme.</verse>
				<verse number="20">Günah işliyenleri hepsinin önünde tekdir et, ta ki, başkalarının da korkusu olsun.</verse>
				<verse number="21">Hatıra göre hiç bir şey yapmıyarak, bunları garazsız hıfzetmen için, Allahın ve Mesih İsanın ve seçilmiş olan meleklerinin önünde tenbih ediyorum.</verse>
				<verse number="22">Biri üzerine acele ile el koyma; ve başkalarının günahlarına iştirak etme; kendini temiz sakla.</verse>
				<verse number="23">Artık yalnız su içme, miden ve sık sık gelen rahatsızlıkların için biraz da şarap iç.</verse>
				<verse number="24">Bazı adamların günahları bellidir, önce hükme giderler; fakat bazılarının da ardınca gelirler.</verse>
				<verse number="25">Ayni suretle iyi işler de bellidir, ve başkaca olanların gizlenmesi mümkün değildir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">BOYUNDURUK altında olan kulların hepsi kendi efendilerini tam hürmete lâyık saysınlar, ta ki, Allahın ismine ve talime küfrolunmasın.</verse>
				<verse number="2">Ve iman etmiş efendileri olanlar, kardeş oldukları için onları hor görmesinler, fakat daha ziyade hizmet etsinler; çünkü bu hizmetten istifade edenler iman eyliyenler ve sevgililerdir. Bu şeyleri öğret ve teşvik et.</verse>
				<verse number="3">Eğer bir kimse farklı talim öğretirse, ve sağlam sözlere, Rabbimiz İsa Mesihin sözlerine, ve takvaya göre olan talime razı olmazsa,</verse>
				<verse number="4">bir şey bilmiyerek kibirlenmiştir, fakat mubahaseler ve kelime kavgalarından dolayı illetlidir; haset, niza, iftiralar, suizanlar,</verse>
				<verse number="5">fikirce bozulmuş ve hakikatten mahrum olmuş adamların takvayı kazanç yolu sanıp çekişmeleri bunlardan oluyor.</verse>
				<verse number="6">Fakat kanaat ile takva büyük kazançtır;</verse>
				<verse number="7">çünkü dünyaya bir şey getirmedik, çünkü ne de ondan bir şey götürebiliriz;</verse>
				<verse number="8">fakat yiyeceğimiz ve örtüneceğimiz oldukça, onlarla kanaat edeceğiz.</verse>
				<verse number="9">Fakat zengin olmak istiyenler imtihana ve tuzağa ve insanları helâke ve harabiyete batıran çok manasız ve muzır arzulara düşerler.</verse>
				<verse number="10">Çünkü her türlü fenalığın bir kökü para sevgisidir; bazıları bunu arzu ederek imandan saptılar, ve bir çok eziyetlerle kendilerine işkence ettiler.</verse>
				<verse number="11">Fakat sen, ey Allah adamı, bunlardan kaç; ancak salâhın, takvanın, imanın, sevginin, sabrın, hilmin ardınca koş.</verse>
				<verse number="12">İmanın iyi cihadına içtihat et, ve çok şahitler önünde iyi ikrarı ikrar etmiş olarak davet olunduğun ebedî hayatı tut.</verse>
				<verse number="13">Bütün şeylere hayat veren Allahın, ve Pontuslu Pilatusun önünde iyi ikrarı şehadet etmiş olan Mesih İsanın huzurunda sana tenbih ediyorum,</verse>
				<verse number="14">Rabbimiz İsa Mesihin zuhuruna kadar sen emri lekesiz ve kusursuz tut;</verse>
				<verse number="15">mubarek ve tek Hükümdar, kıralların Kıralı ve rablerin Rabbi,</verse>
				<verse number="16">ölmezliğe yalnız malik olan, yaklaşılmaz nurda duran, insanlardan kimsenin görmediği ve görmeğe kadir olmadığı zat, onu kendi vaktinde izhar edecektir; ona hürmet ve ebedî kudret olsun. Amin.</verse>
				<verse number="17">Şimdiki dünyada zengin olanlara yüksek fikirli olmamağı, ve zenginliğin kararsızlığına değil, fakat zevk için bize her şeyi zengince ihsan eden Allaha ümit bağlamağı,</verse>
				<verse number="18">gerçekten olan hayatı tutsunlar diye, gelecek vakit için kendilerine iyi temel hazırlıyarak iyilik işlemeği,</verse>
				<verse number="19">iyi işlerde zengin olmağı, dağıtmağa hazır ve cömert olmağı tenbih et.</verse>
				<verse number="20">Ey Timoteos, emaneti hıfzet, murdar boş sözlerden ve yalan yere bilgi denilen şeyin itirazlarından sakın;</verse>
				<verse number="21">bazıları bunu iddia ederek iman hakkında saptılar. İnayet sizinle beraber olsun.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="55">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">MESİH İsada olan hayat vadine göre, Allahın iradesile Mesih İsanın resulü Pavlus,</verse>
				<verse number="2">sevgili oğluma, Timoteosa: Baba Allah ve Rabbimiz Mesih İsadan inayet, merhamet, selâmet olsun.</verse>
				<verse number="3">Senin gözyaşlarını hatırlıyıp sevinçle dolayım diye,</verse>
				<verse number="4">seni görmeği özliyerek, gece gündüz niyazlarımda senin hakkındaki zikrim ne derece fasılasızdır;</verse>
				<verse number="5">evvelâ büyük anan Loiste, ve anan Evnikide durup sende de bulunduğuna kani olduğum riyasız imanı hatırıma getirerek, atalarımdan beri temiz vicdanla hizmet ettiğim Allaha şükrediyorum.</verse>
				<verse number="6">Bundan dolayı senin üzerine ellerimin konulması vasıtası ile sende olan Allahın mevhibesini alevlendirmeği sana hatırlatıyorum.</verse>
				<verse number="7">Çünkü Allah bize korkaklık ruhunu değil, fakat kudret ve sevgi ve nefsi zaptetme ruhunu vermiştir.</verse>
				<verse number="8">İmdi Rabbimizin şehadetinden ve onun mahpusu olan benden utanma; fakat Allahın kudretine göre, incil için benimle beraber güçlük çek;</verse>
				<verse number="9">o, işlerimize göre değil, ancak Mesih İsada ezelî vakitlerden evel bize verilmiş,</verse>
				<verse number="10">fakat Kurtarıcımız Mesih İsanın zuhuru ile ölümü iptal etmiş ve hayatı ve ölmezliği incil vasıtası ile nura çıkarmış olarak, şimdi izhar edilmiş olan takdir ve inayetine göre bizi kurtardı, ve mukaddes davetle çağırdı.</verse>
				<verse number="11">Ben bu incile vaiz, ve resul, ve muallim tayin olundum.</verse>
				<verse number="12">Bu sebepten bunları da çekiyorum, fakat utanmam; çünkü iman ettiğim zatı bilirim, ve emanetimi o güne kadar hıfzetmeğe kadir olduğuna kaniim.</verse>
				<verse number="13">Benden işitmiş olduğun sağlam sözlerin örneğini, Mesih İsada olan iman ve sevgide tut.</verse>
				<verse number="14">İyi emaneti bizde duran Ruhülkudüs vasıtası ile hıfzet.</verse>
				<verse number="15">Asyada olanların hepsinin benden döndüklerini bilirsin; Figelos ve Ermoğenis onlardandır.</verse>
				<verse number="16">Rab, Onisiforosun evine merhamet ihsan etsin; çünkü çok defalar beni ferahlandırdı, ve benim zincirimden utanmadı;</verse>
				<verse number="17">fakat Romada iken, beni gayretle aradı ve buldu</verse>
				<verse number="18">(o günde Rabden merhamet bulmasını Rab ona ihsan etsin); ve Efesosta ne kadar şeylerde hizmet ettiğini sen çok iyi bilirsin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">İMDİ sen, ey oğlum, Mesih İsada olan inayette kuvvetlen.</verse>
				<verse number="2">Ve çok şahitler arasında benden işitmiş olduğun şeyleri, başkalara da öğretmeğe kifayeti olacak sadık adamlara emanet et.</verse>
				<verse number="3">Mesih İsanın iyi askeri gibi benimle beraber güçlük çek.</verse>
				<verse number="4">Askerlik eden bir kimse kendisini askerliğe yazanı hoşnut etmek için bu hayatın işlerine karışmaz.</verse>
				<verse number="5">Hem de bir kimse spor müsabakasına girerse, usule göre müsabaka etmedikçe, başına çelenk konmaz.</verse>
				<verse number="6">Emek veren çiftçinin önce semerelerden hissedar olması lâzımdır.</verse>
				<verse number="7">Dediğime dikkat et; çünkü Rab bütün şeylerde sana anlayış verecektir.</verse>
				<verse number="8">İncilime göre Davud zürriyetinden olup ölülerden kıyam etmiş olan İsa Mesihi hatırla;</verse>
				<verse number="9">bir mücrim gibi bağlanıncıya kadar o incil yolunda güçlük çekiyorum; fakat Allahın sözü bağlı değildir.</verse>
				<verse number="10">Bundan dolayı seçilmiş olanlar için her şeye tahammül ediyorum, ta ki, onlar da İsa Mesihte olan kurtuluşa ebedî izzetle erişsinler.</verse>
				<verse number="11">Şu söz sadıktır: Eğer onunla beraber öldükse, onunla beraber de yaşıyacağız;</verse>
				<verse number="12">eğer tahammül edersek, onunla beraber de saltanat süreceğiz; eğer onu inkâr edersek, o da bizi inkâr edecektir;</verse>
				<verse number="13">eğer sadakatsizlik edersek, o sadık kalır; çünkü kendi kendini inkâr edemez.</verse>
				<verse number="14">İşitenlerin yıkılmasını mucip olup hiç menfaati olmıyan kelime kavgaları yapmamağı Allahın huzurunda tenbih ederek bu şeyleri onlara hatırlat.</verse>
				<verse number="15">Hakikat sözünü doğrulukla kullanarak, kendini Allaha makbul ve utanılmaz bir işçi olarak takdim etmeğe gayret et.</verse>
				<verse number="16">Fakat murdar boş sözlerden sakın; çünkü onlar takvasızlıkta daha ileri gideceklerdir,</verse>
				<verse number="17">ve onların sözü kangren gibi kemirecektir; İmeneos ve Filitos onlardan olup</verse>
				<verse number="18">zaten kıyamet olmuştur, diyerek hakikat hakkında saptılar, ve bazılarının imanını altüst ediyorlar.</verse>
				<verse number="19">Fakat Allahın sağlam temeli şu mühre malik olarak duruyor: “Rab kendinin olanları bilir,” ve: “Rabbin ismini tesmiye eden her adam haksızlıktan ayrılsın.”</verse>
				<verse number="20">Ve büyük bir evde yalnız altından ve gümüşten kaplar değil, fakat ağaçtan ve topraktan da kaplar vardır, ve bazısı şerefli ve bazısı şerefsiz iş içindir.</verse>
				<verse number="21">İmdi eğer bir kimse bu şeylerden kendini temizlerse, takdis olunmuş, efendinin kullanmasına münasip, her iyi işe hazırlanmış şerefli iş için bir kap olacaktır.</verse>
				<verse number="22">Fakat gençlik arzularından kaç, ve temiz yürekten Rabbi çağıranlarla beraber salâhın, imanın, sevginin, selâmetin ardınca koş.</verse>
				<verse number="23">Fakat kavgalar doğurduğunu bilerek akılsızca ve cahilce mubahaseleri reddet.</verse>
				<verse number="24">Ve Rabbin kuluna kavga lâzım değildir; fakat herkese karşı mülâyim, öğretmeğe hazır, tahammül eden,</verse>
				<verse number="25">karşı duranları hilimle ıslâh edici olmalıdır; belki hakikat bilgisi için Allah onlara tövbe ihsan eder,</verse>
				<verse number="26">ve İblis tarafından esir edilmiş olarak, kendi tuzağından onun iradesi için ayılırlar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">BUNU bil ki, son günlerde çetin anlar gelecektir.</verse>
				<verse number="2">Çünkü insanlar, kendilerini seven, parayı seven, övünücü, mağrur, küfürbaz, ana babaya itaatsiz, nankör, murdar,</verse>
				<verse number="3">şefkatsiz, amansız, iftiracı, nefsine mağlûp, azgın, iyilik düşmanı,</verse>
				<verse number="4">hain, inatçı, kibirli, zevki Allahtan ziyade seven,</verse>
				<verse number="5">takva suretini gösterip onun kuvvetini inkâr edenler olacaklardır; bunlardan da yüz çevir.</verse>
				<verse number="6">Çünkü evlerin içine sokulup günahlarla yükletilmiş, çeşit çeşit arzularla sevkedilmiş,</verse>
				<verse number="7">daima öğrenen ve asla hakikat bilgisine erişemiyen şaşkın kadınları esir eden adamlar bunlardandır.</verse>
				<verse number="8">Yannis ile Yambris nasıl Musaya karşı durdularsa, bunlar da böylece hakikate karşı dururlar; fikirleri bozuk; iman hususunda reddedilmiş insanlardır.</verse>
				<verse number="9">Fakat daha ilerliyemiyeceklerdir; çünkü onların fikirsizliği nasıl belli oldu ise, bunlarınki de herkese belli olacaktır.</verse>
				<verse number="10">Fakat sen benim öğretişimi, gidişimi, niyetimi, imanımı, tahammülümü, sevgimi, sabrımı,</verse>
				<verse number="11">ezalarımı ve elemlerimi, Antakyada, Konyada, Listrada bana vaki olan şeylerden malûmat aldın; ne ezalara tahammül ettim; ve hepsinden beni Rab kurtardı.</verse>
				<verse number="12">Ve Mesih İsada takva üzre yaşamak istiyenlerin hepsi eza çekeceklerdir.</verse>
				<verse number="13">Fakat kötü ve sahte adamlar aldatarak ve aldanarak fenalıkta daha ileri gideceklerdir.</verse>
				<verse number="14">Fakat sen, kimlerden öğrendiğini bilerek, öğrendiğin ve itikat ettiğin şeylerde dur;</verse>
				<verse number="15">çünkü Mesih İsada olan iman vasıtası ile kurtuluş için seni hikmetli kılmağa muktedir olan mukaddes yazıları da çocukluğundan beri bilirsin.</verse>
				<verse number="16">Allah tarafından mülhem olan her yazı talim, tedip, ıslâh, ve salâhta olan terbiye için de faidelidir;</verse>
				<verse number="17">ta ki, Allah adamı her iyi iş için mücehhez olarak kâmil olsun.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">ALLAHIN, ve dirilere ve ölülere hükmedecek olan Mesih İsanın huzurunda ve onun zuhuru ve melekûtu hakkı için tenbih ediyorum;</verse>
				<verse number="2">kelâmı vâzet, vakitli vakitsiz sıkıştır, bütün tahammül ve talim ile tazir et, tekdir et, teşvik et.</verse>
				<verse number="3">Çünkü zaman gelecektir ki, sağlam öğretişe tahammül etmiyecekler; fakat kulakları gidişip kendi arzularına göre kendilerine muallimler toplıyacaklar;</verse>
				<verse number="4">ve hakikatten kulaklarını döndürecekler, ve masallara sapacaklardır.</verse>
				<verse number="5">Fakat sen her şeyde ayık ol, güçlük çek, incil vaizi işini yap, hizmetini tamamla.</verse>
				<verse number="6">Çünkü ben zaten kurban ediliyorum, ve ayrılmam zamanı gelmiştir.</verse>
				<verse number="7">İyi cihadı içtihat ettim, devrimi bitirdim, imanı korudum;</verse>
				<verse number="8">bundan böyle, salâh tacı benim için hazır duruyor; âdil hâkim olan Rab o günde onu bana, ve yalnız bana değil, fakat onun zuhurunu sevmiş olanların hepsine de verecektir.</verse>
				<verse number="9">Yakında yanıma gelmeğe gayret et;</verse>
				<verse number="10">çünkü Dimas şimdiki dünyayı sevip beni bıraktı, ve Selâniğe gitti; Kriskis Galatyaya, Titus Dalmatyaya gitti.</verse>
				<verse number="11">Yanımda yalnız Luka var. Markosu alıp seninle beraber getir; çünkü hizmet için bana faidelidir.</verse>
				<verse number="12">Fakat Tihikosu Efesosa gönderdim.</verse>
				<verse number="13">Troasta Karposun yanında bıraktığım abayı ve kitapları, bilhassa derileri, geldiğin zaman getir.</verse>
				<verse number="14">Bakırcı İskender bana çok fenalıklar etti; Rab ona kendi işlerine göre karşılık verir;</verse>
				<verse number="15">ondan sen de sakın, çünkü bizim sözlerimize pek çok karşı koydu.</verse>
				<verse number="16">İlk müdafaamda kimse benim tarafımı tutmadı, fakat hepsi beni bıraktılar; onlara sayılmasın.</verse>
				<verse number="17">Fakat vâzedilen haber benim vasıtamla tamamlansın, ve bütün Milletler işitsinler diye, Rab yanımda durdu, ve beni kuvvetlendirdi; ve aslanın ağzından kurtuldum.</verse>
				<verse number="18">Rab beni her kötü işten azat edecek ve kendi semavî melekûtu için kurtaracaktır. Ona ebetler ebedince izzet olsun. Amin.</verse>
				<verse number="19">Priskaya ve Akuilaya ve Onisiforosun evine selâm söyle.</verse>
				<verse number="20">Erastos Korintosta kaldı; fakat Trofimosu Militosta hasta bıraktım.</verse>
				<verse number="21">Kıştan evel gelmeğe gayret et. Evvulos ve Pudens ve Linos ve Klavdiya ve bütün kardeşler sana selâm ederler.</verse>
				<verse number="22">Rab senin ruhunla beraber olsun. İnayet sizinle beraber olsun.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="56">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">ALLAHIN kulu ve İsa Mesihin resulü Pavlus, Allahın seçilmiş olanların imanı için, ve takvaya göre olan hakikat bilgisi için,</verse>
				<verse number="2">yalan söyliyemiyen Allahın ezelden vadettiği,</verse>
				<verse number="3">fakat Kurtarıcımız Allahın emrine göre bana emanet edilen haberde kendi sözünü muayyen vaktinde izhar eylediği ebedî hayat ümidile,</verse>
				<verse number="4">Titusa, müşterek imanımıza göre öz oğluma: Baba Allahtan, ve Kurtarıcımız Mesih İsadan inayet ve selâmet olsun.</verse>
				<verse number="5">Bunun için eksik olan şeyleri tertip etmek, ve sana tenbih ettiğim gibi, her şehirde ihtiyarlar tayin eylemek üzre seni Giritte bıraktım;</verse>
				<verse number="6">eğer biri suçsuz, tek kadın kocası ise, ve iman eden ve edepsizlik ve nizamsızlıkla haklarında şikâyet olunmıyan çocukları varsa, onu tayin et.</verse>
				<verse number="7">Çünkü Allah evinin kâhyası sıfatile nazıra suçsuz olmak, kendini beğenen, tez öfkelenen, şaraba müptelâ, vurucu, yakışıksız kazanca haris olmamak,</verse>
				<verse number="8">fakat misafirperver, iyilik seven, temkinli, âdil, mukaddes, nefsine hâkim,</verse>
				<verse number="9">talime göre sadık kelâmı sıkı tutan olmak gerektir, ta ki, sağlam talimde teşvik, ve karşı söyliyenleri ilzam edebilsin.</verse>
				<verse number="10">Çünkü nizamsız, boşboğaz, aldatıcı bir çok kimseler, bilhassa sünnetlilikten olanlar vardır;</verse>
				<verse number="11">onların ağzını kapatmak lâzımdır; onlar yakışıksız kazanç uğruna lâzım olmıyan şeyleri öğreterek bütün evler yıkarlar.</verse>
				<verse number="12">Onlardan, kendilerinin peygamberi olan biri demiştir: “Giritliler daima yalancı, kötü canavarlar, tembel oburlardır.”</verse>
				<verse number="13">Bu şehadet gerçektir. Bu sebepten, Yahudi masallarına ve hakikatten sapan adamların emirlerine kulak vermiyerek,</verse>
				<verse number="14">imanda sağlam olmaları için onları şiddetle ilzam et.</verse>
				<verse number="15">Temiz olanlara her şey temizdir; fakat murdar olanlara ve imansızlara hiç bir şey temiz değildir; fakat onların hem fikirleri, hem vicdanları bozulmuştur.</verse>
				<verse number="16">Allahı bildiklerini ikrar ederler; fakat işlerile onu inkâr ederler, mekruh ve itaatsiz ve her iyi iş için reddolunmuşlardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">FAKAT sen sağlam talime uygun olan şeyleri söyle;</verse>
				<verse number="2">yaşlı adamlar mutedil, vekarlı, temkinli, imanda, sevgide, sabırda sağlam olsunlar;</verse>
				<verse number="3">ayni suretle yaşlı kadınlar tavırlarında iftiracı ve çok şaraba esir olmayıp, hürmetli, iyilik muallimleri olsunlar;</verse>
				<verse number="4">ta ki, Allahın kelâmına küfrolunmamak için, genç kadınları kocalarını seven, çocuklarını seven,</verse>
				<verse number="5">temkinli, iffetli, evde işliyen, iyi, kendi kocalarına tâbi olmak üzre terbiye etsinler;</verse>
				<verse number="6">ayni suretle genç adamları temkinli olmağa teşvik et.</verse>
				<verse number="7">Muhalif olan kimse, hakkımızda söyliyecek fena bir şeyi olmıyarak utansın diye, senin taliminde hulûs, ve vekar,</verse>
				<verse number="8">ve mahkûm edilemez sağlam sözle her şeyde kendini iyi işlerde örnek göster.</verse>
				<verse number="9">Kulları kendi efendilerine tâbi olmağa, karşı koymıyarak,</verse>
				<verse number="10">çalmıyarak, fakat tam ve iyi sadakat göstererek, her şeyde makbul olmağa teşvik et, ta ki, her şeyde Kurtarıcımız Allahın talimini süslesinler.</verse>
				<verse number="11">Çünkü Allahın inayeti bütün adamlara kurtuluş getirerek izhar olundu;</verse>
				<verse number="12">bize öğretiyor ki, fıskı ve dünya arzularını inkâr edip</verse>
				<verse number="13">büyük Allahın ve Kurtarıcımız Mesih İsanın izzetinin mubarek ümidini ve zuhurunu bekliyerek, şimdiki dünyada temkin ve salâh ve takva üzre yaşıyalım;</verse>
				<verse number="14">o kendini bizim uğrumuza teslim etti, ta ki, bizi her fesattan kurtarsın, ve iyi işlere gayretli has kavmı kendisi için temizlesin.</verse>
				<verse number="15">Bu şeyleri bütün salâhiyetle söyle ve teşvik ve ilzam eyle. Hiç kimse seni hor görmesin.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">REİSLERE ve hükûmetlere tâbi olmağı, itaat etmeği, her iyi iş için hazır olmağı,</verse>
				<verse number="2">kimseye küfretmemeği, kavgacı olmamağı, bütün insanlara tam hilim göstererek mülâyim olmağı onlara ihtar et.</verse>
				<verse number="3">Çünkü bir vakitler biz de anlayışsız, itaatsiz, aldanan, çeşit çeşit arzulara ve zevklere kulluk eden, fenalık ve hasette yaşıyan, nefret edilen, ve birbirine buğzeden adamlardık.</verse>
				<verse number="4">Fakat Kurtarıcımız Allahın iyiliği ve insana muhabbeti izhar olunduğu zaman,</verse>
				<verse number="5">salâhta yaptığımız işlerden dolayı değil, ancak yeniden doğum yıkaması ile,</verse>
				<verse number="6">ve Kurtarıcımız İsa Mesih vasıtası ile üzerimize bol bol döktüğü Ruhülkudüsün yeniletmesile, bizi kendi merhametine göre kurtardı;</verse>
				<verse number="7">ta ki, kendi inayetile salih sayılmış olarak, ebedî hayat ümidine göre mirasçılar olalım.</verse>
				<verse number="8">Bu söz sadıktır, ve Allaha iman etmiş olanların iyi işlerle meşgul olmağı düşünmeleri için, bu şeyler hakkında itimatla teyit etmeni istiyorum. Bunlar insanlara iyi ve faidelidirler;</verse>
				<verse number="9">fakat akılsızca mubahaseler, ve nesepnameler, ve münazaalar, ve şeriat kavgalarından sakın; çünkü faidesiz ve boşturlar.</verse>
				<verse number="10">Fırkacı adamdan, birinci ve ikinci nasihatten sonra, çekin;</verse>
				<verse number="11">böyle bir adamın sapmış olduğunu ve kendi kendini mahkûm etmiş olarak günah işlediğini bilirsin.</verse>
				<verse number="12">Arteması, yahut Tihikosu sana gönderdiğim zaman, Nikopolise yanıma gelmeğe gayret et; çünkü orada kışı geçirmeğe karar verdim.</verse>
				<verse number="13">Fakih Zenası ve Apollosu yola çıkarırken, bir eksikleri olmamasına gayret et.</verse>
				<verse number="14">Ve bizimkiler de semeresiz olmasınlar diye, zarurî ihtiyaçları için iyi işlerle meşgul olmağı ögrensinler.</verse>
				<verse number="15">Benimle beraber olanların hepsi sana selâm ederler. İmanda bizi sevenlere selâm söyle. İnayet hepinizle beraber olsun.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="57">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">MESİH İsanın mahpusu Pavlus, ve Timoteos kardeş, sevgilimiz ve iş arkadaşımız Filimona,</verse>
				<verse number="2">ve kızkardeşimiz Apfiaya, ve silâh arkadaşımız Arhipposa, ve senin evinde olan kiliseye:</verse>
				<verse number="3">Babamız Allahtan, ve Rab İsa Mesihten size inayet ve selâmet olsun.</verse>
				<verse number="4">Rab İsaya ve bütün mukaddeslere olan sevgini ve imanını işiterek Allahıma şükrediyorum,</verse>
				<verse number="5">ve dualarımda daima seni anıyorum;</verse>
				<verse number="6">ta ki, sizde olan her iyi şeyin bilgisinde, sendeki iman iştiraki Mesih için âmil olsun.</verse>
				<verse number="7">Çünkü senin sevginde büyük sevincim ve tesellim oldu; çünkü mukaddeslerin yürekleri senin vasıtanla rahat buldu, ey kardeş.</verse>
				<verse number="8">Bundan dolayı münasip olan şeyi sana emretmeğe Mesihte çok cesaretim olduğu halde,</verse>
				<verse number="9">ben, ihtiyar Pavlus, ve şimdi de Mesih İsanın mahpusu, böyle bir adam olarak sevgiden ötürü rica etmeği tercih ettim;</verse>
				<verse number="10">bağlarımda kendisine baba olduğum,</verse>
				<verse number="11">bir vakitler sana faidesiz, fakat şimdi sana ve bana faideli olan oğlum Onisimos için sana rica ediyorum;</verse>
				<verse number="12">kendisini, yani, yüreğimi, sana geri gönderiyorum;</verse>
				<verse number="13">senin yerine incilin bağlarında bana hizmet etsin diye, onu yanımda alıkoymak isterdim;</verse>
				<verse number="14">fakat senin reyin olmadıkça, bir şey yapmak istemedim, ta ki, senin iyiliğin mecburî imiş gibi değil, fakat rızaya göre olsun.</verse>
				<verse number="15">Çünkü bir müddet senden ayrılmış olması belki bunun için oldu, yani,</verse>
				<verse number="16">artık bir kul gibi değil, ancak kuldan üstün, bilhassa benim için, fakat daha çok ziyade hem bedende, hem Rabde senin için sevgili bir kardeş gibi, ebediyen senin olması için oldu.</verse>
				<verse number="17">İmdi eğer beni şerikin sayıyorsan, kendisini benim gibi kabul et.</verse>
				<verse number="18">Ve eğer bir şeyde sana haksızlık etti ise, yahut borçlu ise, bunu bana say;</verse>
				<verse number="19">ben Pavlus kendi elimle yazıyorum, ben öderim; kendi nefsini de bana borçlu olduğunu sana demiyeyim.</verse>
				<verse number="20">Evet, ey kardeş, Rabde senden faidem olsun, Mesihte yüreğimi rahatlandır.</verse>
				<verse number="21">Senin itaatine itimat ederek, dediğim şeylerden ziyadesini de yapacağını bilerek sana yazıyorum.</verse>
				<verse number="22">Bununla beraber bana da bir konak hazırla, çünkü dualarınızla size bağışlanacağımı ümit ediyorum.</verse>
				<verse number="23">Mesih İsada hapis arkadaşım Epafras,</verse>
				<verse number="24">iş arkadaşlarım Markos, Aristarhos, Dimas, Luka sana selâm ederler.</verse>
				<verse number="25">Rab İsa Mesihin inayeti sizin ruhunuzla beraber olsun. Amin.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="58">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">ALLAH eski zamanda çok parçalar ve çok tarzlarla peygamberlerde babalara söylemiş olup</verse>
				<verse number="2">bu günlerin sonunda bize her şeye varis tayin ettiği ve vasıtası ile âlemleri yarattığı kendi Oğlunda söyledi;</verse>
				<verse number="3">o, kendi izzetinin nuru ve cevherinin öz sureti olarak ve onun kudret kelâmı ile bütün şeyleri taşıyarak, günahların tathirini yaptıktan sonra, yücelerde Azametin sağında oturdu;</verse>
				<verse number="4">meleklerden ne kadar âlâ bir isme varis oldu ise, onlardan o derece daha iyi oldu.</verse>
				<verse number="5">Çünkü meleklerin hangisine ne zaman: “Sen benim Oğlumsun, Ben seni bugün tevlit ettim,” ve yine: “Ben ona Baba olacağım, Ve o bana Oğul olacak,” demiştir?</verse>
				<verse number="6">Ve ilk oğulu dünyaya getirince, yine diyor: “Ve Allahın bütün melekleri ona secde kılsınlar.”</verse>
				<verse number="7">Ve melekler hakkında diyor: “Kendi meleklerini rüzgârlar, Ve kendi hademelerini ateş alevi yapar;”</verse>
				<verse number="8">fakat Oğul hakkında diyor: “Ey Allah, tahtın ebedî ve daimîdir, Ve melekûtunun asası doğruluk asasıdır.</verse>
				<verse number="9">Salâhı sevdin ve kötülükten nefret ettin; Bunun için Allah, senin Allahın, Seni arkadaşlarından ziyade sevinç yağı ile meshetti.”</verse>
				<verse number="10">Ve: “Ya Rab, sen başlangıçta yerin temelini kurdun, Gökler de senin ellerinin işleridir;</verse>
				<verse number="11">Onlar yok olacak, fakat sen durursun, Ve hepsi esvap gibi eskiyecekler;</verse>
				<verse number="12">Onları kaftan gibi düreceksin, ve değişeceklerdir; Fakat sen osun, Ve senin yılların tükenmiyeceklerdir.”</verse>
				<verse number="13">Fakat meleklerin hangisine ne zaman: “Ben düşmanlarını senin ayaklarına basamak koyuncıya kadar, Sağımda otur,” demiştir?</verse>
				<verse number="14">Hepsi kurtuluşu miras alacak olanlara hizmet için gönderilen hizmetçi ruhlar değil midirler?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">BUNUN için işitilmiş olan şeyleri bir suretle kaçırmıyalım diye, onlara daha ziyade dikkat etmemiz lâzımdır.</verse>
				<verse number="2">Çünkü eğer melekler vasıtası ile söylenilmiş söz sabit oldu ise, ve her suç ve itaatsizlik haklı karşılığını aldı ise,</verse>
				<verse number="3">bu kadar büyük kurtuluşu ihmal edersek, biz nasıl kaçarız? o kurtuluş başlangıçta Rab vasıtası ile söylendi, işitenler tarafından bize tasdik olundu;</verse>
				<verse number="4">Allah da alâmetlerle ve hârikalarla ve çeşit çeşit kudretlerle ve Ruhülkudüsün mevhibelerile kendi iradesine göre onlarla beraber şehadet etti.</verse>
				<verse number="5">Çünkü hakkında söylediğimiz gelecek âlemi meleklere tâbi kılmadı.</verse>
				<verse number="6">Fakat biri bir yerde şehadet ederek dedi: “İnsan nedir ki, onu anasın, Yahut âdem oğlu nedir ki, onu arıyasın?</verse>
				<verse number="7">Onu meleklerden biraz aşağı kıldın; İzzet ve hürmet tacını ona giydirdin; Ellerinin işleri üzerine onu koydun;</verse>
				<verse number="8">Bütün şeyleri onun ayakları altına tâbi kıldın.” Çünkü ona bütün şeyleri tâbi kılmakla, ona tâbi kılınmamış bir şey bırakmadı. Fakat şimdi ona bütün şeylerin tâbi kılınmış olduğunu henüz görmiyoruz.</verse>
				<verse number="9">Fakat meleklerden biraz aşağı kılınmış olanı, İsayı, Allahın inayetile her adam için ölümü tatsın diye, ölüm elemi sebebile izzet ve hürmet tacı giydirilmiş olarak görüyoruz.</verse>
				<verse number="10">Çünkü çok oğulları izzete getirirken, onların kurtuluş reisini elemlerle kemale erdirmesi, bütün şeyler kendisine ve kendi vasıtası ile olana münasipti.</verse>
				<verse number="11">Çünkü takdis eden ve takdis edilenler, hepsi bir zattandır; bu sebepten onları kardeşler, diye çağırmaktan utanmıyıp diyor:</verse>
				<verse number="12">“Senin ismini kardeşlerime ilân edeceğim, Cemaat içinde sana hamdedeceğim.”</verse>
				<verse number="13">Ve yine: “Ben ona güveneceğim.” Ve yine: “İşte, ben ve Allahın bana verdiği çocuklar.”</verse>
				<verse number="14">İmdi, çocuklar kana ve ete şerik olduklarından, kendisi de bu şeylere ayni suretle hissedar oldu; ta ki, ölüm kuvvetine malik olanı, yani, İblisi, ölüm vasıtası ile iptal etsin;</verse>
				<verse number="15">ve yaşadıkları bütün müddetçe, ölüm korkusu ile köleliğe tâbi olanların hepsini azat etsin.</verse>
				<verse number="16">Çünkü gerçekten meleklere yardım etmiyor, fakat İbrahim zürriyetine yardım ediyor.</verse>
				<verse number="17">Bunun için her şeyde kardeşlerine benzemesi gerekti, ta ki, kavmın günahlarına kefaret etmek üzre Allaha ait olan şeylerde merhametli ve sadık başkâhin olsun.</verse>
				<verse number="18">Çünkü kendisinin imtihan edilmiş olarak elem çektiği şeyde, imtihan olunanlara imdat edebilir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">BUNUN için, ey mukaddes kardeşler, semavî davete hissedar olanlar, Musa bütün evinde sadık olduğu gibi,</verse>
				<verse number="2">kendisini tayin edene sadık olan ikrarımızın Resulü ve Başkâhini İsaya bakın.</verse>
				<verse number="3">Çünkü evi bina edenin hürmeti evinkinden ziyade olduğuna göre, o da, Musadan ziyade izzete lâyık sayıldı.</verse>
				<verse number="4">Çünkü her ev bir adam tarafından yapılır; fakat her şeyi yapan Allahtır.</verse>
				<verse number="5">Ve Musa sonradan söylenecek olan şeylere şehadet için onun bütün evinde bir hizmetçi gibi sadıktı;</verse>
				<verse number="6">fakat Mesih onun evi üzerinde oğul gibi sadıktı; eğer cesaretimizi ve ümidimizin övünmesini sonuna kadar sıkı tutarsak, onun evi biziz.</verse>
				<verse number="7">Bundan dolayı Ruhülkudüsün dediği gibi: “Eğer bugün onun sesini işitirseniz,</verse>
				<verse number="8">Çölde, imtihan gününde, öfkelendirmede olduğu gibi, Yüreklerinizi katılaştırmayın;</verse>
				<verse number="9">Orada atalarınız beni tecrübe ile imtihan ettiler, Ve kırk yıl işlerimi gördüler.</verse>
				<verse number="10">Bunun için o nesle darıldım, Ve dedim: Daima yürekte saparlar; Ve onlar yollarımı bilmediler;</verse>
				<verse number="11">Öfkemde and ettiğim gibi, Rahatıma girmiyeceklerdir.”</verse>
				<verse number="12">Ey kardeşler, dikkat edin; bir suretle sizden birinde hay olan Allahtan irtidat etmekte imansızlığın kötü yüreği bulunmasın;</verse>
				<verse number="13">fakat: Bugün, denildikçe, içinizden biri günahın aldatması ile katılaşmasın diye, birbirinizi günden güne teşvik edin;</verse>
				<verse number="14">çünkü: “Eğer bugün onun sesini işitirseniz, Öfkelendirmede olduğu gibi, yüreklerinizi katılaştırmayın,” denildikçe,</verse>
				<verse number="15">itimadımızın başlangıcını sonuna kadar sıkı tutarsak, Mesihe hissedar olmuş oluruz.</verse>
				<verse number="16">Çünkü işittikleri zaman, kimler öfkelendirdiler? Musa vasıtası ile Mısırdan çıkanların hepsi değil mi?</verse>
				<verse number="17">Ve kimlere kırk yıl dayandı? günah işlemiş olanlara değil mi? Onların cesetleri çölde düştü.</verse>
				<verse number="18">Ve itaatsizlerden başka kimlere kendi rahatına girmemelerini yemin etti?</verse>
				<verse number="19">Ve görüyoruz ki, imansızlık sebebinden giremediler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">İMDİ onun rahatına girmek vadi baki iken, sizden biri ondan geri kalmış görünmesin diye, korkalım.</verse>
				<verse number="2">Çünkü onlar olduğu gibi biz de müjdelendik; fakat işittikleri söz işitenler tarafından imanla birleştirilmediğinden dolayı, faide vermedi.</verse>
				<verse number="3">Çünkü: “Öfkemde and ettiğim gibi, Rahatıma girmiyeceklerdir,” demiş olduğu gibi, biz iman etmiş olanlar o rahata gireriz; bununla beraber onun işleri dünyanın kuruluşundan beri bitmiştir.</verse>
				<verse number="4">Çünkü yedinci gün hakkında bir yerde böyle demiştir: “Ve Allah bütün işlerinden yedinci günde istirahat etti,”</verse>
				<verse number="5">ve bu yerde yine: “Rahatıma girmiyeceklerdir,” demiştir.</verse>
				<verse number="6">İmdi önce müjdelenmiş olanlar itaatsizlik sebebile girmedikleri halde bazılarının ona girecekleri sabit olduğundan dolayı</verse>
				<verse number="7">bu kadar zaman sonra Davudda: Bugün, diyerek yine bir gün tayin ediyor; nitekim evelce: “Eğer bugün onun sesini işitirseniz, Yüreklerinizi katılaştırmayın,” denilmiştir.</verse>
				<verse number="8">Çünkü eğer Yeşu onlara rahat vermiş olsaydı, bu şeylerden sonra başka bir gün hakkında söylemezdi.</verse>
				<verse number="9">Öyle ise, Allahın kavmı için bir Sebt günü rahatı kalıyor.</verse>
				<verse number="10">Çünkü Allah kendi işlerinden istirahat ettiği gibi, rahatına girmiş olan da bizzat kendi işlerinden istirahat etmiştir.</verse>
				<verse number="11">İmdi ayni itaatsizlik nümunesile kimse düşmesin diye, o rahata girmeğe gayret edelim.</verse>
				<verse number="12">Çünkü Allahın kelâmı canlıdır ve müessirdir, ve iki ağızlı her kılıçtan daha keskindir; ve canı ve ruhu, hem de mafsalları ve iliği bölünciye kadar saplanır, ve yüreğin düşüncelerini ve niyetlerini temyiz edicidir.</verse>
				<verse number="13">Ve onun nazarında belli olmıyan bir mahlûk yoktur; fakat işimiz kendisile olan zatın gözlerine her şey çıplaktır ve açılmıştır.</verse>
				<verse number="14">İmdi göklerden geçmiş olan büyük başkâhinimiz Allahın Oğlu İsa varken, ikrarımızı sıkı tutalım.</verse>
				<verse number="15">Çünkü zayıflıklarımıza duyguda iştirak edemiyen değil, ancak her şeyde bizim gibi imtihan olunmuş, fakat günahı olmıyan bir başkâhinimiz vardır.</verse>
				<verse number="16">İmdi merhamete nail olalım, ve zamanında yardımı olması için inayet bulalım diye, inayet tahtına cesaretle yaklaşalım.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">ÇÜNKÜ, günahlar için hediyeler ve kurbanlar takdim etsin diye, her başkâhin insanlardan alınarak Allaha ait şeylerde insanlar için tayin olunur;</verse>
				<verse number="2">cahillere ve sapıklara mülâyimlikle muamele edebilir, çünkü kendisi de zayıflıkla kuşatılmıştır;</verse>
				<verse number="3">ve bundan dolayı kavm için olduğu gibi, kendisi için de günahlar için takdim etmeğe borçludur.</verse>
				<verse number="4">Ve insan bu şerefi kendi kendine değil, ancak Harun gibi, Allah tarafından çağırıldığı zaman alır.</verse>
				<verse number="5">Böylece de Mesih başkâhin edilmek için kendi kendini taziz etmedi, fakat kendisine: “Sen benim Oğlumsun, Ben seni bugün tevlit ettim,” diyen zat taziz etti;</verse>
				<verse number="6">nasıl ki, başka bir yerde de diyor: “Melkisedek tertibi üzre, Sen ebediyen kâhinsin.”</verse>
				<verse number="7">Bedeninin günlerinde Mesih, kendisini ölümden kurtarmağa kadir olana kuvvetli feryatla ve gözyaşları ile dualar ve yalvarışlar takdim etmiş, ve takvası sebebile işitilmişti;</verse>
				<verse number="8">ve Oğul olduğu halde, çektiği elemlerden itaat öğrendi;</verse>
				<verse number="9">ve kemale erdirilmiş olarak, Allah tarafından Melkisedek tertibi üzre başkâhin tesmiye olunup</verse>
				<verse number="10">kendisine itaat edenlerin hepsi için ebedî kurtuluş sebebi oldu.</verse>
				<verse number="11">Bunun hakkında söyliyecek çok sözümüz vardır, ve kulaklarınız işitmekte ağırlaştığından, tefsiri güçtür.</verse>
				<verse number="12">Çünkü siz bu vakte kadar muallimler olmağa borçlu iken, yine birinin size Allahın vahiylerinin başlangıcının unsurlarını öğretmesine ihtiyacınız var; ve kuvvetli yiyeceğe değil, süte muhtaçlardan olmuşsunuz.</verse>
				<verse number="13">Çünkü her sütle beslenen salâh sözünde tecrübesizdir, çünkü bebektir.</verse>
				<verse number="14">Fakat kuvvetli yiyecek kâmillerin, yani, hasseleri iyi ve kötüyü ayırt etmek için kullanışla terbiye edilmiş olanlarındır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">BUNUN için Mesih hakkında ilk talimi bırakmış olarak kemale doğru ilerliyelim; ve yine ölü işlerden tövbenin, ve Allaha imanın,</verse>
				<verse number="2">vaftizler taliminin, ve eller komasının, ve ölülerin kıyamının, ve ebedî hükmün temelini atmıyalım.</verse>
				<verse number="3">Ve eğer Allah izin verirse, bunu yapacağız.</verse>
				<verse number="4">Çünkü bir kere nurlandırılmış, ve semavî vergiden tatmış ve Ruhülkudüse hissedar edilmiş,</verse>
				<verse number="5">ve Allahın iyi sözünü ve gelecek âlemin kudretlerini tatmış oldukları halde</verse>
				<verse number="6">yoldan sapmış olanları yine tövbe için yeniletmek imkânsızdır; çünkü yeniden Allahın Oğlunu kendileri için haça geriyor ve rüsvay ediyorlar.</verse>
				<verse number="7">Çünkü çok defa üzerine düşen yağmuru içen, ve kimler için tımar olunuyorsa, onlara faideli nebatat husule getiren toprak Allah tarafından bereket alır;</verse>
				<verse number="8">fakat dikenler ve deve dikenleri husule getirdiği zaman merdut ve lânete yakındır; onun sonu yanmaktır.</verse>
				<verse number="9">Fakat sevgililer, böyle söylediğimiz halde, sizin hakkınızda daha iyi, ve kurtuluşa ait şeylere kaniiz;</verse>
				<verse number="10">çünkü Allah adaletsiz değildir ki, sizin işinizi, ve mukaddeslere hizmet etmiş olarak ve ederek kendi ismi için gösterdiğiniz sevginizi unutsun.</verse>
				<verse number="11">Ve arzu ediyoruz ki, ümidin tamamlığı için, her biriniz sonuna kadar ayni gayreti göstersin,</verse>
				<verse number="12">ta ki, tembel değil, fakat iman ve sabır vasıtası ile vaitlere varis olanlara uyanlar olasınız.</verse>
				<verse number="13">Çünkü Allah İbrahime vadettiği zaman, daha büyük birinin hakkı için yemin edemediğinden kendi kendi üzerine and ederek dedi:</verse>
				<verse number="14">“Gerçekten seni ziyadesile mubarek kılacağım, ve seni ziyadesile çoğaltacağım.”</verse>
				<verse number="15">Ve böylece sabretmiş olarak vade erişti.</verse>
				<verse number="16">Çünkü insanlar daha büyüğün hakkı için yemin ederler; ve onların indinde, ispat için her münazaanın sonu yemindir.</verse>
				<verse number="17">Allah bunda kendi muradının değişmezliğini vadin varislerine daha ziyade göstermeği murat ederek yeminle araya girdi;</verse>
				<verse number="18">ta ki, önümüze konulan ümidi tutmak için sığınan bizler, Allahın onlarda yalan söylemesi imkânsız olan iki değişmez şeyler vasıtası ile kuvvetli teselliye malik olalım;</verse>
				<verse number="19">can lengeri gibi emin ve metin olan o ümidimiz vardır ki, perdenin iç tarafına girer;</verse>
				<verse number="20">oraya önden gidenimiz, İsa, Melkisedek tertibi üzre ebediyen başkâhin olarak girmiştir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">ÇÜNKÜ Salem kıralı, Yüce Allahın kâhini, kıralları öldürmekten dönen İbrahimi karşılamış ve ona hayırdua etmiş olan,</verse>
				<verse number="2">ve İbrahimin kendisine her şeyden ondalık verdiği bu Melkisedek (evvelâ, tercüme olunarak, salâh Kıralı, ve ondan sonra, Salem Kıralı, yani, selâmet Kıralı;</verse>
				<verse number="3">babasız, anasız, nesepsiz olup kendisinde günlerin başlangıcı ve hayatın sonu olmıyarak, fakat Allahın Oğluna benzer kılınmış olarak) devam üzre kâhin kalıyor.</verse>
				<verse number="4">İmdi bu adamın ne kadar büyük olduğunu görün; büyük ata İbrahim başlıca ganimetlerden ona ondalık vermiştir.</verse>
				<verse number="5">Ve Levi oğullarından kâhinlik vazifesini alanların şeriate göre kavmdan, yani, İbrahim sulbünden çıkmış oldukları halde, kendi kardeşlerinden ondalık almağa emirleri vardır;</verse>
				<verse number="6">fakat nesebi onlardan sayılmıyan zat İbrahimden ondalık almıştır, ve vaitler kendisinde olan zata hayırdua etmiştir.</verse>
				<verse number="7">Ve itiraz olunamaz ki, hayırdua daha yüksek olandan daha küçüğe edilir.</verse>
				<verse number="8">Ve burada fani olan adamlar ondalık alıyorlar, fakat orada yaşamakta olduğuna şehadet edilen bir zat alıyor.</verse>
				<verse number="9">Ve denilebilir ki, ondalık alan Levi dahi İbrahim vasıtası ile ondalık vermiştir;</verse>
				<verse number="10">çünkü Melkisedek onu karşıladığı zaman, henüz babasının sulbünde idi.</verse>
				<verse number="11">İmdi Levili kâhinlik vasıtası ile kemal olsaydı (çünkü kavm bu kâhinlik altında şeriati almışlardı), Harun tertibi üzre sayılmıyıp Melkisedek tertibi üzre başka bir kâhinin zuhuruna artık ne lüzum kalırdı?</verse>
				<verse number="12">Çünkü kâhinlik değişilince, şeriatin de değişilmesi icap eder.</verse>
				<verse number="13">Çünkü hakkında bu şeyler söylenen zat başka bir sıpta mensuptur; bu sıpttan kimse mezbaha hizmet etmemiştir.</verse>
				<verse number="14">Çünkü Rabbimizin Yahudadan zuhur etmiş olduğu bellidir, bu sıpta dair kâhinlik hakkında Musa bir şey söylemedi.</verse>
				<verse number="15">Melkisedek benzeyişinde başka bir kâhin zuhur ettiğinden artık dediğimiz daha çok bellidir;</verse>
				<verse number="16">o, cismanî emrin şeriatine göre değil, fakat sonsuz hayatın kuvvetine göre olmuştur;</verse>
				<verse number="17">çünkü: “Melkisedek tertibi üzre, Sen ebediyen kâhinsin,” diye şehadet olunuyor.</verse>
				<verse number="18">Çünkü zayıflığı ve faidesizliği sebebile evelce olan bir emrin iptali,</verse>
				<verse number="19">(çünkü şeriat hiç bir şeyi kemale erdirmedi), ve onun yerine, vasıtası ile Allaha yaklaştığımız daha iyi bir ümidin ithali oluyor.</verse>
				<verse number="20">Ve nitekim yeminsiz olmadı</verse>
				<verse number="21">(çünkü onlar yeminsiz kâhin olmuşlardır, fakat o kendisine: “Rab and etti ve caymaz: Sen ebediyen kâhinsin,” diye söyliyenin vasıtası ile olmuştur),</verse>
				<verse number="22">buna göre İsa daha iyi bir ahdin kefili olmuştur.</verse>
				<verse number="23">Ve onlar sayıca çok kâhinler oldular, çünkü ölümden dolayı devamdan menedildiler;</verse>
				<verse number="24">fakat o ebediyen baki olduğundan, değişmez kâhinliği vardır.</verse>
				<verse number="25">Ve bundan dolayı kendi vasıtası ile Allaha yaklaşanları tamamen kurtarmağa kadirdir, çünkü onlar için şefaat etmek üzre daima yaşamaktadır.</verse>
				<verse number="26">Çünkü bize mukaddes, suçsuz, lekesiz, günahkârlardan ayrılmış, göklerden daha yüksek olmuş böyle bir başkâhin gerekti;</verse>
				<verse number="27">her gün başkâhinler gibi, önce kendi günahları için ve ondan sonra kavmın günahları için kurbanlar takdim etmeğe onun mecburiyeti yoktur; çünkü kendi kendini takdim ettiği zaman, bunu bir kerede yaptı.</verse>
				<verse number="28">Çünkü şeriat zayıflığı olan adamları başkâhin tayin ediyor, fakat şeriatten sonra olan yemin sözü ebediyen kâmil kılınmış olan Oğulu tayin ediyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">İMDİ söylediklerimizin başlıca noktası şudur:</verse>
				<verse number="2">Göklerde Azamet tahtının sağında oturan, makdisin, ve insan tarafından değil, fakat Rab tarafından kurulan hakikî Çadırın hizmetçisi olan böyle bir başkâhinimiz vardır.</verse>
				<verse number="3">Çünkü her başkâhin hediyeler ve kurbanlar takdim etmek için tayin olunur; bundan dolayı takdim etmek için bunun da bir şeyi olması lâzımdır.</verse>
				<verse number="4">İmdi, şeriate göre hediyeleri takdim edenler bulunduğu için, eğer kendisi dünyada olsaydı, kâhin olmazdı;</verse>
				<verse number="5">çadırı yapmak üzre iken Musaya Allah tarafından ihtar olunduğu gibi, bunlar semaviyatın örneğine ve gölgesine hizmet ediyorlar; çünkü diyor: “Bak, her şeyi dağda sana gösterilen örneklerine göre yapacaksın.”</verse>
				<verse number="6">Fakat şimdi o daha iyi vaitler üzerine konulmuş olan daha iyi bir ahdin meyancısı olduğu derecede, daha âlâ bir hizmete nail oldu.</verse>
				<verse number="7">Çünkü eğer o birinci ahit kusursuz olsaydı, ikinciye yer aranılmazdı.</verse>
				<verse number="8">Çünkü onlarda kusur bularak diyor: “İşte, Rab diyor, İsrail evi ile, ve Yahuda evi ile, Yeni bir ahit keseceğim günler geliyor;</verse>
				<verse number="9">Atalarını Mısır diyarından çıkarmak için onların elini tuttuğum gün Kendilerile kestiğim ahit gibi değil; Çünkü onlar benim ahdimde durmadılar, Ve ben onlar için kaygı çekmedim, Rab diyor.</verse>
				<verse number="10">Çünkü o günlerden sonra, Rab diyor, İsrail evile keseceğim ahit şudur: Onların fikrine benim kanunlarımı koyacağım, Ve yürekleri üzerine onları yazacağım, Ve onlara Allah olacağım, Onlar da bana kavm olacaklar;</verse>
				<verse number="11">Ve artık herkes kendi vatandaşına, Ve herkes kendi kardeşine: Rabbi bilin, diye öğretmiyecekler; Çünkü küçüğünden büyüğüne kadar, Onların hepsi beni bileceklerdir.</verse>
				<verse number="12">Çünkü fesatlarına karşı merhametli olacağım, Ve artık suçlarını anmıyacağım.”</verse>
				<verse number="13">Yeni ahit demekle, birincisini eski etmiştir; fakat eskiyen ve ihtiyarlıyan zeval bulmağa yakındır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">İMDİ birinci ahdin de ibadet hükümleri ve dünyevî makdisi vardı.</verse>
				<verse number="2">Çünkü kurulmuş çadır vardı; Kudus denilen birinci kısımda şamdan ve sofra ve huzur ekmekleri vardı.</verse>
				<verse number="3">Ve ikinci perdeden sonra Kudsülakdas denilen çadır olup</verse>
				<verse number="4">onda altın buhur mezbahı, ve her tarafından altınla kaplı ahit sandığı vardı; bunun içinde manı havi altın testi, ve Harunun filizlenmiş asası, ve ahit levhaları vardı;</verse>
				<verse number="5">ve kefaretgâha gölge salan izzet kerubileri onun üstünde bulunurdu; şimdi bunlar hakkında ayrı ayrı söylemek mümkün değildir.</verse>
				<verse number="6">Ve bunlar böyle tertip edilmiş olup kâhinler daima ibadetleri ifa ederek birinci çadıra girerler;</verse>
				<verse number="7">fakat ikinci çadıra senede bir defa yalnız başkâhin girer; kendisi için ve kavmın suçları için takdim ettiği kan olmaksızın girmez;</verse>
				<verse number="8">Ruhülkudüs bunu gösteriyor ki birinci çadır hâlâ durdukça, akdesin yolu henüz belli olmamıştır;</verse>
				<verse number="9">bu, şimdiki vakit için misaldir; buna göre ibadet edeni vicdanca kemale erdirmeğe kadir olmıyan hediyeler ve kurbanlar takdim olunuyor,</verse>
				<verse number="10">(yiyecekler, içecekler ve türlü türlü yıkanmalarla) ancak ıslahat vaktine kadar konulmuş cismanî hükümlerdirler.</verse>
				<verse number="11">Fakat gelecek olan iyi şeylerin başkâhini Mesih el ile yapılmamış, yani, bu hilkatten olmıyan daha büyük ve daha mükemmel çadırdan geçip gelmiş, ebedî kurtuluşu almış,</verse>
				<verse number="12">ergeçlerin ve buzağıların kanı ile değil, fakat kendi kanı ile akdese bir kerede girmiştir.</verse>
				<verse number="13">Çünkü beden temizliği için murdarlara serpilen ergeçler ve boğalar kanı ve inek külü onları takdis ediyorsa,</verse>
				<verse number="14">ezelî Ruh vasıtası ile kendi kendini lekesiz olarak Allaha takdim etmiş olan Mesihin kanı, hay Allaha ibadet etmek üzre ölü işlerden vicdanınızı ne kadar ziyade temizliyecektir!</verse>
				<verse number="15">Ve bu sebepten yeni ahdin meyancısıdır, ta ki, birinci ahdin altında olan suçların fidyesi için ölüm vuku bulmuş olarak, davet edilenler ebedî miras vadini alsınlar.</verse>
				<verse number="16">Çünkü nerede vasiyet varsa, vasiyet edenin ölümünün beyanı gerektir.</verse>
				<verse number="17">Çünkü ölüm üzerine vasiyet sabit olur, çünkü vasiyet eden yaşadıkça, asla kuvveti yoktur.</verse>
				<verse number="18">Bu sebepten birinci ahit bile kansız tahsis olunmadı.</verse>
				<verse number="19">Çünkü Musa tarafından bütün kavma şeriate göre her emir söylendikten sonra, al yapağı, ve zufa otu, ve su ile buzağıların ve ergeçlerin kanını alıp bizzat kitaba ve bütün kavma:</verse>
				<verse number="20">“Allahın size emrettiği ahdin kanı budur,” diyerek serpti.</verse>
				<verse number="21">Ve çadıra ve bütün ibadet kaplarına ayni suretle kan serpti.</verse>
				<verse number="22">Ve şeriate göre hemen her şey kanla temizlenir, ve kan dökülmeksizin bağışlama olmaz.</verse>
				<verse number="23">İmdi göklerde olan şeylerin örneklerini bunlarla, fakat bizzat semavîleri bunlardan daha iyi kurbanlarla temizlemek gerekti.</verse>
				<verse number="24">Çünkü Mesih hakikî olanın nümunesi, el ile yapılmış akdese değil, fakat şimdi bizim için Allahın huzuruna görünmek üzre, bizzat göke girdi;</verse>
				<verse number="25">başkâhin yıldan yıla kendisinin olmıyan kanla akdese girdiği gibi, kendisini çok defalar takdim etmesi için de değildir;</verse>
				<verse number="26">yoksa dünyanın kuruluşundan beri çok kereler elem çekmesi gerekti; fakat şimdi bir defa günahın iptali için devirlerin sonunda kendisini kurban etmesile görünmüştür.</verse>
				<verse number="27">Ve insanlara bir defa ölmek, ve ondan sonra hükmolunmak mukadder olduğu gibi,</verse>
				<verse number="28">böylece de Mesih çoğunun suçlarını taşımak için bir defa takdim edilmiş olup ikinci defa, günahsız olarak, kurtuluş için kendisini bekliyenlere görünecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">ÇÜNKÜ şeriat gelecek iyi şeylerin asıl suretine değil, gölgesine malik olarak, yıldan yıla devam üzre takdim ettikleri ayni kurbanlarla yaklaşanları asla kemale erdiremez.</verse>
				<verse number="2">Yoksa onların takdim olunması bırakılmaz mı idi? Çünkü ibadet edenler bir kere temizlenmiş olarak kendilerinde günah idraki olmazdı.</verse>
				<verse number="3">Fakat yıldan yıla o kurbanlarda günahların anması olur.</verse>
				<verse number="4">Çünkü boğaların ve ergeçlerin kanı günahları kaldıramaz.</verse>
				<verse number="5">Bunun için dünyaya girerken diyor: “Kurban ve takdime istemedin, Fakat bana beden hazırladın.</verse>
				<verse number="6">Yakılan takdimeler ve suç için kurbanlardan razı olmadın;</verse>
				<verse number="7">O zaman dedim (kitabın tomarında benim için yazılmıştır): Senin iradeni yapmak için, ey Allah, işte, geldim.”</verse>
				<verse number="8">Yukarıda (şeriate göre takdim olunanlar hakkında): “Kurbanları ve takdimeleri ve yakılan takdimeleri ve günah için kurbanları istemedin, ve razı olmadın,” dedikten sonra,</verse>
				<verse number="9">o zaman: “Senin iradeni yapmak için, işte, geldim,” dedi. İkinciyi sabit kılmak için birinciyi kaldırıyor.</verse>
				<verse number="10">İsa Mesihin bedeninin bir kerede takdim olunması ile o iradede takdis olunduk.</verse>
				<verse number="11">Gerçi her kâhin günden güne hizmet ederek ve asla günahları kaldıramıyan ayni kurbanları çok defalar takdim eyliyerek durmaktadır;</verse>
				<verse number="12">fakat bu zat, günahlar için bir kurban takdim etmiş olup</verse>
				<verse number="13">bundan böyle kendi düşmanları ayaklarına basamak konuluncıya kadar bekliyerek, ebediyen Allahın sağında oturmuştur.</verse>
				<verse number="14">Çünkü bir takdime ile takdis olunanları ebediyen kemale erdirmiştir.</verse>
				<verse number="15">Ve Ruhülkudüs de bize şehadet eder; çünkü:</verse>
				<verse number="16">“Rab diyor: O günlerden sonra, Onlarla keseceğim ahit şudur; Onların yürekleri üzerine kanunlarımı koyacağım, Ve fikirleri üzerine onları yazacağım,” dedikten sonra:</verse>
				<verse number="17">“Ve artık onların günahlarını ve fesatlarını anmıyacağım,” diyor.</verse>
				<verse number="18">İmdi bunların afflığı olan yerde artık günah için takdime yoktur.</verse>
				<verse number="19">İmdi, ey kardeşler, İsanın kanı ile, perdeden, yani, kendi bedeninden bize tahsis ettiği taze ve diri yoldan akdese girmeğe cesaretimiz olarak,</verse>
				<verse number="20">ve Allahın evi üzerinde büyük kâhinimiz olduğu halde,</verse>
				<verse number="21">yüreklerimiz kötü vicdandan temizlenmiş, ve bedenimiz temiz su ile yıkanmış olarak, iman doluluğunda hakikî yürekle yaklaşalım;</verse>
				<verse number="22">ümidin ikrarını tereddütsüzce sıkı tutalım,</verse>
				<verse number="23">çünkü vadeden sadıktır;</verse>
				<verse number="24">ve bazılarının âdet edindiği gibi, toplanmalarımızı terketmiyelim, fakat günün yaklaştığını gördüğünüz nispette, birbirimizi o derece ziyade teşvik ederek,</verse>
				<verse number="25">sevgi ve iyi işlere tahrik için birbirimize dikkat edelim.</verse>
				<verse number="26">Çünkü hakikat bilgisine nail olduktan sonra kasten günah işlersek, artık günahlar için kurban kalmaz,</verse>
				<verse number="27">fakat hükmün dehşetli bir intizarı, ve hasımları yiyip bitirecek olan şiddetli ateş kalır.</verse>
				<verse number="28">Musanın şeriatini tahkir eden bir kimse iki veya üç şahidin sözü üzerine merhametsizce ölür;</verse>
				<verse number="29">Allahın Oğlunu ayak altında çiğniyen, ve onunla takdis edildiği ahdin kanını bayağı tutan, ve inayet Ruhuna hakaret eden bir kimse, daha ne kadar fena cezaya lâyık sayılacaktır, sanırsınız?</verse>
				<verse number="30">Çünkü: “Öç benimdir, karşılığını ben vereceğim,” ve yine: “Rab kendi kavmına hükmedecektir,” diyeni biliriz.</verse>
				<verse number="31">Hay Allahın ellerine düşmek dehşetli şeydir.</verse>
				<verse number="32">Fakat tenvir olunduktan sonra, bir taraftan sitemler ve sıkıntılarla temaşaya arzedilerek,</verse>
				<verse number="33">diğer taraftan böylece muamele olunanlara hissedar olarak, büyük elemler cidaline tahammül ettiğiniz ilk günleri anın.</verse>
				<verse number="34">Çünkü mahpuslarla derttaş olup kendiniz için daha iyi ve baki kalan malınız olduğunu bilerek, emvalinizin yağma edilmesini sevinçle kabul ettiniz.</verse>
				<verse number="35">İmdi büyük mükâfatı olan cesaretinizi kendinizden atmayın.</verse>
				<verse number="36">Çünkü Allahın iradesini yaptıktan sonra vade nail olmanız için sabra ihtiyacınız vardır.</verse>
				<verse number="37">“Çünkü artık pek az zaman, Gelen gelecek, ve gecikmiyecektir.</verse>
				<verse number="38">Fakat benim salihim imanla yaşıyacaktır; Ve eğer geri çekilirse, canım ondan razı olmıyacaktır.”</verse>
				<verse number="39">Fakat biz helâk için geri çekilenlerden değil, ancak canın kurtuluşu için iman edenlerdeniz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">İMDİ iman, ümit edilen şeylere itimat, görünmiyen şeylere kanaattir.</verse>
				<verse number="2">Çünkü eski zaman adamlarına bununla şehadet olundu.</verse>
				<verse number="3">İmanla anlıyoruz ki âlemler Allahın sözü ile teşkil olundular, şöyle ki, görünen şey zahir olandan olmadı.</verse>
				<verse number="4">İmanla Habil Allaha Kainden daha iyi kurban takdim etti, ve onun hediyeleri hakkında Allah şehadet ederek, bununla salih olduğuna şehadet olundu; ve ölmüş olduğu halde, bu vasıta ile hâlâ söyliyor.</verse>
				<verse number="5">İmanla Hanok ölüm görmemek üzre naklolundu, ve bulunmazdı, çünkü Allah onu nakletmişti; çünkü naklinden evel Allaha makbul olduğuna şehadet edildi;</verse>
				<verse number="6">fakat iman olmadan makbul olmak imkânsızdır; çünkü Allaha yaklaşan, onun var olduğuna, ve kendisini arıyanlara mükâfat edici olduğuna iman etmelidir.</verse>
				<verse number="7">İmanla Nuh henüz görünmiyen şeyler hakkında Allah tarafından ihtar olunup takva ile harekete getirilerek, evinin kurtuluşu için bir gemi hazırladı; bununla dünyayı mahkûm etti, ve imana göre olan salâhın varisi oldu.</verse>
				<verse number="8">İmanla İbrahim miras olarak alacağı yere gitmek üzre çağırıldığı zaman, itaat etti, ve nereye gittiğini bilmiyerek çıktı.</verse>
				<verse number="9">İmanla vadolunan diyarda ayni vadin hemvarisleri olan İshak ve Yakub ile beraber yabancı diyarda imiş gibi çadırlarda oturarak misafir oldu;</verse>
				<verse number="10">çünkü Allahın mimarı ve banisi olduğu temelli şehri bekliyordu.</verse>
				<verse number="11">İmanla Sara kendisi de vadedeni sadık saydığından, yaşı geçmişken, gebe kalmağa kuvvet buldu;</verse>
				<verse number="12">bundan dolayı ölmüş hükmünde olan bir zattan çoklukta gökün yıldızları kadar ve deniz kenarında kum gibi sayısız zürriyet oldu.</verse>
				<verse number="13">Vaitlere nail olmamış, fakat onları uzaktan görmüş ve selâmlamış, ve dünya üzerinde garip ve misafirler olduklarını ikrar etmiş olarak, bunların hepsi imanda öldüler.</verse>
				<verse number="14">Çünkü bu gibi şeyleri söyliyenler bir vatan aradıklarını gösteriyorlar.</verse>
				<verse number="15">Ve gerçekten çıktıkları yeri hatırlasalardı, dönmeğe vakitleri olurdu.</verse>
				<verse number="16">Fakat şimdi daha iyisini, yani, semavî olanı arzu ediyorlar; bundan dolayı Allah onların Allahı denilmekten utanmıyor, çünkü onlara bir şehir hazırlamıştır.</verse>
				<verse number="17">İmanla İbrahim imtihan olunduğu zaman, İshakı takdim etti;</verse>
				<verse number="18">ve kendisine: “Senin zürriyetin İshakta çağırılacaktır,” denilmiş olan, ve vaitlere nail olan zat,</verse>
				<verse number="19">Allahın ölülerden bile kıyam ettirmeğe kadir olduğunu sayarak, biricik oğlunu takdim ediyordu; ve bir temsil ile onu oradan geri aldı.</verse>
				<verse number="20">İmanla İshak Yakuba ve Esava gelecek şeyler hakkında bile hayırdua etti.</verse>
				<verse number="21">İmanla Yakub ölürken, Yusufun oğullarının her birine hayırdua etti; ve değneğinin tepesi üzerine dayanarak secde kıldı.</verse>
				<verse number="22">İmanla Yusuf ölürken, İsrail oğullarının çıkışını andı; ve kendi kemikleri hakkında emretti.</verse>
				<verse number="23">İmanla Musa doğduğu zaman, anası babası tarafından üç ay gizlenildi, çünkü çocuğun güzel olduğunu gördüler; ve kıralın fermanından korkmadılar.</verse>
				<verse number="24">İmanla Musa büyüyünce, Firavun kızının oğlu denilmeği reddetti;</verse>
				<verse number="25">Allahın kavmı ile beraber hakaret görmeği, bir müddet günahın safasını sürmeğe tercih etti;</verse>
				<verse number="26">Mesih sitemini Mısırın hazinelerinden daha büyük zenginlik saydı; çünkü karşılık mükâfata bakıyordu.</verse>
				<verse number="27">İmanla kıralın öfkesinden korkmıyarak Mısırı bıraktı; çünkü görünmiyen zatı görür gibi dayandı.</verse>
				<verse number="28">İmanla fıshı ve kan serpmeyi icra etti, ta ki ilk doğanları helâk eden kendilerine dokunmasın.</verse>
				<verse number="29">İmanla Kızıl Denizden karadan geçer gibi geçtiler; Mısırlılar bunu tecrübe ederek boğuldular.</verse>
				<verse number="30">İmanla yedi gün etrafı dönüldükten sonra, Eriha surları düştüler.</verse>
				<verse number="31">İmanla fahişe Rahab çaşıtları selâmetle kabul etmiş olduğu için itaatsizlerle beraber helâk olmadı.</verse>
				<verse number="32">Ve daha ne diyeyim? Çünkü Gideon, Barak, Şimşon, Yeftah, Davud ve Samuel ve peygamberler hakkında anlatırsam, vaktim kâfi gelmiyecek;</verse>
				<verse number="33">imanla onlar ülkeler fethettiler, salâh işlediler, vaitlere nail oldular, aslanların ağızlarını kapadılar,</verse>
				<verse number="34">ateşin kuvvetini söndürdüler, kılıç ağzından kaçtılar, zayıflıktan kuvvetlendiler, cenkte zorlu oldular, yabancıların ordularını kaçırdılar.</verse>
				<verse number="35">Kadınlar ölülerini kıyam vasıtası ile aldılar; ve bazıları daha iyi kıyama nail olsunlar diye, kurtuluşu kabul etmiyerek, işkence çektiler;</verse>
				<verse number="36">başkaları da istihzalar ve kamçılar, hattâ bağlar ve mahpusluk ne olduğunu denediler;</verse>
				<verse number="37">taşlandılar, testere ile biçildiler, imtihan olundular, kılıçla katlolunarak öldürüldüler; koyun postları ile, keçi derilerile dolaştılar; yoksulluk çektiler, sıkıntı gördüler, tahkir olundular</verse>
				<verse number="38">(dünya onlara lâyık değildi), çöllerde ve dağlarda ve mağaralarda ve toprağın inlerinde avare gezdiler.</verse>
				<verse number="39">Ve onların hepsi, iman vasıtası ile şehadet olunduğu halde, vade nail olmadılar;</verse>
				<verse number="40">çünkü biz olmadan onlar kemale ermesinler diye, Allah bizim hakkımızda daha iyi bir şey hazırlamıştır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">İMDİ bu kadar büyük şahitler bulutu etrafımızı kuşatmış olduğundan, her ağırlığı ve bizi kolayca saran günahı bırakarak, imanı başlıyan ve tamamlıyan İsaya bakarak biz de önümüze konulan koşuyu sabırla koşalım;</verse>
				<verse number="2">o, önüne konulan sevinç uğruna utancı hiçe sayıp haça tahammül etti, ve Allahın tahtının sağında oturdu.</verse>
				<verse number="3">İmdi canlarınızda gevşiyerek yorulmıyasınız diye, günahkârlar tarafından kendisine karşı olan bu kadar muhalefete karşı dayananı düşünün.</verse>
				<verse number="4">Günaha karşı cehdederek, henüz kan dökülünciye kadar karşı koymadınız;</verse>
				<verse number="5">ve oğullara söylenir gibi size verilen nasihati unuttunuz: “Ey oğlum, Rabbin tedibini hor görme, Ve onun tarafından azarlanınca, gevşeme;</verse>
				<verse number="6">Çünkü Rab sevdiğini azarlar, Ve kabul ettiği her oğulu döver.”</verse>
				<verse number="7">Tedip için sabrediyorsunuz; Allah size oğullar gibi muamele ediyor; çünkü hangi oğul var ki babası onu tedip etmez?</verse>
				<verse number="8">Fakat cümlenin hissedar olduğu tedipten mahrum iseniz, oğullar değil, gayri meşru evlâtsınız.</verse>
				<verse number="9">Bundan başka tedip eden bedenimizin babaları vardı, ve onlara hürmet ettik; daha çok ziyade ruhların Babasına itaat ederek yaşamıyacak mıyız?</verse>
				<verse number="10">Çünkü onlar kendilerine hoş göründüğüne göre bizi bir kaç gün tedip ederlerdi; fakat bu, kendisinin kudsiyetine hissedar olalım diye, menfaatimiz için tedip eder.</verse>
				<verse number="11">Vakıa her tedip şimdiki zamanda sevinçli değil, fakat hüzünlü görünür; fakat sonra onunla terbiye edilmiş olanlara salâhın selâmet semeresini hasıl eder.</verse>
				<verse number="12">Bunun için düşük elleri ve kötürüm dizleri doğrultun;</verse>
				<verse number="13">ayaklarınız için doğru yollar yapın, ta ki, topal saptırılmasın, fakat daha ziyade şifa bulsun.</verse>
				<verse number="14">Herkesle beraber selâmetin, ve kimsenin onsuz Rabbi görmiyeceği kudsiyetin ardınca gidin;</verse>
				<verse number="15">dikkat edin ki kimse Allahın inayetinden mahrum kalmasın; bir acılık kökü yerden bitip sizi rahatsız etmesin, ve bununla bir çoğu kirlenmesin;</verse>
				<verse number="16">bir zani, yahut bir yemeğe bedel kendisinin ilk oğulluk hakkını satmış olan Esav gibi, takvasız adam olmasın.</verse>
				<verse number="17">Zira bilirsiniz ki sonradan berekete varis olmak istedi ise de, reddolundu; çünkü gözyaşları ile onu aradığı halde, babasının niyetini değiştirmeğe imkân bulmadı.</verse>
				<verse number="18">Çünkü dokunulur ve ateşle yanar dağa, ve pusa ve karanlığa ve kasırgaya,</verse>
				<verse number="19">ve borunun gürlemesine, ve sözlerin sesine yaklaşmadınız; o sesi işitenler kendilerine bir söz daha söylenmemesini yalvardılar;</verse>
				<verse number="20">çünkü: “Eğer dağa bir hayvan bile dokunsa, taşlanacaktır,” emrine tahammül edemezlerdi;</verse>
				<verse number="21">ve görünüş öyle korkunç idi ki Musa: “Gayetle korkuyor, ve titriyorum,” dedi;</verse>
				<verse number="22">fakat Sion dağına, ve hay Allahın şehrine, semavî Yeruşalime, ve onbinlerce meleklere,</verse>
				<verse number="23">ve göklerde kaydedilmiş ilk doğanların umumî meclisine ve kilisesine, cümlenin Hâkimi, Allaha, ve kemale erdirilmiş olan salihlerin ruhlarına,</verse>
				<verse number="24">ve yeni ahdin meyancısı, İsaya, ve Habilinkinden daha iyi söyliyen serpmeklik kanına yaklaştınız.</verse>
				<verse number="25">Sakının, söyliyeni reddetmeyin. Çünkü eğer yer üzerinde ihtar edeni reddettikleri zaman, onlar kurtulmadılarsa, biz göklerden söyliyenden yüz çevirirsek, daha çok ziyade kurtulamayız;</verse>
				<verse number="26">o zaman onun sesi yeri sarstı, fakat şimdi: “Artık bir kere yalnız yeri değil, fakat gökü de sarsacağım,” diyerek vadetmiştir.</verse>
				<verse number="27">Ve: Artık bir kere, sözü sarsılanların yaratılmış şeyler olarak kaldırılacağını gösteriyor; ta ki sarsılmıyanlar baki kalsın.</verse>
				<verse number="28">Bunun için sarsılmaz bir melekût alarak, inayetimiz olsun ki onunla Allaha makbul surette hürmet ve takva ile ibadet edelim;</verse>
				<verse number="29">çünkü Allahımız yiyip bitiren bir ateştir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">KARDEŞ sevgisi daim olsun.</verse>
				<verse number="2">Misafirperverliği unutmayın; çünkü bazıları bilmiyerek bununla melekler misafir ettiler.</verse>
				<verse number="3">Mahpusları, beraber bağlanmış gibi, hakaret görenleri, kendiniz de bedende olanlar gibi hatırlayın.</verse>
				<verse number="4">Hepsi arasında evlenmek muteber olsun, ve yatak lekesiz olsun; çünkü fuhuş ve zina işliyenlere Allah hükmedecektir.</verse>
				<verse number="5">Gidişiniz para sevgisinden beri olsun; sizde olan şeylerle kanaat edin; çünkü kendisi dedi: “Seni hiç boşa çıkarmam, ve seni hiç bırakmam.”</verse>
				<verse number="6">Şöyle ki biz cesaret ederek diyoruz: “Rab bana yardımcıdır, korkmam, İnsan bana ne yapar?”</verse>
				<verse number="7">Size riyaset etmiş olanları hatırlayın, Allahın sözünü size onlar söylediler; ve onların yaşayışlarının sonuna bakarak imanlarına uyun.</verse>
				<verse number="8">İsa Mesih dün ve bugün ve ebede kadar aynidir.</verse>
				<verse number="9">Farklı ve yabancı talimlerle öteye beriye sürüklenmeyin; çünkü yüreğin inayetle sabit kılınması iyidir, yemeklerle değil; bunlarla meşgul olanlar bir faide görmediler.</verse>
				<verse number="10">Bir mezbahımız var ki çadıra hizmet edenlerin ondan yemeğe salâhiyetleri yoktur.</verse>
				<verse number="11">Çünkü günah için başkâhin tarafından makdisin içine kanları götürülen hayvanların cesetleri ordugâhın dışarısında yakılır.</verse>
				<verse number="12">Bunun için İsa da kendi kanı ile kavmı takdis etsin diye, kapıdan dışarda elem çekti.</verse>
				<verse number="13">İmdi biz de onun sitemini taşıyarak, ordugâhtan dışarıya kendisine gidelim.</verse>
				<verse number="14">Çünkü burada baki olan bir şehrimiz yoktur, ancak gelecek olanı arıyoruz.</verse>
				<verse number="15">İmdi onun vasıtası ile Allaha daima hamt kurbanını, yani, onun ismini ikrar eden dudakların meyvasını takdim edelim.</verse>
				<verse number="16">Fakat iyilik etmeği ve iane etmeği unutmayın; çünkü Allah bu gibi kurbanlardan hoşlanır.</verse>
				<verse number="17">Size riyaset edenlere itaat edin ve tâbi olun, çünkü onlar hesap verecek olanlar gibi canlarınız uğrunda bekçilik ediyorlar; ta ki bunu inliyerek değil (çünkü o size faidesiz olurdu), ancak sevinçle yapsınlar.</verse>
				<verse number="18">Bizim için dua edin; çünkü her şeyde iyi hareket etmek istiyerek iyi vicdanımız olduğuna kaniiz.</verse>
				<verse number="19">Ve bunun yapılmasını ziyadesile rica ederim, ta ki daha çabuk size iade olunayım.</verse>
				<verse number="20">İmdi koyunların büyük çobanını, Rabbimiz İsayı, ebedî ahdin kanı ile ölülerden geri getiren selâmet Allahı,</verse>
				<verse number="21">İsa Mesih vasıtası ile kendi indinde makbul olanı bizde yaparak, her iyi şeyde kendi iradesini icra etmek için sizi kemale erdirsin. Ebetler ebedince ona izzet olsun. Amin.</verse>
				<verse number="22">Fakat size rica ederim, kardeşler, nasihat sözüne tahammül edin, çünkü size kısaca yazdım.</verse>
				<verse number="23">Kardeşimiz Timoteosun salıverildiğini biliniz; eğer yakında gelirse, onunla beraber sizi göreceğim.</verse>
				<verse number="24">Size riyaset edenlerin hepsine, ve bütün mukaddeslere selâm edin. İtalyadan olanlar size selâm ederler.</verse>
				<verse number="25">İnayet hepinizle beraber olsun. Amin.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="59">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">ALLAHIN ve Rab İsa Mesihin kulu Yakub, dağılmış olan on iki sıpta selâm eder.</verse>
				<verse number="2">Ey kardeşlerim, ne zaman çeşit çeşit tecrübelere düşerseniz,</verse>
				<verse number="3">imanınızın imtihanı sabır hasıl ettiğini bilerek, bunu tam bir sevinç sayın.</verse>
				<verse number="4">Ve sabır kendi işini ikmal etsin ki, bir şeyde eksiğiniz olmıyarak, kâmil ve tam adamlar olasınız.</verse>
				<verse number="5">Fakat eğer sizden birinin hikmeti eksikse, herkese cömertlikle ve tekdir etmeden veren Allahtan istesin, ve kendisine verilecektir.</verse>
				<verse number="6">Fakat bir şeyden şüphe etmiyerek imanla istesin; çünkü şüphe eden adam yelle sürülen ve dalgalanan denizin çalkanmasına benzer.</verse>
				<verse number="7">Çünkü bütün yollarında kararsız, iki yürekli adam,</verse>
				<verse number="8">Rab tarafından bir şey alacağını sanmasın.</verse>
				<verse number="9">Fakat hakir kardeş kendi yüksekliğile, zengin olan da kendi hakirliğile övünsün;</verse>
				<verse number="10">çünkü otun çiçeği gibi geçecektir.</verse>
				<verse number="11">Çünkü güneş yakıcı rüzgârla doğar ve otu kurutur; ve onun çiçeği düşer, ve yüzünün güzelliği geçer; zengin adam da böylece kendi yollarında solacaktır.</verse>
				<verse number="12">Tecrübeye tahammül eden adam ne mutludur; çünkü makbul olduğu zaman, Rabbin kendisini sevenlere vadettiği hayat tacını alacaktır.</verse>
				<verse number="13">Tecrübe olunduğu zaman, kimse: Allah tarafından tecrübe olunuyorum, demesin; çünkü Allah kötü şeylerle tecrübe olunamaz, kendisi de kimseyi tecrübe etmez;</verse>
				<verse number="14">fakat herkes kendi arzusu tarafından sürüklenerek ve aldanarak tecrübe olunur.</verse>
				<verse number="15">Sonra arzu gebe kalarak günah doğurur; ve günah kâmil olunca, ölüm hasıl eder.</verse>
				<verse number="16">Ey sevgili kardeşlerim, aldanmayın.</verse>
				<verse number="17">Her iyi atiye ve her kâmil mevhibe, indinde değişiklik yahut döneklik gölgesi olmıyan nurlar Babasından, yukarıdan, iner.</verse>
				<verse number="18">Kendi mahlûklarının bir turfandası olmamız için, kendi iradesine göre, hakikat kelâmı vasıtası ile bizi hasıl etti.</verse>
				<verse number="19">Ey sevgili kardeşlerim, bunu bilirsiniz. Fakat her adam işitmekte çabuk, söylemekte ağır, gazapta ağır olsun;</verse>
				<verse number="20">çünkü insanın gazabı Allahın salâhını husule getirmez.</verse>
				<verse number="21">Bunun için her pisliği ve şerrin çokluğunu atarak, canlarınızı kurtarmağa kadir olan sizde ekilmiş sözü hilimle kabul edin.</verse>
				<verse number="22">Ve kendi kendinizi aldatarak sözün yalnız işiticileri değil, fakat işleyicileri olun.</verse>
				<verse number="23">Çünkü eğer bir kimse sözün işiticisi olup, işleyicisi değilse, aynada kendi asıl yüzünü gören adama benzer;</verse>
				<verse number="24">çünkü kendisini görür ve gider ve ne gibi bir adam olduğunu hemen unutur.</verse>
				<verse number="25">Fakat kâmil olan kanuna, hürriyet kanununa, bakan ve devam eden, unutkan işitici değil, ancak çalışkan işleyici olan o adam kendi işinde mutlu olacaktır.</verse>
				<verse number="26">Eğer bir kimse dindar olduğunu sanırsa, fakat yüreğini aldatarak dilini zaptetmezse, dindarlığı boştur.</verse>
				<verse number="27">Allahın ve Babanın indinde temiz ve lekesiz dindarlık şudur: Öksüzleri ve dulları sıkıntılarında ziyaret etmek, ve kendisini dünyadan lekesiz tutmaktır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">EY kardeşlerim, Rabbimiz İsa Mesihin, izzet Rabbinin, imanını şahsa riayet ederek tutmayın.</verse>
				<verse number="2">Çünkü eğer toplandığınız yere altın yüzüklü, parlak esvap içinde bir adam girerse, bir fakir adam da kirli esvap içinde girerse,</verse>
				<verse number="3">ve parlak esvap giyen adama bakıp: Sen burada iyi yerde otur, derseniz, ve fakire: Sen orada dur, yahut: Benim basamağımın altında otur, derseniz,</verse>
				<verse number="4">aranızda ayırt etmiyor, ve kötü düşünceler sahibi hâkimler olmuyor musunuz?</verse>
				<verse number="5">Dinleyin, ey sevgili kardeşlerim, dünyaya göre fakir olanları Allah imanda zenginler olmak, ve kendisini sevenlere vadettiği melekûtun varisleri olmak üzre seçmedi mi?</verse>
				<verse number="6">Fakat siz fakiri tahkir ettiniz. Zenginler size gadretmezler mi, ve onlar sizleri mahkemelere sürüklemezler mi?</verse>
				<verse number="7">Onlar çağırıldığınız iyi isme küfretmezler mi?</verse>
				<verse number="8">Eğer mülûkâne kanunu: “Komşunu kendin gibi seveceksin,” yazısına göre ikmal ederseniz, iyi edersiniz;</verse>
				<verse number="9">fakat eğer şahsa riayet ederseniz, günah işlersiniz, şeriat tarafından suçlular gibi ilzam olunursunuz.</verse>
				<verse number="10">Çünkü her kim bütün şeriati tutar, fakat bir şeyde sürçerse, hepsinde suçlu olur.</verse>
				<verse number="11">Çünkü: “Zina etmiyesin” demiş olan: “Katletmiyesin,” de demiştir. İmdi eğer sen zina etmez, fakat katledersen, şeriatin mütecavizi olmuş olursun.</verse>
				<verse number="12">Hürriyet kanunu vasıtası ile hükmolunacak kimseler gibi, böylece söyleyin ve böylece yapın.</verse>
				<verse number="13">Çünkü merhamet etmemiş olana hüküm merhametsizdir; merhamet hükme karşı övünür.</verse>
				<verse number="14">Ey kardeşlerim, eğer bir kimse amelleri yok iken, imanı olduğunu söylerse, faide nedir? kendisini o iman kurtarabilir mi?</verse>
				<verse number="15">Eğer bir kardeş yahut bir kızkardeş çıplak ve gündelik yiyecekten mahrum iken,</verse>
				<verse number="16">sizden de biri onlara: Selâmetle gidin, ısının ve doyun, derse, fakat bedenin muhtaç olduğu şeyleri onlara vermezseniz, faide nedir?</verse>
				<verse number="17">Böylece, iman da, eğer amelleri olmazsa, haddi zatında ölüdür.</verse>
				<verse number="18">Fakat bir kimse diyecektir ki: Senin imanın var, ve benim amellerim var; senin imanını ameller olmadan bana göster, ve ben imanımı amellerimle sana göstereceğim.</verse>
				<verse number="19">Sen Allah bir olduğuna inanıyorsun; iyi ediyorsun; cinler de inanıyorlar, ve titriyorlar.</verse>
				<verse number="20">Fakat, ey boş adam, imanın ameller olmayınca, faidesiz olduğunu bilmek ister misin?</verse>
				<verse number="21">Babamız İbrahim, oğlu İshakı mezbah üzerinde takdim etmiş olarak amellerden salih sayılmadı mı?</verse>
				<verse number="22">Görüyorsun ki iman onun amellerile beraber işliyordu, ve iman amellerle ikmal olundu:</verse>
				<verse number="23">“Ve İbrahim Allaha iman etti ve kendisine salâh sayıldı” diye yazı da tamamlandı, ve ona Allahın dostu denildi.</verse>
				<verse number="24">Görüyorsunuz ki insan yalnız imanla değil, amellerle salih sayılır.</verse>
				<verse number="25">Ve ayni suretle fahişe Rahab da ulakları kabul etmiş ve başka bir yoldan göndermiş olarak amellerle salih sayılmadı mı?</verse>
				<verse number="26">Çünkü beden, ruh olmıyınca ölü olduğu gibi, böylece iman da, ameller olmıyınca ölüdür.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">EY kardeşlerim, bizim daha büyük hükme uğrıyacağımızı bilerek çoğunuz muallim olmayın.</verse>
				<verse number="2">Çünkü hepimiz çok şeylerde sürçeriz. Eğer bir kimse kelâmda sürçmezse, o adam kâmil olup bütün bedenini de zaptedebilir.</verse>
				<verse number="3">Bize itaat etmeleri için atların ağızlarına gem vurmakla onların bütün bedenini de çeviriyoruz.</verse>
				<verse number="4">İşte, gemiler de o kadar büyük, ve sert yellerle sürüklendiği halde, dümencinin gönlü nereye isterse, çok küçük bir dümenle oraya çevrilir.</verse>
				<verse number="5">Böylece de dil küçük bir uzuvdur ve büyük şeylerle övünür. İşte, ne kadar az ateş, ne kadar çok odun tutuşturur!</verse>
				<verse number="6">Ve dil ateştir; dil azamızda bütün bedeni lekeliyen ve cehennemden alevlenerek tabiatin devranını alevlendiren fesat âlemidir.</verse>
				<verse number="7">Çünkü her çeşit vahşi hayvanlar ve kuşlar, haşarat ve denizdekiler, insanlar tarafından zaptolunur ve zaptolunmuştur;</verse>
				<verse number="8">fakat insanlardan kimse dili zaptetmeğe kadir değildir; durdurulmaz bir kötülüktür, öldürücü zehirle doludur.</verse>
				<verse number="9">Onunla Rabbi ve Babayı takdis ederiz, ve onunla Allahın benzeyişinde yaratılmış olan insanlara lânet ederiz;</verse>
				<verse number="10">takdis ve lânet ayni ağızdan çıkıyorlar. Ey kardeşlerim, bunlar böyle olmamalıdır.</verse>
				<verse number="11">Acaba bir pınar, ayni gözden tatlı ve acı su çıkarır mı?</verse>
				<verse number="12">Ey kardeşlerim, incir ağacı zeytin, yahut asma incirler hasıl edebilir mi? tuzlu su da tatlı su veremez.</verse>
				<verse number="13">Aranızda hikmetli ve anlayışlı olan kimdir? iyi yaşayışla kendi işlerini hikmet hilminde göstersin.</verse>
				<verse number="14">Fakat yüreğinizde acı haset ve fırkacılık varsa, övünmeyin ve hakikate karşı yalan söylemeyin.</verse>
				<verse number="15">Bu hikmet yukarıdan inen değil, fakat dünyevî, nefsanî, şeytani hikmettir.</verse>
				<verse number="16">Çünkü nerede haset ve fırkacılık varsa, orada karışıklık ve her kötü iş vardır.</verse>
				<verse number="17">Fakat yukarıdan olan hikmet evvelâ saftır, ondan sonra sulh edici, mülâyim, uysal, merhametle ve iyi semerelerle dolu, garazsız, riyasızdır.</verse>
				<verse number="18">Ve salâhın semeresi sulh ediciler için selâmetle ekilir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">ARANIZDA cenkler ve kavgalar neredendir? azalarınızda cenkleşen zevklerinizden değil mi?</verse>
				<verse number="2">Arzu ediyorsunuz ve elde etmiyorsunuz. Öldürüyorsunuz, ve haset ediyorsunuz, ve nail olamıyorsunuz; kavga ediyorsunuz ve cenk ediyorsunuz; elde etmiyorsunuz, çünkü dilemiyorsunuz.</verse>
				<verse number="3">Diliyorsunuz ve almıyorsunuz, çünkü zevklerinizde sarfetmek için fena yolda diliyorsunuz.</verse>
				<verse number="4">Ey fuhuş işliyenler, bilmiyor musunuz ki dünyaya dostluk Allaha düşmanlıktır? İmdi kim dünyaya dost olmak isterse, kendini Allaha düşman eder.</verse>
				<verse number="5">Yahut yazı boş yere söyliyor mu sanıyorsunuz? Bizde duran ruh hasede kadar gıpta eder mi?</verse>
				<verse number="6">Fakat daha büyük inayet veriyor. Bunun için diyor: “Allah mağrurlara karşı durur, fakat alçak gönüllülere lûtfeder.”</verse>
				<verse number="7">İmdi Allaha tâbi olun; fakat İblise karşı durun, ve sizden kaçacaktır.</verse>
				<verse number="8">Allaha yaklaşın, ve size yaklaşacaktır. Ey günahkârlar, ellerinizi temizleyin, ve ey iki fikirliler, yüreklerinizi saf kılın.</verse>
				<verse number="9">Kederli olun, ve matem tutup ağlayın; gülüşünüz mateme, ve sevinciniz sıkıntıya döndürülsün.</verse>
				<verse number="10">Rabbin huzurunda alçalın, ve sizi yükseltecektir.</verse>
				<verse number="11">Ey kardeşler, birbirinizi yermeyin. Kardeşini yeren, yahut kardeşine hükmeden, şeriati yerer ve şeriate hükmeder; fakat eğer şeriate hükmedersen, sen şeriatin işleyicisi değil, fakat hâkimi olursun.</verse>
				<verse number="12">Şeriati koyan ve hâkim olan birdir, kurtarmağa ve helâk etmeğe kadir olan odur; fakat komşuna hükmeden sen, kim oluyorsun?</verse>
				<verse number="13">Gelin şimdi: Bugün yahut yarın filân şehre gideceğiz, ve orada bir yıl geçireceğiz, ve alış veriş edeceğiz, ve kazanacağız, diyenler;</verse>
				<verse number="14">sizler ki yarın ne olacağını bilmezsiniz. Hayatınız nedir? Biraz vakit görünen ve ondan sonra görünmez olan bir buğusunuz.</verse>
				<verse number="15">Bunun yerine siz: Eğer Rab dilerse, yaşıyacağız, ve bunu ve şunu yapacağız, demelisiniz.</verse>
				<verse number="16">Fakat şimdi küstahlıklarınızla övünüyorsunuz; bu gibi her övünme kötüdür.</verse>
				<verse number="17">İmdi iyi olan şeyi yapmağı bilip de yapmıyana günahtır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">GELİN şimdi, ey zenginler, gelecek olan sefaletlerinizin üzerine feryat ederek ağlayın.</verse>
				<verse number="2">Malınız çürümüş, ve esvabınızı güve yemiştir.</verse>
				<verse number="3">Altınınız ve gümüşünüz pas tutmuştur; ve onların pası aleyhinize şehadet olacak ve sizin etinizi ateş gibi yiyecektir. Son günlerde hazine topladınız.</verse>
				<verse number="4">Tarlalarınızı biçen işçilerin tarafınızdan hile ile alıkonulan ücreti, işte, bağırıyor; ve orakçıların feryadı Ordular Rabbinin kulaklarına ermiştir.</verse>
				<verse number="5">Dünyada zevkle yaşadınız ve eğlendiniz; kıtal gününde yüreklerinizi beslediniz.</verse>
				<verse number="6">Salihi mahkûm ettiniz, öldürdünüz; o size karşı komaz.</verse>
				<verse number="7">İmdi, ey kardeşler, Rabbin zuhuruna kadar sabredin. İşte, çiftçi ilk ve son yağmuru alıncaya kadar, yerin kıymetli mahsulü için sabrederek bekler.</verse>
				<verse number="8">Siz de sabredin; yüreklerinizi pekiştirin; çünkü Rabbin zuhuru yakındır.</verse>
				<verse number="9">Ey kardeşler, hükmolunmıyasınız diye, birbirinize karşı söylenmeyin; işte, hâkim kapıların önünde duruyor.</verse>
				<verse number="10">Ey kardeşler, Rabbin ismile söylemiş olan peygamberleri meşakkat ve sabır örneği olarak alın.</verse>
				<verse number="11">İşte, sabredenlere mutlu deriz; Eyubun sabrını işittiniz, ve Rabbin takdir ettiği akıbeti gördünüz; çünkü Rab çok acır ve merhamet eder.</verse>
				<verse number="12">Fakat her şeyden evel, ey kardeşlerim, hüküm altına düşmiyesiniz diye, ne gök ne yer hakkı için, ne de başka bir yeminle yemin etmeyin; ancak evetiniz evet, ve hayırınız hayır olsun.</verse>
				<verse number="13">İçinizden biri meşakkat çekiyor mu? dua etsin. Biri neşeli midir? terennüm etsin.</verse>
				<verse number="14">İçinizden biri hasta mıdır? kilisenin ihtiyarlarını çağırtsın, ve onu Rabbin ismile yağla meshederek üzerine dua etsinler;</verse>
				<verse number="15">ve iman duası hastayı kurtaracak, ve Rab onu kaldıracaktır; ve eğer günahlar işlemişse, kendisine bağışlanacaktır.</verse>
				<verse number="16">İmdi şifa bulasınız diye, birbirinize günahlarınızı ikrar edin, ve birbiriniz için dua edin. Salihin yalvarışı işlemesinde çok tesirlidir.</verse>
				<verse number="17">İlya bizim gibi ihtirasları olan bir insandı, ve yağmur yağmasın diye, hararetle dua etti, ve yeryüzüne üç yıl altı ay yağmur yağmadı.</verse>
				<verse number="18">Ve yine dua etti, ve gök yağmur verdi, ve yer semeresini hasıl etti.</verse>
				<verse number="19">Ey kardeşlerim, eğer içinizden biri hakikatten saparsa, ve biri onu döndürürse,</verse>
				<verse number="20">bilsin ki günahkârı yolunun sapıklığından döndüren, ölümden bir can kurtaracak, ve bir çok günahlar örtecektir.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="60">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">İSA Mesihin resulü Petrus, Baba Allahın ezelî ilmine göre,</verse>
				<verse number="2">Ruhun takdisile, itaat için ve İsa Mesihin kanının serpilmesi için seçilmiş olup Pontus, Galatya, Kappadokya, Asya ve Bitinyada dağılmış olan gariplere: Size inayet ve selâmet çoğaltılsın.</verse>
				<verse number="3">Rabbimiz İsa Mesihin Allahı ve Babası mubarek olsun ki, kendi büyük inayetine göre İsa Mesihin ölülerden kıyamı ile bizi diri bir ümide, çürümez ve lekesiz ve solmaz</verse>
				<verse number="4">ve sizin için göklerde saklanılmış olan bir mirasa, yeniden tevlit etti;</verse>
				<verse number="5">siz ise Allahın kuvvetile son vakitte keşfedilmeğe hazır bir kurtuluşa iman vasıtası ile muhafaza olunmaktasınız.</verse>
				<verse number="6">Şimdi lüzumuna binaen bir müddet çeşit çeşit tecrübelerle kederlendiniz ise de, bununla çok mesrur olursunuz;</verse>
				<verse number="7">ta ki İsa Mesihin keşfolunmasında, fani olduğu halde ateşle kaledilen altından çok kıymetli olan imanınızın imtihanı size medih ve izzet ve şeref olsun;</verse>
				<verse number="8">kendisini görmemiş olduğunuz halde seviyorsunuz; şimdi görmiyerek fakat ona iman ederek,</verse>
				<verse number="9">imanınızın neticesine, canınızın kurtuluşuna, nail olarak ifade olunamaz ve izzetli bir sevinçle çok mesrur oluyorsunuz.</verse>
				<verse number="10">Size gelecek inayete dair peygamberlik etmiş olan peygamberler bu kurtuluş hakkında aradılar ve araştırdılar;</verse>
				<verse number="11">kendilerinde olan Mesihin Ruhu, Mesihin elemlerine ve onlardan sonraki izzetlere önceden şehadet ettiği zaman, ne vakit, yahut nasıl bir vakit gösterdiğini araştırdılar.</verse>
				<verse number="12">Onlara keşfolundu ki, şimdi gökten gönderilmiş olan Ruhülkudüsle incil vâzedenler tarafından size ilân edilen şeylerle kendilerine değil, fakat size hizmet ediyorlardı; bu şeylere melekler bakmak isterler.</verse>
				<verse number="13">Bunun için fikrinizin belini kuşatarak ayık olup İsa Mesihin keşfolunmasında size getirilecek olan inayete tamamen ümit bağlayın;</verse>
				<verse number="14">cehaletiniz zamanında olan evelki arzulara uymayın;</verse>
				<verse number="15">fakat sizi çağıran mukaddes olduğuna göre, siz de her hareketinizde itaat çocukları gibi mukaddes olun;</verse>
				<verse number="16">zira yazılmıştır: “Mukaddes olacaksınız, çünkü ben mukaddesim.”</verse>
				<verse number="17">Ve şahsa itibar etmiyerek her birinin işine göre hükmedeni, Baba diye çağırıyorsanız, gurbet vaktinizi korku ile geçirin;</verse>
				<verse number="18">ve bilirsiniz ki, atalardan kalma boş yaşayışınızdan fani şeylerle, gümüş yahut altınla değil,</verse>
				<verse number="19">fakat kusursuz ve lekesiz kuzu gibi Mesihin kıymetli kanı fidyesile kurtuldunuz;</verse>
				<verse number="20">gerçek o, dünyanın kuruluşundan evel ezelden bilindi, ve vakitlerin sonunda sizin için izhar olundu,</verse>
				<verse number="21">siz ki kendisini ölülerden kıyam ettiren ve ona izzet veren Allaha onun vasıtası ile iman edenlersiniz; şöyle ki imanınız ve ümidiniz Allahta olsun.</verse>
				<verse number="22">Hakikat itaatinde riyasız kardeş sevgisi için canlarınızı temizlemiş olduğunuzdan, fani tohumdan değil, fakat fani olmıyandan,</verse>
				<verse number="23">Allahın diri ve baki sözü vasıtası ile yeniden tevlit edilmiş olarak yürekten birbirinizi ziyadesile sevin.</verse>
				<verse number="24">Çünkü: “Bütün beşer ot gibi, Ve onun bütün izzeti otun çiçeği gibidir. Ot kurur, ve çiçeği düşer,</verse>
				<verse number="25">Fakat Rabbin sözü ebediyen durur.” Ve size müjdelenmiş olan söz budur.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">İMDİ her kötülüğü, ve her hileyi, ve ikiyüzlülükleri ve hasetleri ve bütün çekiştirmeleri atarak,</verse>
				<verse number="2">eğer Rabbin lâtif olduğunu tattınızsa, yeni doğmuş çocuklar gibi,</verse>
				<verse number="3">ruhanî, hilesiz sütü özleyin, ta ki kurtuluş için onunla büyüyesiniz;</verse>
				<verse number="4">ona, insanlar tarafından reddolunmuş, fakat Allah indinde seçme, kıymetli, diri taşa yaklaşarak</verse>
				<verse number="5">siz de İsa Mesih vasıtası ile Allaha makbul ruhanî kurbanlar takdim etmek üzre, mukaddes kâhinlik olmak için, ruhanî ev olarak diri taşlar gibi bina olunuyorsunuz.</verse>
				<verse number="6">Çünkü kitapta vardır: “İşte, Sionda seçme köşe taşı, kıymetli taş koyuyorum, Ve ona iman eden hiç utandırılmıyacaktır.”</verse>
				<verse number="7">İmdi kıymet size, iman edenleredir, fakat iman etmiyenlere: “Yapıcıların reddettikleri taş, Köşenin başı,”</verse>
				<verse number="8">ve “Sürçme taşı ve tökez kayası oldu.” Onlar kelâma itaat etmiyerek sürçerler; ve bunun için tayin olunmuşlardır.</verse>
				<verse number="9">Fakat sizi karanlıktan kendisinin şaşılacak nuruna çağıranın faziletlerini ilân edesiniz diye, siz seçme nesil, mülûkâne kâhinlik, mukaddes millet, has kavmsınız;</verse>
				<verse number="10">siz bir vakitler kavm değildiniz, fakat şimdi Allahın kavmısınız; merhamete nail olmamıştınız, fakat şimdi merhamete nail oldunuz.</verse>
				<verse number="11">Ey sevgililer, cana karşı cenkleşen nefsanî arzulardan garipler ve misafirler gibi çekinmenizi rica ederim;</verse>
				<verse number="12">kötülük işliyenler gibi sizi çekiştirdikleri şeyde iyi işlerinizi görerek ziyaret gününde Allaha izzet versinler diye, Milletler arasında iyi yaşayışınız olsun.</verse>
				<verse number="13">Rab uğrunda her insanî nizama, gerek kırala, hepsine faik olduğundan;</verse>
				<verse number="14">gerek valilere, kötülük işliyenlerin cezası, ve iyilik işliyenlerin methi için onun tarafından gönderilmiş olduklarından, tâbi olun.</verse>
				<verse number="15">Çünkü Allahın iradesi böyledir; hür adamlar gibi, ve hürriyetinizi kötülük perdesi gibi kullanarak değil,</verse>
				<verse number="16">fakat Allahın kulları gibi iyilik işliyerek akılsız adamların cehaletini susturun.</verse>
				<verse number="17">Bütün insanlara hürmet edin. Kardeşliği sevin. Allahtan korkun. Kırala hürmet edin.</verse>
				<verse number="18">Ey hizmetçiler, efendilerinize, yalnız iyilere ve mülâyimlere değil, fakat ters huylu olanlara da tam korku ile itaat edin.</verse>
				<verse number="19">Çünkü eğer biri haksız yere elem çekerek Allaha karşı vicdandan ötürü hüzünlere dayanırsa, bu makbuldür.</verse>
				<verse number="20">Çünkü günah işliyerek yumruklandığınız vakit sabrederseniz, ne şeref vardır? fakat iyilik işliyerek elem çekip sabrederseniz, Allah nezdinde bu makbuldür.</verse>
				<verse number="21">Çünkü bunun için çağırıldınız; zira Mesih dahi kendi izleri ardınca gidesiniz diye, size bir örnek bırakarak sizin için elem çekti;</verse>
				<verse number="22">o, günah işlemedi, ve onun ağzında hile bulunmadı;</verse>
				<verse number="23">tahkir olunduğunda ona karşı tahkir etmezdi; elem çektiğinde tehdit etmezdi; fakat doğruluk üzre hükmedene kendisini teslim ederdi;</verse>
				<verse number="24">günahlara ölmüş olarak salâha yaşıyalım diye, o kendisi bizim günahlarımızı haç üzerinde bedeninde taşıdı; onun berelerile siz şifa buldunuz.</verse>
				<verse number="25">Çünkü yoldan sapan koyunlar gibi idiniz; fakat şimdi canlarınızın Çobanına ve Nazırına döndünüz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">EY kadınlar, ayni suretle siz kendi kocalarınıza tâbi olun, ta ki bazıları kelâma itaat etmezlerse,</verse>
				<verse number="2">korku içinde iffetli yaşayışınızı görerek, karılarının yaşayışı ile sözsüz kazanılsınlar.</verse>
				<verse number="3">Sizin süsünüz dışardan, saç örme ve altınlar takma ve esvaplar giyinme değil,</verse>
				<verse number="4">fakat Allah indinde çok kıymetli olan halim ve sakin ruhun fena bulmaz süsü, yüreğin gizli insanı olsun.</verse>
				<verse number="5">Çünkü bir vakitler Allaha ümit bağlıyan mukaddes kadınlar da kendi kocalarına tâbi olarak kendilerini böyle süslerlerdi;</verse>
				<verse number="6">nitekim Sara İbrahime, efendi çağırarak ona itaat etti; siz de iyilik ederek ve hiç bir dehşetten korkmıyarak onun çocukları olursunuz.</verse>
				<verse number="7">Ey kocalar, siz ayni suretle daha zayıf kaba, ve hayat inayetinin hemvarislerine hürmet eder gibi, kadına hürmet ederek karılarınızla beraber akıl dairesinde oturun, ta ki dualarınıza mani olmasın.</verse>
				<verse number="8">Velhasıl, hepiniz hemfikir, derttaş, kardeş seven, şefkatli, alçak gönüllü olun;</verse>
				<verse number="9">kötülüğe karşı kötülükle, yahut hakarete karşı hakaretle ödemiyerek, fakat bilâkis hayırdua edin; çünkü berekete varis olasınız diye, bunun için çağırıldınız.</verse>
				<verse number="10">Çünkü: “Hayatı sevmek, Ve iyi günler görmek istiyen, Dilini şerden, Dudaklarını da hile ile söylemekten tutsun;</verse>
				<verse number="11">Ve şerden sakınsın, ve iyilik etsin, Selâmeti arasın, ve onun ardınca koşsun.</verse>
				<verse number="12">Çünkü Rabbin gözleri salihler üzerindedir, Ve kulakları onların yalvarışlarına açıktır; Fakat Rabbin yüzü şer işliyenlere karşıdır.”</verse>
				<verse number="13">Eğer iyi işe gayretli olursanız, size kötülük edecek olan kimdir?</verse>
				<verse number="14">Fakat salâh için elem çekseniz bile, size ne mutlu! Onların korktuğundan korkmayın ve sıkılmayın;</verse>
				<verse number="15">fakat Mesihi Rab olarak yüreklerinizde takdis edin; iyi vicdanınız olup sizde olan ümit hakkında sizden her sebep sorana, hilim ve korku ile cevap vermeğe daima hazır olun;</verse>
				<verse number="16">ta ki Mesihte sizin iyi yaşayışınızı takbih edenler, sizi zemmettikleri şeyde utandırılsınlar.</verse>
				<verse number="17">Çünkü eğer Allahın iradesi bu ise, iyilik işliyerek elem çekmeniz, kötülük işliyerek çekmenizden daha iyidir.</verse>
				<verse number="18">Çünkü bizi Allaha götürsün diye, salih olan Mesih de, salih olmıyanlar uğruna günahlar için, bedende öldürülmüş, fakat ruhta diriltilmiş olarak, bir defa öldü;</verse>
				<verse number="19">o ruh ile de gidip zindanda olan ruhlara vâzetti;</verse>
				<verse number="20">bunlar bir vakitler Nuhun günlerinde gemi hazırlanırken, Allahın sabrı beklediği zaman, itaatsiz olmuşlardı; o gemide bir kaç, yani, sekiz can su ile kurtuldular;</verse>
				<verse number="21">o da, yani, vaftiz (bedenin kirinin atılması değil, fakat Allaha doğru iyi vicdanın dileğidir), hakikî benzeyişe göre İsa Mesihin kıyamı ile şimdi sizi kurtarıyor.</verse>
				<verse number="22">Kendisi göke gitmiş, melekler ve hükûmetler ve kudretler ona tâbi kılınmış olarak Allahın sağındadır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">İMDİ Mesih bedende elem çektiğinden, siz de ayni fikirle silâhlanın; çünkü bedende elem çekmiş olan adam günahtan vazgeçmiştir;</verse>
				<verse number="2">ta ki bedende baki kalan vaktinizi artık insanların arzularına değil, fakat Allahın iradesine göre yaşıyasınız.</verse>
				<verse number="3">Çünkü fücurda, şehvetlerde, sarhoşluklarda, maskaralıklarda, içki âlemlerinde ve caiz olmıyan putperestliklerde yürümüş olarak, Milletlerin muradını işlemek için geçmiş olan vakit yeter;</verse>
				<verse number="4">fıskın ayni ifratına onlarla beraber koşmamanızı size söverek garip görürler;</verse>
				<verse number="5">onlar dirilere ve ölülere hükmetmeğe hazır olana hesap vereceklerdir.</verse>
				<verse number="6">Çünkü bedende insanlara göre hükmolunsunlar, fakat ruhta Allaha göre yaşasınlar diye, bunun için ölülere de incil vâzolundu.</verse>
				<verse number="7">Fakat bütün şeylerin sonu yakındır; imdi akıllı olun, ve dua etmek için ayık olun;</verse>
				<verse number="8">her şeyden evel birbirinize olan sevginiz coşkun olsun, çünkü sevgi bir çok günahları örter;</verse>
				<verse number="9">birbiriniz için söylenmiyerek misafirperver olun;</verse>
				<verse number="10">her biri nasıl mevhibe aldı ise, birbirinize Allahın çeşit çeşit inayetinin iyi kâhyaları gibi o mevhibe ile hizmet edin;</verse>
				<verse number="11">eğer biri söyliyorsa, Allahın vahiylerine göre söylesin; eğer biri hizmet ediyorsa, Allahın tedarik ettiği kuvvetten olarak hizmet etsin, ta ki İsa Mesih vasıtası ile Allah her şeyde taziz olunsun; izzet ve kudret ebetler ebedince onundur. Amin.</verse>
				<verse number="12">Ey sevgililer, sizi imtihan için olan aranızdaki ateşli tecrübeyi size garip bir şey oluyormuş gibi, garip saymayın;</verse>
				<verse number="13">fakat Mesihin elemlerine hissedar olduğunuz derecede sevinin, ta ki onun izzetinin keşfolunmasında, çok mesrur olarak sevinesiniz.</verse>
				<verse number="14">Eğer Mesihin adı için sitem olunursanız, size ne mutlu! çünkü izzetin ve Allahın Ruhu üzerinizde kalır.</verse>
				<verse number="15">Fakat sizden biri katil, yahut hırsız, yahut mücrim olarak, yahut başkalarının işine karışan bir adam olarak elem çekmesin;</verse>
				<verse number="16">lâkin Hıristiyan olarak elem çekerse, utanmasın, ancak bu isimle Allahı taziz etsin.</verse>
				<verse number="17">Çünkü Allahın evinden hükmün başlaması vaktidir; ve eğer önce bizden başlarsa, Allahın inciline itaat etmiyenlerin sonu ne olur?</verse>
				<verse number="18">Ve eğer salih güçlükle kurtulursa, fasık ve günahkâr nerede görünecektir?</verse>
				<verse number="19">Bunun için Allahın iradesine göre elem çekenler iyilik işlemekle canlarını sadık olan Yaratana emanet etsinler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">İMDİ aranızda olan ihtiyarlara, onlar gibi ihtiyar, ve Mesihin elemlerinin şahidi, ve keşfolunacak izzete dahi hissedar olarak rica ederim:</verse>
				<verse number="2">Aranızda olan Allahın sürüsünü, mecburiyetle değil, fakat rıza ile, yakışıksız kazanç için değil, fakat istekle,</verse>
				<verse number="3">size emanet olunanlara musallat olur gibi değil, fakat sürüye örnek olarak Allaha göre güdün.</verse>
				<verse number="4">Ve Baş Çoban zuhur ettiği zaman solmaz izzet tacına nail olacaksınız.</verse>
				<verse number="5">Siz de, ey gençler, ihtiyarlara tâbi olun. Ve hepiniz birbirinize karşı alçak gönüllülüğü takının; çünkü Allah mağrurlara karşı durur, fakat alçak gönüllülere lûtfeder.</verse>
				<verse number="6">İmdi vaktinde sizi yükseltsin diye, Allahın kudretli eli altında nefsinizi alçaltın;</verse>
				<verse number="7">bütün kaygınızı onun üzerine atın, çünkü o sizi kayırır.</verse>
				<verse number="8">Ayık olun, uyanık olun; hasmınız İblis kimi yutacağını arıyarak gümürdenen aslan gibi dolaşıyor;</verse>
				<verse number="9">dünyada olan kardeşlerinize de ayni elemlerin çektirildiğini bilerek ona karşı imanda sabit durun.</verse>
				<verse number="10">Ve sizi Mesihte kendi ebedî izzetine çağıran bütün inayetlerin Allahı, sizi bir müddet elem çektikten sonra kendisi ikmal edecek, pekiştirecek, kuvvetlendirecektir.</verse>
				<verse number="11">Ona ebetler ebedince kudret olsun. Amin.</verse>
				<verse number="12">Kendisini sadık bir kardeş saydığım Silvanus vasıtası ile size kısaca yazdım, sizi teşvik ederek Allahın hakikî inayeti budur diye, şehadet ettim; onda durun.</verse>
				<verse number="13">Babildeki sizinle beraber seçilmiş olan kilise, ve oğlum Markos size selâm eder.</verse>
				<verse number="14">Muhabbet öpüşü ile birbirinize selâm edin. Sizlere, Mesihte olan hepinize, selâmet olsun.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="61">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">İSA Mesihin kulu ve resulü Simun Petrus, Allahımızın ve Kurtarıcı İsa Mesihin salâhında bizimle müsavi surette kıymetli imana nail olanlara:</verse>
				<verse number="2">Allahın ve Rabbimiz İsanın bilgisinde size inayet ve selâmet çoğaltılsın;</verse>
				<verse number="3">bizi kendi izzeti ve faziletile çağıranın bilgisi vasıtası ile onun ilâhi kudreti hayata ve takvaya ait bütün şeyleri bize vermiş olduğundan,</verse>
				<verse number="4">bunlar vasıtası ile siz şehvet ile dünyada olan fesattan kurtulmuş olarak, ilâhî tabiate hissedar olasınız diye, kıymetli ve çok büyük vaitler bize verilmiştir.</verse>
				<verse number="5">İşte, bu sebeple de bütün gayreti katarak imanınızla fazileti, ve faziletinizle bilgiyi,</verse>
				<verse number="6">ve bilginizle zaptı nefsi, ve zaptı nefsinizle sabrı, ve sabrınızla takvayı,</verse>
				<verse number="7">ve takvanızla kardeş sevgisini, ve kardeş sevginizle sevgiyi tedarik edin.</verse>
				<verse number="8">Çünkü bu şeyler sizde olur ve çoğalırsa, sizi Rabbimiz İsa Mesihin bilgisinde aylak ve semeresiz komaz.</verse>
				<verse number="9">Çünkü kendisinde bu şeyler olmıyan kördür, uzağı görmez, ve eski günahlarından temizlendiğini unutmuştur.</verse>
				<verse number="10">Bunun için daha ziyade, ey kardeşler, davetinizi ve intihabınızı sabit kılmağa gayret edin, çünkü bu şeyleri yaparsanız, hiç bir vakit sürçmezsiniz;</verse>
				<verse number="11">çünkü böylece Rabbimiz ve Kurtarıcımız İsa Mesihin ebedî melekûtuna girmek size bol bol hazırlanacaktır.</verse>
				<verse number="12">Bunun için her ne kadar bu şeyleri biliyorsanız, ve sizde olan hakikatte sabit kılınmış iseniz de, size bunları hatırlatmağa daima hazır olacağım.</verse>
				<verse number="13">Ve bu çadırda bulunduğum müddetçe size hatırlatıp uyandırmağı doğru sayarım;</verse>
				<verse number="14">ve bilirim ki Rabbimiz İsa Mesihin de bana gösterdiği üzre çadırımın kaldırılması yakındır.</verse>
				<verse number="15">Ve ben göçtükten sonra, her vakit bu şeyleri hatırlıyabilmeniz için de gayret edeceğim.</verse>
				<verse number="16">Çünkü düzme masallara uymamış, fakat onun haşmetini gözlerimizle görmüş olarak size Rabbimiz İsa Mesihin kudretini ve zuhurunu bildirdik.</verse>
				<verse number="17">Çünkü en Azametli olan İzzet makamından kendisine: “Benim sevgili Oğlum budur, ondan razıyım,” diye böyle bir ses geldiği zaman, Baba Allahtan şeref ve izzet aldı;</verse>
				<verse number="18">ve mukaddes dağda onunla beraber bulunurken, gökten gelen bu sesi biz kendimiz işittik.</verse>
				<verse number="19">Ve bizde daha sabit peygamberlik sözü vardır; gün ağarıp sabah yıldızı yüreklerinizde doğuncıya kadar, karanlık yerde nur saçan bir çerağ gibi ona dikkat ederek iyi yaparsınız;</verse>
				<verse number="20">önce bunu bilmelisiniz ki kitabın hiç bir peygamberliği hususî tefsirden değildir.</verse>
				<verse number="21">Çünkü peygamberlik asla insanın iradesile gelmemiştir, fakat insanlar Ruhülkudüs tarafından sevkolunarak Allahtan söylediler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">FAKAT kavmda yalancı peygamberler de olduğu gibi, aranızda da yalancı muallimler olacaklardır; onlar kendilerini satın alan Rabbi bile inkâr edip kendi üzerlerine tez helâki getirerek, içeri helâk edici bid'atler sokacaklardır.</verse>
				<verse number="2">Ve çoğu onların fücurlarının ardınca gideceklerdir; onların yüzünden hakikat yoluna küfrolunacaktır.</verse>
				<verse number="3">Ve tamahta düzme sözlerle sizi kendilerine tüccar malı edeceklerdir; kadimden beri onlara olan hüküm gecikmez, ve onların helâki uyuklamaz.</verse>
				<verse number="4">Çünkü eğer Allah günah işlediklerinde melekleri esirgemiyip fakat hüküm için hıfzolunmak üzre onları cehenneme atıp karanlık zincirlerine teslim etti ise;</verse>
				<verse number="5">ve kadim dünyayı esirgemiyip fakat fasıkların dünyası üzerine tufanı getirdiği zaman, salâh vaizi, Nuhu, diğer yedi kişile hıfzetti ise;</verse>
				<verse number="6">ve fısk ile yaşıyacak olanlara örnek etmiş olarak Sodom ve Gomorra şehirlerini küle çevirip harabiyetle hükmetti ise;</verse>
				<verse number="7">ve fasıkların fücur içinde olan yaşayışları ile kederlenen salih Lûtu kurtardı ise</verse>
				<verse number="8">(çünkü o salih, aralarında otururken, görüp işiterek onların haksız işlerile günden güne salih canına eziyet ederdi);</verse>
				<verse number="9">Rab dindarları imtihandan kurtarmağı, ve haksızları, ve bilhassa şehvet murdarlığında beden arkasından yürüyüp hâkimiyeti tahkir edenleri,</verse>
				<verse number="10">hüküm günü için tekdir altında tutmağı bilir. Cüretkârlar ve mağrurlar izzetlere küfretmekte titremezler;</verse>
				<verse number="11">halbuki melekler, kuvvet ve kudrette daha büyük oldukları halde, Rabbin huzurunda bunlara karşı küfrederek hüküm getirmezler.</verse>
				<verse number="12">Fakat onlar tutulmak ve telef edilmek üzre doğmuş olan tabiaten hayvanlar, idraksiz mahlûklar gibi, cahili oldukları şeylerde küfrederek,</verse>
				<verse number="13">haksızlık ücreti olarak haksızlık çekip gündüzün keyfetmeği zevk sayarlar; lekeler ve utançlardır; sizinle yiyip içtikleri vakit, kendi hilelerile keyfederler;</verse>
				<verse number="14">zina ile dolu ve günahtan geri kalmıyan gözleri olup sebatsız canları kandırırlar; tamaha alıştırılmış yürekleri olup lânet çocuklarıdırlar;</verse>
				<verse number="15">Beor oğlu Balamın yolunu tutmuş olarak, doğru yolu bırakıp saptılar; o, haksızlık ücretini sevdi,</verse>
				<verse number="16">fakat kendi suçları için tevbih edildi; sessiz eşek insan sesile söyliyerek peygamberin çılgınlığına mani oldu.</verse>
				<verse number="17">Onlar suyu olmıyan pınarlar, ve kasırganın sürdüğü sislerdir; onlar için koyu karanlık saklanılmıştır.</verse>
				<verse number="18">Çünkü dalâlette yaşıyanlardan henüz kurtulmakta olanları boş ve şişkin sözler söyliyerek fücurlarla bedenin şehvetlerinde kandırırlar;</verse>
				<verse number="19">kendileri fesat kulları oldukları halde, onlara hürriyet vadederler; çünkü bir kimse kendini yenene kul olur.</verse>
				<verse number="20">Çünkü Rab ve Kurtarıcı İsa Mesihin bilgisile dünya murdarlıklarından kurtulduktan sonra, onlara tekrar karışarak mağlup oldularsa, onların son hali ilk halinden daha fena olmuştur.</verse>
				<verse number="21">Çünkü bildikten sonra kendilerine teslim edilmiş olan mukaddes emirden geri dönmektense, salâh yolunu bilmemiş olmak onlara daha iyi olurdu.</verse>
				<verse number="22">Onlara hakikî mesele göre oldu: Köpek yine kusmuğuna, ve domuz yıkandıktan sonra, çamurda yuvarlanmaya döndü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">ŞİMDİ, ey sevgililer, size bu ikinci mektubu yazıyorum;</verse>
				<verse number="2">ikisinde de, mukaddes peygamberler tarafından önce söylenmiş olan sözleri ve Rab ve Kurtarıcının resulleriniz vasıtası ile olan emrini hatırlıyasınız diye, saf fikrinizi ihtar suretile uyandırıyorum;</verse>
				<verse number="3">evvelâ şunu bilirsiniz ki son günlerde alaycılar kendi arzularına göre yürüyerek, ve:</verse>
				<verse number="4">Onun zuhurunun vadi nerededir? çünkü babaların uyudukları günden beri her şey hilkatin başlangıcından olduğu gibi kalıyor, diye alay ederek geleceklerdir.</verse>
				<verse number="5">Çünkü onlar bunu istiyerek unutuyorlar ki gökler kadimden beri, ve yer Allahın sözü ile sudan ve su vasıtası ile kaim olarak mevcut idiler;</verse>
				<verse number="6">bunlar vasıtası ile o zamanki dünya su ile bastırılmış olarak helâk oldu;</verse>
				<verse number="7">fakat şimdiki gökler ve yer ayni kelâm ile ateş için saklanılarak hüküm, ve fasık adamların helâk gününe kadar hıfzolunuyorlar.</verse>
				<verse number="8">Fakat, ey sevgililer, şu bir şeyi unutmayın ki Rabbin indinde bir gün bin yıl, ve bin yıl bir gün gibidir.</verse>
				<verse number="9">Bazılarının gecikmek zannettikleri gibi Rab vadi hakkında gecikmez, fakat bazılarının helâk olmalarını istemiyerek ancak bütün insanlar tövbeye dönsünler diye, sizin hakkınızda tahammül ediyor.</verse>
				<verse number="10">Fakat Rabbin günü hırsız gibi gelecektir; onda gökler büyük gürültü ile zeval bulacaklar, ve unsurlar yanarak eriyecekler, ve yer ve onda olan işler yanıp biteceklerdir.</verse>
				<verse number="11">Bütün bu şeyler böylece eriyeceğinden, Allahın gününün zuhurunu bekliyerek ve şiddetle arzulıyarak bütün mukaddes yaşayış ve takvada sizin ne gibi adamlar olmanız lâzımdır?</verse>
				<verse number="12">O günün zuhuru sebebile gökler yanarak eriyecekler ve unsurlar çok hararetle eriyecektirler.</verse>
				<verse number="13">Fakat biz onun vadine göre yeni gökler ve yeni yer bekliyoruz; onlarda salâh duracaktır.</verse>
				<verse number="14">Bunun için, ey sevgililer, mademki bu şeyleri bekliyorsunuz, onun nazarında selâmette kusursuz ve lekesiz bulunmağa gayret edin.</verse>
				<verse number="15">Ve Rabbimizin sabrını da kurtuluş sayın; nitekim sevgili kardeşimiz Pavlus da kendisine verilmiş olan hikmete göre size yazmıştır,</verse>
				<verse number="16">nitekim bütün mektuplarında bu şeyler hakkında söyliyor; onlarda güç anlaşılan bazı şeyler vardır ki cahiller ve sebatsızlar, diğer yazıları olduğu gibi, bunları da kendi helâkleri için çevirirler.</verse>
				<verse number="17">İmdi, ey sevgililer, fasıkların sapıklığı ile sürüklenerek kendi sebatınızdan düşmiyesiniz diye, önceden bunları bilerek sakının.</verse>
				<verse number="18">Ancak Rabbimiz ve Kurtarıcımız İsa Mesihin inayetinde ve bilgisinde büyüyün. Şimdi ve ebediyen ona izzet olsun. Amin.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="62">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">HAYAT Kelâmı hakkında, başlangıçtan var olanı, işittiğimizi, gözlerimizle gördüğümüzü, temaşa ettiğimizi ve ellerimizin dokunduğunu</verse>
				<verse number="2">(ve hayat izhar olundu, ve gördük, ve şehadet ediyoruz, ve Babanın nezdinde olup bize izhar olunan hayatı, ebedî hayatı, size ilân ediyoruz),</verse>
				<verse number="3">evet, gördüğümüzü ve işittiğimizi size de ilân ediyoruz; ta ki, sizin de bizimle beraber müşareketiniz olsun; gerçek müşareketimiz de Baba ile ve Oğlu İsa Mesih iledir;</verse>
				<verse number="4">sevincimiz de ikmal olunsun diye, bu şeyleri size yazıyoruz.</verse>
				<verse number="5">Ondan işittiğimiz ve size ilân etmekte olduğumuz haber şudur ki Allah nurdur ve onda hiç karanlık yoktur.</verse>
				<verse number="6">Eğer onunla müşareketimiz vardır diyor ve karanlıkta yürüyorsak, yalan söyliyoruz ve hakikati yapmıyoruz;</verse>
				<verse number="7">fakat kendisi nurda olduğu gibi, eğer nurda yürürsek, birbirimizle müşareketimiz olur, ve onun Oğlu İsanın kanı bizi her günahtan temizler.</verse>
				<verse number="8">Eğer günahımız yoktur dersek, kendi kendimizi aldatırız, ve bizde hakikat olmaz.</verse>
				<verse number="9">Eğer günahlarımızı ikrar edersek, günahlarımızı bize bağışlamak, ve bizi her haksızlıktan temizlemek için o sadık ve âdildir.</verse>
				<verse number="10">Eğer günah işlemedik dersek, onu yalancı ederiz, ve bizde onun kelâmı olmaz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">EY küçük çocuklarım, günah işlemiyesiniz diye, bu şeyleri size yazıyorum. Ve eğer biri günah işlerse, Babanın nezdinde Şefaatçimiz, salih İsa Mesih, vardır;</verse>
				<verse number="2">ve kendisi günahlarımıza, ve yalnız bizim günahlarımıza değil, fakat bütün dünyaya kefarettir.</verse>
				<verse number="3">Ve eğer onun emirlerini tutarsak, onu tanıdığımızı bununla biliriz.</verse>
				<verse number="4">Onu tanıyorum, diyen ve onun emirlerini tutmıyan yalancıdır, ve kendisinde hakikat yoktur;</verse>
				<verse number="5">fakat kim onun sözünü tutarsa, gerçekten Allahın sevgisi onda ikmal edilmiş olur. Onda olduğumuzu bununla biliriz;</verse>
				<verse number="6">onda duruyorum diyene, o nasıl yürüdü ise, kendisi de öyle yürümek gerektir.</verse>
				<verse number="7">Ey sevgililer, size yeni emir değil, fakat başlangıçtan size olan eski emri yazıyorum; eski emir işittiğiniz sözdür.</verse>
				<verse number="8">Size tekrar yeni bir emir yazıyorum, o şey onda ve sizde hakikîdir; çünkü karanlık geçmekte, ve hakikî nur zaten parlamaktadır.</verse>
				<verse number="9">Nurda olduğunu söyliyen ve kardeşinden nefret eden şimdiye kadar karanlıktadır.</verse>
				<verse number="10">Kardeşini seven nurda durur, ve onda sürçme sebebi yoktur.</verse>
				<verse number="11">Fakat kardeşinden nefret eden karanlıktadır, ve karanlıkta yürüyor, ve nereye gittiğini bilmiyor, çünkü karanlık onun gözlerini kör etmiştir.</verse>
				<verse number="12">Ey küçük çocuklar, size yazıyorum, çünkü onun ismi uğruna günahlarınız size bağışlandı.</verse>
				<verse number="13">Ey babalar, size yazıyorum, çünkü başlangıçtan olanı tanıyorsunuz. Ey gençler, size yazıyorum, çünkü şeriri yendiniz. Ey küçük çocuklar, size yazıyorum, çünkü Babayı tanıyorsunuz.</verse>
				<verse number="14">Ey babalar, size yazdım, çünkü başlangıçtan olanı tanıyorsunuz. Ey gençler, size yazdım, çünkü kuvvetlisiniz ve Allahın sözü sizde duruyor, ve şeriri yendiniz.</verse>
				<verse number="15">Dünyayı ve dünyada olan şeyleri sevmeyin. Eğer bir kimse dünyayı severse, onda Babanın sevgisi yoktur.</verse>
				<verse number="16">Çünkü dünyada olan her şey, bedenin şehveti, ve gözlerin şehveti, ve hayat gururu, Babadan değil, fakat dünyadandır.</verse>
				<verse number="17">Ve dünya ve onun şehveti geçer, fakat Allahın iradesini yapan ebediyen durur.</verse>
				<verse number="18">Ey küçük çocuklar, son saattir, ve Mesih muhalifi gelir diye işitmiş olduğunuz gibi, şimdi de çok Mesih muhalifleri çıkmıştır; bundan biliyoruz ki son saattir.</verse>
				<verse number="19">Bizden çıktılar, fakat bizden değildiler; çünkü bizden olsalardı, bizimle beraber kalırlardı; fakat hepsinin bizden olmadıkları izhar edilsin diye, çıktılar.</verse>
				<verse number="20">Ve sizin Mukaddes olan tarafından meshiniz vardır, ve her şeyi bilirsiniz.</verse>
				<verse number="21">Hakikati bilmediğiniz için değil, fakat onu, ve her yalanın hakikatten olmadığını bildiğiniz için size yazdım.</verse>
				<verse number="22">İsanın Mesih olduğunu inkâr eden yalancı değilse, kim yalancıdır? Babayı ve Oğulu inkâr eden, Mesih muhalifidir.</verse>
				<verse number="23">Oğulu her inkâr eden adamda Baba da yoktur; Oğulu ikrar eden adamda Baba da vardır.</verse>
				<verse number="24">Başlangıçtan işittiğiniz sizde kalsın. Eğer başlangıçtan işittiğiniz sizde kalırsa, siz de Oğulda ve Babada kalacaksınız.</verse>
				<verse number="25">Ve kendisinin bize ettiği vait budur, ebedî hayattır.</verse>
				<verse number="26">Bu şeyleri sizi saptırmak istiyenler hakkında size yazdım.</verse>
				<verse number="27">Ve size gelince, ondan aldığınız mesh sizde kalır, ve bir kimsenin size öğretmesine ihtiyacınız yoktur; fakat onun meshi her şey hakkında size nasıl öğretirse, ve hakikîdir ve yalan değildir, ve size nasıl öğretti ise, onda durursunuz.</verse>
				<verse number="28">Ve şimdi, ey küçük çocuklar, eğer izhar olunursa, cesaretimiz olsun, ve kendi zuhurunda ondan utanmıyalım diye, onda durun.</verse>
				<verse number="29">Eğer onun salih olduğunu bilirseniz, salâh işliyen her adamın ondan doğduğunu da bilirsiniz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">BAKIN, Allahın çocukları çağırılalım diye, Baba bize ne çeşit sevgi verdi; ve öyleyiz. Bu sebepten dünya bizi tanımıyor, çünkü onu tanımadı.</verse>
				<verse number="2">Ey sevgililer, şimdi Allahın çocuklarıyız, ve ne olacağımız henüz izhar olunmadı. Eğer o izhar olunursa, ona benzer olacağımızı biliriz, çünkü onu olduğu gibi göreceğiz.</verse>
				<verse number="3">Ve ona ümit bağlıyan her adam, o saf olduğu gibi, kendini saf kılar.</verse>
				<verse number="4">Her günah işliyen şeriate tecavüz eder, ve günah şeriate tecavüzdür.</verse>
				<verse number="5">Ve günahları kaldırsın diye, onun izhar olunduğunu bilirsiniz; ve onda günah yoktur.</verse>
				<verse number="6">Onda duran her adam günah işlemez, her günah işliyen onu görmemiş ve tanımamıştır.</verse>
				<verse number="7">Ey küçük çocuklar, kimse sizi saptırmasın; o salih olduğu gibi, salâh işliyen salihtir;</verse>
				<verse number="8">günah işliyen İblistendir, çünkü İblis başlangıçtan beri günah işliyor. Bunun için Allahın Oğlu, İblisin işlerini çözsün diye, izhar olundu.</verse>
				<verse number="9">Her Allahtan doğmuş olan günah işlemez, çünkü onun tohumu kendisinde kalır; ve günah işliyemez, çünkü Allahtan doğmuştur.</verse>
				<verse number="10">Allahın çocukları ile İblisin çocukları bunda bellidir; salâh işlemiyen ve kardeşini sevmiyen her adam Allahtan değildir.</verse>
				<verse number="11">Çünkü başlangıçtan işittiğiniz tenbih şudur: birbirimizi sevelim;</verse>
				<verse number="12">şerirden olan ve kardeşini öldüren Kain gibi değil. Ve onu niçin öldürdü? Çünkü kendi işleri kötü, fakat kardeşinin işleri salihti.</verse>
				<verse number="13">Ey kardeşler, eğer dünya sizden nefret ederse, şaşmayın.</verse>
				<verse number="14">Biz ölümden hayata geçtiğimizi biliriz, çünkü kardeşleri seviyoruz. Sevmiyen ölümde kalır.</verse>
				<verse number="15">Kardeşinden nefret eden her adam katildir; ve bilirsiniz ki hiç bir katilde, kendisinde duran ebedî hayat yoktur.</verse>
				<verse number="16">Sevgiyi bununla biliyoruz; çünkü o bizim uğrumuza canını verdi; bizim de kardeşler uğruna canlarımızı vermemiz gerektir.</verse>
				<verse number="17">Fakat kimde dünya malı olur, ve kardeşini ihtiyaçta görür, ve ona karşı şefkatini kaparsa, Allahın sevgisi onda nasıl kalır?</verse>
				<verse number="18">Ey küçük çocuklar, sözle ve dille değil, ancak işle ve hakikatle sevelim.</verse>
				<verse number="19">Hakikatten olduğumuzu bununla bileceğiz, ve onun önünde yüreğimizi tatmin edeceğiz;</verse>
				<verse number="20">çünkü yüreğimiz bizi mahkûm ederse, Allah yüreğimizden daha büyüktür ve her şeyi bilir.</verse>
				<verse number="21">Ey sevgililer, eğer yüreğimiz bizi mahkûm etmezse, Allahın indinde cesaretimiz olur;</verse>
				<verse number="22">ve her ne dilersek ondan alırız, çünkü onun emirlerini tutuyoruz, ve onun indinde makbul olan şeyleri yapıyoruz.</verse>
				<verse number="23">Ve onun emri şudur: bize emrettiği gibi Oğlunun, İsa Mesihin, ismine inanalım ve birbirimizi sevelim.</verse>
				<verse number="24">Ve onun emirlerini tutan onda ve o da kendisinde durur. Ve onun bizde durduğunu bununla, bize verdiği Ruhtan, biliriz.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">EY sevgililer, her ruha inanmayın, fakat Allahtan mıdır diye, ruhları imtihan edin; çünkü dünyaya çok yalancı peygamberler çıkmışlardır.</verse>
				<verse number="2">Allahın Ruhunu şununla bilirsiniz: İsa Mesih bedende gelmiştir, diye ikrar eden her ruh Allahtandır;</verse>
				<verse number="3">ve İsayı ikrar etmiyen her ruh Allahtan değildir; ve Mesih muhalifinin ruhu budur; onun gelmekte olduğunu işittiniz ve zaten şimdi dünyadadır.</verse>
				<verse number="4">Ey küçük çocuklar, siz Allahtansınız, ve onları yendiniz; çünkü sizde olan, dünyada olandan daha büyüktür.</verse>
				<verse number="5">Onlar dünyadandırlar; bu sebeple dünyadan söylerler, ve dünya onları dinler.</verse>
				<verse number="6">Biz Allahtanız, Allahı bilen bizi dinler, Allahtan olmıyan bizi dinlemez. Hakikat ruhunu ve sapıklık ruhunu bundan biliriz.</verse>
				<verse number="7">Ey sevgililer, birbirimizi sevelim, çünkü sevgi Allahtandır, ve her seven adam Allahtan doğmuştur, ve Allahı bilir.</verse>
				<verse number="8">Sevmiyen adam Allahı bilmez, çünkü Allah sevgidir.</verse>
				<verse number="9">Allahın sevgisi bizde şununla izhar olundu: Onun vasıtası ile yaşıyalım diye, Allah biricik Oğlunu dünyaya gönderdi.</verse>
				<verse number="10">Sevgi bundadır, biz Allahı sevdik değil, ancak o bizi sevdi, ve günahlarımıza kefaret olarak Oğlunu gönderdi.</verse>
				<verse number="11">Ey sevgililer, eğer Allah bizi böylece sevdi ise, bizim de birbirimizi sevmemiz gerektir.</verse>
				<verse number="12">Hiç bir vakit kimse Allahı görmemiştir; eğer birbirimizi seversek, Allah bizde durur ve onun sevgisi bizde ikmal edilmiş olur;</verse>
				<verse number="13">onun bizde ve bizim onda durduğumuzu şununla, bize Ruhundan vermiş olması ile biliyoruz.</verse>
				<verse number="14">Ve biz gördük ve şehadet ederiz ki Baba Oğlunu dünyanın Kurtarıcısı olarak gönderdi.</verse>
				<verse number="15">Her kim İsa Allahın Oğludur diye ikrar ederse, Allah onda, ve o Allahta durur.</verse>
				<verse number="16">Ve biz Allahın bize olan sevgisini biliriz ve ona inandık. Allah sevgidir, ve sevgide duran Allahta durur, ve Allah onda durur.</verse>
				<verse number="17">Hüküm gününde cesaretimiz olsun diye, sevgi bizimle bunda ikmal edilmiş olur; çünkü o nasılsa, biz de bu dünyada öyleyiz.</verse>
				<verse number="18">Sevgide korku yoktur; ancak kâmil sevgi korkuyu dışarı atar, çünkü korkuda işkence vardır; ve korkan adam sevgide ikmal edilmemiştir.</verse>
				<verse number="19">Biz seviyoruz, çünkü önce o bizi sevdi.</verse>
				<verse number="20">Eğer bir adam: Allahı seviyorum, der ve kardeşinden nefret ederse, yalancıdır; çünkü görmüş olduğu kardeşini sevmiyen, görmemiş olduğu Allahı sevemez.</verse>
				<verse number="21">Ve onun tarafından, Allahı seven kardeşini de sevsin, diye emrimiz vardır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">İSA Mesihtir, diye iman eden her adam Allahtan doğmuştur; ve tevlit edeni seven her adam ondan doğmuş olanı sever.</verse>
				<verse number="2">Ne zaman Allahı sever, ve onun emirlerini yaparsak, bununla Allahın çocuklarını sevdiğimizi biliriz.</verse>
				<verse number="3">Çünkü Allah sevgisi şudur ki onun emirlerini tutalım; ve onun emirleri ağır değildirler.</verse>
				<verse number="4">Çünkü Allahtan doğmuş olan herkes dünyayı yener; ve dünyayı yenmiş olan galebe budur, yani, imanımızdır.</verse>
				<verse number="5">İsanın Allahın Oğlu olduğuna iman edenden başka, dünyayı yenen kimdir?</verse>
				<verse number="6">Su ve kan vasıtası ile, yalnız su ile değil, fakat su ile ve kan ile gelmiş olan budur, İsa Mesihtir.</verse>
				<verse number="7">Ve şehadet eden Ruhtur, çünkü Ruh hakikattir.</verse>
				<verse number="8">Çünkü şehadet edenler üçtür: Ruh ve su ve kan, ve üçü birde mutabıktırlar.</verse>
				<verse number="9">Eğer insanların şehadetini kabul ediyorsak, Allahın şehadeti daha büyüktür; çünkü Allahın kendi Oğlu hakkında ettiği şehadet budur.</verse>
				<verse number="10">Allahın Oğluna iman edenin onda şehadeti vardır; Allaha iman etmiyen onu yalancı etmiştir; çünkü Allahın kendi Oğlu hakkında ettiği şehadete iman etmemiştir.</verse>
				<verse number="11">Ve şehadet budur ki Allah bize ebedî hayat verdi, ve bu hayat kendi Oğlundadır.</verse>
				<verse number="12">Kendisinde Oğul olanda hayat vardır; kendisinde Allahın Oğlu olmıyanda hayat yoktur.</verse>
				<verse number="13">Ebedî hayatınız olduğunu bilesiniz diye, size, Allahın Oğlunun ismine iman edenlere, bu şeyleri yazdım.</verse>
				<verse number="14">Onun huzurunda bizde olan cesaret budur ki eğer kendi iradesine göre bir şey dilersek, bizi dinler;</verse>
				<verse number="15">ve her dilediğimiz şeyde bizi dinlediğini bilirsek, kendisinden dilediğimiz dilekleri almakta olduğumuzu biliriz.</verse>
				<verse number="16">Eğer bir kimse kardeşinin ölüme götürmiyen bir günah işlemekte olduğunu görürse, diliyecek, ve ölüme götürmiyen günah işliyenlere Allah hayat verecektir. Ölüme götüren günah vardır; onun hakkında rica etsin demiyorum.</verse>
				<verse number="17">Her haksızlık günahtır; ve ölüme götürmiyen günah vardır.</verse>
				<verse number="18">Allahtan doğmuş olan her adamın günah işlemediğini biliriz; fakat Allahtan doğan kendini tutar, ve şerir ona dokunmaz.</verse>
				<verse number="19">Biliriz ki, biz Allahtanız, ve bütün dünya şerirdedir.</verse>
				<verse number="20">Ve biliyoruz ki, Allahın Oğlu gelmiştir, ve hakikî olanı bilelim diye, bize anlayış vermiştir, ve biz hakikî olanda, yani, kendi Oğlunda, İsa Mesihteyiz. Hakikî Allah ve ebedî hayat budur.</verse>
				<verse number="21">Ey küçük çocuklar, kendinizi putlardan koruyun.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="63">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">BU ihtiyardan, hakikatte sevdiğim, ve yalnız benim değil, ancak bütün hakikati bilenlerin de,</verse>
				<verse number="2">bizde duran ve ebediyen bizimle kalacak olan hakikatten dolayı sevdikleri seçilmiş hanıma, ve onun çocuklarına:</verse>
				<verse number="3">Baba Allahtan ve Babanın Oğlu İsa Mesihten hakikatte ve sevgide inayet, merhamet, selâmet bizimle olacaktır.</verse>
				<verse number="4">Senin çocuklarından bazılarını, Babadan emir aldığımız gibi hakikatte yürümekte bulduğumdan çok seviniyorum.</verse>
				<verse number="5">Ve şimdi, ey hanım, sana yeni bir emir yazar gibi değil, ancak başlangıçtan bizde olanı yazarak sana rica ediyorum: Birbirimizi sevelim.</verse>
				<verse number="6">Ve sevgi budur; onun emirlerine göre yürüyelim. Başlangıçtan işittiğiniz gibi, onda yürüyesiniz diye, emir budur.</verse>
				<verse number="7">Çünkü dünyaya çok saptıranlar çıktılar; onlar İsa Mesihin bedende geldiğini ikrar etmiyorlar. Saptıran ve Mesih muhalifi olan budur.</verse>
				<verse number="8">İşlediğimiz şeyleri kaybetmiyesiniz, fakat dolgun ücret alasınız diye, kendinize dikkat edin.</verse>
				<verse number="9">İleri gidip Mesihin taliminde kalmıyan her adamda Allah yoktur; talimde duranda hem Baba ve hem de Oğul vardır.</verse>
				<verse number="10">Eğer biri size gelir, bu talimi getirmezse, kendisini eve kabul etmeyin, ve ona selâm vermeyin.</verse>
				<verse number="11">Çünkü ona selâm veren onun kötü işlerine hissedar olur.</verse>
				<verse number="12">Size yazacak çok şeylerim olduğu halde, kâğıt ve mürekkeple yazmak istemedim; fakat yanınıza gelmek, ve yüzyüze söyleşmek ümidindeyim, ta ki sevincimiz tamamlanmış olsun.</verse>
				<verse number="13">Senin seçilmiş kızkardeşinin çocukları sana selâm ederler.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="64">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">BU ihtiyardan, kendisini hakikatte sevdiğim sevgili Gayusa.</verse>
				<verse number="2">Ey sevgili, senin canın refahta olduğu gibi, sen bütün şeylerde refahta ve sıhhatte olasın diye, dua ederim.</verse>
				<verse number="3">Çünkü kardeşler gelip sen hakikatte yürümekte olduğun gibi, senin hakikatine şehadet ettikleri zaman, çok sevindim.</verse>
				<verse number="4">Bundan, çocuklarımın hakikatte yürümekte olduklarını işitmekten, daha büyük sevincim yoktur.</verse>
				<verse number="5">Ey sevgili, kardeşlere ve bununla beraber gariplere her ne işliyorsan, sadık bir iş yapıyorsun;</verse>
				<verse number="6">onlar kilise huzurunda senin sevgine şehadet ettiler; onları Allaha lâyık surette yola çıkarmakla iyi edeceksin;</verse>
				<verse number="7">çünkü Milletlerden bir şey almıyarak İsim uğruna çıktılar.</verse>
				<verse number="8">İmdi biz hakikatte iş arkadaşları olalım diye, bu gibileri iyi kabul etmeğe borçluyuz.</verse>
				<verse number="9">Kiliseye bazı şeyler yazdım; fakat aralarında faik olmak sevdasında olan Diotrefis bizi kabul etmiyor.</verse>
				<verse number="10">Bundan dolayı, eğer gelirsem, bize karşı fena sözlerle gevezelik ederek onun yaptığı işlerini hatırlatacağım; ve bununla iktifa etmiyerek kendisi kardeşleri kabul etmiyor, ve etmek istiyenlere mani oluyor, ve onları kiliseden dışarı atıyor.</verse>
				<verse number="11">Ey sevgili, kötüye değil, ancak iyiye uy. İyilik yapan Allahtandır; kötülük yapan Allahı görmemiştir.</verse>
				<verse number="12">Herkes tarafından, ve bizzat hakikat tarafından da Dimitriosa şehadet olunuyor; ve biz de şehadet ediyoruz, ve bilirsin ki şehadetimiz hakikîdir.</verse>
				<verse number="13">Sana yazacak çok şeylerim vardı, fakat mürekkep ve kalemle yazmak istemem;</verse>
				<verse number="14">fakat yakında seni görmek ümidindeyim, ve yüzyüze konuşuruz. Sana selâmet olsun. Dostlar sana selâm ederler. Dostlara adlı adınca selâm et.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="65">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">İSA Mesihin kulu ve Yakubun kardeşi Yahuda, Baba Allahta sevilmiş ve İsa Mesihte hıfzedilmiş olan davetlilere:</verse>
				<verse number="2">Size merhamet ve selâmet ve muhabbet çoğaltılsın.</verse>
				<verse number="3">Ey sevgililer, müşterek kurtuluşumuz hakkında size yazmağa son derece gayret ederken, mukaddeslere bir kere teslim edilmiş olan iman için cehdedin diye, rica ederek size yazmağa mecbur oldum.</verse>
				<verse number="4">Çünkü Allahımızın inayetini fücura değişen, ve tek Efendimiz ve Rabbimiz İsa Mesihi inkâr eden fasıklar, bu mahkûmiyet için kadim zamandan haklarında önceden yazılmış olan bazı adamlar içeri sokuldular.</verse>
				<verse number="5">İmdi bir kere her şeyi bildiğiniz halde, size hatırlatmak istiyorum ki Rab kavmı Mısır diyarından kurtarmışken, iman etmiyenleri sonra helâk etti.</verse>
				<verse number="6">Ve kendilerinin reisliğini hıfzetmemis, fakat kendi meskenlerini terketmiş olan melekleri büyük günün hükmü için ebedî bağlarla karanlık altında sakladı.</verse>
				<verse number="7">Nitekim onlarla ayni surette zina etmiş ve başka beden ardına düşmüş olan Sodom ve Gomorra ve onların etrafındaki şehirleri ebedî ateş cezasını çekmekte olarak örnek gösterirler.</verse>
				<verse number="8">Fakat bunlar da ayni surette hulya ederek bedeni murdar ediyorlar, ve hâkimiyeti hiçe sayıyorlar, ve izzetlere sövüyorlar.</verse>
				<verse number="9">Fakat baş melek Mikael İblise muhalefet ederek, Musanın cesedi hakkında mücadele ederken, ona karşı söverek bir hüküm getirmeğe cesaret etmedi; fakat: Rab seni azarlasın, dedi.</verse>
				<verse number="10">Fakat bunlar bilmedikleri şeylere sövüyorlar; ve anlayışsız hayvanlar gibi tabiatle anladıkları şeylerde helâk olurlar.</verse>
				<verse number="11">Vay onlara! çünkü Kainin yoluna gittiler, ve ücret için Balamın sapıklığına atıldılar, ve Korahın karşı koymasında helâk oldular.</verse>
				<verse number="12">Bunlar sizin muhabbet ziyafetlerinizde sizinle yiyip içtikleri zaman, lekelerdir, korkusuzca kendilerini besliyen çobanlardır; rüzgâr tarafından sürüklenen yağmursuz bulutlar; iki kere ölmüş, kökten sökülmüş, sonbaharın meyvasız ağaçları;</verse>
				<verse number="13">kendi ayıplarını saçan denizin vahşi dalgaları; serseri yıldızlardır, onlar için ebediyen koyu karanlık hıfzolunmuştur.</verse>
				<verse number="14">Ve Âdemden sonra yedinci olan Hanok bunlara da peygamberlik ederek dedi:</verse>
				<verse number="15">Bütün insanlara karşı hükmü icra için, ve fısk ile yaptıkları bütün fısk işleri hakkında, ve kendisine karşı fasık günahkârların söyledikleri bütün sert şeyler hakkında, bütün fasıkları ilzam için, işte, Rab onbinlerce mukaddeslerile geldi.</verse>
				<verse number="16">Bunlar söylenen, şikâyet eden, şehvetlerine göre yürüyenlerdir, ve onların ağzı büyük şişkin sözler söyler; kazanç için şahsa itibar edenlerdir.</verse>
				<verse number="17">Fakat siz, ey sevgililer, Rabbimiz İsa Mesihin resulleri tarafından önceden söylenen sözleri hatırlayın, ki size:</verse>
				<verse number="18">Son vakitte eğlenenler, kendi fısk ve şehvetlerine göre yürüyenler olacaklardır, diyorlardı.</verse>
				<verse number="19">Bunlar ayrılık yapanlar, nefsanîler, kendilerinde Ruh olmıyanlardır.</verse>
				<verse number="20">Fakat siz, ey sevgililer, kendinizi en mukaddes olan imanınız üzerine bina ederek, Ruhülkudüste dua ederek,</verse>
				<verse number="21">ebedî hayat için Rabbimiz İsa Mesihin merhametini bekliyerek kendinizi Allahın sevgisinde tutun.</verse>
				<verse number="22">Ve tereddüt içinde olan bazılarına merhamet edin,</verse>
				<verse number="23">bazılarını ateşten çekerek kurtarın; ve beden tarafından lekelenen esvaptan da ikrah ederek, bazılarına korku ile merhamet edin.</verse>
				<verse number="24">İmdi sizi sürçmekten korumağa, ve kendi izzetinin huzurunda büyük sevinçle lekesiz durdurmağa kadir olan Kurtarıcımız tek Allaha,</verse>
				<verse number="25">Rabbimiz İsa Mesih vasıtası ile her vakitten evel, ve şimdi, ve bütün vakitlere kadar izzet, haşmet, hâkimiyet ve kudret olsun. Amin.</verse>
			</chapter>
		</book>
		<book number="66">
			<chapter number="1">
				<verse number="1">İSA Mesihin Vahyidir; onu Allah yakında vaki olması lâzım gelen şeyleri kullarına göstermek için kendisine verdi; ve o, meleği vasıtası ile gönderip kulu Yuhannaya onu işaret etti;</verse>
				<verse number="2">o da Allahın kelâmına ve İsa Mesihin şehadetine, yani, gördüğü şeylerin hepsine, şehadet etti.</verse>
				<verse number="3">Okuyana, ve peygamberliğinin sözlerini dinliyenlere, ve onda yazılmış olan şeyleri tutanlara ne mutlu; çünkü vakit yakındır.</verse>
				<verse number="4">Yuhanna Asyada olan yedi kiliseye: Var olan ve var olmuş olan ve gelecek olan tarafından, ve kendi tahtının huzurunda bulunan yedi Ruhtan, ve sadık şahit,</verse>
				<verse number="5">ve ölülerden ilk doğan, ve dünya kırallarının reisi İsa Mesihten, size inayet ve selâmet olsun. Bizi sevene, ve kendi kanında bizi günahlarımızdan azat etmiş olana,</verse>
				<verse number="6">ve bizi kendi Babası Allaha melekût ve kâhinler kılmış olana, ebetler ebedince izzet ve kudret olsun. Amin.</verse>
				<verse number="7">İşte, bulutlarla geliyor, ve her göz, ve onu delenler de kendisini göreceklerdir; ve dünyanın bütün kabileleri onun üzerine dövüneceklerdir. Evet, Amin.</verse>
				<verse number="8">Var olan ve var olmuş olan ve gelecek olan, her şeye kadir olan Rab Allah diyor: Alfa ve Omega benim.</verse>
				<verse number="9">İsada olan sıkıntıya ve melekûta ve sabra sizinle beraber hissedar olan ben, Yuhanna kardeşiniz, Allahın sözü ve İsanın şehadeti için Patmos denilen adada idim.</verse>
				<verse number="10">Rabbin gününde Ruhta oldum, ve arkamda boru sesi gibi büyük bir ses işittim:</verse>
				<verse number="11">Gördüğünü kitaba yaz, ve yedi kiliseye, Efesosa ve İzmire ve Bergamaya ve Tiyatiraya ve Sardise ve Filadelfyaya ve Laodikyaya gönder, diyordu.</verse>
				<verse number="12">Ve benimle söyleşen sesi görmek için döndüm. Ve döndüğümde, yedi altın şamdan,</verse>
				<verse number="13">ve şamdanların ortasında ayağa kadar uzun esvapla giyinmiş ve göğsüne altın kuşak kuşanmış insan oğluna benzer birini gördüm.</verse>
				<verse number="14">Ve onun başı ve saçı ak, yapağı gibi ak, kar gibi idi; ve onun gözleri ateş alevi gibi idi;</verse>
				<verse number="15">ve onun ayakları fırında kaledilmiş parlak tunca benziyordu; ve onun sesi çok suların sesi gibi idi.</verse>
				<verse number="16">Ve sağ elinde yedi yıldız vardı, ve ağzından iki ağızlı keskin bir kılıç çıkıyordu; ve yüzü, kuvvetinde parlıyan güneş gibi idi.</verse>
				<verse number="17">Ve onu gördüğüm zaman, onun ayakları önüne ölü gibi düştüm. Ve sağ elini benim üzerime koyup dedi: Korkma, birinci ve son,</verse>
				<verse number="18">ve Diri olan benim; ve ölü idim, ve işte, ebetler ebedince diriyim, ve ölümün ve ölüler diyarının anahtarları bendedir.</verse>
				<verse number="19">İmdi gördüğün şeyleri, ve olan şeyleri, ve bundan sonra vaki olacak şeyleri,</verse>
				<verse number="20">benim sağ elimde gördüğün yedi yıldızın sırrını, ve yedi altın şamdanı yaz. Yedi yıldız yedi kilisenin melekleridir, ve yedi şamdan yedi kilisedir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="2">
				<verse number="1">EFESOSTA olan kilisenin meleğine yaz: Yedi yıldızı sağ elinde tutan, yedi altın şamdanın ortasında yürüyen, şu şeyleri diyor:</verse>
				<verse number="2">Senin işlerini ve emeğini ve sabrını ve kötülere dayanamadığını bilirim, ve resul değilken kendilerine resul diyenleri tecrübe ettin, ve onları yalancı buldun;</verse>
				<verse number="3">ve sabrın vardır, ve benim ismim uğruna dayandın ve yorulmadın.</verse>
				<verse number="4">Fakat sana karşı bir şeyim var, o da ilk sevgini bırakmış olmandır.</verse>
				<verse number="5">İmdi nereden düştüğünü hatırla, ve tövbe et, ve evelki işleri yap; yoksa tövbe etmediğin halde, sana gelirim, ve senin şamdanını yerinden kaldırırım.</verse>
				<verse number="6">Fakat sende şu var ki Nikolaîlerin işlerinden ikrah edersin, ben de onlardan ikrah ederim.</verse>
				<verse number="7">Kulağı olan işitsin, Ruh kiliselere ne diyor. Galip olana, ona Allahın cennetinde olan hayat ağacından yemeği ihsan edeceğim.</verse>
				<verse number="8">Ve İzmirde olan kilisenin meleğine yaz: Ölmüş ve tekrar dirilmiş olan, birinci ve sonuncu, şu şeyleri diyor:</verse>
				<verse number="9">Senin sıkıntını, ve fakirliğini (fakat zenginsin), ve Yahudi değil, ancak Şeytanın havrası iken kendilerine Yahudi diyenlerin küfrünü bilirim.</verse>
				<verse number="10">Çekmek üzre olduğun şeylerden korkma; işte, İblis tecrübe olunasınız diye, sizden bazılarını zindana atacak, ve on gün sıkıntınız olacaktır. Ölüme kadar sadık ol, ve sana hayat tacını vereceğim.</verse>
				<verse number="11">Kulağı olan işitsin, Ruh kiliselere ne diyor. Galip olan ikinci ölümden zarar görmiyecektir.</verse>
				<verse number="12">Ve Bergamada olan kilisenin meleğine yaz:</verse>
				<verse number="13">İki ağızlı keskin kılıcı olan şu şeyleri diyor: Nerede oturduğunu bilirim; Şeytanın tahtı oradadır; ve ismimi sıkı tutuyorsun, ve aranızda, Şeytanın oturduğu yerde, öldürülen sadık şahidim Antipasın günlerinde bile, bana olan imanını inkâr etmedin.</verse>
				<verse number="14">Fakat sana karşı bir kaç şeyim var; çünkü orada Balamın öğretişini tutanların var; o, put kurbanları yesinler ve zina etsinler diye, İsrail oğullarının önüne tökez atmağı Balaka öğretti.</verse>
				<verse number="15">Ayni surette böylece Nikolaîlerin talimini tutanların da vardır.</verse>
				<verse number="16">İmdi tövbe et, yoksa sana çabuk gelirim, ve onlara karşı ağzımın kılıcı ile cenk ederim.</verse>
				<verse number="17">Kulağı olan işitsin, Ruh kiliselere ne diyor. Galip olana saklı mandan vereceğim, ve ona beyaz taş vereceğim, ve taş üzerine, alandan başka kimsenin bilmediği yeni bir isim yazılmıştır.</verse>
				<verse number="18">Ve Tiyatirada olan kilisenin meleğine yaz: Ateş alevi gibi gözleri olan ve ayakları parlak tunca benziyen Allahın Oğlu şu şeyleri diyor:</verse>
				<verse number="19">Senin işlerini ve sevgini ve imanını ve hizmetini ve sabrını ve son işlerinin evelkilerden daha çok olduğunu bilirim.</verse>
				<verse number="20">Fakat sana karşı bir şeyim var; kendisine peygamber diyen İzebel kadını bırakıyorsun; ve o, kullarıma zina etmeği ve put kurbanları yemeği talim edip saptırıyor.</verse>
				<verse number="21">Ve tövbe etsin diye, kendisine vakit verdim; ve kendi zinasından tövbe etmek istemiyor.</verse>
				<verse number="22">İşte, onu bir yatağa ve, onun işlerinden tövbe etmezlerse, kendisile zina edenleri büyük sıkıntıya atacağım.</verse>
				<verse number="23">Ve onun çocuklarını ölümle öldüreceğim; ve bütün kiliseler bilecekler ki gönülleri ve yürekleri araştıran benim; ve her birinize işlerinize göre vereceğim.</verse>
				<verse number="24">Fakat size, Tiyatirada olan diğerlerine, kendilerinde bu talim olmıyanların hepsine, onların dediği gibi Şeytanın derin şeylerini bilmiyenlere diyorum: Üzerinize başka yük koymam.</verse>
				<verse number="25">Fakat ben gelinciye kadar, sizde olanı sıkı tutun.</verse>
				<verse number="26">Ve galip olup sona kadar işlerimi tutana, ben de Babamdan nasıl aldımsa, ona milletler üzerine hâkimiyet vereceğim;</verse>
				<verse number="27">çömlekçi kapları parçalandığı gibi onları demir çomakla güdecektir.</verse>
				<verse number="28">Ve ona sabah yıldızını vereceğim.</verse>
				<verse number="29">Kulağı olan işitsin, Ruh kiliselere ne diyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="3">
				<verse number="1">VE Sardiste olan kilisenin meleğine yaz: Allahın yedi Ruhu ve yedi yıldız kendisinde olan bu şeyleri diyor: Senin işlerini bilirim; yaşıyorsun diye ismin var, ve ölüsün.</verse>
				<verse number="2">Uyanık ol, ve ölmek üzre olan baki şeyleri kuvvetlendir; çünkü Allahımın indinde senin işlerini ikmal edilmiş bulmadım.</verse>
				<verse number="3">İmdi nasıl aldığını ve işittiğini hatırla, ve tut, ve tövbe et. İmdi eğer uyanık olmazsan, hırsız gibi geleceğim ve senin üzerine hangi saatte geleceğimi bilmiyeceksin.</verse>
				<verse number="4">Fakat Sardiste bir kaç kimselerin var ki onlar kendi esvaplarını kirletmediler; ve benimle beraber beyazlarda yürüyecekler; çünkü lâyıktırlar.</verse>
				<verse number="5">Galip olan böylece beyaz esvapla giyinecek; ve onun adını hayat kitabından silmiyeceğim, ve onun adını Babamın indinde ve onun meleklerinin indinde ikrar edeceğim.</verse>
				<verse number="6">Kulağı olan işitsin, Ruh kiliselere ne diyor.</verse>
				<verse number="7">Ve Filadelfyada olan kilisenin meleğine yaz: Mukaddes, hakikî, Davudun anahtarı kendisinde olan, açan, ve kimse kapamıyacaktır, ve kapıyan, ve kimse açmaz, bu şeyleri diyor:</verse>
				<verse number="8">Senin işlerini bilirim (işte, senin önüne kimsenin kapayamıyacağı açılmış kapı koydum), ki biraz kuvvetin var, ve benim sözümü tuttun, ve ismimi inkâr etmedin.</verse>
				<verse number="9">İşte, Şeytanın havrasından olan bazılarını, Yahudi değilken ancak yalan söyliyip kendilerine Yahudi diyenleri veriyorum; işte, onları öyle edeceğim ki gelecekler ve senin ayaklarının önünde secde kılacaklar, ve benim seni sevdiğimi bileceklerdir.</verse>
				<verse number="10">Mademki sabrımın sözünü tuttun, yer üzerinde oturanları tecrübe etmek için bütün dünya üzerine gelecek tecrübe saatinden ben de seni tutacağım.</verse>
				<verse number="11">Çabuk geleceğim; kimse senin tacını almasın diye, sende olanı sıkı tut.</verse>
				<verse number="12">Galip olanı Allahımın makdisinde direk edeceğim, ve artık dışarı çıkmıyacak; ve onun üzerine Allahımın ismini, ve Allahımın şehrinin, Allahımdan gökten inen yeni Yeruşalimin ismini ve benim yeni ismimi yazacağım.</verse>
				<verse number="13">Kulağı olan işitsin, Ruh kiliselere ne diyor.</verse>
				<verse number="14">Ve Laodikyada olan kilisenin meleğine yaz: Amin, sadık ve hakikî şahit, Allahın hilkatinin başlangıcı, bu şeyleri diyor:</verse>
				<verse number="15">Senin işlerini bilirim, ne soğuksun ne de sıcak; keşke soğuk yahut sıcak olaydın.</verse>
				<verse number="16">Böylece ne sıcak ve ne de soğuk, ılık olduğun için, seni ağzımdan kusacağım.</verse>
				<verse number="17">Mademki: Zenginim, ve zenginleştim, ve ihtiyacım yoktur, diyorsun, ve zavallı ve acınacak halde ve fakir ve kör ve çıplak olduğunu bilmiyorsun;</verse>
				<verse number="18">zengin olasın diye, ateşle tasfiye edilmiş altın, ve giyinesin ve çıplaklığının ayıbı görünmesin diye, beyaz esvap, ve göresin diye, gözlerine sürmek için göz ilâcı benden satın almağı sana nasihat ediyorum.</verse>
				<verse number="19">Ben sevdiklerimin hepsini tevbih ve tedip ederim; imdi gayretli ol ve tövbe et.</verse>
				<verse number="20">İşte, kapıda duruyor ve çalıyorum; eğer biri sesimi işitir ve kapıyı açarsa, onun yanına gireceğim, ve ben onunla, ve o benimle akşam yemeği yiyeceğiz.</verse>
				<verse number="21">Ben nasıl galip oldum ve Babamla onun tahtında oturdumsa, galip olana da benimle benim tahtımda oturmağı vereceğim.</verse>
				<verse number="22">Kulağı olan işitsin, Ruh kiliselere ne diyor.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="4">
				<verse number="1">BU şeylerden sonra gördüm, ve işte, gökte açılmış bir kapı vardı, ve boru sesi gibi benimle söyleştiğini işitmiş olduğum evelki ses dedi: Buraya çık, ve bundan sonra olması lâzım gelen şeyleri sana göstereceğim.</verse>
				<verse number="2">Hemen Ruhta oldum, ve işte, gökte bir taht konulmuş, ve taht üzerinde bir oturan vardı,</verse>
				<verse number="3">ve oturan görünüşte yeşim ve kırmızı akik taşına benzerdi, ve tahtın çevresinde görünüşte zümrüde benzer bir alâimisema vardı.</verse>
				<verse number="4">Ve tahtın etrafında yirmi dört taht; ve tahtlar üzerinde oturan, başları üzerinde altın taçlar ve beyaz esvaplar giyinmiş yirmi dört ihtiyar vardı.</verse>
				<verse number="5">Ve tahttan şimşekler ve sesler ve gök gürlemeleri çıkıyordu. Ve tahtın önünde yanan yedi ateş meşalesi vardı, onlar Allahın yedi Ruhudur.</verse>
				<verse number="6">Ve tahtın önünde billûra benzer sanki camdan bir deniz; ve tahtın önünde ve tahtın etrafında önden ve arkadan gözlerle dolu dört canlı mahlûk vardı.</verse>
				<verse number="7">Ve birinci mahlûk aslana benzer, ve ikinci mahlûk danaya benzer, ve üçüncü mahlûkun yüzü insan yüzü gibi, ve dördüncü mahlûk uçan kartala benzerdi.</verse>
				<verse number="8">Ve dört mahlûktan her birinin altı kanadı olup etrafı ve içi gözlerle doludur, ve: Kuddûs, kuddûs, kuddûs, Var olmuş, ve var olan ve gelecek olan, Her şeye Kadir Rab Allah! diyerek gündüz ve gece rahat etmezler.</verse>
				<verse number="9">Ve canlı mahlûklar taht üzerinde oturana, ebetler ebedince hay olana izzet ve hürmet ve şükran verdikçe,</verse>
				<verse number="10">yirmi dört ihtiyar taht üzerinde oturanın önünde yere kapanırlar, ve ebetler ebedince hay olana secde ederler, ve taçlarını tahtın önüne atarak derler:</verse>
				<verse number="11">Ya Rabbimiz ve Allahımız, izzeti ve hürmeti ve kudreti almağa lâyıksın, çünkü bütün şeyleri sen yarattın, ve senin iradenle mevcut idiler, ve yaratıldılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="5">
				<verse number="1">VE tahtın üzerinde oturanın sağ elinde içerden ve arkadan yazılmış yedi mühürle mühürlenmiş bir kitap gördüm.</verse>
				<verse number="2">Ve: Kitabı açmağa ve onun mühürlerini çözmeğe kim lâyıktır? diye büyük sesle ilân eden kuvvetli bir melek gördüm.</verse>
				<verse number="3">Ve gökte ve yer üzerinde ve yer altında kimse kitabı açamıyor, ve ona bakamıyordu.</verse>
				<verse number="4">Ve çok ağlıyordum, çünkü kitabı açmağa ve ona bakmağa lâyık kimse bulunmadı;</verse>
				<verse number="5">ve ihtiyarlardan biri bana dedi: Ağlama; işte Yahuda sıptından olan Aslan, Davudun Kökü, kitabı ve onun yedi mühürlerini açmağa galip geldi.</verse>
				<verse number="6">Ve tahtın ve dört canlı mahlûkun ortasında ve ihtiyarların ortasında duran boğazlanmış gibi bir Kuzu gördüm; yedi boynuzu ve yedi gözü vardı, bunlar bütün dünyaya gönderilmiş olan Allahın yedi Ruhudur.</verse>
				<verse number="7">Ve geldi ve tahtın üzerinde oturanın sağ elinden kitabı aldı.</verse>
				<verse number="8">Ve onu aldığı zaman, dört canlı mahlûk ve yirmi dört ihtiyar, her birinde çenk ve mukaddeslerin duaları olan buhurlarla dolu altın taslar olarak, Kuzunun önünde yere kapandılar.</verse>
				<verse number="9">Ve yeni bir ilâhi terennüm ederek diyorlardı: Kitabı almağa, ve onun mühürlerini açmağa lâyıksın; Çünkü boğazlandın, Ve kendi kanınla her sıpttan ve dilden Ve kavmdan ve milletten insanları Allaha satın aldın,</verse>
				<verse number="10">Ve onları Allahımıza melekût ve kâhin kıldın, Ve dünya üzerinde saltanat süreceklerdir.</verse>
				<verse number="11">Ve gördüm, ve tahtın ve canlı mahlûkların ve ihtiyarların etrafında çok meleklerin sesini işittim, ve onların sayısı on binlerce on binler, ve binlerce binler idi;</verse>
				<verse number="12">büyük sesle diyorlardı: Boğazlanmış Kuzu Kudreti ve serveti ve hikmeti Ve kuvveti ve hürmeti ve izzeti Ve bereketi almağa lâyıktır.</verse>
				<verse number="13">Ve gökte ve yer üzerinde ve yer altında ve deniz üzerinde olan her mahlûkun ve onlarda olan bütün şeylerin: Taht üzerinde oturana, Ve Kuzuya ebetler ebedince Bereket ve hürmet ve izzet ve kudret olsun, dediklerini işittim.</verse>
				<verse number="14">Ve dört canlı mahlûk: Amin, diyorlardı. Ve ihtiyarlar yere kapandılar ve secde kıldılar.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="6">
				<verse number="1">VE Kuzu yedi mühürden birini açtığı zaman, gördüm, ve dört canlı mahlûktan birinin gök gürlemesi gibi bir sesle: Gel, dediğini işittim.</verse>
				<verse number="2">Ve gördüm, ve işte, bir kır at, ve onun üzerine binmiş olanın bir yayı vardı; ve kendisine bir taç verildi; ve yensin diye yenerek çıktı.</verse>
				<verse number="3">Ve ikinci mührü açtığı zaman, ikinci canlı mahlûkun: Gel, dediğini işittim.</verse>
				<verse number="4">Ve başka bir at, bir al at çıktı; ve onun üzerine binmiş olana, dünyadan selâmeti kaldırmağa, ve birbirini boğazlatmak için ruhsat verildi; ve kendisine büyük bir kılıç verildi.</verse>
				<verse number="5">Ve üçüncü mührü açtığı zaman, üçüncü canlı mahlûkun: Gel, dediğini işittim. Ve gördüm, ve işte, yağız bir at, ve onun üzerine binmiş olanın elinde bir terazi vardı.</verse>
				<verse number="6">Ve dört canlı mahlûkun ortasında sanki bir sesin: Bir ölçek buğday bir dinara, ve üç ölçek arpa bir dinara; ve zeytinyağı ve şaraba zarar etme, dediğini işittim.</verse>
				<verse number="7">Ve dördüncü mührü açtığı zaman: Gel, diyen dördüncü canlı mahlûkun sesini işittim.</verse>
				<verse number="8">Ve gördüm, ve işte, bir kula at, ve onun üzerine binmiş olanın ismi Ölümdü; ve ölüler diyarı onun ardınca geliyordu. Ve onlara kılıçla ve kıtlıkla ve ölümle, ve dünyanın vahşi hayvanları ile öldürmek için dünyanın dörtte biri üzerine hâkimiyet verildi.</verse>
				<verse number="9">Ve beşinci mührü açtığı zaman, mezbah altında Allahın kelâmı sebebile, ve kendilerinde olan şehadet sebebile boğazlanmış olanların canlarını gördüm;</verse>
				<verse number="10">ve büyük sesle çağırarak dediler: Ey mukaddes ve hakikî olan Efendi, ne vakte kadar hükmetmiyeceksin, ve dünyada oturanlardan kanımızın intikamını almıyacaksın?</verse>
				<verse number="11">Ve onlardan her birine beyaz kaftan verildi, ve kendileri gibi öldürülecek olan kapı yoldaşları ve kardeşleri devirlerini tamam edinciye kadar, kısa bir müddet rahat etmeleri kendilerine denildi.</verse>
				<verse number="12">Ve altıncı mührü açtığı zaman, gördüm, ve büyük zelzele oldu, ve güneş kıldan çul gibi siyah oldu, ve bütün ay kan gibi oldu;</verse>
				<verse number="13">ve gökün yıldızları, incir ağacı büyük yel tarafından sarsıldığında ham incirleri attığı gibi, yer üzerine düştüler.</verse>
				<verse number="14">Ve gök, dürülmekte olan bir tomar gibi çekildi; ve her bir dağ ve ada yerlerinden kaldırıldılar.</verse>
				<verse number="15">Ve dünyanın kıralları ve büyükleri ve binbaşıları ve zenginleri ve kudretlileri ve her kul ve hür adam mağaralara ve dağların kayalarına saklandılar;</verse>
				<verse number="16">ve dağlara ve kayalara diyorlardı: Üzerimize düşün, ve taht üzerinde oturanın yüzünden, ve Kuzunun gazabından bizi gizleyin;</verse>
				<verse number="17">çünkü onların gazabının büyük günü geldi, ve kim durabilir?</verse>
			</chapter>
			<chapter number="7">
				<verse number="1">BUNDAN sonra yer üzerine, ve deniz üzerine, ve her hangi bir ağaç üzerine yel esmesin diye, yerin dört yelini tutarak, yerin dört köşesi üzerinde duran dört melek gördüm.</verse>
				<verse number="2">Ve hay olan Allahın mührü kendisinde olarak, şarktan çıkan başka bir melek gördüm; ve yere ve denize zarar etmek kendilerine verilmiş olan dört meleğe büyük sesle çağırıp dedi:</verse>
				<verse number="3">Biz alınları üzerine Allahımızın kullarını mühürleyinciye kadar, yere ve denize ve ağaçlara zarar etmeyin.</verse>
				<verse number="4">Ve mühürlenmiş olanların sayısını işittim; İsrail oğullarının her sıptından, yüz kırk dört bin mühürlenmişti.</verse>
				<verse number="5">Yahuda sıptından on iki bin mühürlenmişti; Ruben sıptından on iki bin, Gad sıptından on iki bin,</verse>
				<verse number="6">Aşer sıptından on iki bin, Naftali sıptından on iki bin, Manasse sıptından on iki bin,</verse>
				<verse number="7">Şimeon sıptından on iki bin, Levi sıptından on iki bin, İssakar sıptından on iki bin,</verse>
				<verse number="8">Zebulun sıptından on iki bin, Yusuf sıptından on iki bin, Benyamin sıptından on iki bin mühürlenmişti.</verse>
				<verse number="9">Bu şeylerden sonra gördüm, ve işte, beyaz kaftanlarla giyinmiş ve ellerinde hurma dalları ile tahtın önünde ve Kuzunun önünde durmakta olan, her milletten ve sıptlardan ve kavmlardan ve dillerden, kimsenin saymağa kadir olmadığı büyük kalabalık vardı;</verse>
				<verse number="10">ve büyük sesle çağırıp diyorlardı: Kurtarış, taht üzerinde oturan Allahımıza ve Kuzuya mahsustur.</verse>
				<verse number="11">Ve bütün melekler tahtın ve ihtiyarların ve dört canlı mahlûkun etrafında duruyorlardı, ve tahtın önüne yüzüstü kapandılar, ve Allaha secde kılarak dediler:</verse>
				<verse number="12">Amin. Bereket ve izzet ve hikmet ve şükran ve hürmet ve kuvvet ve kudret Allahımıza ebetler ebedince olsun. Amin.</verse>
				<verse number="13">Ve ihtiyarlardan biri bana cevap vererek dedi: Beyaz kaftanlarla giyinmiş olan bunlar kimlerdir, ve nereden geldiler?</verse>
				<verse number="14">Ve ona dedim: Ey efendim, sen bilirsin. Ve bana dedi: Bunlar o büyük sıkıntıdan gelenlerdir, ve kaftanlarını yıkadılar, ve onları Kuzunun kanında beyaz ettiler.</verse>
				<verse number="15">Bunun için Allahın tahtının önündedirler, ve onun mabedinde gündüz ve gece ona hizmet ediyorlar; ve taht üzerinde oturan, çadırını onların üzerine kuracaktır.</verse>
				<verse number="16">Artık acıkmıyacaklar ve artık susamıyacaklar; ve ne güneş, ne de bir sıcaklık onlara vurmıyacaktır;</verse>
				<verse number="17">çünkü tahtın ortasında olan Kuzu onları güdecek, ve hayat sularının pınarlarına onları götürecek; ve Allah gözlerinden bütün gözyaşlarını silecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="8">
				<verse number="1">VE yedinci mührü açtığı zaman, yarım saat kadar gökte sükût oldu.</verse>
				<verse number="2">Ve Allahın önünde duran yedi meleği gördüm; ve onlara yedi boru verildi.</verse>
				<verse number="3">Ve başka bir melek geldi, ve elinde altın buhurdan olarak mezbahın üzerinde durdu, ve tahtın önünde olan altın mezbah üzerinde bütün mukaddeslerin dualarına katsın diye, kendisine çok buhur verildi.</verse>
				<verse number="4">Ve Allahın önünde meleğin elinden mukaddeslerin duaları ile buhurların dumanı çıktı.</verse>
				<verse number="5">Ve melek buhurdanı aldı ve mezbahın ateşinden onu doldurdu, ve yer üzerine attı; ve gök gürlemeleri ve sesler ve şimşekler ve zelzele oldu.</verse>
				<verse number="6">Ve kendilerinde yedi boru olan yedi melek boru çalmağa hazırlandılar.</verse>
				<verse number="7">Ve birincisi boru çaldı, ve kan ile karışmış dolu ve ateş oldu, ve yer üzerine atıldı; ve yerin üçte biri yandı, ve ağaçların üçte biri yandı, ve bütün yeşil ot yandı.</verse>
				<verse number="8">Ve ikinci melek boru çaldı, ve sanki ateşle yanan büyük bir dağ denizin içine atıldı; ve denizin üçte biri kan oldu;</verse>
				<verse number="9">ve denizde yaşıyan mahlûkların üçte biri öldü; ve gemilerin üçte biri telef oldu.</verse>
				<verse number="10">Ve üçüncü melek boru çaldı, ve gökten meşale gibi yanan büyük bir yıldız ırmakların üçte biri üzerine, ve suların pınarları üzerine düştü;</verse>
				<verse number="11">ve yıldızın ismine Pelin denilir; ve suların üçte biri peline döndü, ve sulardan bir çok insan öldü, çünkü sular acılaştılar.</verse>
				<verse number="12">Ve dördüncü melek boru çaldı, ve güneşin üçte biri, ve ayın üçte biri, ve yıldızların üçte biri vuruldular; ta ki, onların üçte biri kararsın, ve gündüz, üçte biri, ve gece de ayni surette ışık vermesin.</verse>
				<verse number="13">Ve gördüm, ve gökün ortasında uçan bir kartalın büyük sesle: Boru çalacak olan üç meleğin baki kalan boru seslerinden, yer üzerinde oturanlara, Vay, vay, vay! dediğini işittim.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="9">
				<verse number="1">VE beşinci melek boru çaldı, ve gökten yere düşmüş bir yıldız gördüm; ve ona cehennem kuyusunun anahtarı verildi.</verse>
				<verse number="2">Ve cehennem kuyusunu açtı, ve kuyudan büyük bir külhan dumanı gibi duman çıktı; ve kuyunun dumanından güneş ve hava karardı.</verse>
				<verse number="3">Ve dumandan yeryüzüne çekirgeler çıktılar; yerin akreplerinde kudret olduğu gibi, onlara da kudret verildi.</verse>
				<verse number="4">Ve onlara denildi ki, yerin otuna, bir yeşil şeye, ve bir ağaca değil, ancak alınları üzerinde Allahın mührü olmıyan adamlara zarar versinler.</verse>
				<verse number="5">Ve kendilerine, onları öldürmesinler, ancak onlara beş ay eziyet edilsin, diye ruhsat verildi; ve onların eziyeti, insanı soktuğu zaman, akrep eziyeti gibi idi.</verse>
				<verse number="6">Ve insanlar o günlerde ölümü arıyacaklar, ve onu asla bulmıyacaklar; ve ölmeği arzu edecekler, ve ölüm onlardan kaçacaktır.</verse>
				<verse number="7">Ve çekirgelerin şekilleri cenk için hazırlanmış atlara benziyordu; ve başları üzerinde sanki altına benzer taçlar vardı, ve yüzleri insanların yüzleri gibi idi.</verse>
				<verse number="8">Ve kadınların saçları gibi saçları vardı, ve onların dişleri aslanların dişleri gibi idiler.</verse>
				<verse number="9">Ve demirden zırhlar gibi zırhları vardı; ve kanatlarının sesi arabaların, cenge koşan çok atların sesi gibi idi.</verse>
				<verse number="10">Ve akreplere benzer kuyrukları ve dikenleri vardı; ve insanlara beş ay zarar vermek için onların kudreti kuyruklarında idi.</verse>
				<verse number="11">Ve onların üzerinde kıral olarak cehennemin meleği vardı, onun adı İbranice Abaddon, ve Yunanca Apollyondur.</verse>
				<verse number="12">Birinci Vay geçti; bundan sonra, işte, iki Vay daha geliyor.</verse>
				<verse number="13">Ve altıncı melek boru çaldı, ve Allahın önünde olan altın mezbahın dört boynuzundan bir ses işittim;</verse>
				<verse number="14">elinde boru olan altıncı meleğe diyordu: Büyük Fırat ırmağı yanında bağlı olan dört meleği çöz.</verse>
				<verse number="15">Ve insanların üçte birini öldürsünler diye, saat ve gün ve ay ve yıl için hazırlanmış olan dört melek çözüldüler.</verse>
				<verse number="16">Ve atlı orduların sayısı iki kere on bin kere on bin idi; onların sayısını işittim.</verse>
				<verse number="17">Ve böylece atları, ve ateşten, mor yakut ve kükürttenmiş gibi zırhları olarak onların üzerine binmiş olanları rüyette gördüm; atların başları aslanların başları gibi idi; ve ağızlarından ateş ve duman ve kükürt çıkıyordu.</verse>
				<verse number="18">İnsanların üçte biri bunların ağızlarından çıkan ateşten ve dumandan ve kükürtten, bu üç belâdan, öldürüldüler.</verse>
				<verse number="19">Çünkü atların kudreti ağızlarında ve kuyruklarındadır; çünkü onların kuyrukları yılanlara benzer, ve başları vardır, ve bunlarla zarar verirler.</verse>
				<verse number="20">Ve bu belâlarla öldürülmemiş olan insanların baki kalanları cinlere ve göremiyen ve işitemiyen ve yürüyemiyen altın ve gümüş ve tunç ve taş ve ağaç putlara secde kılmamak üzre kendi ellerinin işlerinden tövbe etmediler;</verse>
				<verse number="21">ve kendilerinin katilliklerinden ve sihirbazlıklarından ve kendi zina ve hırsızlıklarından tövbe etmediler.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="10">
				<verse number="1">VE gökten inmekte olan diğer kuvvetli bir melek gördüm; bulutla giyinmiş, ve başı üzerinde alâimisema vardı, ve yüzü güneş gibi ve ayakları ateş direkleri gibi idi;</verse>
				<verse number="2">ve elinde açılmış küçük bir kitap vardı; ve sağ ayağını deniz üzerine, ve sol ayağını kara üzerine koydu;</verse>
				<verse number="3">ve aslan gümürder gibi büyük bir sesle çağırdı; ve çağırdığı zaman, yedi gök gürlemesi kendi seslerile söylediler.</verse>
				<verse number="4">Ve yedi gök gürlemesi söyledikleri zaman, yazmak üzre idim; ve gökten: Yedi gök gürlemesinin söylediği şeyleri mühürle, ve onları yazma, diyen bir ses işittim.</verse>
				<verse number="5">Ve deniz üzerinde ve kara üzerinde durmakta olduğunu gördüğüm melek sağ elini göke kaldırdı,</verse>
				<verse number="6">ve gökü ve onda olanları, ve yeri ve onda olanları, ve denizi ve onda olanları yaratan, ebetler ebedince hay olanın hakkı için yemin etti ki, artık mühlet olmıyacak;</verse>
				<verse number="7">fakat yedinci meleğin sesinin günlerinde, boru çalacağı zaman, peygamber kullarına müjdelemiş olduğu gibi, Allahın sırrı da tamamlanacaktır.</verse>
				<verse number="8">Ve gökten işitmiş olduğum ses benimle tekrar söyleşerek dedi: Git, deniz üzerinde ve kara üzerinde duran meleğin elindeki açılmış kitabı al.</verse>
				<verse number="9">Ve meleğin yanına gittim, küçük kitabı bana vermesini söyledim. Ve bana dedi: Al ve onu ye, ve senin karnını acı edecek, fakat ağzında bal gibi tatlı olacak.</verse>
				<verse number="10">Ve küçük kitabı meleğin elinden aldım, ve onu yedim; ve ağzımda bal gibi tatlı idi; ve onu yediğim zaman karnım acı oldu.</verse>
				<verse number="11">Ve bana dediler: Çok kavmlar ve milletler ve diller ve kırallar hakkında peygamberlik etmen gerektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="11">
				<verse number="1">VE bana değneğe benzer bir kamış verilip denildi: Kalk, ve Allahın mabedini ve mezbahı ve onda secde kılanları ölç.</verse>
				<verse number="2">Ve mabedin dış avlusunu hariçte bırak, ve onu ölçme; çünkü milletlere verildi, ve mukaddes şehri kırk iki ay ayak altında çiğniyecekler.</verse>
				<verse number="3">Ve iki şahidime ruhsat vereceğim, ve çulla giyinmiş olarak bin iki yüz altmış gün peygamberlik edeceklerdir.</verse>
				<verse number="4">Dünyanın Rabbi önünde duran iki zeytin ağacı ve iki şamdan bunlardır.</verse>
				<verse number="5">Ve eğer bir adam kendilerine zarar vermek isterse, onların ağzından ateş çıkar ve düşmanlarını yiyip bitirir; ve eğer bir adam onlara zarar vermek istiyecek olursa, kendisinin bu suretle öldürülmesi gerektir.</verse>
				<verse number="6">Onların peygamberlik günlerinde yağmur yağmasın diye, gökü kapamak kudretleri vardır; ve sular üzerinde onları kana döndürmek, ve kaç kere isterlerse, yeri her belâ ile vurmak kudreti kendilerinde vardır.</verse>
				<verse number="7">Kendilerinin şehadetini bitirecekleri zaman, cehennemden çıkan canavar onlarla cenk edecek, ve onları yenecek, ve onları öldürecektir.</verse>
				<verse number="8">Ve onların cesetleri ruhanîce Sodom ve Mısır denilen büyük şehrin meydanı üzerinde kalacaktır; onların Rabbi de orada haça gerildi.</verse>
				<verse number="9">Ve kavmlardan ve sıptlardan ve dillerden ve milletlerden adamlar onların cesetlerini üç buçuk gün görürler, ve cesetlerinin kabre konulmasına ruhsat vermezler.</verse>
				<verse number="10">Ve yeryüzünde oturanlar onlar üzerine sevinirler; ve çok mesrur olup birbirine hediyeler gönderecekler; çünkü bu iki peygamber yeryüzünde oturanlara eziyet ederlerdi.</verse>
				<verse number="11">Ve üç buçuk gün sonra onların içine Allahtan hayat ruhu girdi ve ayakları üzerine dikildiler; ve onları görenlerin üzerine büyük korku düştü.</verse>
				<verse number="12">Ve gökten onlara: Buraya çıkın, diyen büyük bir ses işittiler. Ve bulutta göke çıktılar; ve düşmanları onları gördüler.</verse>
				<verse number="13">Ve o saatte büyük zelzele oldu, ve şehrin onda biri yıkıldı, ve zelzelede yedi bin kişi telef oldular; ve bakileri korkup gökün Allahına izzet verdiler.</verse>
				<verse number="14">İkinci Vay geçti; işte, üçüncü Vay çabuk geliyor.</verse>
				<verse number="15">Ve yedinci melek boru çaldı ve: Dünyanın kırallığı Rabbimizin ve onun Mesihinin oldu; Ve ebetler ebedince saltanat sürecektir, diyerek gökte büyük sesler oldu.</verse>
				<verse number="16">Ve Allahın önünde tahtları üzerinde oturan yirmi dört ihtiyar yüz üstü yere kapandılar ve Allaha secde kılarak dediler:</verse>
				<verse number="17">Ey her şeye Kadir olan, Var olan ve var olmuş olan Rab Allah, Sana şükrediyoruz; Çünkü kendi büyük kudretini aldın, Ve saltanat sürdün.</verse>
				<verse number="18">Ve milletler gazaplandılar, Ve senin gazabın geldi, Ve ölülerin hükmolunmak ve senin peygamber kullarına Ve mukaddeslere ve senin isminden korkanlara, Küçüklere ve büyüklere, ücretlerini vermek, Ve yeri harap edenleri harap etmek vakti geldi.</verse>
				<verse number="19">Ve Allahın gökte olan mabedi açıldı; ve onun mabedinde ahdinin sandığı göründü; ve şimşekler ve sesler ve gök gürlemeleri ve zelzele ve büyük dolu oldu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="12">
				<verse number="1">VE gökte büyük bir alâmet, güneşle giyinmiş, ve ayakları altında ay, ve başı üzerinde on iki yıldızdan tacı olan bir kadın göründü;</verse>
				<verse number="2">ve gebe idi, ve doğurmak için eziyette olup ağrı çekerek bağırıyordu.</verse>
				<verse number="3">Ve gökte başka bir alâmet göründü; ve işte, yedi başı, ve on boynuzu, ve başları üzerinde yedi tacı olan büyük kızıl bir ejder vardı.</verse>
				<verse number="4">Ve onun kuyruğu gökün yıldızlarının üçte birini sürükliyordu, ve onları yeryüzüne attı; ve ejder doğurmak üzre olan kadının önünde, doğurduğu zaman onun çocuğunu yutmak için duruyordu.</verse>
				<verse number="5">Ve bir oğul, bütün milletleri demir çomakla güdecek bir erkek çocuk, doğurdu; ve onun çocuğu Allahın yanına ve onun tahtının yanına alınıp götürüldü.</verse>
				<verse number="6">Ve kadın çöle kaçtı, orada kendisini bin iki yüz altmış gün beslesinler diye, Allah tarafından hazırlanmış yeri vardır.</verse>
				<verse number="7">Ve gökte cenk oldu; Mikael ve kendi melekleri ejderle cenketmek için çıktılar; ve ejder ve kendi melekleri cenkettiler,</verse>
				<verse number="8">ve galip olmadılar, ve gökte artık onların yeri bulunmadı.</verse>
				<verse number="9">Ve İblis ve Şeytan denilen büyük ejder, bütün dünyayı saptıran eski yılan, yeryüzüne atıldı, ve onun melekleri kendisile beraber atıldılar.</verse>
				<verse number="10">Ve gökte büyük bir ses işittim: Allahımızın kurtarışı, ve kuvveti, ve melekûtu, ve Mesihinin hâkimiyeti şimdi oldu; çünkü kardeşlerimizin ithamcısı, onları Allahımızın önünde gündüz ve gece itham eden, aşağı atıldı.</verse>
				<verse number="11">Ve onlar Kuzunun kanı sebebile, ve onların şehadetinin sözü sebebile onu yendiler; ve ölüme kadar canlarını sevmediler.</verse>
				<verse number="12">Bunun için, ey gökler ve onlarda oturanlar, mesrur olun. Vay yere ve denize, çünkü İblis vaktinin az olduğunu bilerek büyük gazapla size indi, dedi.</verse>
				<verse number="13">Ve ejder yeryüzüne atıldığını görünce, erkek çocuğu doğuran kadına eza etti.</verse>
				<verse number="14">Ve yılanın önünden çöle, kendi yerine, uçsun diye, kadına büyük kartalın iki kanadı verildi; vakit ve vakitler ve yarım vakit orada beslenir.</verse>
				<verse number="15">Ve kadını ırmak götürsün diye, yılan onun ardınca ağzından ırmak gibi su fırlattı.</verse>
				<verse number="16">Ve yer kadına yardım etti; ve yer ağzını açtı, ve ejderin ağzından fırlattığı ırmağı yuttu.</verse>
				<verse number="17">Ve ejder kadına karşı gazaplandı, ve onun zürriyetinden baki kalarak Allahın emirlerini tutup kendilerinde İsanın şehadeti olanlarla cenketmeğe gitti;</verse>
				<verse number="18">ve denizin kumu üzerinde durdum.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="13">
				<verse number="1">VE denizden çıkan bir canavar gördüm, on boynuzu ve yedi başı, ve boynuzları üzerinde on tacı, ve başları üzerinde küfür isimleri vardı.</verse>
				<verse number="2">Ve gördüğüm canavar kaplana benziyordu, ve ayakları ayının ayakları gibi idi, ve ağzı aslanın ağzı gibi idi; ve ejder ona kendi kudretini ve tahtını ve büyük salâhiyet verdi.</verse>
				<verse number="3">Ve başlarından birini ölüm derecesinde yaralanmış gibi gördüm; ve ölüm yarası iyi edildi; ve bütün yeryüzü canavarın ardınca şaştı;</verse>
				<verse number="4">ve ejdere secde kıldılar, çünkü salâhiyetini canavara verdi; ve: Canavara kim benzer? ve onunla kim cenk edebilir? diyerek canavara secde kıldılar;</verse>
				<verse number="5">ve ona büyük şeyler ve küfürler söyliyen ağız verildi; ve ona kırk iki ay işlemeğe salâhiyet verildi.</verse>
				<verse number="6">Allaha karşı küfürler için, onun ismine ve onun çadırına, yani, gökte oturanlara küfretmek için ağzını açtı.</verse>
				<verse number="7">Ve ona mukaddeslerle cenketmek ve onları yenmeğe ruhsat verildi; ve ona her sıpt ve kavm ve dil ve millet üzerine salâhiyet verildi.</verse>
				<verse number="8">Ve yeryüzünde oturanların hepsi, boğazlanmış Kuzunun hayat kitabında dünya kurulalıdan beri ismi yazılmamış olan her adam, ona secde kılacaklardır.</verse>
				<verse number="9">Kimin kulağı varsa, işitsin.</verse>
				<verse number="10">Eğer bir adam esirlik için ise, esirliğe gider; eğer biri kılıçla öldürürse onun kılıçla öldürülmesi gerektir. Mukaddeslerin sabrı ve imanı bundadır.</verse>
				<verse number="11">Ve yerden çıkan başka bir canavar gördüm; ve kuzu gibi iki boynuzu vardı, ve ejder gibi söyliyordu.</verse>
				<verse number="12">Ve birinci canavarın bütün salâhiyetini onun önünde kullanıyor. Ve yeryüzünü ve onda oturanları ölüm yarası iyi edilmiş olan birinci canavara secde ettiriyor.</verse>
				<verse number="13">Ve insanların önünde, hattâ gökten yeryüzüne ateş indirecek kadar büyük alâmetler yapıyor.</verse>
				<verse number="14">Ve kendisinde kılıç yarası olup yaşamış olan canavara bir suret yapmalarını yeryüzünde oturanlara söyliyerek, canavarın önünde yapmak için kendisine verilmiş olan alâmetler sebebile, yeryüzünde oturanları saptırıyor.</verse>
				<verse number="15">Ve ona, canavarın sureti söylesin, ve canavarın suretine tapmıyanların hepsi öldürülsün diye, canavarın suretine nefes vermeğe kudret verildi.</verse>
				<verse number="16">Ve küçüklerin ve büyüklerin, ve zenginlerin ve fakirlerin, ve hürlerin ve kulların hepsine, sağ elleri yahut alınları üzerine, onlara damga vurduruyor,</verse>
				<verse number="17">ve canavarın adı, yahut adının sayısı damgası kendisinde olmazsa, kimseye alış veriş ettirmiyor.</verse>
				<verse number="18">Hikmet buradadır. Anlayışı olan, canavarın sayısını hesap etsin; çünkü insan sayısıdır, ve onun sayısı Altı yüz altmış altıdır.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="14">
				<verse number="1">VE gördüm, ve işte, Kuzu, Sion dağı üzerinde durmakta, ve onunla beraber alınları üzerinde onun ismi, ve Babasının ismi yazılmış olan yüz kırk dört bin kişi vardı.</verse>
				<verse number="2">Ve gökten çok suların sesi gibi, ve büyük gök gürlemesinin sesi gibi bir ses işittim; ve işittiğim ses çenklerini çalan çenkçilerin sesi gibi idi;</verse>
				<verse number="3">ve tahtın önünde ve dört canlı mahlûkun ve ihtiyarların önünde sanki yeni bir ilâhi terennüm ediyorlar; ve yeryüzünden satın alınmış olan yüz kırk dört bin kişiden başka kimse o ilâhiyi öğrenemez.</verse>
				<verse number="4">Kadınlarla lekelenmemiş olanlar bunlardır, çünkü masumdurlar. Bunlar Kuzu nereye giderse, ardınca gidenlerdir. Bunlar Allaha ve Kuzuya turfanda olmak üzre insanlar arasından satın alındılar.</verse>
				<verse number="5">Ve onların ağzında yalan bulunmadı; lekesizdirler.</verse>
				<verse number="6">Ve yeryüzünde oturanları, ve her milleti ve sıptı ve dili ve kavmı müjdelemek için kendisinde ebedî incil olup gökün ortasında uçan başka bir melek gördüm;</verse>
				<verse number="7">büyük sesle diyordu: Allahtan korkun, ve ona izzet verin; çünkü kendi hükmünün saati geldi; ve gökü ve yeri ve denizi ve suların pınarlarını yaratana secde kılın.</verse>
				<verse number="8">Ve başka ikinci bir melek ardınca gelip dedi: Yıkıldı, kendi zinasının azgınlığı şarabından bütün milletlere içirmiş olan büyük Babil yıkıldı.</verse>
				<verse number="9">Ve onların ardınca başka üçüncü bir melek gelip büyük sesle dedi: Bir kimse canavara ve onun suretine secde kılar, ve alnı üzerine, yahut eli üzerine damgayı kabul ederse,</verse>
				<verse number="10">o da kendi gazabının kâsesinde saf olarak hazırlanmış olan Allahın öfkesi şarabından içecektir; ve mukaddes meleklerin önünde ve Kuzunun önünde ateşle ve kükürtle azap edilecektir;</verse>
				<verse number="11">ve azaplarının dumanı ebetler ebedince tüter; ve canavara ve onun suretine secde kılanların, ve onun isminin damgasını kim kabul ederse, onların gündüz ve gece rahatları yoktur.</verse>
				<verse number="12">Allahın emirlerini ve İsanın imanını tutan mukaddeslerin sabrı bundadır.</verse>
				<verse number="13">Ve gökten bir ses işittim, ve dedi: Yaz: Rabde ölen ölülere bundan böyle ne mutlu! Ruh: Evet, diyor, ta ki, emeklerinden rahat etsinler; çünkü işleri kendilerile beraber gidiyor.</verse>
				<verse number="14">Ve gördüm, ve işte, beyaz bir bulut; ve bulutun üzerinde oturan insan oğluna benzer biri, başı üzerinde altın taç ve elinde keskin orak vardı.</verse>
				<verse number="15">Ve mabetten başka bir melek çıktı, bulut üzerinde oturana büyük sesle: Orağını gönder ve biç; çünkü biçmek saati geldi; çünkü yerin hasadı olgundur, diye çağırdı.</verse>
				<verse number="16">Ve bulut üzerinde oturan orağını yeryüzüne attı, ve yer biçildi.</verse>
				<verse number="17">Ve başka bir melek gökte olan mabetten çıktı; onun da keskin orağı vardı.</verse>
				<verse number="18">Ve ateş üzerine hâkimiyeti olan başka bir melek mezbahtan çıktı; ve keskin orağı olana büyük sesle çağırıp dedi: Senin keskin orağını gönder, ve yer asmasının salkımlarını topla; çünkü üzümleri tamamen olgundur.</verse>
				<verse number="19">Ve melek orağını yere attı, ve yerin asma mahsulünü topladı, ve Allahın gazabının büyük mâsarasına attı.</verse>
				<verse number="20">Ve mâsara şehrin dışında basıldı, ve mâsaradan bin altı yüz ok atımı mesafede kan atların gemlerine kadar çıktı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="15">
				<verse number="1">VE gökte başka büyük ve acîp bir alâmet, kendilerinde yedi son belâ olan yedi melek gördüm, çünkü Allahın gazabı onlarla itmam olunur.</verse>
				<verse number="2">Ve ateşle karışık sanki camdan bir deniz; ve canavarı ve onun suretini ve isminin sayısını yenenleri, Allahın çenkleri ellerinde olarak camdan deniz üzerinde durmakta gördüm.</verse>
				<verse number="3">Ve Allahın kulu Musanın ilâhisini ve Kuzunun ilâhisini terennüm ederek diyorlar: Ey her şeye kadir olan Rab Allah, senin işlerin büyük ve acîptir; ey milletlerin Kıralı, senin yolların doğru ve hakikîdir.</verse>
				<verse number="4">Ya Rab, kim korkmıyacak, ve senin ismini taziz etmiyecektir? çünkü yalnız sen kuddûssun, çünkü bütün milletler gelecekler, ve senin önünde secde kılacaklardır, çünkü senin âdil işlerin izhar olundular.</verse>
				<verse number="5">Ve bu şeylerden sonra gördüm, ve gökte şehadet çadırı mabedi açıldı;</verse>
				<verse number="6">ve kendilerinde yedi belâ olan yedi melek temiz ve parlak ketenle giyinmiş ve göğüslerine altın kuşaklar kuşanmış olarak mabetten çıktılar.</verse>
				<verse number="7">Ve dört canlı mahlûktan biri yedi meleğe ebetler ebedince hay olan Allahın gazabı ile dolu yedi altın tas verdi.</verse>
				<verse number="8">Ve mabet, Allahın izzetinin ve kudretinin dumanı ile doldu; ve yedi meleğin yedi belâsı itmam olununcıya kadar kimse mabede giremedi.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="16">
				<verse number="1">VE mabetten yedi meleğe: Gidin, ve Allahın gazabının yedi tasını yeryüzüne boşaltın, diyen büyük bir ses işittim.</verse>
				<verse number="2">Ve birincisi gitti, ve tasını kara üzerine boşalttı, ve canavarın damgası kendilerinde olan ve onun suretine secde kılan adamlar üzerinde kötü ve iğrenç yara hasıl oldu.</verse>
				<verse number="3">Ve ikincisi tasını denize boşalttı; ve ölü kanı gibi kan oldu; ve denizde olanlar, her yaşıyan can, öldü.</verse>
				<verse number="4">Ve üçüncüsü tasını ırmaklara ve suların pınarlarına boşalttı; ve kan oldular.</verse>
				<verse number="5">Ve sular meleğinin: Ey var olan ve var olmuş olan Kuddûs, âdilsin, çünkü böyle hükmettin;</verse>
				<verse number="6">çünkü mukaddeslerin ve peygamberlerin kanını döktüler, ve onlara içmek için kan verdin; lâyıktırlar, dediğini işittim.</verse>
				<verse number="7">Ve mezbahın: Evet, ey her şeye kadir olan Rab Allah, senin hükümlerin hakikî ve doğrudur, dediğini işittim.</verse>
				<verse number="8">Ve dördüncüsü tasını güneşin üzerine boşalttı; ve insanları ateşle kavurmak kudreti ona verildi.</verse>
				<verse number="9">Ve insanlar büyük hararetle kavruldular; ve bu belâlar üzerine hâkimiyeti olan Allahın ismine küfrettiler; ve ona izzet vermek üzre tövbe etmediler.</verse>
				<verse number="10">Ve beşincisi tasını canavarın tahtı üzerine boşalttı; ve onun kırallığı karanlık oldu; ve acıdan dillerini ısırdılar,</verse>
				<verse number="11">ve acılarından ve yaralarından gökün Allahına küfrettiler; ve işlerinden tövbe etmediler.</verse>
				<verse number="12">Ve altıncısı tasını büyük Fırat ırmağı üzerine boşalttı; ve şarktan gelen kıralların yolu hazırlansın diye, onun suları kurudu.</verse>
				<verse number="13">Ve ejderin ağzından ve canavarın ağzından ve yalancı peygamberin ağzından çıkan, kurbağalara benzer, üç murdar ruh gördüm;</verse>
				<verse number="14">çünkü alâmetler yapan cin ruhlarıdırlar; her şeye kadir olan Allahın büyük gününün cengi için onları toplamak üzre, bütün dünyanın kırallarına gidiyorlar.</verse>
				<verse number="15">(İşte, hırsız gibi geliyorum. Uyanık olana, ve çıplak gezmesin ve onun ayıbını görmesinler diye, esvabını muhafaza edene ne mutlu!)</verse>
				<verse number="16">Ve onları İbranice Armagedon denilen yere topladılar.</verse>
				<verse number="17">Ve yedincisi tasını havanın üzerine boşalttı; ve mabetten, tahttan: Oldu, diyerek büyük ses çıktı;</verse>
				<verse number="18">ve şimşekler, ve sesler ve gök gürlemeleri oldular; ve büyük zelzele oldu, şöyle ki, insanın yeryüzünde olduğu vakitten beri onun gibi, öyle büyük bir zelzele, olmadı.</verse>
				<verse number="19">Ve büyük şehir üç parça oldu, ve milletlerin şehirleri yıkıldılar, ve kendi gazap öfkesinin şarabı kâsesi ona verilmek için büyük Babil, Allahın indinde anıldı.</verse>
				<verse number="20">Ve her ada kaçtı, ve dağlar bulunmaz oldular.</verse>
				<verse number="21">Ve gökten insanlar üzerine sanki bir talant ağırlığında büyük dolu yağdı; insanlar da dolu belâsından Allaha küfrettiler; çünkü onun belâsı gayet büyüktü.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="17">
				<verse number="1">VE kendilerinde yedi tas olan yedi melekten biri geldi, ve benimle söyleşip dedi: Buraya gel, çok sular üzerinde oturan büyük fahişenin hükmünü sana göstereceğim;</verse>
				<verse number="2">onunla yerin kıralları zina ettiler, ve onun zinasının şarabı ile yeryüzünde oturanlar sarhoş oldular.</verse>
				<verse number="3">Ve beni Ruhta çöle götürdü; ve yedi başı ve on boynuzu olan küfür isimlerile dolu kırmızı canavarın üzerine binmiş bir kadın gördüm.</verse>
				<verse number="4">Ve kadın çirkinlikler ve kendi zinasının mekruh şeylerile dolu bir altın kâse elinde olarak erguvanî ve kırmızı ile kuşanmış, ve altın ve kıymetli taş ve incilerle bezenmişti;</verse>
				<verse number="5">ve alnı üzerine bir isim yazılmıştır: SIR, BÜYÜK BABİL, DÜNYANIN FAHİŞELERİNİN VE ÇİRKİNLİKLERİNİN ANASI.</verse>
				<verse number="6">Ve kadını mukaddeslerin kanından ve İsanın şahitlerinin kanından sarhoş gördüm. Ve onu görüp büyük şaşkınlıkla şaştım.</verse>
				<verse number="7">Ve melek bana dedi: Neden şaştın? kadının ve onu taşıyan yedi başlı ve on boynuzlu canavarın sırrını ben sana söyliyeceğim.</verse>
				<verse number="8">Gördüğün canavar var idi, ve yoktur; ve cehennemden çıkmak üzredir, ve helâke gidiyor. Ve yeryüzünde oturanlardan adları dünya kurulalıdan beri hayat kitabında yazılmamış olanlar canavarı gördüklerinde şaşacaklar, çünkü var idi ve yoktur ve olacaktır.</verse>
				<verse number="9">Kendisinde hikmet olan anlayış bundadır. Yedi baş, kadının üzerlerinde oturduğu yedi dağ,</verse>
				<verse number="10">ve yedi kıraldır; beşi düştü, biri vardır, ötekisi daha gelmedi; ve geldiği zaman, onun biraz vakit kalması gerektir.</verse>
				<verse number="11">Ve var olmuş olan ve yok olan canavar, kendisi de sekizincidir, ve yediden olup helâke gider.</verse>
				<verse number="12">Ve gördüğün on boynuz henüz kırallık almamış on kıraldır; fakat canavarla beraber kıral olarak bir saat için hâkimiyet alırlar.</verse>
				<verse number="13">Bunların düşünceleri birdir; kuvvetlerini ve hâkimiyetlerini canavara verirler.</verse>
				<verse number="14">Bunlar Kuzu ile cenkedecekler, ve Kuzu onları yenecektir; çünkü rablerin Rabbi ve kıralların Kıralıdır; ve onunla beraber olanlar çağırılmış, seçilmiş ve sadık olanlardır.</verse>
				<verse number="15">Ve bana diyor: Fahişenin üzerinde oturduğunu gördüğün sular, kavmlar ve cemiyetler ve milletler ve dillerdir.</verse>
				<verse number="16">Ve gördüğün on boynuz, ve canavar, onlar fahişeden nefret edecekler; onu perişan ve çıplak edecekler, ve onun etini yiyecekler, ve kendisini ateşe yakacaklardır.</verse>
				<verse number="17">Çünkü Allahın sözleri itmam olununcıya kadar, Allah kendi düşüncesini yapmağı ve bir düşüncede olmağı, ve kendilerinin kırallığını canavara vermeği onların yüreğine koydu.</verse>
				<verse number="18">Ve gördüğün kadın, dünyanın kıralları üzerine kırallığı olan büyük şehirdir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="18">
				<verse number="1">BU şeylerden sonra büyük salâhiyeti olan başka bir meleğin gökten inmekte olduğunu gördüm; ve onun izzetinden yeryüzü aydınlandı.</verse>
				<verse number="2">Ve kuvvetli sesle çağırıp dedi: Yıkıldı, büyük Babil yıkıldı; ve cinlerin meskeni, ve her murdar ruhun zindanı ve her murdar ve mekruh kuşun kafesi oldu.</verse>
				<verse number="3">Çünkü onun zinasının azgınlığı şarabından bütün milletler düşmüşlerdir; ve dünyanın kıralları onunla zina ettiler; ve dünyanın tüccarı onun sefahetinin kuvvetinden zengin oldular.</verse>
				<verse number="4">Ve gökten başka bir ses işittim, ve dedi: Ey kavmım, onun günahlarına şerik olmıyasınız, ve onun belâlarından hisse almıyasınız diye, ondan çıkın;</verse>
				<verse number="5">çünkü onun günahları göke kadar erişti, ve Allah onun haksızlıklarını hatırladı.</verse>
				<verse number="6">Kendisi nasıl ödedi ise, ona öyle ödeyin, ve onun işlerine göre iki katını ödeyin, ve doldurduğu kâseyi ona iki kat doldurun.</verse>
				<verse number="7">Kendisine ne kadar izzet verdi ve sefahet etti ise, o kadar ona eziyet ve matem verin; çünkü kendi yüreğinde: Kıraliça olarak oturuyorum, ve dul değilim, ve asla matem görmiyeceğim, diyor.</verse>
				<verse number="8">Bunun için onun belâları, ölüm ve matem ve kıtlık, bir günde gelecekler; ve ateşe yakılacaktır; çünkü ona hükmeden Rab Allah kudretlidir.</verse>
				<verse number="9">Ve kendisile zina ve sefahet etmiş olan dünyanın kıralları onun yanmasının dumanını gördükleri zaman,</verse>
				<verse number="10">onun eziyetinin korkusundan uzakta durup: Vay, vay, büyük şehir, kuvvetli şehir, Babil! çünkü senin hükmün bir saatte geldi, diyerek onun hakkında ağlıyacaklar ve dövünecekler.</verse>
				<verse number="11">Ve dünyanın tüccarı onun hakkında ağlarlar ve matem ederler;</verse>
				<verse number="12">çünkü onların mallarını, altın ve gümüş ve kıymetli taş ve inciler ve zarif keten ve erguvanî ve ipek ve kırmızı mallarını, ve her kokulu ağacı, ve her fildişi kabı, ve en kıymetli ağaç ve tunç ve demir ve mermerden her kabı;</verse>
				<verse number="13">ve tarçını ve baharları ve buhurları ve kokulu yağı ve günnüğü ve şarabı ve zeytinyağını ve has unu ve buğdayı ve sığırla koyunları, ve atlar ve arabalar ve köleler malını, ve insanların canlarını artık kimse almıyor.</verse>
				<verse number="14">Ve senin canının özlediği meyvalar elinden gittiler, nefis ve parlak şeyler sana yok oldu, ve artık onları hiç bulmıyacaklardır.</verse>
				<verse number="15">Bunların tüccarı, ondan zengin olmuş olanlar, ağlıyarak ve matem çekerek onun eziyeti korkusundan uzakta duracaklar:</verse>
				<verse number="16">Vay, vay, zarif keten ve erguvanî ve kırmızı ile kuşanmış ve altın ve kıymetli taş ve inci ile bezenmiş büyük şehir!</verse>
				<verse number="17">çünkü bir saatte bu kadar servet perişan oldu, diyecekler. Ve her gemi reisi, ve gemi ile bir yere giden her yolcu, ve gemiciler ve deniz işlerile geçinenlerin hepsi uzakta dururlar,</verse>
				<verse number="18">ve onun yanmasının dumanını gördükleri zaman: Büyük şehre benzer hangisidir? diyerek bağırıyorlardı.</verse>
				<verse number="19">Ve başları üzerine toprak attılar ve ağlıyarak ve matem çekerek: Vay, vay, büyük şehir! denizde gemileri olanların hepsi onun kıymetli mallarından zengin oldular; çünkü bir saatte perişan oldu, diyerek bağırıyorlardı.</verse>
				<verse number="20">Ey gök, ve mukaddesler, ve resuller, ve peygamberler, onun üzerine mesrur olun; çünkü Allah ona hükmederek hakkınızı aldı.</verse>
				<verse number="21">Ve kuvvetli bir melek bir taş, sanki büyük bir değirmen taşı, kaldırdı; ve: Büyük şehir, Babil, böyle büyük düşüşle atılacak, ve artık asla bulunmıyacak, diyerek onu denize attı.</verse>
				<verse number="22">Ve artık çenkçilerin ve çalgıcıların ve neyzenlerin ve borazanların sesi sende asla işitilmiyecek; ve artık hiç bir sanatın sanatkârı asla sende bulunmıyacak; ve artık sende asla değirmen sesi işitilmiyecektir;</verse>
				<verse number="23">ve artık sende kandil ışığı asla ışıldamıyacak; ve artık sende güvey ve gelin sesi asla işitilmiyecektir; çünkü senin tüccarın dünyanın en büyükleri idiler, çünkü bütün milletler senin büyün ile saptılar.</verse>
				<verse number="24">Ve peygamberlerin ve mukaddeslerin ve yeryüzünde boğazlananların hepsinin kanı onda bulundu.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="19">
				<verse number="1">BU şeylerden sonra sanki gökte büyük bir cemaatin büyük sesini işittim, ve diyorlardı: Halleluya; Kurtarış ve izzet ve kudret Allahımızındır,</verse>
				<verse number="2">çünkü onun hükümleri hakikî ve doğrudur; çünkü yeryüzünü zinası ile ifsat eden büyük fahişeye hükmetti, ve kendi kullarının kanının öcünü ondan aldı.</verse>
				<verse number="3">Ve ikinci defa dediler: Halleluya. Ve ebetler ebedince onun dumanı tütüyor.</verse>
				<verse number="4">Ve yirmi dört ihtiyar ve dört canlı mahlûk yere kapandılar, ve taht üzerinde oturan Allaha: Amin, Halleluya, diyerek secde kıldılar.</verse>
				<verse number="5">Ve tahttan bir ses çıkıp dedi: Ey bütün onun kulları, ondan korkanlar, küçükler ve büyükler, Allahımıza hamdedin.</verse>
				<verse number="6">Ve sanki büyük bir cemaatin sesini, ve çok suların sesini, ve kuvvetli gök gürlemelerinin sesini işittim; ve diyordu: Halleluya; çünkü her şeye kadir olan Rab Allahımız saltanat sürüyor.</verse>
				<verse number="7">Sevinelim, ve çok mesrur olalım, ve izzeti ona verelim; çünkü Kuzunun düğünü geldi, ve onun zevcesi hazırlandı.</verse>
				<verse number="8">Ve parlak, temiz, zarif ketenle giyinmek ona verildi; çünkü zarif keten mukaddeslerin âdil işleridir.</verse>
				<verse number="9">Ve bana dedi: Yaz: Kuzunun düğün ziyafetine çağırılanlar ne mutludur! Ve bana: Bunlar Allahın hakikî sözleridir, dedi.</verse>
				<verse number="10">Ve kendisine secde kılmak için ayaklarının önüne kapandım. Ve bana dedi: Sakın etme; ben senin ve kendilerinde İsa şehadeti olan kardeşlerinin kapı yoldaşıyım; Allaha secde kıl; çünkü İsa şehadeti peygamberlik ruhudur.</verse>
				<verse number="11">Ve gökü açılmış gördüm; ve işte, bir kır at, ve üzerine binmiş olana Sadık ve Hakikî denilir; ve adaletle hükmedip cenk eder.</verse>
				<verse number="12">Ve onun gözleri ateş alevidir; ve başı üzerinde çok taçlar vardır; kendisinden başka kimsenin bilmediği yazılmış bir ismi vardır.</verse>
				<verse number="13">Ve üzerine kan serpilmiş bir esvapla giyinmiş olup, o Allahın Kelâmı ismile anılır.</verse>
				<verse number="14">Ve gökte olan beyaz, temiz, zarif ketenle giyinmiş ordular kır atlar üzerinde onun ardınca geliyorlardı.</verse>
				<verse number="15">Ve milletleri vursun diye, kendi ağzından keskin bir kılıç çıkıyor, ve kendisi onları demir çomakla güdecektir; ve her şeye kadir olan Allahın gazabının azgınlığı şarabının mâsarasını kendisi basacaktır.</verse>
				<verse number="16">Ve esvabı üzerinde ve kalçası üzerinde: KIRALLARIN KIRALI VE RABLERİN RABBİ, diye yazılmış bir isim vardır.</verse>
				<verse number="17">Ve güneşte duran bir melek gördüm; ve büyük sesle çağırıp gökün ortasında uçan bütün kuşlara dedi:</verse>
				<verse number="18">Kıralların etini, ve binbaşıların etini, ve yiğitlerin etini, ve atların ve üzerlerine binenlerin etini, ve hürlerin ve kölelerin ve küçüklerin ve büyüklerin, hepsinin etini yemek için Allahın büyük ziyafetine gelin, bir araya toplanın.</verse>
				<verse number="19">Ve canavarı ve dünya kırallarını ve onların ordularını, at üzerine binen ile ve onun ordusu ile cenketmek için bir araya toplanmış gördüm.</verse>
				<verse number="20">Ve canavar ile onun önünde alâmetler yapan, ve o alâmetlerle canavarın damgasını alıp onun suretine secde kılanları saptıran yalancı peygamber alındılar; bu ikisi, kükürtle yanan ateş gölüne diri diri atıldılar;</verse>
				<verse number="21">ve baki kalanlar at üzerine binenin ağzından çıkan kılıçla öldürüldüler; ve bütün kuşlar onların etlerine doydular.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="20">
				<verse number="1">VE gökten inmekte olan bir melek gördüm; elinde cehennemin anahtarı ve büyük bir zincir vardı.</verse>
				<verse number="2">Ve İblis ve Şeytan olan ejderi, eski yılanı, tuttu; ve onu bin yıl müddetle bağladı,</verse>
				<verse number="3">ve bin yıl tamam oluncıya kadar artık milletleri saptırmasın diye, kendisini cehenneme atıp onu kapadı, ve onun üzerine mühürledi; bundan sonra kısa bir müddet çözülmesi gerektir.</verse>
				<verse number="4">Ve tahtlar gördüm; ve üzerlerine oturdular, ve onlara hükmetmek için ruhsat verildi; ve İsanın şehadeti sebebile ve Allahın sözü sebebile başı kesilmiş olanların canlarını, ve canavara ve suretine secde kılmamış, ve kendilerinin alnı ve eli üzerine damgayı almamış olanları gördüm; ve dirildiler, ve Mesih ile beraber bin yıl saltanat sürdüler.</verse>
				<verse number="5">Ölülerin baki kalanları bin yıl tamam oluncıya kadar dirilmediler. Birinci kıyamet budur.</verse>
				<verse number="6">Birinci kıyamette hissesi olan mutlu ve mukaddestir; onların üzerine ikinci ölümün hâkimiyeti yoktur; fakat Allahın ve Mesihin kâhinleri olacaklar, ve onunla beraber bin yıl saltanat süreceklerdir.</verse>
				<verse number="7">Ve bin yıl tamam olunca, Şeytan zindanından çözülecektir;</verse>
				<verse number="8">ve yerin dört köşesinde olan milletleri, Yecüç ve Mecücü, saptırmak ve onları cenk için bir araya toplamak üzre çıkacaktır; onların sayısı denizin kumu gibidir.</verse>
				<verse number="9">Ve yerin genişliği üzerine çıktılar, ve mukaddeslerin ordusunu ve sevgili şehri kuşattılar; ve gökten ateş inip onları yedi.</verse>
				<verse number="10">Ve onları saptıran İblis, canavarla yalancı peygamberin içinde bulundukları ateş ve kükürt gölüne atıldı; ve ebetler ebedince gündüz ve gece kendilerine azap edilecektir.</verse>
				<verse number="11">Büyük beyaz bir taht, ve onun üzerinde oturanı gördüm; onun yüzünden yer ve gök kaçtılar; ve onlar için bir yer bulunmadı.</verse>
				<verse number="12">Ve ölüleri, büyükleri ve küçükleri, tahtın önünde durmakta gördüm; ve kitaplar açıldı; ve hayat kitabı olan başka bir kitap açıldı; ve kitaplarda yazılmış olan şeylerden kendi işlerine göre ölülere hükmolundu.</verse>
				<verse number="13">Ve deniz kendisinde olan ölüleri verdi; ve ölüm ve ölüler diyarı kendilerinde olan ölüleri verdiler; ve her birine kendi işlerine göre hükmolundu.</verse>
				<verse number="14">Ve ölüm ve ölüler diyarı ateş gölüne atıldılar. Ateş gölü, ikinci ölüm budur.</verse>
				<verse number="15">Ve her kim hayat kitabında yazılmamış bulundu ise, ateş gölüne atıldı.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="21">
				<verse number="1">VE yeni bir gökle yeni bir yer gördüm; çünkü evelki gök ve evelki yer geçtiler; ve artık deniz yok.</verse>
				<verse number="2">Ve mukaddes şehri, yeni Yeruşalimi, kendi zevci için hazırlanmış süslü bir gelin gibi, gökün içinden Allahtan inmekte gördüm.</verse>
				<verse number="3">Ve tahttan büyük bir ses işittim: İşte, Allahın çadırı insanlarla beraberdir, ve kendisi onlarla beraber oturacaktır, ve onlar kendi kavmları olacaklar, ve Allah kendisi onlarla olacaktır;</verse>
				<verse number="4">ve gözlerinden bütün gözyaşlarını silecek; ve artık ölüm olmıyacak; ve artık matem ve ağlayış ve acı da olmıyacak; çünkü evelki şeyler geçtiler, dedi.</verse>
				<verse number="5">Ve tahtta oturan dedi: İşte, her şeyi yeni yapıyorum. Ve: Yaz, çünkü bu sözler sadık ve hakikîdirler, dedi.</verse>
				<verse number="6">Ve bana dedi: Oldu. Alfa ve Omega, başlangıç ve son benim. Ben susamış olana hayat suyunun pınarından meccanen vereceğim.</verse>
				<verse number="7">Galip olan bu şeyleri miras alacak; ve ona Allah olacağım, ve o bana oğul olacak.</verse>
				<verse number="8">Fakat korkaklara ve iman etmiyenlere ve mekruhlara ve katillere ve zanilere ve büyücülere ve putperestlere ve bütün yalancılara gelince, onların hissesi, ateş ve kükürtle yanan göldedir; ikinci ölüm budur.</verse>
				<verse number="9">Ve kendilerinde son yedi belâ ile dolu yedi tas olan yedi melekten biri geldi; ve benimle söyleşip dedi: Buraya gel, Kuzunun zevcesi olan gelini sana göstereceğim.</verse>
				<verse number="10">Ve beni Ruhta büyük ve yüksek bir dağa götürdü, ve bana mukaddes şehri, Yeruşalimi, gökün içinden, Allahtan inmekte gösterdi;</verse>
				<verse number="11">onda Allahın izzeti vardı; onun nuru billurlaşan yeşim taşı gibi çok kıymetli taşa benzerdi;</verse>
				<verse number="12">büyük ve yüksek duvarı, on iki kapısı ve kapılarda on iki melek vardı; ve kapılar üzerine yazılmış adlar vardı; bunlar İsrail oğullarının on iki sıptının adlarıdır;</verse>
				<verse number="13">şarktan üç kapı, ve şimalden üç kapı, ve cenuptan üç kapı, ve garptan üç kapı vardı.</verse>
				<verse number="14">Ve şehir duvarının on iki temeli, ve onların üzerinde Kuzunun on iki resulünün on iki adı vardır.</verse>
				<verse number="15">Ve benimle söyleşenin elinde şehri ve onun kapılarını ve onun duvarını ölçsün diye, ölçü olarak bir altın kamış vardı.</verse>
				<verse number="16">Ve şehir dört köşeli olup onun uzunluğu genişliği kadardır. Ve şehri kamışla ölçtü, on iki bin ok atımı idi; onun uzunluğu ve genişliği ve yüksekliği müsavidir.</verse>
				<verse number="17">Ve onun duvarını ölçtü; insan ölçüsüne, yani, meleğin ölçüsüne göre yüz kırk dört arşındı.</verse>
				<verse number="18">Ve duvarının yapısı yeşim, ve şehir saf cama benzer saf altındı.</verse>
				<verse number="19">Şehir duvarının temelleri her nevi kıymetli taşlarla bezenmişti. Birinci temel yeşim, ikincisi safir, üçüncüsü alaca akik, dördüncüsü zümrüt,</verse>
				<verse number="20">beşincisi beyaz akik, altıncısı kırmızı akik, yedincisi sarı yakut, sekizincisi gök zümrüt, dokuzuncusu zebercet, onuncusu sarıca zümrüt, onbirincisi gök yakut, onikincisi mor yakut idi.</verse>
				<verse number="21">Ve on iki kapı on iki inci, kapıların her biri bir inciden idi; ve şehrin sokağı şeffaf cam gibi saf altındı.</verse>
				<verse number="22">Ve onda mabet görmedim; çünkü her şeye kadir olan Rab Allah, ve Kuzu onun mabedidir,</verse>
				<verse number="23">Ve şehir kendisini aydınlatmak için güneşe ve aya muhtaç değildir; çünkü onu Allahın izzeti nurlandırır, ve Kuzu onun çerağıdır.</verse>
				<verse number="24">Ve milletler onun nurunda yürüyecekler; ve dünyanın kıralları izzetlerini onun içine getirecekler.</verse>
				<verse number="25">Ve gündüz onun kapıları asla kapanmıyacaktır (çünkü orada gece olmıyacaktır);</verse>
				<verse number="26">ve milletlerin izzetini ve şerefini onun içine getireceklerdir;</verse>
				<verse number="27">ve onun içine bayağı, yahut pislik yapan ve yalan söyliyen değil, ancak Kuzunun hayat kitabında yazılmış olanlar girecektir.</verse>
			</chapter>
			<chapter number="22">
				<verse number="1">VE bana onun sokağının ortasında Allahın ve Kuzunun tahtından çıkan billur gibi berrak bir hayat suyu ırmağı gösterdi.</verse>
				<verse number="2">Ve ırmağın iki tarafında on iki çeşit meyva hasıl eden, ve her ay meyvasını veren hayat ağacı vardı; ve ağacın yaprakları milletlerin şifası içindi.</verse>
				<verse number="3">Ve artık hiç bir lânet olmıyacak, ve Allahın ve Kuzunun tahtı onda olacaktır; ve kulları kendisine hizmet edecekler;</verse>
				<verse number="4">ve onun didarını göreceklerdir; ve ismi onların alınları üzerinde olacaktır.</verse>
				<verse number="5">Ve artık gece olmıyacaktır, ve çerağ nuruna ve güneş nuruna ihtiyaçları yoktur; çünkü Rab Allah onlara nur verecek ve ebetler ebedince saltanat süreceklerdir.</verse>
				<verse number="6">Ve bana dedi: Bu sözler sadık ve hakikîdir; ve peygamberlerin ruhlarının Allahı, Rab, yakında olması lâzım gelen şeyleri kendi kullarına göstermek için meleğini gönderdi.</verse>
				<verse number="7">Ve işte, tez geliyorum. Bu kitabın peygamberlik sözlerini tutana ne mutlu!</verse>
				<verse number="8">Ve bu şeyleri işiten ve gören ben Yuhannayım. Ve işitip gördüğüm zaman, bu şeyleri bana gösteren meleğin ayakları önüne secde kılmak için kapandım.</verse>
				<verse number="9">Ve bana dedi: Sakın etme, ben senin, ve peygamber kardeşlerinin, ve bu kitabın sözlerini tutanların kapı yoldaşıyım; Allaha secde kıl.</verse>
				<verse number="10">Ve bana dedi: Bu kitabın peygamberlik sözlerini mühürleme, çünkü vakit yakındır.</verse>
				<verse number="11">Haksızlık eden yine haksızlık etsin; ve murdar olan yine murdarlansın; ve salih olan yine salâh işlesin; ve mukaddes olan yine mukaddes olsun.</verse>
				<verse number="12">İşte, tez geliyorum; ve herkese kendi işinin olduğuna göre mükâfatım elimdedir.</verse>
				<verse number="13">Alfa ve Omega, birinci ve sonuncu, başlangıç ve son benim.</verse>
				<verse number="14">Hayat ağacına gelmeğe hakları olsun, ve şehre kapılardan girsinler diye, kaftanlarını yıkayanlara ne mutlu!</verse>
				<verse number="15">Köpekler ve büyücüler ve zaniler ve katiller ve putperestler ve yalanı her seven ve yapan dışardadır.</verse>
				<verse number="16">Ben İsa, kiliseler için size bu şeylere şehadet etmek üzre meleğimi gönderdim. Ben Davudun kökü ve zürriyeti, parlak sabah yıldızıyım.</verse>
				<verse number="17">Ve Ruh ve gelin: Gel, diyorlar. Ve işiten: Gel, desin. Ve susayan gelsin; istiyen meccanen hayat suyu alsın.</verse>
				<verse number="18">Bu kitabın peygamberlik sözlerini her işitene ben şehadet ediyorum: Eğer bir adam bunlara bir şey katarsa, Allah bu kitapta yazılmış olan belâları ona katacaktır;</verse>
				<verse number="19">ve eğer bir adam bu peygamberlik kitabının sözlerinden çıkarırsa, Allah bu kitapta yazılmış olan hayat ağacından ve mukaddes şehirden onun payını çıkaracaktır.</verse>
				<verse number="20">Bu şeylere şehadet eden: Evet, tez geliyorum, diyor. Amin; gel, ya Rab İsa.</verse>
				<verse number="21">Rab İsanın inayeti mukaddeslerle beraber olsun. Amin.</verse>
			</chapter>
		</book>
	</testament>
</bible>